Gb450_fol-4 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Summa, 4 Alexander von Hales 6* 5 N12511912342 021 UIMEHIAIICIIII — UB Tübinaen ecxandri de ales tractatur De Abſolutione ⁊ abſoluẽtis ptãte pᷣtute clauiũ.q.lxxix. Abſolutione ab excõmunicatiomis vinculo.q.lxxxj.mẽ/⸗ Attritionis 2 ↄtritionis aſri ⁊pueniẽtia.q.lxxiiij. ma :. 2. „7 li- d 5 v ) rn 28 2 Haptiſmatis Johannis qualitate. materia.foꝛma. effi⸗ cacia.inſtitutione.ceſſatione ⁊c̃.q.ix. Haptiſmi ſacramenti quidditate.inſtitutione.eſſentia⸗ litate.materia.foꝛma.A quo habeat virtuteʒ. De pote⸗ ſtate ⁊ conditionibus baptiʒantis. De conditionibo ba⸗ ptiʒandi paruuli ⁊ adulti. De caractere ⁊ effectu eius. De com ꝑatione baptiſmatum fluminis flaminis ⁊ ſan⸗ guinis.⁊ de ſacramentalibus baptiſmo cõcurrentibo.q. xj.viqʒ ad.q.xxiij.incluſiue. De Caractere quid ſit.ad ꝗd ſit.in quo ſit.a quo ſit.⁊ de eiꝰ effectu ⁊ dꝛñtia.q.xx. Circũciſionis inſtitutione.quidditate.obligatõne.ſigni ficatione.efficacia ⁊c.q.vij. . Clauiñ eccleſie effectu ⁊ virtute in foꝛo pnĩali ⁊ foꝛo iu⸗ diciali.qlxxix.⁊ ſequẽtibo. Cõfeſſionis quidditate.nccĩtate.inſtitutõe.q.lxxvj. Confeſſionis vſu quis debet cõfiteri.quid debet confite⸗ ri.quando fieri debet confeſſio.⁊ de modo confitendi.q. lxxvij. Confeſſione cui ſit facienda.q.lxxviij. Confirmationis ſacramẽti inſtitutione.integritate.vti⸗ litate.quis poſſit confirmare.⁊ ꝗs confirmanduʒ poteſt epiſcopo pntare.q.xxiiij.⁊ ſequentibo. Cõmunione ſacramenti euchariſtie.de conditionibo ſu⸗ mentium ⁊ de frequentia cõmunionis.q·xliiij ·⁊ quatuoꝛ ſequentibo.⁊.q.lj. Cõſecratione ſacramẽti enchariſtie.q.xxxv.⁊ ſequẽtibo. Contritõnis quidditate.quantitate.obiecto.⁊ erfectu.q. lxxij.⁊ ſequenti. Contritionis ⁊ attritionis differentia ⁊ conuenientia. „. ¶q·lxxiiij. . . „ . Contritionis oꝛigine.q.lxxv. BDecimatione ſacramento legis nature ⁊ ſcripte euius ſi gnum.quis effectus.de tempoꝛe oꝛdinatõnis durationis ceſſationis ſue.q.ij.mẽbꝛo ꝗnto. Eccleſie initio ⁊ duratione.q.iiij. Elemoſy ne quidditate.multiplicitate.diſtributione.ꝗq . bus.quantuʒ.de quibus.a quibo.per quos fieri habet.⁊ te neceſſitate diſiribuendi ⁊ vtilitate diſtribute.q.cv.⁊ ſequentibus. —H Euchariſtie ſacramenti congruentia ⁊ prefiguratione. inſtitutione.integritate reſpectu materie ⁊ foꝛme.de vir⸗ tute verboꝝ conſecrationis ⁊ ꝗs poſſit conſecrare.de cõ ſecrationis vſu effectu ⁊ continentia.de conditionibꝰ ſu⸗ mentium hoc ſacramentum. de conditionibus diſpẽſan⸗ tium ⁊ v frequentia cõmunicandi.q.xxix.⁊ ſequentibo vſq; ad.q.liij.incluſine. Excõmunicatione iuſta ⁊ iniuſte illata.de cõmunicatio⸗ ne cum excõmunicatis.de abſolutione abex cõmunicati onis vinculo.q.lxxxj.⁊ ſequenti. Exoꝛciſmo ⁊ catheciſmo.q.x. De Jeiunij quidditate.qualitate. inſtitutione.efficacia. ne⸗ ceſſitate ⁊ ſdlutione.q.xcnij.⁊ ſex ſequẽtibo. Indulgentijs ⁊ relaxationibus reatus peccatoꝛum.q Juſtificatione impij quid ſit.de numero ⁊ ſufficientia eo rum que requiruntur ad impij iuſtiſicationem.qulxx. ⁊ ſequentibus. e Aatrimonio ⁊ vbi inſſituiũ ⁊c.q.ij.mẽbꝛo.ij. AUldiſſe officio.q.xxxvij. Officio miſſe ⁊ eius expoſinione.q.xxxvij. Euationis quidditate.diuiſione.vſu.quoꝛũ ẽ oꝛare.pro quibus eſt oꝛandutm.de congruentia ⁊ efficacia oꝛatõis. q.lxxxviij.⁊ ſequentibus. Oꝛiginalis peccati remedio tempoꝛe legis nature ante cicũciſioneʒ.q.v. Paruuloꝛum remedio contra oꝛiginale ante circumciſi⸗ onem.q. v. Paupertate voluntaria relinquentium omnia prapter ceum de laboꝛe manuali ⁊ mendicitate eoꝛundeʒ paupe⸗ ru m.q.cvij.⁊ ſequenti. L Penitentia inqtum virtus quid ſit.⁊ d eius effectu.q. liiij. ⁊ tribus ſequentibus. Penitentia inqtum gꝛatia.qtum ad ſui entitateʒ nccita tem ⁊ virtuteʒ.q.lvuiꝗĩ. Penitentia inqᷓtum ſacramentuʒ.q;tum ad ſui inſtituti⸗ oneʒ.quidditatem.vnitatem.oꝛdineʒ.iterationeʒ.publi⸗ cationeʒ in generali.q.lix.⁊ quinq; ſequẽtibo. Penitẽtia peccatoꝝ moꝛtaliũ.venialiũ.ignoꝛantia.fra⸗ gilitate ⁊ malicia ꝑpetratoꝝ.q .lxxo. Penitentia extra caritatẽ facta ad ꝗd ſit vtilis.q lxxxx. mem bꝛo.iij. .. Penitentia iteranda.q.lxxxv.mẽbꝛo.ij. E Religioſoꝛum mendicatione glaboꝛe manu ali. q. cxij.2 ſequenti. KReſtitutionibus qᷓtum ad ſui poſſibilitateʒ ⁊ neceſſita⸗ tem.q.lxxxvj. De Sabbati duratione⁊ ceſſatione.q.vj.in fine. Sacramentoꝝ in geneꝛali quidditate.neceſſitate.inſtitu tione.duratione ⁊ effectu.q.j. Sacramentoꝝ numero.q.ij. Sacramentis legis nature.ſcʒ decimatione ſacrificijs ⁊ oblationibo:quo tempoꝛe inſtituta ſunt:q; congrue.vtrũ ncẽcia erant ad ſaluteʒ.q.iij. Sacramentoꝝ legis ſcripte numero.inſtitutione. effica cia.⁊ duratione.q.vj. Sacramentox legis euangelice qdditate.inſtitutõe.eẽn tialitate.effectu.diſpenſatoe.duratõe ⁊c.q.viij. Sacramẽto baptiſmi.q.xj.vſq; ad.q.xxiij.incluſiue. Sacramẽto ↄfirmatõnis.qxxnij. Sacramento euchariſtie.q.xxix.⁊ ſequentibua. Sacramento penitentie.q.lxx. Sacramento matrimonij.q.ij. Sacrificijs ⁊ oblationibo tꝑe legis nature.qiij. Satiſfactione pnĩali qtum ad ſui poſſibilitateʒ.vtilits⸗ tem neceſſitatẽ.q.lxxxiiij.⁊ ſequenti. . Finis buius tabule. Tabula queſtionũ quaꝛte ꝑtis ſumme Alexandri de Ales. Nueſtio pꝛima de ſacramẽ Meſtio peuna tis in genere hʒ.vij · mẽbꝛa. Primo querit᷑ de qdditate ſacramẽéti Scðdo q̃ ſit nccitas ſacramẽtoꝝ ſub tribo articulis. 4 Primꝰ. v.ſacr̃a nccia eẽnt in ſtatu innocẽtie. 4 Scðdo. v. nccia fuerũt in ſtatu nature lapſe. 4 Terciꝰ q ſit vtilitas eoꝝ in ſtatu nature lapſe· Tercio q̃rit᷑ de ſacraꝝ inſtitutõe ſub q̃tuoꝛ articulis. 4 Primꝰ ſi de eẽ ſacramẽti ſit inſtitutio. 4] Scðs de obligatiõe inſtitutõis. * il Terciꝰ te tꝑe inſtitutõis ſub duob.S. 4 4 Quartꝰ de auctoꝛe inſtitutõis ſiue de inſtituẽte. Quarto querit᷑ in quibus conſiſtant ſacramenta ⁊ de ſa cramentoꝝ dꝛñtia. ô . . ’ Quinto querit᷑ vtruz ſint alicuius viꝛtutis ſpecialit ſub duobo articulis. 4l Primus cuius virtutis. 4 Secũdus a qua virtute babeant confirmari efficaciã ſiue virtutez ſub.S.tribo. Serto q̃rit᷑ de duratõe ſacr̃oꝝ ꝑ duos articulos. 4l Primus.v. duratio eoꝛuʒ tm debuit eſſe vſqʒ ad xp̃ᷣm vel ad xpᷣi paſſioneʒ. 4 Secũdus.v.duratio eoꝝ ſit tm̃ ad fineʒ mundi an vl⸗ terius extendat᷑. Septimo querit᷑ de eſfectu ſacramætox. tis tꝑe legis nature bhʒ ꝗnqʒ mẽbꝛa. Primo querit᷑ de numero ſacramẽtoꝝ. Scðdo ſummarie de eẽntia ſinguloꝝ.Et primo de matri monio ꝑ quatuoꝛ articulos. 4l Primus.v.matrimoniũ fuerit inſtitutũ vt ſacramen⸗/ tum tempoꝛe innocẽtie. ¶ Scðs cuiꝰ rei fuerit ſacramentũ. 4l Tercius.v.ſuerit tung aliqua illegitimitas in ꝑſonis contrahendis. 4l Quartus.v. te lege nature ſuerit ꝙ vnus cum vna cõ trabat coniugium. . Tercio querit᷑ de ſacramento pnĩe temꝑe legis nature ꝑ duos articulos. 4l Primus. v. inſtitutũ fuerit in ꝑadiſo. 4l Scòᷣs.v. aliquã ratõz habeat a natura. Quarto querit᷑ de ſacrificio ꝑ.vij.articulos. 4 Primꝰ eſt de ↄuenientia ſacrificioꝝ. l Scõs ſi ſacrificiũ fuit ſacramentuʒ. ¶ Tercius cuiꝰ rei fuit ſacramentũ. Quartus a quo tꝑe ↄueniebat illud inciꝑe. 4l Quintus de duꝛatione ipſius. . Sertus de ſacrificijs coym 2 abel. ¶ Septimꝰ de oblatione panis ⁊ vini. NQuinto qrit᷑ de ſacro decimatõis ꝑ q̃tuoꝛ articulos. 4l Primꝰ cꝰ fuerit ſignü decimatio ⁊ ᷣm quã ſiłitudinẽ. 4 Scðdðs.v. aliꝗs fuerit effectus illius ſacramẽti. ¶ Tercius de tꝑe oꝛdinatõis hꝰ ſacr̃i. 4 Quartꝰ de ceſſ. atione vel ſuo oppoſito. . tꝑis quo inſtituta ſunt illa ſacẽa bʒ tria mẽbꝛa. Primo querit᷑ vtꝝ ↄueniebat illa tũc eẽ ſiue aliqua erat uloꝝ indigentia. Secũdo vtꝝ erant neceſſaria ad ſaluteʒ. Tercio vtꝝ illa ſcʒ decimatõnes ſacrificium ⁊ oblatões erant alicuius meriti ſiue vtilitatis. 127„ Mueſtio. uij. de initio du/ ratione eccleſie hʒ tꝛia mẽbꝛa. Primo queritur quo temꝑe incepit eccleſia:vtꝝ ab adã vel ab abel vel ab alio prineipio. —. Secũdo ſuppoſito ꝙ ab abel:vtrũ tunc coꝛpꝰ eccleſie eẽt acephalũ: an haberet caput ſuum. 2 8dr Tercio occaſione predictoꝝ querit᷑ de duratõe eccie. ueſtio v.de remedio par uuloꝝ añ circũciſionẽ g oꝛiginale hʒ qtuoꝛ mebꝛa. Primo querit᷑ de remedio fidei. Secũdo de remedio decimaꝝ ⁊ ſacrificioꝛum. Tercio de efficacia hoꝛuʒ remedioꝝ. —. NQuarto concludit hanc materiazʒ. vtꝝ hec ſacramẽta in⸗ gita fuerunt a natura an ex diſciplina. ueſtio. vj. de ſacramẽtis tꝑe legis ſcripte in generali hʒ quinqʒ mẽbꝛa. SHrimo q̃rit᷑ de ſacroꝝ tꝑe legis ¶oyſi ncciĩtate. numeri per tres articulos. 4 Primus.v.plura debuerunt eſſe temꝑe legis Moyſi q̃ᷓ tem ꝑe legis nature. . ¶ Scõs.v.plura debuerũt eſſe qᷓ tꝑe euangelij. 4l Tercius de ipſa multiplicatõne in ſe ſacramẽtoꝛũ le⸗ galium ſub.S.duobo de numero ⁊ ſigtione. . Tercio queritur de inſtitutione ſacramẽtoꝝ legalium ꝑ Secundo de numero ſacramentoꝛũ legalium ⁊ ratione tres articulos. . 4l Primus.v.omnia ſacramenta legalia inſtitutionem haberent ſacramentaleʒ. 4 Secundus. v. inſtituta erant ad ſignificandum vel ad efficiendum. 4l Tercius ſi non omĩa hñt inſtitutõz ſacramẽtaleʒ ꝓꝑt᷑ quid quedã hñt ⁊ quedaʒ non. Quarto queritur de efficacia ſacramentoꝛum legalium ꝑ tres articulos. ¶ Primꝰ. v. ſanctificabant ſiue iuſtiſicabãt. Scõðs.v.purgabãt ab immũdicijs legis. G Al Tercius.v.eoꝝ exercitiũ alicuius erat vtilitatis aut efficacie. NQuinto querit᷑ de duratione ⁊ ceſſatione ſacramẽtoꝛum legalium per ꝗnq; articulos. 4l Primus de ceiſatione eoꝛum. 4l Scõðs de cauſa ceſſatõis legaliũ ſacramentoꝝ. 4l Tercius de tempoꝛe ceſſationis. 4l Quartꝰ ſi in tꝑe gr̃e poterint obſeruaꝛi ſine pct̃o. Al Quintus te ceſſatõe ſabbati.v.ceſſare de beat. .de circumciſi⸗ one hʒ decem membaaaa. Primo querit᷑ de circũciſionis diffinitione. Secũdo de inſtitutione circũciſionis ꝑ tres articulos. H de inſtitutione ex parte congruentie ſub du⸗ obus. S. 4I Secundus qua lege currente inſtituta eſt circũciſio. 4l Tercius qua etate mundi inſtlituta eſt circũciſio. Tercio queritur de latione ſiue datione circumciſionis ꝑ duos articulos. 4 ¶ Primus de latione er parte dantis. 4I Secundus er ꝑte eoꝛum quibus data fuit tam ad gen⸗ tem iᷓ ad ſexum ſub.S.ſuis. Quarto queritur de obligatione circumciſionis ꝑ qua⸗ tuoꝛ articulos. 4¶ Primus de obligatione qᷓtum ad peꝛſonas. Gecundns c obligatione qᷓtum ad tempus ſub.S.du obus. 4 Tercius vtruzʒ moꝛtui ante octauũ diẽ damnarent᷑. 4¶ Quartus vtrum moꝛtui in deſerto inciꝛcumciſi fuerũt damnati. . Quinto queritur de ſignificatione ciꝛcumciſionis ꝑ du⸗ os articulos. 4l Primus.v.circumciſio ſit ſoluʒ in ſignificando ⁊ nõ in efficiendo. L Al Scðs cuiꝰ rei ſit ſignum ꝓprie ſe. S Sexto querit᷑ de integritate ꝑ.iiij.articuloo. 4 Primus. v. dies octaua fuit d ſacramenti circumci/ ſionis ſubſtantia. . 4Al Secũdus.v.aliquo caſu poterat puenir . 4¶ Tercius.v.erat de eſſentia circumciſionis ꝙ fieret in membꝛo tali. HS Quartus. v. erat de eſſentia circũciſionis ꝙ ſieret tali inſtrumento ſcʒ cultro lapideo. Septimo queritur de efficacia ei articulos. . . . 4 Prunus. v. caracterem imprimeret circũciſio. 4 Secundus.v. aliqueʒ ha buit effectum purgationis: aut tm̃ ſignificatõnis. . . 4l Tercius.v.tollebat peccatum oꝛiginale: immo etiaʒ actuale ſub.S. J 4 Quartus.v. ex vi circũciſionis conferebat᷑ gr̃a etiam ad oꝑandum meritoꝛie ſub.S. 4l Quintus de circũciſionis efficacia in comꝑationead precedẽs ⁊ ſubſequẽs ſacramentũ ſub.S.ſuis. Octauo querit᷑.v.circũciſio erat iteranda. Mono querit᷑ de duratõne circũciſionis. Secimo queritur de circumciſione chriſti. vtrum debu⸗ it circumcidi. rcumciſionis ꝑ quinq; tis legis euangelice in genere bʒ.vij.mẽbꝛa. Primo querit᷑ de qdditate ſacramẽti ꝑ duos articulos. Primus quid ſit ſacramentum euangelicum ᷣm dif⸗ finitioneʒ ſub.S. 4¶ Secũdus quid ſit ſm reʒ. Secũdo querit᷑ de inſtitutõe ſacr̃i ꝑ.iiij.articuloo. 4 Primus de inſtituente.v.omĩa ſacramẽta noue legis inſtitntõʒ habuerũt a xpᷣo. L 4 Secũdus de neceſſitate inſtitutõis ſub.S. 4 Tercius de cauſis ⁊ vtilitate inſtitutõis. 4 Quartus de tꝑe inſtitutõnis. Tercio queritur de eſſentialitate ſacramẽtoꝛum ꝑ ꝗnqʒ articulos. 4¶ Primus eſt te materia vtꝝ omĩa ſacramenta habe⸗ ant materiam. 4 Secũdus de foꝛma vtꝑ omne ſacramentuʒ noue legis habeat foꝛmaʒ. S?ð q Tercius te ſuffieientia eoꝛum in quibus ſacramen⸗ ta conſiſtunt. 4 Quartus de ſigniſficatõne ſub.S. ¶ Quintus de cauſalitate ſacr̃oꝝ noue legis ſub.õ. Quarto querit᷑ de effectu ſacramẽtoꝝ ꝑ duos articłos. Primus quare effectus qui eſt ad diſcernendũ ratiõe caracteris nõ eſt in omibus ſacramẽtis. 4¶ Scðs eſt te effectu refoꝛmatõis ſub.S. Nuinto querit᷑ de diſpenſatione noue legis. Sexto querit᷑ de duratione. Septimo de numeꝛo ſacramentoꝝ noue legis per duos articulos. ¶ Primus.v.vnũ ſacramẽtũ ſufficiat aut regrũt᷑ pluꝛa. ¶ Scðe ſuppoſito ꝙ plura: in quo numero debet eſſe. euangelicis in ſpeciali. Et primo de baptiſmo Jobanis babet.ix.membꝛa. Primo querit᷑ quare baptiſmus rpᷣi habuit preꝑatoꝛiũ ꝓrium plꝰꝙᷓ alia ſacramẽta. Secũdo.v.baptiſnins Johãnis ſit ſacrjm. L Tercio queritur de foꝛma eiuſdem baptiſmi per duos articulos. 4¶ Primꝰ de foꝛma baptiſmi Johis. ¶Secundus ſi idem fuit baptiſmus Johãnis qð bapti⸗ ſmus petri vel pauli. Quar to querit᷑ de efficacia illius baptiſmi. Nuinto quare appꝛopꝛiatũ fuit quoddaʒ baptiſma Jo⸗ banni. . „ 5 Serxtog ſutrũt baptiſmo Johʒis baptiʒati ꝑ.iij· arti. 4 Primꝰ ſi xpᷣs fuerit baptiʒatꝰ eodẽ baptiimo. 4l Secũdus vtꝝ congruebat ꝙ ille ſolus Johannis ba/ ptiſmo baptiʒaret᷑. „ — ¶l LZercius de circũſtantijs.quare ſpũſſanctꝰ deſctdit ſu per xpᷣm baptiʒatũ a Johe. 4 Quartus. v.paruuli mulieres baptiʒ ati fuerũt ba⸗ ptiſmo Johãnis. Septimo querit᷑ v.baptiʒati baptiſino Johis erãt reba ptiʒandi baptiſmo x-i. r Oetauo te inſtitutione illius baptiſmi vtꝝ fuerit inſti⸗ tutus a deo vel a Johãne äs ono q̃rit᷑ de ceſſatõe baptiſmi Jobis ꝑ duos articłos. liPrimꝰ vtꝝ baptiſmus Johis debuit ceſſare. 4 Scðs qñ debnit ceſſare. Mueſtio. x. c catheciſmo bʒ tria membꝛa. Primo q̃rit᷑ de oꝛdine iſtoꝝ ꝗs alio ſit prioꝛ nccio. Secũdo querit᷑ de exoꝛciſmo ꝑ ſex articulos. 4I Primus an exoꝛciſmus ſit neceſſariiiꝰ. 4I Secũdus ad quid ſit neceſiariꝰ.ſcʒ vtꝝ ad efficienduʒ an ad ſignificandũ. . 4 Tercius.v.ad efficiendũ in coꝛꝑe vel in aĩa. 4 Quartus cuiꝰ ſit exoꝛcizare. 4 Quintꝰ de virtute verboꝝ ꝑ que fit exoꝛciſmꝰ. 4 Serxtus de modo exoꝛciʒanii. Tercio querit᷑ de catheciſmo ꝑ.iiij.aꝛticulos. Primꝰ de quibo debet eſſe catheciſmꝰ. 4Scðos de his qui catheciʒandi ſunt. 4l Tercius quoꝝ officium erat catbeciʒare adultos ad baptiſmũ venientes. SS 4OQuartus v.cathecuminꝰ ex ratione catheciſmi vitaʒ ſpualeʒ bꝛe dicat᷑ cũ a4 ſidez inſtruat. Wneſto rj. de quidditate baptiſmi in aqua hzʒ ſeptẽ mẽbꝛa. . Erinna querit᷑ de numero diffinitionũ. ecundo de vnaquaqʒ diffinitione baptiſmi ꝑ ſe. Et pꝛi mo de diffinitione magri. S Tercio de diffinitõe Hugonis ꝑ duos articulos. 4 — de ipſa diffinitõne. 4 Scðdðs de ↄꝑatiõe ꝑtiũ hꝰ diffinitõis ⁊ ꝑtiũ. NQuarto querit᷑ de diffinitõe błi Auguſtini. NQuinto de diffinitõne Dionyſij. Sexto de diffinitõne Johis Bamaſceni. Septio qrit᷑ in qͥ genere pᷣdicabili ſit baptiſmꝰ. xij.de inſtitutione . baptiſmi hʒ tria mẽbꝛa. Primo querit᷑ de oꝛdine inſtitutõis baptiſmi. Secundo cauſis inſtitutõnis. Tercio de tꝑe in ſtitutõis ꝑ duos articulos. 4 Primus qñ fuit inſtituuud. l Secundus qñ inſtitutio baptiſmi inducebat obligati .* onem neceſſitatis. Mueſtio. xiij de bis que ꝑti nẽt ad eẽntiaʒ baptiſmi hʒ quatuoꝛ inchꝛ· Primo q̃rit᷑ de intẽtione baptiʒãtis ꝑ.iiij.articulos. ¶ Primꝰ. v. requirit᷑ intentio baptizantis. l Scòus ſi requirit᷑ intentio recta. ¶ Tereius ſi recta intentio põt eſſe ſine fide. 4l Quartus cuiꝰ vt obiecti debet eſſe intentio. Sc&dðᷣo qrit᷑ de materia baptiſmi ꝑ tres articulos. 4¶ Primus de ſubſtantia materie⸗ 4Secũdus de quantitate. 4¶Tercius de idemptitate. Tercio q̃rit᷑ de ſoꝛma hꝰ ſacr̃i ꝑ.iiijaꝛticullos. . Al Primus de necitate foꝛme. A Scõs d integritate ſub quatuoꝛ.S. 3 — 4 Tercius de mutatione vel vaꝛiatõe e foꝛme ſub qnq;. S. 4. Quartus de com ꝑatione diuerſ. arum ſoꝛmarum ſub tribus. ꝓXS. . Nuardv querit᷑ de immerſione ꝑ ſer articulos. 4l Primus quantum de coꝛpoꝛe opoteat immeꝛgi vel p⸗ fundi vtꝝ totum vel ꝑs. 4 Secundus de numero immerſionum ſcilʒ quotiẽs de⸗ beat arunmergt 4 Lercius de necĩtate numeri limmerlionũ. 4l Quartus de maioꝛi ↄgruitate numeri. 4 Quintus de comparatione ii immerſionis ad effectum baptiſmi. 4 Sextus de compatione immerſionis ad virtutem 1 ⸗ uo babeat babeat cramenti. baptiſmus virtutẽ hʒ duo membꝛa. Primo queritur v. baptiſmus babeat virtutez a conta⸗ ctu carnis xpᷣi. Secundo vtru a aon vela reſ⸗ urrectõe vel ab vtroq;. xv. de poteſtate anc bʒ aaener mẽbꝛa. Primo queritur que ſit poteſtas baptiſm quã retinuit ſibi xpᷣus. Secundo.v.dñs poſſet miniſtro poteſtatem coperatio nis conferre. ZTercio.v.data fuit xpo homini poteſtas dimittendi pec cata in baptiſmo. Quarto queritur incidenter ꝓpter verbuʒ euangeli qs dicit Johannes: Ego neſciebam eum quid ſciuit Yoha⸗ nes 2 quid neſciuit. bus baptiʒantis hʒ octo membꝛa. Primo querit᷑.v.ſoli ſacerdotes poſſint baptizare. Scðdo.v.mali pñt baptiʒare ꝑ tres articulos. l Primꝰ. v.mali ſacdotes baptiʒantes ↄferũt baptiſma ꝗl Secundus v. peccent miniſtrando baptiſma ꝓpter eo rum indignitateʒ. 4 Terciꝰ. v.equałr æt᷑ ꝑ bonũ miſtrũ ? malum. Tercio q̃rit᷑.v.heretici pñt baptiʒare ꝑ.iiij.articulos. 4l Primus.v. heretici baptiʒates vere baptiſma ↄferãt. 4 Scðus. v. hereticus qꝙᷓtum ad articulum de ba ptiſino baptizar: 4 Tercius. x. cũ labunt᷑ in hereſim amittant ius bapti⸗ zandi vel non. Quartꝰ.v.illi ꝗ nũꝙᷓ crediderũt pñt ↄferre baptiſmũ. NQuarto q̃rit᷑ v. demones pñt baptizare. L Quĩto.v.carentes vſu rõnis pñt baptizaꝛe. Sexto.v.plures ꝑſone pñt baptiʒare vnã ꝑſonã. Septimo.v.vna ꝑſona poſſit ſimul baptiʒare plures. Drrano. vs oñt ap izate ſeipſuz. nibno puuli baptizandi bʒ ſex mebꝛa. Primo querit᷑.v.puulus ſit ſuſceptibilis baptiſini. Scðo.x.puulus intra matris vterũ baptizari poſſit. Tercio.v.ꝑuulus ſeminatꝰ ſiue ſᷣm aliquã partẽ egra⸗ ⸗ ſus ſit ſuſceptibilis baptiſmi. Quarto.v.ꝑturiẽs in articulo moꝛtis ſit incidenda. NQuinto.v. baptiſinus debeat differri: an non per duos articulos. 4¶ Primus.v.debeat differri vſqʒ ad finẽ eite. 4¶ Scðs.v. debeat differri vſqʒ ad etatẽ adultaʒ. Serxto querit᷑.v.ſanctificatus in vtero cebeat baptiza ri poſtqᷓ natus eſt. nibus adulti baptizidiſb tria membꝛa. Primo querit᷑ de inuitis vtꝝ ꝗs inuitꝰ põt baptizari. * D Scðo de ficto ſiue accedẽte ficte ꝑ.iiij articulos. ¶ Primus de ficto ꝗ accedit ad baptiſinũ nõ ↄtritus. 4¶ Secundus dæ ficto qui i accedit ad baptiſmuʒ non cre⸗ ens ſub ſex. S. ¶ Tercius de ficto qui cõtemnit ſa cramentũ baptiſmi. 4 Quartus vtrum recedente fictione baptiſma abeat efficaciam. Tercio querit᷑ de nõ vtẽtibo rõne vtꝝ baptizent. Mueſtio.xix. de caractere baptiſmi bʒ.rj· membꝛa. Primo querit᷑ qd ſit caracter ꝑ duos articulos. ¶ Primus ꝗd ſit caracter ᷣm ratõʒ. 4¶ Scõðs quid ſit ſᷣm reʒ. , Secũdo querit᷑ ad quid ſit caracter. Tercio in quo ſit ſicut in ſubiecto. Quarto de cauſa caracteris vtꝝ virtus imprimat cara- cterem ſicut ſacramentũ. NQuinto a quo bʒ ꝙ ſit indelibilis. J Sexto in quo baptiſmo imprimat᷑ caracter. Septimo de numero caracterũ quare ſunt tm̃ tres. Getauo de comꝑatione caracterum inter ſe. Mono de effectu caracteris. Decimo de comꝑatõne caracteris baptiſinalis qui ẽ i ad caracterem dyaboli. Vndecimo.v.xpᷣs habuit caractereʒ. Mueſtio.xx. de effectu bat ptiſmi q;'tum ad amotioneʒ vel diminutionem mali ha⸗ bet duo membra. Primo querit᷑ de effectu qui eſt reſpectu culpe per duos articulos. 4 Primus vtrum baptiſmus tollat actualez culpã ſiue moꝛtalem. . 4 Scöds vtꝝ tollat omẽʒ culpaʒ venialẽ. Scðo queritur de effectu qui ẽ reſpectu pene ꝑ tres arti. 4I Primus vtrum tollat omẽʒz penam actualis peccati. ¶ Secundus vtrum tollat omnem penaʒ oꝛiginalis pec cati ſub. SF. Tercius vtx tollat penã que eſt car entia dine viſiois. . fectu qᷓtum ad collationeʒ boni hʒ. vij. membꝛa. Primo q̃rit᷑ qꝗd ꝑuulis in baptiſmo ↄferatur ꝑ. harti. Primus ſi Ga ↄferat᷑ ꝑuulis in baptiſmo. ¶ Scðs.v.virtutes ↄferant᷑ ꝑuulis in baptiſmo. Secundo queritur vtꝝ virtutes augeank in adultis i iaz per fidem iuſtificatis. Tercio.v.equaliter detur gratia omnibo baptizatis. Quarto.v.illumĩatio conferat᷑ in baptiſmo. . Quinto.v.ſecundatio ſit effectus baptiſmi. Sexto querit᷑ de effectu incoꝛꝑatõis. eptimo d effectu aperitionis ianue. “ Vueſtior xij. de com patio ne baptiſmatũ inter ſeinuiceʒ hʒ.v.mẽbꝛa. SPrimo qrit᷑.v.ſint ſacramẽta. Scðo ſi ſunt aliqua genera baptiſmatũ pᷣter illa. Tercio ſi aliq̃ genera baptiſmatũ repñtabant baptiſma completum. Quarto de dꝛũtia baptiſ⸗ matũ ſangunnis ⁊2 pnie reſpeemn eius qð eſt aque ⁊ ſpus ꝑ ꝗnqʒ articulos. ¶ Primꝰ.v.vnũquodqʒ debeat dici baptiſma. 4 Sevs. v vnn Jnoaz ebeat dici ſaccm. Terciꝰ.v.iĩ baptiſmo ſanguis ⁊ pnĩie impᷣmat caract. 4¶ Quartus ſi baptiſmus ſanguis ⁊ pnie ſupplent vicem baptiſmi fluminis. ¶ Quĩtꝰ. v.ſufficiãt ad ſalutẽ ſine baptiſino flumis. Nuito qrit᷑ e pᷣeminẽtia baptiſmatũ pꝓ duos arti. 4 Primꝰ de p̃eminẽtia baptiſmatis aqᷓ reſpectu ſaguĩs. Scðs peminẽtia baptiſmatis Yo. reſpectu aliox. * 25 „— — talibus in baptiſmo ↄcurrentibo hʒ.vij.mẽbꝛa. Primo qnerit᷑ de ratione numeri ſᷣm beatũ Dyoniſiuʒz goꝛdineʒ ſumpſit a bio Thimotheo. Secundo de numero poſito a Rabano queʒ nos magis ſequimur. Tercio de comꝑatione vnius diuiſionis ad alteraʒ: aut huius numeri ad ilum. Quarto de dꝛñtia ex auẽte canonis. Nuinto de ſacramẽtalibo ↄſequẽtibo baptiſmũ. Sexto.v.ey eccleſiã fiat verũ baptiſma. Septimo quare baptiſmus nõ iterat᷑ . 1177 — uneſtio. . me to ↄfirmatõis bʒ plura mẽbꝛa. Drin querit᷑ de inſtitutõe ↄfirmatõis. cũdo dæ ipſius ſacramenti ↄfirmatiõis integritate ꝑ duos articuloo. Brins erit de materia ſi ſit neceſſaria: que ⁊ qualis ℳ% e 4l Scðs erit de foꝛma.vtꝝ aliqua requirat᷑:⁊ que:⁊2 ð eſ⸗ ficacia eiuſdeʒ ſub.S. 3 Mueſtio.xxv. de vtilitate ſa cramenti ↄfirmatõis in generali hʒ duo mẽbra. Primo querit᷑ vtꝝ ſacramentũ confirmatõis ſit alicuiꝰ vtilitatis ſimpłr. Scðdo vtꝝ ſit alicuiꝰ vtilitatis q̃ eſt nccĩtatis. Nueſtio. xxvj. de vtilitate ſacramẽti ↄfirmatõis in ſpꝛali bʒ duo mẽbꝛa. Primo queritur cæ vtilitate confirmatõis qtum ad do⸗ num gratie ꝑ quatuoꝛ articulos. Primꝰ.v.in hoc ſacramẽto conferat᷑ gratia noua ſcʒ alia q; baptiſmatis. ¶ Scðs.v.in h̊ ſacramẽto dat᷑ gr̃a gratũfaciẽs. 4 Tercius.v.gr̃a data in hoc ſacramẽto cedat in vnum cum gra baptiſmali ſub.S. Quartꝰ.v.conferat᷑ gẽa expediens ad actum virtutis aut ad actum deni. J Secundo querit᷑ de vtilitate confirmatõis qᷓtũ ad actuʒ vel robur gratie ꝑ quatuoꝛ articulos. Primus.v.ↄfirmatio bẽat aliquẽ effectũ ſpẽaleʒ gẽe. Secundus quis ſit effectus pꝛopꝛius 2 principalis bꝰ ſacramenti. Tereius.v.ad roboꝛatõeʒ gratie baptiſmalis regrat᷑ gratia confirmatõis. Quartus.v.cõfirmatio dat᷑ in robur ad confitendum fidem xpᷣi. Mueſtio. xxvij. de comꝑati one ſacri ↄfirmatõis ad baptiſma bʒ duo mẽbꝛa. Primo querit᷑ de comꝑatione ꝙᷓtũ ad oꝛdineʒ.vtꝝ cõfir⸗ matio ſit poſterioꝛ baptiſmo. Secundo qᷓtum ad magnitudineʒ: qð illoꝛuʒ ſit maius qtum ad munꝰ gr̃e. Mueſtio. xxviij. de diſpẽſa⸗ tione ſacẽi ↄfirmatõis hʒ.vij.mẽbꝛa. Primo querit᷑ quis põt ↄfirmare ꝑ tres articulos. Primus.v.nõ ↄfirmatus poſſit ↄfirmare. Scðs.v.gꝗlibʒ ↄfirmatꝰ poſſit ↄfirmare. Tereius.v.quilibet ſecerdos poſſit confirmaꝛe vlł epi ſcopus tm̃ ſub.S.tribo. Gcðdo querit᷑ gs debeat ↄfirmari ꝑ duos articulos. Primus.v.generalr oẽs ſint ↄfirmandi. Scðs ſi prepoſteratio oꝛdinis ſacramẽtoꝝ ↄfirmatio nis baptiſmi impediat ſuſceptõz ↄfirmatõis ſub.S. Tercio querit᷑ quis põt confirmanduʒ tenere ante epi ſcopum ꝑ tres articulos. Primus. v. nõ ↄfirmatꝰ poſſit tenere ad ↄfirmãduʒ. Scðs ſi mulier põt tenere ↄfirmandũ añ epᷣm. . 4 Tercius.v. indifferenter poteſt tenere vir feminã 7 le mina virum. B NQuarto querit᷑.v.xpᷣs fuerit ↄfiꝛmatꝰ. NQuiĩto qrit᷑ de tꝑe ↄfirmatõis ꝑ duos articuloo. 4Primꝰ. v. ſtatim poſt baptiſmũ añ annos diſcretõnis tcebet conferri confirmatt. Scðs quanto tẽpe cõfirmati tebeant eſſe ſub diſciplina criſmatis. Sexto querit᷑ de loco vnctõnis. Septimo de iteratione hꝰ ſacꝛi ꝑ duos articulos. ePrimꝰ.v.ſacẽm ↄfirmatõis ſit iterabile. l Scẽðòs ſi in eo imprimat᷑ caracter. neſtio.xxix.de ſacramẽ to euchariſtie bʒ tria membꝛa. Primo q̃rit᷑ de ↄgruẽtia pᷣfiguratõis ꝑ duos articulos. Primꝰ.v.ↄgruebat ſacim euchariſtie pfiguraꝛi. ¶ Scðo.v. vnica figura vel plurib. Scðdo q̃rit᷑ de numero ⁊ ſufficiẽtia ſigurax Tercio de ↄpatione figuraꝝ ꝑ duos aꝛticulos. * Primꝰ de ↄꝑatõe ad figuras ſacr̃i baptiſmatis. Secũdus de comꝑatione ipſarum adinuiceʒ.i/de eax preeminentia. Nuceſtio.xxx. de inſtitutio ne ſacẽi euchariſtie hʒ duo mẽbꝛa. Primo querit᷑ qua lege ↄueniebat inſtitui ſacr̃m eucha⸗ riſtie ꝑ tres articulos. 1¶ Primꝰ.v.nccia fuit inſtitutio hꝰ ſacr̃i. 4Scðs.v.ↄgruebat tꝑe legis ſcriptte. Terciꝰ.v.ↄſona fuit ſiue ꝓꝛia tꝑi legis gr̃e ſub.S. Scðo qrit᷑ de cauſis inſtitutõis ſacẽi euchariſtie. Mueſtio. xrxrj. cramẽti euchariſtie hʒ tria mẽbra. Primo querit᷑.v.hoc ſacẽm ſit vnũ. MG Secũdo ſuppoſito ꝙ ſit vnũ: quare ſub duplici ſpecie cõ ficiatur “ Tercio.v.verius dicendũ eſt ſpecies panis ⁊ vini eſſe ſa eramentũ: an contentũ ſub ſpecieb. 7 „ te ſacẽi euchariſtie reſpectu materie bʒ.ix.mẽbra. Primo querit᷑ vtꝝ debeat confici de mateꝛia panis ⁊ vi⸗ ni ꝑ duos articulos. 4 Primꝰ quare tm̃ ſub his ſpeciebo ↄficii. ¶ Scðs ſi vtraqʒ baꝝ ſpẽꝝ ſit de integtate hꝰ ſacẽi. Secũdo querit᷑ quare magis conficit᷑ ſacr̃m euchariſtie de pane triticeo. Tercio.v.ↄſici debeat ex aʒimo pane vel fermẽtato. NQuarto.v.ↄfici poſſit ex omni genere panis. Nuinto.v.aqua ſit admiſcẽda vino ꝑ tres articulos. 4l Primꝰ.v.aqua quecũqʒ ſcilʒ naturalis ⁊ artificialis ſit admiſcenda. 4 Scõòðs.v.aqua ſit de ſuba hꝰ ſacr̃i. erciꝰ in qua quãtitate debʒ aqua apponi. Sexto querit᷑ ſi ſanguis xpᷣi poſſit conſecrari in puꝛo vi⸗ no ſine aqua. Septimo.v.poſſit ↄfici ex omni genere vini. Octauo.v.ſanguis xpi poſſit ↄſici ex aceto. Mono.v.ſãguis xpᷣi poſſit ↄfici ex muſto dulci ⁊ agreſta. 4 tate ſacramenti euchariſtie reſpectu foꝛme habet quatu⸗ oꝛ membꝛa. S S Primo querit᷑ vtꝝ hec ſit ſoꝛma in tranſſubſtantiatione panis: Accipite ⁊ comedite hoc eſt coꝛpꝰ meũ. Secũdo que ſit foꝛma preſcripta ſub q̃ ↄficit eccĩa. Tercio de dubitabilibus incidentibus circa ſoꝛmã pre⸗ AX ſcriptam per quatuoꝛ articulos. 4l Pꝛimus de dubitabilibo que incidunt circa foꝛmam to talem. Secundus de dubitabilibusqᷓ ĩcidunt circa ꝑtes forme ſub quatuoꝛ. S. . 4¶Terciꝰde dubitabilibo circa variatõnem foꝛme. ¶ Quartus ⁊æ dubitabilibus que incidũt circa verba ad dita quibus laus deo deferunt ſub. S. duobus. Quarto queritur de foꝛma verboꝛum que eſt in tranſſub ſtantia tõne vini per tres articulos. 4¶ Pꝛimus de foꝛina in generali. ¶ Secundus de ꝑtibus foꝛme in ſpeciali. ¶Tercius de his q̃ addita ſunt ipſi foꝛme. verboꝝ ↄſecratõnis habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur de ipſoꝛũ in comꝑatione ad elementum tranſſubſtãtiandi per tres articulos. Pꝛimus vtrũ virtus aliqua ſit verboꝝ operans in con uerſione elementi in coꝛpus xpi. . ¶ Scðs vtrũ illius virtutis oꝑatione fiat conuerſio ele⸗ menſti in coꝛpus xrßi. 4 Tercius vtrum illa virtus poſſit conuertere elementa in quacunq; quontitate. Secundo querit᷑ de com ꝑatione virtutis verboꝝ ad oꝛdi nem ſacrũ.vtrũ maioꝛ ſit ptas oꝛdinis q; verboꝛ. Tercio q rerboꝝ virtute comꝑando ad alia opera mira bilia per duos aꝛticulos. 4 Pꝛimus de com ꝑatione ad creatõeʒ. vtrũ minoꝛ virtus ſufficit ad conuertendũ elementuʒ in coꝛpus xp̃i qᷓ ad cre andum aliquid ex nihilo. Scðs de ↄꝑatõne vᷣtutis ᷣboꝝ ad ↄceptõeʒ.b.virginis. Quarto querit᷑ de virtute verboꝛuʒ in com ꝑatõne ad tpᷣs in quo duxit in opus per duos articulos. Pꝛimus vtrum eodem modo fit conuerſio panis ĩ cor⸗ pus rp̃i.⁊ vini in ſanguinem an diuerſis. ¶Secundſi accideret ꝙ facta ↄuerſione panis in coꝛpꝰ xpᷣi:non poſſet ſe acerdos cedere ad conſecrationem vini: quid agendum eſſet in ilio caſu. MDo v. tione ſacramẽti euchaꝛiſtie.quis poſſit conſecrare habet ſex membꝛa. l Pꝛimo querit᷑ vtrũ angelus poſſit conſecraꝛe. Scðo vtrũ laicus iuſtus habʒ ptatem conſecrandi. Tercio vtrum ſolus epᷣs poſſit conſecrare. NMuarto vtrum ſacerdos malus in moꝛibus habeat pote⸗ ſtatem conſecrandi. S D—W— NQuinto ſi hereticus qui ſuſcipit oꝛdinem in mfidelitate poſſit conſecrare ſub.S. Serxto querit᷑ vtrũ degradatus poſſit conſecrare.· Nueſtio. xxxvj. de conſc/ crationis vſu habet decem membra. . Hꝛimo queritur de loco.vtrum liceat conſecrare in locis non conſecratis. Scðo tde tꝑe ↄſecrandi.vtꝝ liceat conſecrare hoꝛa cene. Tercio de altari ſuper quo conſecrandum eſt coꝛpus xpᷣi e qua materia debet eſſe. Nuarto cuiuſmodi pãnis debet celebꝛans vti.vtrum ſeri⸗ cis aut lineis:tinctis aut albis. Quinto t calice et patena.vtrum liceat conſecrare in ca lice de petra. Sexto de indumẽtis ↄſecrantis p gqnq; articulos. Pꝛimus de indumentis ſimplicis ſacerdotis ⁊ numero eoꝛundem. = Scdus tæ veſtibo pontiſicis ⁊ eoꝝ nũero ⁊ vocabulis. Tercius de ſignificatõne veſtiũ pontificalium. 4 Quartus de palleo archipreſulum. ¶Quintus de numero oꝛnamentoꝝ pꝛedictoꝝ. Septimo queritur de multitudine aſſiſtentium conſecra tioni. Octano de multitudine conſecrantiũ vnam boſtliam. Mono de neceſſitate verboꝝ ꝓſerendoꝝ in cõſecratione. Decimo de ratõne ⁊ intellectu eoꝝ que ſunt in laudem et ſolennitatem conſecrationis. Loco queſtionis.xxxvij.ba betur tractatus de officio miſſe tripartitus. In ꝑte pꝛima declaratur illuminatio populi que ertendi tur ab introitu vſq; ad oblationẽ hoſtie et calicis ſb. x. S. In parte ſecunda pꝛoſequitur ĩmolatio ſe acrificij que extẽ ditur vſq; ad finem conſecratõnis et communionis ꝑ an⸗ q; membꝛa. . M Pꝛimum eſt de conſecrandoꝝ oblatõne ꝑ tres articulos. ¶ Pꝛimus eſt pᷣſentatio munerum ibi.Libi deo creatoꝛi meo offero panem hunc. ́”ͦ́ùMẽGUd ASecundus eſt interpellatio pꝛecum ibi in ſpiritu humi⸗ litatis. Tercius erolutio laudum ſub.S.ſuis ibi ꝑ oĩa ſecula. Secundum membꝛuʒ eſt de oblatoꝛum conſecratione per quatuoꝛ articulos. ¶ Pꝛim poſtulat ob late hoſtie bñdictõneʒ ibi · Te igitur clementiſſime pater. . —òMB . ¶ Secundus fideliũ promotionem ibi. In pꝛimis que ti bi offerimus. ATercius hoſtie oblate in coꝛpus xp̃i et ſanguinẽ tranſ⸗ mutatõneʒ ibi. Quã oblatonez. ¶ Quartus denunciat ↄſecratõnis ↄſũmatõneʒ ibi. Qui pꝛidie qᷓ; pateretur. 34 Tercium membꝛuʒ eſt de rei conſecrate rememoꝛatõne ꝑ tres articulos. ́M OPꝛimo expꝛimit᷑ oblatõnis commemoꝛatõ ibi.Ende et memores. . ¶ Secũdo ſimilitudinis acceptatõnis poſtulatõ ibi.Su⸗ pꝛa que pꝛopitio. L ETercio huiꝰſacriſicij effectus imploꝛatio ibi Suplices te rogamus. . = Nuaꝛtũ membꝝ eſt te eccleſie militantis conſeruatõne ꝑ plures diſtinctones dominice oꝛatõnis iuxta pfatõnem ⁊ ſeptem eiuſdem petitõnes ſub.S.eoꝛum ibi. Oꝛemus pce⸗ ptis ſalutaribus. . .. . Nuintũ mem bꝛũ eſt de rei ↄſecrate ꝑceptione ibi.Libera nos q̃s domine. . L In tercia ꝑte pꝛincipali buiꝰtractatus recitatur rememo ratio accepti beneficij que extenditur a ↄmunione vſq; ad ſinem miſſe. Oneſtio. xxxviij.de conſe⸗ crationis effectu habet octo membra. Pꝛimo queritur vtrum hic ſit vera tranſmutatio ſiue con uerſio panis in coꝛpus xpᷣi an panis maneat ſimul cum coꝛpoꝛe. ” Secũdo vtrum totus panis ↄuertat᷑ in coꝛpus xp̃i:an ali quid remaneat ce pane. YYUU Tercio vtrũ ſit ãnihilatõ panis in hac ↄuerſione. Quarto ad qð genus mutationis habeat reduci hec mu⸗ tatio ꝑ quatuoꝛ articulos. — Pꝛimꝰvtrũ ha beat reduci ad motum ſubſtantie vel ac⸗ cidentis. . ... . . Secũdus ſupoſito ꝙ ad motum ſubſtantie.an ad gene ratio nis vel coꝛruptõnis. Terciꝰvtrũ hec mutatõ ſit ad motuʒ augmenti vel nu⸗ trimenti. . ¶ Quartꝰſi loci mutatõ ſit annexa huic mutatõni. Quinto querit᷑ an panis tranſeat in carnem.ſanguinem. animã et diuinitatem. Serto an ꝑs panis ↄuertatur diſtincte in ꝑtem coꝛpoꝛis xpᷣi vel totus indiſtincte in totum. . Septimo vtrum hec mutatio fiat ſucceſſiue aut ſubito. Octauo vtrum eſſe panis ⁊ coꝛpoꝛis xp̃i ſint in eodem in ſtanti an in diuerſo. = “ Nueſtõ. xxxix. de erpᷣſſione vᷣboꝝ et mõ loquẽdi circa h̊ͥ ſacramẽtũ hʒ tria mem bꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ te mõ loquẽdi ꝑ verbum ſigniſficans poſſe. Scðo de mõ loq̃ndi ꝑ vᷣbũ ſignificãs fieri ꝑ duos articłos 41 Eun& modo loquẽdi ꝑ verbum fiendi ſimpliciter. 4¶ Secundus de modo loquendi peꝛ verbum fiendi addita pꝛepoſitione iſta de vel ex. . MB Tercõ de mõ loq̃ndi ꝑ vᷣbũ ſubſtãtiuũ ſeu ſignificãs eſſe. Nneſtio. xi. de otinentia ſa⸗ cramenti eukariſtie babet tria membeaaa. Pꝛimo queritur de exiſtentia ſpecierum continentiuʒ per tres articulos. “ l Pꝛimus vtrum deus poſſit facere ꝙ accidentia ſint ſine ſubiecto. . 4 Scðus vtrum accidentia ſint hic ſine ſubiecto. l Tercius vtrum congruat ꝙ in hoc ſacramento ſpecies ſiue accidentia ſint ſine ſubiecto. .— Scðo q̃rit᷑ de oꝑatõe ſpecieꝝ ꝑ quatuoꝛ articulos. Pꝛimꝰ de oꝑatõne imutatõnis ſi ſpecies hmõi imutant ſenſum ⁊ vtrũ boc faciant naturaliter ſub.. Al Secũdus de oꝑatõne refectõnis vtrũ reſiciunt ⁊ nutri⸗ unt et ſi hoc naturaliter. . . Tercius de opatione conuerſionis vtrꝝ accidentia ha/ beant potentiam conuertennini. 4 Quartus de oꝑatõne tranſmutationis.ꝑ coꝛruptõnem vel vermium coꝛroſionem ſub.S. —ʒ Tercõ queritur de ↄtinentia huiꝰ ſacramenti quãatũ eſt ex parte contenti ꝑ octo articuloo. 4¶ Pꝛimꝰ vtꝝ rpe ſit ſub illis ſpeciebo ſᷣm veritatem. 4 Seðdus vtꝝ xp̃c totꝰↄtineat᷑ ſub vtraq; ſpẽ ſaẽmentalit᷑. Tercius vtꝝ xpᷣc in ſua integritate ſcʒ ſᷣm diuinitatem et hum anitatem continetur ſub ſpecie panis. 4¶ Quartus vtrũ xpᷣc continetur ſub ſpeciebo illis in tota ſua quantitate. . . 4 Quintus vtrum ypc ſit ſub totali foꝛma aut ſub quali⸗ bet parte. . 4 Serxtus vtrum ſit ibi diffinitiue ſub. S.tribus. Septimus ſi coꝛpus xpᷣi continetur ſubſ acramento lo⸗ caliter ſiue circũſcriptiue. . . ¶Octauus vtrum coꝛpus xpi continetur ſub ſacramento comp̃henſibiliter ſub duobus.S. lo. xli. de efticacia ſa cramenti euchariſtie habet tria mempra. Pꝛimo queritur de efficacia qᷓtum ad ablationem mali ꝑ duos articulos. 4l Pꝛimꝰ vtꝝ pᷣtute huiꝰſacramẽti deleant᷑ venialia 4l Scdus vtrum virtute huiꝰ ſacramenti deleant᷑ moꝛta⸗ lia q;tum ad culpam et q;tum ad penam. -., Secundo queritur de efficacia hinus ſacramenti iᷓtuʒ ad collationem boni. . Tercio in quibus hoc:ſacramentum habeat efficaciam ꝑ quatuoꝛ articulos. l Pꝛimus vtrum in malis ſiue in iuſtis. ¶ Secundus vtruʒ in iuſtis quibuſcũq; habeat efficaciã. ¶ Tercius vtrũ maioꝛẽ bʒ eſficaciam in iuſto ſumente ſa⸗ cramentaliter ⁊ ſpiritualiter qᷓ; in ſumente ſpũaliter im. 4l Quartus vtrum hoc ſacramentum habet efficaciam in beatis. . onc ho ſtie habet quinq; membꝛa. Pꝛimo queritur de fractione contenti vtrum vera fractio ſit in coꝛpoꝛe xpᷣi. Secundo de fractione continentis vtrum in ſpeciebus ve ra ſit fractio. Tercio de partium fractarum ydemptitate. NQuarto de partium ſignificatione. NQuinto de partium repletione. tione huiꝰſacramẽti in generali habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ de numeromodoꝛũ manducandi zʒ ſpiri⸗ tualiter 2⁊ ſacramentaliter. Scðo de ydemptitate modoꝝ vtrum idem ſit manducare ſacramentaliter ⁊ ſpiritualiter. Tercio ꝓ quãto dicat᷑ quis mãducarè ſpũaliter. NQuarto ꝓ quãto dicat᷑ quis mãducare ſacramẽtaliter. Nue nij. de manduca tione huiꝰſacramẽti in ſpeciali habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ vpᷣe ſumpſit coꝛpꝰſuũ in cena. cõo vtꝝ ſumpſit illud ſpũaliter vel ſacramentaliter. Tercio quale coꝛpus dedit diſcipulis. Nuarto vtrum coꝛpus ſuum dedit iude. Quinto vtꝝ coꝛpꝰillud ſumptũ in cena ⁊ reſeruatũ in pixi e vſq; ad moꝛtem xp̃i moꝛeret᷑ Sexto vtꝝ ↄſecratõe facta ĩ triduo ſepulture ſieret aĩa cũ coꝛꝑe ſub ſpecie panis vel coꝛpus ſine aĩa. Septimo vtꝝ xpᷣe potuit facẽ ꝙ in triduo eſſet aĩa ſua cuʒ coꝛꝑe in vno loco ⁊ nõ cum eodem in alio. . ı Mueſtio.xlv. de maducqtio ne huiꝰſac mẽti quẽadmodũ freq̃ntat ecclłia hʒ tria mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ de creatura irratõnali ꝑ duos articulos. 4( Pꝛimꝰvtꝝ creatura irratõnalis mãducat coꝛpꝰxp̃i. 4¶ Secũdus vtrum traijcit in venrrem. Secundo queritur vtrum angeli ſumant coꝛpus xpp̃i ali‚⸗ quo modo. —R Tercio vtrum fideles ante ſacramenti inſtitutõez mãdu⸗ cabant coꝛpus xpᷣi ſpiritualiter. . b⸗ ſumẽtiũ h̊ ſaẽ̃mẽtũ ex ꝑte mẽtis habʒ quinq; membꝛa. Pꝛimo querit᷑ an aligꝗs poſſit ſumere coꝛpus xpᷣi ſine pec⸗ cato moꝛtali ſiue veniali. Scðo vtꝝ malꝰ ꝗcũq; ſiue heretic ſiue aliquo mõ irretitꝰ manducet coꝛpus xpᷣi ꝑ duos articulos. 4 Pꝛimus vtrum vere mandu?at. 4¶ Secundus vtrum ſacramentaliter. Tercio querit᷑ vtꝝ exiſlẽs in pcto moꝛtali peccet moꝛtalit᷑ ſumendo coꝛpus xpᷣi ꝑ duos articulos. 4l Pꝛimꝰvtꝝ talis ſumendo peccet dãnabiliter. 4 Secundus vtrum ſemper peccet ſic. NQuarto querit᷑ vtꝝ plus peccet dereticꝰſumẽdo coꝛpꝰ xpᷣi q exiſtens in alio genere peccati. Quinto vtrum plus peccat manducans in peccato ſpiri⸗ tuali an in peccato carnali. DẽWZ Mueſtio.xlvij.de oditioni bus ſũmẽtiũ ̊ ſacramẽtũ ex ꝑte carnis hʒ qnq; mebꝛa:· Pꝛimo vtꝝ pollutꝰnocte in ſomno põt accedere die ſequẽ⸗ ti ad ſacram ↄmunionem ꝑ duos articulos. 4 Pꝛimus ſi licitum eſt pollutum modo iam dicto cõmu⸗ nicare. Hr MUðUM⸗ . 4 Secundus de cauſis aſſignatis quibus exiſtentibus li⸗ cet vel non licet. Secundo querit᷑ vtrum liceat accedere ad altare qui doꝛ/⸗ mierit cum pꝛopꝛia vxoꝛe. Tercio ſi liceat mulierem patientẽ fluxũ menſtrui ⁊ virũ ſemifluũ ↄmunicare. NQuarto vtꝝ mulieri ſtatim poſt partũ liceat intrare eccle ſiam ⁊ accedere ad ſacram ↄmunionẽ. Bun vtꝝ lepꝛoſi debẽt accedere ad ſacrã ↄmunionẽ. neſtio.xlviij.de ↄditioni bus ſumẽtiũ ex ꝑte ↄuerſatõis extioꝛis hʒ nouẽ mẽebꝛ.· Pꝛimo queritur de exiſtentibo in pnĩa vtrum debeant ac⸗ cedere ad ſacram ↄmunionẽ. Scðo vtꝝ exercẽtes cirocinia ſiue toꝛneatoꝛes. U 4 Ecreio baliſtaril 7 ſagittar poſſint accedẽ ad ſacr cõmunioneʒ. Muarto. v. pugiles debeãt accedẽ ad ſacrã coĩonez. Muento. v. aleatoꝛes debeãt accedẽ ad ſacrã coĩioneʒ. Sexto de diuĩatoꝛibo ſoꝛtilegis ⁊ carmĩatoꝛibo an debe⸗ ant accedẽ ad ſacram coionem. Septimo.v.hiſtriones pñt accedẽ ad ſ- aerã coionez. NVWctauo.v.choꝛeatrices pñt accedẽ ad ſacꝛã coĩoneʒ. Mono. v. fucantes ſe ⁊ crines adulterinos ſii † oꝛnatu vſt urpantes debeãt accedere. V li ſandũ eſt ̊ ſacrẽm hʒ ſex mẽbꝛa. Primo querit᷑ vtꝝ coꝛpus xpᷣi danduzʒ eſt pecentouls t quibo ↄſtat ꝙ ſunt in pcto moꝛtali. Secundo.v.dandum ſit ſuſpectis de e aliquo crimine per duos articulos. ¶ Primꝰ. v. ſit dandũ talibo. . 4l Scòs.v.dandũ ẽ ad ſuſpectoꝝ erpurgatõz. Tercio qrit᷑.x.coꝛpꝰ xpᷣi dandũ ſit energumĩs. Quarto.v.dandũ ſit freneticis vel amentibo. Nuito.v.puulis dandũ ſit coꝛpꝰ xpᷣi. S o. v. licet alicui dare panẽ ñ ↄſecratũ. ueſtio Nuinaguag a quibo diſpenſandũ eſt coꝛpꝰ xpᷣi bʒ. vij. mebꝛa. Primo q̃rit᷑v. ſacrm euchariſtie diſ penſanduz ſi it a mu lieribus. Secũdo. v. diſpenſand ſit a laicis. Tercio.v.a dyaconibus. MQNuarto. v. diſpenſandũ ſit a ſacerdotibo ſomieatorit, L Quinto.v.a ſymoniacis. Sexto.v.ab hereticis ſciſmaticis ⁊ ex coĩcatis. Septimo.v.hoc ſacramentuʒ diſpenſatũ a talibus. con ⸗ ferat gratia m. ℳ. ℳ₰ municandi bʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo qrit᷑ de frequẽtia ipᷣius actꝰ ꝑ duos articulos. 4¶ Primꝰ.v.expedit coicare ſingulis diebo. l Scðs de ſentẽtia Auguſtini 2 de dꝛñtia aſſigta a ſan, ctis de frequẽti coĩone. Scðdo querit᷑ de ceſſatõe.ſi ſi acerdos oĩno ceſſaret a coſe cratione ⁊ coĩone vtꝝ peccaret. Tercio.v.magis expedit digne accedere frequẽter qᷓ qi ſemꝑ abſtinere. Nuarto.v.neceſſe ſit cõmunicare * ſe neramentuz coꝛpo⸗ ris xpᷣi ſumere. candi in com hatõe ad manducãteʒ bʒ. vij. mẽbꝛa. Primo querit᷑.v.ieiuno ſtomacho debeat quis corpus xpᷣi ſumere. Secundo.v.liceat ſtatim poſt ſumptiõʒ coꝛꝑis xp̃i ſumẽ cibũ coꝛpalez. Tercio.v.liceat vno die pluries ſumere coꝛp⸗ xpᷣi. Muarto.v.neceſſe ſit ſacerdotẽ totiens ſumere coꝛpꝰ xßi quotiens celebꝛat. NQuinto.v.guſtu tm̃ aut etiã alio ſenſu ſumat. Serto.v.peccet peccatoꝛ videndo coꝛpꝰ rp̃i. Septimo. v. liceat in aliquo caſu peccatoꝛi tangere ſacꝛa mentũ coꝛꝑis rßi. ne candi in ↄꝑatione ad manducatũ hʒ qnq; mẽbꝛa. Primo querit᷑.v.liceat ſumere coꝛpꝰ xpᷣ. ſub ſpecie paĩo im̃ ſine ſumptõe ſub ſpecie vini. Scðo.v.coꝛpꝰ rpi ſi umptũ intret ventrẽ ſiẽ alij cibi. Tercio.v.eijciat᷑ ꝑ vomitũ. x⸗ NQuarto.v.coꝛpꝰ xpi ſit ſi umendum ſub pꝛia ſpeele per tres articulos. — i⸗ 3 Dduo mẽbꝛa. 6 R 4 Primus ſi miraculoſe in ſ pecie carnis awpares ſie de⸗ beat ſumi. 4l Scðs de cauſis quare ſie apparens in ſy pecie carnis ñ debeat ſumi. 4l Tercius cum qñqʒ miraculoſe aparet ĩ ſpecie caꝛnis vel pueri in altari:an ſit coꝛpꝰ xpᷣi. MOuinto querit᷑v.ſpeciebo panis 2 vini ſolutis redeat ſbᷣ ſtantia panis⸗ ⁊ vini. inqtum eſt virtus hʒ duo mẽbaꝛ Primo querit᷑ qꝗd ſit pnĩa re ꝑ quatuoꝛ articulos. 4l Primꝰ. v.pnia ſit virtus vel nõ. 4 Seds v. ſit virtus generalis vel ſpẽalis. 4Al Tercius.v.pniĩa ſit virtus theologica. 4 Quartus.v.ſit virtus cardinalis. Secũdo querit᷑ quid ſit penitentia ratione ſiue diffi niti⸗ one ꝑ duos articulos. 4 Primus eſt de ratione diſtinetionis ipſax diffinitio⸗/ num ſiue notificationũü. 4l Scõðs de veritate earũdẽ ſub.S.ſuis. Mueſtio. lv. deſi ubꝛecto pe nitentie hʒ tria mebꝛa. Primo querit᷑ quo ad ꝑſ onam. vtx angelus ſit ſuſcepti 4. bilis pnĩie ꝑ quatuoꝛ articulos. 4 Primus.x. angelus apoſtata ſit uoeptibiis pnie. 4l Scðs. v. angelus bornus. I¶ Tercius de inuertibilitate angeli apoſtate. ¶ Quartus ꝓ quanto dicit᷑ angelus inſuſceptibił pnie. Secũdo q̃rit᷑v.hõ ſit ſuſceptibilis pnĩe Etres arti. 4l Primus.v.in ſtatu innocẽtie. 4l Secũdus.v.in ſtatu damnationis aĩa ſeata ſit ſuſce⸗ pribilis pnie. Al Tercius.v.in ſtatu beatitudinis aiĩa ſit ſuſccptibilia penitentie ſub.S. Tercio queritur de ſubiecto penitentie quo ad vires aie ꝑ duos articulos. ¶ Primꝰ. v. pnĩa virtꝰ ſit ĩ vna vel in pluribo viribo aie. 4 Scðs dato ꝙ in vna: que eſtüla. . neſtio. lvj. Primo querit᷑ de oꝛdine pnie o üad oꝛtum fine oꝛiginẽ ꝓ duos articuloo. 4 Primus de ratione dicendi. 4¶Scõðs de veritate dicti. Scðo querit᷑ de oꝛdine pnie Fenm ad vluz. de pemtentia quo ad effectu z. octo mẽbꝛa. Primo querit᷑.v.pct̃a dimittant᷑ꝑ pnĩam. Scðo.v.pnĩa vniuſcuiuſqʒ culpa deleat᷑. Tercio.v.ꝑ pnĩam tollat᷑ reatus. Nuarto.v.tollant᷑ relige peccatoꝝ. Nuinto.v.ncce ſit penitentẽ reſurgere i tanta gratia ac . munere virtutũ a quanta cecidit. Sexto.v.pnia reſtituat omĩa ablata ꝑ pctẽm. Septimo.v.ſine pnĩa virtute poſſit eẽ ſalus. Octauo.v.ſine pnĩa.i.doloꝛe pnĩali ſi iue volütate penitẽ. di deleat culba. tum eſt Fratta⸗ bʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo querit᷑ de entitate vtꝝ pnĩa ſit gr̃a. Secũdo de neceſſitate vtꝝ voluntas pemtendi poſſt eſſe ſine gratia ⁊ etiã faciendi aliud bonu. Tercio de virtute pnie gratie vtꝝ pniĩa inctü gea dele ant᷑ pcta:aut inqtũ eſt virtus. Quarto querit᷑ de gratia pnĩe qᷓtum ad peccati expulſio nem ꝑ quatuoꝛ articulos. ¶ Primus.v. infuſio gratie precedit natura expulſionẽ culpe an econuerfſo. „ Secũdus.v.ablatio culpe tꝑe pᷣcedat infuſiõʒ gẽe. Tercius.v.ſit mediũ aliqdð inter vtrũqʒ ſeʒ eſſe culpe expellendi ⁊ eẽ gratie expellentis. RM Nuartus.v.aliqñ ſit penitẽs ſine culpa ⸗ i pnie inꝙᷓ̃tuʒ eſt ſacramentũ hʒ tria mẽbꝛa. Primo querit᷑ an pnia ſacr̃jm debuit inſtitui. Scdo qñ debuit inſtitui ꝑ q̃tuoꝛ articuloo. ¶ Primus.v.debuit inſtitui añ petᷣm in tꝑe innocetie. 4 Scðs.v.debuit inſtitui currente lege nature. Tercius.v.debuit inſtitui currente lege Moyſi. ¶ Quartꝰ.v. debuit inſtitui tꝑe legis euangelij. Tercio q̃rit᷑ aquo dbuit inſtitui pnĩa ſacr̃m. Mueſtio. lx. de quidditate pnĩe ſacramẽti hʒ duo mẽbaa. Primo qrit᷑ de re bꝰ ſacramẽti ꝑ tres articulos. ¶ Primꝰ an interioꝛ pnia ſit res pnie exterioꝛis. 4¶ Scõðs an remiſſio pꝑct᷑i ſit res hꝰ ſacẽi. 4Terciꝰ an ſit res rõne remiſſionis culpe vel pne. Secũdo querit᷑ de ſigno hꝰ ſacr̃i.vtꝝ ſigna ex ꝑte penitẽ tis debent dici ſacr̃m:an ex ꝑte miniſtri. gra tõne nitentie inq;ẽtum eſt ſacramẽtũ hʒ q̃tuoꝛ mẽbꝛa. ¶Primo querit᷑.v.pnia ſit vnũ ſacr̃m vel plura. Scðdo quo genere vnitatis ſit vnũ ſacm. Tercio.v.maioꝛ ſit vnitas penitentie virtutis: an peni⸗ tentie ſacramenti. Muarto. v. vebeat denominari a ſignificatione. Mneſtio.lxij.de oꝛdie peni/ tentie ſacramenti bʒ tria membeꝛ Primo querit᷑ de pnĩa ſacramento inq;tum eſt oꝛdina⸗ ta ad ꝓfectum in merito:⁊ dicit᷑ fundamentũ. Secundo determinat᷑ de fundamẽto cõmuniter ſumpto ꝑ quinqʒ articulos. H 4Primus eo modo quo de illo determinat apoſtolꝰ ad Hebre. vj. 4¶Scðs quo modo penitentia eſt fundamentũ. Tercius.v.pnia fundamentum precedat baptiſmum an ſequatur. 4Quartus de numero eoꝝ que ponũt᷑ in fundamẽto. ¶ Quintus de oꝛdine eoꝝ q̃ ſunt in fundamẽto. Tercio querit᷑ de penitentia ſacramento inqtum eſt oꝛ⸗/ dinata ad liberandũ a naufragio:⁊ dicit᷑ tabula. ueſtio. lxn ratione pnĩe hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Brn querit᷑v.ↄtingat a vera pnĩa cadere. S0. v. ↄtingat pnĩam iterare. Tercio.v.quotiens cõtingat cadere: totiens contingat penitentiam iterarr. . NQuarto.v.lapſum pluries ꝑ gratiam penitentie iterate contingat reſurgere. etia publica ſiue ſolenni hʒ tria membꝛa. Primo qrit᷑ an aliqua pnia debeat eẽ publica. Scðdo an penitentio publica ſit iterabilio. Tercioq̃ ad pnĩam publicaʒ ſiue ſolennẽ reqrũt᷑ eſtio.lxv. de pemtentia inqtũ eſt ſacim in ſpeciali hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo qrit᷑ de pnia añ baptiſmũ ꝑ duos articulos. 4 Primus.v.penitendũ ſit de peccato oꝛiginali. 4¶ Secundus.v.adultus accedens ad baptiſmuʒ neceſſe babet prius penitere de actuali. 111717 Secundo queritur de penitentia moꝛtalium poſt bapti⸗ ſmũ ꝑ tres articuloo. 4I Primus. v. neceſſe ſit peniteꝛe de peccatis moꝛtalibus cõmiſſis per ignoꝛantiam. .. . ..łV Secundua.v. opoꝛteat faceꝛe penitentiam de ſcient cõ. miſſis ⁊ oblitis. 22222 ¶¶ Zercius.v.erpedit penitere de pctis vſqʒ ĩ finẽ vite. Tercio querit᷑ de pnĩa venialium que accidunt ĩ vtroq; ſtatu ꝑ quatuoꝛ articulos. Z 4 Primꝰ de peccatoꝝ venialiũ grauitate ſub. S. duobo. 4 Scõòs de ꝑpetratõis eoꝝ nccitaat. 4l Tercius de eoꝝ dimiſſione ſub.S.quinqʒ;· 4¶ Quartus de cauſis dimiſſionis ſub.S.duobo. . Quarto determinãt᷑ verba apłi quibus vocat peccata li gnum fenum ? ſtipulam ꝑ quatuoꝛ articulos. ¶ Primus an ſint moꝛtalia an venialia. =Dè ¶ Scðos de fundamẽto vtriuſqʒ ſuꝑ qð edificant᷑. 4 Terciꝰ de ſupedificatõe huic fundameto ſb. S. duobo. Quartꝰ de purgatõe eoꝝ q ſuꝑedificãt ſub.S.q̃tuoꝛ. „ nitentie inqtũ ſacr̃jm in generali hʒ duo mẽbꝛa. .— Primo querit᷑ cuiꝰ ſunt ꝑtes contritio confeſſio ⁊ ſatiſ⸗ factio ꝑ duos articulos. . 4 Primꝰ an ſint ꝑtes pnĩe inꝗtuzʒ virtus. 4 Scòs an ſint ꝑtes pniĩe inq;tum ſacr̃m. Secundo querit᷑ cuiuſmodi ſunt partes.ſcʒ vtꝝ ſint par teg integrales vel ſubiectiue vel eẽntiales. ue de contritio nis quidditate hʒ tria mẽbꝛa. Primo q̃rit᷑ qꝗd ſit re ↄtritio ꝑ duos articulos. 4l Primus.v.otritio ſit doloꝛ. .. 4l Scðdðs.v.doloꝛ ↄtritionis ſit actio vel paſſio. Scðo querit᷑ ꝗd ſit ↄtritio nomine. Tercio quid ſit ↄtritio diffinitione. . „ Mueſtio.lxviij. de contriti- onis quantitate hʒ duo mẽbꝛa. Primo querit᷑ de quantitate qtum ad intenſionem per ſepteʒ articulos. —ẽ . 4¶ Primus.v.ↄtingat ↄtritioneʒ intendi. 4 Scdðᷣus.v.opoꝛteat de omnibus peccatis equalit᷑ con teri vel intenſius de vno q; de alio. 4l Zercius.v.ↄtritio poſſit eſſe nimis parua. 4l Quartus.v.poſſit eẽ nimia. 4 Quintus.v. debeat eſſe maxima. M 4¶ Sextus de quantitate ↄtritõis in ↄꝑatõe ad penaz. 4¶ Septimus.v.maioꝛitas ↄtritionis ſit rᷣm maioꝛitateʒ auerſionis vel ↄuerſionis. “JB . . Secũdo querit᷑ de quantitate contritioni rationem ꝑ tres articulos. ¶ Primus.v.cõtritio ſit inſtiantanea vel ſucceſſiua. 4 Scðus vtꝝ penitens tenet᷑ ſemꝑ conteri in hac vita ⁊ hoc nccĩtate vel vtilitate vel ↄpoſſibilitate ſub.S.ſuis. 4 Tercius vtrum teneatur conteri poſt hanc vitã ĩ pur⸗ gatoꝛio. . S „ „ 9 „ 9 q;tum ad du⸗ obiecto habet decez membꝛa. L Primo querit᷑.v.ↄtritio debet eſſe de pcto ↄmiſſo. Scðdðo.v.debeat eẽ de pct̃is ⁊ penis peccatoꝝ. Tercio.v.debeat eẽ de diffoꝛmitate ⁊ de actu. NQuarto.v.debeat eẽ de oꝛiginali ſicut de actuali. NQuinto.v.requiritur eẽ de pcto veniali. Sexto.v.requiritur contritio de peccato quod cõmittit ex triſticia. Septimo.v.requiritur contritõ de peccato cõmiſſo per ignoꝛantiam. Octauo.v.contri tio requirit᷑ de peccatis oblitis ꝑ tres articulos. ¶ Primus ſi pot eſſe ↄtritio de peccatis oblitis. 4 Secũdus ſi ſufficiat ↄtritio generalis. ¶ Tercius ſi ſufficiat ↄtritio de obliuione. Rono querit᷑ vtꝝ requirit᷑ contritio de peccato futuro ꝑ duovarticulos. 4 Primus. v. debet quis ↄteri de peccato futuro. Secundus. v. de ratione contritionis ſit aliquo modo reſpicere futuꝝ. Decimo.v.poſſit eſſe contritio de vno peccato ita non de alio. tritionis qui eſt iuſtificatio impij hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo querit᷑ quid ſit iuſtiſicatio impj. Scõðo.v.ↄtritio efficaciã habeat in iuſtiſicatõe impijꝰ Tercio.v.ↄtritio hẽat efficaciã iuſtificãdi a culpa. Quarto.v.ↄtritio habeat efficaciaʒ iuſtificandi a pena duos articulos. 4l Pꝛimus. v. a pena etean. Scðs.v.a pena trãſitoꝛia ſiue tpali ſub tribo. S. ueſtice de effectn of tiotis qui eſt purgatio a ſequelis pceti bʒ tria mẽbꝛa. Primo querit᷑v.deterſio caliginis ſiue illumiatio ↄgni tiue obtenebꝛate ſit effectus ↄtritionis. . Scðdᷣo ſi ablutio ſoꝛdiũ que ſunt ĩ aĩa ſit effectꝰ ↄtritõis. Tercio.v.ſanatio aĩe ſit eſcctꝰ ↄtritõis ꝑ ꝗnqʒ arti.· 4l Primus eſt de poſſibilitate ſanatõis. 4¶ Secundus de merito ſanqtõis. 4l Tercius de cauſa ſanatõis ſub.S. 4¶ Quartus de oꝛdine ſanitatis. 41 Quintus de numero ſanatõis. c de numero ſufficientia eoꝝ que reqrunt᷑ ad iuſtificationeʒ impij ha/ bet quatuoꝛ membꝛa. . . Primo queritur.v.cum contritione requirat᷑ gratie in⸗ fuſio ꝑ tres articulos. ¶ Primus. v. deus iuſtificat imediate vel mediãte aliqᷓ. 4l Scðs. v. mediante gꝛatia inqtum gratia: vel virtute inꝙᷓtum virtute. 4l Tercius.v.iuſtificatio inꝗᷓtũ eſt a deo vt a prima cau ſa:ſit ꝑ ſe a potentia vel ſapia vel bonitate. Scðdo querit᷑.v.cũ hac requirat᷑ vłis expulſio culpe. Tercio.v.cũ his reqrat᷑ motꝰ libe.ar.ꝑ duos artickos. 4 Primus ſi motus hinõi requirit. ¶ Scðdᷣs ſuppoſito ꝙ ſic: cuiꝰ virtutis ẽ motus. impij ? non plura neſtio. lx. Nuarto querit᷑ quare quatuoꝛ requirũt᷑ ad iuſtificatõeʒ de oꝛdie eo⸗/ 117 quinqʒ articulos. S l Primus ſi circũſtantie ſint confitende. rũ que requirũt᷑ ad iuſtificatõʒ impij bʒ tria mebꝛa. Primo queritur de oꝛdine infuſionis gratie ad alia tria ꝑ tres arnculos. ¶ Primus an infuſio gratie pᷣcedat motũ liberi ar. 4l Secũdus de oꝛdine infuſionis gratie ad contritioneʒ: vtꝝ gratia precedat ↄtritionezʒ. ¶q Tercius.v.Ga precedat peccati expulſionẽ. Secũdo querit᷑ de oꝛdine motus libe.ar. ad ↄtritionezʒ. Tercio de oꝛdine ↄtritionis ad expulſionẽ pcti. 7 ia ⁊ dꝛntia attritõis 2 ↄtritionis. Primo querit᷑.v.idẽ ſit attritio qð ↄtritio. Scðdo.v.attritio nccio pᷣcedat ↄtritionẽ. Tercio.v.attritio ſtet vel ſtare poſſit cũ ↄtritõne. Quarto.v.attritio poſſit fieri ↄtritio. meſtio. lx tionis habet quinqʒ mẽbra. S“Z Primo querit᷑.v.ↄtritio ſit donũ ſpũſſancti. v. de oꝛigie ↄt⸗ Secũdo.v.ſit motus alicuius virtuis. Tercio.v.ſit motus virtutis generalis vel ſpẽalis. Ouarto. v. ſit motus virtutis theologice vel caꝛdinalis. DQuinto. v. ↄtritio poſſit impleri in via a penitẽtibo. one in ↄ ꝑatione ad ↄfitenteʒ hʒ tria mẽbꝛa. Primo querit᷑ de qdditate ↄfeſſionis. Scðdo de ncciĩtate ↄfeſſionis ꝑ tres articulos. ¶ Primus an ofeſſio ſit neceſſaria. 4l Scðs que confeſſio ſit nccia. ¶ Tercius qñ ſit neceſſaria.ſcʒ vtꝝ currente lege natuẽ vel Moyſi vel lege euangelij ſub. S. ſnis. Tercio querit᷑ de inſtitutõe ↄfeſſionis ꝑ duos arti. 4 Primus. v. de buit inſtitui in lege euãgelij. 4¶ Scðs dato ꝓ ſic:vbi ĩ euãgelio fuit inſtituta. feſſionis bʒ ſex mẽbꝛa. Primo querit᷑ ꝗ debeant confiteri ꝑ quatuòꝛ arti. 4 Primus.v.nõ hñ tes ↄſciaʒ moꝛtalis. 4 Scðs.v.nõ hñtes oſciam venialis. 1 Tercius.v.perfeciti. ¶ Quartus. v. obſtinai. Scðo querit᷑ ꝗd de beat ofiteri ꝑ.ix.articulos. ¶ Primus. v. debeat ofiteri onginale pctm. 4 Scðs.v.ſolũ occultũ peccatũ an etia maniteſtũ. 4 Tercius.v.pctᷣm coꝛdis ſit ↄfitẽdũ. 4 Quartus.v.ꝗs teneat᷑ ↄfiteri pcta aliena. 4¶ Quintus.v.venialia pcta ſint ↄfitẽda. 4 Sextus.v. teneat᷑ penitẽs ↄfiteri pcta oblita. 4l Septimus.v.teneat᷑ ↄfiteri pcta ↄmiſſa ꝑ ignoꝛãtiaʒ. l Octauus.v.confitende ſunt radices peccatoꝝ.videlʒ ignoꝛantia infirmitas ⁊ malicia. 4 Monus.v.temptationes ſint confitende. L Tercio queritur.v.circũſtantie peccatoꝝ ſint confitẽde 4I Secudus que circũſtantie ſint ↄfitende.vicʒ alleuian⸗ tes ſicut aggauãtes ſub.S. I 4l Tercius.v.omẽs tenent᷑ ad confitendũ ciꝛcũſtantias vel aliqui ⁊ aliqui nõ. 4l Quartus de com patione circũſtãtie ad genꝰ pct᷑i. lqQuintus.v.principalius circumſtantia confitenda ſit aAn genus peccati. Quarta querit᷑ qñ dʒ fieri ↄfeſſio ꝑ tres aꝛticulos. ¶ Primus.v.peccatoꝛes nondũ contriti de peccatis ſta⸗ tim confiteri debent oppoꝛtunitate ſe offerente. 4¶ Sdus.v. contriti ſititer teneant. 4¶ Tercius in quo caſu differenda ẽ confeſſio. NQuinto queritur de modo confitendi per.ix.arti. 4¶ Primus.v.debeat fieri cõfeſſio ſigillatim de ſingulis freeotis an ſufficiat omnia generaliter ⁊ ſummatim cõ⸗ iteri. ¶ Scdᷣus.v.omia peccata ſint eideʒ ſacerdoti confitẽda: aut liceat diuideꝛe confeſſioneʒ. 4l Tercius.v.omĩa peccata ſint ſimul in quolibet anno confitenda. 4¶Quartus vtx quotiens recidiuat penitens:totiens te neat᷑ omĩa confiteri. Quintus vtrum licet aliquod peccatum addere quod non fecit. H Sextus vtrum licet aliquod peccatum diminuere in confeſſione. ¶ Septimus vtrum confiteri teneat᷑ ex caritate. 4 Octauus vtꝝ teneatur cõfiteri ĩ publico vel ĩ occulto. 4¶Monꝰ vtꝝ ſufficiat confiteri ſcripto vel nuncio. Sexto querit᷑ de oꝛdine ↄfeſſionis. NMueſtio Primo querit᷑ cui ſit pfitendũ p tres articulos. 4¶ Primus.v.ↄfitendũ ſit laico vel ſacerdoti. „„ Scðs.v.ↄtra volũtatẽ ꝓprij ſacerdotis poſſit ꝗs conſi teri alteri diſcretioꝛi. G Tercius.v.pᷣtermiſſo inferioꝛi ſcʒ parochialilpoterit quis confiteri ſuꝑioꝛi ſcʒ epiſcopo vel ſuo penitẽtiario. Secundo querit᷑ de ſigillo confeſſionis obſeruando per quatuoꝛ articulos. MVM/ SPrimus.v.ſacerdos poſſit confeſſioneʒ ſibi factã ĩ ca ſu reuelare. Secũdus.v.peccatum quod confitẽs ꝓponit facere te⸗ neatur ſacerdos celare. 4¶ Tercius.v.ↄfitens poſſit licentiare ↄfeſſoꝛẽ ſuũ ad de⸗ tegendũ quid illi ſit ↄfeſſus. 4Duartus.v.ſacerdos qð nouit vt deus ꝑ confeſſioneʒ vt homo alio modo teneat᷑ illud celare. NMueſti abſoluẽtis ⁊ virtute clauiũ eccĩe bʒ octo mẽbꝛa. Primo queritur vtꝝ ſint claues. Secũdo quid ſint. Tercio que ſint ꝑ duos articulos. 4 Primus.v.ſcientia ſit clauis. 4 Scðs.v.ptãs ligandi ⁊ ſoluẽdi ſit clauis. NQuarto querit᷑ quot ſint claues. NQuinto ad quid ſint claues. Sexto qñ fuerũt date eccĩe ꝑ tres articulos. 4 Primus.v.ſint date currente lege nature. 4¶ Scðs.v.currente lege Moyſi. ¶ Tercius an tꝑe legis gratie ſub.S. Septimo q̃rit᷑ gabo ſunt date claues ecciĩe ꝑ duos arti. 4 Primus an tm̃ bonis miſtris: aut boĩs ⁊ mał ſimul. 4¶ Scõðs.v.caput bonoꝝ xpᷣs habuit claues. Octauo querit᷑ cum quo oꝛdine conferantur claues per duos articulos. . 1¶ Primus.x.dant᷑ cum oꝛdine ſacerdotali. 4 Secũdus.v.dant᷑ inſeꝑabiliter. L teſtate clauiũ in foꝛo pnĩali hʒ quatuoꝛ membꝛa. Primo queritur.v.hec poteſtas poſſit in culpam. Scðo.v.poſſit in penam ꝑ tres articulos. 4 Primus.v.poſſit in penam tꝑaleʒz. 4 Scðs.v.poſſit in penam eternã ſub.S. ¶ Tercius.v.poſſit in penam purgatoꝛij. Tercio querit᷑ de vſu clauium ꝑ duos articulos. 4 Primus.v.vſus ſit arbitrarius.i.arbitrio cõfeſſoꝛis ſint remittenda peccata. ¶ Secundus cuius eſt vſus hmõi.i.cuius eſt abſoluere in foꝛo pnĩali ſub.S. L NQuarto querit᷑.v.ſit eadeʒ ptãs qua ligant in foꝛo peni⸗ tentiali: qua in foꝛo iudiciali. de uium in foꝛo iudiciali.Et primo de excõmunicatõne iu⸗ ſte lata bʒ ſepteʒz membꝛa. Primo querit᷑ an eccleſia debeat excoĩcare. Secundo.v.aliquis debet excõmunicari. Tercio ꝓ quo ſit quis excoĩcandus. Quarto a quo poſſit ferꝛi ſententia excõmunicationis ꝑ duos aꝛticulos. 4 Primus. v. ab habente claues. Scðs.v.ab omĩbo hñtibo claues. Quinto querit᷑ de excoĩcatõis iteꝛatione vtꝝ aligs plu⸗ ries excõmunicari poſſit. G Serxto queritur de cõmunicatõne cum excõmunicatis ꝑ tres articulos. ¶ Primus.v.coĩcans cinn excoĩcato ſit excoĩcatꝰ. Scðs.v.ↄmunicãs cum excoĩcato peccet moꝛtatr. Tercius.v.qui excoĩcauerit aliquem ſi coĩcat cuʒ illo ſit excoĩcatug. ¶ Septimo queritur de abſolutione ab excõmunicatio⸗ nis vinculo ꝑ tres articulos. P 4I Primus vtrum aliquis inuitus poſſit abſolui. 4I Secundus vtruʒ excõmunicatus pluribus ſententijs poſſit abſolui ab illa vna abſolutione vel neceſſario plu⸗ reg requiruntur. ¶ Tercius vtrum ercõmunicatus poſſit abſolui ab ex⸗ cõmunicatoꝛe ſi cõmunicauit illi in crimine. ℳ— tione iniuſte lata habet duo membꝛa. . Primo queritur an ſit excõmunicatio iniuſla. Secundo an excommunicatio iniuſte lata ſit tenenda ⁊ foꝛnyidanda. neſtio. lxxxiij. de indulgẽ tijs ⁊ relaxationibo reatus peccat 4 bra. “ Primo ſi eſt relaxatio ꝑ duos articulos. ¶ Primus.v.ſit relaratio pene debite peto. Secundus.v. vnus poſſit ſatiſſacere ꝓ alio. quia ſi ñ poſſet: nõ eẽt relaratio. . Scðo queritur quid ſit relaxatio. „G Tercio a quo poteſt fieri relaxatio. . Quarto pro quo debeat fieri relaxatio: an pro coꝛpoꝛa⸗ li beneficio an ꝓ ſpũali. . ——— Quinto cui valet relaxatio: an etiam exiſtenti in purga Sexto ſi miniſter qualiſcunq; poteſt relaxare totam pe⸗ nam debitam pro peccaatto. Septimo de equitate eſtimatiõis relaxati ⁊ eius ꝓquo fit relaxatio. . Octauo que eſt ratio relaxationis tante pro ꝑegrinati⸗ . de excoĩca one terꝛe ſancte. . . Nueſtio. lxxxii ge ſatiſſa ctione in generali babet tria membꝛa. . Primo querit᷑ de ſatiſfactõnis poſſibilitate.vtꝝ poſſibi le ſit penitenti ſatiſfacere ꝓ peccato ſuo. Secundo tæ ſatiſfactõnis neceſſitate per opus exterius per duos articulos. ¶ Primus vtrum in ſatiſfactione requiratur opus ex/ terius. Secundus vtrum requiratur opus penale. Tercio queritur de ſatiffactionis quidditate per tres ax ticulos. 4¶ Primus de differentia deſcriptionum. Secundus de partibus prime deſcriptionis ſub.S. 4 Tercius de partibus ſecũde deſcriptionis. ctionis vtilitate habet quinq; membra. — Primo queritur ſi tenetur penitens ſatiſfacere in cari⸗ Secundo ſi penitentia completa ĩ aliquo caſu ſit iteran da per tres articulos. 4l Primus quomodo completa in peccato ſit iteranda. ¶ Secũdus vtrum completa in caritate ⁊ poſt ꝑ pecca⸗ tum ſubſequens moꝛtificata ſit iteranda. Tercius vtrum opera ſatiſſactoꝛia in moꝛtali reuiui- ſcant. Tercio queritur ad quid ſit vtilis penitentia extra cari tatem facta per tres articulos. 4l Primus ſi valet ad temꝑalium multiplicationem. ¶ Secũdus ſi ad gloꝛie habende habilitatõeʒ. ¶ Tercius ſi ad pene eterne diminutionem. Quarto queritur an ſatiſſactio vnius facta pro alio ſit illi vtilis. . Quinto an penitentia iniuncta excedens condignam ſit vtilis 2 adimplenda. e Nueſtio.lxxxvi. de reſtitu/ tionibus habet tria mempra. , Primo queritur genere reſtitutionis.vtruʒ ſit ꝑs vel ſpecies ſatiſfactionis. Secundo de poſſibilitate diſpenſationis cum reſtituen⸗ te per duos articulos. . . . . 4 Primus ſi obligatio ad reſtitutõneʒz recipit diſpenſa⸗ tionẽ a tentione reſtitutõnis. s 4 Scõs ſi aliqñ recipit viſeſats dilatõis qtũ ad tp̃ᷣs. Tercio querit᷑ de tentõe reſtitutõis ꝑ ſex articulos. 4 Primus.v.illi ꝗ recuꝑant eis ablata ꝑ furtũ vel rapi nam tenent᷑ ad illoꝝ reſtitutioneʒ. ¶ Scðs.v.acquirentes aligd ꝑ hypocriſim vel ſimula⸗ tioneʒ religionis tenentur ad reſtitutioneʒ. * ¶ Tercius.v.diues mentiendoſe eſſe pauperẽ:illud qð eo acquirit tenetur reſtituere. 1. 4I Quartꝰ.v.currens cũ fure tenet᷑ ad reſtitutiõezs ſub.S. 4 Quintus de ſucceſſione hereditaria.donatione.cõtra⸗ ctu emptionis ⁊c̃.qũo ſit reſtituendun. 4 Sextꝰ ſi turpit acꝗſita ſubiacẽt reſtitutõi ſub.S. xvij. de ſatiſfa ctione in ſpeciali habet duo membꝛa. SPrimo queritur de diuiſione ſatiſſactionis in oꝛationẽ ieiunium ⁊ elemoſynam Secũdo de progatiuis ꝑtiuʒ predictaꝝ in efficientia ſa⸗ tiſfaciendi que illaꝝ trium ſit magis ſatiſfactoꝛiia. Nueſtio. lxxxvii. de oꝛone in generali quid ſit habet duo membꝛa. Primo q̃rit᷑ ꝗd ſit oꝛo ᷣm diffimitõeʒ ꝑ decẽ articulos. 4l Primus eſt e numero diſfinitionum. 4 Secundus eſt te diffinitione Damaſceni. 4l Tercius de diffinitione beati Auguſtini. 4 Quartus de alia diffinitione Hamaſceni. 4 Quintus de alia diffinitione beati Auguſtini. 4¶ Sextus de diffinitione beati AUmbꝛoſij. ¶ Septimus de diffimtõibo bti Gregoꝛij ⁊ Hugonis. ¶. Octauus de diffinitione beati Hernardi. 4 Nonus de alia diffinitione Hugonis. ¶ Decimus de diffinitione gloſe oꝛdinarie. Scðdo querit᷑ ꝗd ſit or̃o ſᷣm rem tres articulos. ¶¶ Primus.v.ſit virtus vel actus virtutis. ¶ Scðs.v.ſit virtus generalis vel ſpecialis. il Tercius.v.ſit actꝰ virtutis theologice vel cardinatł. Mneſtio.lxxxix. de ſpecie⸗/ bus oꝛationis habet quatuoꝛ membꝛa. Primo agit᷑ de diuiſione apli ꝑ duos articulos. 4 Primus agit generalit de oueniẽtia eiuſdẽ diuiſiõis. Secundus de ſpeciebus in quos facta eſt diuiſio.vicʒ eev lone ofone poſtulatse grãrũactione ſub qua u0ꝛ. . Scðdo querit᷑ de diuiſione quã ponit bts Herñ. Tercio de diuiſione quam ponit bẽs Ambꝛo. NQuarto de diuiſione DHugonis. — habet tria membra. Primo querit᷑ de vtilitate vſus ꝑ duos articulos. ¶ Primus ſi vſus oronis eſt ſimpłr alicꝰ vtilitatis. ¶ Seðs ſi eſt vtilitatis qᷓ eſt neceſſaria ad ſaluteʒ. Secũdo querit᷑ de mõ oꝛãdi ꝑ ſer articulos. 4 Primꝰ.v.vtendũ ſit oꝛatòe voeali tm vel etiã mẽtali. Scðs ſi cebeat tradi foꝛma aliqua vocalis oꝛandi. Tercius ſi in oꝛatione vtendũ ſit multiloꝗo. 4 Quartus. v. id quod intendimus impetrare oꝛatione vocali debeamus ſemꝑ voce exprimere. OQuintus.v.oꝛatio vocalis ſine intellectu eius qð di⸗ citur ſit alicuius efficacie. Sextꝰ. v. ſit magis inſiſtẽdũ oꝛatõni vocali vł mẽtali. Tercio querit᷑ quid eſt petendum in oꝛatione a domino per tres articulos. 4 Primus.v.petendum ſit ſibi bonum tempoꝛale. 4l Secundus.v.ſit petendum alij malum pene. 4 Tercius.v.ſit petendum adiutoꝛium in malo culpe: vt ſcilʒ minus peccemus. NMueſtio.xci. quoꝝ eſt oꝛan do petere habet quinqʒ membꝛa. Primo queritur.v.diuinaꝛum peꝛſonaꝝ ſit oꝛare. Secundo.vd.conueniat beatis oꝛare ꝑ tres articulos. 4 Primus an angelis ⁊ aĩabo beatis ↄueniat oꝛare. 4 Secundus quomodo oꝛant onime ſancte. vtrum ſolo deſiderio aut verbo mentali. Tercius.v.angeli offerant oꝛationes iuſioꝛum deo:⁊ quomodo. Tercio queritur ſi omnibus viatoꝛibus bonis ⁊ malis conueniat oꝛare. Quarto.v.exiſtentibus in purgatoꝛio conuenit oꝛare. Nuinto.v.damnatis conueniat oꝛare. Nneſtio.xcij a quo eſt ali/ quid petendum in oꝛatione habet duo meinbꝛa. Primo queritur.v.a creatura ſit aliquid petendum in oꝛatione per quatuoꝛ articulos. 4 Primus.v.petendum ſit a creatura irrõnaii. ¶Sccundus.v.rationalis creatura ſit oꝛanda dum eſt ¶ Tercius.v.exiſtens in pnrgatoꝛio ſit oꝛanda. 4¶ Quartus ſi beati in patria ſint oꝛandi. Secundo queritur.v.deus ſit oꝛandus ꝑ.iiij.articulos. 4 Primus.v.deus ſimpliciter vel abſolute ſit oꝛãdus. 4 Secundus.v.ſolus deus ſit oꝛandus. Tercius quomodo ſit oꝛandus.i.vtrum oꝛatio ad di⸗ nnnain eſſentiam vel ad vnam perſonam expreſſione vo⸗ cali⸗ Quartus vtrum in oꝛatione altius eleuetur aliquan⸗ do intellectus q; affectus. Mneſtio. xcui. pꝛo quibꝰ eſt oꝛandum habet duo membꝛa. S= Primo queritur.v.aliquis debet oꝛare proſe. Secundo.v.oꝛandum ſit pro alio vel pro alijs quibuſ⸗ cunqʒ per noueʒ articulos. ⸗ 141 Primus vtrum oꝛandum ſit pro alijs ſimpliciter. 4¶Secundus vtrum oꝛandum ſit ꝓ inimicis. l Tercius vtrum oꝛandum ſit ꝓ incoꝛigibilibo. Quartus vtrum oꝛandum ſit pro infidelibo. Quintus vtrum oꝛandum ſit pro peccantibus in ſpi⸗ ritumſanctum. L = 4Sextus vtrum oꝛandum ſit pro excõmunicatis. Septimus vtrum oꝛandum ſit pꝛo damnatis ſub.S. ¶ Octauus vtrum prelatus teneatur oꝛare pro ſubdi⸗ tis. l Monus vtrum viatoꝛes debeant oꝛare ꝓ beatis. Mueſtio. xcuij. de cogruen tia vſus ipſius oꝛationis habet tria membꝛa. Pnno queritur de tempoꝛe.Si omm tempore ſit oran⸗ um. Secundo de loco.vtrum in omni loco ſit oꝛanduz vel ſo⸗ lum in conſecrato. Tercio de geſtibus oꝛantis.vtrum ad oꝛientem vel occi denteʒ ⁊c̃.ſit oꝛandum. Nueſtio. rcv. cnins vis gie ſit oꝛatio vnico contextu queritur. vtrum ſit iraſcibilis: mu concupiſcibilis: aut rationalis: aut omnium ſi „ —— oꝛonis bʒ. v.mẽbꝛa. Primo querit᷑.v.efficax ſit ex puris naturalibus:aut ex gratia gratiſdata:ſine gratũfaciente. . Scðo.v.oꝛo rõnabitł᷑ ſit efficax ad impetrandũ. Tercio querit᷑ de conditionibo quibus efficit᷑ efficax ad impetrandũ ꝑ quinq; articulos. „ 4 SPrimus in cõmuni te ſufficientia ⁊ numero illaꝝ cõ⸗ ditionũ pie.ꝓ ſe.ad ſalutẽ.⁊ ꝑſeuerant. 4¶ Scðdus diſtincte de prima oↄditõe q̃ eſt pie ſub.S. 4Tercius de ſecũda ↄditõe ſcʒ ꝓ ſe. Quartus de tercia ↄditõe.ſ.ad ſalutẽ ſub.S. ¶ Quintus de qꝛta ↄditõe.ſ.ꝑſeuerant ſub.ꝓ. NQuarto querit᷑ de efficacia oꝛonis qᷓtũ ad ſatiſfactõneʒ. NQuito de efficacia oꝛonis Pauli apłi ꝑ duos articłos. 4 Primus.v.debuit exaudiri petendo amoueri a ſe ſti⸗ mulũ libidinis. B 4 Scðs.v.debuit exaudiri petẽdo amoueri a ſe doloꝛem lateris. Mueſtio. xcvij. de ieinio ba bet duo membꝛaa. Primo querit᷑ de moꝛtificatõe carnis.v.ſit actꝰ vᷣtutis. Secundo queritur de quidditate ieiunij per tres articu⸗ los ᷣm tres eius diffiniti ones. 4 Primus eſt de diffinitione Yſidoꝛi. ¶ Secũdus de alia diffinitione eiuſdeʒ. 4 Tercius de alia diffinitione doctoꝝ. Mueſtio. xcvm.de qualita/ te ieiunij habet tria membꝛa. Primo querit᷑.v.abſtinere a cibo ⁊ potu ſit actꝰ vᷣtutis. Secundo.v.laudabilioꝛ ſit abſtinentia ab eſu carnium vel a potu vini. Tercio de bonitate ieiunij per tres articulos. Primꝰ.v.ieiuniũ ſit bonũ vel malũ vel indifferens. ¶ Scðdðs.v.ſit bonũ ſimpłr vel bonũ pᷣncipale qð idẽ eſt. 1¶Tercius.v.ſit bonum quod eſt virtus ſiue actus viꝛtu tis: ⁊ cuius virtutis ſub.S. Nueſtio.xcix do ie/ innandi habet tria membꝛa. Primo querit᷑.a quibo ſit abſtinendũ tꝑe ieiunij. Scðo.v.magis abſtinẽdũ ſit tꝑe ieiunij a q̃nto vel a q̃li. Tercio.v.ſemel comedendũ ſit diebus ieiunij ſufficiẽter vel pluries ⁊ qualibet vice parum. ueſtio Centeſum⸗ tutione ieiunij babet q̃tuoꝛ membra. Primo queritur de inſtitutione ieiunij. Si ſtatim poſt peccatum debuit inſtitui. Scðo/ſi temꝑe gratie debuit inſtitui. Tercio de inſtitutõe ieiunij quadrageſimalis ꝑ.iij.arti. ¶ Primus.v.quadrageſimale ieiumiũ ſit exercendũ tem poꝛibus certis ⁊ determinatis: an ſemꝑ. 4 Scðs de ↄgruitate tꝑis in anno.vicʒ de vere. Tercius de numero dieꝝ.quare.xl.dieꝝ. Quarto queritur de inſtitutione ieiunij quatuoꝛ tempo⸗ rum per quatuoꝛ articulos. 1 Primus quo tꝑe anni exercenda ſunt. Secũdus.v.ſit ieiuniũ meroꝛis vel exultatõnis. Tercius quare inſtitutũ eſt hoc ieiuniuʒ diebo inter⸗ polatis.ſcʒ quarta feria ſexta ⁊ ſabbato. 4 Quartus de numero diex. ſ. trium tm̃ ⁊ nõ pluriũ. Nue iunij habet tria membꝛa. Primo qrit᷑ de efficacia meriti.v.ieiuniũ ſit meritoꝛiuʒ. Secũdo de efficacia ſatiſſactõis ꝑ ſex articulogꝶ. 4Prim? ð ieiuio ſimplxr ⁊ ĩ generali ſi ſit ſatiſfactoꝛiũ. ₰ Mueſt Secũdus ſpecialius.vtꝝ ieiuniũ iniunctum ab eccle⸗ ſia.i.confeſſoꝛe ſit ſatiſfactoꝛiũ. ¶ Tercius.v.ieiunium indictum ab eccleſia 2 factuzʒ in caritate ſit ſatiſfactoꝛium. Quartus.v.ieiunium aſſumptum in caritate facium ſit ſotiſfactoꝛium. I Quintus te compatione hoꝛum adinuiceʒ: quod eoꝝ ſit magis ſatiſfactoꝛium. Sextus.v.ieiunium factum in caritate ſit ſatiſſacto⸗ rium pꝛo omni peccato. Tercio querit᷑ de rõne efficacie ieiunij ꝑ.iiij.articulos. 4 Primus.v. teneamur ieiunare ex caritate. 4 Scõðs.v.teneamur ieiunare in caritate. 4¶ Tercius.v.ieiunium in caritate factum ſit ſatiſſacto⸗ rium ſub.S. 4¶ Quartus quid ſit preciſe cauſa quare ieiunium ſit ſa⸗ tiſfactoꝛium. ueſtio.cij.de ncciĩtate ie/ iunij habet quinq; membꝛa. Primo querit᷑.v.ieiunium qᷓtum ad opus ſit neceſſita⸗ tis vel vtilitatis. Secundo querit᷑ de ieiunio q;tuʒ ad perſonas ꝑ.v.arti. Primus ſi iuſti neceſſe babent ieiunare. * ¶ Secundus ſi ꝑegꝛini. 4¶ Tercius ſi pueri. 4 Quartus ſi pauperes. 1¶ Quintus ſi laboꝛatoꝛes ꝓ victualibo. Tercio querit᷑.v.neceſſitas ieiunij recipiat diſpenſatio⸗ nem a prelatis eccleſie. Quarto.v.ieiuniũ ſit preceptũ vel ↄſiliũ. Quinto.v.ieiuniũ ſit opus medietatis. dendi tꝑe ieiunij habet tria membra. Primo queritur ſi eſt aliqua: aut eſſe debeat hoꝛa deter minata comedendi. Secundo que hoꝛa comedendi ſit ↄueniẽtioꝛ in ieiunio. Tercio.v.hoꝛa comedendi ſit in p̃cepto. Mueſtio.cuij. de ſolutione ieiunij quid ⁊ quantũ ſit edendũ hʒ duo mebꝛa. Primo querit᷑ de his que ſumunt᷑ in vſum ꝑ.iiij.arti. 4 Primus de illis que ſunt tm̃ cibus. vtru eſu carnium ſoluatur ieiuniũ. 4l Scðs.v.cibi quantitate ſoluat᷑ ieiuniũ. Tercius.v.illis que ſunt cibo ⁊ potus ſoluat᷑ ieiuniũ. 4CQuartus.v.eſu electuarioꝝ que iuuant ad digeſtionẽ ſoluatur ieiunium. Secundo queritur de modo ſumendi videlʒ irritamẽtis gule ꝑ tres articulos. 4¶ Primus de illis abſolute.vtꝝ irritamẽtis gule ſolua⸗ tur ieiunium. 4 Secundus de ipſis irritamẽtis in relatõe ad ieiuniũ. 4 Tercius de ipſis irritamentis in relatione ad virtu⸗ tes quibo moderant᷑. Nueſtio cv.de elemoſyna habet duo membꝛa. — Primo querit᷑ de elemoſyne ꝗdditate ꝑ.iijarticulos. 4l Primus ꝗd ſit elemoſyna ᷣm nomen. ASecũdus quid ſit ſᷣm diffinitõʒ. TZercius quid ſit m rem. Secundo querit᷑ de multiplicitate ſiue numero elemoſy naꝝ coꝛꝑaliũ ⁊ ſpũalium. RK de diſtributio ne elemoſyne. quantu debet diſtribui hʒ duo mebrãa. Primo queritur.v.lʒ omnia diſtribuere ſiue relinquere pꝛo deo. Secundo pfectionis ꝑ duos articuloo. 4l Primus.v. in generali omĩa relinquere ꝓpter denz ſit actus ꝑfectionis euangelice. “” ¶ Seðs.v. in ſpeciali omiĩajrelinquere vt nibil retineat᷑ neoin cõmuni nec in Pꝛio ſit actꝰ ꝑfectõis euãgelice. de mendica/ tione eoꝛum qui omnia ſua dederunt pauperibus habet quatuoꝛ membꝛa. . Primo querit᷑v.licitum ſit mendicare ꝓ xpᷣo ⁊ de quo⸗ tidianis elemoſinis viuere. . .„ Secundo.v.omnibus erogatis ꝓ xpᷣo mendicare ſit me ritoꝛiũ ꝑ duos articulos. .. l Primus.v.ſit meritoꝛiũ meritoꝛio ſimplici. 4q¶ Scõðs.v.ſit meritoꝛiũ meritoꝛio ſuꝑerogatois. o Tercio querit᷑ vtrũ melius ſiue ꝑfectius ſit ſemel dare omĩa ꝓ xp̃o ⁊ poſlea victum mendicare: vel retinere ſua ad ſuam 2 pauperum ſuſtentationez: ꝑticulatim ea ſibi pauꝑibus diſpenſanda. . Quarto refellit falſitateʒ aduerſantium voluntarie pau pertati. ueſtio. cviij. de labore auperum omnia ꝓyter deum voluntarie relinquentinʒ habet quatuoꝛ membꝛa. . Primo querit᷑ vtruʒ laboꝛare laboꝛe manuali/p neceſſa rijs victui ſit neceſſariũ ſiue preceptum. . . Secundo quoxꝝ eſt libertas acciꝑe neceſſaria victui ſine laboꝛe manuali. Tercio.v.ſufficit laboꝛare laboꝛe ſpirituali in recõpen⸗ ſationeʒ laboꝛis coꝛpoꝛalis. Quarto.v.religioſis licet exercere opera ſpũalia quibo recompenſat᷑ opus manuale ꝑ tres articulos. 4 Prumus in generali ſi licet religioſis huiuſmodi ope⸗ ra exercere. 4l Secundus in ſpeciali ſi licet illis docere ſiue doctoꝛes eſſe ſacre ſcripture. 4l Tercius vtꝝ epiſcopus vel ſummꝰ pontifer poſſit cõ⸗/ mittere religioſis curam animaruʒ non habẽtibo officiũ predicandi ⁊ ↄfeſſiones audiendi. 7 9 . eri elemoſyna hʒ duo mẽbꝛa. Primo queritur vtruʒ elemoſyna debet fieꝛi indiſtincte bonis ⁊ malis. Secũdo vtꝝ indigentibo validis aut infirmis tm̃. Queſtio. cx. de quibꝰ debet fieri elemoſyna bʒ quiqʒ mebꝛa. Primo querit᷑ vtꝝ de rebus quibuſcũq; iuſte poſſit qui⸗ cunqʒ facere elemoſynaʒ. “ Secundo ſi de rebus alienis cõtractis inuito dño vt ac⸗ quiſitis rapina vel furto. Tercio ſi de acqſitis peccato carnis vel alio genẽ pcli. NQuarto ſi de acquiſitis ꝑ hiſtrionatũ. Nuinto ſi de acqſitis ꝑ ludũ aleaꝝ. uos cõ⸗ petit fieri elemoſy na vnico contextu querit᷑.vtrum com⸗ petit ꝙ fiat per alium quẽcunqʒ:vtpote per ſilium vel cõ/ ſanguineũ vel amicũ ꝑ ſeruũ vel vicinũ. a quibus po / teſt fieri elemoſyna hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo queritur vtrum a perſona religioſa poſſit fieri elemoſyna. Secundo vtꝝ o muliere viro alligata. Tercio vtꝝ a filiofamilias. Nuarto vtꝝ a ſeruo vel ancilla. 112 de neceſſita⸗/ te diſtribuendi elemoſynas bʒ tria membꝛa. Primo querit᷑ vtꝝ ille qui poteſt: neceſſario tencatur fa cere elemoſynaʒ indigenti circa vltimã neceſſitateʒ. Secundo vtrum magis teneatur dare propinquo infide li ᷓ extraneo ſideli. . Tercio otrum teneatur dare elemoſy naʒz illi qui eſt ĩ ex⸗ trema neceſſitate. Mueſtio.cxuii.de vtilitate elemoſyne bʒ gnqz membꝛa. — Primo querit᷑ in generali ad ꝗd ſit vtilis elemoſyna. Secundo ſpecialiter vtꝝ abſoluat a debito reſtitutionis iniuſte acquiſitoꝝ· Tercio de comꝑatione vtilitatis elemoſyne collate ma⸗ ioꝛi ⁊ minoꝛi grauamine. Quarto de vtilitate ipſius rei date. Quinto de vtilitate reſpectu perſonarum dantium per tres articulos. l Primus ſi conferat bonis iuſtis. . 4I Secundus quid conferat malis viatoꝛibo h ↄſtitutis. 4l Tercius quid conferat aĩabus damnatis. ¶ Bloꝛia 2 honoꝛ deo. Beneralisdiſcurſus ĩſũmã Alexanderde Ales qua tra⸗/ Abſolutõe ⁊ abſoluẽtis pꝛate vᷣtute clauiũ ꝑte.iiij.q.lxxir. Abſolutõe ab excoĩcatõis victo ꝑte.ii·q/lxxxi.mẽbꝛo.vij. Acceptõne ꝑſonaꝝ ꝑte.ij.q.cxxxvj.· Accidia quale ſit peccatum pte.ij·q.clvij. Accuſatoꝛis conditõnibo ꝑte.iij.q. riij. Adaʒ qualis qñ ? vbi creatꝰ: quo collocatꝰſit ꝑte.ij.· lx⸗ Adoꝛatõne ꝑte.iij.qxxx. xrxiij. ſequẽtibo Adulatõe quale ſit pctm pꝑte.ij.q. cxliiij. Adulterio ⁊ enoꝛmitate eiꝰ ꝑte.ij.q.clxv. Aduẽtu xp̃i ad iudiciũ.de loco ⁊ tꝑe eiuſdeʒ.ꝑte.iij.q.xxv. Aduocatis ⁊ eoꝝ conditõnibo ꝑte.iij.q.xliiij. Amoꝛe male accẽdente ꝑte.ij.q.clxxvj· Angelis quo ad fieri.quo ad ſubſiãtiaʒ.quo ad cognitio/ nem.quo ad actꝰ.quo ad p̃uidentiã.quo ad locutõeʒ.quo ad eoꝝ libeꝝ arbitriũ ꝑte.ij.q·xix.⁊ ſequẽtibo. Animante ratõnali ꝑte.ij.q.lv. . Aie entitate ⁊ qdditate ꝑte.ij.q.lix.⁊.v.ſequẽtibo. Aie viribo ĩ ↄmũi ⁊ ĩ ſpali. ꝑte.jj.q.lxv.⁊.v.ſequẽtibo. Aie angeli ſenſu interioꝛi ꝑte.ij.q·lxxxr· Apoſtaſia quid ſit ꝑte.ij.q.clxxxiij. Aqua ſuꝑioꝛi ⁊ qliter dicit᷑ celũ criſtallinũ ꝑte.ij.q.l. Aſcenſione dñi ⁊ ſeſſione xpᷣi ad dexterã dei patris ꝑte.iij. q. xxiij.⁊ ſequenti. H . Attritõis ⁊ ↄtritõis differẽtia ⁊ ↄueniẽtia ꝑte.iii·q. lxxiiij. Auaritia quid ſit ꝑte.ij.q:clviij. aptiſmatis ſcłe iohis baptiſte qualitate.materia.foꝛ ma. efficacia. inſtitutõe.ceſſatoe ⁊c. ꝑte.iiij.q.ix. Haptiſmi ſacramẽti quidditate.inſtitutõe.eſſentialitate. materia.foꝛma.a quo hʒ vᷣtutẽ.de ptᷣate ⁊ oditõnibo bapti ſantis. de ↄditõibo baptizãdi ꝑuuli ⁊ adulti. de caractere 2 effectu eiꝰ.de ↄpatõe baptiſmatũ flumĩs flamĩs ⁊ ſangui nis ⁊ ð ſaẽmẽtaliba baptiſmo ↄcurrẽtibo ꝑte.iiij.q.xj.vſq; Helli exercitio ⁊ circũſtantijs ꝑte.iij.q.xlvij.mẽbꝛo.iij. Heneficẽtia dandi cui.quõ ⁊ qn.ꝑte.iij.q.lxv. Mlaſphemia ꝗd ſit ⁊ qͥt differẽtie eiꝰ ꝑte.ij.q.cxlviij. vonitate diuia increata ? creata ꝑte.j.q/xvij.⁊ ſequenti. Caractere quid ſit.ad quid ſit.in quo ſit.a quo ſit.⁊ de eiꝰeffectu ⁊ differentia ꝑte.iiij.qxx. Cauſa pᷣma ſiue pᷣmo pᷣncipio oim reꝝ ꝑte.ij.q.j. Cauſaꝝ efficientis exempilaris finalis ⁊c.oꝛdine ꝑte.ij.q. ij.et quatuoꝛ ſequentibo. Celo empirꝛeo an ſit ⁊ quid ſit ꝑte.ij.q.xlvij. Celũ empirreũ qualiter dicat᷑ ꝑte.ij.q·l. Celũ criſtallinũ q̃liter dicat᷑ aqua ſuꝑioꝛ ꝑte.ij.q.l. Ceremonialibo pᷣceptis ⁊ eoꝝ intelligẽtia ſpũali.ratione et obſeruãtia ꝑte.iij.q.liiij.et ſequẽtibo. Ceremonialiũ pᷣceptoꝝ ꝑte.iij.q.lix. Circũciſionis inſtitutõe.quidditate.obligatõe.ſignificatõ ne.efficacia ⁊c.ꝑte.iiij.q.vij. Cogitatõnibo inꝙᷓtuʒ ſunt peccatum veniale aut moꝛtale Pte.ij.q. cxxxiij. Cognitõe dei qua cognoſcit᷑ in ſe ꝑte pᷣma.qij. Cognoſcibiliũ differentijs ꝑte.ij.q.xxiiij. EConceptõis xp̃ᷣi tꝑe et oꝛdine ꝑte.iij.q.viij. Conceptõis glioſe ðᷣginis marie ſetitate ꝑte.iij.q.ix. Eõcupiſcẽtia caꝛnis.oculoꝝ ⁊ ſuꝑbia vite ꝑte.ij.q.clxxvij. Conſeſſionis neceſſitate.inſtitutõe ꝑte.iiij.q.lxxvj. Confeſſionis vſu.et quis debet ↄfiteri.quid debet ↄfiteri. qñ fieri debʒ ↄfeſſio.⁊ de mõ ↄfitẽdi ꝑte.iiij.q.lxxvij. Conkeſſione cui ſit facienda ꝑte.iiij · q. lxxvijſ. Confirmatõnis ſacramenti inſtitutone. integritate. vtili⸗ tate.miniſtratoꝛe.et quis poteſt confirmandum epiſcopo pꝛeſentare ꝑte.iiij.q.xxiiij.et ſequentibo. RDe Coniugum peccatis ꝑte.ij.q.clrxvj. . Cõmiſſione quid ſit ⁊c̃.ꝑte.ij.q.xxxij. Communione ſacramenti eukariſtie.de conditõnibus ſu⸗ mentium et de frequẽtia ↄmunionis ꝑte.iiij.q.xliiij.2 qua⸗ tuoꝛ ſequentibo.⁊.q.lj. Conſecratione ſacramenti eukariſtie ꝑte.iiij.q/xxxv.et ſe⸗ quentibus. . Conſcientia quid ſit ꝑte.ij.q. lxxvij. . Conſcientia recta. erronea et perplexa ꝑte.ij.q.cxxxvij· Conſenſu peccati ꝑte.ij.q.cxxxvij. Mntentione quid ſit et quale peccatum pte.ij.q. cxl. Contritõnis quidditate.quantitate.obiecto.et effectu ꝑte iiij · q. lxvij. et ſequentibo. Contritõnis et attritõnis conuenientia et differentia ꝑte iiij. q. lxij. Contritõnis oꝛigine ꝑte.iiij·q.lxxv. Contumelia quaile ſit peccatum ꝑte.ij.q.cxlv. Conſecratõne ſacramenti euchariſtie et virtute verboꝛuzʒz conſecrationis et quis poſſit conſecrare ꝑte.iij.q· xxxiiij. ſequentibo. Coꝛpoꝛe adam qᷓtum ad cauſam efficientem. ſoꝛmalem. materialem. finalem ꝑte.ij.q.lxxviij· et q̃tuoꝛ ſequentibo. Coꝛpoꝛis humani dignitate animalitate ⁊c.· ꝑte.ij.qlxxx⸗ mij.et ſequentibus. . Coꝛpoꝛis eue conditõnibus ꝑte.ij.q.lxxxviij. . Ereatõne paſſiua vel fieri quid ſit.et cui conueniat ꝑte.ij. Creatione ſubſtantiaꝝ in ↄmuni ꝑte.ij.q.xliiij. Creatõne rerum coꝛpoꝛalium in ſpeciali ꝑte.ij.q.xlv. Creaturarum multitudine et eius cauſa ꝑte.ij.q·xj. Creaturarum ſimplicitate.ↄpoſitione.mutabilitate et lo⸗ calitate pte.ij.q·xij:et ſequentibo. Decalogi in genere et in ſpecie explanatione ꝑte.iij.q. xxx.vſqʒ.xxxix.iĩncluſiue. Becimis ſi layci poſſidere poſſint ſine ſymonia ꝑte.ij.q. clxxx vij.mẽbꝛo.iij.ar.. . Decimis pꝛedialibus ſi iudei tẽnẽtur dare ꝑte.ij.q.clxxx. mẽbꝛo. iij. Becimis quando ⁊ quibus ſunt dande ⁊ a quibus accipi⸗ ende ꝑte.iij.q·lj. BZecimatõne ſacramẽto legis nature et ſcripte.cuiꝰſignuʒ quis effectus. de tempoꝛe oꝛdinatõnis durationis et ceſſa⸗ tionis ſue ꝑte.iiij.q.ij.mẽbꝛo.v. Belicto et differentia eius qtum ad ↄmiſſum ꝑte.ij.q.cxx⸗ Demonum pena ex parte intellectus.conſcientie.volunta tis et pena locali ꝑte.ij.q.cxiij.cum tribus ſequentibo. Demonum temptatõne in ↄmuni ꝑte.ij.q.cxvij. Demonum temptatione qua temptauit pꝛimos parentes Pte.ij.q.cxix. . . Bemonum demeritis ꝑte.ij. q. cxviij. Beſperatõne ꝙᷓ enoꝛme ſit peccatum ꝑte.ij.q.clxxiiij · Detractione et quot ſint eius ſpecies ꝑte.ij.q.cxlvj. Bilectione dei generali ad creaturas: et ſpeciali reſpectu rationalis creature ꝑte.j.q·xxxj.et ſequenti. Dilectione amici et inimici et eoꝛum effectu ꝑte.iij.q.lxvij. Dyabolice religationis effectu ꝑte.iij.q.xviij.mẽbꝛo.iij. Diſpoſitõne diuina quid ſit.cuius ſit c̃.ꝑte.j.q.xxv. Diuina diſpoſitõne quid ſit.cuius ſit ⁊c.ꝑte.j.q.xxv. Siuine ſubſtantie eſſentialitate.incõmutabilitate.ſimpli citate.infinitate.incõpꝛehenſibilitate. inſcriptibilitate et localitate.ꝑte pᷣma.q.iij.et ſex ſequentibo. Diuina exiſientia in generali 2 in ſpeciali ꝑte.j.q· x.et ſe⸗ quenti . Diuine eſſentie eternitate.vnitate.veritate.bonitate crea ta et increata ꝑte.j.q.xij.et ſex ſequentibo. Diuina pꝛouidentia quid ſit· quoꝝ ſit ⁊c̃.ꝑte.j.qxxvj. Diuina electione ꝑte.j.q.xxx. Dinuina generatõne eterna ꝑte·j.q.xlij. . . Diuinarum ꝑſonarum veritate.numero.oꝛdine 2 equali⸗ tate gte.j.q. xliiij.et tribo ſequentibus. Diuinis noĩbo ĩ generali ⁊ ĩ ſpãli ꝑte.j.q rxlviij. ⁊ ſequẽti. Hoc noĩe deꝰ.quid ſignificet ⁊ ↄſignificet pte..q.l. Diuĩatõe ꝗo ſit.⁊ q̃ differẽtie ei ꝑte.ij.q:clxxxiiij· Diuoꝛtio ꝑte.iij.q.lxij.articulo finai. Dommio pᷣſidentie pꝛimoꝝ parentum ꝑte.ij.q/xcix· „ Sominio homĩs ſuper homine ꝑte.ij.q· xlvnj. Bomice diei feſtiuitatũ obſeruãtia ꝑte.iij.q/xxxj. ꝰ bꝛietate quãdo ſit peccatum ꝑte.ij.q.clx.· ccleſie initio ⁊ duratone ꝑte.iij·q·i. Elemoſine quidditate. multiplicate. diſtributõne.quibus quãtuʒ.de quibo.a quibo.ꝑ quos fieri habet. de neceſſitate Diſtribuẽdi 2 8 vtilitate diſtribute ꝑte.iiij · · cv.⁊ ſeqᷓntibo. Elemoſina omnia mũdante ꝑte.iij.q· lxv. Electõe diuĩa an ſit.⁊ ad quid ſit ⁊c.ꝑte.jiq.xxx. Etergitate diuine eſſentie ꝑte.j.q.rij. Eternitate mũdi.⁊ ſi incepit mũdꝰeſſe ꝑte.ij.qxiiij. Euangelicis pᷣceptis ꝑte.iij.q.lx.⁊ ſequentibus. Eukariſtie ſacramẽti ↄgruẽtia ⁊ p̃figuratõe. inſtitutõne. integritate reſpectu materie 2 foꝛme. de vᷣtute vboꝝ oſecra tionis ⁊ ꝗs poſſit ↄſecrare.de ↄſecratois vſu effectu ? ↄti⸗ nẽtia. de ↄditõibo mĩſtꝛãtiũ.⁊ ſumẽtiũ h̊ͥ ſacmẽtũ.de frequẽ tia coĩcãdi ꝑte.iiij.q.xxix.⁊ ſeq̃ntibo.vſq; ad.q.liijĩcluſiue Excoĩcatõe tã iuſte qᷓ iiuſte lata. de coĩcatõe cũ excoicatis de abſolutõe ab excoicatõis vĩcło ꝑte.iiij·q· lxxxi. ⁊ ſeqnti. roꝛciſmo et catheciſmo ꝑte.iiij. qor. Falſitate rerum et ſenſuum pte.j.qxvj. alſo teſtimonio ꝑte.iij.q.xxxvij. . Fato an ſit. quid ſit.et quoꝛum.ꝑte.j.qxxvij. Feſtiuitatum obſeruantia pꝑte.iij.qxxxiij. Irde teſtibo adhibẽda ꝑte.iij.q.xlv.mẽbꝛo.vj.arti.ij. Tide ifoꝛmi ⁊ eiuſdẽ rõe.effectu.⁊ actu ꝑte.iij.q.lxxiiij. Fide foꝛmata ⁊ eiꝰactu fqmali ⁊ matiali ꝑte.iij.q.lxxviij. Eaei obiecto.ſubiecto.⁊ paſſiõibo ↄſeqntibo fidẽ ꝑte.iij.q xxix. Eidei articłis ⁊ ſimboloꝝ apłico ⁊ niceno ꝑte.iij.q.lxxx ij. Filiabo ſingłoꝝ capitaliũ peccatoꝝ ꝑte.ij.q.clxij. Foꝛnicatõe cuiuſmodi ſit peccatum ꝑte.ij.qclxiiij. Furtu ⁊ rapina in eo ꝓhibita ꝑte.iij.q.xrxvj. eſſer atge diuina eterna ꝑte.j.q.xlij. fe adiutoꝛio quã habuerũt pmi parẽtes ex creatõne ꝑte Gra ſuꝑaddita ꝑte.ij.q.xcvij. ij. q. xcvj. BGra xppᷣi in generali ⁊ ſpeciali ꝑte.iij.q.xj.⁊ ſequenti. BGra abſolute aſiderata quid ſit.de differẽtijs eiꝰ.cauſa.et ſubiecto.ꝑte.ij.q.lxix. pte.iij.q.lxx.⁊ ſeqntibo. Gje effectibo.cognitõne ⁊ comꝑatõne ad dona ⁊ virtutes BGra gtiſdata ꝗo ſit.⁊ ð differẽtijs eiꝰ ꝑte.iij.q.lxxiij. BGẽa gratiſdata ao honoꝛem dei ⁊ vtilitatem ꝓximi.et q̃ ſit maioꝛ gra ꝑte.iij.q .lxxvij. ula quid ſit quale peccatum ꝑte.ij. q- clix. MHereſi quid ſit ⁊ quotduplex ꝑte.ij.q.chxxr. Honoꝛe ꝑentũ ⁊ obligatõne eiuſdẽ pᷣcepti ꝑte.iij.q.xxxiij. enunan ſit peccatum ꝑte.ij.q.cxliij. dolatria quid ſit ⁊ in quibo ↄſiſtat ꝑte.ij.q.clxxviij. JYeiunij quidditate.qualitate.inſtitutõe.efficacia.neceſſi⸗ tate ⁊ ſolutõe ꝑte.iiij·q.xcvij.⁊ ſex ſequentid. Ignoꝛãtia an ſit pcẽm aut pena pct᷑i ꝑte.ij.qcxxix. Ignoꝛantia quõ excuſet a peccato ꝑte.ij.q.cxxix. Ignoꝛantie peccato ꝑte.ij.q.clxxij. Imagine gꝗod ſit ⁊ quõ ↄueniat ſoli filio ꝑte.j.q.lxj. Inani gloꝛia quid ſit et quomõ differt a ſuperbia ꝑte. ij. q. cliiij. * Incarnatõnis xpᷣi conuenientia ꝑte.iij.q.ij. Incarnatõnis rpᷣi pꝛedeſtinatõne ꝑte.iij.q.iij Incarnationis actu ꝙᷓtum ad vnionem. et de eius effectu Ete iij.q. vij. Inceſtu 1 qualitatibo ſuis pte. ij. q. clxix · Indulgentijs et relaxationibo reatus peccatoꝛum ꝑte.iiij · lxxxiii . . . Intentrone in genere et de ꝑtinentibo ad intentionem ꝑte · ij. q.cvj.et ſequenti. „. —„ . .: Intentõis retitudie ſimplicitate 2 diſcꝛetõe ꝑte.iij. q. lx vũ Inuidia quid ſit et cuiuſmodi peccatum ꝑte.ij ·· clx. Joculatione et riſu ꝑte.ij.q· cxlixr. Apocriſi quid ſit ⁊c.ꝑte.ij.q:clxxxvĩj. .J Jra quid ſit ⁊ de 2 ꝑatõe eiꝰ ad inuidiã ꝑte.ij.q.clxj. Ira et gradibo ſuis qtum ad reatum ꝑte.iij. q. lxj · IYrriſione quid ſit ⁊ quale peccatum pꝑte.ij.q· cl. Zudeis ſi tolerãdi ſunt cum ritu eoꝝ ꝑte.ij.q.clxxix. Judicio ſuſpitõnis.vſurpate pᷣſumptionis ⁊c · ꝑte·j·q cx⸗ xxiiij.et ſequenti. — Judicij extremi loco.tempoꝛe.ꝑſona iudicis·et aſſeſſoꝛibo pte.iij . q. xxv. õü Judicis ꝑſona.officõ.⁊ diffeꝛẽtia iudicũ ꝑte.ij q. rr. JZudicij ꝓceſſu vicʒ inqſitõibo ꝓbatõnibo ⁊c. pte · iij · q · xlv. Juramento ſi ſit vniuerſaliter ꝓhibitũ.ĩmo ſi liceat ꝑ cre aturas iurare ꝑte.iij. q· lxüjſ. . Juramẽti actu.foꝛma.et comitibo.ꝑte.iij.q.xxxi. JZuſtificatõe impij qꝗd ſit.et de nũero⁊ ſufficiẽtia eoꝝ qᷓ reꝗ runt᷑ ad impij inſtificatõeʒ ꝑte.iiij.q.lxx. ⁊ ſequentibo. Tapſu bhumane nature et reparatõe eiꝰ.quõ et ꝑ quem ieri ſit oꝛdinata ꝑte.iij.q.j. Cege eterna ꝑte.iij.q.xxvj. Lege naturali ꝑte.iij.q.xxvij. TLege moyſi ꝑte.iij.q.xxviij.et ſequentt. Cegibo iudicialibo qtũ ad ꝑſonã iudicis ꝑte. iij . qxrl. Legibo ꝑmiſſionis vicʒ repudij.zelotipie ⁊c· ꝑte.ij.q.xlvj Libello repudij ꝑte.iij.q.xlvj. . .. Libero arbitrio quid ſit ⁊ in quibus ſit ꝑte.ij.q·lxxiij.⁊ ſe quentibus. B Libꝛo vite quid dicat᷑.quoꝝ ſit ⁊c̃.ꝑte.j.q/xxxiij. Luce coꝛpoꝛali coadunata ꝑte.ij.q.xlviij. Luce ſpũali qᷓ̃ dicit᷑ angelica intelligẽtia ꝑte.ij.q· xlix. Luciferi pcto pena eiꝰ ꝑte.ij.q:cix.et.cxj. . Tuminarium quadruplici vſu et de quo facta ſunt lumia⸗ ria ꝑte.ij.q.lij. uxuria quid ſit ⁊ cuiuſmodi peccatũ ꝑte.ij.q· clxj . Adali ad bonum oppoſitõne ꝑte.j· · xix. Malo quid ſit ⁊ a quo ⁊c.ꝑte.ij.qcx· Aali effectu ꝑte.ij.q· cj. et duobo ſequentibo. Aalo in genere et circũſtantijs in ↄmuni et in particula⸗ ri ꝑte.ij.q.ciiij.et ſequenti. . Aldaledictõe cuiuſmodi ſit peccatum ꝑte.ij.qcxlvij. Aatrimonio ⁊ vbi inſtitutũ fuerit ꝑte.iiij · ꝗ· ij. Aechia ſolum voluntate ↄmiſſa.v.ſit pꝛo facto reputan⸗ da pte.iij. q. lxij. Aſechie concubitu ꝑte.iij.qxxxv. Aẽdacio quid ſit ⁊ cuiuſmodi pctm ꝑte.ij.qcxxxix. Aſendacõ ſi aliquo caſu ſit licitum ꝑte.iij.qxxxvij. AWerito xp̃i et effectu meriti ꝑte.iij.q· xvj. Aldiraculis et rationibo eoꝛum ꝑte.ij·q.xlij. Airaculis et pꝛeſtigijs magoꝛum ꝑte.ij.q.xliij. Aldiſſe officio et expoſitõne eius ꝑte.iiij.q.xxxvij. Aldiſſione ↄmuniter dicta ꝑte.j.q.lxxj. Aſiſſione actiue dicta ꝑte.j.q.lxxij. Aiſſione paſſiue dicta inuiſibili ꝑte.j.q.lxxiij. Miſſione paſſiue dicta viſibili ꝑte.j.q.lxxiiij. Moꝛtalitate pꝛimi hominis ꝑte.ij.q.xciij. ADoꝛte inqtũ ẽ ſtatuta pena pᷣmi pct᷑i ꝑte.ij.q.erxxj. Moꝛte xpᷣi ⁊ deſcenſu eius ad inferos ꝑte.iij.q.xix Aſoꝛtis ſnĩia ſi ſit ꝓpt᷑ tꝑale dãnũ inferẽda ꝑte.iij.q.xlvij. Motibo pᷣmis qd ſint ⁊ cuiuſmõi pcta ꝑte.ij.q.cxxv. Aundi eternitate ꝑte.ij.q.xiiij. Autuo dãdo abſq; ſpe accipiẽdi pᷣter ſoꝛtẽ ꝑte.iij.q.lxvj. x⸗ w. re ſe De Natinitate xp̃i ꝑte.iij.q· x. . . Kznn ali ⁊ circa quos act ꝑte.ij.qcxx 1 Megociatõe et eius ↄtractibo quibo liceat ꝑte.ihj. · l Motbo diuis in generali 2 ſpãli ꝑte.j. q. xlviij. ⁊ ſequenti. Roꝛĩe de et eiꝰſignificatõe et cõſigniſicatõne ꝑte j· q.l. Moĩbo pᷣuatiuis ᷣm affirmatõeʒ et negatõez ꝑte.) q.lj. Romibo conſequentibo naturam ꝑte. .q. lij. V omibo eſſentialibo cõnotantibo reſpectum creatoꝛis ad creaturas ꝑte.j.q.lij. — ioĩbo ſignãtibo reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã ꝑte.j·q.liiij. Mominibus ſimbolicis ꝑte.j.q. lv. Mominibus perſonalibus ꝑte.j.q · lvi · NMomine ſubſiſtentia ꝑte.j·qlvij. Nomine y poſiaſis ꝑte.j.q.lviij. Momine pater ꝑte.j.q.lix. Momine filius ꝑte.j.q·lx. ./m— . Momine filij quo dicitur imago quid ſit imago et quomõ conueniat ſoli filio in diuinis ꝑte.j.q.lxxrrij. omie filij quo dicit᷑ verbũ ⁊ eiꝰ ꝗpꝛietate ꝑte.j.q.lxij. Momine ſpirituſſancti ꝑte.j.q.lxiij · Momine donum pꝑte. j. qylxiiij. . . Qoĩbo diſiũctiuis ꝑtitiuis ⁊ excluſiuis ꝑte.j.q.lxv. Mominibus collectiuis ꝑte.j.q.lxvij. Mominibus axpꝛopꝛiatiuis ꝑte.j.q.lxviij) B Mominibo nocionalibo in generali et ſpeciali parte.j.q. lxviij.et ſequenti. . Moiĩbo nõ ↄnotãtibo effectum in creatura ꝑte.j.q.lxx. Oblatõibo ⁊ ſucrificijs in lege nature ꝑte.iiij· q. iij. Oblationibo ſi ſint in pcepto.quibo dande ⁊ a quibo gcci⸗ piende ꝑte.iij.q.liij. . . Ocio ſi ſit peẽm moꝛtale aut veniale ꝑte.ij.q.cxxvj. Occiſione bominum ⁊ bꝛutoꝛum animalium quomodo/ꝓꝑ hibetur ꝑte.iij.q.xxxiiij. Officio miſſe ⁊ expoſitõne eius ꝑte.iiij.q.xxxvij. Omiſſione cuiuſmodi ſit peccatum ꝑte.ij.q.cxxx. Operibo pᷣme diei ⁊ ↄſequẽtibo ꝑte.ij.q.xlvij.l.⁊ ſeq̃ntibo. Oꝛatõis quidditate.diuiſiõe.vſu.quoꝝ ẽ oꝛare. ꝓ ꝗbo eſt oꝛandum.⁊ ↄgruẽtia ⁊ efficacia oꝛonis ꝑte.iiij.q.lxxxviij. et ſequentiw. tu tõez ꝑte.iiij.q. v. Oꝛigialis pct᷑i remedio tꝑe legis nate añ ciꝛcuciſiõis inſſi DOꝛdine vniuerſi quid ſit.et que ſit cauſa oꝛdinis ꝑte.ij.q. xvij. DOꝛnatu ſeptime diei.et pꝛimo de opere gubernatõis.mul⸗ tiplicatõnis et collocatõnis ꝑte.ij.q.lvj.⁊ duabo ſeq̃ntibo. DOꝛnatu veſtium cuiuſmodi ſit peccatum ꝑte.ij.q.clj. Patientia reſpectu iniurie coꝛpoꝛis rerum et angarie te. iij.q. lxiũj. Paradiſo ſi ſit quid ſenſibile aut intelligibile.et ꝓpter gdð ſit hõ collocatus in ꝑadiſuz et oꝛnatu eius ꝑte.ij.q.lviij Parnnt i ianue aꝑtione ꝑte.iij.q.xviij.mẽbꝛo.iiij. Paruuloꝛum remedlio contra oꝛiginale ante circũciſionis inſtitutionem ꝑte.iiij.q.v. Paſſibilitate pꝛimoꝝ parentum ꝑte.ij.q.lxxxix. Pauꝑtate voluntaria relinquẽtium omnia ꝗpter denz et laboꝛe manuali ⁊ mendicitate eoꝛundem ꝑte.nij.qcvij. et ſequenti. Haſſione rpᷣi et effectu paſſionis ꝑte.iij.q.xvij.⁊ ſequenti. Herrato in genere quid ſit et de eius diuiſione parte.ij.q. iij. Peccato luciferi et de pena eius ꝑte.ij.q.cix.et.cxj. Peccato alioꝛum angeloꝛum ꝑte.ij.q.cx. Peccato pꝛimoꝛum parentum ꝑte.ij.q cxx. Peccato oꝛiginali an ſit et quid ſit ꝑte.ij.q.cxxij. Peccato actuali in ↄmuni ꝑte.ij.q.cxxiij. Peccato veniali in ↄmuni ꝑte.ij.q.cxxiiij. Peccato moꝛtali ꝑte.ij.q.cxxvij. Peccato conſenſus ꝑte.ij.q.cxxxvij. Peccato taciturnitatis ꝑte.ij.q.cxxxviij. CDe Peccato contentionis ꝑte.ij.q.cxl. Peccati diuiſione vicʒ quoddã er infirmitate.quoddã ex ignoꝛantia ⁊ aliud ex certa malicia ꝑte.ij.q.clxiij. Heccato contra naturam ꝑte.ij.q.clxxj. Peccato er ignoꝛantia ꝑte.ij.q.clxrij. Peccatis in ſpiritũſanctum ꝑte.ij.q.clxxiij. Penitentia inqᷓtum virtus quid ſit ⁊ de eius effectu ꝑte. nij. q. liiij. et tribus ſequentibus. Penitentia inqtum gratia qẽtum ad ſui entitatem.neceſſi 722⸗ tatem.2 virtutem ꝑte.iiij.q.lviij. NPenitentia inq;tum ſacramentũ qᷓtum ad ſui inſtitutõeʒ quidditatem. vnitatem oꝛdinem.iteratõnem· publicatõnẽ in generali ꝑte.iiij.q.lix:⁊.v.ſequentib. Penitentia peccatoꝝ moꝛtalium venialiuʒ. ignoꝛãtia fra gilitate ⁊ malicia ꝑpetratoꝛum ꝑte.iiij.q.lxv. Penitentia extra caritatem facta ad quid ſit vtilis ꝑte.iiij q.lxxxv.mẽbꝛo.iij. . Penitentia iteranda ꝑte.iiij.q.lxxxv.mẽbꝛo.ij . Pena demonũ ex pte intellectꝰ.ex ꝑte ↄſciĩe.ex ꝑte volũta⸗ tis ⁊ de pena locali ꝑte.ij.qcxiij.⁊ tribo ſequentił. Perfectõne creaturaꝝ in vniuerſo ꝑte.ij.q/xviij. Perſonarum acceptõne ꝑte.ij.q.cxxxvj. Perſonarum diuinarum veritate.numero.oꝛdine.⁊ equa litate ꝑte.j.q.xliiij.⁊ tribus ſequentibo. Potentia diuina ꝑte.j.q.xx. Potentia dei ꝑte.iij.q.xiiij. Potentie conditionibo ꝑte.j.q.xxj. Potẽtiaꝝ creat᷑aꝝ deriuatõe a potẽtia diuĩa ꝑte.j.q.xxij. Poteſtate demonis ligata qᷓ;tum ad oꝑa ꝑte.ij.q.cxij. Poteſtate ſacerdotali ⁊ regali:⁊ eoꝛum comꝑatõe adinui⸗ Pꝛeceptis decalogi in ſpecie ⁊ eoꝛum explanatõne ꝑte.iij q· xxx.et ſequentibus. Pꝛeceptis cerimonialibo ꝑte.iij.q.liiij.⁊ tribo ſequentibo. Pꝛeceptis euangelicis ꝑte.iij.q.lx. MPꝛedeſtinatõe quid ſit ⁊ quoꝝ ⁊c̃.ꝑte.j.q.xxviij. Pꝛedicatoꝛe q̃ tenet᷑ ſcire ⁊ facẽ ꝑte.iij.q.lxviij.mẽbꝛo. iij. Peꝛeſcientia dei ꝑte.j.q.xxiiij. Pꝛeſumptionis iudicio vſurpato ꝑte.ij.q.cxxxv. Pꝛmicijs ſi ſint ĩ pᷣcepto ⁊ quãte ſint dãde ꝑte.iij.q.lij. Pꝛiuatiuis noĩbo ᷣm affirmatõʒ ⁊ negatõʒ ꝑte.j.q.lj. Pꝛoceſſione ſpũſſcti cuiꝰſit ⁊ quõ ꝑte.j.q.xliij. Pꝛolis ꝓpagatõe ⁊ ꝓle ꝓpagata ꝑte.ij.q.xciiij.⁊ ſequenti. Pꝛopetatibo creataꝝ ĩ ↄꝑatõe ad cauſam ꝑte.ij.q.vij. Pꝛouidẽtia diuĩa quid ſit ⁊ quoꝝ ⁊c.ꝑte.l.q.xxvj. ulchꝛitudie vniuerſi ꝗd ſit.cui ↄueiat ⁊c̃.ꝑte.ij.q.xvj. aen 7 pena eius ꝑte.ij.q.clxviij. Rapina in furto pꝛohibita ꝑte.iij.q.xrxxvj. Rebus coꝛpoꝛalibo qᷓtum ad eoꝛum diſtinctionem ⁊ oꝛna tum in ↄmuni ꝑte.ij.q.xlxj. MKRegali 2 ſacerdotali poteſtate ⁊ eoꝛum adinuiceʒ comꝑa tione ꝑte.iij.qxl viijj. Keligioſoꝛum manuali laboꝛe ⁊ mendicatione ꝑte.iiijq. cvij.⁊ ſequenti. —WJ Reptilium pꝛoductione ꝑte.ij.q.liij. Repꝛobatõne ⁊ eius effectu ꝑte.j.q.xxix. Reoꝝ punitõe ⁊ qui ſunt puniẽdi ꝑte.iij.qxlj. Repudio ꝑmiſſo ſi ſm ſe ſit licitũ ſiue petm ꝑte, iij.q.xlvj. Keſtitutionibo qtum ad ſui poſſibilitatem ⁊ neceſſitatem pte. iiij. q. lxxxxj. „ Keſurrectione xp̃i ꝑte.iiij.q.xx. Reſurrectõnis domĩce argumentis ꝑte.iiij.q.xxij. a enlarene pte. ij. q. cxlix. Sabbati duratõne ⁊ ceſſatõne ꝑte.iiij.q.vj. Sacerdotali ⁊ regali poteſtate ⁊ eoꝛum com ꝑatione adin/ uicem ꝑte.iij.q.xlviij. Sacra ſcpᷣtura q̃lit differt ab alijs ⁊ qualis ſit ꝑte.j.qj. Sacrilegio inqᷓtuʒ ẽ ſpẽs ſoꝛnicatõis ꝑte.ij.qclxx. — De Sacrilegio inqtum eſt ſpecies furti ꝑte. ij· q· clxxxviſ. Sacrifieijs et oblatõnibus tempoꝛe legis nature ꝑte. iuj. g.n. ent,: Sacrificioꝝ legalium ritu ꝑte.iij.q.lvijj . Sacrammenfon) quidditate. neceſſitate. inſtitutione.dura tione et effectu in generali ꝑte.iiij. .· Sacramentoꝝ numero ꝑte.iiij.q. . Sacramentis legis nature ſcʒ gmache ſacrificijs et ob⸗ lationibo quo tempoꝛe iaſtituta ſunt q; congrue.vtruʒ ne ceſſaria erant ad ſalutem ꝑte.iiij·q· . Sacramentoꝝ legis ſcripte numero. inſtitutõne. efficacia et duratione ꝑte.nij · q. vj. Sacramentoꝝ legis euangelice. quidditate. inſtitutione. eẽntialitate.effectu diſpenſatõe duratõe ⁊c.ꝑte.ũj.q. vm.· Sacramento baptiſmi ꝑte.iiij.q.xj. vſq; ad. q. xxiij. inclu⸗ ſiue. G Sacramento confirmatönis ꝑte.iiij. q· xxiiij. Sacramento euchariſtie ꝑte.iiij .q.xrix.et ſequentibo. Sacramento penitentie ꝑte.iiij. q· lxv. Sacranento matrimonij ꝑte.iiij.q . . Satiſſactione rerum ꝑte.iij.qxlvij.mẽbꝛo.x. Satiſfactione penitentiali qᷓtuʒ ad ſui poſſibilitatem.vti⸗ litatem. et neceſſitatem ꝑte.nij.q. lxxxiiij· et ſequentib. Scandalo quid ſit et vtꝝ ſit peccatum ꝑte.ij.q.clxxxir. Scientia dei quid ſit.cuius ſit ⁊c · ꝑte.j.qxxiij.et ꝑte. iij. Scientia pꝛimoꝛum parentum ꝑte ·ij.q· xcviij. Sciſm ate quid ſit ꝑte.ij.q.clxxxij. . Scurrilitate et turpiloquio ꝑte.ij.quale ſit peccatum ꝑte. ij. q. cxlj. . . Senſu interioꝛi anime et angeli ꝑte.ij.q·lxxrr. Sepultura rpᷣi quõ quieuit ĩ ſepulchꝛo ꝑte.iij.q/xix. Seruox obligatione et manumiſſione ꝑte.iij.q.xlvij. Sindereſi quid ſit.et ſi extingui contingat ꝑte.ij.q.lxxvj. Pymonia quid ſit.et quot modis contrahatur ꝑte.ij.q.c⸗ xxx vij. . Simbolis aplłico et nicenoatq; athanaſij ꝑte.iij.q.lxxxij. Soꝛtilegio quid ſit.et vtꝝ ſit licitũ ꝑte.ij.q:clxxxv. Spe infoꝛmi actu et rectitudine eius ꝑte.iij.q.lxxv. Stupꝛo quid ſit et quõ differt a raptu ꝑte.ij.qclx vinj. Superbia quid ſit ⁊c.ꝑte.ij.q:cliij. TCaciturnitatis vicio.et de patõe eiꝰ ꝑte.ij.q.cxxxviij. „. mptatione demonũ in ↄmuni ꝑte.ij.q.cxvij. Tem ptatione pꝛimoꝝ parentum ꝑte.ij.qcxix. Terre oꝛnatu.et ſi ſpine et arboꝛes infructuoſe opere ter⸗ cie diei ſint pꝛoducte.ꝑte.ij.q.lj. Teſtibo et eoꝛum ydoneitate ꝑte.iij.q.xliij. Teſtimonio falſo pꝛohibito ꝑte.iij.q/xxxvij. Theſauris.ſi liceat ſingulis theſauriʒare ꝑte.iij.q.xlix. Timoꝛe male humiliante ꝑte.ij.q.clxxv. TZimoꝛe ſeruili et differentijs eius ꝑte.iij.q.lxxvj. Tranſfiguratione xpᷣi ꝑte.iij.q.xxj. Pur piloquio quale ſit peccatum ꝑte.ij.q.cxlj. ¶NVeritate dininarum ꝑſonarum ꝑte.j.q.xliiij. Veſligio quid ſit. quibus conueniat. et cuius ſit effectus Vita quid ſit.cuiꝰſit.a qͥ ſit.ꝑte.ij.q.xc.⁊ duabo ſequẽtibo Vindicta ſi ſit iudicialiter erpetenda ꝑte.iij.q.rxlvij. Voluntatis diuine intentione et eius cauſalitate ꝑte.j.q. xxxiiij.et ſequenti. . Volũtatis diuine ꝑmiſſione ⁊ impletõe ꝑte.j. q.xxxviij. Volũtatis humane ↄfoꝛmatõe ad diuinã pte.j.q.xlj. Voluntate dei ꝑte.iijq.xv. Volũtate p facto reputãda in mechia pte.iij. q.lxij. AVſura qtu ad affectũ 2 effectũ ꝓhibita ꝑte.iij.q.xxxvj. Aſura ſi aliquo mõ liceat p̃ter ſoꝛteʒ acciꝑe ꝑte.iij. q. lxvj. Laus et honoꝛ deo. ₰ — Mneſtio ¶ Onarta po ſumme Alerandri de Ales theologoꝛũ⸗ monarche incipit feliciter. —- tore ame ratiam re/ emptoꝛ. ¶ Nũc dᷣm eſt de reꝑatõne.Reꝑatio aut q̃dazʒ eſt ꝑ grãm imꝑfectã:quedaʒ vᷣo ꝑ grãm ꝑfectã ſiue cõo⸗ ſummatã. Primo igit᷑ tangit᷑ de prima reꝑatiõe.ſcdo N us Kim⸗ ꝑ grãʒ imꝑfectã eſt illa que fit per grãm ſacramentoꝝ:ad quã ꝓcedẽdũ ẽ primo ſic. Pri⸗ mo de ſacramẽtis dicit᷑ ĩ genere. Deinde de drñtijs ſa cramẽtoꝝ ſᷣm ſtatũ ante legeʒ ⁊ ſub lege ⁊ in tꝑe gtie. A Circa ſacramẽta in genere pᷣmo querenduʒ ẽ de qd⸗ Ditate. Scdᷣo.que ſit neceſſitas ſacramẽtoꝛũ. Cercio. que ꝑtinẽt ad inſtitutõʒ.Quarto.in quibooſiſtũt ſacꝛa mẽta:⁊ que eſt drñtia ſacramẽtoꝝ.Quĩto.vtꝝ ſint ali cuiꝰ virtutis ſpẽalit:⁊ cuiꝰ.Sexto.de duratõne ſacra Septimo. de effectu ſacramẽtoꝝ. Kimo & q̃rit᷑ de hac rõne ↄmuni.Sacra mentũ ẽ ſacre rei ſignũ. d alijs ratõnibo ſpẽalibo.j.q̃ret᷑ qñ ſpecialiꝰ aget᷑ de ipᷣis ſacramẽtis.¶: Et qrit᷑.ſi ſacramẽtuʒ eſt ſacre rei ſignũ.aut eſt naturale:aut volũtariũ.⸗ õ na⸗ turale:quia vt dicit Hug.ſacramẽtuʒ eſt ex inſtitutõe ſignificãs. Contrariũ videt᷑.qꝛ naturalit᷑ aqua abluẽs grãam abluentẽ ſignificat.¶. Iteʒ querit᷑.vtꝝ ſacramẽ⸗ tũ ſit demonſtratiuũ: aut ꝓnoſticũ:aut rememoꝛatm̃. ER demonſiratiuũ tm̃ videt᷑ ſic. Signuʒ dicit᷑ relatiue ad ſigtũ.ſ̊ relatiua ſimul ſe ponũt ⁊ ſimul ſe deſtruũt. 4 Pretea.ſignũ ẽ qð ſe offert ſenſui:alið derelinquẽs interioꝛi virtuti.i.intellectui.̊ᷣ qð nõ eſt:nõ derelinꝗt intellectni. intellectus.n.fantaſticus ẽ ⁊ accipit ſpeciiẽ acceptã in ſenſu qui nõ accipit niſi pñtia. S tra.Sacram̃ta noue legis vt baptiſmꝰ ⁊c.ſunt pqſſio⸗ nis xpᷣi ſigna ⁊ reſurrectõis. Vñ.vj.ro.Cõplãtati fa⸗ cti ſumꝰ ſilitudini moꝛtis ei ibi gio. Quicqd geſtum eſt in cruce xpᷣi in ſepultura ⁊ reſurrectiõe ⁊ aſcenſione ⁊in ſeſſione ad dexterã patris: ita geſtũ eſt in his rebo miſtice.vt nõ tm̃ dictis pᷣ etiã geſtis ↄſiguret᷑ vita xpᷣia⸗ na. In his eſt quedã miſtica repntatio miſterioꝝ il⸗ loꝝ.ſ.paſſionis ⁊c.ꝗ hec ſunt ſigna illorũ. ſunt ſigna preteritoꝝ.Sacramta aũt legis natuꝛe ⁊ legis ſcripte fuerũt ſigna futuroꝝ.&̊ ſacramẽtuʒ nõ ſolũmodo ẽ ſi⸗ gnũ demõſtratm̃:ſ̊ ⁊ ꝓnoſticũ ⁊ rememoꝛatiuũ.4¶. Itẽ bñ ſequit᷑.ſacramẽtuʒ ẽ ſacre rei ſi nũ.̊ ẽ ſignũ. Silr ſacramentũ eſi ſacꝛe rei ſignũ buic ſcʒ ꝑuulo.igit᷑ ẽ hoc⸗ ſignũ.¶l Iteʒ huic ratõni ſolent dari plures inſtantie. ſeʒ de diluuio quo ſignat᷑ baptiſma.æ vnctiõe lapidis infuſione olei Geñ.xxviij.q̃ ſignata fueꝛũt ſacramenta Pꝛima gratie. de ſeꝛpente eneo quo ſignat᷑ xᷣus umeri.xxj. de imaginibo ſignificãtibo ſanctos.de litteris q̃ ſunt ſi⸗ gna ſacraꝝ ſniaꝝ. de colũba in qua apparuit ſpũſſctus Math.iij. de linguis igneis Act.ij. Conſtat ꝙ hec oĩa ſunt ligna rei lacre nec tñ ſt aſn pꝛimũ dðz. ꝙ in ſigno qð ẽ ſacramentũ duo requirũt᷑.aptitudo na⸗ turalis ad ſignandũ reʒ ſanctà: 2 oꝛdinatio volũtaria ad ideʒ.Propt᷑ primũ materialit᷑ loquẽdo põt dici ſi⸗ nũ arvrale. Weer ſecũdũ ſoꝛmałr loqndo volũtariũ. nde Hugo. Omne ſacramẽtũ debet hr̃e ſilitudinem uanda g ipſaʒ rem cui eſt ſacramẽtuʒ. ſᷣm quaʒ ha⸗ 4 bile ſit ad eandẽ reʒ repñtandã. inſtitutõʒ q ꝑ qu oꝛ dinatiũ ſit ad illã ſignandã. ⁊ ſumat᷑ inſtitutio quodã⸗ modo cõmuni ſcʒ ad oꝛdinatõz expꝛeſſaʒ ⁊ oꝛdinatiõs que fit ꝑ inſtinctũ.¶Ad aliud dom.qꝙ ſacramentũ ſᷣm ꝙ dicit᷑ ſignũ nõ eſt tm̃ demonſtratiuũ: ᷣ eſt rememo⸗ ratiuũ ⁊ ꝓnoſticũ.i Ad id qð obijcit᷑ in ↄtrariũ dðʒ. & ſicut dicit Ambro. Xps in coꝛde tuo:eſt fides xp̃i in coꝛde tuo.Sitr põt dici ꝙ ſignata ꝑ ſacram̃ta q erant futura in re 2 nõ erũtia in eẽ ꝗpꝛio erant in coꝛdibꝰcꝛe ntiũ certitudine fidei.Siłr eſt de pᷣteritis.⁊ ſic erãt entis aliqͥ mõ lʒ nõ ſimplr.¶¶ Ad aliud ddᷣm.qꝙ ſacram tũ ſignat huic ꝑpuulo babitu:lʒ ñ actu. Vel aliter.bui eſt ſignũ.ſ.diſũctõis:etſi ñ ſit ſignũ ſigniſicatiõis.̊ᷣ eĩ ſigno oñdit᷑ eẽ ð grege xpᷣi:j diſtinguit᷑ a grege dyabo li. 4 Ad inſlantias ꝓpoſitas dᷣm. ꝙ rõ pdicta.ſ.ſacra mentũ eſt ſacre rei ſignũ:quodãmodo tꝛanſcẽdẽti aſcri legis ſcripte ⁊ euãgelij.⁊ nõ ſolũ ad ea q̃ fuerũt inſtin⸗ cta ⁊ inſtituta:ſ̊ ad ea que ↄtingebãt eis in figuꝛã ſiue p̃figuratõʒ rei ſacre.vt fuit diluuiũ ⁊ vnctio lupidis ⁊ ſerpens eneus.⁊ alia que fiebant in actualeʒ ſignifica⸗ tionẽ:ſicut fuit de colüba ⁊ linguis igneis. Vel põt di ci.ꝙ nõ eſt diffinitio ſiue deſcriptio ſacram̃ti:hſᷣ interpᷣ⸗ tatio quedã.vñ Hugo.qꝛ nõ ome ſignũ ſacre rei ſacra⸗ mentũ eiuſdẽ cõuemient dici põt. qm ? littere ſacroꝛnu,z dee ſenſuũ 2 foꝛme ſiue picture ſacraꝝ rerũ ſigna ſunt:q̃rũ tñ ſacramẽta rõnabilłr dici nõ pnt.idcirco ſupᷣ memo⸗ gis ꝙᷓ ad diffinitõʒ referenda videt᷑. bec Hugo. Potiꝰ dicẽda eſt interpᷣtatio quedã ſiue ethymologia qᷓ; de⸗ ſcriptio. Si aũt velimꝰ ſuſtinere ꝙ ratio pᷣdicta ñ tene atur in ↄĩtate pᷣtacta:łᷣ ꝙ ꝓpꝛie ↄueniat ſacram̃to pꝛo⸗ prie ſumpto:tũc verba poſita in illa coartari hñt: ita ꝙ ſolũmodo intelligat᷑ ſignũ qð hʒ aptitudinẽ natura⸗ leʒ ad ſignificandũ ⁊ ex inſtitutõne ſignificet. Silit ex pte ſacre ſi nutenti angnis ab⸗acrr dieoſa⸗ cri ſignatũ ſiue res ſacra. ſignet ñ vt res: led vt ſacra. ð..ſanctũ impoſitũ eſt ad ſignificandũ rem ſanctã.ñ vnde eſt ſanctũ:F̊ vnde eſt res.⁊ qꝛ idẽ eſt vnde ẽ res ⁊ vnde ẽ ſanctũ: ſignat reʒ ſanctã vnde ſancta ẽ.VUñ littẽ ſignificãtes ſacras ſentẽtias.nõ ſignificãt eas inqtum ſacre ſunt:ſᷣ inqtuʒ ſunt res hmõi. Vñ hec vox deꝰ:nõ eſt impoſita ad ſignificãdũ deũ vñ ſanctũ ẽ: vᷣ̊ vñ resẽ. Preterea res ſacra ſignata intelligi debet vt eſt res ſa crãs nõ efficiẽdo h̊ diſponẽdo.hinõi ẽ ga ſacram̃talis. vnde res ſacra ẽ que ineſt rei ſigniſicãde vt eius diſpo⸗ ſitio quodãmodo materialis.ꝑ qð ptʒ ꝙ ꝑ h̊ ꝙ dic res ſacra nõ intelligit᷑ deꝰ ꝗ eſt effectiue ſacras.Ex his ptzʒ ꝙ inſtantie ꝓpoſite ſophiſtice ſunt:qꝛ ĩ nulla eſt repire q̃tuoꝛ iaʒ dicta.ſ.ex ꝑte ſigni aptitudo naturalis ad ſi⸗ nificãdũ.2 ſignificatio ex inſtitutõe er ꝑte ſacri ſigni ficati ſiue rei ſacre.ſignificatio rei ſacre vt ſacre no vt rei.⁊ rei ſacre ſacrãtis ñ vt efficiẽtis:̊ vt materialiter diſponẽtis.⁊ ita vt inentis ſiue inberẽtis ipſi ſacre ſcʒ aĩe.ita ꝙ idẽ intelligit᷑ ibi res ſaẽ ꝙ inmiſibil gra.ĩ il⸗ la rõne ſacram̃tũ ẽ inuiſibilis gůe viſibilis foꝛma. Nembꝛum ſecudũ Irca ſecũduʒ ſic ẽ ꝓcedendũ.rimo qᷓ⸗ rit᷑.vtrũ nccia eſſent in ſtatu innocentie. V ala rt ſa eC 20 t n dd bit᷑ ſacramẽto. ꝓut coĩs eſt ad ſacramta legis natuꝛe rata ceſcriptio ad interpᷣtatõʒ ſiue erpᷣſſionẽ vocis ma⸗ 3* S —— * d⸗1: R — D Fces hr nleaTee pe-ferner E m- NR MÆα* N Ad . — = 9 1t &* —☚ ſi r ee /Dt e VNe l. , H r Lea de hn ni e Wr. 7 — 4 Rg—hm r HAH rAett ₰ a .0 AIA αααα 4 „ 2 n 2C alit 2 melu⸗ *n Bfrn ſa „ 1 Scðdo.vtꝝ fuerũt in ſtatu nature lapſe. Lercõ.que ſit vtilitas ipſoꝝ in ſtatu nature lapſe. Articulus primꝰ Irca primũ ſic videt᷑ ꝙ ñ ſit nccĩtas in ſtatu innocẽtie.Sacẽa.n.ſic diẽ Hu.naſa ſũt me dicialia. dic᷑.n. Deꝰ medicꝰ.hõ egrotꝰ. tia dicia. vas ſacrẽm. ſõ exñte at᷑ moꝛbo ñ ẽ ncciuʒ vas n . mediciale ꝓ hmõi. In ſtatu aũt innocẽtie ñ erat mor⸗ bus.ñ fuit in ſtatu illo vas medicinale. nec ſacrm. ꝗdret ea.nccĩtas ſacroꝝ ẽ ad reꝑatõʒ lapſus ꝑ pctᷣm. vnñ diẽ Hu.qꝛ viſibilia hõ cõcupiſcẽs coꝛꝛuptꝰ fuerat: ogrue reꝑandus ĩ his viſibilibo occaſiõeʒ reciꝑe debe⸗ bat.vt ꝑ eadeʒ reſurgeret ꝑ q̃ grauit coꝛuerat.In Da tu aũt innocẽtie ñ fuit lapſus łᷣ poſt.q̊ ĩ ſiatu innocẽtie nñ fuerũt ncẽia ſacr̃a. Itẽ ad idẽ.in ſtatu innocẽtie q̃i immediate iungebat᷑ bõ deo.̊ ñ indigebat viſibili me⸗ dio ꝑ qð adhereret deo ꝗẽ inuiſibilis.ſ̊ ſacꝛa ſunt me dia ſenſibilia ⁊ maxĩe viſibilia.& ñ indigebat ĩ ſtatu ĩ⸗ nocẽtie ſacꝛis.¶. Itẽ ſacꝛa dicũt᷑ ſacre rei ſigna.ſac aũt illa res ad quã oĩa oꝛdinabãt᷑ eꝛat xpᷣᷣs:ſᷣm ꝙ dic aug. in li.de ci.dei.h̊ miſteriũ vite eterne ab exoꝛdio hũani generis ꝑ q̃daʒz ſigna ⁊ ſacr̃a tẽpibo ↄgrua ꝗhooꝑtuit pᷣdicatũ ẽ.miſteriũ aũt vite eterne xpᷣm deſigt.¶ Item augꝰ.) fauſtũ.pᷣma ſacẽa q̃ obᷣuabãt᷑ pnũciaria als pᷣ⸗ miciaria erãt xpᷣi vẽturi.qal Itẽ ĩ li.de catheciʒãdis ru⸗ dibo. Signa erãt reꝝ ſpũaliũ ad xpᷣm ⁊ ad eccĩam ꝑti⸗ nẽtiũ.Si aũt ñ cecidiſſʒ hõ ꝑ pcẽᷣm: ñ erat nccia reꝑa⸗ tio.⁊ ita nec reꝑatoꝛ inqtũ hmõi. Sacr̃a aũt ad ſacꝛã rẽ.ſ.reꝑatoꝛẽ referũt᷑. ̊ ñ eẽnt nccia ĩ ſtatu innocẽtie. 4l Itez m ſtatũ illũ traſiret hõ ad ĩmoꝛtalitatẽ gloꝛio ſam ñ mediãte moꝛte.ſacrificia aũt q̃ ⁊ ſacr̃a dicta ſũt: oꝛdinata fuerũt ad vnã victimã ꝑ quaz fieret nẽe mor⸗ talitatis immutatio.ſᷣm ꝙ dicẽ̃ augꝰ. fauſtũ.hꝰ ſacri⸗ ficij ꝓmiſſiuas figuras ĩ victimis aĩaliũ celebꝛari oꝛ⸗ tebat ꝓpt᷑ ↄmẽdatõʒ future caꝛnis ⁊ ſanguĩs ꝓpt᷑ quaʒ⸗ vnã victimã fieꝛet remiſſio pctoꝝ de carne ⁊ languine ↄtractoꝝ q̃ regnũ dei ñ poſſidebũt.Eadẽ aũt ſuba coꝛ⸗ poꝛis ĩ celeſtẽ mutabit᷑ q̃litatẽ qð ignis in ſacrificio ſi⸗ gnificabat abſoꝛbẽs moꝛtẽ in victoꝛia. Cũ & ſacrificia que ⁊ ſacr̃a oꝛdinant᷑ ad illazʒ immutatõʒ immoꝛtalita tis.in ſiatu aũt pᷣmo ñ ſit nccinʒ hmõi:nõ erant in ſta⸗ tu primo nccia ſac?a.Cont᷑.ſuꝑ illð.iij.gał. An er oꝑibus legis ſpm̃ accepiſtis.Glo.om̃e ſactm cũ intel⸗ ligit᷑:vel eſt ad ↄtemplatõʒ veritatis:vel ad bonos mo res refert᷑. Cõtemplatio veritatis in ſoliꝰ dei ↄgnitõe ⁊ dilectõe dei fundata ẽ. Moni pᷣo moꝛes in dilectione ꝓximi.Cũ iſti fines attẽdãt᷑ in ſtatu innocẽtie erant ſa cram̃ta qᷓ ꝑ ſe oꝛdinãt᷑ ĩ illos ſines nccia in ſtatu inno⸗ cẽtie.¶ Itẽ ſacꝛoꝝ vna vtilitas eſt eruditio.vt per illð qð foꝛis in ſacꝛo eſi:ad inuiſibileʒ viꝛtutẽ q̃ intꝰ ĩ re ſa cramẽti ↄſtat ognoſcendã mẽs hũana erudiat᷑.ſᷣ hmõi cognitio inuiſibiliũ ꝑ viſibilia etiã ĩ illo ſtatu videba⸗ tur nccia.Adhuc.n.homo aĩalis erat: ⁊ per ſenſibilia ad intelligibilia aſcẽdebat.ſᷣm ꝙ dicit b. Her. Accola terre ſic ex ↄſideratõne ſenſibiliũ ꝓficiẽs gradatim ad intelligibilia nitebat᷑ ꝑuenire.q̊ ſacꝛa cũ ſint nccia ad hmõi eruditõeʒ: in primo ſtatu erant nccia.4. Itẽ ma trimoniũ inſtitutũ fuit in ꝑadiſoĩ ſtatu innocẽtie.ma⸗ trimoniũ aũt fuit ſignũ ↄuentõis dĩne nature ⁊ huma ne. S ſacꝛa etiã in illo tꝑe erant nccia. Inſtitutio.n.di⸗ uina nõ imponebat ncciĩtatẽ pcti.q¶ Iteʒ ſacꝛm eukari ſtie ſignificat coĩoneʒ caritatis que ⁊ ĩ mẽbꝛis eccie ad xi ⁊ in inuiceʒ. p̊ hec intelligentia tũc tꝑis fuit nccia ſicut ⁊ finis tũc querebat᷑.g̊ ⁊ ſacẽ̃m qð ad taleʒ finem eſt oꝛdinatũ tũc fuit ncciuz. ¶¶ Item ſi nunq eſt lapſus hoĩs:cũ natura non põt de ſe attingere ad ea que ſidei ſunt: nccia eẽnt illi que ad fideʒ infoꝛmarẽt. ſacr̃a autẽ ſunt hmõi. ¶. Itez in omni ſtatu vie duo ſunt nccia ad ſalutẽ.ſ.fides ⁊ moꝛes.̊ ⁊ nccia ſunt in omni ſtatu re⸗ gulantia in moꝛibo. ſ.pᷣcepta:⁊ infoꝛmãtia in fide.ſ.ſa cramẽta. ſicut in primo ſtatu nccia erant precepta: ſimilit᷑ ⁊ ſacr̃a.¶ Iteʒ matrimoniũ añ lapſuʒ fuit in⸗ ſtitutum in ſacramentũ vt officiũ:poſt lapſuʒ in reme⸗ diũ. Similit videt᷑ de circũciſione ꝙ debuit añ lapſuzʒz inſtitui in ſacr̃m.ſ.circũciſionis omĩs defectus in glo⸗ rificatõne coꝛpoꝝ poſt lapſum in remediũ oꝛiginalis. 4l Si diceret᷑ ꝙ hoc fieri nõ debuit:quia ciꝛcũciſio pe⸗ nam habet que nõ debet precedẽ culpaʒ.Cõtra.ñ dico ꝙ exerceret᷑ actꝰ circũciſionis ſ̊ ſolũmodo inſtitueret᷑. ſicut matrimoniũ fuit inſtitutũ ĩ officiũ:⁊ inqtũ hmõi fuit ſaccẽm vnionis duaꝝ natuꝛaꝝ in xpᷣo.iQũqꝙᷓ tñ ĩ ſta tu illo fuit acceſſus primoꝝ parentũ ad obſequiũ illð. 4l Pretea.quare nõ fuit tunc inſtitutũ ſacim ↄfirmati onis in ſignũ vnctionis xpᷣi.⁊ oꝛdinis in ſignũ ſacerd tij xpi. ¶ Ad hoc dici põt.ꝙ ſacr̃a oꝛdinata ſunt ad i⸗ tellectũ gratie ⁊ ad remediũ qð ꝑ grãm dat᷑. tum ꝗ̊ ad boc ꝙ oꝛdinata ſunt in remediũ:nõ ſunt nccia ĩ ſta tu innocẽtie.q;tum vᷣo ad hoc ꝙ oꝛdinata ſunt ad intel lectũ:quia adiũcta erãt ad intellectũ gratie remediali tatis:nec ſic fueꝛũt nccia.Si vo in eis fuit intelligẽtia gratie alicuiꝰ ꝑficiẽtis ipᷣam naturã ſtantẽ: ſic pñt dici nccia.ij Ad obiecta ̊ rñdendũ eſt:⁊ ad pꝛima obiecta ſic.q; omĩa illa referunt᷑ vel ad remediũ:vel ad remedi atoꝛẽ:vel ad illud ꝑ qð ẽ remediũ:vel ad illð ꝓpter qð eſt remediũ.⁊ ideo ᷣm illã vtilitatẽ nõ fueꝛũt nccia ſa cramẽta in ſtatu innocẽtie.Aliã tñ hẽbant vtilitatẽ vt tactũ eſt.qꝛ ducebant ad intellectum gratie ꝑficientis. ¶ Q aũt obijcit᷑ ꝙ tũc tꝑis nõ erant nccia ſigna ſenſi bilia vt ꝑ que ducat᷑ hõ ad noticiã inuiſibiliũ.põt dici ꝙ in illo ſtatu poterat homo duplir cognoſcẽ inuiſibi⸗ lia.⁊ ſᷣm modũ intelligibileʒ:⁊ ẽᷣm modũ ſenſibilẽ du⸗ centẽ ad intellectũ.⁊ ex vna ꝑte nõ fuerũt nccia ſigna que dicunt᷑ ſacram̃ta.ex altera ꝑte poterãt eſſe nccia qͥ ad aliqueʒ intellectũ:⁊ quo ad aliũ nõ nccia.Naʒ ſᷣm ꝙ reſpiciebãt gam remediantẽ nõ erant nccia.ſᷣm aũt ꝙ aliqua reſpiciebãt grãm vnientẽ poterãt eſſe neceſſa⸗ ria.4 Ad illud qð pᷣmo obiectũ ẽ ex altera ꝑte.ꝙ ome ſacẽm eſt ad ↄtemplatiõʒ veritatis vel refert᷑ ad bonos moꝛes.Dicendũ ꝙ h̊ intelligendũ eſt de veritate gꝛatie reꝑantis ⁊ de bonis moꝛibo qui faciũt ad reꝑationeʒ. Circũciſio ſacramentũ fuit ad intelligendũ circũciſio⸗ nem ſpũaleʒ in pñti que eſt a culpa:⁊ in futuro que ẽa pena ſiue miſeria.Sabbatũ ſiir ad ceſſationẽ ab opeꝛe ſeruili pct᷑i in pñti:⁊ ad quieteʒ eternã in futuro.ſʒ q; dẽ vl. Yſa. Erit ſabbatũ ex ſabbato.⸗ ita intelligẽqũ eſt de alijs ſacramẽtis.i¶ Ad ſecũduʒ vᷣo dõm. ꝙ lʒ ſa cramẽta inſtituta eſſent ad eruditioneʒ:non tamen ad quãcunq; noticiã:ſ̊ ad illaʒ que eſt gratie reꝑantis.vt ſic homo tenderet ᷣm hmõi ſigna ad reꝑationeʒ ſui la⸗ pſus.¶ Ad terciũ vᷣo dðõᷣm. ꝙ matrimoniũ in ſtatu in⸗ nocentie inſtitutuʒ fuit ad officiũ:ſed poſtea ceſſit ĩ re⸗ mediũ oꝛiginalis ↄcupie.Si ðvᷣo fuit ad intellectũ vni⸗ onis diuine nature cũ humana.hoc poterat eſſe qͥ a ã h ꝙ per eã facta eſt reꝑatio.⁊ ſic nõ eſſet matrimoniũ ꝓ⸗ ut ſacramentũ huiꝰ eſt rei ſacre dſignatiuũ in ſtatu ĩ⸗ nocentie.Si vᷣo incarnatio futura eſſet ad completõeʒ vniuerſitatis etiã in ſtatu pꝛimario.ſᷣm h̊ mrĩoniũ fu iſſet ſacrm.h̊ eſt ſacre rei ſignũ ĩ ſtatu innocẽtie.¶ Ad quartũ vᷣo dðʒ.ꝙ lʒ ſacẽm eukariſtie ſignũ eẽt coꝛonis mem bꝛoꝝ eccleſie que eſt in caritate.tamẽ hoc fuit me diante coꝛꝑe vp̃i vero.⁊ illud ſacramentũ ꝓut oꝛdina⸗ tũ eſt ad ↄſeruationeʒ vite ſpũalis aĩe labentis tãqᷓ; nu trimentũ ſpũale.vel ad deletionẽ venialiũ pctoꝝ.n eẽt ncciuʒ in ſtatu innocẽtie.cũ aĩa nõ eẽt debilitata ꝑ pec catum.nec in veniale peccatũ incidiſſet. Si tñ vnio di⸗ uine nature cũ hũana etiã ſi homo ſtetiſſet facta eẽt ad completioneʒ bumane nature:ſᷣm hoc ſacramentũ eu⸗ kariſſie quo ad aliquem finem poſſet eſſe neceſſarium in ſtatu innocentie.ex ſcripturis tamen ſaeris nõ ple⸗ ne eſt iſtud manifeſtũ. nde illi parti magis adhereo. ꝙſacramenta ſtatum nature lapſe reſpiciunt. Unde — -——⸗— = 2 ——— — — — —— — — — — — —— Queſtio melius videt᷑ alit dm. ¶ limpidioꝛ erat cognitio hũ ana ĩ ſtatu innocẽtie qᷓ; nũc.aĩa.n.ex culpa ſua cecata 2722 eſt ĩ ſe.vñ.j.diſ.iiij.ſen. Hõ ꝗ añ pctm deũ ſine medio vi debat. ꝑ petm habuit vt neqat dina cape niſi hũanis ex⸗ citatꝰ.pterea ex coꝛuptõe coꝛꝑis agguat᷑. Coꝛpꝰ en qð coꝛũpit᷑ aggnat aĩaʒ Sap.ix. vñ ñ ea libertate ↄuertit ſe ad pᷣmã lucẽ qͥ ĩ prio ſtatu. Pretea impedit᷑ aſpectꝰeiꝰ p intẽtõʒ ĩ opa ſenſitiue vel vegetatiue nuc magis qᷓ tũc. Pretea ex ꝓnitate ↄcupie coꝛupte quãtũ ẽ de ipᷣa nata n ſubleuata ſpãli gra:poĩt ipᷣa aia vmbꝛã creaturaꝝ int᷑ ſe ⁊ pᷣmã lucẽ.pt᷑ qð minꝰ limpide videt illã. Eñ bug. poſtꝙ; ꝑↄcupiaʒ abſtractꝰ a ſuꝑioꝛe auertebat᷑ ad inferi⸗ oꝛa ↄuerſus pᷣcipitabat᷑.ꝛ illi ſe ſbijciebat qð bonũ ſuuʒ faciebat vt iã ipʒ int᷑ ſe ⁊ deũ mediũ inueiĩat.hG.n.medio diuidẽte hũana mẽs obnubilat᷑ ne creatoꝛẽ ſuuʒ ↄgnoſcẽ valeat. hec Hugo.ſQihilominꝰ referẽdo creatiꝛã ad ſuã cãm ⁊ ñ ponẽdo in illis terminũ aſpectꝰ: fit manuductio ad creatoꝛẽ ꝑ creaturas.Oibo his mõis ⁊ cauſis hũana aĩa pꝰ lapſuʒ obtenebꝛata c.ꝓpt᷑ q̃ maxĩe ĩdiget manudu ctiõe creaturaꝝ ad h̊ ↄsᷣſcat ſuũ creatoꝛẽ.i ꝛõ ſic fuit ð boiĩe ĩ pᷣmo ſtatu:cꝰ ↄgnitio valde excellebat illã q ẽ fidei modernoꝝ.Cognitio.n.pᷣmi hoĩs media fuit int illã q̃ ẽ ↄtẽplatõis ĩ ſpecie:⁊ viſiois fidei ſiue enigmatice.vñ di⸗ ci pᷣt.ꝙ viſio hoĩs inꝙtũ ↄueꝛtebat᷑ ad cꝛeatoꝛẽ ſuũ ꝓpꝛie fuit ꝑ ſpeculũ.Speculũ at᷑ ſm LHou.dẽ coꝛ ſi mũdũ fueꝛit ⁊ exterſuʒ ⁊ clariſicatũ.ñ at᷑ ꝑ enigma ſenſus.ſic.n.ĩ pa tria lʒ create q̃ ſunt ad imaginẽ dei poſſent ducẽ in ogni⸗ tionẽ dei:tñ deꝰ ꝑ ſe erit rõ ⁊ cã vidẽdi.qꝛ illi totałr inni tit᷑ ↄgnitiua intellectualis.ſie erat qͥdãmõ ĩ pmo ſtatu: lʒ enigma ſenſus ⁊ ſenſibiliũ ductiuũ ſint ĩ ↄgnitõʒ creato ris: tñ qꝛ hõ fuit ſpũali mẽte pᷣditꝰ ĩ ſtatu pᷣmo ↄgnitio eiꝰ ꝑ ſpeculũ fuit rõnis ſiue mẽtis.⁊ innitebat᷑ illi ꝓprie ↄuertẽdo ſe ad ſpeculãdũ creatoꝛẽ.vñ dico ſic pꝰlapſuzʒ pᷣ mũ ⁊ ꝗꝓpꝛiũ ductiuũ ĩ ↄgnitõʒ dei fuit enigma creaturaꝝ in patria ipſa lux pria in ſua ſpecie ⁊ prio ⁊ ꝑ ſe rõ vidẽ⸗ di:ſic ĩ ſtatu pᷣmo ſpeculũ mẽtis illuſtratuʒ luce pria fuit cã vidẽdi ſuũ ↄditoꝛẽ. VUñ hugo.coꝗuit hõ creatoꝛẽ ñ ea ↄgnitõe q̃ foꝛis er audito ſolo ꝑcipi?: p ea potiꝰ q̃ intꝰ ꝑ ĩ⸗ ſpiratõʒ miſtrat᷑.õ ea q̃ deꝰmõ a credẽtibo abſens fide qrit᷑:ſᷣ ea q̃ tũc ꝑ pñtiã ↄtẽplatõis ſciẽti maĩfeſtus cerne bat᷑. hec hugo. Eñ vt determiat oñter ↄgnitõ illa fuit me dia int illã qᷓ fidei ẽ ⁊ viſiõis in ſpecie.Ricẽdũ ẽ igẽ ꝙ ad nlła coqſcẽda ſaluti vel ꝓfectui nccia in ſtatu prio ncc̃ia fuit manuductio creaturaꝝ.vñ nec ſacza: nibilomĩꝰ gẽa nccia fuit.q ſola ſufficiebat ad eleuatõʒ nate ↄgnitie ad ea q̃ fidei erãt. Pretea.ſacza prio ⁊ ꝑ ſe infoꝛmat ad fidẽ redẽptoꝛis:q̃ ñ fuit nccia ad ſalutẽ ĩ pᷣmoſtatu vt dictuʒ eſt. ¶ Sʒ obijcit᷑ ð h. lapſus ñ ẽ rõ inſtitutõis ſocꝛam̃toꝝ qð pʒ.qꝛ añ lapſuʒ erat ſacrẽm mẽimonij.hmõi ſacẽm ma trionij añ perjm hoĩs legit᷑ oſtitutũ Geñ.nõ tñ ꝗpt᷑ pctm ſᷣ ad ſacr̃m ſolũ ⁊ ad officiũ.ad ſacr̃m pt᷑ eꝛuditiõeʒ.ad officiũ ꝓpt exercitatõz. hee hugo. ¶ Itẽ er ðᷣbis hugo.vi cæt᷑ ꝙ manuductio creaturaꝝ erat nccia in ſtatu illo.di cit.n. ꝙ inſtitutũ ẽ matrioniũ ad ſacr̃m ꝓpt eruditioneʒ. ¶ Rñio.ꝙ lapſus ñ ẽ rõ vel cã inſtituiois ſacri ſimplr: bᷣ ſacmẽtoꝝ q̃ ſunt ad remediũ ↄ defectũ ↄctũ ex cłpa oꝛi⸗ ginali vel actuali. qlia ſunt oĩa alia ab illo qð ẽ matrĩo⸗ niũ.vñ cũ ſit ſacim ſignificãs gꝛãm ꝑliciẽtẽ: cꝰ actꝰ exer⸗ cet᷑ ſine ſubiectõe exercẽtis reſpectu creature inferioꝛis. eſt et ſacrm ſignificãs grãʒ reꝑantẽ:cꝰ actꝰ ñ exeꝛcet᷑ ſine ſubiectõe hmõi.pᷣmo mõ ſumptũ ſacẽm bñ poſſz inſtitui añ lapſuʒ.tale fuit mrĩioniũ ſcdᷣo mõ ſi umptũ.¶Ad aliðᷣ dðʒ ẽ.qꝙ ſacr̃m mrĩonij ncciuz erat ad ĩſtructõz hoĩs ĩ bp⸗ mo ſtatu de oiũctõe dei 2 aĩe vel nature dine ⁊ bumane ĩ rpᷣo · qꝛ hec reuera ſine admĩculo ↄgnonit. vᷣ qꝛ eiꝰ ↄgnitõ nõ fuit in actu:qᷓtũ ad ̊ fuit ſacẽm illð ad eruditõʒ inqᷓ tũ excitauit ad ↄſideratõʒ actualẽ hꝰ ↄiũctõis. Ad actu⸗ aleʒ igit ↄſideꝛatõʒ fuit erxpediẽs inſtitutio hꝰ ſacri:ñ tũñ ncciuzʒ ad cognitõʒ alicꝰ qð fides reꝗꝛit.vt S.tactũ ẽ.Erx his pʒ q̃lit᷑ ad gntũ ⁊ ad ſextũ dðᷣm ẽ.¶ Ad vltimũ dᷣm eſt. ꝙ vna rõ cois ẽ q̃re hec ñ ſunt inſtituta ĩ primo ſtatu guꝛãt Prima in ſignũ.qꝛ inditũ eſt naturaltr ſiue inſertũ rõni.qꝙ dens nihil facit fruſtra.fruſtra aũt eẽt hmoi inſtruetio niſi cõ ſequeret᷑ actus ſiue exercitiũ. In exercitio autẽ bfmõi hõ ſubijceret ſe infimis creaturis:qð eẽt ↄtra oꝛdinatõʒ di⸗ uine ꝓuidẽtie.niſi h̊ fieret ꝓpter culpaʒ hoĩs.Vñ ex hac inſtitutõe aĩa predita excellẽti cognitõe.aut ſentiret di⸗ uinã ꝓuidentiã in ſuis effectibo ſibi ↄtrariã:qð eẽ ñ põt. aut pᷣſentiret caſum ſuũ:⁊ ita ĩ ipo pena pᷣcederet culpã. vñ etiã dicit hugo.Qemo eſt ꝗ neſciat hoĩeʒ rõnalẽ mu⸗ tis ⁊ inſenbilibo elemẽtis ↄditõe ſuꝑioꝛeʒ exiſtere. ſi igit inſtitutũ eſſet a deo.ꝙ homo ſubijceret ſe hmõi creatuꝛis cũ nulla inoꝛdinatio eſt a deo:pᷣſentiret ̊ eẽ ꝓpter culpazʒ ſdis ſiue inoꝛdinatõʒ. Itẽ alia ẽ rõ. Cucũciſio ꝓprie eſt ſacram̃tuʒ remiſſionis oꝛiginalis.illud.n. ꝗpꝛie ſignifi⸗ cat᷑. Silr de ↄfiꝛmatõe ⁊ in alijs ſacramẽta dicũt᷑ eo ꝙ fi⸗ ð efficiũt i ipientibo. Urticulus ſecũdus NEcũdo querit᷑.vtꝝ ſacr̃a nccia fueꝛũt in ſtatu — nature lapſe.Et videt᷑ ꝙ ñ. Si. n. erãt nccia. aut erant nccia ꝓpter ratõʒ ſignificatõisaut p̃ter ratõʒ cauſalitatis.ſᷣ q ſacram̃ta noue legis dicũẽ ncc̃ia rõne ſigniſficatõis nõ videt᷑.pari.n.rõne ſacram̃ta paganoꝝ dicerent᷑ nccia.nã ⁊ ipᷣi quedã ſacram̃ta habu⸗ erũt.vtebant᷑.n.ſacrificijs ſicut ⁊ hebrei.Et ſi illa ratiõe fititudinis ſignificabãt:⁊ hec poterant ſigniſicare.Cum 5 ſacramẽta paganoꝝ nõ ſuerũt nccia lʒ ſignificare pol⸗ ſent:nec ſacramta hebreoꝝ dicebant᷑ vel debebãt dici ne ceſſaria.lʒ ſignificare poſſent.¶ Joꝛte dicet᷑ ꝙ ſacram̃ta hebreoꝝ inſtituta erant a dño ad ſignificandu: ſacramẽ ta ðᷣo paganoꝝ nõ.⁊ ideo illa fuerũt nccia:ñ iſta. Quid dðm ẽ de illis ſacramẽtis que fuerũt tẽꝑe legis nate.vbi fuit in eo nulla inſtitutio.ſicut de ſacrificio abel.⁊ S ob⸗ latione panis ⁊ vini a melchiſedech.⁊ de datõne decima rũ ab abꝛahazʒ. ¶q Preterea. cuʒ ſigna ſint ſigniſicantia ratõne ſilitudinis.in alijs aũt ſignis rõne ſilitudis poſ⸗ ſet ſignari res ſacra ſicut in iſtis.̊ᷓ aut quelibʒ eẽnt ſac⸗ menta:aut nullũ.h̊ nõ quelibʒ:ꝙᷓ nullũ erit ncciuʒ ratõe ſigtõis in ſtatu nature lapſe.Si vo rõne cauſalitatis tm̃ nõ efficiẽt ſacramẽta nccia veteris legis:que nõ dicũtur efficere que figurãt.nec ſacramẽta tẽpis legis nature.vt ſacrificiũ decimatio ⁊ hmõi.q¶] Pretea.ipᷣa collatio gra tie immediate fit a deo ꝑ quã fit reꝑatio ⁊ a culpa ⁊ pea. ̊nõ ſunt nccia ſacramẽta tanqᷓ; cauſe medie in cauſato. nõ & in ſtatu nature lapſe nccia fnerũt ſacramẽta que di cunt᷑ vel rõne ſignificatõis vel rõne cauſalitatis.⸗! Iteʒ hugo. Plus ſanctificatio ↄtulit qᷓ; creatio.qm̃ in creatõe acceperũt naturã vt eẽnt: in ſanctificatõe grãm vt bona ⁊ ſancta eſſent.Ex hoc vpᷣbo pʒ.ꝙ maius eſt ſanctificaẽ qᷓ creare.cum &ᷓ in opꝑe creatõis ſit dñs tota cã:⁊ ĩ oꝑe ſan⸗ ctificatõis ſimilit debet eẽ.̊ nõ ꝑ ſacramta ⁊c.¶ Item ſacramẽta artant viam ſalutie.liberioꝛ.n.⁊ amplioꝛ eẽt via ſi ſola gra vel ſide fieret purgatio.Cũ ꝗᷓ deꝰ ſit ſum⸗ me bonus ⁊ liberalis:ab ipo debet via ampliſſima indul geri.¶ Item homo naturatr eſt cõſtitutus medius inter ceum ⁊ ſenſibilia.ad hoc ̊ ꝙ ↄiungat᷑ ꝑ grãm cuʒ deo: ñ indiget ſenſibilibo tanqᷓ; medijs. ᷣ ipᷣ̃a ↄuerſatõe volũta⸗ tis.vt ſeʒ faciat bomo qð in ſe eſt ⁊ nõ deſit gratie dei. ⁊ dñs nõ deſerit illi qui ſiat ad oſtiuʒ ⁊ pulſat. ſm illð.iij. apoc̃.Ego ſto ad oſtium ⁊ pulſo.ſi quis aperuerit mibi ego intrabo ⁊c.NQon ꝗᷓ ſacramẽta ſunt nccia cuʒ ſint ſi⸗ gna ſenſibilia ad mediatiõʒ faciendã inter deũ ⁊ hoĩem. ¶ Iteʒ abakuc.ij. Juſtus ex ſua fide viuit. Item act᷑.xv. Fide puriſicans coꝛda eoꝝ.Ecce ꝙ fides purgat.q⸗l Itẽ cuzʒ virtutes ſufficiãt ad opus quibo ↄtingit mereri vitã eternaʒ.reliquit᷑ ⁊c.¶ Iteʒ hugo.c.de fide.Juſtus ïdiu in hoc coꝛpoẽ exiſtens ꝑegrinat᷑ a dño viuere hʒ ex fide. quẽadmodũ cum eductus de hoc eꝛgaſculo fuerit⁊ intro ouctus in gaudiũ dñi ſui:viuere hẽbit ex ↄtemplatione. hec hugo. Sicut igit᷑ ibi ſufficiet ſola ↄtemplatio ad vi⸗ tam:ita hic fides ⁊c̃.q¶ IJtẽe/eʒ ↄſtat ꝙ ſacramẽta valent ad . . — 3 4 ſalutẽ. ſiłr virtutes. dona. bẽitudines.⁊ fructus ꝗᷓ ẽ diffe⸗ rẽtia. Cõtra.hmõi ſacza dei ſunt medicie ſpãles q̃ fo⸗ ris adhibent᷑ ꝑ ſpẽm viſibilẽ: ̊ intus aĩazʒ ſanãt ꝑ inuiſi bilẽ veritatẽ. ̊ poſt lapſum necia eſt medicina moꝛbo.ꝗ poli nccia ſunt ſacr̃a.i¶l Iteʒz hõ peccat ꝑ ſuꝑbiã:ſ reme diũ ↄtra ſuꝑbiã eſt debita hũiliatio ⁊ deuota.debita aũt hũiliatio ⁊ deuota eſt q hõ ſubdit ſe viſibilibo ſacramẽ⸗ tis ꝓpter deũ.ncẽiuʒ ̊ fuit dare ad remedium ſuꝑbie ꝙ; eẽni ſacr̃a in quibo bõ ſe deuote deo hũiliaret.¶ Stez hõ ꝑ peccatũ receſſerat a deo ⁊ ſignuz receꝑat dy aboli ad ciuitatẽ babilonis ꝑtinebat.ad h̊ ꝗᷓ̊ ꝙ redeat ad recõcili⸗ ationẽ cũ deo nccia fuit gra.neceſſariũ & fuit ſignum gre ꝑ qð diſcerneret᷑ vtꝑ ꝑtinẽs ad ciuitatẽ hieruſalẽ ſine e⸗ uitatẽ dei 2 ad militiã dei ꝑtineret. ſicut ꝑ ſigna milita⸗ ria cognoſcit᷑ ꝗs de cuiꝰ dñi militia ſit. ſacia aũt ſunt ſi⸗ gna militie xpᷣi.ꝗ̊ nccia fuerũt redeũti ad deũ ⁊ ꝑtinenti ad vnitatẽ ciuitatis hieruſaleʒ. ꝗ! Itẽ ſacr̃a ſunt ſigna ſa ere rei.ſ.gr̃e reꝑantis.ſi aũt ñ eẽnt ſigna nõ hr̃et intelle⸗ ctus ſuã directõz ꝑ quã tenderet ad ipam grãm futuꝛam — reꝑandã. nec effectus ſequẽs intellectũ hẽet denotõeʒ.ſic eſi ꝑe hoĩe ambulãte in via ⁊ tendẽte ad aliquẽ terminũ: 2 nullã hñti directõz ꝑ quẽ veniat ad illũ terminũ.Qe⸗ ceſſaria & fuerũt ſacra in eo ꝙ ſigna ad directõez intelle⸗ ctus.in eo dᷣo ꝙ oꝛdinata ſunt ad ſanctificandũ ꝓter de⸗ uotionẽ 81. tꝑe poſt lapſum nccia fuerũt ſacra mẽta d qð dõm.ꝙ nccia fuerũt ſacr̃a ſlatim poſt la pſum ⁊ de nccitate vite.vñ glo.ſuꝑ illo.qui ẽ foꝛma futu⸗ ri. v.ad ro.dicit. Ex xp̃i lateꝛe ꝓfluxerũt ſacr̃a.ſ.aq̃ ab⸗ lutõis ⁊ ſanguis redemptõis ꝑ que ſaluat᷑ eccĩa.vnð.ij. ad ephe.Eramus natur a filij ire.i.ebitoꝛes pene etne vt exponit glo.Ad h̊ debitũ tollendũ ſunt ſacr̃a ⁊ maxĩe ſacr̃m baptiſmi ⁊ alia que fuerũt in remediũ oꝛiginalis peccati. Pret᷑.cũ ĩ abel ⁊ caym inciꝑet diuiſio ciuitatis ſpũalis hieruſalẽ a ciuitate babilonis. opoꝛtuit eẽ ſigna aliqua ſacra quibo diſtinguerent᷑ ciues hieruſalẽ a ciui⸗ bus babilonis.ſicut videmus in alijs rebo. oues.n.vniꝰ regis diſcernũt᷑ ab ouibo alterius gregis ꝓgꝛio ſigno. acre edes a nõ ſacris edibo ꝓpꝛijs ſignis diſcernũt᷑.⁊ ci⸗ uilitas nobilis aliquo ſigno dari ↄſueuit.vt ciuilitas ro mana penula.2 dignitas militaris accinctõe gladij.⁊ of ficiũ traditõe viꝛge vel clauiũ.Ex quibo omnibo colligit᷑ ꝙ ſacr̃a.ſ.ſacre rei ſigna fuerũt nccia homĩ poſt lapſum ad hoc ꝙ diſcerneret᷑ eẽ ciuis ſpũalis hieruſalẽ ⁊ de gre⸗ ge dñi ⁊ de militia eiꝰ. q Ad pꝛimũ obiectũ in ↄtrarium dom. ꝙ dꝛñtia eſt inter ſacr̃a hebreoꝝ ⁊ ſacr̃a paganoꝝ: Fm ꝗ dicit augꝰ. fauſtũ.ꝙ eſt dꝛñtia inter vnitõʒ erran tẽ ⁊ prefiguratõz prenũciantẽ. M.n.hebrei vtebant᷑ ſa⸗ cramẽtis ̊ fuit ad prefiguratõʒ veritatis futuꝛe in xpᷣo ⁊ eccĩa. aũt vtebant᷑ pagani: nõ fuit niſi in ſignũ ſuꝑſti tionis.vt in eis appareret religio ꝑ quã homĩes ſeduce⸗ rent᷑.Et ponit ſile tale..2õ ẽ deteſiãda vᷣginitas ſccimo⸗ nialiũ qꝛ ⁊ veſiales virgines fuerũt.nec idðo rephendẽda ſunt ſacrificia patrũ qꝛ ⁊ ſunt ſacrificia gentiũ.¶ Ad ſe cun dũ dᷣo dᷣm.ꝙ hec ſacrificia ſen ſacr̃a ñ omiĩa inſtitu⸗ ta eẽnt a deo a pꝛincipio.ſicut fuit de ſacꝛificõ abel:vel ð decimatõe abrahe:vel oblatõe melchiſedech.Qihilomĩꝰ fuit inſpiratio ⁊ acceptatio ꝑ Ja dirigebant᷑ qᷓ vim in/ ſtitutõis ſupplebant. Vnde qð poſterioꝛes faciebãt gt᷑ inſtitutõʒ:hoe pꝛioꝛes faciebãt ſicut credit᷑ ꝑ inſpiratio: neʒ. 4! Ad terciũ ᷣo dõᷣm.ꝙ lzʒ ſacr̃a veteris legis vel le⸗ gis nature nõ haberẽt ꝑ ſe cauſalitatẽ gẽe: ñ tñ erãt ſuꝑ⸗ uacua.ſigna.n.erãt ductiua ad grãm ꝑrpᷣm ſuo tꝑe oↄfe⸗ rendã. Intantũ aũt valuit fides vel ꝑ ſe vel cũ ſacrificijs circũciſione ad dimiſſionẽ oꝛiginalis pcti ſiẽ dicẽ greg. quantũ apud nos valet aq̃ baptiſinatis.hoc egit apð ve teres vel ꝓ ꝑuulis ſola fides vel ꝓ maioꝛibo virtꝰ laeri⸗ ficij. vel ꝓ his ꝗ ex abꝛahe ſtirpe ꝓdierũt miſteriũ circũ⸗ eiſionis.¶ Ad quaꝛtũ pᷣo dᷣm. ꝙ lʒ deus ſine aliquo me dio ↄfert ſanctificatõʒ gr̃e.nihilominꝰſacr̃a fnerũt ⁊ ſũt ncẽcia ad ſuſceptõʒ gre.vt diſponat᷑ ad grãm qui ſubijcit ſacramẽtis:vel qui ſe ſubijcit.iAõ quia nõ poſſit deꝰ daẽ grãm ſine bis.vnde Hu. In illo ſpiꝛitu quo docet hoĩem ſine verbo:iuſtiſicare etiã valuit ſine ſacro.qꝛ virtus dei ſine necĩtate elemẽtis nõ ſubdit᷑.etiã ſi gra dei ex diſpen⸗ ſatõe ꝑ ſacr̃a donet᷑.vnde ↄtingit ꝙ vbi eſt articulꝰ ncci⸗ tatis 2 nõ eſt ↄtemptus ſacr̃i: ĩpſa gra datur ſine ſacr̃is. Silr in quibuſdã ex pᷣelectõne diuina:ſicut ↄtingit ĩ ſan ctificatis in vtero.Et dicit Hu.Qullus in elementis ſic legeʒ diuine iuſticie ↄſtituat:vt dicat hoĩeʒ nõ iuſtificari poſſe ſine his.cñ ab his ꝑcipiẽdis vł articulus nccĩtatis excludit.vel ſicut dixrimꝰ ad hec ꝑcipienda rõ tꝑis nõ cõ ſtringit. ¶ Ad quintũ dᷣm.qꝙ multiplex eſt rõ quare deꝰ in omnibo que fiũt nõ ẽ tota cã.qñq; oꝛdo in rebo ↄditis in quibo eſt oꝛdo ꝙtũ ad eẽntiaʒ. virtuteʒ.⁊ oꝑatõz.vnð ſi querat᷑.quare ñ ↄſeruat deus vt cã tota ſicut creat.rñ⸗ ſio.qꝛ ſi boc: fruſtraret᷑ oꝛdo in rebo qᷓtum ad virtuteʒ ⁊ oꝑatõʒ.Oꝛdo.n.in rebo exigit ꝙ ſuꝑioꝛa ⁊ nobilioꝛa in⸗ fluũt in aia.4l Itẽ ſi querat᷑quare n iuſtificat vt tota cã h infudendo grãʒ. hoc eſt:q̃re nõ iuſtificat foꝛmalłr. Rñ/ ſio eſt. qꝛ immenſus ẽ ⁊ indiffinibilis.qð aũt aliud perfſi cit foꝛmatr diffinit᷑ in illo qð ꝑficit.¶ Steʒ ſi querat᷑.q̃ꝛe ñ gloꝛificat vt tota cã:ita ꝙ nibil interponeret᷑ diſponẽs inter creaturã que debet gloꝛificari deũ.ſcʒ neq; gratia nec virtus nee donũ neqʒ aligd hmõi.Rñſio eſt ꝓpter de⸗ fectũ creature in quez hʒ ſolũ pfectõʒ nature.i. Zat᷑a aũt iniꝙᷓ̃tuʒ natura nullo mõ hʒ diſpoſitõʒ necĩtatis ad fruẽ⸗ dũ deo ſiue viuendo cũ deo ꝑ gloꝛiã. Itẽ in ꝓpoſito ſi q̃ rat᷑.q̃re nõ ſctificat deus ſine ſacr̃is.Rũñſio.qꝛ in h̊ dero garet᷑ ſue diuine iuſticie. In ſct̃ificatõe ſacraitali oñdi⸗ tur plemtudo diuine miſcðie ⁊ diſpenſatõ dine iuſticie. Primũ eſt in tollẽdo culpã⁊ remiſſionẽ pene eterne.Se cũdo eſt in ſubijciendo peccatoꝛẽ pene ⁊ maxime in ſubij⸗ ciendo creature inferioꝛi ſe eui adherẽdo peccauit. VUnð hugo.Quia hõ ↄcupiſcens viſibilia coꝛuptꝰ fuerat:cõ⸗ grue reꝑandus in eiſdez viſibilibo ſalutis occaſiõeʒ reci⸗ pere debeat:vt ꝑ eadẽ reſurgeret ꝑ que coꝛuat. Alia rõ eſt vtilitas ex ꝑte recipiẽtis.que eſi multiplex.ſ.hũiliatõ eruditio ⁊ exereitatio: ſicut dicit Hu.⁊ mꝗr̃ multipłr in ſent᷑ec eſt ſimile de creatõe q̃ ꝓducit res in eẽ ex nihi⸗ lo. Ipter qð requiꝛit᷑ inſinita potẽtia nulla obſtãte cã pᷣte rita:neqʒ oꝛdine reꝝ ⁊c.vt pʒ.4! Ad ſextũ dðᷣm.ꝙ hanc artationẽ requirit diuina bonitas.dĩna.n.bonitas duo recipit.ſ.miſcdiaʒ ⁊ iuſticiã. hec aũt libertas q̃ hõ pur⸗ gaꝛet᷑ ſola gr̃a:derogaꝛet diuine iuſticie ⁊ vtilitati recipi entis.vt ex dictis pʒ.¶¶ Ad ſeptimũ dõᷣm.ꝙ lʒ hõ ſit ere⸗ atura media ↄſtituta inteꝛ deuʒ ⁊ bona viſibilia.⁊ ita ex oꝛdine nature ñ regꝗrãt᷑ bona viſibilia ad ↄiũctõz ipſius faciendaʒ cum deo.nibilominꝰ tñ viſibilia bona in ſtatu nature lapſe ſunt medium cõueniens vt deo reconciliet᷑: dũmodo hoc ſit ex voluntate conditoꝛis.vnde dicit DHu. Memo ſiquideʒ eſt qui neſciat hoĩeʒ rõnaleʒ mutis ⁊ in⸗ ſenſibilibo elementis conditõne ſuꝑioꝛẽ exiſtere:⁊ tñ cuʒ ideʒ homo in bis ſaluteʒ querere iubet᷑ ad expediendam obediẽtie ipſius virtutẽ.ꝙ aliud qᷓ; ſuo infeꝛioꝛi ſupeꝛioꝛ ſubijcit᷑.hoc.n.ẽ ꝙ infideliũ oculi ꝗ viſibilia ſolũ vident: ſacza ſalutis venerari deſpiciũt. quia ĩ eis qð foꝛis ẽ tm̃ ↄtemptibile in ſpecie cernẽtes: inuiſibilẽ virtuteʒ intꝰ ⁊= fructum obedientie nõ cognoſcũt.4. Ad illud qð ↄſequẽ ter de fide ⁊ generalłr de virtutibo querit᷑. doᷣm ꝙ vt bẽt. vij. Job. Militia eſt vita hoĩs ⁊c̃. In militia requiritur dupler genus armox:ad tuendũ ⁊ ad impugnandũ.ſilr in bello ſpũali cum his requirit᷑ vita ⁊ robur. Quatuor igit᷑ requirũt᷑ in bello hmõi.ſ.vita ſpũalis q̃ hẽt᷑ ex fide. robur.⁊ ex alijs virtutib duplex genꝰ armoꝛũ.ſ.ſacẽa q̃ dant᷑ in munitõʒ.⁊ oꝑa virtutis ad impugnãdũ. vñ hu. Vt in hoc prelio inuictus ſtare poſſit ⁊ bonũ ſuum ille⸗ ſum cuſtodire:dant᷑ ei in ſacram̃tis arma quibo ſe muni at.in operibo tela quibo hoſteʒ ꝓſternat.vt ſcʒ ſide cari⸗ tate 2 ſpe adiũcta:interius parit roboꝛet᷑⁊ viuat. Ad hoc quod dicit Hu.ꝙ hic eſt vita ex fide ſicut ĩ patria ex ↄtemplatione.dicenduʒ ꝙ verum eſt: ſed vita nõ ſufficit bic ſed requirit᷑ pugna ꝓpter qð ⁊c̃. Nec intelligendũ eſt ne es pi re⸗ ex s n t: u. rin⸗ cuz ſam nioꝛ 97 luẽ . wur ſilr nor de. 45 ho. le⸗ ini fi⸗ ¶ Nueſtio ꝙ vlr oꝑa vᷣtutũ ſũt ad impugnãdũ hoſtẽ hũani geneꝛis. Sʒ hᷣ ſic generalr dr ꝙ oꝑibo vᷣtutũ impugt᷑.qꝛ ſꝑ inten⸗ dit ⁊ nitit᷑ ad oꝑa ↄria. Ad h̊ qð poſtea qrit᷑ dðʒʒ.ꝙ do⸗ na btitudies ⁊ fructꝰ expediũt virtutes in eliciendo oꝑa ſua ̊ drñter.qꝛ dona tollẽdo difficultates ſiue impedim ta ↄtracta ex oꝛiginali.bt̃itudies tollẽdo impedim̃ta ope rũ ꝑfectõis. Fructꝰ excitãdo ⁊ ↄfirmãdo robur ſiue vᷣtu⸗/ tẽ agẽtio.fructꝰ.n.reficit qͥdãmõ vñ ↄfoꝛtat agentẽ. Ad h nõ vt hẽt᷑ a Greg.ſuꝑ illð Job. Hõ ꝑ petm cecidit ĩ ſe pteʒ miſerias q̃ ſunt ſtulticia.hebetudo.pᷣcipitatio.tĩoꝛ. ignoꝛãtia.duricia.ſuꝑbia. his debilitate ſunt potentie ⁊ motiue ⁊ 2gnitiue.hec aũt vicia impediẽtia ꝓgꝛeſſuʒ vᷣtu tũ repꝛimũt dona.ð..potẽtia ĩtellectia vicio hbebetudis minꝰ habilł ẽ ad actũ fidei.qð cũ tollit᷑ ꝑ donũ ĩtellectꝰ:li beriꝰ ⁊ expeditiꝰ elicit virtꝰ fidei actꝰ ſuos a potẽtia aĩe quã ꝑficit.⁊ ita de alijs. Gtitudĩes vo tollũt impedimẽ⸗ ta operũ ꝑfectiõis:vt btitudo paupꝑtatis vt dic glo.mat᷑ v.fac vt ↄtẽptis oĩbo deo viuat᷑. Otitudo mititatis:vt ſi⸗ ne rancoꝛe vel ira oĩa eq̃nimit᷑ ſuſtineãt᷑. Dona igit᷑ ex⸗ pediũt vᷣtutes tollẽdo difficultates oꝛigiał. Otitudines qᷓi ęꝑfecta reddũt tollẽdo impedim̃ta ꝑfectiõis fructꝰ.ro⸗ bur agẽtis excitãdo ⁊ agentẽ ↄfoꝛtãdo. Articulus tercius Egt᷑ inquirẽ q̃ ſit tilitas ſacram̃toꝝ in ſtatu ſent.ſ.eruditio.hũiliatõ.2 gariruag 1 ſic pmo.videt᷑ ꝙ ñ fuer̃t nccia ĩ ſtatu nate lapſe ꝓpt e⸗ ruditõʒ:Fᷣm ꝙ dic hugo.hõ eĩ(ſicut dic)aoſcẽ nullatenꝰ poſſʒ diĩna:niſi hũana.i.viſibilibo excitatꝰ. ſᷣ̊ H̊ nõ videt᷑ veꝝ.i õ.n.intãtũ ẽ hũana nata lapſa vt hũanꝰ ĩtellectꝰ ñ remanẽt ĩ ſua nata.̊ dũ remanet i ſua nata:natꝰ ẽ ad capacitatẽ intelligibiliũ ꝑ ſe.vt affectiua ad capacitatẽ re vel vᷣtutũ. Ad intelligẽdũ & illa ñ ẽ ncciuʒ ei mediuʒ ũptuʒz ex ſenſibilibo.ũ ̊ hmõi ſigna q̃ dicũt᷑ ſacr̃a nccia ſũt intellectui ĩ ſtatu nate lapſe: vt erudiat᷑ ĩ ↄꝑatõe gẽe. Itẽ dicũt᷑ ſacr̃a eẽ vtilia ꝓpt᷑ hoĩs hũiliatõʒ.vt.ſ.hõ ſb⸗ cens ſe ſignis ſenſibilibo obtinẽt grãz ſui ↄditoꝛis quaʒ amiſerat ꝑ culpã.ſ̊ H̊ ñ videt᷑ ↄueniẽs mediũ ad obtinen dã grãz diuina.ꝑ h.n.ꝙ hõ ↄuertit ſe ad mutabilia ⁊ ſen ſibilia:ñ ĩmediate inherẽs incõmutabili bono: amiſit q⸗ tiã illiꝰ. ̊ bmõi ſubiectio ñ ẽ ↄueniẽs mediũ vt gra recu ꝑet᷑.Idẽ.n.eodẽ mõ ſe hñs ñ ẽ cã opoſitoꝝ ꝓpꝛia.ĩmo ſi cut ↄuerſio ad mutabilia bona fuit cã amiſſiois gr̃e: ita temptꝰ illoꝝ eẽt ↄueniẽs mediũ ad gr̃e recuꝑatõʒ. Itẽ ñ vidẽt᷑ nccia eẽ ꝓpt exercit atõʒ.Exercitatio.n. hoĩm ne ceſſaria ẽ vel ꝓpt᷑ nccĩtatẽ nate: vel ꝓpt᷑ meritũ aĩe.Pꝛo⸗ pter nccĩtatẽ aũt nat᷑e ñ ſunt nccia ſacr̃a: cũ coꝛꝑaleʒ na turã ñ ſuſtetẽt ĩ ſuo defectu. Propt᷑ merita etiã aĩe nõ vi dent᷑ nccia:cũ ad illa ſufficiãt oꝑa vᷣtutũ ⁊ donoꝝ.i. eu⸗ tro ̊mõ videbũt᷑ eẽ nccia ſacr̃a ad exercitatõʒ. ¶ Itẽ tri plex ẽ cã inſtitutõis ſacr̃oꝝ.hũiliatio.eruditio.exercita⸗ tio. In om̃i ſtatu ſunt hec dona bona ⁊ laudabilia. Pũi⸗/ liatio.n.ẽ actꝰ hũilitatis.ſtatꝰ aũt añ lapſuʒ ñ euacuat vᷣtutẽ hũilitatis.ſiłr nec eruditõʒ nec exercitatõʒ:cũ hec bona ſint ⁊ laudabilia.¶ Itẽ ↄueniẽs videt᷑ in omi ſtatu deũ venerari de bonis hoĩm pᷣſtius.ſ.muneribo ⁊ oblati onibo.vt illi dicat᷑ illud.j.ꝑalipᷣ.vlti. Que de mann tus dmine cepimꝰ dedimꝰ tibi.¶ Itẽ vtilitas rei circa finez attẽdit᷑.S̊ vniꝰ rei vnꝰẽ finis. vna eſt vtilitas. finis ſit vnus ptʒ.qꝛ refoꝛmatio imagis defſoꝛmate ꝑ pctm. re⸗ foꝛmatio dico ꝑ grãm. Ad h̊ dᷣm. ꝙ cũ ex lapſu ĩ pec catũ tripler ſit defectꝰ ipiꝰ aĩe ſᷣm tres vires. ſᷣm ratõna leʒ.iraſcibileʒ.⁊ ↄcupiſcibilẽ.ſᷣm rõnaleʒz cecidit in igno rantiã.ſᷣm iꝛaſcibileʒ cecidit in ſuꝑbiã vel inobediẽtiaʒ. Fm ↄcupiſcibilẽ ĩ ↄcupĩaʒ.ncciuʒ fuit aĩe lapſe vt reuer⸗ teret᷑ ꝑ noticiã gratie ⁊ obediẽtiã in his qᷓ placẽt deo.⸗ exercitatõʒ vtiliũ q̃ apetenda ſunt ꝗꝓpt ipam ſalutẽ. Pri mo. n. nccia fuit noticia gre aut ſalutis: vt ad quã tẽdẽt. teinge obediẽtia ſiue hũilitas: vt inclinaret᷑ ad ea ꝑ que pgruũ eẽt tendẽ.tercio ipſa exercitatio ĩ vtilibo aut ſalu⸗ nat᷑e lapſe.⁊ aſſignt᷑ tres a hug.⁊ magro.iiij. Pꝛima bꝛibo vt ꝑ eã grãm ⁊ ſalutẽ oↄſeq̃ret᷑.⁊ ivo data ſunt ſacr̃a ad eruditõʒ:vt ꝑ id qꝗð foꝛis ĩ ſpecie viſibili cernit᷑:ad ĩ⸗ uiſibilẽ vᷣtutẽ q̃ intꝰ ẽ ↄgnoſcẽdã meliꝰ⸗ erudiat᷑. Ncia et eꝛãt t᷑ hũiliatõʒ.vt ſic ꝑnicioſa fuit elatio ſuꝑioꝛi nol⸗ le ſubijci:ſic laudabilis ⁊ fructuoſa teuotio eẽt ꝓgt ſuꝑi oꝛẽ etiã inferioꝛibo inclinari. Et quẽadmodũ dãnabilis fuit ſuꝑbia pñtem deſpicẽ:ſic laudabilis eẽt hũilitas q̃ſi abſentẽ querẽ ⁊ ꝑſenerãti amoꝛe vſqʒ od inuen tõʒ ab inꝗ ſitõe ñ ceſſare.pter exercitatõeʒ etiã nccia erãt:vt vita hũana mutabilis ne ſua mutabilitate diſſoluta vᷣficẽt ad dterioꝛa.ido talibo ſtudijs nutriẽda fuerat: in ꝗqbo ⁊ re⸗ rũ varietate foꝛis exercitata ⁊ emulatõe vᷣtutũ intꝰ accen ſahiicicdi occaſiõʒ inueniret.¶j Ad pꝛimũ ꝗ̊ dðᷣm.ꝙ ne⸗ ceſſaria ſunt ſacr̃a ꝗpt noticiã. lʒ hõ ſᷣm intellectũ per ſe poſſit apprehẽdẽ intelligibilia.ſunt.n.quedã intelligibi⸗ lia ad qᷓ deducũt ſenſibilia.⁊ ſũt alia q̃ ſeiis ↄgnoſcũt᷑ In illis g intelligibilibo ad q̃ ducũt ſenſibilia:nccẽiuʒ eſt intellectui vt appꝛehẽdat illa ſenſibilia.⁊ ꝑ ſenſibilia ad intelligibilia ducat. Dona at᷑ gre ſunt ſpũalia q̃ĩ ſacr̃is viſibilibo miſtrt᷑. vt &̊ agnoſcat hõ grãʒ quã accipit ⁊ ꝑ agnitõʒ ꝓficiat ad dilectõʒ: ꝓponit᷑ ei ſacim viſibile du⸗ ctiuũ ad grãm intelligibilẽ.ſic ẽ de egro gq medicam̃ĩ vi dere ñ põt:ſ vas in qͥ dat᷑ ac in ipſa vaſis ſpecie viꝛtus ei expᷣmit᷑ medicĩe.ql Ad ſecũdũ dðm.ꝙ lʒ ſubiectio volun taria q̃ hõ ſubijcit ſe rebo mutabilibo eẽt cã auerſionis a deo:nibilomin?ꝰ põt cã eẽ diſponẽs recõciliatõis.ſᷣ alit᷑ alif. In h. n. ꝙ ſubijcit ſe mutabilibo boĩs gbo ñ debebat ꝑ libidinẽ auerſus fuit a deo. In h̊ aũt ꝙ ſubijcit ſe viſi⸗ bilibo bonis ex volũtate dina ꝑ deuotõʒ grãz recõciliati onis accepit a deo.⁊ ita ſm aliud ⁊ aliud fuit cã auerſio nis ⁊ recõciliatõis. Ad terciũ dðᷣm. ꝙ ſacꝛa ncẽcia ſũt ad exercitatõʒ.ñ ꝓpt᷑ nccĩtatẽ nat᷑e coꝛꝑał:ł ꝓpt indigẽ⸗ tiã nat᷑e ſpũałqᷓ debilitata ẽ:⁊ in ꝑte leſa.vt ſic aĩa paula tim ꝓficeret.primo ad ſanitatẽ: deinde ad robur ⁊ ꝑfecti onẽ.⁊ ſic fidelis animꝰ dũ foꝛis ad varia ſancte exercita⸗ tõis media ducit᷑. magis ac magis intꝰ er ipſa deuotõne ad ſanctitatẽ innouet᷑.¶ Ad illð qð ſeꝗt᷑ dm.ꝙ bec tria q̃ ſunt cã vniuerſalis inſtitutõis ſacꝛoꝝ laudabilia ſunt in ſtatu poſt lapſuʒ ſᷣm ꝙ hmõi.Huiliatio.n. ꝓut ẽ vna igꝗʒ dictaꝝ:ſumit᷑ ꝓut exercet᷑ in ſubiectõne exercẽtis re/ ſpectu inferioꝝ creaturaꝝ ꝑ obediẽtiaʒ in recõpẽſatõne elatõis q̃ auertẽdo ſe a deo noluit illi ſubeſſe.vñ hec hu⸗ miliatio laudabilis eſt in recõpenſatõeʒ illiꝰ elatõis vi⸗ tabino. f hugo. Juſtũ ẽ vt hõ ꝗ priꝰ deũ ſuꝑbiendo tcæſerẽs terrenis ſe ꝑ ↄcupĩaʒ ſubdidit: nũc ꝑ hũilitatem dũ requirẽs:eiſdẽ ſe ꝓpt pᷣceptũ ꝑ obediẽtiã inclinaret. hec hugo. aũt obijcit᷑ ꝙ in ſtatu illo eꝛãt oẽs vᷣtutes 2 ita hũilitas.oↄcedo:nõ tñ ſᷣm actũ hmõi.ſ̊ potiꝰ ſᷣm actũ reuerendi deũ ⁊ hmõi. Hugo. hũiliatio ibi nccia nõ fnit vbi ſuꝑbia niła fuit.ſᷣ fuit ꝗ erudiret ad maioꝛẽ ↄgnitõʒ ⁊ virtus qᷓ/ ꝓmouet᷑ ad maioꝛẽ ꝑfectõzʒ. Pretea.etſi con gruebat eẽ eruditõʒ:ñ tñ hmõi.qꝛ eruditio hĩta ex exerci tatõe ſacꝛoꝝ attẽdit᷑ in cognitõe gre reꝑantis ex ↄſidera tõne ſpẽꝝ reꝝ ipſaꝝ ĩ gbo exercent᷑. vñ bugo.Propt᷑ eru ditõʒ inſtituta ſunt ſacꝛẽa:vt ꝑ id qð foꝛis in ſacr̃o in ſpe⸗ cie viſibili cernit᷑:ad inuiſibileʒ virtutẽ que intus ĩ re ſa⸗ cram̃ti cõſtat agnoſcẽda mens hũana erudiat᷑ ⁊c.¶ Si obijceret.Nõne bonũ eẽt in om̃i ſtatu hr̃e ex aliq̃ exerci⸗ tio ↄſideratõʒ gẽe dei.⁊ dico ꝙ ſic.ᷣ nõ debuit in illo ſta⸗ tu erudiri ad cognoſcẽdã grãʒ reꝑantẽ:ne ex h̊ p̃ſentiret lapſum ſuũ. Pretea.etſi exercitatõʒ bonã ibi eẽ ↄuenie⸗ bat:ñ tñ in ſacr̃is eiꝰ.rõ eſt hec vt dicit aug. ↄuerſus ab vno ad multa euanuit:ouerſus de multis ad vnũ vitam inuenit.Vñ ecẽs.vij. Deꝰ creauit hoĩeʒ rectũ ⁊ ipſe mi⸗ ſcuit ſe multis malis qõnibo.Glo.pꝑ libeꝝ arbitriũ.qᷓ ꝙ mẽs hũana ꝑ ↄcupĩaʒ inoꝛdiatã ad miłta diuidit᷑. ꝓxt᷑qð ſtabilis in deo eẽ ñ potuit:nec in ipſo geſcere.ncẽiũ erat exereitiũ in ſacꝛis.vt ab occupatõe illa multiplici auerte ret᷑:⁊ in illo exercitio ad ſtanduʒ in primo vno ꝓficeꝛct. ſic vitã in ipſo haberet.Uñ hugo. Primũ bonũ eratĩ ſummo ſtare.ſecũdũ ẽ ad ſuꝑioꝛa aſcẽdeꝛe.⁊ idcirco vita mutabilis.ne ſua mutabilitate diſſoluta ad teterioꝛaſꝑ ceficeret:ta libo ſtudijs nutriẽda fuerat in quibo ꝓficien di occaſionẽ inueniret.hec hugo. Hmõi aũt erercitatio nõ erat nccia in ſtatu primo dũ mẽs hũana nondũ diui⸗ ſa erat.¶: Ad illud qð ſeꝗt᷑ dõm. ꝙ cã obſequij pᷣſtiti deo ꝑoblatõʒ creaturaꝝ fuit cõuerſio inoꝛdinata ad creatu⸗ ras. vt ſicut hõ in culpa poſuit creaturã mediũ int ipᷣm creatoꝛẽ ſuũ inoꝛdinate ſuponẽdo ſe creature.ſilxr ĩ pla catiõe dei opoꝛtuit vt ſenſu poneret mediũ placatõis.vñ ſi ſtetiſſet hõ in ſtatu innocẽtie: nullũ tale obſequiũ eſſet deo pᷣſtitũ.ſ̊ ſolũ in laude dei ⁊ cultu interioꝛi deo ſerui⸗ uiſſet. Iñ Hu.qꝛ hõ viſibilia ↄcupiſcẽs coꝛꝛuptꝰ fuit:cõ⸗ grue reꝑandus in eiſdeʒz viſibilibo ſalutis occaſiõʒ reci⸗ pere debebat. vt ꝑ eadez reſurgeret ꝑ qᷓ coꝛuerat. Ad vltimũ dõm. ꝙ vtilitas vt diẽ phᷣus ẽ occaſio veniẽdi ĩ fi nẽ.Vñ aliud ẽ ꝓpꝛie loquẽdo vtilitas:⁊ alið finis. Vtili tas aut ẽ ſic via.finis vo ſicut teꝛminꝰ.vñ lʒ ſacramẽtoꝝ ſit finis vnꝰ ſic tactũ ẽ.ſ.refoꝛmatio ꝑ gꝛãʒ imagĩs defoꝛ mitate ꝑ pctm: nihilominꝰ ſunt plures vtilitates ſeʒ tri⸗ plex re ꝑatio ſiue rectificatõ triũ viriũ motiuaꝝ.ſic vniꝰ termi plures ſunt vie. Elel poſſet dici ꝙ hũiliatio refert ad xffectũ. Eruditio ad intellectũ. Exercitatio ad effectũ ſiuẽ oꝑatõʒ. ⁊ ſm H̊ vtilitates diſtinguerẽt᷑ ̃m hoꝛuʒ tri plicẽ rectificatõʒ:⁊ nibilominꝰ eẽt finis vnꝰ. embꝛum terciũ Icto de necĩtate ſacram̃toꝝ:oñt᷑ dõm ẽ de inſtitutõe. Primo querit᷑ de nccitate inſti⸗ utõis.i.ſi de eẽ ſacri ſit inſtitutio. Scõo. de obligatõe inſtitutõis.i.ſi omiſſioneʒ ſe⸗ quit᷑ traſgreſſio. Tercio.de tꝑe inſtitutiõis. Quaꝛto.de auctoꝛe inſtitutõis ſiue de inſſituẽte. rticulus primꝰ Verit᷑ ſi inſtitutõ ſit de eẽ ſacramẽti. Eꝛ ſic videt᷑. In oĩ ſacꝛo ẽ qdã ſilitudo ſigni ſiue ſa⸗ cram̃ti ad ſigtũ ſiue rẽ ſacrã.ob quã ẽ habili⸗ ꝑte ſigni ad repñntatõʒ rei.vt pʒ. In aq̃ ẽ qdaʒ ſili tudo gr̃e.ſic.n.aq̃ fit ablutio coꝛꝑalis:ſiłr gra fit ablutõ ſpũalis.iõ aũt vbicũq; ẽ talis ſilitudo ẽ ſacr̃m.qꝛ ſi tał ſiłitudo faceret ſacr̃m: cũ aq̃ rone ſue fluxibilitatis ⁊ in⸗ termĩatõis ſignificet fluxũ pcti ⁊ inoꝛdiatõʒ: indrñt eſſʒ ſacm gẽe ⁊ pcti. O at᷑ aq̃ ſignificat᷑ pct᷑zʒ: hẽt᷑ greg.xlix. Efſuſus es vt aq̃̊.oꝑtzʒ & cũ ̊ vt fiat ſignificatio ex inſti⸗ tutõe.alit.n.eẽnt infinita ſacꝛa.vñ hu.dʒ om̃e ſacẽm ſili tudinẽ hr̃e quãdaʒ ad ipſaʒ rẽ cuiꝰ ẽ ſacꝛm.ſfᷣm quã habi le ſit ad eandẽ reʒ repnñtandã.inſtitutõʒ q̊ʒ ꝑ quã oꝛdina tũ ſit ad illã ſigniſicandã.¶ Cõt᷑.nihil qð ẽ inſtitutũ pᷣt pᷣtermitti ſine reatu puaricatõis.ł̊ dicit hugo ꝙ ſacꝛa le gis nature pᷣtermitti poterãt ſine reatu puaꝛicatõis.igr ⁊c.dicit.n. Huũ.ieq; eſtimandũ ẽ illa pᷣma naturalis le gis ſacr̃a ita homiĩ ex neciĩtate indita:vt ꝗ ea nõ fuiſſʒ erx· ecutus:reatũ pᷣuaricatõis incurreret.ERñſio.duplex eſt inſtitutio ſiue modus inſtituẽdi. Ana obligatiõe pᷣce⸗ ptoꝛia:ſic̃ inſtituta ſunt ſacꝛa baptiſmi Johʒ.nij. Niſi ꝗs renatus fuerit ⁊c. Et circũciſio ſiir geñ.xvij. Maſculꝰ cꝰ pᷣpucij caro circũciſa ⁊c. Alia ſecreta eruditõe ↄſilij diui⸗ ni.vñ hu. Deus hoĩeʒ a pricipio ad hec exercẽda cõcilio erudiuit:ſ̊ pᷣeepto ñ obligauit.⁊ h̊ mõ inſtituta erant ſa⸗ eramẽta legis nature. Primꝰ modus dr ꝗpꝛie inſtitutio ſecũdariꝰ coĩter. Extendẽdo igit᷑ vim inſiitutõis ad bũc modũ duplicẽ:om̃e ſacm nccio reqrit inſtitutoꝛẽ. 4¶ Ad hoc qð pᷣmo obijcit᷑.ꝙ requirit᷑ inſtitutio ⁊c.rñdẽduʒ ẽ ſic.noĩe inſtitutõis coĩter ſumpto. ſecũdus cũdo querit᷑ de obligatõe inſtitutõis.ſ.ſi te⸗ net᷑ hõ er pᷣcepto ſm qͥdlibʒ tp̃s.ita ꝙ ſi ñ im⸗ . pleret trãſgrederet᷑.Et videt᷑ ꝙ ñ eẽt traſgreſ⸗ ſio. Ubi. n. ñ eſt p̃ceptũ nõ ẽ traſgreſſio pᷣcepti.ſ̊ nullum erat pᷣceptũ in lege nature de ſacris ꝑficiẽdis pꝛeterqᷓ de circũciſione.ſQõ.n.aliqð pᷣceptũ fuit expꝛeſſum de ſacri ficijs vel de decimis. Nõ birhſgreſſio fuit tꝑe illo ſi non adimplerent᷑.¶ Ad ideʒ. Hugo aſſignãs dꝛñtiã inter ſa cram̃ta legis nature ⁊ ſacr̃a legis moſayce ⁊ legis gꝛatie dicit.ꝙ ſacꝛa legis nature ñ ex pᷣcepto indicta vidẽt᷑:ſᷣ ex ↄſilio ad votũ ꝓgoſita.Sacr̃a vo ſcripte legis ⁊ ge: ncci tatẽ quandã executõis inducere.pretea ⁊ ñ ex ↄſilio tm̃: hů ex pᷣcepto inſtituta noſcũt᷑.¶ Pꝛet᷑.oñdit᷑ ꝑ ſiłe.Si me dicine aliq̃ coꝛꝑales ꝓuiſe ſunt ab artifice ad remediũ: nõ ꝓpter h̊ eger peccat ſi ñ accipiat medicinaʒ:lʒ videat eã ſibi vtileʒ.ſ̊ ex Hͥ põt incurrere ꝑiculũ vt nõ minuatuꝛ egritudo vel tollat᷑. Eodeʒ mõ videt᷑ ſi medicus ſpũalis ꝓuidit medicinã ſpũaleʒ ad remediũ in ipᷣis ſacꝛis.ñ ꝓ pter hoc eger ſpũalit trãſgrediet᷑ nõ ſumẽdo medicinã: ſ accidit ꝙ ꝑmanebit in ꝑiculo egritudinis vel languo⸗ ris quã hʒ:⁊ foꝛaſſis augebit᷑.nõ ᷓ tꝑe legis fuit tranſ⸗ greſſio ſi quedã ſacꝛa ñ ꝑficerent᷑ ʒ videt᷑ ↄꝛiũ.ſicut enĩ data ſunt quedã pᷣcepta tꝑe legis naturalis.ſicut fuit illud Creſcite ⁊ multiplicamĩ.⁊ illud Carnẽ cũ ſanguĩe nõ comedetis.ſanguinẽ.n.aĩaꝝ veſtraꝝ requirã ⁊c̃.q̃dã etiã ſcripta erant in mente.ſicut illa pᷣcepta legis natuẽ. qð tibi nõ vis fieri hoc alij nõ facias.in quoꝝ obſᷣuatõe erat meritũ vite eterne:dũmodo ex gra implerent᷑.A ſi⸗ mili videt᷑ ꝙ danda fuiſſent pᷣcepta de ſacr̃is adimplen⸗ dis:vt ſic tolleret᷑ ꝑ grãm impedimentũ peccati.⁊ ſᷣm h̊ in lege nature trãſgreſſoꝛ reputaret᷑:qui ſacr̃a hinõi ñ ꝑ⸗ ficeret.q¶ Pretea.euʒ tranſgreſſoꝛ reputaret᷑ ꝗ faceret ) p̃ᷣcepta ſcripta in tabulis coꝛdis: quare ſiłr ñ reputaret᷑ trãſgreſſoꝛ ꝗ nõ ſubiret ſacr̃a que ſiłr ſcripta eẽnt ĩ tabu lis coꝛdis.¶ Pret᷑.in lege moſayca ⁊ in lege gẽe tranſ⸗ greſſoꝛes reputati ſunt ꝗ ꝓ tꝑe debito ſacr̃a ñ ſubierunt vel ꝑfeceꝛũt.pari ̊ rõne cũ eẽnt in remediũ trãſgreſſoꝛes dicendi eẽnt tꝑe legis naturalis qꝛ nõ adimplerẽt.⸗ IJtẽ tꝑe legis naturalis trãſgreſſoꝛ dicebat᷑ ꝗ nõ adimpleuit ſacr̃m circũciſionis:maxime ſi eẽt adultꝰ.quare ſiłr non dicerent᷑ tranſgreſſoꝛes qͥ ad alia ſacꝛa.vtpote decimas 7 oblationes ⁊ ſacrificia.Ad qð dõᷣm.ꝙ deus hoĩem a pꝛincipio ad exeꝛcenda ↄſilio erudiuit:̊ pᷣcepto nõ ob⸗ ligauit donec poſtera illa venirent in quibo hõ pcepti ca⸗ pax obedientiã exbiberet ⁊ pᷣuaricatõeʒ caueꝛe addiſcẽt. Pꝛimũ igit᷑ añ legeʒ q̃i ꝑuulos ↄſilio nutriuit.poſtea ſp lege q̃i exercitatos precepto de ſacr̃is temptauit.Nouiſ⸗ ſime vᷣo ſub gr̃a ad omẽʒ ꝑfectõʒ in libertate ſpũs inuita uit. Hoc aũt videt᷑ ꝑ ̊ qð dicit aug.ð donatiſtas.vbi di⸗ cit.ꝙ ad aĩales ꝑtinet vetus teſiamtũ:ad ſpũales nouũ. h̊ pꝛimis tꝑibo vtrũq; fuit occultũ ab adam vſq; ad moy⸗ ſen.Ex quibo colligit᷑.ꝙ tꝑe legis nature nõ erat tranſ⸗ greſſoꝛes ꝗ nõ dabãt decimas:vel qui nõ offerebãt ſacri ficia.¶ Ad obiecta aũt in ↄtrariũ rñdenduʒ.ꝙ nõ ẽ ſile & preceptis ⁊ ſacramẽtis.pᷣcepta.n.ad h da bant᷑ vt mił⸗ tiplicaret᷑ genus hũanũ ſine nocumẽto alteriꝰ ⁊ ad me⸗ ritũ vite eterne. Sacrm aũt circũciſionis ad h̊ fuit inſti⸗ tutũ vt in ipſo fieret deletio oꝛiginalis culpe. AUñ aũt cir cũciſionẽ erat ipſa fides parentũ ꝓ ipſis ꝑuulis. ꝓ adul tis vdᷣo inſpiratũ erat de ſacrificijs.Abi ̊ manifeſia erat inſtitutio:ibi erat trãſgreſſio.vbi vᷣo nõ erat ꝑiculũ: erat ſi nõ adimpleret᷑.ſ̊ nõ ꝓpter h̊ pᷣuaricatio.¶ Ad illð vᷣo qð obiectũ eſt de pᷣceptis ſcriptis in mẽte.Dicendũ ẽ ꝙ ñ eſt ſimile de illis ⁊ ſacram̃tis.iQatura.n.dictat ea que pᷣ cepta ſunt.vt ſine quibo ñ eſt ſalus aliquo mõ. dictat au teʒ ipſa ſacza poſt lapſuʒ nature ꝑ que ↄueniẽtius poſſit eẽ ſalus.¶4. Ad terciũ vᷣo dðᷣm.ꝙ aliud ẽ de ſacramentis legis moſayce ⁊ legis gratie:⁊ aliud de ſacram̃tis tꝑe le gis nature. Sacẽa.n. ꝓ illis duobo tꝑibo inſtituta erant vt ſi nõ adimplerent᷑:eẽt trãſgreſſio. h̊ dico de ſacram̃tis ꝓꝙ maioꝛi ꝑte. Temꝑe vᷣo legis nature nõ ſic erat niſi de circũciſione.vn omĩbo aũt tem ꝑibo ſi fieret ↄtemptus ſa⸗ cramẽtoꝝ eẽt occaſio ꝑiculi ⁊ trãſgreſſionis.h̊ autẽ fuit. qꝛ tꝑe legis gr̃e ⁊ legis moyſi ſacꝛa eꝛãt in pᷣcepto.temꝑe aũñt nature quedã reſpondẽtia illis erant in ↄſilio.4¶ Ad vltimũ vᷣo dm eſt.ꝙ nõ fuit ſile de ſacro circũciſionis ⁊ it ie es nit on =ð — — ¶ QLueſti de alijs. Sacr̃m.n.circũciſiõis inſtitutũ fuit ad non ex⸗ pꝛeſſe tanq; ꝓ ſe in remediuʒz oꝛiginalis peccati. de alijs vᷣo fiebat inſpiratio:nõ expᷣſſa inſtitutio.õ qꝛ nõ vale⸗ rent ad remediũ pct᷑i: ̊ vt oñderet᷑ ꝙ in fide cũ virtutibo eſſet plena ſalus.nec ex lege nature ſimptr eſſent onerati niſi ad iſta tanq; ęuuli ꝗ nondũ poteſtateʒ habent oneꝛa poꝛtauerint. — Equit᷑ de temꝑe inſtitutõis.Et primo.vtruʒ omiĩa ſunt inſtituta m omne tempꝰ a temꝑe lapſus hũani.Secũdo.an inſtituta fuerũt in tꝑe innocentie. J * ⁹ Videt᷑ ꝙ nõ omia ſunt inſtituta ſm om̃e tempꝰ.mil enĩ legit᷑ de inſtitutõne ſacrificioꝝ tꝑe legis nature. nihil et legit᷑ de inſtitutiõe decimaꝝ illo tꝑe. Quſi. n. legit ante legeʒ ſcriptũ.qui decimas nõ dederit. qui ſacrificia ñ ob tulerit:ꝑibit aĩa illa de ꝓplło ſuo.ſicut legebat᷑. ¶Maſcul⸗ cuiꝰ caro ppucij circũciſa nõ fuerit:ꝑibit aĩa illa de ꝓlo ſuo.Dixit etiã Jacob ſicut habet᷑ geñ.xxviij. Si dñs de⸗ meꝰ fuerit mecũ in via q̃ͥ ambulo ⁊zc. decimas ⁊ hoſtias pacificas offerã tibi ex vniuerſis q̃ dediſti mihi.Ex qͥ ap aret. ꝙ volũtatis tũc tꝑis erant:nõ nccĩtatis.⁊ ita q; ñ ſunt inſtituta. Siłr põt dici de ſacram̃to pnĩe.nõ eniʒ le git᷑ in Geñ. de inſtitutõe eiꝰ:cum tñ ipᷣm ncẽium fuit ſᷣm omne tempꝰ.nõ.n.dictũ eſt ibi pnĩaʒ age. Quacũq; enĩ hoꝛa pnĩam egeris ſaluus eris.nec dictũ eſt ibi.Cõuer⸗ timini filij redeũtes ⁊ ſanabo aduerſatiões vr̃as.Eodẽ modo põt dici immo multofoꝛtius de alis ſacꝛamentis. vt de ſacramẽto oꝛdinis ⁊ ↄfirmatõis ⁊ bmõi.4 Cõtra. dicit᷑iiij.ſent. ꝙ ſacr̃a inſtituta ſunt:⁊ aſſignant᷑ vtilita⸗ tes ipſoꝝ ſacramtoꝝ inſtitutoꝝ. Illas aũt vtilitates ha beri omi tꝑe ↄueniebat.¶ Pret᷑.bugo dicit.ꝙ ſact̃a in⸗ ſtituta ſunt ſub naturali lege. ſᷣ naturalis lex cõcurrit a principio.g ⁊ ſacr̃a habuerũt inſtitutõʒ ſᷣm omne tẽpus quia ⁊ tꝑe legis nature⁊ tꝑe legis euãgelice ⁊ moſayce. Pret.ex ipſa rõne ſacramẽti pʒ h̊ cũ dicit᷑ ꝙ ſacẽm eſt ex li litudine repñtans:er inſtitutõe ſignificãs.Cnuz & ſi⸗ gnificatõ eẽt tꝑe legis nature:erat tuc inſtitntio.¶ Itẽ ij. Señ. loquit᷑ dñs de inſtitutõe ↄiugij ſiue matrimonij. cum dictũ eſt.Qõ eſt bonuʒ hoĩem eſſe ſolũ: faciamus ei adiutoꝛiũ ſimile ſibi.⁊ ꝙ tulit vnã de coſtis eius ⁊ reple uit carneʒ ꝓ ea ⁊ foꝛmauit euam de coſta.⁊ poſtea ſecu⸗ tũ ẽ.hoc nũc os ex oſſibo meie ⁊c. Quod etia teſtat᷑ apłs qnto ad Ephe.vbi recitat illud geñ.⁊ ſubiũgit. ſacr̃m hG magnũ eſt.ego aũt dico in xpᷣo ⁊ in eccĩa. Hugo etiã atte ſtatur dicens. Sacr̃m ↄiugij ſolũ ex omĩbo ſacꝛis q̃ ad re mediũ hoĩs inſtituta ſunt: ante peccatũ hoĩs legit᷑ inſti⸗ tutũ.nõ tñ ꝓpter peccatũ:ſᷣ ad ſacr̃m ſolũ ⁊ ad officium. ad ſaer̃m ꝗpter eruditõʒ:ad officiũ ꝓpter exercitationeʒ. DPret᷑.magẽ in.iiij.liſent᷑.xxiij.diſ.dicit.ꝙ ſacr̃m peni tentie ſicut ↄiugij añ tempꝰgr̃e etiã a primoꝛdio humani generis cepit.vtrũqʒ.n.inſtitutũ fuit in primis parenti⸗ bus.qꝗᷓ ſacr̃a tꝑe legis nature inſtitutõʒ acceperũt. de tẽ⸗ poꝛe.n.legis moſayce ⁊ legis euãgelice planũ ẽ ꝙ ĩ illis fuerũt ſacꝛa inſtituta.¶ Pretr̃ea.ſacza data eꝛant in re⸗ mediũ peccati oꝛiginalis ⁊ actualis qͥ ad culpã ⁊ qͥ ad pe naʒ. Si ̊ ncciĩtas fuit ſᷣm omne tẽpꝰ:ogꝛuebat ꝙ a ſum⸗ ma ſapĩa fieret inſtitutio eoꝝ ꝑ que eẽt remediũ ſᷣm om̃e tempꝰ. ↄgruit ̊ ꝙ fieret inſtitutio eraßwo. Ad qðᷣ dom eſt. ꝙ loquẽdo ꝓpꝛie de inſtitutõe: nõ eſi facta inſti⸗ tutio oĩm ſacram̃toꝝ tꝑe legis nature paucoꝝ.¶Ad il lud qð obiectũ eſt.ꝙ dicit mgꝛ in ſent.inſtitutõʒ fieri ſa⸗ cramentoꝝ ⁊ ꝓpter determĩatas vtilitates.dm eſt ꝙ lo⸗ quit᷑ ibi de ſacram̃tis legis none ⁊ veteris.ponit eni ciꝛ⸗ cũciſioneʒ inter ſacr̃a legis veteris.lʒ prius a dño tẽꝑe abrahe ſacta fuerit inſtitutio.q Ad ſecundũ vo dðm. ꝙ; hugo nõ accipit ꝓpꝛie inſtitutõʒ: vel illud qð dicit᷑ ibi de inſtitutõe ad ſacram̃ta veteris 2 noue legis refert᷑. tamẽ Prima Fm q; alibi dicit:loquit᷑ de inſtitutõe coĩter dicẽs.ſacra⸗ menta ab initio ad reſtauratiõeʒ homis inſtituta ſunt ⁊ curationem.alia ſub naturali lege: alia ſub ſcriꝑta:alia ſub gratia.ſed non ꝗpꝛie dicit᷑ inſtitutio ſ̊ quedaſn oꝛdi⸗ natio indita homiĩ ex inſtinctu diuino.4 Ad tercium dᷣo dðm.ꝙ ratio ſacramenti ꝗpꝛie accipit᷑ ̃im totam ratõeʒ ſuam de ſacramento noue legis. Iſtud.n.ex ſanctificati one inuiſibilem grãm confert. tum aũt ad precedens mem bꝛũ ſcʒ ex inſtitutõne ſignificans cõuenit ſacramẽto veteris legis. tum ad pꝛimũ qð eſt ex ſimilitudine re⸗ preſentans:quibuſdam ſacramẽtis legis nature: nõ aũt Itum ad illud membrũ ex inſtitutõne ſignans nos com Inuniter accipiamꝰ. 4 Ad quartuʒ dᷣo quod obijcitur de oiugio.dðm ꝙ ſacramentũ coniugij inſtitutũ fuit in offi cium ⁊ non tunc in remediũ. Mos auteʒ loquimur h̊ de illis ſm ꝙ ſunt in remedium. VUnde qð ante lapſum fue⸗ rit in officium inſtitutũ:poſt lapſum fuerit in officium ⁊ in remediũ.i¶ Ad illud vᷣo qð poſt obijcit᷑ de ſacramento penitentie.dðᷣm ꝙ non fuit manifeſte inſtitutũ.ᷣ dicituꝛ implicite inſtitutu in hoc ꝙ dictũ eſt a dño. In quacũqʒ die comederis moꝛte moꝛieris.vt ꝑ comeſtionẽ ſignificet᷑ tlectatio peccati que obligat hoĩem ad moꝛteʒ peuiten⸗ tie an moꝛteʒ pene in futuro.ſ̊ hoc.j.pleniꝰ determina⸗ bitur. ¶¶ Ad vltimũ dõm. ꝙ lʒ ſacramẽta omĩa inſtituta ſint in remediuʒ: nõ tñ temꝑe legis nature facta eſt oĩm inſtitutio ꝓprie.ſ̊ pᷣm maioꝛeʒ appꝛopinquatõʒ ⁊ mĩoꝛeʒ ad gratie plenitudineʒ. vnde pauca inſtituta ſunt in le⸗ ge nature:pluꝛa in temꝑe legis moſayce.Quedã vᷣo ad⸗/ dita ſunt in temꝑe legis gratie.⸗¶ Si vo obijciat᷑ de peni tentia:quare non fuit manifeſte inſtituta temꝑe legis na ture que eſt in remediũ actualis peccati: ſicut circũciſio inſtituta fuit in remediũ oꝛiginalis peccati.Dicenduʒ ẽ ꝙ ſacr̃m pnie currere debebat ſᷣm bũc oꝛdineʒ.vt primo eſſet dictamẽ nature.ſecũdo inualeſcente ↄcupia ſuꝑna⸗ turã:eẽnt quedaʒ remedia ↄſtituta ſicut erant ſacrificia ſm ꝙ legit᷑ in Leuit.de ſacriſicijs ꝓ peccatis. Cuʒ autẽ venit ꝑlenitudo temꝑis ex virtute paſſionis ptãs clauiũ quendã recipit effectũ ſuꝑadditũ in ſacꝛo pnie.⁊ ita in⸗ ſtitutio.i.oꝛdinatio aliter ⁊ alit᷑ fiebat in lege ſcilʒ veteꝛi ⁊ lege gratie manifeſte.in lege vᷣo nature occulte.de iſto diffuſiu impoſten. . Wecundo queritur S. ij. An in tꝑe innocẽtie inſtituta fuerũt. Et videt᷑ ꝙ ſic. ꝓpt᷑ matrimoniũ ⁊ ꝓpter ſacr̃m pnĩe vt tangit magr ĩ li.ſen. Ad hoc etiã videt᷑ ꝙ ſacram̃ta ſunt data ad ſanctiſican⸗ dũ.ſicut ̊ gratie in virtutibo ꝓ tempꝑe illo erant neceſſa⸗ rie:ita gratia in ſacẽis.cuzʒ hec ſanctificarent ſicut? illa. 4l Sed ecõtra videt᷑ eẽ.qꝛ a tꝑe moꝛbi fuit nccia medici⸗ na.ſ̊ tempꝰ moꝛbi fuit a tꝑe culpe.ſacẽa aũt data ſunt in medicinã.gᷓ a temꝑe culpe cõueniebat inſtitutio ſacẽoꝝ. 4 Ad ideʒ facit qð dicit hugo. Exqͥ hõ a ſtatu pꝛime in⸗ coꝛꝛuptõis lapſus in coꝛꝑe ꝑ moꝛtalitatẽ egrotaꝛe cepit. ↄtinuo deus reꝑando ĩ ſacram̃tis ſuis medicinã pᷣꝑauit. que ꝓut rõ poſiulabat ⁊ cauſa diuerſis tẽꝑibo ⁊ locis ad curatõeʒ exhibuit.A temꝑe q̊ culpe inſtituta ſunt ſacr̃a. 4 Itez ꝓpoſuit deus edictũ infoꝛmans hoĩem. vt ꝗcũqʒ eum ſaluatoꝛeʒ ⁊ liberatoꝛeʒ eligeret:eiuſdẽ ſue electõis votum in ꝑceptione ſacramentoꝝ approbare debuiſſet. H hoc fuit ncc̃iuʒ a temꝑe culpe. ab illo enim tempore fuit liberatoꝛ. ̊ a culpe tꝑe inſtituta erant ſacramẽta.¶ i⸗ ⸗ detur aũt ꝙ a temꝑe gratie.Gratia.n.reꝑans culpam ſe cuta eſt culpam.ſacramẽta aũt vaſa gratie ſunt.& a tẽꝑe gre reꝑantis ſunt inſtituta.l Per ſimile etiã videt᷑ hoc ideʒ.ſicut.n.eſt in moꝛbo coꝛꝑali ꝙ primo cadit homo ĩ coꝛꝑalem moꝛbum:⁊ poſtea querunt᷑ medicinalia ꝑ que fiat reꝑatio ſanitatis.ſic eſt etiaʒ in moꝛbo ſpirituali: ꝙ primo cadit homo in moꝛbum ſpiritualeʒ. deinde queꝛũ tur illa per que fit reꝑatio a moꝛbo ſpirituali.ſᷣ̊ hec ſunt ſacramenta. inſtitutio ſacramentoꝝ fuit poſt tpᷣus cul pe a tꝑe gratie reꝑantis.ꝗl Ad idem facit qð diẽ Hugo. Tria fuerũt ĩ reꝑatõe hoĩs.tpᷣus.locꝰ.⁊ remediũ. Cpᷣs eſt vita pñs.locꝰ ẽ mũdus ille.remediũ in tribo ↄſtat.In fide.in ſacꝛis.in oꝑibo bonis.Zpᷣs lõgũ:ne imꝑatꝰ pᷣoc cupet᷑.lcus aſper:vt pᷣuaricatoꝛ caſtiget᷑ remediuʒ effi⸗ cax:vt infirmꝰ ſanet᷑. Efficacia aũt hꝰ remedij fuitĩ gr̃a. Cũ ꝗ̊ ſacꝛa efficaciã hr̃ent ex gẽa:ad h̊ ꝙ infirmꝰ tꝑe gr̃e poſt lapſuʒ eꝛat inſtitutio ſacroꝝ.d qð dom eſt.ꝙ ſacr̃a inſtituta ſunt a tꝑe gr̃e reꝑatis.nec dico tpᷣs gre reꝑantis ſolũmõ tpᷣs poſi aduẽtũ xpᷣi:ſᷣ tpᷣs q̊ hõ indi guit gra reꝑante.dico aũt inſtitutõʒ ꝑ oꝛdinatõzʒ vel per inſpiratiõz vel ꝑ ꝓmulgatõz. ⁊ H pʒ ꝑ h.ꝙ pᷣmo tꝑe abel ⁊ caym fiebat ſᷣmo ð ſacrificijs: qᷓ pᷣmo ſũt noĩata ſacr̃a in remediũ. Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ de mrionio.dom ẽ ꝙ inſtitutio mrionij tẽꝑe innocẽtie fuit in officiũ ⁊ in q̃ndã ſignificatõʒ.ſᷣ in remediũ vergebat᷑ ↄñter.nec fit mentõ eiꝰ ꝓut ẽ ĩ remediũ añ tpᷣus ge reꝑantis.De h̊ aũt ꝙ dẽ pnĩa tꝑe innocẽtie inſtituta:bᷣ ñ dẽ expᷣſſe.Et lʒ pnĩa pᷣce⸗ deret ĩ adã añ tpᷣs abel ⁊ caym:tñ ñ fuit expᷣſſio eiꝰ vt ſa⸗ cram̃ti.in ipſo.n.erat ↄtritio: ſ̊ ñ expꝛimit᷑ ↄfeſſio aut ſa tiſfactio:in gho ẽ ↄpletio ſacri.⁊ ꝓpt h̊ ñẽ dðʒ ꝙ ſacꝛa in remediũ inſtituta ſunt tẽꝑe innocetie. Et lʒ ↄtritꝰ fuerit adane:in ſcriptura Heñ.ñ fit mẽtio poſt eiectiõeʒ eiꝰ de ꝑadilſo.ſᷣ ſtatim de ipᷣis ſacrificijs ſubiũgit᷑ ⁊ oblatõibo: vt deſignet᷑ ꝙ ſtatim pᷣſignauit deꝰ ipſaʒ reꝑatõʒ fiẽdaʒ. l Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſacr̃a data fuerãt ad ſacriſican⸗ dũ:⁊ ideo nccia in tꝑe innoeẽtie ſiẽ ⁊ ᷣtutes.Dicendũ ẽ ꝙ alit fuit ð ᷣtutibo ⁊ alit᷑ de ſacr̃is. Gꝛa.n.in vᷣtutibus fuit ad h̊ vt ſine illis ñ eẽt ſalꝰ. Gr̃a vo ĩ ſacr̃is:vt reꝑa⸗ tio ſalutis fieret poſt lapſuʒ.vñ tũc ñ indigebat hõ tiñ q⸗ tia in vᷣtutibo ſ̊ ga ĩ ſacr̃is.Sʒ attẽdẽdũ ẽ.ꝙ lʒ ſacr̃a oꝛ dinata eẽnt ad ſanctificatõʒ.quedã ſunt ĩ ꝗbo dat᷑ ſancti ficatio.quedã vᷣo fueꝛũt in ꝗbo ſignabat᷑ ſanctificatio.nõ ꝙ ex vᷣtute eoꝝ daret᷑.⁊ talia a pᷣncipio data ſunt.ꝓceſſu vo tꝑis alia ſic̃.j.dicet᷑. Sʒ nec iſta nec illa tꝑe innocen tie erãt nccia:cũ tũc ñ eẽt indigẽtia remedij:nec eẽt effica cia remedij.q! Ad illud vpo qð obijcit᷑. ꝙ a tꝑe moꝛbi fuit ncc̃ ia inſtitutõ ſacr̃i.dðm ẽ ꝙ a tꝑe moꝛbi d duptr. vel ab initio moꝛbi vel cito poſt. Primo mõ ñ ſũt inſtituta ſacr̃a tꝑe moꝛbi.Scðo mõ inſtituta ſunt: qꝛ cito ſiue ↄti⸗ nuo poſt moꝛbi initiũ.Et ſic intelligit᷑ qð diẽ hugo.cõti⸗ nuo vt reꝑaret ĩ ſacẽis ſuis medicinã pᷣpauit. Et illð qð alibi dic. Si ꝗs qrat tpᷣs iſtitutõis ſacroꝝ: ſciat qꝛ qᷓdin moꝛbo ẽ:tpᷣs ẽ medicine.xt ſic intelligat᷑ ſiatĩ pꝰ. Et ſilit᷑ illud qð dzẽ.ꝙ ab exoꝛdio mũdi ſacr̃a ſalutis ſue hoĩ ꝓpo ſuerit:̊ ẽ cito pꝰ exoꝛdiũ mũdi.ꝑ h̊ pñt patere q̃ obiecta ſunt.Dicũt aũt ꝗqdaʒ.ꝙ apud ſapientẽ medicuzʒ ꝗ pᷣuidet futuꝝ eẽ moꝛbũ:ñ ſuꝑuacue pᷣparẽt᷑ medicine ſi ſtatĩ poſ ſent adhiberi moꝛbo veniẽti.⁊ H̊ mõ fuit apud ſumme ſa⸗ pientẽ deũ.ꝗ pᷣuidit hoĩeʒ peccatuꝝ ſi aliqð ſacr̃jm priꝰ ĩ⸗ ſtituit ad remediũ futuꝝ.vt ſtati veniẽte moꝛbo poſſʒ ad⸗ hiberi.⁊ h̊ mõ poſſet dici ſᷣm illð qð dicẽ̃ mgꝛ ĩ ſent.ð ſa⸗ .pleniꝰ dicet᷑. . ins quart“ ꝛticul Varto querit᷑ a qͥ facta ſit inſtitutio ſacr̃oꝛuʒ ſcʒ vtꝝ a deo vł ab hoĩe.O aũt a deo videt᷑ ꝑ. Avillud.iiij.ſen.in pᷣncipio.Samaritanꝰ vulne⸗ rato appꝛopinquãs:curatõni eiꝰ ſacr̃oꝝ alligam̃ta adhi buit.qꝛ ð oꝛiginał ⁊ actuał peti vulnera ſacꝛoꝝ remediũ deus inſtituit.q¶ Itẽ ſacr̃a oꝛdinãt᷑ ad gꝛaʒ ⁊ inſtituũt᷑.̊ᷣ oꝛdinatio ad grãm ẽ ſoliꝰ dei.qꝛ ⁊ B Ge eſt: ideo inſtitu⸗ tio ſacr̃oꝝ ſoliꝰ dei eſt.¶ Itẽ ſicut diẽ hugo.ſacr̃jm ẽ coꝛ⸗ ꝑale ſiue materiale elemtũ extrinſecꝰ oculis ſuppoſitũ:ex ſilitudie repñtãs:ex inſtitutõe ſignãs:ex ſanctificatõne inuiſibileʒ grãm ↄferens. Sic igit tria reqrũt᷑ ad eſſe ſa⸗ cramẽti.Pꝛimũ ſcʒ repñtatio er ſiłitudineẽ a deo ꝗ ẽ cõ Ditoꝛ creaturaꝝ.Secũdũ ſcʒ ſignificatio ex inſtitutõe eſt ab ipſo mediatoꝛe ſiue ſaluatoꝛe xrp̃ᷣo.Lerciũ ſcʒ ex ſet̃i⸗ ficatõe collatio inuiſibilis gẽe eſt a diſpẽſatoꝛe ⁊ a ſalua toꝛe. Uñ hugo.ꝙ elemẽta ſacꝛa ſunt:ñ natura pᷣma facit bᷣ appoſita inſtitutio ꝑ diſpẽſatõʒ:⁊ gẽa infuſa ꝑ bñdicti⸗ oneʒ.q̃ duo ſi elemẽta poſt pꝛimã naturã ñ accepiſſent ſa cram̃ta ꝓpꝛie eẽ ñ potuiſſent.dedit pꝛime nature hũilita tẽ vt h̊ eẽ poſſent. adiungit ſcðᷣa inſſitutio auẽteʒ vt h̊ fie rent.ſuꝑaddit tercia bñdictio ſanctitatẽ vt hec eẽnt. Dꝛi ma facta ꝑ creatoꝛẽ. Scða/ꝓpoſita ꝑ ſaluatoꝛeʒ. Tercia admiſtrata ꝑ diſpenſatoꝛeʒ. Primũ creatoꝛ ꝑ maieſtatẽ vaſa foꝛmauit.poſtea ſaluatoꝛ ꝑ inſtitutõʒ eadeʒ ꝓpoſu⸗ it.poſtremo diſpenſatoꝛ ꝑ bñdictõeʒ hecipſa mãdauit ⁊ gea impleuit. Ex his pʒ ꝙ inſtitutio ꝑtinet ad ſaluatoꝛẽ ſcʒ xpᷣm.¶ Cõtra.ſacẽa veteris legis inſtituta ſunt a mo yſe.ſiłr ↄfirmatio ab aplis:vt pʒ Act᷑.iij. Et extrema vn ctio vlt. Yaco.a ita ſacra veteris ⁊ noue legis ſunt inſti⸗ tuta ab a h̊ dici põt.ꝙ ſacꝛa inſtituta ſũt a deo auẽte.ab hoĩꝛe puro ſolũ miſterio.a ſaluatoꝛe xpᷣo deo ⁊ hoĩe auẽte ⁊ miſterio. Ipᷣe.n.inſtituit auẽte inqᷓtũ deus: miĩſterio inqᷓtũ hõ mĩſtrãdo ipᷣa ſacꝛa.ſic̃ pʒ de ſacꝛo alta ris. ¶Moyſes aũt inſtituit vt mĩſter aſſumpto officõ mi⸗ niſterij a xpᷣo auctoꝛe.ꝑ qͥs vt dicit mgr.iiij.ſent.erat di⸗ ſpoſiturꝰeccias.alia tñ ⁊ alia erat ratõ miſterij ꝓut erat xpᷣi hoĩs ⁊ aplłoꝝ.qꝛ vt erat xpᷣi hoĩs erat mĩſteriũ q̃i ſb⸗ auctoꝛitatis.vt apłoꝝ puꝛũ miſteriũ. Subauẽtas auteʒ vno mõ eſt ipᷣius mediatoꝛis.ñ dico mediatoꝛis eo mõ qͥ xpᷣs deꝰ hõ ⁊ mediatoꝛ: ᷣ eo mõ qͥ xp̃ᷣs hõẽ mediatoꝛ ſcilʒ int᷑ deũ incarnatũ ⁊ purũ hoĩeʒ. deſcendit.n.auẽtas ſᷣm deſcẽſuʒ mediatõis ſiue mediatoꝛis.⁊ ex h̊ pʒ reſponſio ad obiecta. —. — embꝛũ quaꝛtũ Einde querit᷑ in ꝗbooſiſtãt ſacr̃a: ⁊ que ſit drñtia ſacꝛoꝝ.Dr ꝙ ſacr̃a oſiſtũt ĩ rebo.in factis.ĩ dictis.In rebo vt ſanctificet᷑ hoĩs natura.in factis vt oꝑa. in dictis vt vᷣba. vt totũ ſanctificet᷑ qð hõ ẽ ⁊ qð hoĩs ẽ.¶ Sʒ põt qri vtꝝ h ſit cõe in dĩnis ſacꝛis ſᷣm oẽz dꝛñtiaʒ tꝑis. Pret᷑.vtrũ oĩa hec ſint nccẽ̃ia tanq; materialia ſacr̃oꝝ aut ſint pła. E ñ ſit cõe in oibo ſacr̃is ſᷣm om̃e tpᷣs. videt᷑ ꝑ h ꝙ ñ ſit verũ in ſacr̃is legis nat᷑e.ibi.n.nihil legit᷑ de dictis ꝙ fa ciũt ad ſacꝛoꝝ ſanctifica tõʒ.in lege aũt gr̃e inuenit᷑. Si milit᷑ in factis ñ videt᷑ aliqð materiale inueiri.Facta au tẽ dicũt᷑ ſignatões crucis ⁊ hmõi.nec.n.ſignatiões inue⸗ niũt᷑ in ſacꝛis legis nat᷑e.nec ſignatõnes in ſacr̃is legis moſay ce.iſõ ̊ videt᷑ cõe eẽ ĩ ſacr̃is ſᷣm oẽ tpᷣs hec tripłx materia ſacr̃oꝝ. arr eznüger fuerat. totuʒ qð hoĩs erat foꝛiò ad ſacr̃m ſumẽdũ erat.vt totũ in ſacꝛo foꝛis ſanctificet᷑ ⁊ ĩ toto vᷣtꝰ ſacr̃i interiꝰ remediũ oꝑaret᷑ ſic dicit Hu.&̊ illa total coꝛꝛuptio fuit ſᷣm oẽ tp̃s:⁊ pᷣmo tꝑe legis nat᷑̃e.̊ ſacꝛm qð erat ĩ remediũ totiꝰ hoĩs cor⸗ rupti ñ tm̃ ↄgruebat eẽ ĩ rebus ſᷣ etiã in factis ⁊ ĩ dictis. 4 Pretea.ſacr̃m qð ẽ ĩ rebo:aliqñ fuit in ſacrificijs ⁊ ob latõibo vel decimis:aliqñ fuit in rebo ſanctificatis.ſic in aq̃ placatõis ⁊ in hmõi liqͥribo.Põt &̊ q̃ri vtꝑ ſᷣm omne tpᷣs eẽnt ſacr̃a ᷣm hmõi dꝛñtias reꝝ. aut Fʒ diuerſa tꝑa mutarent᷑ drñtie reꝝ.cũ.n.in drñtijs reꝝ fieret drñtia ſi gnificatõnũ gr̃e.⁊ be drñtie gre nccie eẽnt ſᷣm oẽ tempꝰ. erant g drñtie ſacr̃oꝝ in dꝛñtijs reꝝ nccie ſᷣm oẽ tempꝰ. Nuerit᷑ ꝗ̊ cũ tꝑe legis gr̃e erat ſactᷣm in oleo ⁊ eo mõ ĩ tẽ poꝛe legis ſcripte.tꝑe etiã legis gr̃e ẽ criſma.tꝑe at᷑ legis ſcripte oleũ vnctõis.tꝑe aũt legis nature nullũ hoꝝ Ipt᷑ ad hec gra ᷣm ſuas drñtias nõ eſt nccia in tꝑe legis na/ ture ſic ĩ alijs dꝛñtijs tempoꝝ dqð dðʒ ẽ. cõe eñ in ſacr̃is ſᷣm oẽ tpᷣs qtũ ad materiã.ſ.ꝙ fiat ĩ rebo ⁊ factis. nõ aũt cõeẽ ꝙ fiat in dictis.ſᷣ̊ ̊ͥ ſpũalr ↄueĩt ſacr̃is noue legis. Verbũ.n.incarnatũ ꝑ qð ſacr̃a hñt ðᷣtutẽ:ĩ ſacr̃is noue legis ꝑ vᷣba ſpũałr vᷣtutẽ otulit.aſateria aũt in fa⸗ ctis coĩs dĩ eẽ ſᷣm ꝙ factũ coĩt dr eẽ.Fᷣm ꝙ factũ coĩt ac⸗ cipit᷑.Circũciſio.n.qͥddã factũ dicit eodeʒ mõ criſmatio factũ determĩat.rõne aũt iſtoꝝ factoꝝ ſignificatio erat ꝙ ſi factũ appꝛopꝛiet᷑ ei operi qð fit oꝛgano humano ſine miſterio alteriꝰ rei.ſic ẽ ſignificatio vel manuũ expanſio vel capitis inclinatio.ſᷣm h̊ ñ dicũt᷑ eẽ facta tꝑe legis na⸗ ture materia ſacꝛoꝝ ſ̊ tm̃ ipſe res.⁊ ſᷣm h̊ poſſet attendi ¶ LNueſtio hec dꝛñtia vt ſacꝛa legis natuꝛe habuiſſent materiã in re bus ⁊ factis.ſacr̃a aũt gr̃e in rebo ⁊ factis ⁊ vᷣbis.q¶. Ad obiectũ vᷣo in ↄtrariũ dom ẽ.ꝙ lʒ totus hõ coꝛuptus fu⸗ iſſet 2 totus refoꝛmãdus eẽt:n tñ ſignificatio plene refoꝛ matõis ita fuit in ſacr̃is tẽꝑe legis nature.ſicut in ſacr̃is tꝑe legis moſayce:nec in illis ſicut in ſacr̃is legis gratie nec efficacia etiã tanta:ſ̊ ꝓcedente tꝑe ꝓceſſit declaratõ in ſignis ⁊ ꝓceſſit efficacia in eis.̊ ꝓuidebat᷑ hũano ge⸗ neri ᷣm tꝑis incõgꝛuẽtiazʒ. Illud aũt qð dicit hugo:attẽ dit᷑ de reꝑatõe facta tꝑe legis gẽe.¶ Ad illud vᷣo qð obij cit᷑ de dꝛntijs reꝝ que oꝛdinãt᷑ ad eẽ ſacr̃i:quẽadmodum ſunt oleũ ⁊ aqua ⁊ hmõi.Dicendũ eſt ꝙ tꝑe legis gꝛatie 2 legis moſayce oleũ fuit cõmune ⁊ etiã tꝑe legis natuẽ ſicut habet᷑ Geñ.xx viij. Lulit iacob lapidẽ quẽ poſuẽat capiti ſuo ⁊ erexit in titulũ fundẽs oleum deſuꝑ.Criſma auteʒ appꝛopꝛiatũ eſt ſacr̃o legis gre.ſignat.n.grãm ſpi⸗ ritualeʒ que eſt in ſacerdote enãgelico ⁊ in ↄfirmato⁊ in baptiʒato.qð ex virtute ſacꝛi ñ dabat᷑ tꝑe legis natuẽ vel legis moſayce. Figura tñ illius vnctõis deſignat᷑ in oleo ſancto:qð factũ eſt in lege moſayca ad vngẽdũ taberna⸗ culũ ⁊ altare thbymiamatis ⁊ caput ſummi ſacerdotis.⁊ ꝓpterea remotius fuit figura in oleo qͥ̊ iacob vnxit lapi⸗ em. Rõ aũt quaꝛe erãt plura ſacẽa ſub lege ſcripta qᷓ; ſoᷣ lege naturali.qꝛ cũ coꝛpꝰ hũani generis egrotaret: pan⸗ ca primo erãt poſita antidota.qꝛ nonduʒ ſenſit egrotus oĩmodo ſuũ defectũ:lʒ ĩ ꝑte ſentiret. deinde data lege cre uit cognitio moꝛbi:ſᷣm ꝙ dicit aplłs Ro.vij. ⁊ ideo tunc plura appoſita ſacr̃a ̊ nondũ efficacia.⁊ qꝛ adhuc de le⸗ ge ↄfidebãt nondũ adueiĩt efficacia ſacroꝝ. appropinquã te at᷑ tꝑe gr̃e cognouer̃t ſuũ defectũ plene ⁊ petier̃t adiu⸗ toꝛiũ.⁊ iõ tꝑe gre data ſunt ſacꝛa ⁊ plura ⁊ efficacia. Et Hq̊ videt᷑ hugo bis vᷣbis dicẽ.tꝑe nature vel legis q̃i totus bõ dimiſſus ẽ ſibi.poſtea tẽꝑe legis moſayce ↄgnoſcenti ignoꝛantiã ſuã datũ ẽ ↄſiliũ.poſtea tꝑe gꝛe ↄfitenti defe⸗ ctũ ſuũ reſtitũ eſt auxiliũ. , . oſequẽter queritur.S. j. que ſit dꝛñtia ſacr̃oꝝ ſᷣm tres dꝛñtias tempoꝝ.Aſſignat aũt vna dꝛñtia inter ſacza noni teſtam̃ti ⁊ ſacꝛa veterig. ꝙ ſacr̃a noui teſtam̃ti ad grãzʒ ↄferendã ſanctificandis ĩ⸗ fuſa bñdictõe ſint principałr inſtituta.ſacr̃a vᷣo veteris ſunt ſigna illoꝝ:⁊ illis mediantibo ad ſanctificatõʒ oꝛdi⸗ nãt.Scða ðᷣo dꝛñtia ẽ.ꝙ in ſacẽis noui teſtam̃ti fit diſpo ſitio vt imbuti illis regni celeſtis iannã intraẽ pñt.i⸗2õ ſic aũt fuit de ſacꝛis veteris teſtam̃ti ſiue tꝑe legis nat᷑e: ſiue tꝑe legis moſayce. Tercia ðvᷣo dꝛñtia eſt. ꝙ ĩ aliquo ſacr̃o noui teſtam̃ti exbibet xpᷣs nõ tm̃ pnĩaʒ ſpuũaleʒ:ſed 7 coꝛꝑaleʒ.nõ ſic aũt fuit in ſacꝛis tꝑe legis nate vel tꝑe legis moſayce. Quarta dꝛñtia eſt.ꝙ ſacra noue legis ſi⸗ a ſunt ⁊ cauſe inuiſibilis gre ex ſua vᷣtute.alia vᷣo ſunt igna ⁊ nõ cauſe.4 Uifignab etis dꝛñtia int᷑ ſactr̃a tꝑe le⸗ gis nature ⁊ ſacr̃a tꝑe legis moſayce. ꝙ hec ex cõſilio ad votũ ꝓpoſita ſunt:illa vᷣo ex pꝛecepto inſtituta ſunt.Alia etiã aſſignat᷑. ꝙ ſacꝛa legis naturalis data ſunt homĩbꝰ ꝗ ſola rõe naturali vitã ſuã dirigebãt. ſacr̃a vᷣo legis mo ſayce his qui ꝑ diſciplinã p̃ceptoꝝ ad bñ vinenduʒ infoꝛ mabant᷑.Tercia dꝛñtia aſſignat᷑ ex ꝑte tꝑis.vt ſacramẽ⸗ ta legis nature duratõʒz etiã haberẽt tꝑe legis moyſi.ſa⸗ cramta vᷣo legis moſayce nõ haberẽt duratõeʒ tẽꝑe legis nature. Sicut fuit ſacꝛm agni paſchalis: ⁊ ſacẽm vitule rufe ⁊ hmõi. Quarta etiã aſſignat᷑ dꝛñtia quo ad dꝛñtiã effectus. In lege.n. erãt ſacr̃a in remediũ diuerſoꝝ pcto ruũ ⁊ in medicinã legaliũ.nõ ſic aũt fuit ĩ ſacr̃is legis na⸗ ture.Aſſignat aũt hugo vnã dꝛñtiã coĩter in hec tria ge⸗ nera ſacioꝝ.ꝙ ſacr̃a legis natuꝛe vmbꝛe fuerũt.ſacramẽ ta aũt legis moſayce imago.ſacꝛa aũt legis gꝛe q̃i coꝛpꝰ ⁊ hoc dicit ꝓpter hanc ratõʒ.qꝛ occulte expꝛimebat᷑ ſimi⸗ litudo in ſacris legis nature.euidentius aũt in ſacr̃is le gis moſayce.manifeſte vo in ſacr̃is legis gẽe. In decima tione.n.obſcure intelligebat᷑ ſilitudo mũdatõis.In cir⸗ Peima cũciſione vᷣo quã dicit ꝑtinere ad legeʒ moyſi vel ĩ aqua luſtratiõis euidentius. In baptiſmo vo euidẽtiſſime de⸗ monſtrat᷑. In aqua.n.expiatõis quedã immũdice exteri oꝛes ⁊ irregularitates tollebant᷑.in baptiſmo aũt immũ dicie ſpũales.¶¶ Sed põt obijci ↄtra h̊ ꝑ hoc qð diẽ apo⸗ ſtolus ad heb.legeʒ eſſe vmbꝛã futuroꝝ:nõ ipſaʒ imagi⸗ nẽ.ꝭ nõ in hoc differt a ſacr̃is legis nature qð eſt imago ⁊ nõ vmbꝛa.il Ad ideʒ facit qð dicit.ij.coł.iemo vos ĩ cibo aut in potu aut ĩ tꝑe diei feſti aut neomeme aut ſab batoꝝ que ſunt vmbꝛa futuroꝝ.coꝛpꝰ aũt xpᷣi.⁊ diẽ glo. vmbꝛa fuerũt.i.ſigna a re pendẽtia que in figura futuꝛo rũ tunc fiebant.⁊ erat peccatũ nõ obſeruare: qꝛ tũc erãt ꝓrecepta:nũc aũt ſunt teſtimonia.illud erat tpᷣus ſignifi cãdi:hoc manifeſtandi. Ex quo accipit᷑ ꝙ ↄueniebat ſa⸗ cramẽtis veteris legis eſſe vmbꝛã.ſicut ⁊ ſacramẽtis le⸗ gis nature... Pret᷑.qualit computat᷑ circũciſio inter ſa cramenta legis moſayce:cum data ſit tẽpe legis nature: et tẽꝑe patrum.tempꝰ aũt legis nature ſicut ipſe dicẽ ab agdam vſqʒ ad moyſen durauit. Qð etiã videt᷑ ꝑ ̊ qdð di cit augꝰ.ↄtra donatiſlas tꝑa diſtinguẽdo. dicit.n.ꝙ pri⸗ mis tem ꝑibo vtrũq; teſtamentũ fuit occultuzʒ.ſ.ab gdam vſqʒ ad moyſen.Amoyſe aũt mamifeſtabat᷑ vetus ?⁊ oc⸗ cultabat᷑ nouuʒ:qꝛ occulte ſignabat᷑. Poſtea dᷣo qñ dñs venit in carne:reuelatũ eſt nouũ.vetera aũt ſacramenta ceſſauerũt.Ex quo accipit᷑.cum ſacr̃a ſᷣm tꝑa diſtinguã⸗ tur: tꝑa aũt Em terminos. ꝙ inter ſacr̃a legis nature ſit circũciſio ¶ Ad qð dom eſi.ꝙ illud qð dicit hugo:acci pit᷑ 'ᷣm quadã appꝛopꝛiationẽ.eo ꝙ vmbꝛa minꝰ hʒ de ſi⸗ militudine coꝛpoꝛis qᷓ; imago.⁊ ꝓpter hoc ꝙ ſignificata ĩ temꝑe legis nature remotioꝛa fuerũt q; ſigna in tẽꝑe le⸗ gis moſayce:ideo vmbꝛe comꝑant᷑.vmbꝛa.n.ũñ ita diſtin guit dꝛñtias eoꝛuʒ que ſunt in coꝛpe ſicut imago.⁊ G̊ mõ fuit in ſignis legis nature. Alio vo modo vmbꝛa accipit coĩter vt diuidat᷑ ↄtra veram imagineʒ.⁊ ſᷣm hoc accipit᷑ illud ad hebre.xmbꝛã hñs lex futuroꝝ: nõ ip̃am imagi⸗ nem reꝝ.Aliqñ vᷣo diuidit᷑ vmbꝛa contra coꝛpus. ſᷣm ꝙ pʒ ex interpoſitõne coꝛꝑis inter lumen ⁊ vmbꝛã.⁊ G̊ mõ accipit᷑ ad coł.ij.⁊ ſic iteꝝ coĩter accipit᷑. ¶ Ad illud vᷣo qð obijcit de circũciſione.dðᷣm eſt exquo ad hoc ꝙ ciꝛcũ⸗ ciſio eſt data fuit in precepto ⁊ deteꝛmĩat quoddaʒ repu⸗ gnas nature.repugnat.n.nature ꝙ oliqd ſubtrahatur ð integritate totius:nõ dicit᷑ ꝑtinere ad legeʒ nature ſ̊ ad legeʒ moyſi:cum de ipſo iterata fiat mentio.Fᷣm auteʒ q; circũciſio indicat ſuꝑfluitateʒ ↄcupie abolendã q̃ ex cui⸗ pa oꝛiginali ꝓuenit:bʒ quandã ſiłitudinẽ ſicut medici⸗ na reſpectu rei cui adhiberi debet medicina.⁊ ſic ꝑtinet ad legeʒ nature. Pertinebat g̊ circũciſio ex alia ⁊ alis ra tione ad legeʒ nature ? ad legeʒ moyſi.vnde? in vtraq; fit mentio de circũciſione.⁊ ſᷣn quoſdã fit ↄputatio legis moſayce q̃ dẽ lex ſcripta a tẽꝑe abrahe.eo ꝙ illo populo deſcendenti ab Abꝛaham per Yſaac ⁊ Jacob precipie⸗ batur. — DOnſequenter querit᷑.vtrũ ſacramenta ſint alicuius virtutis ſpãliter.Et primo.cuius virtutis ſint. Secundo.a qua virtute ba⸗ beant confirmari efficaciã ſiue vᷣtuteʒ. nlus prununs D primũ ꝙ non ſint alicuius virtutis ſpãlit᷑ videtur.ſacramenta enim grãm reſpiciũt nõ iſtinguendo hanc vel illam. q̊ non dicunt᷑ eẽ licuius virtutis ſpecialiter. Quod etiam patere poteſt i deſcendamus ad differentias ſacramentoꝛum. DBeci⸗ matio non determinat pendentiam xvel foꝛtitudinem vel aliquam harum virtutuʒ. ⁊ ſimiliter oblatio panis ⁊ vi ni. Silr põt dici de ſacramẽtis legis moſayce ⁊ de ſacra mentis legis gratie.Qon g ſacram̃ta in ſua geneꝛali rõ⸗ ne grãm reſpiciũt ſub rõne virtutis alicꝰ.¶ It ſctificatõ in tribo oliſtit ſiẽ dicit Hugo in fide.ſacramtis.⁊ oꝑibo bonis.ſᷣ oꝑa bona ſunt ad vᷣtutes ꝑtinẽtia. diuidit᷑ Ga in ſacr̃is a gꝛa in vᷣtutibo ſiue virtꝰ a vᷣtute. pᷣ pᷣtutes ſpa⸗ les ad oꝑa referũt᷑.ñ ꝗ̊ ſacr̃a ſpẽalr reſpiciũt aliquã vᷣtu⸗ e alen hugo. Sacxra ſidei intelligũt᷑ qᷓ cũ fide ꝑ⸗ cipiẽda ſunt ⁊ ad ſctificatõʒ fideliũ pꝑata.⁊ H ꝓbat p q̃n dã ↄpatõʒ ad ſacꝛa militaria in ꝗbo milites in ſua ↄditõe ſuo dñno ad fidẽ ↄᷣuãdã obligãt᷑.̊ ſacꝛa vłr fideʒ reſpici⸗ unt. 4 Hoc et videt᷑ ꝑ ̊ qð dicit aug ↄ fauſtũ dicẽs. Sic religioſa ſacr̃a hebrei celebꝛauer̃t:ita ſacrilega irritamẽ ta pagani.Qm̃ qᷓ immolãt gẽtes vt apłs dic:demonijs ĩ⸗ molãt ⁊ ñ deo.Cũ g̊ religio ſit ĩ fide: ſacr̃a vłr reſpiciũt fidẽ.. Stẽ vidr̃ ꝙ oĩa referũt᷑ ad caritatẽ.ꝑ h ꝙ dic au E* x.de ci.dei.Quecũq; in miſterio tabernaculi ſiue tẽpli le⸗ gũt᷑: diuinitꝰ eẽ p̃cepta ad dilectõz dei ꝓximi referunt᷑ Hoc iaẽ videt᷑ ꝑ ̊ qð dr.iij.gal.An ex oꝑibo legis ſpũm accepiſtis.vbi dꝛ.ꝙ oẽ ſacẽm cũ intelligit᷑: vel ad ↄtẽpla⸗ tionẽ pᷣitatis vel ad bonos moꝛes refeꝛt᷑.hec at ad dilecti onẽ dei ⁊ ꝓximi referũt᷑.ᷣ oẽ ſacẽm refert᷑ ad caritatẽ q ẽ dilectio dei ꝓximi. as dom. ꝙ reſpectꝰ ſacram̃ti ad vᷣgitẽ põt intelligi mnaterialr. vel ſiẽ ſignuʒ ad ſignifi catũ.⁊ ſᷣm hũc modũ ñ dẽ ſacr̃m eẽ alicꝰ vᷣtutis ſ̊ gr̃e.nõ in rõne vᷣtutis:lʒ cũ gꝛa ↄferant᷑ vtutes. Si vo fiat reſpe ctus ſacr̃i ̃m ꝙ ẽ in pᷣcepto vel ſacrificij ꝓut oẽ ſacrificiũ reſpicit xpᷣm ⁊ ecciaʒ: om̃e ſacẽm refert᷑ ad caritatẽ tanqᷓ ad finẽ. Si vo fiat reſpectꝰ ſacri inq̃tũ ẽ ſacẽm.i.inq̃tuʒ hʒ vᷣtutẽ ſanctificãdi.ſacrm aũt dr ꝓut ad reꝑatõʒ refer tur:ſᷣm h̊ dicũt᷑ oĩia ſacꝛa ad fidẽ referri.vt ĩ fide recipiã⸗ tur ab adultis 2 ab eis tꝛactẽt᷑.vñ dic bugo. Infideles qᷓ daz ſacr̃a hr̃e ſe dicũt.qᷓuis ñ ſacꝛa ſint:nec ſacre rei ſig: ſᷣ execratões potiꝰ vbi n ſacrãt᷑ hoĩes ̊ polluũt᷑. Ad hoꝝ dꝛñtiã ſacr̃a fidei dicta intelligi pñt q̃ a fidelibo tractãt᷑: ⁊ cũ fide ad ſanctificatõz recipiũt᷑.¶ Per h̊ p̃ᷣt rñderi ad ſupᷣ obiecta. Prime.n.rõnes referũt᷑ ad ſacr̃a ꝓut ſigna dicũt᷑.alie ᷣo rõnes vbi fit ſᷣmo de caritate referũt᷑ ad ſa⸗ cram̃ta ꝓut ſunt in pᷣcepto vel ꝓut oꝛdinãt᷑ ad coĩoʒ xp̃i 7 eccĩe.vltima vᷣo rõ refert᷑ ad ſacr̃a inqtũ ſacra ſunt.nõ im̃ ꝑ ſigficatõʒ:ſᷣ ꝑ efficaciã.⁊ h̊ mõ ncciaẽ fides.Fides aũt accipit᷑ tum ꝓ infoꝛmi tum ꝓ foꝛmata. rticulus ſecũdus Equit᷑ querẽ a q̃ ᷣtute hñt virtutẽ.ſ.ſanctifi⸗ candi.⁊ vt ex dictis pʒ a fide.rio igit᷑ qꝛit᷑ re magis a fide ꝙᷓ ab alia. Scðo.a qͥ articło fidei. Leꝛcio.de fide antiqᷣ quã hẽbãt vᷣtutẽ ſacr̃a eoꝝ. irca primũ queri/ S. ſ. tur.quare magis ſacꝛẽa dieũt᷑ hr̃e vitutẽ a fide q; ab alia vitute.qꝛ videt᷑ ꝙ vᷣtuteʒ hr̃e debeãt a caritate q eſt finis ⁊ ꝑfectio in his q ad meritũ ſpectãt.j.thim̃.j.IMinis pᷣce⸗ pti caritas.l Itẽ q̃re ſacꝛa virtutẽ hñt a fide ſiue effica⸗ ciã:vᷣtutes ſiue oꝑa virtutũ a caritate.ql Itẽ q̃re neut di cunt᷑ hr̃e vututẽ ſiue efficaciã a ſpe.¶ ¶ Rũñſio.ꝙ fides eo ꝙ captiuat ipᷣm credentẽ ⁊ hũiliat imo ãanihilat ſũme in virtutibo impetrat.vñ oꝑatio miraculoꝝ debet᷑ fiði.ñ ix. ¶Math. Dia ſunt poſſibilia credẽti. Glo.q̃ ĩ noĩe ihʒu poſtulãt᷑. Pretea.ſ. acẽa ſunt medicine ſpũales ⁊ reꝑati⸗ ua defectuũ.vñ illis ↄuenit rõ initiandi bonũ vñ ſunt in⸗ itiatiua meriti ſiue efficacie merẽdi.ꝓpt᷑ qð oꝑtʒ ꝙ habe ant virtutẽ a fide qẽ initiũ vite ſpũalis ⁊ fundamtuʒ bo ni.ij.abac.Juſtus ex ſua fide viuit.Et.xj.heb.iſides eſt ſuba.Glo.i.fundaiñtũ oim bonoꝝ.Alia ẽ rõ. Sacramẽ tũ ↄcernit duo.vnũ miſticũ: ⁊ aliud gratuitũ.vñ ſignat ⁊ efficit:rõne q impoꝛtat qðẽ miſticũ. pficit intellectũ qͥ‚ dãmõ:rõne q̃ gtuitũ ipᷣm affectũ:qꝛ tollendo culpam.vñ oꝑtz ꝙ virtutẽ bẽat a vᷣtute qꝗᷓ ꝑficit intellectũ ⁊ affectuʒ. hoc eſt fides q̃ aia adheret pᷣme veritati ꝓpf ſe. he rõnes ſunt q̃i necĩtatis. Alia ẽ rõ ↄgruẽtie.⁊ eſt talis. O: ſola ſides in virtutibo ſacrm ẽ.fides.n.eſt ſacr̃m ↄtẽplatõis ĩ re.vñ hugo. Nides ſacr̃m ẽ future ↄtemplatõis:⁊ ipa cõ⸗ templatio res ⁊ virtus ſacram̃ti.Et poſt hugo ex H̊ ↄclu⸗ dit. ꝙ fides eſt principiũ reſtauratõnis boni.erx quo hẽt ratio queſtionis ꝓpoſite.dicẽs ſic. Si ꝗ̊ ſummũ bonũ ho mĩs ↄtẽplatio creatoꝛis ſui merito credit᷑: nõ incõueniẽt fides ꝑ quã abſentẽ qͥdãmõ vidẽ incipit:initiũ boni ⁊ pᷣn cipiũ reſtauratõnis eius memoꝛat᷑ hec hugo. Reſtaura tio aũt fit ꝑ ſacꝛa ⁊ inchoatio boni.Exr quo pʒ qdð dictuʒ eſt. ̊ alia eſt virtus ⁊ efficacia caritatis.Rõne.n.q̃ bʒ/ ꝓ pꝛie bonũ ſummũ finẽ ⁊ obiectũ oꝛdinat oꝑa virtutuʒ in finẽ ſuũ ⁊ ſic illa ꝑficit.Rõne igit᷑ ꝗ̊ fidesẽ pꝛincipiũ:ſa⸗ cramẽta a fide efficaciã hñt. Rõne q̃ caritas ẽ ↄſumma⸗ Becue do queritur .S. ij. a quo articulo fidei hnt generałr ſacr̃a viꝛtutẽ. a fide paſſionis videt᷑. Hug. Daſſio ſaluatoꝛis q̃ pᷣmo loco ſa⸗ cramẽta gr̃e ad effectũ ſalutis ſanctificat mediãtibo iſtis illa etiã pꝛioꝛis tꝑis ſacr̃a ſanctiſicabat.hec hugo.⸗l Itẽ quĩto ad ro. In ſilitudine pᷣuaricatoꝛis ade ꝗ ẽ foꝛma fu⸗ turi. Glo.ſicut de latere illius doꝛmiẽtis aſſumpta eſt co⸗ ſta:ſic ex latere iſtius ꝑfluxeẽt ſacꝛa ꝑ q ſaluat᷑ eccleſia. Cõtra.iij. ro. raditus ẽ ꝓpt delicta nzẽa? reſurre⸗ t ꝓpt iuſtificatõʒ noſtrã.Ex h.n.videt᷑ ꝙ ex fide reſur⸗ rectõis habeãt vitutẽ.¶ Itẽ de oſe.di. iiij. diẽ LReo pᷣpa⸗ ꝙ ex reſurrectõe rp̃i ſacꝛa ſoꝛtita ſũt vᷣtutẽ.¶ Rñſio.vj. ro.ĩ glo.ibi.Cõſepulti ſumꝰ ꝑ baptiſmũ dĩ.õ ꝙ mors q̃ peto moꝛtui in baptiſmo dicũt᷑. ⁊ vita q̃ nüc in iuſticia viuimꝰin moꝛte ⁊ reſurrectõe rpᷣi demõſtrata ſũt.ANDoꝛs enĩ xpᷣi ⁊ reſurrectio nõ tm̃ res ̊ ſacẽa ſũt.hec glo. Sn⸗ telligendũ eſt ꝗ̊. q; ſacram̃tis ꝑfecte iuſtificãtibo tollit᷑ in recipiẽte qð ẽ defectꝰ:⁊ ſuꝑaddit᷑ qd ẽ vᷣtutis.ð.ꝗᷓ. In ba ptiſmo tollũt᷑ pct̃a ⁊ reꝑat᷑ vita ꝑ ſuꝑadditõʒ gre ꝓmo⸗ uẽtis in bonũ. Dicẽdũ ẽ igit᷑ appꝛopꝛiate loquẽdo qtũ ad defectũ ꝗ tollit᷑:ẽ virtꝰ ſacri a paſſiõe.qᷓtũ ad reꝑatiõzʒ ꝑ ſuꝑadditã vᷣtutẽ a reſurrectõe.vñ vᷣtꝰfidei paſſiõis me⸗ ret᷑ remiſſiõʒ pcti ĩ ſacr̃o.ðᷣtꝰ fidei reſurrectõis renouati onẽ vite ꝑ gr̃aʒ ꝓmouẽtẽ ĩ bonũ.dico ꝑ apꝛopꝛiatõeʒ lo⸗ quẽdo. Nides.n.vᷣtuſq; meret᷑ vtrũq;.vñn.iiij.ro.ibi. Lra ditus ẽ ꝓpt delicta nr̃a ⁊c. Slo.i¶õ ꝙ vtraq;.i.mors ⁊ reſurrectio rpᷣi xelicta tollũt ⁊ vtraq; iuſtificat.tñ mors xpᷣi ſola interitũ veteris vite ſigt.⁊ ĩ ſola reſurrectõe no⸗ na vita ſiãt᷑. Dino igit᷑ dðᷣm. ꝙ a fide xpᷣi ſimptr hũerũt ſacr̃a vᷣtutẽ. Aihilomĩꝰ appꝛopate loqᷓndo qᷓtũ ad aliquẽ r ercio queritur S. uj. dæ fide antiq̊ꝝ qua hẽbãt vᷣtutẽ ſacꝛa eoꝛũ. Circa hoc ſic Aug. Eadẽ fides mediatoꝛis ſaluos iuſtos faciebat an⸗ tiq̃s puſillos cũ magnis.qꝛ ſiẽ nos credimꝰ ĩ carne veiſ⸗ ſe:ſic illi vẽtuꝝ.ſiẽ nos moꝛtuũ:ſic illi moꝛituꝝ.hec aug Igit᷑ puſilli ⁊ magni ĩ hac fide ſalm ſũt.¶ Sʒ ð B. Anu idẽq; dñice crucis tropheũ pꝰ ꝓphe ⁊ moyſes qᷓ apli no⸗ uerat ⁊ p̃dicabãt.ſᷣ he ̊ aliq̃tiẽs figuꝛatis velatiſqʒ ſ⸗ moĩbo.apli at apłoꝛũq; ſucceſſoꝛes patefacta luce euãge liũ ſꝑ aꝑte pᷣdicabãt:ita vt nũc oĩs pplus xpᷣianꝰ ſciẽ ⁊ cõ fiteri dẽat fidẽ.quã eo tꝑe pauci admodũ ⁊ ꝑfectõꝛes qq; nouerãt.hec Merñ.Ecce ꝙ pauci nouef̃t fidẽ qtũ ad ar⸗ ticulũ de = ſꝑ reqrebãt᷑ ad fidẽ deteꝛmi nat hugo ſic dicẽs. Hec ſunt ꝗha ab initio nihil minꝰ in⸗ quã recta fides hẽe potuit.credẽ vicʒ vnũ tdeũ eẽ creato⸗ effectũ: vᷣtutẽ hũeꝛũt a fide paſſõis.qᷓtũ ad aliqueʒ a fide rẽ oĩm:dñm ⁊ rectoꝛẽ vniuerſoꝝ. Ipᷣm ꝗdẽ ñ eẽ mali aul ctoꝛẽ.tñ ꝗ ĩ malis ſuis eiꝰ miſcdiaʒ q̃rerẽt: expectarẽt ſn tuꝝ redẽptoꝛẽ.bec hugo.Ecce ꝙ nccẽia ẽ fides qtũ ad ar ticulos de creatõe.ↄFuatõe.⁊ reꝑatiõe.vñ ↄcedimꝰ illud qð dicẽ̃ augꝰ.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ ᷣbũ Perñ.ddᷣm ꝙẽ credẽ explicite:⁊ ſic credebãt pauci ⁊ ꝑfectõꝛes xpᷣm paſ- ſuꝝ.⁊ implicite:⁊ ſic mioꝛes adherẽdo illis ꝗ fidẽ expli⸗ cite hẽbãt.vñ hugo.Sano intellectu dici põt:oẽs ab in⸗ itio iuſtos fidẽ ſaluatoꝛis bũiſſe.⁊ oẽs cũ fide redẽpꝑtõis future iuſtiſicatos fuiſſe.quẽadmodũ redẽptõʒ vel futu⸗ rã ↄgnouerũt vel cognoſcẽtibo crediderũt. hec bugo.Et — „ ¶ ¶Wneſtio m bũc modũ dʒ ĩtelligi obũ S. dictũ aug. vt vult Hu. vñ ſiẽ mõ aligꝗ diſtincte bnt fidẽ oĩm articuloꝝ.aligꝗ ĩplicite credẽtes qð credit eccia rõne maioꝝ mẽbꝛoꝝ ⁊ elegqti⸗ Einde q̃rit᷑ de duratõe ſacioꝝ.Cixca qdð q̃ rũt᷑ duo.Priĩo.v.duratio eoꝝ tm̃ debuit eẽ vſq; ad xpᷣm:vel paſſiõʒ xpᷣi. Scðo.v.dina vſq; ad finẽ mũdi:an vlteriꝰ extẽdat᷑. nlus Dpmũ ſic.videt᷑ ꝙ tm̃ vſqʒ ad xp̃ʒ vł paſſiõʒ xpᷣi dẽat extẽdi duratõ ſacꝛoꝝ.dr eĩ.j.Jo.gr̃a tio eoꝝ ſit tm̃ 4. 3 ncẽia ea qᷓ ſũt ꝑ modũ vm bꝛe vł ductiue ad viitatẽ.adue⸗ niẽte g̊ xpᷣo vel paſſiõe xpᷣi:ceſſaẽ debeãt ſacr̃a:cũ ſũt du⸗ ctiua ſigᷓ ad vitatẽ. Itẽ gra res ẽ ſacr̃i: re at adueniẽte ceſſaẽ ↄgruit figuras.ſacꝛa at᷑ figure ſũt.̊ gra adueiĩen⸗ te ceſſare debueẽt. Sʒ adueiĩente rpᷣo vel paſſiõe rpᷣi adue nit pleitudo g?e. ceſſare debueꝛt ſacza. 4l Itẽ gra ẽ ſub ſacꝛo tãqᷓ; ſb qͥdã velamĩe.dr at᷑.ij.coꝝ.iij.Cũ at ↄuerſus fueris ad den aufert᷑ velamẽ.adueniẽte ̊ xpᷣo ceſſaẽ oꝑ⸗ tuit ſacr̃a.¶ Itẽ cũ ꝑ ſacꝛa ↄfeꝛt᷑ gra:ñ minꝰoꝑat᷑ ibi xpᷣe ỹ ſi ꝑ ſeipᷣm ↄferret.ipo ̊ exñte ñ ncciuʒ fuit ipʒ ꝑ ſacr̃a oꝑari:ſ̊ ſolũ ꝑ ſeipm.ꝗ̊ pꝰaduẽtũ eiꝰceſſaẽ ðbueꝛt ſacẽa. Itẽ ſacꝛa q erãt tꝑe legis nat᷑e ⁊ qᷓ erãt tꝑe legis moſa⸗ yce tẽdebãt ad paſſiõʒ xp̃i.ſ.legalia.ex illa rõe adueniẽ⸗ te paſſiõe rp̃i ſũt euacuata.pari rõne ̊ ⁊ ipᷣa ſacr̃a legis nat᷑e. at en acuata ſint legalia.ptʒ ꝑ h̊ qð dr NQee.ij. ad ſaphan.glo. ꝑueneꝛt vſqʒ ad tpᷣꝰ dnice paſſiõis ꝑ quã legalia ſacrificia ſũt finita. Ypᷣa at paſſiõe iã exñte habe⸗ bat᷑ effectꝰ ipᷣiꝰ paſſiõis.iõ ̊ ncciũ fuit eẽ ſacꝛa noue le gis. vt gbo mediãtibo ille effectꝰelicẽt᷑ pꝰ paſſiõʒ.&̊ ñ fuit ncc̃ia ſacr̃oꝝ aliqͥꝝ ĩſtitutõ.¶¶ Itẽ ondr ꝑ ſile ð ꝓphetijs. tpᷣs.n. ꝓphetie tũc ceſſauit qᷓ̃ ↄꝑabat᷑ lucerne adueniente vera luce.q̊ a ſiłi tpᷣs ſacr̃oꝝ ceſſaꝛe debuit adueniẽte illo ad qð oꝛdinãt᷑ oĩa ſacꝛa õt.ſic nccia fueẽt ſig ſac ĩ⸗ dicàtia vᷣitatẽ futurã:ita nccia ſũt ſig ſac iĩdicãtia vitatẽ gre iã datã.ñ ꝗᷓ ceſſare de beãt oĩno ſacꝛa.QDð vidr ꝑ ſilłe Talijo.ſic̃.n.ſũt ſiꝗᷓ ꝓnoſtica q̃ idicãt futuꝝ:ita ſũt remẽo ratiua q̃ idicãt pnᷣs.⸗ Itẽ Hu.Dia ſacr̃a ſiue ſub nat᷑ali lege ſiue ſub ſcpta.ſ.moyſi:ſig fueẽt q̃dã ⁊ figure eoꝝ ſa croꝝ q̃ nũc exhibita ſũt ſſᷣ ga.̊ ſacꝛa nũc exñtia veritas ſũt illoꝝ.dᷣ pᷣitatẽ manẽ᷑ oꝑtʒ. ᷓ oꝑtet hec ſacr̃a manere. AItẽ aug.vij.de ci.dei. Labᷣnaculũ ⁊ ꝗcꝗd alið ad eam Fuitutẽ ꝑtiet q deo debet᷑:ea ſigficaueẽt ⁊ pᷣnüciauerũt q̃ ꝓpr᷑ et᷑ᷣna vitã fideliũ ĩ xrpᷣo credimꝰ iĩpleta:⁊ ĩpleri cermi⸗ mus: ⁊ iplẽda ↄfidimꝰ. Intẽtõ at᷑ ſacẽoꝝ ñ ẽ tm̃ ad ea q i- pleta ſũt tꝑe xpᷣi:ſᷣ q̃ ↄfidimꝰadhuc ĩpleri vſqʒ ad finẽ ſe⸗ euli vel ĩ vita futura.lʒ ̊ ceſſaueẽt ſacr̃a veteris legis:ni hilominꝰ manẽ ↄueiĩt ſacꝛza noue legis q̃ indicãt ĩpleta ⁊ adhuc ĩplẽda.q¶ Itẽ aug.õ donatiſtas. Eccĩa ꝑ vteꝝ ſuũ 7 vteros ãcillaꝝ generat ex eiſdẽ ſacr̃is tãqᷓ; ex viri ſui ſemĩe.Cũ ꝗᷓ ſacza ſint q̃i mediũ ad generatõʒ ſpũaleʒ:ñ optuit illa ceſſaẽ.¶ Stẽ veꝝ ſacrificiũ ẽ oẽ opꝰ qð agit᷑ vt ſct̃a ſocietate inhereamꝰ deo.relatũ.ſ.ad iſtũ finẽ boni qͥ veracit eẽ boni poſſimꝰ.ſ̊ ſacrificiũ ẽ ſacrm.ſacrificiũ at hmõi ſꝑ ẽ ncciuʒ vſqʒ ad finẽ ſeculi.ꝗ̊ ſacr̃m vſqʒ ad finẽ ſeculi ẽ ncciuʒ.q̊ ñ optuit ceſſare ſacꝛm ĩ aduẽtu rpᷣi vel ĩ ipa paſſiõe. Ad qð dᷣm. ꝙ ñ opꝑtuit ſacẽm vłr ceſſare adueniẽte xpᷣo vl paſſiõe eiꝰ ſine reſurꝛectõe:ꝑ illa q̃ eꝛãt oꝛdiata ad illõ tãqᷓ; ad finẽ.nec deſigbãt aliqꝗd alið vlte⸗ riꝰ faciẽdũ.lel ſi deſi gbãt aliq̃:ſucceſſeẽt loco illoꝝ ma⸗ gis ↄpleta.qð dr ꝓpt᷑ circũciſiõʒ ⁊ bmõi q̃ ſigficauer̃t ali qd adpuc faciẽdũ.⁊ tñ ꝓt᷑ nobilioꝛa q ſucceſſerũt euacu⸗ ata ſũt. Ad obiectũ at pᷣmo dðᷣm ẽ.ꝙ fuit vitas ↄpleta q̃dã ĩ xpᷣo vel ĩ paſſiõe xp̃ᷣi ⁊ nihilomĩꝰ ẽ alia ᷣitas adbuc ĩplẽda.lla ꝗ̊ ſacr̃a legalia q̃ finẽ hũer̃t pricipalẽ ĩ paſſi⸗ one xp̃i velĩ ſacꝛis noue legis adueniẽte illa vitate ↄueni ebat ceſſaẽ.ſj ñ ꝓpt h̊ oĩa ſacr̃a vel q pᷣteritũ reſpiciebant vel pñs vel et futuꝝ.talia at᷑ ſũt ſacẽa noue legis.ꝗlq Ad u lic ⁊ tũc. ¶ Membꝛum extu 2 viitas ꝑ ihᷣjm xpᷣm facta ẽ.ſ̊ pnñte vitate ñ ſũt Prima ſcvᷣm dᷣm. ꝙ ſũt q̃dã ſacr̃a ex vᷣ ute:q̃ ſi digne ſuſcipiãt᷑ dat᷑ ga:⁊ talia dicũt᷑ ↄpcomitari grazʒ.⁊ hec ñ ceſſant ad:⸗ ueniẽte plena g?a. Sũt at᷑ alia ñ ex qͥꝝ vᷣtute dabat᷑ gẽa:ſᷣ tm̃ inductia erãt ad grãʒz ĩ futuro.⁊ talia ↄgruebatceſſa⸗ re adueniẽte ga ad quã ducebãt.hmõi aũt erãt q̃ pceſſe⸗ rãt ĩ lege veteri ⁊ q̃da et᷑ ĩ lege nate.il Ad teꝛciũ dðʒ.ꝙ il la ſacra q ſolũ hẽbãt ratõʒ velamis ⁊ ñ ipᷣaʒ vitatẽ.veni⸗ ente vitate data ꝑ rpᷣm:ceſſare ↄueĩebat.i ·õ ſic at᷑ ẽ ð il⸗ lis q̃ ſimul hẽbãt ratõeʒ velamis ⁊ vᷣitatẽ. Illð ꝗ̊ qð dr. Cũ ↄuerſus fueris ad xpᷣm auferet᷑ velamẽ. intellgit᷑ e 5 — — — 8½. — ill qᷓ im̃ hẽbãt rõeʒ velamĩs.¶. Ad q̃ꝛtũ dðʒ.ꝙ lʒ ꝑſacr̃a xt᷑ gra ⁊ nihilomiꝰ poſſit deꝰ et᷑ ſine ill daẽ: iñ nccia ſũt ſacꝛa.qꝛ ꝑ illa fit q̃da diſpoſitõ ad gr̃e ſuſceptõʒ. Ex h̊ ei ꝗvhũiliat᷑ hõ:diſpoĩt᷑ ad donũ gẽe qð deſcẽdat a pꝛe lumi nũ ſuꝑ illos ꝗ hũiliãt᷑. Nagna.n.ẽ hũilitatis deuotio ĩ H̊ ꝙ ſubijcit ſe hõ ſacr̃is.Et ẽ ſiłe.ꝙ lʒ deꝰ poſſit pᷣſtaꝛe ſa nitatẽ coꝛꝑalẽ ſine miſterio creat᷑e:nihilomiꝰiñ herbis ⁊ lapidibo ⁊ hmõi dat᷑ vᷣtꝰ medicialłl ad curatõʒ infirmoꝝ: vt hũiliet ſe hõ oĩno deo. Ad ꝗntũ dõm.ꝙ paſſio ñ ar ſe bʒ ad ſacr̃a pᷣcedẽtia ⁊ ſubſeqᷓntia.ad pᷣcedẽtia.n.ſe bʒ ſic implẽs ea ⁊ terminãs:oñdẽdo viitatẽ.ad ſubſeqnẽtia dᷣo ſe hʒ vt ex vᷣtute ſua eis tꝛibuat efficaciã.⁊ lʒ hẽant q̃n dã efficaciã a paſſiõe:alit tñ oꝑat᷑ ipa paſſio mediãtibus ſacr̃is ⁊ ꝑ ſeipᷣaʒ.⁊ ex G̊ ẽ ꝙ nccia ſunt ſacꝛa.⸗¶ Ad vltim vᷣo dðᷣm.ꝙ lʒ ꝓphetie veteris teſta.iã ceſſauer̃t q̃ ad xᷣm tẽdebãt:nihilomĩꝰ qꝛ adhuc reſtat futuꝝ de ſtatu eccie ñ oĩno euacuãt᷑.ſic fuert reuelatões facte b. Johi.⁊ ſic ceſ ſauerũt ꝓphetie q̃ intẽdebãt xpCᷣʒ:ſic ceſſauer̃t ſacr̃a q̃ xʒ rpᷣs ad inſticiã om̃i credẽti.x.ad Ro. Einde q̃rit. v. duratio eoꝝ ſit tm̃ vſq; ad finẽ nũdi:an et᷑ vlteriꝰ extẽdat᷑. autẽ ñ ſint tm̃ vſq; ad finẽ mũdi:ł̊ et ꝑmaneãt vlteriꝰ:videt᷑ pꝓ hH qð dic̃ augꝰ. fauſiũ.lerba ſacr̃is trãſire ⁊ actiões: h vᷣtutẽ iugit᷑ manẽ᷑ ⁊ donũ ſpũale.⁊ ꝑ iſtã inſinuat᷑ eẽ et᷑⸗ nũ.ſ̊ ſacr̃a manẽ dicũt᷑ rõne vᷣtutis.cũ & vᷣtꝰ ſit etna ⁊ do nũ eternũ:erũt ſacia et᷑na. Pret᷑.ſacra ſunt ſigna ſac. ſ nec ratõe ſanctitatis nec rõne ſigniſicatõnis videt᷑ eſſe ceſſatio. Sanetitas.n.nõ tollit᷑ ꝑ ſanctitateʒ. cum ꝗ̊ erit completa ſanctitas que in ſocram̃tis eſt: nõ tollet᷑ nec ra tione ſignatõis ceſſabũt.Signa.n.ſunt ad diſcernendũ. diſcretio aũt tunc erit ſicut ⁊ nic.⁊ multomaioꝛ inter ſi⸗ deles ⁊ infideles.rõne g̊ ſignatõis ñ oꝑtʒ ceſſare.¶ Pꝛe terea.ꝗ recipit caracterẽ baptiſmi:ſacrᷣm baptiſmi ſuſci⸗ pere dicit᷑.⁊ rõne caracteris dicit᷑ in eo manere ſacramẽ⸗/ tũ.eodẽ mõ dicet᷑ de ſacr̃o ↄfiꝛmatõis ⁊ de ſacꝛo oꝛdinis. ſ caracteres hmõi nõ vident᷑ tolli.q̊ᷓ ſacꝛa rõne hoꝛuʒ vi⸗ Ant᷑ ꝑmanere. Quod eti videt᷑ ꝑ ſilłe de martiriboꝗ in reſurrectiõe inſigne deferent ſue paſſionis ſicẽ dicẽ augꝰ.h̊ eſt aũt in ſignũ dignitatis cuiuſdã. Eodeʒ ꝗ̊ mõ videt᷑ ꝙ habẽtes caracteres vel caracterẽ ſacẽoꝝ repñtaꝛe de beat in ipſa reſurrectõe vel ad głaʒ vel ad penã. Sacr̃a rõe caracteꝝ eternalr ꝑmanebũt.¶ Pꝛet᷑.ſacrificiũ ſacĩm dẽ S manẽte ſacꝛificõ manebit ⁊ ſacrm.ſᷣ ſacꝛiſiciũ oblatũ ꝑ ſacerdotẽ magnũ manebit pꝰ finẽ mũdi:gᷓ ⁊ ſacim. at᷑ ſacrificiũ hmoi maneat: hẽt᷑ ꝑ ̊ qð dic aug.r.de ci.dei. Pꝛolecto efficit᷑ vt tõ ip̃a redepta ciuitas.h̊ ẽ ↄgregatio locietaſq; ſctoꝝ:vłe ſacriſiciũ offerat᷑ deo ꝑ ſacendotẽ ma⸗ gnũ.ꝗ ſeipᷣm obtulit ĩ paſſiõe ꝓ nobis.i Itẽ ſacr̃a ad ſa cerdotẽ referũt᷑ vt ꝑ quẽ dãt᷑:⁊ variato qͥdqamõ ſacotio: variebãt᷑ qͥdſãmõ ⁊ ſacꝛa. Reſtat ̊ e cũ ſacdoa nã etnꝰ ſit eiꝰ ſacdotiũ etnũ:erũt ⁊ ſacꝛa et᷑na.¶ Cõt᷑.ſiẽ diẽ aig ſacr̃a ſũt q̃i q̃dã vᷣba viſibilia ſacroſcts qdẽ:veꝝiñ muta bilia ⁊ tꝑalia.ſ̊ ᷣba t᷑nſeũt:q̊ ⁊ ipa ſacꝛa q ſſt q̃i ᷣba viſi bilia. ¶¶ Itẽ ſacr̃a ſũt q̃dã alligam̃ta ꝗbo vulnera alligãt᷑. nlło exñte vulnẽ:nullũ eꝛit ſacr̃ʒ.ſᷣ ab electis ĩ fine mũ di toſſũt᷑ vulnera q dabit᷑ ꝑfecta ſanitas. tũc ceſſabũt ſacramẽta tanqᷓ non vlterius vtilia. autẽ ſacꝛamenta ſunt alligamẽta quibo deus ſuos alligat vulneratos. pʒ hũerũt p fine.Sacẽa.n.ad legẽ ꝑtinebãt:finis aũt legis illud qð dicit᷑ ſuꝑ illud p̃s. Qui ſanat ↄtritos eoꝛde 2 5 ee e arit dei ſunt tꝑalia la⸗ cramenta:quibo interim ↄſolatõʒ habem que tũc detra⸗ alligat ↄtritiões eoꝝ. bent᷑ ci eꝛit ꝑfecta ſanitas.ſicut medicus pfecta ſanitate detrabit ligaturã fracture. 4 Itez ſacramẽta ſunt ſigna ſignũ aũt eſt qð pret᷑ ſpẽʒ quã ingerit ſenſi ibo: aligd ſacit in cognitõz venire apud intellectũ.̊ in futuro oĩa erunt nota apud intellectũ electoꝝ:cũ omẽs erũt docibiles dei. gᷣnõ erũt ncẽia tũc ſigna.ᷓ nec ſacramẽta. Itẽ Hugo ponit tres vtilitates ſacramẽtoꝝ.eruditõzʒ. humiliatõʒ. exeꝛcitatõʒ.⁊ loquit᷑ de bumiliatõe qua bõ ſubijcit ſe ꝓ⸗ pteꝛ teũ ſenſibilibo ſignis.i Aulla aũt haꝝ dignitat eꝛit ncẽia poſt finẽ ſeculi.̊ nõ erũt vlterius ſacramta. 4! Itẽ ipſe ponit tria genera ſacramtoꝝ. Quedã.n.ſunt in glb principalłr ſalus ↄſiſtit. ſicut eſi in aqua baptiſmatis ⁊ ↄſimilibo. Alia ſunt que etſi nccia nõ ſint ad ſalutem: ꝗa ſine bis ſalus haberi põt: ꝓficiũt tñ ad ſanctificatõʒ. qa his virtus exerceri ⁊ gatia amplioꝛ acqꝛi põt.vt ẽ aqua aſpſionis 2 ſimilia.Sut iterũ ⁊ alia ſacramẽta que ad B inſtituta eẽ vident᷑. vt ꝑ ipſa ea que ceteris ſacramentis ſanctificandis nccia ſunt:quodamodo nccia pᷣparnet᷑.SD⸗ nulla iſtaꝝ drũtia ꝝ nccia eri finẽ mũdi.̊ non eꝛũt tũcaccia ſacramẽta.Ad qð dom. ꝙ duratio ſacramẽ toꝝ extendit᷑ vſqʒ ad finẽ mũdi.qð de ſacram̃to altaris manifeſtũ eſt ꝑ hoc qð dicit᷑. Vobiſcũ ſuʒ vſq; ad cõſum⸗ matõʒ ſeculi.⁊ exponit᷑ ꝑ pñtiazʒ in ſacramẽto.¶ Ad pꝛi mũ vᷣo obiectũ in ↄtrariũ ddm eſt.ꝙ lʒ viꝛtus ſit eteꝛna qᷓ eſt in ſacramẽtis noue legis: nõ tn ipſa ſacram̃ta ſic ibi cʒz exprimit᷑.Eſt.n.ibi tꝑale rõne cuiꝰ ſacramẽtũ nõ eſt eternũ.aliud eſt.n.loqui de ſacramẽto ⁊ d re ſacramẽti. 4 Ad ſecũdũ dᷣm. ꝙ ſacramẽta ⁊ rõne qua ſunt ſacra ⁊ qua ſunt ſigna termiatõʒ hñt.Lʒ.n. ſanctitas ſanctitati nõ repugnet:tñ quedã repugnãtia eſt inter ꝑfectũ ⁊ imꝑ fectũ. In ſacrametis vo eſt ſanctitas cũ imꝑfectõne.Ra tione vᷣo ſignificatõis iteꝝ terminatõʒ hñt.lʒ.n.diſcre⸗ tio remaneat in futuro:ñ tñ ꝑ ſigna ſenſibilia inqᷓtũ du⸗ ctiua ſunt ad intellectũ.vtroq; &̊ mõ ſit ceſſatio ſacramẽ⸗/ toꝝ.4l Ad terciũ doᷣm.qꝙ etſi caracter remaneat: nõ t boc remanet ſacramentũ. Caracter.n.hʒ duplicẽ ratõʒ. ⁊ rei ſub ſacram̃to:⁊ ſacramẽti ꝓut dicat ad vlteꝛius ſcʒ ad infuſionẽ gratie.Si Aremaneae:remaner ꝑ modum rei nõ ꝑ moduũ ſigni qð eſt ſacramẽtuʒ:b̊ deſignari põt ex ratione caracteris ꝙ ſuſcepit ſacramentũ.¶. Ad quartũ ddm.ꝙ aliud eſt de ſignis ſiue indicijs martirij:⁊ aliud ẽ 7 de ſignis que ſunt ſacram̃ta.Indicia.n.martirij ſi rema nent: remanẽt ad głam. Signa vo que ſunt ſacramenta ex h̊ dicũt᷑ ſigna: qꝛ pᷣtendũt exteriꝰ indigne ſuſcipientibo ꝙ ſit gratia interiꝰ. Cũ manifeſtũ erit vnicuiq; ꝗs ba⸗ beat grãm:nõ erit nccia ſignoꝝ diſcretio que ſunt ſacra⸗ mẽta.⸗l Ad quintũ dm.ꝙ lʒ aliq̃ ſacrificia ſint ſacmẽ⸗ ta:nõ tñ omne ſacrificiũ eſt ſacramẽtũ. Sacrificiũ enim dicit᷑ qᷓi ſacrũ factũ.nõ omne aũt qð eſi ſacrũ factum:in⸗ ſtitutũ vel oꝛdinatũ eſt ad aliud ſignificandũ.̊ etiaʒ eſt ipſum ſignatũ aliqn:ſicut eſt de ſacrificio laudis q ſunt ſacra facta ⁊ ſignata. Ande augꝰ. in li. ↄtra aduerſariũ legis ⁊ ꝓꝓhetaꝝ.ꝙ eſt ſacratius laudis ſacrificiũ qᷓ ĩ acti onegrã ꝝ.hoc aũt ſacrifſiciũ remanebit vbi nõ ceſſabit c⸗ tiarũactio.Siłr põt dici de illo vniueꝛſali ſacriſicio qð ẽ ↄgregatio ſanctoꝝ.qð offert᷑ ꝑ ſacerdote magnũ deo pr̃i. Illud.n.eſt ſacrũ factũ.Si po ex hoc dicit᷑ ſacuficiuʒ:qꝛ bomo ĩmolat ſe. doõm ſicut dicit᷑ in.x.de ci.dei.hõ dei no mĩ ↄſecratus inqtũ mũdo moꝛit᷑ vt deo viuat ſacrificiuzʒ eſt.h̊ modo nõ dicit᷑ ſacrificiũ eſſe poſt finẽ ſeculi: nec tñ eſt ſaerũ ſignũ i̊ ſacrũ ſignatũ ſicut ibideʒ dicit᷑. extũñ ſacrificiũ eſt ome opus qð agit᷑ vt ſancta ſocietate inheꝛe amus txo. relatũ ad ill finẽ boni qͥ beati eẽ poſſimus.⸗ in hac rõne ſacrificiũ tangit ſtatũ vie nõ terminũ vie. IJl lud ðo vniuerſale ſacrificiũ terminũ vie ceſiãt. ¶: Ad ſe⸗ xtum dom, ꝙ lʒ ſacerdos magnꝰ maneat ineternũ: ñ tũñ ꝓter h̊ ſacram̃ta,/ſacramẽta.n.pꝑ miſtros ↄferũt᷑ ab illo. vnde ceſſantibo miĩſtris inꝗᷓtũ miſtri ſũt:ſiue ceſſante mi- vni deo niſterio ceſſabunt ſacramẽta.Poſſet tñ dici ſacerdotium illu manere ineternũ: qꝛ illi nullũ aliud ſuccedet.2 boc nit manere ineternũ tẽꝑis: ui? gratia querit᷑.ſi talis . „ modo ſacramẽta gratic dici qꝛ nulla alia ſuccedent.. ali variatio facta eſt in ſacramẽtis: vt ſacramẽtio ſuccede⸗ rent ſacramẽta. vtꝝ ꝓpter h̊ debeat dici variata religio. Cũñ.n.religio ſit in ſacramẽtis.ſacta daꝛiatoõne ſacramen toꝝ:videt᷑ fieri variatio religionis.¶ Sn ↄtrariũ argui⸗ tur ſic.Si mane offerat᷑ vn lacrificiũ deo ⁊ aliud veſꝑe ſieut ſolet in veteꝛi lege:nõ ꝓpter boc mutat᷑ religio.eodẽ modo ſi aliud oblatũ eſt ab antiꝗs ſanctis: aliud a pñti⸗ bus diuina auẽte ſᷣm ↄgruentiã tꝑis.nõ dicit᷑ mutata re ligio. Ad qð dᷣm.q; illud qð dicit augꝰ.in li.de ſolu⸗ tione.vj.que ſtionũ.qꝙ lʒ mutent᷑ ſacrificia vel ſacram̃ta: nõ ꝓpter hoc mutat᷑ religio.dicit᷑.n.mutatio nõ ipius re⸗ ligionis:d̊ ſacrificioꝝ ⁊ ſacramẽtoꝝ.quẽadmoduʒ vnns ⁊ ideʒ homo ſi deo mane aliud offerat aliud veſpe ꝓ con gruentia tempis:nõ deũ mutat nec religionẽ.ſicut nec ſa lutẽ mutat quia alio modo mane alio mõ veſꝑe ſalutat. Ita in vniuerſo tractu ſeculoꝝ.cũ aliud oblatum eſt ab antiquis ſanctis aliud ab his qui nũc ſunt offert᷑: nõ hu⸗ mana preſumptiõe ſ̊ auẽte diuina ᷣm miſteria temꝑibo ↄgrua.nõ deus aut religio mutat᷑. ¶. Ad obiectu aũt ĩ cõ trariñ dim eſt.ꝙ lzʒz religio ſit in ſacꝛamẽtis:nõ tñ omne eẽntiale religioni nõ eſt in illis:łᷣ in fide dei.Ritus g̊ pᷣt mutari facta mutatõe ſacramentoꝝ.ᷣ religio nõ mutat᷑ dũ vnus ⁊ idem deus recte credit᷑. Religio enim eſt qua Nembzꝛum ſeptunũ Onſequent querit᷑ de effectu ſacramẽtoꝝ. Poõt aũt queri vtꝝ babueꝛũt ſᷣm om̃e tpᷣus effectũ ſanctificatis.Oð videt᷑ ꝑ h̊ ꝙ om̃i tem poẽ erat ncciuʒ remediũ. Remediũ au teʒ principale eſt in effectu ſanctiſicatiõis.Omi ꝙ̊ temꝑe nccium fuit vt ſacramẽta haberent effectũ ſanctiſicatòis cũ data eſſent in remedin.ql Ad ideʒ videt᷑ facere qð dic Hugo.Si quis ſacramẽta prioꝛa effectũ ſanctificatiõis habuiſſe neganerit:nõ recte mibi ſenſiſſe vide᷑. Sʒ con trariũ videt᷑ ex ratione ſacramẽti noue legis. Sacramẽ⸗ tũ.n.eſt inuiſibilis gratie viſibilis ſoꝛma: que imagineʒ gerit ⁊ cauſa exiſtit.̊ ſacramẽta illa cã ſunt ſanctificati⸗ onis tm̃:alia vpᷣo nõ. Hoc etiã accipit᷑ ex ̊ qð dicit apłs. Impoſſibile eſt ſanguine bircoꝝ vel vituloꝝ auferri pec cata.⁊ d ſanguine vitule rufe ⁊ cinere dicit᷑ ꝙ inqnatos ſanctificat ad emũdatõzʒ caꝛnis.qi dicat nõ ad ſanctifica tionẽ aĩe.nõ ſacramẽta ſᷣm omne tempꝰ habuerũt effe⸗ ctũ ſanctificatõis.4! Ad qð ddm. ꝙ nõ omia ſacramẽta Em omne tempꝰ habuerũt ex ſua vi effectũ ſanctificatõis ſ cõmune fuit hr̃e effectũ ſanctificatiõis.Effectꝰ.n.ſan⸗ ctificatõis ex pꝛia virtute ſibi data: eſt in ſacramentio noue legis. In alijs ᷣo mediantibo illis ⁊ fide paſſionis xpᷣi. paſſio nãq; ſaluatoꝛis q pꝛimo loco ad effectum ge ſacramẽta ſalutis ſanctificat mediantibv iſtie: etiaʒ illa prioꝛis tꝑis ſacramẽta ſanctificabat. vt eodeʒ eẽt ſalꝰ ⁊ bis qui recta fide ſigna futuroꝝ in iſlis venerati ſunt: ⁊ his qui effectũ ſalutis in iſtis ꝑcipiũt.retea.ſacramẽ⸗ ta gratie ꝑ bñdictõzʒ virtuteʒz in ſe ſanctiſicatõis ſuſcipi⸗ unt.oc demũ quã ↄtinẽt in ſe ſanctificatõezʒ ↄferũt vt ſint ex ſanctificatòe ſanctificẽtia.Alia vᷣo ꝑ hoc ex boꝛum ſi⸗ gnificatõe cũ fide ↄlſerre ↄſueuerãt.⸗ Ad obiectũ autem primũ dom eſt.ꝙ dari in remediũ dicit᷑ dupłr. vel ad ſi⸗ gnandũ ipſuʒ remediũ vel ad efficiendũ.ſacramẽta ̊pᷣ⸗ oꝛa data ſunt ad ſignandũ remediũ:nõ ad efficienduʒ ex ſe remediũ.⸗. Ad ſecũdũ vᷣo dðᷣm.ꝙ ſacramẽta pᷣoꝛa ba buerũt effectũ ſanctificatois.hoc nõ fuit ex ſe ſᷣ ratiõe fi⸗ — dei ip̃ius paſſiöois. Lueſtio ſecũda de ſacra mentis temꝑe legis natuꝛte. ii⸗ LNueſtio Icto ſupius de ſa/ cramẽtis in genere: ↄſequẽt dvᷣm eſt de dꝛñtijs ſacram̃toꝝ. Et primo d ſacris tꝑe legis nature. Scðo.de ſacr̃is tẽpoẽ legis moſayce. Tercio.de ſacr̃is tꝑe le gis gratie. Circa vᷣo ſacr̃a legis natuꝛe tꝑe qð vᷣm qͥſdã durabat vſq; ad moyſen:⁊ hoc innuit aug.õ donatiſias. Primo querit᷑ de numero ſacꝛoꝛuʒ. Scðo.ſummarie de eẽntia ſinguloꝝ.Tercio.de ↄgruitate.Quaꝛto.qꝛ ſact̃a dicũt᷑ eccĩe a quo tꝑe cepit eccia.vtꝝ a tꝑe adam vel a tẽ⸗ poꝛe abel.Quinto.vtꝝ añ circũciſionẽ datũ eẽt aliq re mediũ ipſis uulis ꝑ qðᷣ mũdarent᷑ ab oꝛiginali. yUembꝛ pꝛunſũ‚üu E primũ ſic ꝓcedit᷑. Dicit.n. Hu.ꝙ ſp lege naturali tria erãt ſacr̃a.decime. obla⸗ tiones.⁊ ſacrificia. Decime.n.in poꝛtõni bus. oblatões in rebo.ſacriſicia ĩ aĩalibo.gᷓ ſm h̊ tĩ erãt tria ſacr̃a tꝑe illo.ſ̊ videt᷑ ex ipo textu geñ. plura ſint ſacr̃a.Cõſtat.n.q; Jacob tulit lapidẽ ⁊ ere⸗ rit in titulũ ⁊ fun. o.deſuꝑ. Inſuſio illa ſacr̃m fuit ſicut ipſe deſignat.nec tñ fuit aliqð predictoꝝ.i¶ Pretea.cir⸗ cũciſio illo tꝑe data fuit:nec fuit aliqð Becror. Et q; ad pr̃es ꝑtinet pʒ ꝑ illud qð dicit᷑.vij. Jo.Qõ eſt ciꝛcũci ſio ex moyſe ̊ ex patꝛibo.Jo.etiã damal.dicit diluuium eſſe ſacr̃m.ibi eniʒ fuit pꝛima rõ baptiſmi.Et hoc videt᷑ acciꝑe ex h̊ qð dicit᷑.j.pe.iij.vbi dicit᷑.pauci.i.octo aĩe in archa ſalue facte ſũt ꝑ aquã.ꝙ ⁊ nos nũc ſilis foꝛme ſal⸗ uos facit baptiſma.Er quo accipit᷑ ꝙ obluno fuit in di⸗ luuio quoddã ſacr̃Dm cũ typus eẽt baptiſmatis. Pret᷑. ↄiugiũ ſiue matrimoniũ tũc inſtitutũ fuit:⁊ nõ ↄputatuꝛ inter p̃dicta ſacẽa tꝑe legis nature.⸗ Pret᷑.pnia ratõne ↄtritõis eſt res ⁊ ſacr̃m qͥdãmodo.⁊ ꝓut ẽ ſacrjDm ncẽinʒ fuit ſᷣm om̃e tp̃s.& tꝑe legis nature.plura g eꝛant ſacr̃a. ꝗl Steʒ baptiſmꝰ hẽbat ſuũ ſignũ tꝑe legis nature:ñ vnũ ̊ plura vt dicit᷑. Sitr eukariſtia habuit ſignũ tꝑe legis nature.pari & rõne alia debuerũt hr̃e ſua ſigna q ſacmẽ⸗ ta dicerent᷑.ſicut.n.dicit hugo. Illa ſuꝑioꝛis tꝑis ſacrt̃a ſiue ſub naturali lege ſiue ſub ſcripta:ſigna ſuerunt ⁊ fi⸗ gure eoꝝ que nũc ſub gꝛa exbibita ſunt ſacioꝝ. Conſir/ matio ⁊ extrema vnctio ſua ſigna ↄgruit bre tꝑe legis nature. 4 Itez oꝛdo fuit tꝑe legis nature.pʒ ex ſacerdo⸗ tio ANelchiſedech ſicut habet᷑. riiij · ge i.oꝛdo aũt ẽ ſacra mentũ.ꝭ plura erãt ſacꝛa tꝑe legis nature.4 Pret᷑.tẽpe legis nature quedã eꝛant ſigna añcedẽtia que ſignabant baptiſmũ tge gratie datũ ſacẽm.ꝛ ſitr ſacrm altaris.q̃re nõ habuerũt alia ſacꝛa ſigna ſua:ſ̊ quedã remãſerũt ĩ p⸗ prijs ratõibo ſicut ↄiugiũ ⁊ pnĩa.4¶ Itẽ quare oblatio p⸗ miciaꝝ non aſſignabat᷑ ſacr̃m ſicut decimatio.iiij. Gen. Abel qʒ de pꝛimogenitis gregis ⁊ adipibo obtulit..: Itẽ in nullo ſtatu defuit diuina gratia ꝙᷓtũ ad nccia adq ſalu⸗ teʒ.ſed ad ſalutẽ nõ ſufficit ablutio culpe ꝑ gram fidei: B opoꝛtet ꝙ gratia collata ↄfirmet᷑ vt ſit ſinalis.g ñ ſuffic generalit ſacim quo tollit᷑ peccatũ.p̊ requirit᷑ firmatio qua gra ſtabiliat᷑. IJteʒ vt dicit Merñ. Via in patriaʒ eſt longa ⁊ laboꝛioſa. ꝓpter qdð ncciuʒ ẽ viatoꝛi viaticuʒ ne deficiat: ⁊ ita aliqð ſacr̃ʒ rñdẽs ſacram̃to eukariſtic. IYteʒ. vij. eccs.i 2õ eſt hõ iuſtus in terra qui faciat bo⸗ nũ ⁊ nõ peecet. ꝓpter qdð ncẽiuʒ eſt homi ſacr̃jm tollẽs ve⸗ nialia a quibo nõ põt caueꝛe hũana fꝛagilitas.2 maxime in fine poſtꝙ;ᷓ nõ relinquet᷑ locus tollendi culpã. ita ali⸗ qð ſacim rñdens extreme vnetõni.igit᷑ in lege nature ne⸗ ceſſaria erãt tria ſacram̃ta tribo is dictis rndẽtia.. Itẽ vt dicit greg. ꝑuuli curabant᷑ in fide parentũ ab oꝛigina⸗ li.̊ deberet ſides cõnumerari. Sed li diceꝛet᷑ ꝙ fides nõ eſt ſacrm. Cont᷑.ſides efficit deletõʒ culpe 2 figurat illð. igit᷑ eſt ſimptr ſacr̃Dm. ꝓbatio medie.ij.coꝝ.x.In captiui tatẽ redigentes omẽʒ intellectũ in obſ. equiũ xpᷣi. In fide Oeſt quedã ãnihilatio ipᷣius credẽtis q̃ eſt figura ⁊ repñ⸗ tatio ãmhilatõis culpe.¶ Ad hoc dm eſi.ꝙ plura eꝛãt Becũda ſacr̃a tꝑe legis nature ꝙᷓ illa tria q̃ enumerat hugo. Rõ vᷣo numeri illoꝝ põt attendi:tuʒ ex comꝑatõe ſacꝛoꝝ tꝑe legis gꝛe:tuz ſᷣm modũ differentẽ ſignãdi ca. Signa aut ancedetia baptiſma ⁊2 eukariſtiã erãt ꝓpꝛia tꝑe leʒis na ture.ſ̊ᷣ differẽt᷑ ea ſignificabãt. baptiſma.n. diluuij 7 de⸗ cimatio ⁊ Fm quoſdã circũciſio tanqᷓ ſigna vel figure ad baptiſma referebãt᷑.ſacrificiũ oblatio panis ⁊ vini ad ſacramentũ altaris. Quia vᷣo omia ſacẽa quandã vitu⸗ tem receperũt a paſſione xp̃i. ideo pceſſerũt figure ipſius xpᷣi paſſi q erant due.ſacrificiũ ſcʒ q abel immolatꝰ fuit: ⁊ illud quo obꝛahaʒ yſaac obtulit in hbolocauſlũ: ꝓ eo aꝛies eſt immolatꝰ. Quia vᷣo ſunt ſacr̃a eccie:ideo figuꝛa ↄſecratõis eccie in effuſione olei qð effudit iacob ſuꝑ la⸗ pidẽ quẽ erexerat in titulũ deſignat᷑.⁊ in edificatiõe alta⸗ ris qð ⁊ ipſe iacob edificauit ⁊ abrahã edificauit 2 ipſe yſaac.a quolibet.n.illoꝝ edificatũ ẽ altaꝛe ⁊ inuocatuʒ ẽ nomẽ dũi ⁊ extẽdebat᷑ tabernaculũ.Differẽs aũt ratõ ſi⸗ gnandi ipſuʒ baptiſma ſiue reʒ baptiſmatis ſuit in dilu uio ⁊ in decimatõe⁊ in circũciſione. Cũ.n.baptiſia ſit ad deletionẽ oꝛginalis peccati: ꝑ qð oꝛiginale peccatuʒ genus hũanũ ſubtractũ ſuit deo qð ad denariũ ꝑtinebat numeꝝ. vnde ꝑ dꝛagmã decimẽ ꝑditam deſignat᷑.ſic pẽt᷑ xv.luc.rõne materie ĩ qua ſit deletio.figuꝛa fuit diluuiũ. MKoõne vo eius ad qð fit reſtitutio ꝑ xpᷣm paſſuʒ ꝗ ꝑ veci⸗ mã ꝑteʒ ephi deſignat᷑.vj.leuit.fuit decim atio ſact̃jm.ha⸗ bebat᷑ aũt circũcilſio que eꝛat in maſculis ad deſignãduʒz xletõʒ oꝛiginalis peti ſine oꝛiginalis ↄcupĩe diminutõz. qᷓ ꝑ virũ traducta ẽ in poſteritatẽ.⁊ ideo ex illa ꝑte addi⸗ tũ eſt remediũ: ſic̃ additio fuit in cã moꝛbi. Er pꝑte autẽ deletõis oꝛiginalis pcti tria eꝛãt ſigna tpe legis natuẽ re lata ad baptiſmũ ꝙ totũ h̊ facit ⁊ ampliꝰ. Silr differes erat modus ſignãdi ſacẽm altaris.Qã rõne eiꝰ q; offert᷑ in ↄmemoꝛatõeʒ ĩmolatõis xp̃i: ſuit ſacriticiũ ſi ignü ſine holocauſtũ qũo abel obtulit 2 noe etiã obtulit holocau⸗ ſtu ſuꝑ altare. Rõne vo ſpẽi ſub q̃ offert᷑: fuit ſacim obla tio panis ⁊ vini ab ipſo Melchiſedech ſacerdote. p̃us ðdᷣo paſſus duplr ẽ figuratꝰ.ĩ abel ĩmolato ꝗ innocẽs eꝛat ub ipo caym:ꝗ tenebat ty pũ xp̃i innocẽtis imolati a iu⸗ is nocẽtibo.ſigurabat᷑ ⁊ ĩ anete ĩimolato ꝑ yſaac:qꝛ cũ filiꝰ dei oblatꝰ eẽt ĩ holocauſiũ: ſᷣm hũanitatẽ quã aſſum pſit de maſſa peccatrice ĩmolatꝰ ẽ.ſm illð.viij.ro. Deꝰ fi liũ ſuũ nittẽs in ſititudinẽ carmis peccati: de pero dãna⸗ uit petm in carne.hᷓ̊ aũt figurabat aꝛies berẽs coꝛnibus int᷑ vepꝛes.Ex his maifeſiũ eẽ põt q̊t fuerũt ſacr̃o 2 q ra tõne tꝑe legis nature.vt ſic ꝑ dꝛñtiã ſignoꝝ ducant᷑ fide⸗ les ad intelligẽdã veritatẽ ſignati.¶ Ad obiecta autẽ ſic põt rñdeꝛi.ꝙ diẽ hugo tria eẽ ſacꝛa:intelligit pᷣter oꝛdieʒ pniĩaʒ ⁊ ↄiungiũ.De oꝛdine aũt dᷣm. q oꝛdo in tꝑe illoñ ꝛie dicit᷑ ſaczꝛm.lʒ.n.fuerit q̃dazʒ ptas a deo oꝛdiata ad offerendũ aliꝗd in ſigniſicatõʒ. vt ad offerendũ illud qð erat in figura eukariſtie:nõ tñ fuit diſlincta a ptãte ter⸗ rena.vñ GBeñ.xiiij. NMelchiſedech rex ſalem.dicit glo.iõ aiũt hebrei omẽs pᷣmogenitos a noe vſqʒ ad aaron põti⸗ ſices fuiſſe.Et.xxv.gen.ibi.vende mihi pᷣmogenita.glo. Ilidoꝛi.pꝛimogenitura veſtis erat ſaceꝛdotalis q induti maioꝛes natu cũ bñdictõe patris victimas deo velut põ tifices offerebãt. Ideʒ geñ.xxvij. Veſtibo eſau valde bo ⸗ nis dicit glo.planiꝰ. Oꝛdo aũt ꝓut ꝓpꝛie ſumit attẽdit᷑ ĩ oſecratõe ꝑſone:q diſtinguit᷑ ⁊ ſegꝛegat᷑ in ſoꝛtẽ dei.vnde veritas oꝛdinis ñ eſt er diſpoſitõne oblatiõis:ᷣ er ptãte ↄlecꝛatõis.ql De pnia dðᷣm.ꝙ non aſſignat tũc ſacꝛm.lʒ enĩ natura tũc dictaret ꝙ bomo deberet penitere de pec⸗ catis:nõ tñ fuit inſtitutuʒ aliqd exercenduũ tunc ad ſigni⸗ ficatiõʒ remiſſionis qᷓtũ ad ſacramẽtũ pnĩe.pter qð nõ Aꝓpꝛie ⁊ plene fuit ſacramentuʒ. AUnde nec oꝛdo nec pnĩa ſm ꝓꝙ tũc exercebant᷑:ha bebãt plenũ eẽ ſacramentũ.ᷣ in quadaʒ indeterminatione currebãt ᷣm ꝙ vcuit illaʒ le gem. Aliter vᷣo ſenſerunt quidam dicẽtes.ꝙ coniugiũ ⁊ penitentia ⁊ oꝛdo in ſuis ꝓpꝛijs rationibo fuerũt. 1 q⸗ dam ſuꝑadditõnes fiebant tꝑe legis gratie.⁊ quia in ie⸗ ipſis erant ⁊ nõ ſub alioꝝ figuris:nõ numerãt᷑ int ſacra⸗ menta legis nature..Qõð aũt obijcit᷑ de vnctiõe lapidis facta a iacob:nõ fuit cõputata int᷑ ſacramẽta qꝗᷣ ſignabãt ſacraẽta gẽe data in remediũ bomĩ. Iʒ eẽt ſacramẽtum oſecratõis in altari vel in eccia. Conſecratio. n. in altau bel eccia alia rone dicit᷑ ſacramẽtũ a alia rone baptiſim 7 alia ſacramẽta. de hoc aũt. · dicet᷑. ¶ Ad illud qð obij cit᷑ de circũciſione.dðm eſt ꝙ ciꝛcũciſionem nõ ↄputauit int᷑ illa. diſſilr. n. fuit de cireũciſione 2 de illis.Circũci⸗ ſio. n. inſtituta fuit a dno.alia vo erant inſpirata.lʒ eꝛgo circũciſio tꝑe legis nature eẽt data: nõ coputabax᷑ tñ int illa qᷓ ſolũ erant inſpirata:ß̊ ↄputauit eazʒ int ea qᷓ perii nebant ad legeʒ ſcriptã:accipies ex ᷣ qð dr. vij. Yo. IRo yſes dedit vobis circũciſionẽ. ⁊ dicebat a circũciſione le gez ſcriptã inciꝑe.¶ Pretea. lʒ circũciſio añ legẽ moyſi data fuerit tm̃ fuit pꝑatiua ad legis ſuſceptõʒ: ꝓPter q8 cũ illis ↄputat᷑.vñ Hu. Sacrm circũciſiois añ legis la⸗ tionẽ datũ ẽ: ⁊ ꝑ ipʒ qdã pᷣꝑatio ad ſuſcipiẽdã lege facta eſt tc pñ dico ꝙ ñ fuit data q̃i ſacrẽm legis nate.q curræ te hoĩes q̃i neophiti manuducẽdi erãt maſuetudine qdã ne granitas eis eẽt cã reſilitõis. Ad alið vo qðᷣ obijcit te baptiſmate diluuij. dom ẽ ꝙ illud nõ ↄputauit: quia nõeꝓtinebat ad facta hana. ſacramẽta aüt illa erant in factis hũanis.Cõiugiũ vo erat de illis qꝗ inſtituta erant tem ꝑe innocẽtie: lʒ poſtea cederet in remediũ oꝛiginalis ↄcupiĩe.vñ nõ ↄputauit int illa qꝗᷓ poſtea erãt inſpirata ĩ remediũ. Qð aut de penitẽtia dici debeat dictũ eſt.⁊ ad⸗ di põt. ꝙ lʒ dicat᷑ inſtituta a mgꝛo tꝑe innocentie: indita erat a natura poſi lapſuʒ. 2atura.n. rõalis dictabat ꝙ — hõ de ſuo pcto doleret qͥ deũ offenderat.i ·cõ ſic autẽ oĩno fuit ꝙ offert ſacrificia vel decimas vel oblatõeʒ panis 7 vini:vel ꝙ fieret circũciſio.bec.n.magis ſunt elongata. 4l Ad illud dᷣo qð obijcit᷑ de ↄꝑatõe ipſoꝝ ad ſacra legis gratie. dom eſt ꝙ ñ ell ſile de illis duobo ſacram̃tis.ſ.ba ptiſmo 7 eukariſtia 2 tæ alijs duobo ↄfirmatõe ⁊ vncti one extrema. ſta. n. duo nullũ habuerũt p̃figurãs tẽpe legis nate. nec etiã inſtituta tẽꝑe legis ſcripte hec p̃figu⸗ rabãt. Iʒ aliq̃ eẽnt ibi qᷓ ſignificare poſſent.Rõ aũt videt᷑ eẽ. qꝛ vnctio extrema pᷣfigurabat grãm q̃ inuncti erimꝰ⸗ vt reges in futuro. Illa vo qꝗ ? i ↄyfirmatõe ſignat grãm q̃ vncti ſumꝰin pñti ad robur ſpuſſancti:⁊ qᷓi reges ſimus in pñti. toto aũt tꝑe legis nature ⁊ legis moſayce regula rit᷑.ſi dabat᷑ gra: nõ dabat᷑ ad omimodã ↄfirmatõz.⁊ de⸗ ſcendebãt oẽs ad limbũ.⁊ ad hoc deſignãdũ nec erãt in⸗ ſpirata ſigna tꝑe legis nature:nec inſtituta temꝑe legis ſcripte.ↄfirmatõis aut extꝛeme vnctõis baptiſmi aut eu kariſiie erãt inſpirata tꝑe legis nate: in ſignũ deletõnis oꝛiginalis pcti:q̃ ⁊ tũc ſiebat.⁊ vnionis ꝑ caritateʒ cum deo q̃ etiã tũc fiebat.tũc.n.nceiuʒ fuit vt deleret᷑ oꝛigina le pctmn ꝑ qdð aĩa ſeꝑata fuit a deo ⁊ ꝙ vniret᷑ ꝑ grãm vt poſſet ꝓficere ad meritũ.ꝗl Ad illud qð obijcit᷑ de obla⸗ tione pᷣmiciqꝝ.dᷣm ẽ ꝙ ↄpᷣhendit᷑ ſub oblatõe. Sacrilſi⸗ ciũ.n.dicebat᷑ immolatio aĩaliũ.pᷣ qᷣcũq; alio mõ offere⸗ bat᷑ de aĩalibo ſiue de alijs oblatio dicebat᷑. Elel ʒ q̃ſdazx ſub ſacrificio.qð tñ ñ videt᷑ ex his v̈bis hug. 4! Ad illud qð qrebat᷑ ñt.dᷣm ꝗ; nũꝙᷓ defuit dina boĩtas ꝗn ſuffici ent᷑ qntũ ĩ ſe fuerit ſubueĩret hũane ſaluti.ñ tñ ea pleni⸗ tudine gre q in tꝑe gre:cuiꝰ rõ.j.dicet᷑.ex ꝑte aũt homĩs eẽt defect vopãs ad h.Cũ.n.hõ in ſtatu natuꝛe lapſe q̃ntꝰ erat moꝛbo ſuus ñ coõſceret:⁊ eo tantũ gre largitatè mi nus acceptaẽt ĩmo foꝛte ſuꝑfluã indicaret.ſibipᷣi qͥdãmõ datꝰ vt ex erroꝛe ſuo de cecitate ↄuinceret᷑: ⁊ ex maiſeſto moꝛbo de unpotẽtia ſiue infirmitate vt bis ↄgnitis cõfu⸗ geret ad medicũ.vñ hugo. In hoie ab initio fuit igrãtia 2 ↄcupĩa.ᷣ vt cogſceret hõ moꝛbũ ſuũ dimiſſus ẽ totꝰ ſi⸗ bi:ne foꝛte grãm ſuꝑfluã indicaret ſi pᷣmum infumitatis ſue defectů n agnoſceret. Illa ſibi relicta erraẽ cepit a veritate ꝑ ignoꝛãtiã ⁊ ↄuicta eſt de cecitate.poſtmodũ ꝑ legẽ data ↄuincẽda de infirmitate.poſt h̊ vtiq; ↄueniẽter data ẽ gꝛa qꝗͥ ⁊ illuĩaret cecũ ⁊ ſaluaret infirmũ. Mihilo⸗ minꝰ dico ꝙ nũꝙᷓ; defuit bomĩ gꝛa q purgaret᷑:neq; quo ĩ gra ↄſirmaret᷑.neq; qͥ ne deficeret ſuſtẽtaret᷑.neq; qͥ a ve⸗ nialibo purgaret᷑. Dico tñ ꝙ in ſlatu illoñ decuit diſtin⸗ cta eẽ ſacra ad bos effectꝰ.legi.n.nat᷑e marie ↄgruit indi ſtinctio qᷓtũ ad ſacr̃a:ſiẽ ꝙᷓtũ ad pcepta.co.n.dẽ lex nate ꝙ n ẽ diſtracta vł diffinita ꝑ legẽ ſuꝑadditã. vñ illi ꝓpꝛia ſunt q̃ in alijs ſunt coĩa.ſ. purgari ſacram̃to fidei.2 ad ꝓ ximũ oꝛdinari generalibo pceptis. ſ. facias alija qdcunqʒ vis vt faciãt tibi ⁊c. 4¶. Ad ull qð obijcit᷑ de ſide. doðm ꝙ fides ñ ẽ ſacrt̃m eo mõ ꝙ ſacẽm dicit᷑ inſtitutũ ad purgã⸗ dũ a culpa. qꝛ vt dicit hbugo. Imago in ſpeculoeſt fides ĩ coꝛde.que ꝗdeʒ imago ducit ad viſionẽ in ſpecie. Ratiõe igit᷑ qẽ imago q̃ ducit in ſpẽʒ dꝛ ſacẽ̃m.4Ad illð qð ob⸗ ijcit᷑.ꝙ fides figurat ãnihilatõʒ culpe.dðm ꝙ H̊ ñẽ ex in⸗ ſtitutõe aliq̃. Si qᷓrat᷑ rõ nueri triũ ſacioꝝ q̃ aſſigt bug. dðm ; hõ peccãdo tripłr droꝛdinauit ſe.reſpectu ei of⸗ ferẽdo ſe ſiue extollẽdo ſup deũ:vt diẽ anſelmꝰ. Reſpectu er eature inferioꝛis ſupponẽdo ſe illi.vñ hugo.poſtqᷓ a ſu pioꝛe auertebat᷑:ad inferioꝛa ↄuerſus pꝛecipitabat᷑.⁊ illi ſe ſubijciebat qð bonũ ſuũ faciebat.Reſpectu ſui qꝛ eo ꝙ ñ obediebat ſuo ſuꝑioꝛi: nec qð ẽ inferiꝰ ĩ homiĩe obedit ſuo ſuꝑioꝛi. In recõpenſatõʒ igit᷑ deoꝛdinatõis reſpectu dei offerebãt᷑ decime: q̃ ꝓfitebat᷑ deũ pᷣferendũ.qꝛ ĩ oblati one decimaꝝ ſignat᷑ dro attribuẽdũ qð ꝑfectiõis ẽ: homĩ qð imꝑfectois. In recõpenſatõʒ deoꝛdinatõnis reſpectu creaturaꝝ inferioꝝ fiũt oblatõnes.vt ſic bõ vitupabilit creature inferioꝛi ꝑ ↄcupĩaʒ ſe ſubiecit:vt laudabilit per hũilitatẽ int ĩm ⁊ deũ mediũ ↄſtituat. In recõpenſatõʒ deoꝛdiatõis in ſe fiebãt ſacrificia.vt ſic ĩoꝛdiata ↄcupia ꝙ erat rõnalł ſe ſuppoĩt aĩalitati:ita ĩ recõpẽſatõʒ ceoꝛdi⸗ natõis illiꝰ ei qdð c pure aĩale ſe rõnabiłr ſuponẽt. Alia ẽ rõ ſũpta ex ꝑte ſigficatõis vt dic hugo. dic. n. ſb lege na turali data ſunt ſacra. decia tões.ſacrificia.⁊ oblatiões. vt ĩ decĩatõe ꝗdẽ pctoꝝ remiſſio.ĩ ſacrificijs carnis mor⸗ en oblatoe boni oꝑis exhibitio ſignaret᷑. embꝛum ſecũüdum Ecũdo qᷓriẽ ſummaꝛie de eẽntia ſinguloꝝ. Prio at qrit᷑ ſummaꝛie ð mrĩonio.Scðo. d pnĩa.Leꝛcõ.de ſacrificõ.Quato.ð ob⸗ latõne vini ?2 paĩs. Quito.de decimatiõe. Curca mrioniũ pt qri. vtꝝ fuẽit inſtitntũ vt ſacim tꝑe innocẽtie. Scdᷣo.cuiꝰ fuerit ſacr̃m. Zercio.vtꝝ tũc fue⸗ rit aliq̃ illegitimitas ĩ ꝑſoĩs ↄhẽdis. Quarto.vtꝝ de le⸗ ge nature fuerit ꝙ vnꝰ cũ vna ↄtrabit cõiugiũ. rticulus primꝰ Irca pꝛimũ ſic.videt᷑ ꝙ mrĩoniũ fuit inſtitutũ vt ſacr̃m. In inſtitutõe.n.ↄiugij ñẽ facra mẽ⸗ tio reſpectu alicꝰ ſignati vel ex ꝑte dñi vel ex ꝑie ade.Ex ꝑte.n.dñi ñ dr niſi ꝙ fuerat adiutoꝛiũ ipi vi ro.⁊ qũo factũ ſit adiutoꝛiũ.ſ.de coſta eins de q̃ foꝛmata fuit mulier. In his auteʒ ſignificatio nulla expreſſe deſi gnatur. Similiter in verbis ipſius ade cum dicit. Hoc nũc os ex oſſibus meis. nihil eni aliud videtur erprime⸗ re niſi factuʒ ipſius ſicut ey ipſa littera ſequẽti patet: cu dicit᷑ hec vocabit᷑ virago:quia de viro ſumpta c. Ex ver⸗ bis etiaʒ ſequentibo nõ videt᷑ niſi inſtitutio eius ad offi ciũ.ꝑ boc ꝙ dicit᷑ adherebit vroꝛi ſue erunt duo in car⸗ ne vna. lic g ex neutra parte videt᷑ inſtitutio ipius matri monij in ſacramentũ. ¶ Pꝛeterea. inſtitui dicit matrimo niũ a ceo in ſacramẽtuz. ̊ H qũo: cuz verba illa gbo vi⸗ cetur intelligi ſacrametuz: ſint verba ade ſicut exprimit in Heñ.ex euangelio aũñt videt᷑ ꝙ ſunt verba dñi. ſiẽ hẽ xix. Math. vbi recitant᷑ verba ꝓpoſita. Qui fecit ab ini⸗ tio maſculũ 2 feminã fecit eos.⁊ dirit. ꝓpt h dimittet hõ patrẽ ⁊ matrẽ ⁊c̃.Et ſubiũgit᷑quod deus cõinxit homo non ſeparet.ex quibus veꝛbis colligit᷑ · ꝙ fuerũt verba do mini. Si aũt verba ade fuerũt ſicut expꝛimit᷑ ĩ Geñ. vñ ẽ ꝙꝙ dz mrioniũ a deo inſtitutũ. . autem eẽnt vᷣba ade: B etiã babet᷑.vj.ad Ephe.vbi dicit᷑ ĩ glo. In cuiꝰrei figuꝛa adã ꝗ erat ſoꝛma futuri:cũ de coſtꝗ ſua factã mulierẽ vi⸗ diſſz. diẽ in Geñ. H nũc os de oſſibome.⁊ ca.de car.mea. in⸗ di te ia . Ga⸗ eei tie ob⸗ tin⸗ ug. ioß⸗ etn Alu illi 0 edit ectu blati vomni ect bilit per töz pia di⸗ Mia Kna noes. Wor lor. cdo. job⸗ joe. be⸗ le⸗ * ¶ LNueſtio Er q̊ videt᷑ ꝗ mr̃imoniũ nõ tũc fuerit inſtitutũ vt ſact̃ᷣm Pꝛetẽa ſi inſtitutũ fuit in ſacr̃m:nõ vidr fuiſſe inſtitu tũ niſi ĩ ſigficatõeʒ ↄiũctõis xp̃i ⁊ ecclłie.pᷣ ſi xpᷣc nõ fuiſſʒ futurꝰ i carne:nõ fuiſſet ↄiũctio xp̃i ⁊ ecclie ĩ caꝛne.q̃ at eẽt rõ xp̃i in caꝛne ↄiũctio niſi ꝓpter redẽptionẽ ſic vr̃ ad heb. ij. Ila aũt redemptio ꝑ moꝛtẽ nõ fuiſſet pcem: ̊ ma⸗ nente ſiatu innocẽtie non fuiſſet nccia alſumptio carnis paſſibilis ĩ ro.q̃re nec ſignificatõ ↄiũctiõis xpᷣi ⁊ ecclie mentũ.¶ ¶ Cont᷑ br.vj.ad eph.vbi dic apłs. Sacrm hoe magnũ eſt:ego aũt dico ĩ xpᷣo ⁊ eccłia:vᷣ illud nõ fuit in⸗ ſtitutũ niſi in ꝑadiſo:̊ ↄiugiũ tũc fuit inſtitutũ in ſacr̃m in carne hmoi.no tũc fuit ncciũ inſtitui ↄingiũ in ſaẽ⸗ 6,; etiã dic hug: expᷣſſe vbi dic.& ſacr̃m ↄiugij ex omibus ſacr̃is q̃ ad remediũ hoĩs inſtituta ſũt: anñ pctm boĩs le⸗ git᷑ inſtitutũ. ¶ Itẽ aug. doꝛmit adã vt fiat eua.moꝛit᷑ xp̃ᷣe yt fiat eccłia. Doꝛmiẽte adaʒ fit eua de latẽ:moꝛtuo xpo cutit᷑ latꝰ vt fiãt ſacr̃a quibo foꝛmet᷑ ecclłia.ex qͥ colligit. ꝙ ißa diũctio ꝗ oꝛdiata fuit ad ſiqndũ ↄiunctõeʒ xpᷣi ⁊ eccłie. Ao qð dõm ẽ.ꝙ inſtitutũ fuit ↄiugiuʒ in ſacr̃m: ⁊ nõ tm in officiũ in ꝑadiſo.ſic pʒ.xxvj.diſ.iiij.li · ſentẽ. ¶¶ Ao illud vᷣo qð obijcit᷑ in ↄtraꝛiũ.ddm eſt. ꝙ in⸗ ſtitutũ fuit ⁊ rõne facti dñice ⁊ rõne ſᷣmonis dñi. Rõne facti ſiẽ erpᷣſſit augꝰ.in ſua auẽte.eo ꝙ de latere ade doꝛ⸗ mientis foꝛmata fuit eua. Rõne at̃ pmonis dñi quã ac⸗ cepit adã a dño ad ſiqẽndũ ꝓphence ↄiũctõeʒ xpᷣi ⁊ ecclie In extaſi eĩ illa in q̃ fuit ada:accepit futuroꝝ intelligen⸗ tiã. Eñ aug. Erxtaſis recte intelligi ad h̊ imiſſa: vt mẽs ade ꝑticeps angelice curie intrãs in ſctẽuariũ dei nouiſſi⸗ ma intelligẽt. Per illud qd ſeꝗtur. Relinquet hõ pr̃eʒ ⁊ matrẽ ⁊c.ſignabat᷑ ↄiunctio duplex xp̃i et eccłie.pᷣmo in oſenſu.ſcdᷣo in ↄfoꝛmitate caꝛnis.⁊ ſic pʒ plene tuc inſti⸗ tui ↄiugiũ in ſacr̃jm.ꝛlzʒ nibil dicat᷑ ibi expſſe de ſignato nihilominꝰ adam ꝓphetice illud intellexit ⁊ ꝓphetico ſpũ eructauit.ſicut dic ang.⁊ G̊ ideʒ ex ðᷣbis ipſiꝰapli babet᷑. Aod ſcdᷣm obiectũ dðᷣm. ꝙ licet vᷣba illa legant᷑ eſſe ipiꝰ ade:tñ et dñi fuerũt. Vñ aug.ſuꝑ geñ. vðᷣba iſta.hoc nũc os ex oſſiba meis ⁊c.cũ ade ſcriptura fuiſſe dicat:xpᷣe in cuangelio deñ dixiſſe declarat. vt intelligam? illaʒ exta ſim deum diuinit?hoc dixiſſe. de?g inſtituit facto:inſtitu it et etiã verbo:ſ̊ adam mediãte. ¶ Ad tercin dðᷣm.ꝙ licʒ peccato nõ eriſtente non fuiſſet moꝛs xp̃i nccia:et ita ne aſſumptõ carnis moꝛtalis:nihilominꝰtamẽ potuit eſſe gnum ſacre rei.aſſumptio em̃ carnis nõ tm̃ deſignat hc vtilitatẽ in ſcripturis:ſᷣ et plures alias. Oꝛetẽa dicũt futurũ erat ꝙ hbõ laberet᷑ ꝑ peccatũ:ↄueniẽter inſtitutuʒ fuit ſignũ vt bõ pᷣuidere poſſet id per qð eſſet remedium. 2 ideo nõ fuit ſuꝑnacuuʒ inſtituere ↄiugiũ in ſacrm tem⸗ poꝛe innocẽtie. ſicut aꝛs medicine non eſt ſuꝑuacua: et ſi nullꝰegꝛotaret. valeret em̃ qᷓtum ad illã ꝑtem que ẽ p̃ſer/ uare ab egritudine: et qᷓtum ad illam ꝑtem valere poſſet vubiũ illam mulierè nõ cum homo egrotaret. —.— Articulus ſecundus cũdo q̃ꝛit᷑ cuiꝰ rei mr̃ioniũ fueꝛit ſacrẽ̃m. Et videt᷑ ꝙ fuerit ſacramentũ duplicis ↄiunctio/ nis. ꝑ boc ꝙ dicit aug. de bono ↄiugali.non ẽ ꝑtinere ad matrimoniũ.cũ qua docetur nõ fuiſſe ↄiũctio ſexus. Quod magis erponit leo papa dicens. cũ ſocietas nuptiarũ ita a pᷣncipio ſit inſti⸗ tutum. vt p̃ter ↄiunctiõeʒ ſexuũ nõ habeat in ſe xpi et ec⸗ cleſie ſacr̃m:nõ eſt dubin illaʒ mulierẽ nõ ꝑtinere ad ma trimoniũ in q̃ docet᷑ nõ fuiſſe nuptiale miſteriũ. Ex qͥ vi detur.ꝙ matrimoniũ inſtitutũ fuit nõ tm̃ ad ſiqudũ ↄiũ ctõeʒ xp̃ᷣi ⁊ eccłie ĩ caritate:̊ et in nate ↄfoꝛmitate.⸗ Sʒ videt᷑ ↄtrariũ multiplici rõne. IUna ẽ qꝛ mr̃imoniũ eſt et fuit licet nõ ſeq̃tur carnalis copula.NQõ ↄſequẽti aũt car nali copula nõ ſignat᷑ ↄiunctõ xpᷣi et eccłie in ↄfoꝛmitate nature:ꝗᷓ cũ adhuc remaneat matrimoniũ ſacramentuʒ 2 eq̃lis ſanctitatis: ſim ꝙ dic aug.in li.de bono ↄiugali: nõ opoꝛtuit pᷣmo eſſe inſtitutũ vt ſacramentũ in ſignifica tionẽ vtriuſq; ↄiũctõnis. NPꝛetẽa. iũctio rpᷣi et eccłie ĩ ſecunda caritate:ſiue dei ⁊ eccleſie fuiſſet:licet nõ facta eẽt aſſum ptio caꝛnis.⁊ hoc eẽt vlłe ſignatũ ſᷣm oẽm ſtatũ: reſpct᷑u illiꝰvr̃ tm̃ eſſe mr̃ioniũ inſtitutũ. 1 d qð doõm. ꝙ reſpe mtel etu vtriuſq; ſuit inſtitutũ.AVñ ſic intelligẽde ſunt auẽtes aug. leonis pape. O mulier illa cũ q̃ nõ eſt ꝑmirdᷣo ſe⸗ xus lʒ ꝑtineat ad mr̃ioniũ:nõ tñ ꝑtinet ad matrimoniũ qð expᷣſſam et plenã tenet ↄiunctõeʒ xp̃ᷣi et eccłie.nihilo⸗ minꝰtñ pꝛeter illã hr̃et rõnem ſacramẽti. licʒ non totatr ſignarent᷑. Per illud aũt qð dr in Geñ.adberebit vxoꝛi ſue notat᷑ ↄiũctio ĩ caritate.ꝑ hoc aũt qð ſeꝗtur et erunt duoĩi carne vna:notat᷑ aiũctio in ↄfoꝛmitate nature. Sʒ diſtinguendũ eſt. vni ſignati fuit ſacr̃jm vłr alterius dᷣo adueniẽte copula carnali:et h̊ diſtinguit hug.dicens Mꝛ alteriꝰſocietatis ſacr̃in fuit in ↄiugio:alteriꝰ ſocieta tis ſacramentũ in oiugij officio:et ꝑ hoc põt patere qua⸗ liter reſpondendũ eſt ad obiecta. Articulus tercins Ercio querit᷑ vtruʒ fuerit tũc aliqᷓ illegitimi⸗ tas ĩ ꝑſonis ↄtrahẽdis.qð nõ vr. Cũ eĩ datũ . et iſtud pceptũ. Creſcite ⁊ multiplica.⁊ tm̃ ↄditi eſſent vir enus et mulier vna: ſi mortua eſſet altẽa illaꝝ ꝑſonaꝝ poſt ꝓcreatõeʒ ꝓlis: opoꝛteret filiã cogno ſci a pre vel matreʒ a filio:niſi eſſet multiplicatõ ꝓlis.et ita nulla eẽt ꝑſona ülegitima.¶. Pꝛetẽa ĩ leuitico cẽſent᷑ ille gitime ꝑſone plures.ſic ſoꝛoꝛ 7 frater ⁊ alia hmõi. ta les at᷑ nõ erãt illegitime a pᷣncipio:nõ &̊ vr a pᷣncipio ali⸗ mulieris indiuidue vite retinẽs ↄſuetudinẽ. d qð di q̃ fuiſſe illegitimitas ꝑſonaꝝ:b̊ ꝙ mr̃imoniuʒ oa — cendũ.ꝙ illegitimitas aliq̃ruʒ ꝑſonaꝝ fuit a pᷣncipio ſcʒ pr̃is ⁊ filie:⁊ mr̃is ⁊ filij.Et h̊ deſignat᷑ er illis vbis ꝗbo dr in geñ. Relinquet hõ pr̃eʒ et mr̃em ⁊ adherebit vxori ſue 7c. ¶¶ Ao illud vᷣo qð obijcit᷑ Fm poſitõem facta.dðm eſt ꝙ lʒ fieret multiplicatio ꝓlis.oꝑteret illã copulã fieri pr̃is cũ filia ſicut factũ fuit.xix· geñ.de lothꝗ cognouit filiã ſuã.ſi ᷣo nõ ſuꝑeſſent plures ꝑſone.vł dñs alio mõ ꝓuideret:vel de illegitima legitimã faceret.4¶ A aliud vᷣo dõᷣm.ꝙ licʒ plures eſſent ꝑſone illegitime ꝓceſſu tꝑis nõ tamẽ ita ↄgruebat a pᷣncipio cũ nõ erat multiplicatõ ꝓſonarũ. Si em a pᷣncipio tot eſſent illegitime: peccarẽt cognoſcendo fratres ſoꝛoꝛes ſuas:qð opoꝛtuit a pᷣncipio anteꝙᷓ fieret multiplicatõ generationis. rticulus quartꝰ Einde querit᷑ vtꝝ de lege nate fuerit ꝙ vnus cũ vna ↄtrahat ↄiugiũ.⁊ vr ꝙ ſic:ꝑ hoc qð dĩ iiij. geñ. ſuꝑ illud lamech accepit duas vxoẽs dicit interli.pꝛimus ↄtra naturã et ↄtra moꝛẽ ꝑ bigami⸗/ am adulteriũ ↄmiſit. Ex qͥ accipit᷑.ꝙ ex lege nature ẽ:q vna vni ↄiũgat᷑ mr̃ionialiteꝛ.¶¶ Sʒ otra hoc eſt. ꝙ ex lege nature generalis in pluribo aĩiantibo vnꝰmaſculłꝰcoplat᷑ pluribo femini ſexꝰ. Im naturã etia rõnaleʒ vnꝰ hũit plu res vxoꝛes.ſicut legit᷑ de Jacob ⁊ de dauid. Si at᷑ eſſet ʒ naturã: vterq; peccaſſet.delinquẽ eĩ ð legẽ natiꝛe ẽ pctm Reſtat ̊ ꝙ copulari cũ płibo vxoꝛibo nõ fuit ð naturaʒ. Et h̊ idem dic aug.in li.de vᷣgi.antiꝗs iuſtis nõ fuit pct᷑ʒ ꝙ; pluꝛibo vxoꝛibo vtebant᷑.nec ðↄ naturã hox faciebat: er,d nõ laſciuiẽdi cauſa:ſ̊ gignẽdi hoc faceꝛẽt.¶ Ad qð dõᷣm eſt. ꝙ natura generalis in aĩantibo plibo:et ẽ nata ſpãl in hoĩc. Qatura vᷣo ſpãlis pt᷑ attendi vel ↄꝑatõne ad bo⸗ nũ /ꝓlis vel ↄꝑatõe ad bonum fidei:vel bonũ ſacr̃i. ſm q̊ naturã generalẽ nõ eſt rõ mr̃ionij aut ↄiugij.ſᷣm rõnẽ vᷣo ſpãlem ꝙ vnꝰcopulet᷑ vni tm̃.nõ eſt ex rõne boni ꝓlis.qð pʒz ex h.cũ em̃ multiplicari oꝑtuit/plem ad cultũ dei:vnꝰ br̃e potuit plures vxoꝛes. Rõne vo bone fidei ⁊ boni ſaẽ menti qð eſt vlterius ſi oꝛdinet᷑ natura ꝙ vnꝰ habet plu⸗ res eſt ↄtra naturã.ſic ꝗ̊ vno modo eſt cõtra naturã:alio modo nõ.⸗E aũt lamech dicit᷑ feciſſe cõtra naturã.hoc fuit qꝛ licʒ intẽderet ꝓcreare ꝓlem: nõ tñ ad cultuʒ dxi.⁊ H̊ mõ faciebat ᷣm naturã. Jacob ſeruabat at᷑ in h rõneʒ bone ꝓlis:gꝗa nõ adheſit Lye cauſa pꝛolis ꝓcreande niſi 4 it in ꝑadi ad cultum dei.ſed nõ in hoc ſeruauit ratõnẽ fidei.ꝙ nulli alij adheſit ꝑ copulã carnaleʒ. Ratio vo ſacr̃i ſimpliciter ꝙ eſt in ↄiũctõne xp̃i cũ eccleſia q̃ vna eſt:non oĩno ſerua⸗ batur bi. ſed in hoc ſeruabat᷑:ꝙ in matrimonio rachelis ↄiũctio eccleſie rõe ↄtemplatiuoꝝ deſignabat᷑. In lya vðᷣo ↄiunctio eccleſie ratione aetiuoꝝ:de his amplius dietum eſt ſupꝛa libꝛo tercio. V embꝛeum tercium nſeq̃nter querit᷑ de ſacro penitentie. Cir⸗ ca quod querit᷑ primo. vtrũ inſtitutũ fuerit in ꝑadiſo.Scðdo vtrũ aliquã rõnem habeat natura. Urticuins prinmus Irca pꝛimuʒz ſic.iQon fuit necia pnĩa ante la⸗ pſum pct᷑i:non ᷓ neceſſariũ fuit ſacr̃m peniten tie anteqᷓ; hõ peccaſſet. In ſtatu q̊ in quo hõ fu õ fuit neceſſariũ ſacrẽ̃m penitentie maxĩe añ pctm.¶ Pꝛe.nõ fit alicubi mentio de ſacr̃o pnĩe. Nam ſi facta eſſet:aut hoc eẽt anteqᷓ; hõ peccaſſ.t:aut cũ hõ pecca ret.aut poſt.Añ nõ fuit:cũ ꝓ nihilo eſſet.nec fit iti men⸗ tioniſi de pᷣceptis et ꝓhibitõnibo ⁊ ↄminatione.iec tunc qñ ꝑpetratũ fuit pctẽm:ibi em̃ nõ agit᷑ niſi de pctẽ̃o et cauſ eius et ſeqla ipſiꝰ. Poſiea vᷣo non agit᷑ niſi de pena multi anmun colligit᷑ ꝙ nõ fuit inſtitutio facta in ꝑadiſo Contra.pnĩa eſt medicina quedã ſpũalis.̊ dupliciter eſt medicina coꝛꝑalis.quedaʒ em̃ eſt pſeruatiua a moꝛbo: quedã expulſiua moꝛbi.Silr dʒ eſſe medicina ſpũalis du plex.ſ.pᷣſeruatiua a moꝛbo:⁊ expulſiua moꝛbi. Pꝛeſerua tiua aũt nccia fuit añ pctẽm. neceſſaria fuit pnie inſtitu⸗ tio añ petᷣm ſed nihil qð erat hũane ſaluti neceſſariũ fuit pᷣtermiſſum a diuina ꝓuidẽtia:q̊ ⁊c. ¶ Oð ↄcedũt quidã dicentes pniam fuiſſe inſtitutã in ꝑadiſo anteqᷓ; moꝛbo eſ⸗ ſet.vt ſic eſſet medicĩa pᷣſeruatia a morbo:ne fiet lapſus ĩ pctm.⁊ hoc fieri dr q facta eſt ominatio.quacũq; die co⸗ mederis moꝛte moꝛieris: ſ̊ poſtea illa q̃ fuit pᷣſeruatiua facta eſt expulſiua moꝛbi.et ↄueniebat vt in ꝑadiſo cõſti⸗ tueret᷑ ad cauenduʒ a moꝛbo actualis pct᷑i. Si em̃ fuiſſet cautela a moꝛbo actualis pct᷑i: nõ fuiſſet ſecutũ oꝛiginale petm:nec alij defectus multiplices in quoꝝ remediũ ſunt alia ſacramenta ⁊ ſic tm̃ fuerũt duo ſacramenta in ꝑadi⸗ ſo.ſcʒ matrimoniũ ad multiplicandũ nũeꝝ fideliũ:⁊ in ſi⸗ gnum vnionis mẽbꝛoꝝ eccłie cũ capite.⁊ aliud ↄſeruati⸗ uum hois in ſanitate:ne ſcʒ caderet in egritudineʒ.Cum em pnia duo habeat.ↄmiſſa flere:et flenda non ↄmittẽ. qᷓ tum ad pꝛimã ꝑtem eſi expulſiua moꝛbi iam ↄtracti:qᷓẽtuʒ ad ſcdᷣam ꝑtem pᷣſeruatiua a moꝛbo futuro.Si em̃ inſtitu ta fuit ante pctm:hoc fuit ad pᷣſeruanduʒ a moꝛbo.Si vo fuit inſtituta pꝰpctm in ipſa erpulſione:hoc fuit ad cura⸗ tionẽ pcti.¶ Sed planũ eſt ꝙ boc nihil eſt.qꝛ cum peniten tia ↄcernat ſiue impoꝛtet in coꝛde doloꝛeʒ de pcto.nec ſine hoc eſſe põt pnia. hoc aũt nullo mõ ↄgruebat ſtatui inno/ centie: nec penitentia. Poſt la pſum aũt poſſet penitẽtia eſſe medicina p̃ſeruatiua ſcʒ ab iteratõne pcti ſiue recidii uo:ſed ante nequaq;. ec hoc ꝙ dico flenda nõ ↄmittere dicit eſſe pnie:qꝛ tũc eſſet pnĩa in patria. Jvðo alij dixerũt ꝙ inſtitutio pnie non aliud fuit niſi ipſa inſpiratõ.q̃ dñs pꝛimis pꝑentibo inſpirauit pnĩaʒ ſuꝑ primo pct̃o:maxime cũ inſlixit penas.Pena em ſicut dicit glo.oculos aperit: qs culpa claudit. ¶ Aliter vo dm. ꝙ in eo qð poſuit dñs cherubin ⁊ flammeũñ gladiũ añ padiſum.ad cuſtodiendã viã ligni vite.dabat᷑ intelligi ſuſtinẽtia pene ꝗ ꝑ flammeũ gladiũ deſignat᷑ ex gratia ſiue er caritate. Per iſta em̃ oꝑ tet incedere actualiter peccantẽ: ſi dz ꝑueniꝛe ad viã ligni vite. et jm h̊ dicit᷑ inſtitui in ꝑadiſo. qꝛ ĩ exitu a ꝑadiſo di ſponebat᷑ vt ꝑ illud fieret reuerſio.hoc etiã eidet᷑ ſicficari illud qð dic mgr̃ in hiſtoꝛijs. Eiectõeʒ pꝛimoꝝ pentũ re⸗ pñtat ecclia in capite ieiunij:cũ eijcit extra eccłiam aliqͥs. ciliciũ dat:in ſignũ tunicaꝝ pelliceaꝝ. Cinerẽ ſub hio veꝛ bis.Cinis es ⁊ in cinerẽ reuerteris. In memoꝛiã vo ma⸗ „* ledictionis eiecti:candelas ferunt ardentes.quia ꝓ oꝑe qͥ poꝛrexerũt manꝰad pomuʒ vetitũ.appoſita eſi ignea rum⸗ phea ꝑadiſo.claudunt᷑ foꝛes:ĩ ſignũ aditus ꝑadiſi quon- dam obcluſi.Ex quibo deſignat᷑ ꝙ ibi ſacrᷣm pnie deſigna batur.l aũt hec veritatẽ nõ habeant pʒ.aliud eſt eniʒ penã ↄminari ne ↄmittat᷑ offenſa: ⁊ aliud eſt inſtituere pe/ tentiã in ſacrᷣm. Pꝛe.aliud eſt infligere penã ꝓ offenſa cõ miſſa ſiẽ punire tranſgreſſoꝛem: et aliud inſtituere ſacra⸗ mentum penitentie.vnde dico ꝙ non ſint inſtituta in pa⸗ radiſo:hec infra plenius patebunt. Articulus ſecundus Ecũdo querit᷑. vtrũ rõnem aliquã habuerit a / natura ⁊ videt᷑ ꝙ nõ.natura em̃ in ſtatu inno⸗ centie nõdũ erat vulneꝛata.nõ ꝗᷓ tũc tꝑis dicta bat remediũ vulneris. Pctm aũt eſt vulnꝰ anime:nõ ꝗ̊ di ctabat natura pnĩam q eſt in remediũ vulneris qð eſt pec catum actuale.nõ q̊ ſacr̃jm penitentie tũc tꝑis dictamẽ ha buit nature.¶ Pꝛe.pnĩa inqtum pnĩa reſpicit pctẽᷣm pᷣex⸗ iſtens.penitere em̃ eſt dolere de hoc qð iudicat᷑ eſſe malũ. Si gꝭ̊ ſacr̃m penitentie ſuonit añ ſe pctm.nõ dicit medi cinaʒ vt pᷣſeruatiuã:ſed tm̃ vt curatiua: ñ videt᷑ eſſe ex in ſtinctu nature exñte in integritate.q̊ ſacrm penitentie non videt᷑ eſſe ex inſtinctu nature ᷣm ſtatuʒ innocentie.4¶ Si dᷣo dicat᷑ ꝙ fuerit ſᷣm inſtinctũ nature lapſe:hoc nõ videt᷑ Quod em̃ inſitum eſt nature:a ↄditione nature eſt ei inſi⸗ tum. Et ita ſi ẽ Fm inſtinctũ nature lapſe:erit inſitũ etiaʒ nature cũ nõ erat lapſa.licet tũc nõ moueret actu ad illaz Oð etiã videt᷑ ꝑ ſimile.pᷣcepta em̃ q̃ ſunt ex dictamĩe na⸗ ture.a pᷣncipio inſita erãt ipſi nature:et cum non erat la⸗ pſa.Eodem mõ videt᷑ eſſe de alijs q̃ ſunt ex inſtinctu nat᷑e. Lex em̃ nature eſt.q̃ ĩtelligit hõ quid ſit bonũ ⁊ ꝗd ſit ma lum.nec ꝑ pctm imago dei ita deterioꝛata ẽ:vt nulla in ea lineamẽta remãſerint:nec oĩno deleret᷑ qd ibi ꝑimaginezʒ dei cũ creaꝛet᷑ impᷣſſum ẽ.Si q̊ ſacrt̃m pnie fuit inditum in natura lapſa: fuit ⁊ inditũ in natura non lapſa.¶ Ad qdG dðᷣm eſt.q; ſacr̃Dm pnĩe aliquo mõ inditũ eſt a natura: ꝓ⸗ ut h̊ loꝗmur de ſacro pnĩe.loꝗmur em̃ hic de doloꝛe penitẽ tiali.nõ em̃ tm̃ indituʒ fuit nature a ↄditoꝛe nature illud ꝑ quod poterat ↄſeruari in integritate et ꝓficere in illo:łᷣ et ꝑ quod poterat reꝑari ſi deterioꝛaret᷑.quia g̊ ꝑ peccatũ actuale facta eſt pᷣmo deterioꝛatio nature.inſertum ẽ ipſi nature rõnali remediũ ↄtra hmõi deterioꝛatiõeʒ. Hoc at eſt pꝛimũ ⁊ ꝑ ſe remediũ pnĩa.et ideo a natura eſt aliqͥ mõ inditum ſacr̃jm pnĩe. Ad obiectũ autẽ in ↄtrariũ dom ẽ ꝙ licet natura pꝛimitꝰ inſtituta.nõ tũc indigeret illo rᷣme⸗ dio cum nõaũ eſſet vulnerata:nihilominꝰtñn indigebat co gnitõne illiꝰremedij.qꝛ de ſe poſſibilis erat ad lapſũ.Ce⸗ gnitio at᷑ ad hoc vtilis fuit.vt ſi laberet᷑ hmõi remediũ:qᷓ⸗ reꝛet ꝑ qð ſanaret᷑.¶ Ad ſcdᷣm vᷣo dðᷣm.q; pnia ꝓut maxĩe ꝓprie accipit᷑ reſpicit petᷣm pᷣexiſtens. eſt tñ aliqua ↄditio pnie q̃ põt eſſe pcto non exiſtente:ſicut eſt illa q̃ eſt de non ↄmittendo in poſteꝝ.¶! Ad terciuʒ vᷣo dðᷣm.q aliter ſunt inſerta ipſi nature ſemĩa iuſticie:⁊ aliter ſemia medicine ſpũalis.Semina em̃ iuſticie inſerta ſunt.vt quibo indiget hõ ſᷣm oẽm ſtatũ. Semĩa vᷣo medicine ſpũalis inſerta.vt quibo iuuaret᷑ hõ ſᷣm nature lapſe:et quo tꝑe lapſa ẽ.nec eſt dicendum ꝙ tũc pᷣmo inditũ ſit nature qð ꝑtinet ad co⸗ gnitionẽ remedij cum ipſa natura vulnerata:ſed pꝛiꝰ fuit ei inditum.vt tũc ex inſtinctu nature quereꝛetur remediũ cum eſſet neceſſarium. Membꝛum quartum gtur de ſacrificio. Pꝛimo ꝗ̊ querit᷑ de ↄue nientia ſacrificioꝝ. Scðdo ſi ſacriſiciuʒ fuit ſacramentum.Tercio cuiꝰrei ſacramentuʒ Quarto ↄueniebat illud incipere duratõne ipſius. Sexto de ſacrificijs caym et abel et alioꝝ tꝑe legis nature. Septimo de oblatione pa/ nis et vini. 4 . t e t ¶MVMneſtio rticulus primus Irca pꝛimuʒ querit᷑.Cuʒ aĩalia in nullo penã merueꝛt.nec hõ demeruit in aliqͥ coĩicando cuʒ illis: qᷓre punita ſunt aĩalia ĩ ſacriſicijs.⁊ q̃rit quare fuit homi inditũ pꝰlapſum exercitiũ ſacrificioꝛuʒ. õnale ſiquidẽ fuit venerari deũ oblatõnibo:ſ q̃re ſacri⸗ ſicijs in quibo puni ialia qᷓ penã nõ merueꝛũt:nulla ratio videt᷑ n.multiplex eſt cã ſacrificioꝝ. fiebãt em̃ in ſignũ:in figurã et in penã.In ſignũ.ꝙ aĩalitas hũana im ꝑio rõnis obediendo:deo debuit offerri. In figurã ſcz hũane redemptõis fiende.ꝑ filiũ ſacrificãdo ſe pr̃i. In pe nam:qꝛ natura huũana q̃ eſt natura mãſueta.abhoꝛret ef⸗ fuſionẽ ſanguis ⁊ maxie in merito.pᷣter igrẽ cauſas genẽa⸗ les oĩm oblatõnuʒ he ſunt ſpãles in ſacrificioꝝ oblatõne ⁊ alie qdam q̃ inferiꝰtangunt.Qð aũt obr.ꝙ nõ meꝛuer̃t penã. Rñſio.ꝙ in nõ exñtibo ad imaginẽ dei nõ eſt atten denda pena penes meritum vel demerituʒ:ſed potius pe⸗ nes meritum vel demeritum eoꝝ ꝓpter q̊s ſunt.ſ.homiĩes. Articulus ſecundus Irca ſcðm ſic oñdit᷑.ꝙ ſacrificium nõ ẽ ſact̃m ſacrificium fuit ex aĩalibo.vel ſᷣm quoſdã ex teꝛ enaſcentibo. q̃ aũt rõne talia dicerent᷑ ſacra⸗ menta:eadẽ rõne⁊ alia dicerent᷑.cũ nulla facta ſit inſtitu tio plus de his ꝙᷓ de alijs.ſ̊ ↄſtat ꝙ nõ om̃es res cedebant in rõnem ſacramenti.nõ ꝗ̊ videt᷑ ꝙ iſta ſacrificia fuerunt ſacr̃a rõne materie ex qua ſiebant:nec rõne ipſiꝰ ignis ſu⸗ peradditi.qua em̃ rõne diceret᷑ płeſſe: ſacr̃m rõne ipſius ignis:q; rõne aeris vel alterius rei create. Si aũt dicat ꝙ hoc fuit.qꝛ dñs reſperxit ad abel ⁊ muneꝛa eiꝰ⁊ ita eo ꝙ; acceptauit dñs bmõi ſacrificia:dicant᷑ ſacramẽta.ſ̊ ̊ nõ videt᷑.acceptatio em̃ illa nõ fuit ꝓpter eſſentiã munerum. ſed ꝓpter ipᷣ̃am deuotõeʒ offerenns. Vñ greg. dicturus qꝛ deus reſpexit ad munera:premiſit ſollicite qꝛ reſpexit ad abel. Ex q̃ re patent oſtendit᷑ qꝛ nõ offerens a muneribus ſed munera ab offerente placueꝛũt.dona eniʒ iniquoꝝ nõ pꝛobat altiſſimus:nec reſpicit in oblatõnibo ipſoꝝ nec in multitudie ꝓpiciabitur peccatis eoꝝ:ptʒ &̊ ꝙ occepta erãt ex deuotõne offerentis. Sʒ ꝙ ſacramenta dicant᷑:hoc ẽ ex ſimilitudine oblatoꝝ ad aliquã reʒ ſacrã:nõ & ex accepti one ſacrificia hñt eſſe ſacramẽta.¶ Pꝛeterea ſacr̃m ex in ſtitutõne ẽ ſignans.ex ſanctificatõne inuiſibileʒ gram ↄfe rens.Sʒ ſaerificiũ nõ habuit tũc ex inſtitntione ꝙ eſſet ſi⸗ gnans.nec ex aliq̃ ſanctificatõne ꝙ eſſet gRam inuiſibilem conferens:cuʒ nulla legat᷑ ſanctificatio illoꝝ ſacriſicioꝝ. ſQec ex h̊ dicebant᷑ ſacr̃a hr̃e rõnem ſacr̃i:qꝛ ſiłlia erant in ſpẽ illis q inſtituta erant tꝑe legis.¶ Pꝛeterea ſacr̃a pla⸗ cent dño inꝙtum hmõi.ſ̊ de ſacrificijs legit᷑ ꝙ nõ placuezt dño ſicut hr ab aug.de ciui.dei.iſQõ vult dñs ſacrificium trucidati pecoꝛis:vᷣ ſacrificium ↄtriti coꝛdis.¶ Pꝛeterea biere.vij.dr.õ ſum locutꝰcuʒ pr̃ibo vr̃is et nõ pᷣcepi eis in die q̃ eduxi eos de terꝛa egipti de ᷣbo olocauſiomatũ 2 victimaꝝ:h̊ hoc vᷣbuʒ pᷣcepi eis.d.ANudite vocẽ meã ⁊ ero vob de et vos eritis mihbi ls ⁊c̃. ¶ Pꝛe.deus ſpũs.car⸗ nes at᷑ pecoꝝ ſenſibiles ſunt.odoꝛ at᷑ eaꝝ cũ cremant᷑ non placet.dᷣ offendit odoꝛatũ hoĩs bñ diſpoſiti: multo ꝗᷓ foꝛti us nulla ẽ ppoꝛtio illi odoꝛis rõne eiꝰin ſe reſpectu ipſius ſpũalis olfatꝰꝗ eſt in ſpũ.dico q̊ ꝗ bʒ ſummũ olfatuʒ ſpũ/ alẽ:nõ placʒ hmõi ſacrificiũ.ᷓ ſacrificiuʒ ñ hũit tũc tꝑis rõnem ſacr̃i.¶ Pꝛe.ꝑ ĩmolatõem res q̃ erãt humano vlui vtiles ad quẽ oꝛdiata erat.deſiruit᷑ vł adnihilat᷑ nec cedit ei in hmõi vtilitatẽ. deo at᷑ ꝗ eſt ↄditoꝛ hmõi creaturaꝝ ad vſum hoĩs:nõ placet deſtructio illiꝰvtilitatis.ᷓ nõ placet ſacriſicium inqtum hmõi.et ſacrjm inqᷓtum tale placʒ do g ſacriſicium inqtum tale nõ eſt ſacr̃m.⸗. Pꝛe. deus ẽ cõ⸗ ditoꝛ hmõi naturaꝝ. ↄditoꝛ autẽ nature nõ querit deſtru⸗ ctionẽ eiꝰqð ↄdidit.ꝑ ĩmolatõeʒ autẽ deſtruit᷑ ſiue ꝑ ſacri ficium: ꝙ nõ placet ei ſacrificium. et ita vt pꝛiꝰ.¶ Pꝛe. eq; eſt de ſpiritꝰnunc vt fuit tunc.ſᷣ nunc nõ regrit ſacrificia pecoꝝ vel auiuʒ vt liquidoꝝ vel aꝛidoꝝ:q̃ nec tunc regre⸗ ſecunda bat.tunc ergo non placuerunt ei ſacrificia.¶ Item quo⸗ modo ſanctiſicaꝛet᷑ tunc hõ ꝑ hmõi ſacriſicia pluſqᷓ ꝑ alia teuote deo oblata.ſi ̊ nõ ex quibuſcunq; ſanctifica batur nec ex his:̊ nõ erant ſacramenta.cuz ſacramenta oꝛdinẽ tur ad ſanctificationẽ.¶ Pꝛe.oblata vel ſanctificata dicũ tur cum offerunt᷑ ex ſanctitate voluntatis.⁊ nõ ſanctifica tur voluntas ex illis. Si ergo ſacrificia ſancta dicebant᷑ hoc erat rõne ſanctitatis ĩ voluntate ⁊ ñ ecõuerſo. Cõ⸗ tra.dicit᷑ in canone miſſe.placeat tibi ſacrifſicium noſtrũ ſicut placuit ſacrificiuʒ abel et ſacrificium abꝛa be.ſed il⸗ la ſacrificia ex hoc placuerunt qꝛ ducebãt ad veꝝ ſacrifi⸗ cium:ergo ſacrificia hmõi erãt ſacramenta.4! Item ſacri fſcia q̃ erãt in lege moyſi erãt ſacramenta.et hec nõ diffe⸗ rebant ab illis in ſpẽ:ergo hec dicẽda fuerũt ſacr̃a.q¶ JIteʒ aug.ↄtra aduerſariũ legis et ꝓbetaꝝ.vnum veꝝ ⁊ ſingu⸗ lare ſacrificiuʒ multis ẽ antea ſacrificioꝝ ſigtum figuris Eyxy quo br̃.ꝙ ſacriſicia ſunt ſacr̃a.ſigna em̃ fuerũt veri ſa crificij.¶ Item aug.in.vij.de ciui.dei. Hoc miſteriũ vite eterne ab exoꝛdio geneꝛis humani ꝑ quedã ſiꝗᷓ ⁊ ſacr̃a tẽ⸗ poꝛib ↄgrua quibo oportuit p̃dicatuʒ ẽ ꝑ angelos.ꝗ̊ tẽꝑe legis nature ſacrificia erant ſacramenta.4! Item hug. de ſanc.victo. In lege nature tria fuerũt ſacr̃a.cecime.õbla tiones.⁊ ſacriſicia.decime in ꝓpoꝛtõnibo:oblatõnes in re/ bus:ſacrificia in aĩglibus.ergo ſacrificia tẽꝑe legis natu re fuerunt adNins ſacrificia oblata a fidelibus ſacr̃a eꝛãt etiã tꝑe legis nate cum nõdum eſſent inſtituta: ſed ex inſpiratõne diuina oꝛdinata.¶ Ad obiectũ vᷣo prĩo in cõtrariũ dõm eſt.ꝙ licet rõne materie ſumpta eſſent de aĩantibo et ð his q̃ veniebãt ex terꝛe naſcentibo:nõ tñ oꝛdi nata ſunt oĩa in rõneʒ ſacramẽti.aĩantiuʒ em̃ quedã ſunt naturaliter mũda.quedã naturałr immũda.ſilr eſt ĩ terꝛe naſcentibo.q queda habẽt aptitudinẽ ad ſignanduʒ rem ſacrã ꝓpter ſui nobilitatẽ.et quedã nõ.ſicut in liquidis.q̃⸗ dam ſunt nobilioꝛa alijs et in aridis ſiłr. ꝓpter qð non eſᷣ oĩm hmõi reꝝ oꝛdinari in rõnem ſacramẽti:ſ̊ eaꝝ q̃ hñt rõnem ᷣ̃m ſimilitudinẽ nobilitatis naturalis ad ſigdum rem ſacrã.¶X Ad id qð obr de igne in ſacriſicijs.dicendum ꝙ; ignis triplex eſt.quidã diuinitꝰ deſcendẽs.quidã vᷣo per miſtros dei.quidã vᷣo neutꝛo mõ. Pꝛimo aũt ſuit diuinitꝰ deſcendẽs.ſicut pʒ.iiij.geñ.ex tranſlatõne theodotõis vbi dicit᷑inflãmauit dñs ſuꝑ abel⁊ ſacrificiuʒ eiꝰ.ſuꝑ caym aũt ⁊ ſacrificiũ eiꝰnõ inflaãmauit. et dicit hiero. vIgnez de celo veniꝛe ſolitũ ad ſacrificiũ defoꝛandũ.ſicut hr̃.ix.leui. Egreſſus eſt ignis a dño ⁊ deuoꝛauit olocauſtuʒ. In dedi catõne etiã templi ſub ſalomone legit. ignis deſcendit ⁊ deuoꝛauit olocauſta et victimas ſic̃.ij.ꝑalip.vj.⁊.iij.re⸗ um. xviij.de ſacrificijs helie. Alubi vᷣo ꝑ fideles miſiros ignis ſupponebat᷑.ꝗ altero iſtoꝝ modoꝝ fiebat ignis cum materia diſponebat ad rõnem ſacramẽti. Cum at᷑ non fie bat altero iſtoꝝ modoꝝ.nõ habebat ↄgruã rõnem ad ſa⸗ cramentũ. Abel aũt et noe ?⁊ abꝛahã et iacob mĩſtri erant. quibo deus illo tꝑe inſpirauit.ſic poſtea in lege ꝑ mĩſtros der ad h̊ inſtitutos diſponebat᷑.Iſta ergo diſpoſitõ ex ꝑte materie.⁊ cõgruitas ex ꝑte officij.⁊ inſpiratio ex ꝑte dei: oꝛdinabãt ad rõnem ſacramenti. et ꝑ hoc põt ſolui quod ſcðo et tercio obiectũ eſt.¶¶ Ad auaꝛtum vᷣo dm. licet hmõi ſacrificia nõ ſunt inſtituta ad ſignandũ.nec habeãt ex vi ꝙ conferant gram ſanctificatõnis:nihilominꝰ tamẽ dicunt᷑ ſᷣm illam rõnem ſacramenti qua ſacr̃m dicit᷑ ſacre rei ſignum.põt em̃ eſſe ſignum ex inſpiratione et ſi non ex inſtitutõne.¶ Ad ꝗntum ddðm. ꝙ licet ſacr̃a nõ placerent oĩno in ſeipſis:placebãt tamen vt erãt ſigna rei ſacre tũc tem poꝛis vt ꝓꝑducerent ad verum ſacrificiuʒ.et q; tũc pla⸗ cerent aliquo modo:patet per hoc quod dicitur ſuꝑ illud ij. Colo.que ſunt vmbra futurorum. Glo.aliqua ſignaa re pendentia que in figura futurorum tunc fiebant tunc erat pctᷣm non obſernare que pꝛecipiebantur. et ita nihil ꝓhibebat ſacrificia eſſe ſacramenta.4. Ad ſextum dicen⸗ dum.ꝙ licet teus qui eſt ſpiritus delectetur in odoꝛibo re rum ſenſibilium tanqꝙᷓ ſibi ↄuenientibo: delectatur tamen in deuotione ipſiꝰofferentis ⁊ in ꝓpoꝛtõne ipᷣiꝰ ſigni ad ſi⸗ ³⁶— —————.ᷣ/ gnatum. et ꝓpter hoc licet odoꝛes bꝰmõi offendant ipſum hoĩem:nõ tñ ꝓpter hoc offendebãt deũ.¶ Ad ſeptimũ dice dum. Ncet nõ placeat deo ꝗ eſt ↄditoꝛ nature deſtructõ rei naturalis:tñ mutatio eiꝰpᷣm ꝙ oꝛdinata eſt ad meliꝰplacʒ ei. cuʒ em̃ mutatio rei cibatine in coꝛpꝰhoĩs qua nutritur placeat deo licet res deſinet eſſe in ſua ſpẽ. ita licet in cre⸗ matione deſinat eſſe rei aĩate:non tñ deſinat eſſe.ſᷣ ineipit eſſe in ratõne ſacramenti. ꝑ qð oꝛdinat᷑ ad eſſe nobiliꝰſcʒ ꝑfectõcʒ anime. ita placet deo. er hoc idem patʒ doõm ad illud qð poſtea obijciebat.¶ Ad aliud vᷣo dõm.ꝙ; licz nõ placeant deo in tꝑe gratie hmõi ſacrificia vt quoꝝ vl? iam expirauit: nibilominꝰtñ tunc placuerũt cũ eoꝝ vſus erat neceſſariꝰ. tũc em ducebãt ad intellectũ veri ſacriſieij ⁊ ideo tũc placebãt aliquo mõ q̃ nũc nõ placent. ſicut ẽ de litteris regalibo qᷓ mittun?᷑ ꝓ aliqͥ negocio expediendo. cũ iam expeditũ eſt:nõ ſunt neceſſarie ſed vſus eaꝝ iam expi⸗ rauit. Ad aliud vo dᷣm. ꝙ nõ ſufficiebat deuotõ ad eſſe ſacri.ſ̊ ipſa ſikitudo ducens ad rem ſacram er oꝛdinatõne diuina.i ideo nõ ꝑ quamcũq; rem licet deuote offerebatuꝛ ratio ſacr̃i habebat᷑.¶¶ AUd vltimũ vᷣo dõm.ꝙ licet ſanctifi cat p oꝑis ſit ex ſanctiſicatione volũtatis tanqꝗᷓ ex radice: tñ atingit loꝗ de eo ꝙ oꝑatum eſt.ꝙ nõ hʒ ſuã ſanctitateʒ ex ſanctitate volũtatis:ᷣ ex oꝛdinatõne inſtituẽtis aut in/ ſpirantis.aliud em̃ eſt ꝙ hzʒ eſſe abſolute:⁊ ꝙ bʒ eſſe ſigni Eſſe abſolute eſt mediante oꝑe ab ipſa voluntate oꝑante eſſe vᷣo ſac Fm alium modum. rticulus tercius Ercio querit᷑ cuiꝰrei ſacrm ſit ſacrificium. Et videt᷑ ꝙ hmõi ſacrificia eſſent ſacramenta illo⸗ rũ ſpũalium operũ que tũc agenda erãt:⁊ nũc etiã agunt᷑ in eccłia. Illa em̃ ſacriſicia erant ſacrificia fi⸗ guratiua. Sacrificia aũt figuratiua ſigna erant veroꝝ ſa crificioꝝ.vera aũt ſacrificia ſunt:cum ſe mortifitat homo ꝓpter deũ moꝛtificãdo carnalia deſideria q̃ ſunt in ipᷣo.vł ↄpatiendo ꝓximo ſᷣm ꝙ dicit aug.in li.de ciui.dei. Vera ſacriſicia ſunt oꝑa miſcðie ſiue in noſipſos ſiue in ꝓxĩos que ad teũ referunt᷑. Et.xij.ad Ro. Obſecro vos ꝑ miſe⸗ ricoꝛdiã dei vt exhibeatis coꝛꝑa veſtra hoſtiã ſanctam vi⸗ uentẽ deo placentẽ.videtur q̊ ꝙ reſpectu hoꝝ ſacrificioꝛuʒ dicerent᷑ illa ſacrificia figuralia.¶ Item ſuꝑ illud YSudi. xj. tranſiuit iepte ad filios amon. Dicit᷑ in glo. non ſoluʒ diligit deꝰſ̊ odit talia ſacrificia in quibo hoĩes ĩmolantuꝛ IYlla vo diligit ⁊ coꝛonat:cũ iuſtus vſq; ad moꝛteʒ ꝓ veri⸗/ tate decertat:⁊ ab inimicis qͥs ꝓ iuſticia offendit occidit᷑. Cum ꝗg̊ bhoc ſit veꝝ ſacrificiũ qð eſt acceptũ deo.de qͥ dicit in eccłiaſtico:ꝓ iuſlicia agoniʒare ⁊ vſq; ad moꝛtẽ certa/p iuſticia.Et.ij.philip.Si imoloꝛ ſuꝑ ſacꝛificiũ ⁊ obſequi⸗ um fidei vre.gaudeo ⁊ ↄgratuloꝛ omibo vobis.videt᷑ ergo ꝙ reſpectu hoꝝ veroꝝ ſacriſicioꝝ dicant᷑ illa ſacrificia fi⸗ guralia.tanq; ſigna reꝝ ſacraꝝ.¶ Item in pᷣs dicit᷑ ſuꝑ il lud.ſacrificiũ deo ſpũs ↄtritus.letus et laſciuꝰſpũs obli⸗ gat hoĩem pctᷣo.ſed ſpũs ↄtritus ẽ ſacrificiũ quo pcta ſol⸗ unnt᷑:videt᷑ ꝗ̊ ex añcedentibo.ꝙ h̊ ſit verũ ſacrificiũ quod ꝑ ſacrificia pecoꝝ deſignabat᷑. Or̃ em̃ in pᷣcedentibo ꝗd of feꝛendũ:nõ pecudes nõ hyꝛcuʒ.et poſtea ſubiũgit᷑. tũc ac⸗/ ceptabis ſacrificiuʒ iuſticie.Ex quibo oĩbo colligit᷑.ꝙ illa ſacrificia antiq̃ ſigna erant veroꝝ hoꝝ ſacriſficioꝝ.¶ Ad idem facit qð dicit aug.in li.de ciui.dei. Nolũt ãgeli nos ſibi ſacrificari:ſ̊ ei cuiꝰa ipſi ſacrificiũ nobiſcuʒ ſe eſſe no⸗ uerũt. Veruʒ g̊ eſt ſacrificiũ quo hõ ſeipᷣm cœo ſacriſicat. reſpectu ̊ hoꝝ ſacrificioꝝ veroꝝ dicebant᷑ iſta ſacrificia figuralia ontrarit reſpectu illoꝝ ſacrificioꝝ veroꝛuʒ dicerent᷑:illa ſacrificia figuralia figurauerũt aliꝗd faciẽ⸗ dum ſemꝑ in ecclia.ſᷣ de thure ⁊ de decimis dicit᷑ ꝙ ꝓpter hoc iſta remanſerũt in eccleſia.quia fignrauerũt aliquid faciendum ſemꝑ in eccleſia:pari ergo ratione illa ſacrifi⸗ cia antiqua debuerũt ꝑmanere.ſed non ꝑmanſerũt:ergo non dicebant᷑ illa ſacrificia figuralia antiquitꝰ ſacramen ta reſpectu illoꝛum ſacrificiox. ¶ Pꝛete. ipſe rpᷣc offerens fuit et oblatio eius veri ſacrificij ſicut dicit augꝰ.Dulti⸗ plicia variaq; ſigna erant pꝛiſca ſe acrificia ſanctoꝛũ. cum boc vnum ꝑ multa figuraꝛet᷑ tanqꝗᷓ ver bis multis res vna . diceret᷑. ergo reſpectu illiꝰveri ſacrificij ⁊ ſumm dserati xpo: fuerũt antiqua ſacrificia ſacramenta. Ao qð diee· dum. ꝙ illa ſacrificia et ſigna fuerũt illiꝰ veri ſacrificij: et ſigna fuerũt ſacrificioꝝ ſpiritualium que adhuc in nobis gerunt᷑. em̃ ſunt ſigna ſacrificioꝝ ſpũalium que in no bis gerunt᷑:patet ꝑ hoc quod dicit aug.in lib. de ciui. dei. obi dr. cum ad illum ſurſum eſt coꝛ nr̃m.eius altare eſt. et ei cruentas victimas cedimus: qñ vſq; ad ſanguinẽ ꝓ eiꝰ veritate certamus.cũ ſuauiſſimo adolemus incenſo: cum eius ↄſpectu pio ſanctoq; amoꝛe fragramꝰ.ex beneficioꝝ eiꝰfolennitatibo ⁊ diebo ſtatutis ſacramꝰmemoꝛiã ei ſacri⸗ ficamus hoſtiaʒ humilitatis laundis in ara coꝛdis ferui do igne caritatis. Iſta ſunt ſacrificia ſpũalia. hec auteʒ ſi gnantur ꝑ ſacrificia ſenſibilia. AUnde ſubiũgit. ꝙ ab anti quis patribo alia ſacrificia facta ſunt victimis pecoꝛum. que nũc ꝓpłs dei legit nõ facit:non aliud intelligenduʒ eſt niſi rebus illis eas res fuiſſe ſignatas que agunt᷑ in novᷣ ad hoc tm̃ vt adhereamus deo.ſacrificiũ igitur viſibile ĩ⸗ uiſibilis ſacrificij ſacramentũ ſacꝛum ſignuʒ eſt. O auteʒ eſſent ſigna veri ſacrificij.patet ꝑ hoc ꝙ ipſo adueniente ?ꝰ publicato: illa ceſſauerũt. Pꝛincipaliter ergo ſigna erũt veri ſacrificij.ſecundario ſigna ſpiritualiũ ſacrificioꝛum que debemus illi rependere.et tamen ꝗpter noſtram vtili⸗ tatem. Nec em̃ eſt moꝛtificatio vera ihᷣm in coꝛꝑe noſiro circumferꝛe.vt vita eius in nobis manifeſtet᷑. Principali ter aũt indicabant futurum eſſe ſacrificium. quod eſſet ad expiatõnem oꝛiginalis peccati ⁊ alioꝝ peccatoꝝ. et ſic ad xpᷣm referebant᷑. Secundario vo indicabãt ſacrificia ſpꝑi⸗ ritualia vt quibo ſatiſſaceremus ei ad meritum vite eter⸗ neↄgruerent. Hec em̃ ſacrificia ſpũalia ſunt que requirit teus.hoc enim indicauit ꝓpheta Micheas cuʒ dixit. In dicabo tibi homo quid ſit bonum ⁊ quid requirat deꝰa te facere iudiciũ et diligere miſericoꝛdiã: ⁊ ſollicite ambula⸗ re cum dño deo tuo.Et apłs.vlti.ad Heb.beneficientie2 ↄmunionis nolite obliuiſci.talibo enim hoſtijs ꝓmeretur· deus vel placet᷑ deus ſm aug. VUnde dicit aug. in li.d ci. dei. Hec ſunt ſacrificia q̃ requirit deus.q¶¶ Ad aliud quod obiectum eſt.dicendũ eſi.qꝙ non eſt ſimile de thurificatõne et decimaꝝ oblatõne ex vna ꝑte:et de ſacriſicioꝝ viſibiliũ exhibitõne.decimaꝝ enim oblatio habet aliũ vſum qᷓ re⸗ medium peccati oꝛiginalis. dicituꝛ eniʒ.iij. Malach. In⸗ ferte omnẽ decimatõnem in hoꝛreum vt ſit cibus in domo mea. Thurificatio auteʒ ad boc fuit vt cum hoc quod eſt moꝛale in ſe. vtpote quia fit in cultum dei: indicaret ſimł᷑ quod ſpũaliter eſt faciendum:quod etiam indicabat tẽꝑe legis et adhuc etiam indicat. Vnde ſimul ↄuenit curꝛere ſignum cum ſuo ſignato.exercitatiuum em̃ eſt deuotõnis que eſt ſuum ſignatum. Mon ſic autem eſt te ſacrificijs.ſa crificia enim ſenſibilia diſtraberent hominezʒ a ſacrificijs intelligibilibus.et ideo non conuenit tempoꝛe gratie quo homines debent eſſe ſpiritualibo intenti intendere ſacrifi⸗ ſicijs ſenſibilibus.De thure autem non ſic eſt.quod patʒ ꝑ hoc quod dicit᷑.viij.apoca.Aſcendit fumus incenſoꝛum de oꝛatõnibus ſanctoꝝ de manu angeli coꝛam dño.⸗ Ad aliud dicendum.ꝙ nihil ꝓhibet illa ſacrificia ad vnuʒ ve⸗ rum ſacrificiũ tendere ex ꝑte xp̃i:et ad multa ſacrificia ex pte noſtra ſiue eccłie. Et ideo dĩic aug.ꝙ ſigna erãt reruʒ ſpũalium ad xpᷣm ⁊ ad eccłiam ꝑtinentiuʒ.que tũc a pau⸗ cis ſanctis intelligebant m tꝑis ornentthin. Articulus quart Varto querit᷑ a quo temꝑe ↄueniebat incipere Videt᷑ em ꝙ ↄueniebat incipere a temꝑe ade. ab illo em̃ tꝑe fuit moꝛbus pct᷑i: &̊ ab illo tem⸗ poꝛe ↄueniebat eſſe remedium ↄtra ipᷣm moꝛbũ. Virt? aũt ſacrificij ſicut dicit Gregoꝛius.fuit in remedium:eꝛgo cõ ueniebat eſſe a tempoꝛe ade. ¶ Preterea. dicit apoſtolus ad Hebꝛeo.ix. Sine ſanguinis effuſione non fit remiſſio peccatoꝛũ.et ideo ad deſignandũ hoc:etiã pꝛimũ teſtamẽ⸗ ſ nti n. ei⸗ q ien rüͤt nin il⸗ ro ali d ad ſpi⸗ er⸗ girit gte Gla⸗ ten tur⸗ li. od e ii V N vmno⸗ deſt ſint lepe ruere önis in⸗ ſas 1o t; tum 3 caer terz ipaw⸗ aſer ei⸗⸗ hſen⸗ tut olus ſſio amme⸗ Mneſtio tum nõ fuit dedicatum ſine ſanguine.⁊ om̃ia pene in ſan⸗ ° guie mudabant᷑ m legẽ. ſicut dic apłs. pari rõne a pꝛici pio pꝰlapſum ipſiꝰade.oꝑtuit eſſe ſanguĩs e uſionẽ. in ſi⸗ gnũ remiſſionis oꝛigialis pct᷑i in adultis.⁊ ita añ tps ipᷣi⸗ us abel ↄgruebat eẽ ſacrificiũ in q fieret ſa nguis effuſio. Pꝛet. abel qñ obtulit hoſtiã illa placuit deo.ſᷣ nõne fuit iuſtoanteq offerꝛet? Si em nõ eſſet pꝛiꝰ iuſtus: nõ diceret᷑ hoſtia eiꝰaccepta cnʒ &̊ eſſet accepta ex hoc ꝓbatx᷑ eſſe iuſtꝰ ſicut dr.xj.heb¶ Ao qð ddm. ꝙ tps ſacrificij incepit ab abel. tũc em manifeſiũ eſt:licet foꝛte adã ſacrificiũ obtule rit et docuerit ſacrificia offerꝛe. ſicut legitur in hiſtoꝛijs ꝗ; docuit filios ſuos offerꝛe pꝛimicias ⁊ decias. Per abel at manifeſtũ fuit pꝛioiin effectu ſacrificiuʒ offerꝛe. qꝛ ab ipᷣo dr ecclia incepiſſe.qꝛ ipᷣe fuit pꝛimꝰmartir.ſicut hr ĩ euã⸗ gelio Math.xxiij. cũ dr a ſanguine abel iuſti vſq; ad ſan⸗ guinẽ zacharie.⁊ ibi facta ẽ diſtinctõ bonoꝝ et maloꝝ in duabo ꝑſonis.ſ.abel et caym.l! Ao obiectũ aũt dᷣm.ꝙ ſi adam n obtulerit ſacrificiũ.ipſa fides veri ſacrificij.ſ.re demptoꝛis erat a pꝛincipio in remediũ: ⁊ illa in adã ſuffi ciebat. Si vᷣo obtulerit ſacrificiũ licʒ non legat᷑:qð videt᷑ ex hoc ꝙ ſpũali mente pᷣditus erat: tũc etiã et illud reme⸗ dium ſtatim a pᷣncipio moꝛbi occurꝛit. vt ſic daret᷑ ſignuʒ mũdatonis ab oꝛiginali.¶j Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝑ auẽtẽ apfi. doᷣm ꝙ loqꝗtur de effuſione ſanguĩs rp̃i ꝗ effuſus eſt in redemptõeʒ peccantiũ ⁊ remiſſionẽ pctoꝝ.Signũ autẽ illiꝰeffuſionis nõ tm̃ fuit in veteri lege: ̊ tꝑe legis nature ſicut ptʒ in abel 2 noe et abꝛahã ꝗ erãt capita:licet drñter m ſtatꝰdiuerſos.abel eĩ nõ fuit pᷣncipiũ generatõis ſic ⁊ alij exemplar in fide.¶¶ Ad vltimũ vᷣo dom.ꝙ abel iuſtꝰ erat ⁊ anteqᷓ offerꝛet:ſᷣ oñſio iuſticie erat in deuotõne ſa⸗ crificij. Juſtificatus aũt eſt in fide:fides eniʒ erat illud in quo per ſe erat iuſtificatio. Articulus quintus into querit᷑ de duratõne ſacrificioꝝ. et vr̃ ꝙ ſacrificia tꝑe legis nature nõ debeãt ceſſare ꝓ⸗ pter hoc ꝙ ea q̃ dictabat natura aliqͥ mõ ꝑma⸗ nere debeãt cum bis qᷓ erãt a gratia. ſicut natura ſe bʒ ad gr̃am. vt q̃ eſt ↄꝑatio cauſaꝝ adinuicẽ:ea ſit ↄꝑatõ cauſa toꝝ. Cum ꝙ natura ſimul maneat cũ gra:manebũt ſacri⸗ ficia tꝑe legis nature habite:cum ſacrificijs tꝑe legis gꝛa⸗ tie inſtitutis.¶ Hoc etiã videt᷑ ꝑ ſimile.pᷣcepta eniʒ moꝛa lia q̃ indita ſunt a lege nature.ꝑmanẽt cum pᷣceptis legis gre:pari & rõne ſe habebũt ſacr̃a ad ſacr̃a. Item maior eſt ↄueniẽtia legis gre cũ lege natuꝛe:qᷓ legis moſayce cuʒ lege natuꝛe.̊ lex moſayca veniẽs nõ euacuabat ſacriſicia tꝑe legis nature babita:ergo nec lex gre euacuare debuit ſacr̃a tꝑe legis nature habita¶ . Contra.oĩa in figura cõ tingebant eis ſicut dr.j.Coꝛi.x · Sʒ veniente veritate cel⸗ ſare debuerũt figure: veniẽte veritate ceſſare debuerunt ſacrificia.¶ Iteʒ ſacrificia legaliaqᷓ ꝓpinquioꝛa erãt ceſſa rũt:&̊ et illa ceſſare debuerũt.q¶ Itez dr.j.Coꝛĩ.iiij. Cũ ve nerit qð ꝑfeciũ eſt: euacuabitur qð ex ꝑte eſt. Sed ſacriſi cia hmõi imꝑfecta ſunt.ſacrificia vᷣo legis gr̃e ꝑfecta: er⸗ go hec euacuãda erãt illis aduenientibo.¶ Item aug.con tra Jauſtũ. Prima ſacr̃a q̃ obſeruabant᷑ pᷣnciatiua erãt xpᷣi venturi.q cũ ſuo tꝑe xpᷣc impleuiſſet ablata ſunt.⁊ iðo ablata:quia imꝑleta.Ex qͥ accipit᷑ ꝙ illa ſacꝛificia ceſſaꝛe debuerũt. E qð dðm.ꝙ ceſſare debuerunt illa ſacrifi⸗ cia adueniente veritate ad quã ſunt oꝛdinata. Vnð dicit aug:loq̃ns de ſilibo. Ideo mutanda erãt opoꝛtuno certo⸗ qᷓ; tꝑe.ne ipᷣa deo deſiderabilia vel certe in nobis accepta⸗ bilia:ac nõ potiꝰq his ſignificata erãt crederent᷑. Ad pᷣ⸗ mo aũt obiectũ rñdendũ eſt. ꝙ lʒ gra ſe habeat ad naturã ſiẽ ↄplementũ eiꝰ⁊ qᷓ̃ntum ↄuenit ſi imul manẽ: nõ tñ ſic ſe hẽbit ſacrificiũ ad ſacrificiũ.Qõ em̃ ſe hʒ natura ad ipᷣm ſacrificium ſicut principalis eius cauſa:ſ̊ eadẽ eſt cauſa hoꝝ ſacrificioꝝ ⁊ illoꝝ q̃ ꝓ diuerſo tꝑe ↄcedebant᷑.hec at ↄcedebant᷑ ſuo tꝑe vt ad illa ꝑducerẽt.⁊ ideo illis adueniẽ tibo impfecta ceſſaꝛe agruebat. Dũ em̃ hũanũ genꝰ erat g⸗ dem in ſtatu ꝑuuli.ea q ꝑuuli erant ei ↄcedebant᷑.cũ autẽ ſecunda erat in ſlatu adulti: euacuabantur ea que erant paruuli. ßm illã ſimilitudinẽ quaz dicit apłs. Cum eſſem ꝑuulꝰſa piebam vt ꝑuulꝰ.cum aũt factus ſum vir: euacuaui q eꝛãt ꝑuuli.¶¶ Ao ſcdᷣm dðᷣm.ꝙ nõ eſt ſimile ð pᷣceptis legis na ture:et de ſacramentis iullo tꝑe exhibitis que dicuntur ſa crificia.pᷣcepta em̃ data erant ad faciendũvt illis mereꝛe tur hõ habita gratia.Vñ cum coĩs eſſet gra qua hõ potu it meꝛeri:ↄueniebat coĩa eſſe pꝛecepta.lʒ tꝑe legis gre ma⸗ gis exp̃ſſa. Sacrificia aũt data ſunt ad ſigniſicandũ illð qð futuꝛũ erat in remediũ pcti oꝛiginalis et etiã actualis. et ideo adueniente illo non opoꝛtuit manere qð ductiuuʒ erat ad illud:cũ ex ſua vi nõ haberet illũ effectũ.¶ Ao ter ciũ dõᷣm.ꝙ nõ eſt ſimile de ſacriſicijs legis nature reſpctu ee q ſunt in lege gre:⁊ de eiſdem ſacrificijs reſpectu ecꝝ que erãt in lege moyſi. Illa enim que erant in lege moyſi: erant eiuſdẽ rõnis cũ his que erãt in lege nature. Vtraq; em̃ erant ad ſignificandũ.et ideo bec ꝑ illa nõ tollunt᷑ ſed ſunt eadẽ licet magis diſtincta. Illa vo que ſunt tempore legis gratie efficaciã in ſe habent veritatis implete: 2 iðo ſigna ducentia ad illã veritatẽ: ea habita terminant᷑. rticulus ſextus xto querit᷑ de ſacrificijs abel 2 noe 2 alieuʒ tꝑe legis nature.Et pꝛio querit:cur illi ꝗ ꝑtĩe⸗ bant ad ꝓplm dei dicunt᷑ exhibuiſſe ſacrificia. ndo querit᷑.Cur nõ om̃s in ſerie generatõnis· Ler cio cur abel ⁊ noe et abꝛahã:nõ aũt yſaac ſed iacob ꝗ ſuc⸗ ceſſit. Nec de moyſe etiã legit᷑ dũ eſſet in egipto ſacriſicia obtuliſſe. Quarto q̃ rõ in bis ꝑſonis.⁊ q̃re de Abel potiꝰ dicitur qᷓ; de ſeth:cum ᷣm ſeth/ ꝓtendatur generatio. d prunum ſic vide .S. j. tur ꝙ ratio offerendi ſacrificia q̃ erant ſacramenta. com⸗ munis debebat eſſe.cum em̃ moꝛbus pct᷑i oꝛiginalis eſſet ↄmunis:ad om̃es videtur ꝑtinere ſignũ remedij. Sacrifi cium aũt erat ſignuʒ remedii:ergo ↄmunis debuit eſſe ra tio offerendi ſacrificia d qð põt rñderi ꝑ hoc qð dĩc aug. Rite celebꝛata ſunt ſacrificia in illo ꝑło.cuiꝰ regnuʒ et ſacerdotiũ ꝓphetia erat venturi regis et ſacerdotis:ad regendos et ↄſecrandos fideles in omibus gentibo. VUnde ad deſignandũ ꝙ ex illa ſerie generatõnis ſuturus erat il le qui eſſet verũ ſacrificium:dabat᷑ in ſcriptura ꝙ iſti offe⸗ rebant ſacrificia velut ſacramenta. Pꝛeterea.illi in ipſis ſacrificijs intelligebãt illum ad quẽ oꝛdinata erant ſacrifi cia.⁊ ita in rõne ſacr̃oꝝ. ꝓpter qð eis ↄgruebat hmõi ſa/ crificia offerꝛe.¶¶ Ad illud vo qð obijcitur.dðm eſt ꝙ licet moꝛbo oꝛiginalis pcti cõmunis eſſet et doctrina illiꝰreme⸗ dij.ſicut apparet ex hiſtoꝛijs:tñ ofidentia ⁊ vera intelligẽ⸗ tia illiꝰremedij inꝗᷓtum tale:nõ fuit niſi in fidelibo ad po pulũ dei ꝑtinẽtibo. Gẽtes eĩ vt chaldei ⁊ alij ſacrificia of⸗ ferebãt:pᷣ nõ cui offerꝛe debebant:nec in ſignũ remedij qͥ offerꝛe debebãt. VUñ illis ſacrificijs abutebant᷑. In ſignuʒ aũt repꝛobatõnis illoꝝ ſacrificioꝝ:legitur dñs non reſpe xiſſe ad munera caym ꝗ erat caput maloꝝ. Circa ſecundum ſic S. i. obijcit. Om̃es em̃ illi ꝗ erant in illa ſerie generationis ad pylin fidelem ꝑtinere vident᷑ vt ſic in aliquibo ſides ſerua retuꝛ. Inmolatio aũt ſanguinis fuit antiqua res pᷣſignãs paſſionẽ rpᷣi.pᷣm ꝙ dicit aug.ↄtra JFauſtuʒ. Antiqua res pᷣnunciata eſt imolatõ ſanguinis:futurã paſſionẽ media⸗ toꝛis ab initõ generis hũani teſtificãs.Ad illos &̊ oblatõ ſacrificioꝝ ꝑtinẽ videbat᷑:qᷓre ́ſcpᷣtura nõ facit mentõeʒ niſi de paucis nonis le qð dom ẽ. ꝙ lʒ illi ad ꝓplm i ̊ fides fuaret᷑ ꝑtinerẽt?credit᷑ eĩ nõ defuiſſe fides a pᷣnci⸗ pio vſq; ad finẽ ꝗn Fuaꝛet᷑ in aliq̃.de paucis tñ legr vt oñ⸗ dat᷑ inimicis generatõis exẽplaritas fidei.⁊ illoꝝ ſigruʒ in ꝗbo indicabat᷑ liberatõ futura ꝑ rpᷣm.⸗ ido in abel d q legit᷑ pꝛio pᷣadã.In noe de qͥ legit ptꝰdiluuiũ.In abꝛaba de quo ptꝰegreſſum chaldeoꝝ. In iacob ꝗ erat pꝛincipiuʒ xij. tribuũ:lẽgituꝛ ꝙ hi ſacriſicia obtulert deo accepta.nõ ꝙ alij nõ obtulerunt:ſed vt oſtendatur in illis fidei exem laritas m diuerſa tempoꝛa. “ ¶ irca tercium ſic S. iij. obijcit᷑. In ſerie generatiõis fideliũ yſaac intermediꝰerat inter abꝛahã ⁊ iacob et ei facta fuit ꝓmiſſio.ꝙ in ſemĩe eiꝰ bñdicerent᷑ omes gentes ſicut hr.xxvj.geñ.de ipᷣo etiaʒ le gitur ꝙ edificauit altare dño:⁊ ꝙ inuocauit nomẽ dñiꝓp⸗ pter ꝗd ̊ nõ legit᷑ ꝙ obtulerit ſacrificia ſicut de alijs ipſi dño:cũ in ꝓmiſſione facta ei mentõneʒ fecerit dñs de ceri monijs cum dictũ eſt. bñdicent᷑ in ſemine tuo om̃s gentes terꝛe:eo ꝙ obedierit abꝛahã voci mee ⁊ cuſtodierit prece⸗ pta atq; mãdata ⁊ iuſticias ⁊ cerimonias legeſq; ſeruaue rit.¶ Pꝛe. de ioſeph ꝑ quẽ filij iſrael deſcender̃t in egipt ꝗ maxie fidelis erat dño.non legit᷑ ꝙ ſacriſicia obtulerit. Silr moyſes dũ eſſet in egipto lʒ mentões fecerit de ſacri ficijs.ſicut hr.viij.Exo.viã triũ dieꝝ ꝑgemꝰin ſolitudĩezʒ ⁊ ſacrificabimꝰdño deo nr̃o C qð dom. ꝙ multiplex ꝓponit᷑ ratio de yſaac.qꝛ yſaac in ꝑſona ſua oblatꝰfuit in olocanſtũ ⁊ ita pᷣſignauit xpᷣm ꝗ oblatꝰfuit in ſacrificium vñ veriꝰpᷣſignauit ꝙᷓ illa ſacrificia q̃ fiebãt de pecoꝛibo vel aĩalibo.Pꝛe.allegoꝛica rõ aſſignat᷑.qꝛ yſaac tenuit typũ vite templatiue.Alij vᷣo typuʒ vite actiue.ↄtemplatia at plꝰtendit in oꝛatõeʒ ⁊ meditatõeʒ. Vñ de ipᷣo legit᷑ ꝙ ĩuo⸗ cauit nomen dñi edificato altari:et egreſſus fuit ad medi tandũ.Sacerificia aũt figurãt moꝛtificatõeʒ q̃ ꝓprie ad vi tam actinã ꝑtinet:⁊ ideo dæ alijs ꝑſonis legit᷑ ꝙ obtulerĩt ſacrificia in quiba vita actiua repñtat᷑.¶ Ad illud quod obĩr de ioſeph.dðm eſt ꝙ ipᷣe etiã in ſuo facto tenuit ty pũ xp̃ᷣi ꝗ venditꝰfuit ꝓ quodã nũero argentoꝝ:ſicut ⁊ xpᷣe vẽ⸗ ditus fuit.⁊ idem erat nũerus 'm nr̃am lr̃am. Pre.man ſit in egipto.abhomiĩiationẽ aũt hẽbant egiptij ꝙ oues im molarent᷑ ⁊ hmõi pecoꝛa.vñ dr̃.viij.Exo.abhominatiõeʒ egiptioꝝ ĩmolabimꝰ deo nro.qð ſi imolauerimꝰ q̃ colunt egiptij:lapidibo nos obꝛuẽt.Vñ nec ipſe nec moyſes legit᷑ ſacrificia obtuliſſe priuſqꝙᷓ recederẽt ab egipto:ſicut eĩ dic mgj in hiſtoꝛijs.Oe thaurũ adorabãt in honoꝛe apis egi⸗ ptij.vaccã in honoꝛe yſidis.arietẽ ꝓ hamone.⁊ ido abho minabile fuit eis ꝙ iſla imolarent᷑.In receſſu autẽ voluit dñs agnũ immolare:in ty pũ veri agni ꝗ oblatus ẽ ad ex⸗ piatõeʒ nroꝝ pctoꝝ.¶ Si obijcit᷑ de abel.ꝙ ipᷣe typũ in ꝑ⸗ ſona ſua tenuit ipſiꝰveri ſacrificij in xpᷣo et ita nõ opoꝛtuit aliud ſacrificiũ offerꝛe.dðm eſt.ꝙ in ipᷣo cum eſſet pꝛimuʒ exemplar. ↄueniebat oĩmodã ꝑfectõeʒ ſacrificij deſignari. intrinſecꝰſcʒ ⁊ extrinſecꝰ.in carne hũana ⁊ carne pecoꝛĩa In carne quidẽ pecoꝛina ad denotandũ ꝙ in ſacrificijs a⸗ licuiꝰfieret ſignũ mũdatõis illiꝰpct᷑i qð aliũde ↄtractũ eſt vñ et pr̃es offerebãt ⁊ de carne aliena offerebãt. In ſignũ aũt veri ſacrificij qð nõ tm̃ eſt ad expiatõeʒ oꝛiginalis pec cati ſ̊ etiã actualis:ↄueniebat ſignũ ſacrificij in ꝓpꝛia car⸗ ne.vt ſic in pꝛimo exemplari ꝑfectio ſignandi vtroq; mo⸗ do varetur intelliaiei. „„„ irca quartũſic . S.iiij. põt queri.qre in tot ꝑſonis deſignat᷑ ratio exemplaris in ſacrificijs. Aidet᷑ enim ꝙ ſufficeret ad rõnem exem plaris oblatio ſacrificij ab vna vel duabo ꝑſonis.niſi aliq̃ adda⸗ tur dr̃ia in mõ ſacrificãdi vel in re ſacrificata.Ex ꝑte aũt Jacob nõ videt᷑ aliꝗd dictuz niſi generałr cum dr ꝙ ĩmo⸗ lauit victimas.ſic hr.xlvj. Señ.⁊.xxxj.vbi dr. ꝙ imola⸗ tis victimis in monte ⁊c̃.ſuꝑuacuũ ̊ fuit ad rõnem exem plaris dicẽ de ſacrificio iacob.¶¶ Pꝛe.de ſacrificio noe et abꝛabã vtrobiq; tangit᷑ de pecoꝛibo ⁊ volatilibo.ꝛ ita qͥ ad rõnem ſacriſicij nõ videt᷑ dria.¶ Pꝛe.ſeth.pᷣncipiuʒ gene ratõis fuit ex ꝑte bonoꝝ.potiꝰ̊ ↄgruiſſet ad hñdum rõeʒ erẽplaris pᷣmi diriſſe de ſacrificio ſeth qᷓ; ð ſacrificio abel vt ſi B ẽplar ſigni redẽptõis ad poſteritateʒ Ad quod dom. ꝙ hec dr̃ia oblationũ in ſacrificijs ſᷣm as dr̃ias perſonarum.hac ratõne põt attendi.ſuꝑ illud Exro.v.i Qomẽmeũ adonai nõ indicaui eis.glo.ꝑ ſucceſſi⸗ ones etatũ creuit dine cognitõis augmentũ. ñ maioꝛ fu Lirc tur.ꝙ nõ ſit ſacr̃m tꝑis illiꝰ. Sacr̃a em̃ dabant᷑ ĩ remedi‚/ it ↄgnitõ in rõne ſacrificij qð eſt ſacrẽᷣm data ꝑ noe:maior vlteriꝰ ꝑ abꝛahã.QDð aũt reſiduũ fuit:additũ eſt ꝑ iacob. marĩa aũt ⁊ multiplex exp̃ᷣſſio tꝑe legis ꝑ moyſen. in abel em̃ expᷣmit᷑ ſacrificiũ in genẽ.ꝑ hᷣ̊ ꝙ dr in alia trãſlatõne: inflãmauit dñs mũera abel.⁊ pᷣmittit᷑:abel obtulit de pri mogenitis gregis ſui.In ſacrificio at᷑ noe vlterioꝛ facta ẽ expᷣſio.⁊ rõne mũdicie ĩ oblatis:⁊ rõne dr̃ie oblatoꝝ cuʒ dr̃.volucribo ⁊ alijs aĩantibo:⁊ rõne foꝛme ſacrificij cũ dr olocauſta. In ſacrificio at᷑ abꝛabã addita ẽ dr̃ia ex parte dr̃ie aĩantiũ pecoꝝ.ſ.⁊ volatiliũ:cũ dictũ eſt. vaccã triẽnẽ capꝛã triennẽ:arietẽ annoꝝ triũ.Et ex ꝑte volatiliũ tur⸗ turẽ ⁊ colũbaʒ. In ̊ etiã ꝙ aues nõ diuiſit:pecora vᷣo di⸗ uiſit. In ſacrificio vᷣo iacob qꝛ iã diſtictũ erat ex ꝑte aĩan⸗ tiũ cũ plurałr dixit victimas.ſ̊ de libamibo nihil ad h̊ ex⸗ pᷣſſum fuit.ideo.xxxv.geñ.dr.ꝙ erexit titulũ lapideũ ĩ lo⸗ co qͥ locutꝰfuerat ei deꝰ.libans ſuꝑ eũ libamĩa ⁊ effundẽs oleũ.p moyſen at᷑ in lege facta ẽ vlterioꝛ diſtinctõ ⁊ in ſa⸗ erificijs ⁊ in libamĩbo.vt ſic rõ ↄgnitõis ĩ vmbꝛa ſigꝝ ma⸗ gis ac magis augeret᷑.¶ Ad ſcðᷣm obᷣm dðm. ꝙ licʒ noe ⁊ abꝛahã ↄmunẽ hẽbant modũ in ſiłibo ſacrificijs:tñ ibi at⸗ tendit᷑ dr̃ia ſicut dictũ eſt.in expᷣſſione maioꝛi vel minoꝛi. Maioꝛ eĩ expᷣſſio facta ẽ in ſacrificio abꝛabe qᷓ in ſacrifi⸗ cio noe. In ſacrificio at᷑ iacob lʒ nõ ſit maioꝛ expᷣſſio ex ꝑ/ te victimaꝝ qᷓ; in ſupᷣdictis:tñ additõ facta ẽ in expᷣſſione libamẽtoꝝ.¶4:! Ad illud qð obr de ſetb:dm ẽ ꝙ lʒ ſeth eẽt pᷣncipiũ generatõis carnalis ⁊ non abel:tñ magis ↄgrue bat ipſi abel vt eẽt exẽplar fidei in ſacrificijs.alia.n.eſt ge neratio ſpũalis ⁊ alia carnalis.⁊ ad diuerſuʒ pᷣncipiũ re⸗ ducunt᷑ ꝓprie.Pꝛe.abel fuit exemplar nõ tm̃ rõne ſacrifi⸗ cioꝝ q̃ obtulit exteriꝰdño:vᷣ rõne ſuipſius oblati.qð non fuit in ſeth.⁊ idec illi magis ↄgruebat. ꝛe.in illo primo facta fuit diſtinctio bonoꝝ a malis. Non negat᷑ &̊ gn ſeth obtulerit ſacrificia.lʒ de eo nõ legat᷑ in ſacra ſcpᷣtura:ſed cui magis ↄueniebat ratio exemplaꝛis ex dictis oſtendit᷑ Adbuc etiã querit᷑. ꝓpter ꝗd in canone miſſe nõ fit mẽ⸗ io niſi de ſacrificio abel ⁊ abꝛahe.de ſacrificio etiaʒ mel- chiſedech ibidẽ fit mentõ.cũ tñ in geñ.legat᷑ ð oblatõe nõ de ſacrificio.q Ad qð dðm ẽ.ꝙ in mũere abel pᷣmo pᷣfigu⸗ rabat᷑ ſacrificiũ xp̃i qͥ aù h̊ ꝙ a iudeis traditꝰẽ in moꝛtem ſcðᷣo in ſacrificio abꝛahe de q̊ͥ h.xxij.geñ.vbi yſaac obla⸗ tus fuit in olocauſtũ ⁊/ p eo aries:in deſignatõeʒ ipſiꝰxpᷣi ꝗ de volũtate pr̃is oblatꝰeſt in olocauſtũ.n ſacrificio vo melchiſedech intelligebat᷑ xrpᷣe oblatꝰſub ſpẽ panis ⁊ vini a ſeipo:et ↄñter miſterio ſacerdotis in ↄmemoꝛatõem.vel ſi intelligat᷑ de mũere qð obtulit abel de pꝛiogenitis gre⸗ gis ſui:rõ põt hr̃i in hoc eſſe ſignuʒ illiꝰſacrificij qͥ pꝛimo⸗ genitꝰeſt oblatꝰ. ⁊ qa in hũanitate fuit oblatꝰ ſiue in ſiłitu dine caꝛnis pcti: hoc figurat᷑ in ſacrificio abꝛabe de qͥ di/ ctũ eſt.⁊ qð quotidie offert᷑ ſub ſpẽ panis ⁊ vini ꝑ miſteri um ſacerdotis euangelici in oblatõe facta a melchiſedech intelligit᷑.qð etiã dictũ eſt ſacrificiuʒ vel hoſtia.non rõne ſigni:ſed ratione ſignificati. rticulus ſeptimus Onſeq̃nter dom ẽ ð illo ſacr̃o tꝑe legis natuꝛe qð fuit oblatio panis ⁊ vini facta a melchiſe. tpᷣmo querit᷑ cuiꝰrei fuerit ſacrm. Scðo q̃ri tur ſub duabo dr̃ijs. Tercio quare ꝑmanſit: cũ ſacriſicia de pecoꝛibus in ſua rõne non ꝑmanſerint. müũ ſic vide .S. j. um.ij Aullũ aũt legit᷑ remediũ ꝑ illã oblatõeʒ datũ ſicut le gitur de ſacrificijs ⁊ decimis:non ꝗ̊ videtur ↄputandum inter ſacr̃a illius tꝑis. Pꝛe.qñ aplłs facit mentõnem de ſacrificio melchiſedech.de oblatõne eius nõ facit mentõʒ Hᷣ de decimis oblatis.de benedictõne etiam ipſiꝰmelchiſe⸗ dech. Ex quo videt᷑.ꝙ nõ ꝑtinet ad rõnem ſacr̃i. Pꝛc.ſi⸗ nẽ neceſſarioꝝ ipſis ꝗ erãt cũ abꝛahã videt᷑ referri.¶ Sʒ ↄtrarium videtur ꝑ hoc qð dicit hiero.in glo.ſuꝑ illud cũ cut hr in hiſtoꝛijs. Jla oblatio panis ⁊ vini ad e: ———M. — — e—ees —– — — = — 1. ſi ne e no b i. ¶ Nueſtio dicitur.miniſterium noſtrum verbo ordinis.ſignatur nõ ꝑ aaron irrõnalibo victimis ĩmolandis: ſed oblato pane ⁊ vino.i.coꝛꝑe dñi et ſanguine ↄſecrati.et ita in interli.di citur.ſacramẽta hec noſtroꝝ ſacramentoꝝ ſigna fuerunt Exr q̊ colligitur ꝙ ſacrin fuit et cuiꝰrei fuerit ſacramentũ 4Pꝛe.ſi baptiſmus et temꝑe legis nature ⁊ temꝑe legiꝰ moſayce ſignũ aliquod babuit:ſacrificium aũt altaꝛis ſi⸗ gnum habuit aliquod temꝑe legis moſayce: ꝓpter quid ſimiliter nõ haberet tem ꝑe legis nature..¶ Pꝛe· hoc ſacꝛa mentũ rõne ↄtinentie? ſignificatõnis digniſſimũ reputa⸗ tur:licet nõ rõne efficacie.Opoꝛtuit & in lege natuꝛe q̃ pꝛe ambula fuit: aliquod ſignum illius pᷣceſſiſſe nõ autẽ videt᷑ in alio qᷓ; in oblatõne panis et vini a melchiſedech:ᷓ obla tio panis et vini fuit in ſi nan uad )crenatn eſt. reſpondendũ ad obiectum in ↄtrarium.ꝙ in hoc conue niebant omia illa ſacramenta ꝙ data erant in ſignum ve ritatis in rpᷣo et in ecclłia rõne ſacramentoꝛũ vel operum. illa ᷣo habuerũt ſecum quoddã remediũ que offeꝛebant᷑ a multitudine vel offerꝛi poterãt:ſicut fuit de ſacrificijs 2 decimis.oblatõ aũt iſta nõ fuit cuiuſcũq; in figura ſic nec oblatõ panis ⁊ vini in ſacramento altaris. Et ſi dicat᷑ ꝙ aliqð dabat᷑ remediũ.patet ꝙ ſignificauit remediunʒ cum ſignificauit ipſum ſacr̃m altaris.Datio oũt remedij intel ligi poterat per hoc quod adiungit᷑ benedictõ.vt in hoc qᷓ dam manifeſtatio in coꝛpoꝛe ecclie intelligeret᷑.¶¶ Ad ſecũ dum vᷣo dicendũ.ꝙ in hoc ꝙ aplus fecit mẽtionẽ de bene⸗ dictõne ſacerdotali:dat intelligere illam benedictiõeʒ ſub ſpecie panis et vini.i¶¶ Ad tercium vo dicendũ.ꝙ illud qð Dicitur in hiſtoꝛia ſumitur a Joſepho:qui tm̃ lralem re⸗ ſpicit intelligentiam. ¶ Gecudo queritur S. ij. quare ſub duabo drijs rerum ſcʒ panis ⁊ vini hoc ſactẽ̃m deſcribebatur.cũ enim ſit vnum ſacramentũ:vnum cõue⸗ niebat eſſe ſignum.¶ Pꝛet᷑.vna eſt gratia quã reſpicit hoc ſignũ.ſacramentum em̃ vnum dicit᷑ reſpectu vniꝰ gratie. Pꝛe.in lege moyſi vnũ erat ſignum ſ apaſcalis: pari ꝗᷓ ratõe videt᷑ tꝑe legis nature.¶ Ad quod dicendũ ꝙ licet ſit vnũ ſacramentũ reſpectu vnitatis gẽe:nihilomi nus tñ qꝛ duo ſunt ſignata eoꝛpus xpᷣi et ſanguis:duo di⸗ cunt᷑ ſigna in lege gratie q̃ et ſacramenta etiã dicunt᷑.ſcili cet ſpẽs panis et ſpẽs vini.In figura aũt hoꝛum temꝑe le gis nature erãt duo ſigna.Non aũt ſic fuit in lege moyſi. quo ad hoc em̃ ꝓpoſitum eſt ſacerdotium melchiſedech ſa cerdotio aaron ſiue leuitico.vñ dicit᷑ in pᷣs. Tu es ſacer⸗ dos ineternum ſm oꝛainẽ melchiſedech.⁊ dicit glo.qꝛ pa nem ⁊ vinũ in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ ſuum ↄſecrauit xpᷣc.cu⸗ ius ſacrificij ſimilitudinẽ pᷣmiſit melcbiſedech:victime at tranſierũt pᷣm oꝛdinem aaron:licet ꝗ̊ quo ad vnitatem ſi⸗ gni magis eſſet ſiłlitudo in lege moyſi.agnꝰenim paſcalis repñtabat xpᷣm ꝓ nobis immolatũ:tñ quo ad ↄditionem ſigni eſſentialẽ:maioꝛ eſt ſimilitudo in oblatõne melchiſe dech. . aũt ſacerdotiũ melchiſedech pᷣferatur ſacerdotõ leuitico.nõ tm̃ põt attendi ex hoc:ſed ex alijs rõnibo quas aſſignat apłs.vij.ad Heb. Tercio queritur (S. in. de ꝑmanentia foꝛme buiꝰſacr̃i:cum ſacrificia de pecoꝛibo nõ remãſerint.Sie em̃ ſacrificia ſignificabãt vnũ ſacrifi⸗ cium qͥ adueniente illa ceſſerunt:ſic adueniente vᷣo ſacrifi cio ſiue vᷣo pane.debebat ceſſare panis figuratiuꝰ.q¶. Iteʒ circũciſio ceſſit aqueniente baptiſmo q̃ data erat ĩ figurã baptiſimi.pari rõne ſignum panis? vini qð offerebat᷑ a melchiſedech debebat cedere adueniente vᷣo pane vite ð q̊ dicit᷑.vj.ioh.Ego ſum panis vite ꝗ de celo deſcendi.ſi ꝗs mãducauerit ex hoc pane viuet ineternum. 4. Pꝛe. alia ſa cramẽta euacuata ſunt m ſuas foꝛmaa. q̃re &̊ remãſit il⸗ lud in ↄſimili forma d qð dom eſt. ꝙ nõ eſt ſile de H ſacro ⁊ de ſacro qð eſt lacrificiuʒ. Sactᷣm em̃ quod eſi fa⸗ crificium erat in ſoꝛma que data fuit in onus magnũ eniʒ ſecunda fuit onus tot mactare genera animalium. Pꝛe.non ſerua batur ibi illud quod ↄueniens erat humane nature: p qðᷣ inconueniens ſcʒ effuſio ſanguĩs. In hoc aũt ſacr̃o ſeruna⸗ batur forma ↄueniens humane nature. que nõ eſtĩ onꝰ ſed in quandã iocunditatẽ.ſᷣm ꝙ dicit hug.ne humana ĩ⸗ firmitas ↄtractum carnis in aſſumptõne hoꝛreſceret:con ſueti et principalis edulij ſpẽ illam velauit ⁊ ſic ſummẽdã Apoſuit.vt ſenſus in vno foueretur et fides in altero edifi caretur. Et ↄſimilem ſententiaʒ dicit Joh.dama.Conue⸗ niens eſt homim comedere panem et bibere vinum. ꝓpteꝛ quod ſub eis ſignauit coꝛpꝰet ſanguinẽ xpᷣi.Ex hac ẽᷣ rati one remanſit foꝛma pamis ⁊ vini:nõ forma ſacrificij ð pe coꝛibus et hmõi animantibo. Ad ſecundum vo qð obie⸗ ctum eſt de circumciſione dicendum eſt.ꝙ illud ſacramen tum graue erat ſuſtinenti ratõne paſſionis facte in carne. et erat ꝑticulare quia in remedium ſexus maſculim.⁊ ra⸗ tione membꝛi in quo fiebat.ratõne etiam effectus imper⸗ fectum.et ideo ↄuenienter ceſſit illo ſacramento quod eꝛat leue ad ſuſcipiendũ:⁊ qð erat vniuerſale rõne ꝑſonarum et rõne effectus ꝑfectum. Sacramentuʒ aũt quod erat in oblatõne melchiſedech rõne foꝛme in ſigno non erat gra⸗ ue:ſed imꝑfectum erat ex ꝑte effectus.ex ſe em̃ non dapat ſanctificationẽ: licet daret intelligentiam ſignificationis. et ideo quo ad hoc ſucceſſit ꝑfectum ſacramentũ manente ↄſimili foꝛma in ſigno.¶ Ad tercium vo dicenduz. ꝙ diſſi⸗ mile erat in iſto ⁊ in alijs ſacramentis ꝓpter dictam canſã hoc tamen attendendum eſt.ꝙ in oblatione melchiſedech erat tota ſubſtantia panis et vini. In ſacramento vo alta ris facta tranſſubſtantiatõe remanẽt tm̃ ſpecies:et ẽ verũ coꝛpus et verus ſanguis ſub ſpeciebo. et ita aliter oblatio melchiſedech ſignum:⁊ aliter oblatio in altari facta ↄſec̃ tione. Ibi em̃ erat res ſignificata nõ ↄtenta:hic auteʒ res ſignificata ⁊ ↄtenta:et ita ꝑfectio ſacramenti. lembꝛum quintum Onſequenteꝛ querit᷑ de ſacramento decima tionis.Circa quod pꝛimo queritur de ſigno Scðo querit᷑ de effectu. Tercio de tempoꝛe oꝛdinationis illius ſacramenti. Quarto de ne vel ſuo oppoſito. ticuius primus Irca pꝛimũ querit᷑ cuius fuerit ſignum et ſᷣm quã ſimilitudinem.et videtur ꝙ ſignum fuerit eremiſſionis peccati ꝑxpᷣm. ꝑ hoc ꝓ dicitur ad vij ſuꝑ illud quod dicit leui eſſe decimatus. dicit eĩ NAug. E illud qð curabat᷑ decimabatur. et ideo leui erat decimatus non vpᷣc.Reſtat ꝙ decimatio fuit ſignũ ipſius liberationis future ꝑ xpᷣm:que liberatio fuit aboꝛiginali peccato. Hoc etiã videtur ꝑ hoc ꝙ fides cum hmõi oblati onibo in ſignũ erat remiſſionis oꝛiginalis peccati ante in ſtitutõnẽ circũciſionis.iQunq; em̃ defuit remediũ oꝛigĩa⸗ lis moꝛbi.Dicit᷑ etiaʒ in hiſtoꝛijs ꝙ adam docuit filios ſu os offerꝛe hmõi oblatões vt placaretur dñs.hoc auteʒ ad quid erat niſi ad ſignificandũ liberationẽ ꝑ xpᷣm futuram 4 Contra. decima nõ habet ſimilitudinẽ reſpectu ipſius remiſſioms ſiue liberatõmis.Signum aũt quod eſt ſacra mentum ſimilitudinẽ habet reſpectu rei ſacre cuius eſt ſi gnum.non gꝗ̊ᷓ decima eſt ſignũ liberationis ſiue remiſſiõis oꝛiginalis pct᷑i.¶ Prete. qui offert decimam nouem ꝑtes retinet et decimam deo ſanctificat.ſicut ille qui offeꝛt pꝛi⸗ micias ꝑtem quandã deo offerat ſcʒ ꝓpoꝛtõeʒ inter q̃dra⸗ geſimam et ꝗnquageſimã. In hoc aũt videt᷑ ſignificari ſi⸗ militudo initij oꝑis ⁊ ↄſummatõis qð totũ deo attribuẽ⸗ dum eſt. Videt᷑ ergo ꝙ ſimilitudo decimatõnis ad meri⸗ tum boni oꝑis referatur:nõ ad liberatõneʒ pet᷑i ſiue ad li beratöez. A ab dicendum eſt. ꝙ decimatõ pᷣfiguratio fuit reſtauratiõis hũani generis.ſᷣm ꝑtem ſaluandoꝝ ad denariũ a qͥ cecidit hõ ꝑ pcẽ̃m oꝛiginale.angeli em̃ ĩ nouẽ oꝛdinibus ſunt cõſtituti bomo vᷣo quaſi in decimo oꝛdine ſicut preſignatur.xv.Luc.d muliere q̃ hbabuit dragmas decem et ꝑdidit vnam. Iſta ðᷣo reſtitutio nõ fit ad denari⸗ um niſi ꝑ ſeꝑatõeʒ fideliũ a maſſa ꝑdita. q̃ facta eſt vᷣtute gfære liberãtis ꝑ paſſionẽ xp̃i:ſic ꝙ̊ decimatõ hãc ſeꝑatõneʒ ſigniſcat cũ illa reſtitutõne.¶ Ad obiectum g̊ dðm eſt. ꝗ ſilitudo attendit᷑ inter decimatõeʒ ⁊ q̃ſi ecime ꝑtis fide⸗ lium ſeꝑatõeʒ. Sic hic decima viſibilłr offert᷑:ita ꝑ xpᷣm ĩ⸗ nuiſibiliter decima ꝑs q fuit fideliũ deo offerebat. ¶ Ad ſe cundũ vᷣo ddᷣm.ꝙ decima quoddã habuit ſignificatũ.inq tum pᷣſignat liberatõeʒ ab originali pcto ꝓ tꝑe.et inqtuʒ deſignat ↄſummatõneʒ boni oꝑis ĩ merito.⁊ hoc mõ deci me ⁊ pᷣmicie ſᷣm ꝙ remanſerũt in lege:hãc habuerũt ſigni ficatõeʒ ſibi axpꝛopꝛiatã.hic aũt loꝗtur de illa ſignificatõ ne quã hũit oblatio decimarũ in Eimtlud tꝑe.ꝓut erat in remediũ moꝛbi:nõ ꝓut erat in ꝓfectũ meriti.lʒ facta dᷣle tione oꝛiginalis ꝑ gram ↄñter poſſet ꝓcedere ad ꝓfectum meriti · Mec eſt ↄtrariũ vnũ et idem ſignũ ſᷣm diuerſas ſi/ gnificatõnes:diuerſe eꝛe ſignificata. rticulus ſecundus Ecũdo querit᷑ de effectu.vtrũ aliꝗs fuerit effe⸗ ſacri: Qõ videt᷑.baptiſmꝰ enim ꝓ ſuo tempe ẽ in remediũ ꝑfectũ. Cirrũciſio etiaʒ ꝓ ſuo tꝑe fuit in remediũ.pari g̊ rõne oblatio q̃ pceſſit cuʒ fide debebat eſſe in remediũ.oblatõ aũt nõ niſi in ſacrificijs ⁊ decimis g̊ oblatio decimaꝝ aliquẽ habuit effectũ. Pꝛe.qð decĩa⸗ batur curabat᷑.hoc aũt nõ eſſet niſi oblatio decimaꝝ quã fecit abꝛahã tꝑe melchiſedech aliquẽ effectũ hr̃et curatio⸗ nis.h̊ qð hʒ effectũ curatiõis hʒ aliqð remediũ ↄtra pcẽm vel penã oblari cecimaꝝ aliqueʒ hẽbat effectum. 4 Contra.beda dicit ponẽs ſilitudinẽ inter circũciſioneʒ 7 baptiſma. ꝙ ↄſimilẽ effectũ habuit:excepto ꝙ ianuã ce⸗ leſtis regni nõ aperuit.de oblatõne vᷣo decimaꝝ ꝓ ſuo tꝑe non dẽ ꝙ ↄſimilẽ effectũ habuit: nõ ergo videt᷑ ꝙ oblatio decimaꝝ hmõi hʒ effectũ.¶ Pꝛe. ſi habebat hmõi effectũ nõ tm̃ illi ꝗ deſcendũt ab abrahã poſtea fideles curati eſ⸗ ſent ab oꝛiginali pcto:ł̊ etiã alij ꝗ erant in lũbis abrahe. Et ſi foꝛte dicat᷑ ꝙ hmõi oblatio facta non valuit illo tꝑe niſi ꝓ iam natis ſuꝑ qͥs ferebat᷑ intentio offerẽtis. ꝓpt go nõ legit᷑ ꝙ abꝛahã vel alig ali fideliũ ꝓ iam natis ſu is decimas obtulerint d qð dm.ꝙ ſacr̃m decimati onis nõ habuit ex ſe effectũ ſuũ quẽ ſignificabat.¶ Adob iectũ in cõtrariũ dõm eſt.ꝙ nõ fuit ſimile de ſacrificijs et cecimis ⁊ circũciſione et baptiſmo.ſᷣm em̃ dr̃ias tempoꝝ fuit differentia in ſacramentis. Pꝛimo em̃ fuerũt ſacmẽ⸗ ta ad ſignificandũ:deinde ad efficieudũ. Ad efficiendum aũt dupkr. Pꝛimo modo ſᷣm ꝙ fuit in circũciſione. Scðo Fm ꝙ fuit in baptiſmo.Quia ergo ſacr̃jDm decimatiõis de primis fuit:ad ſigniſicandũ fuit oꝛdinatũ.⁊ ſi ibi fuit effe ctus:aliũde fuit.recte igit᷑ aſſignat᷑ differentia buiꝰſacra⸗ menti ad alia duo.¶ Ad ſcðᷣm dm. ꝙ licet illud qð deci⸗ mabat᷑ curabat᷑.nõ tñ decima faciebat illũ effectũ: ſed ſi⸗ gnificabat illũ fieri ꝑ rp̃ᷣm. Decima eniʒ nihil aliud fuit ꝙ pꝛeſignatio liberatõnis future per xpᷣm. Põt aliter dici m hugo.ꝙ oblatio decimaꝝ fuit remediũ ↄtra oꝛiginale pet̃ᷣm.i ec facit beda mentionẽ de decimis:gꝗa intendit ſo lummodo ↄꝑare ſacramentuʒ circũciſionis ad ſacr̃m ba⸗ ptiſmi. Nec facit ſcriptura mentionẽ de remedio decima⸗ rum ↄtra oꝛiginale:qꝛ non fuit ad hoc inſtituta decima:ſᷣ potid inſti icit hug.ſicut fuit de ſacrificio. Articuius tercius Erxcio querit᷑ de tꝑe oꝛdinatõis hꝰ ſacramenti cina aliqua debebat curꝛẽ cũ moꝛbo. moꝛbo at cepit ab adam. in adam om̃es peccauimꝰ:ergo aliq̃ medi cina ↄtra meꝛbũ tũc tꝑis debebat dari. Si ̊ medicia iſta fuit ſacr̃m decime:vt ↄfiguret᷑ homo ad ſact̃ᷣm ſignificatũ ꝑ decimã:tũc adã pꝛio debuit offerꝛe decimas.q⸗. Si foꝛte Diceret᷑ ꝙ adã intellexit illud remediũ oꝛigialis pcti ꝑ in⸗ ſpiratõeʒ diuinã. nec optuit aliud ſignũ hre. Tũc querit᷑ qre filij eiꝰnõ pꝛio obtuler̃t decias ſic legunt᷑ obtuliſſe pꝛi⸗ a⸗ em̃ ꝙ incepiſſe debuiſſet ab adã.qꝛ medi micias.ſ̊ de pꝛimicijs legit᷑ añ diluniũ: de decimis vᷣo ptꝰ ¶ Iteʒz ſi pꝰdiluuiũ ↄpetebat ſacrẽ̃m deciaꝝ.q̃re nõ legr̃ de noe iße obtulerit decias.ſ̊ abꝛabaʒ legit᷑ eẽ pꝛimꝰꝗ deci mas obtulit.¶ Ad h̊ etiã ꝙ pꝛiꝰofferꝛe debuit adaʒ 2 filij eiꝰ.vr facẽ qð dĩc męr ĩ hiſtoꝛijs.q credit᷑ adã in ſpũ docu iſſe filios vt deo offerꝛẽt decias ⁊ pᷣmicias.¶ Ad primuʒ dðm ꝙ nunqᷓ; defuit mediciĩa etiã tꝑe legis nate.qꝛ gra fi⸗ dei nunꝙᷓ dfuit.et hec fuit vltis medicina q̃ ſꝑ durauit ex q̃ fuit purgatõ macule oꝛigĩalis.¶ Ad illud vo qð obr.q̃ re vltra iſtud remediũ generale datũ fuit ſignũ ſenſibile. Rñ.ꝙ nõ om̃es erãt mẽte ſpũali pᷣditi vt intelligerẽt illud ſpũale remediũ.⁊ qꝛ inclinati erãt ad ſenſibilia data ẽ no ticia fidelibo.vt ꝑ ſigna ſenſibilia manuducerent᷑ ad reme diũ ĩtelligibile.⁊ diuerſa ſigna data ſunt ᷣm diuerſa tꝑa Mꝛo quodã.n.tꝑe obtuleꝛũt pᷣmicias ſicẽ factũ añ diluuiũ fuit ſic hr̃ de abel.ſicut em̃ ꝗ dat pꝛimicias deo. ꝑtem mĩo rem offert et maioꝛẽ retinet:ita ſignificat᷑ ꝙ dñs diminu⸗ it.de ↄcupiſcentia oꝛiginali.maior tamẽ pars ↄcupiſcen⸗ cie remanet. Quia vᷣo creuit languoꝛ ↄcupiſcentie.nõ ſo⸗ lum ex oꝛiginali pcto:ſed ex actualibo carnalibo. et ſpiri⸗ tualibus vſq; ad tempꝰabꝛahe. Mam carnalis pct᷑i mul⸗ tiplicatio fuit vſq; ad diluuiũ.ſpũalis vᷣo peccati poſt di⸗ luuium ſicut in edificantibo turꝛim babel: recte abꝛabam cui dictum eſt ꝙ egrederet᷑ de terꝛa ſua ⁊c.qui credidit ðo et reputatũ eſt ei ad iuſticiã:obtulit decimas.ad deſignan dum ꝙ ſicẽ maioꝛem pꝑtem offert qui offert decimas q; qui offert pꝛimicias:ita ſignificaret᷑ poſt crementũ ↄcupiſcen tie maioꝛ diminutio.et ſicut ille obtulit pꝛimicias pro di⸗ minutõne oꝛiginalis ↄcupiſcentie:ita iſte obtulit decimas pꝛo diminutõne ↄcupie ex oꝛiginali ⁊ actualibo acte. Sic ergo pʒ q̃liter oblatõnes q̃ erant in poꝛtõnibo rerũ erant in remediũ oꝛiginalis peccati ſᷣm tꝑis dr̃ias.ex bis patʒ quare de adam non legit᷑ ꝙ obtulit decimas et pꝛimicias: de abel legit᷑ ꝙ obtulit pᷣmicias:ꝗ ptꝰadã pꝛimus vere fiö⸗ delis fuit ante diluuiũ.ptꝰdiliuuin et ꝓ gꝛeſſum ydolatrie ri glbeout⸗ decimas abꝛabã ⁊ ꝑ ſoluunt᷑ obiecta. ulus quart? Onſequenter ꝓcedendũ eſt ad q̃rtã qõneʒ qua querit᷑.quaꝛe nõ ceſſauerũt decime. videt᷑ ei ꝓ cbuerũt ceſſare.ſicut eĩ adueniente baptiſmo ceſfauit circũciſio:ita adueniente circumciſione videt᷑ ꝙ debuerũt ceſſare decime.cũ in remediũ eiuſdẽ eſſent ⁊ ꝑfe ctius videbat᷑ circũciſio. ¶ĩPꝛeterea.adueniente veritate ſigta:ceſſare ↄgruebat ſignum qð ducebat ad ſignificatũ. ergo cũ veritas ſignificata ꝑ decimas eſſet liberatio futu⸗ ra ꝑ xp̃ᷣm paſſum:recte tunc ceſſare debebat decimatõ ſᷣm illud ſigna receſſerũt ſignificata remanẽt. Itez primicie pluribo locis ceſſauerũt ⁊ fit ↄmutatõ in oblatiões quoti⸗ dianas. paꝛi rone debuit fieri ceſſio decimaꝝ vel ↄmu⸗ tatio d quod dõm.ꝓ nõ eſt ſilis ↄꝑatio decimaꝝ ad circũciſioneʒ et circumciſionis ad baptiſmũ.mutatumq; eſt graue in leue.cum ſucceſſit baptiſma circũciſioni. de il lo enim onere legis dictuʒ eſt. hoc eſt onus qð nec nos nec patres noſtri poꝛtare potuimꝰ.xv.act᷑.de alio dictum ẽ.xj Aath. Jugum meũ ſuaue eſt et onus meũ leue.cum aũt decimatõni acceſſit circũciſio minus graui adiunctum eſt magis graue.magis em̃ graue eſt vt de coꝛꝑe ſuo aliquid dematur vel ſubtrabat᷑: ꝙᷓ vt ſubtrahat᷑ de rebus: et ideo hoc cũ illo manſit.⁊ decime aliũ habuerũt effectũ.ſic oſtẽ⸗ ditur in lege moyſi NQume. xviij.date em̃ erant in ſuſtẽta⸗ tionẽ leuita ꝝ. Pꝛetẽa.decimatõ erat q̃i de lege nate.ex at᷑ nate inclinabat ⁊ ĩ timoꝛẽ ꝗ erat legis veteris pꝛicipali ter:et in amoꝛẽ qui erat legis noue pꝛincipaliter.ſic q̊ᷓ lex nature manſit cũ lege veteri et cũ lege nona:ita decimatio mãſit cũ vtraq;.⁊ ſic timoꝛ ſeruilis euacuat᷑ ꝑ amoꝛeʒ:ita lex vetꝰꝑ nouã legẽ eſt impleta.¶ Ad ſcdᷣm dom ẽ.ꝙ ſʒ ſig tuʒ ꝑ decimatõeʒ venerit:nibilominꝰnõ ↄpletũ fuit ſignũ qᷓtuʒ ad h.ꝙ facta fuit ↄpletõ denarij ꝑ quã ruina ãgelica reſtauraꝛet᷑.de q̃ dr in pᷣs. Judicabit in natiõibo implebit ruinas. Pꝛet᷑.manet etiã qᷓtuʒ ad aliũ vſuʒ decimatõ ĩ le⸗ i i 3 f x e. d ne da⸗ iu en⸗ ini s ic int at, : ſi mie — — — —— ſi gi ſe tio 1e 4 e noua ſicut fuit ad alium vſum in lege reteri Mũe. xviij. Ad terciũ dom eſt. ꝙ nõ eſt ſimile ð pꝛimicijs ⁊ decimis Decima em̃ certã ꝑtem deſignat:pꝛimicie vðᷣo non deſigna bant certã quãtitatẽ in ꝑte.ſᷣ ſicut dr̃ in decretali.ꝑs pri⸗ miciaꝝ fuit inter qdrageſimã ⁊? qnqgeſimã: ideo ↄueniẽ ter fiebat mutatio in oblatõnes qͥtidianas ſiue ſolẽnitatũ teteꝛminataꝝ Fm ↄſuetudinẽ alicuiꝰterꝛe.ſignũ tñ qͥddaʒ ꝑ decimas futurũ eſt: ꝓter qðᷣ ↄueniẽter adhuc manet ſi⸗ gnum. D ſignatũ ꝑ pꝛimicias ablatũ eſt. Ille em̃ ſignifica⸗ batur ꝗ fuit pꝛimicie doꝛmientiũ.ſignant᷑ etiã bonoꝝ ope rum initia q ſigna ſunt impleta.⁊ ideo pꝛimicie in ratõne pꝛimiciaꝝ non manſerũt ſᷣ in lege veteri lege natre. re⸗ manſerũt. ſignificãt em̃ quod impletuʒ eſt quemadmodũ ler erat impleta. . ueſtio. ij. de congruitate tꝑis quo inſtituta ſunt ilia ſacramenta. Acto de eſſentia ſa⸗ ramentoꝝ tꝑe legis nature. Conſequẽ er doᷣm ẽ de ↄgruitate: hoc em̃ tercio fn⸗ it dom ſicut ſup̃ habitũ eſt. Congruuʒ aĩ eſt aliquid vel ga ↄueniẽs. vel neceſſariũ vel qꝛ vtile. Pꝛimo g querit᷑ vtrũ ↄueniebat illa tunc eſſe ſiue aliqua erat illoꝝ indigentia. Scðo vtrum erãt nccia ad ſalutẽ.Cercio vtrũ erãt alicuiꝰmeriti ſiue vtilitatis. mbꝛum primum Irca pꝛimũ ſic.ꝙ nõ fuit indigẽtia aliq ex⸗ pᷣſſionis hoꝝ ſacroꝝ duꝛante lege nat᷑e vide tur. ſicut em̃ pᷣcepta legis nature nõ fuerũt exp̃ſſa exterius.ſᷣ ex dictamie legis habita: ita videt᷑ nec ſacr̃a exteriꝰdebeãt hr̃e expᷣſſioneʒ.ſ̊ tm̃ ex dictamĩe legis nature eẽnt accipienda.⸗ VPꝛe.natura et ſi tũc aliqᷓntulũ inclinata erat.tñ robur hũit tũc maiꝰqᷓ po⸗ ſtea hũit vel mõ bẽat.ſicut de aliqͥ infirmo ꝗ foꝛtẽ bʒ natu ram vt ſe poſſit a moꝛbo liberare ſine medicina exterioꝛi: ſic videt᷑ ꝙ tũc tꝑis nõ indigẽt remedijs exterioꝛibo. ſaẽ⸗ menta ſunt remedia exterioꝛa: vñ nõ videt᷑ ꝙ tũc illis in⸗ digeret... Pꝛe.ſi indigebat tũc ſacr̃is tanqᷓ medicinis ꝓ⸗ pter nature vulneratõem. cũ tot modis in genere tũc eſſet vulnerata. quot modis ẽ nũc vulnerata lʒ nõ ſub tot diſſe rentijs illoꝝ geneꝝ: ſacr̃a aũt ſumant᷑ in ↄꝑatione ad ge⸗ nera vulnerũ:tot eſſent tũc ſacr̃a q̊t modo. Sʒ boc nõ vi⸗ temus.nõ ꝙᷓ fuit ↄueniẽtia vt videt᷑ niſi duoꝝ ſacr̃orũ:ſci⸗ licet vniꝰatra petm oꝛiginale: ⁊ alteriꝰotra pcim actuale. Item hõ abductꝰerat a deo peccãdo ſcʒ ꝑ ſenſibilia. Si Raseuel ↄueniebat ad deũ:̊ erat ꝑ abſtractõeʒz a ſenſibili us. ſacra autẽ erant ſenſibilia: ̊ nõ ꝑ iſta reducendꝰerat hõ ad deũ:qᷓ nõ erãt ſacr̃a ↄuenientia.Et eſt ſiłe.cũ pecca rent boĩes colẽdo ydola q̃ erãt ſenſibilia.nunꝗd ad tollẽ/ dum erꝛoꝛẽ fuit ↄueniẽs alia ſenſibilia ponẽ q̃ tollerẽt vel ꝑ q̃ abducerent᷑ ab erꝛoꝛe:vel oĩno eos abſtrabẽ a cultura ſenſibiliũ. vt deũ ꝗ eſt oĩno intelligibilis adoꝛarẽt.⁊ ↄſtat ꝙ vltimũ fuit ↄueniẽs. Vñ deut.nij. dẽ. ꝙ nõ facerent ali⸗ quã ſiłitudinẽ vel imaginẽ reptiliũ vel iumentoꝝ 2c. VUndðᷣ iudei er ̊ redarguũt xpᷣianos ꝙ aliq̃s hñt imagines:cuʒ deũ colant inuiſibilẽ.ꝑ ſile q̊ videt᷑ ꝙ tꝑe legis nature non cõueniebant ſacra q na ſenſibilia vt hoies reduce⸗ rent ad deũ.¶¶ Ad qð dom eſt. ꝙ aliud fuit de pᷣceptis le⸗ gis nature: ⁊ de ſacr̃is qᷓ illo tꝑe cucurꝛerũt. Nam pᷣcepta erãt oĩno habentia obligatõeʒ a natura. et implicita erat in ipſa:ſacr̃a vo eſſe ſuũ nõ habebãt a natura p ex diuina inſpiratõne inclinãte aliq́ͥ mõ naturã. ideo regrebat᷑ er quedã expᷣſſio ſacr̃oꝝ.¶ Ad ſcdᷣm dðm.ꝙ licet nat᷑a tunc eẽt foꝛtioꝛ qᷓ modo:nihilominꝰqꝛ vulnerata erat ſpũaliteꝛ remedijs indigebat ꝑ qᷓ curaret᷑.ſᷣ ſicut dĩc hug. pauciori⸗ bus indigebat nũc qᷓ tuc indiguit.iQAec eſt ſiłe de infirmo coꝛꝑaliter cuiꝰnatura ẽ foꝛtis ⁊ foꝛtitudine nature expelli tur nocumentũ. Qatura em̃ coꝛꝑalis et ſi nõ hẽat medici⸗ nas qᷓ muẽt eã: bʒ tñ accidẽtia exterioꝛa q̃ iuuant eã mul⸗ totiens ſicut ſunt locꝰ? tp̃s:et alia hmõi in medicina nüe⸗ rant᷑ Pꝛe. in curatõne ꝗᷓ eſt m naturã.natura eſt mor̃a: medicina ẽ mĩſtra.¶ ·õ ſic aũt eſt ex hac ꝑte. naʒ natura ſpũalis nunqᷓ eſi ita foꝛtis vel fuit vt poſſet moꝛbũ peii ex pellere ſine adiutoꝛio gre q deſurſum ẽ:et ideo om̃i the in/ digebat. Quia vo hec gr̃a aliqñ datur in ſacr̃is:om̃i tẽꝑe erant nccia ſacr̃a. VUnde a in lege nature liʒz natura tũc eẽt foꝛtioꝛ reſpectiue:ſᷣ tñ nõ fuit ſic ſimpłr foꝛtis ad eypellẽ⸗ dum ꝑ ſe moꝛbũ.nec eſt hec natura mgra: ſed gr̃a q̃ in ſaẽ mentis vel cum ſacramẽtis dabat᷑.¶ AD terciũ vo dðm ẽ ꝙ licet tot generibo eſſet vulnerata qt nüc eſt: tñ nõ tot da⸗ ta ſunt ſacramenta nec tam efficacia vt notet habũdantia gratie in aduentu ſaluatoꝛis. Lũc eĩ habuit natura debi litatẽ.habuit etiã neceſſe reſiſtere tem ptatõnibo dyaboli: nec tñ babuit ſacrẽm ↄfirmatõnis.Eodẽ modo aĩa in receſ ſu a coꝛpe indigebat remiſſione peccatoꝝ venialiũ: nec tiñ tüc dabar lacẽm extreme vnctõnis. Erat tñ aliqᷓ remedia gẽe licet non in ſacr̃o data.⸗ Ao aliud dõm. ꝙ licet non erant niſi duo genera pctoꝝ· ſ. oꝛiginale et actuale:non tñ tm̃ duo erant remedia ſacramentalia. ¶õ em̃ numerꝰ?ſa⸗ cꝛamentoꝝ ſᷣm ꝙ bic accipit᷑ attendit᷑ jm hec genera: ſed ßm diuerſas dr̃as hoꝝ et penas ↄſequentes hec pcta ſicut infra ſuo loco determinabit᷑ et ideo pᷣter ſacrm in ſacrefi⸗ cijs ⁊ decimis et penitentie que eſt ↄtra actuale peccatum erant alia tũc temꝑis ſacr̃a vt ↄiugiũ et oꝛdo vt ſup dictũ eſt. ¶ Ad aliud dom eſt. ꝙ licet hõ abductus eſſet ꝑ perm a deo ꝑ affectõem ſenſibiliũ:nõ tñ tm̃ ꝑ illam: ſed etiã per affectum inoꝛdinatũ intelligibiliũ. vñ oportuit eũ reduci vtroq; mõ ⁊ intelligibilia ⁊ ꝑ ſenſibilia. vt hõ reuertere tur ad deũ in tot: in q;t auerſne ẽ ab eo. m ꝙ dicit yſido. Peccauit aũt hõ in apetendo excellentiã ꝓpꝛiã . peccauit etiã in appetẽdo ſenſibile vetituʒ.⁊ iõ ouertendo ad ipſum erãt remedia qʒe intelligibilia.ſ.vᷣtutũ drie. rmedia ſen ſibilia ſeʒ ſacroꝝ.ꝗᷓ tñ ſenſibilia ſine intelligibiliꝰ.i. effecti bus gre nõ pficiebãt remediuz. 4 Ad illud qð obijcit ꝑ ſi mile de ablatöne imaginũ ? ſilitudinum vt reuocaret᷑ hõ ab ydolatria ad cultũ dei.dðm eſt ꝙ Hů fuit qꝛ ꝑ illa auer tebat᷑ ⁊ ideo ꝑ ſubtractõeʒ illoꝝ remediuʒ ꝑabat᷑. ¶ Ad H vo qð obijcit᷑ de inuectõe iudeoꝝ ↄtra xpᷣianos. Dõðm eſt ꝙ hoc nõ eſt. quia latria exhibebat᷑ creaturis ſenſibilibus ſed ga excitet᷑ memoꝛia reſpectu xpᷣi homĩs et ſanctoꝝ qͥs venerant᷑ dulia. deo em̃ debemus latriã: xp̃o ratõne huma liã: ſanetis vo duliaz. embꝛum ſecundũͥ ECSo querit᷑ vtrũ erant nccia ad ſaluteʒ. 2 ſic videt᷑. hug.loquẽs de ſacr̃is legis natuꝛe dic illa mediãtibo his quoꝝ ſigna fuer̃t.ne ̃ſine ſalute eẽnt ꝗ tps redemptõis pᷣceſſerũt: graʒ in ſuſtentatõeʒ ↄtuler̃t.Ecce ꝙ illa ſocra fuerũt negꝗ tũc eẽnt:eſſent ſine ſalute.¶ Si diceret᷑. ꝙ fides tunc ſuffi cit ad ſalutẽ ſimpłr.igit᷑ cum nũc cũ fide requirunt᷑ ſacr̃a: lex xpᷣi eſſet magis in onus ꝙᷓ in remedium ex hoc videtur ꝓpoſitum. ¶ Iem. j. Jaco. Nides ſine oꝑibus moꝛtua eſt. vn opꝑa virtutũ nccia ſunt ad ſalutem. Talia erant ſacr̃a VUñ hug. ꝓpoſita ſunt homini foꝛis oꝑa virtutũ ad edifi⸗ cationem interiorem exercendam. vt illis occupatus nec vniᷓ vacaꝛet ad oꝑa iniꝗtatis:nec ſemꝑ ad oꝑa neceſſita⸗ nis. 2 loꝗtur generaliter de ſacris. IJIgem videt᷑ ꝑ ſimile ſumptuz ab ülis que ſunt legis ſcripte et noue. Contꝛa. ſacramenta q̃ ſunt neceſſitatis inſtitutõem habent a xo. ſicut.üij. ioh. Niſi gs renatꝰ⁊c̃.⸗ HGeñ.xvij. Maſculꝰcuiꝰ p̃pucij caro circumciſa non fuerit ⁊c.ſed ſacr̃a legis natu/ re ex voto celebꝛata ſunt. IUnde bug. Inter pꝛimi tpis ſa⸗ cramẽta q̃ ſub naturali lege erant. et ea q̃ ſub lege ſcripta vel ſub gratia inſtituta ſunt ſacramenta intereſſe perſpi⸗ cuis:ꝙ illa voluntatis magis videntur eſſe iſta neceſſita⸗ tis. Illa ex ta iſta ex pꝛecepto.et hoc oſtendi⸗ tur ibidẽ. Rñſio.duo eꝛant ſacramentoꝝ genera ĩ lege nature.qᷓdaʒ erãt inſtituta ſiue indita a deo ad nccitatẽ. quedam ex voto celebꝛata ad denotõeʒ. pᷣma fuer̃t ſacmẽ⸗ tum fidei ſine quo nõ erat ſalꝰlapſo ꝑ actuale:⁊ ſacrẽm ma trimonij qð fuit datum in multiplicatiõez ꝓpłi ad cultum dei.j. gen. Creſcite ⁊ multiplicami. Illa duo fuerũt ad la pſus reꝑatõeʒ. alia q fuerunt volũtatis q fuerunt oblatio nes ſacrificium ⁊ ccime.que nõ erant nccia ad ſalutẽ: ſᷣ magis ad exeꝛcitãdã veuotoeʒ ꝓpoſita fuer̃t q́; ad obtinen dam ſalutẽ indita.i Aã qui nil poſſidebat: vñ cæcias offer re debebat.⁊ ꝗ nihil hẽbat:q ſacrificia et oblatõnes offer⸗ re poterat: hec hug. Dðm eſt igr ꝙ ſacr̃m fidei ſuffecit ad ſalutẽ ꝙtum ad purgationeʒ ab oꝛiginali non ſimpłr. Si obijcit ꝙ tunc lex xpᷣi eſt in onꝰqtum ad hoc.dom ꝙ non eſt verum.·qꝛ ex ipſo oꝑe opato in baptiſmo aliqꝗd gtuituz cõlerꝛet baptiʒato.q¶ Ad illud qð dicit bug. ꝙ line illis qꝗᷓ ſunt ſigna alioꝝ eſſent ſine ſalute.⁊ loqtur ibi de decums oblatonibo et ſacrificijs. Dm ꝙ hoc nõ dr.qꝛ ſine bis nõ erat ſalus:ſᷣ qa hec erat expedientia ⁊ ꝓmouẽtia ad ſalu⸗ tem.qꝛ et ant ad exercitatõeʒ deuotõis et oucentia ad fidẽ illoꝝ quoꝝ ſigna erant. Un ſic intelligit᷑ illud ſine bis ñ eſt ſalꝰ.i.ſine deuotõne ſine aꝑꝛobatõe eoꝝ.i.ſi ↄtemnerẽ⸗ tur nõ eſſet ſalꝰtemnẽtibo.⸗ Ao aliud dom.qꝙ oꝑa virtu tis duplr dicunt᷑.vel q eliciunt᷑ ab ipſis vt actꝰ ꝓprij ilioꝝ Pec ſunt nccia ad ſaluteʒ. vt diligere.credere.ſperaꝛe. et himõi.vel que fiunt imperio vᷣtutis et hmõi om̃ia nõ ſunt ncc̃ia ad ſalutem.⁊ ſᷣm hunc modũ erant ſacramenta illa opera eirtutũ.¶ Ud vltimum dm.qꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ illa q ſunt legis veteris et noue inſtituta ſunt ad ſalutẽ: alia ñ ſed voluntaꝛia. Eñ hug.illa ex voto celebrata ſunt iſta ex pꝛecepto. — . Nembꝛum tercium Ercio querit᷑.vtxꝝ illa.ſ.decimatões ſacrifi⸗ ciũ.⁊ oblatões erãt alicꝰvtilitatis ſiue meri ti.⁊ dico qᷓ tum ad opꝰoꝑatũ ꝙ ſic.pʒ hug. 2 5 eſt eſtimandũu illa pᷣma naturalis legis ſacr̃a ita hoĩ er neceſſitate indita.vt qui ea non fuiſſet exe cutus:reatũ pᷣuatõis incurꝛeret.quẽadmodum ꝗ fideliteꝛ ea coleret:meritũ deuotõnis ſue inueniret:ex hoc patet erãt alicuiꝰmeriti vel vtilitatis.¶ Cont᷑ oꝑatũ in lege mo yſi nõ iuſtificabat.nec aliquẽ effectuʒ ſanctificatõis habe bat. igit᷑ nec illa:vñ hug.que tꝑa poſierioꝛa fuerũt:effectu gr̃e ſpnalis vigniora inueniunt᷑. Rn. q; illis mereban tur fideles tẽpe legis nature.nõ tn dico q; ipᷣm oblatũ ali quẽ effectũ ſctificatõis habuit ſic nec oblata ĩ lege.Aihi⸗ lominꝰ rõne ſignificatõnis ⁊ oꝑatõnis meruerũut fideles offerẽtes.ſigmificatõ em ilioꝝ ad illa qᷓ erant fidei: opera⸗ tio ad illa ꝗᷓ moꝝ:excitauit deuotioeʒ qᷓ de neceſſitate erat illis ad meritũ vt dic hug. Ratõ aũt ⁊ cã meriti fuit fides 7 intentõ offerentium. Elñ in gen. Reſperit dñs ad abel. Oun mentẽ offerentis nõ oblatõeʒ attendit:que placet ex mũdicia offerentis: de his ſup̃ plamiꝰdictum eſt. ueſtio. uij. de imitio⸗ Onſequenter pro/ fine eccleſie. cedendũ eſt ad quartã qõnem.ſ.de initio eccle ⁊ fine ecclie.Et q̃runt᷑ tria. Pꝛimo quo tꝑe incepit eccia.vtꝝ ab adaʒ vel ab . — bel vel ab alio pncipio. Scdðo cum abel eſlet pᷣncipiuz eccie fideliũ et vt mem by ipſiꝰcoꝛꝑis ecclie vtxꝑ tũc coꝛpꝰecclie eſſet acephalũ an bret caput ſuũ.Teꝛ cio occaſione p̃dictoꝝ querit᷑ de duratõne eccleſie. Miembꝛum primum pmuz q̊ tꝑe vel a quo incepit eccĩa videt᷑ ab adam. ꝑ hoc ꝙ ipᷣe fuit pꝛimꝰſidelis: ab iplo recte incepit eccia.¶ Si dicat ꝙ adã nõ . tinuauit ſctitatẽ ſnã et ideo nõ ponit᷑ pᷣnci⸗ piũ ecclie. Cont᷑. hoc nõ dʒ obeſſe: qꝛ ꝓ pꝑſeuerãte in bono reputat᷑ ꝗfinalłr bonꝰ. En cuʒ eccia orat/p fidelibo dic. vt indulgentiã quã ſemꝑ optauer̃t ⁊c.qꝛ ̊ finalr optauerũt: ſemꝑ dicunt᷑ optaſſe.pari rõne te adam dom eſt. ꝙ ꝓ ꝑſe⸗ ueranti in bono bñdus eſt:qꝛ finalr fuit bonꝰ.¶ Sꝛetẽa. ecciĩa credit adã penituiſſe anteꝗᷓ; generaret filios 2 filias in fide ꝑentũ ſaluabant᷑ ꝑuuli ab oꝛiginali: adaʒ ꝓprie i dicendꝰẽ pᷣncipium a cpi eccĩa.¶ Item ꝑ ſite de petro oñdit᷑ hoc math.xvj. Suꝑ hãc petrã edificabo eccĩaʒ me am.i.ſuꝑ firmitatẽ hꝰfidei.⁊ tũ petrus pꝰnegauit. ſ̊ tñ H nõ obſfuit ꝗn fundamentũ eẽt eccłie:paꝛi rõne videtuꝛ ꝙ ñ obſtat qn ab adã dicat᷑ ecciĩa incepiſſe.¶ Iteʒ vr oñdi per hoc qð dr̃ Leui.vij.ĩmolabit᷑ olocauſtũ.mactabit᷑ ⁊ victi ma p delicto. olocauſtũ autẽ ſignat illũ ꝗ ꝑmãſit in ſancti tate. victima at ſignat penitentẽꝙ añt ĩ eodẽ loco macta⸗ tur. ſigniſicat ꝙ pemitẽs placet ceo aliqñ vt ille ꝗ in iuſti⸗ cia ꝑmãſit.¶ Iteʒ adã fuit pᷣncipiũ actiuũ ꝑ qð humanuʒ gen deſcẽdit.abel aũt nõ: nec recte dicendꝰ ẽ pncipiuʒ a q̊ͥ cepit ecclłia cuiꝰſunt ſacr̃a abel ſ̊ adaʒ.4! Ad hoc etiam facit qð dicit mgr in biſtoꝛijs.ꝙ adaʒ docuit offerre filios ſuos pᷣmitias ⁊ decimas. Iteʒ pᷣncipiũ ex ꝑte maloꝝ fuit actiuũ.ſ.caym.genuit eĩ filios ⁊ filias ⁊ facta eſt młtipli catio maloꝝ. Pari ꝗ rõne ex ꝑte bonoꝝ fuit ponendũ pn cipiuʒ actiuuʒ:& ſeth ſiue enoch magis fnit ponendꝰ pᷣnci pium ꝙᷓᷓ abel. Si pᷣterea dr pᷣncipiuʒz a qͥ cepit eccłia hẽ qꝛ eminẽtioꝛẽ habuit fidẽ de his ꝗ erant in prima etate.Rᷣ ſignum fidei magis videbat᷑ h̃e enoch de quo dr: ꝙ cepit inuocare nomẽ dñi:g enoch ſiue ſeth recte dicendꝰẽ pᷣnci⸗ pium. Contra.augꝰ.ſuꝑ illud pᷣs.oꝛe ſuo bnñdicebat ⁊c Scienduʒ ẽ duas h̊ ſignificari ciuitates vnã maloꝝ q̃ dẽ babilon q incepit a caym:aliã bonoꝝ q incepit ab abel. Ytem aug.in li.de ciui.⁊ei. Aatꝰẽ caym pᷣoꝛ ex illis duo bus ꝑentibo generis hũani ꝑtinẽs ad ciuitatẽ hoĩzʒ: voſte rius abel ꝑtinẽs ad ciuitatẽ dei.pꝛiꝰem̃ qð carnale: dein de qð ſpũale. Ideʒ in eodẽ.in vniueꝛſo genẽ hũano cum pꝛiꝰiſte due ceper̃t naſcẽdo ⁊ moꝛiendo ꝓcurꝛẽ ciuitatee pꝛioꝛ natꝰẽ vt ciuis hꝰſecłi:poſterioꝛ vt ꝑegrinꝰ in h̊ feclło Itez vr ꝙ abꝛabhã debeat dici pᷣncipiũ a qͥ cepit eccĩa.dẽ nẽpe.iiij. Ro. Abꝛahã accepit ſignũ circũciſionis ſiẽculũ iuſticie fidei qᷓ eſt in pᷣpucio.vt ſit p oĩm credentiũ in ſe.⁊ ita videt᷑ ꝙ ſit pr̃ fideliũ.hoc etiã nomẽ eiꝰſignat.videt᷑ er go ab eo cepiſſe ecclia taniꝙᷓ; a pᷣncipio. Pꝛe.ſuꝑ illð pᷣs. Vineã de egipto ⁊c̃.glo.ecclłiaʒ q incipit a iudeis⁊ ꝑficit in geẽtibo: ga iudeis dĩ ecclia incepiſſe. lo qd dom elt ꝙ eccłia dr̃ incepiſſe ab abel.qꝛ fides eiꝰin ſacrificõ quod obtulit dño accepto manifeſtabat᷑.⁊ ̊ fuit pᷣmũ ſignuʒ ſa crũ ex ꝑte hoĩs d qͥ legit᷑ in ſeptura.Alia rõ adiũcta ẽ co⸗ tinuitas ſctitatis. Cercia cã.qꝛ ipᷣe fuit pᷣmꝰ martir:⁊ ec⸗ cleſia ſolet edicari ĩ ſangnie martix: illi em firmauerũt fidẽ ecclie.Quarta cã eſt ꝓpter teſtimomiũ xpᷣi ꝗ dĩc.xxiij. Math. A ſanguie abel iuſti ⁊c. Et dic aug.in li.de mira bilibo mundi ꝙ abel et virgo fuit et martir et fidei doctoꝛ. Vñ per boc ſignat᷑ ꝙ in ipſo fuit eccłia bonoꝝ ĩ diuiſiõe ab eccia malignãtiũ.¶ Ad obᷣm aũt dðᷣm de adaʒ. ꝙ licet fuerit adã pꝛimꝰfidelis.nõ tñ dictus eſt pᷣncipiũ a qͥ cepit eccłia cuiꝰſunt ſacr̃a.Non em̃ legit᷑ in canone ſacre ſepᷣtu re ꝙ ipſe ſacrificium obtulerit: vel aliqð ſecrum ſignum demõſtrauerit:licʒ legat᷑ de eiꝰliberatiõe a pcto ſapiẽ᷑.x.h illum ꝗ pꝛimꝰfoꝛmatꝰeſt a deo pr oꝛbis terꝛaꝝ:cum ſolus eẽt creatꝰ:cuſtodiuit et eduxit a telicto. Preterea ĩ ip̃o ꝓ pter differentẽ ſtatum eiꝰ⁊ ꝓpter ↄmunẽ pᷣncipiũ generati onis:ↄuenit ↄgꝛegatõ bonoꝝ ⁊ ↄgregatio maloꝝ. Añ nõ diſcernebat᷑ in ipo hec ↄgꝛegatõ ab illa. In abel vo fcta ẽ diſtinctõ a caym. qi Aec illud obſtat oĩno de adã ꝙ ſtatuʒ tenuit penitentis.qꝛ ſi fu iſſet aliud pᷣncipiũ ediueriſo diui⸗ dens ↄtra adam:non obſtaret ꝗn tunc diceret᷑ pᷣncipium. Ad illud pᷣo qð obr̃ ꝑmgr̃m in hiſtoꝛijs.ꝙ adaʒ docuit filios ſuos offerꝛe pᷣmicias ⁊ decias.Dðm ⁊.ꝙ ⁊ ſi dica tur de illo:nõ tñ legit᷑ de illo ꝙ ipᷣe obtulerit. AUñ lʒ fidem habuerit pᷣmꝰ:nõ tn in ſigno quod eſt ſacr̃m legit᷑ demon ſtrata.¶ Ad illð vᷣo qð obr̃ de ſeth. dom eſt. ꝙ lʒ ſetheſſet pᷣncipiũ generatõnis ⁊ exemplar quoddã fidei ſue poſteri tati: nõ tñ fuit primũ exemplar ĩ diſcretõne bonoꝝ a ma⸗ lis.pceſſit eiĩ abel ipᷣim ꝗ fuit exẽplar quoddã ad fidẽ etiaʒ iai n dind un. icl Gan ſet ei 63 ¶ Nueſtio ipſius Seth. ec opoꝛtet ꝙ exemplar ſanctitatis ſit acti uum pᷣncipiũ generatõis carnalis.iſõ em̃ exemplaritas ſctitatis in poſteros trãſfundit᷑ ꝑ generatiõeʒ carnalẽ.tũc em̃ om̃s deſcendẽtes ex ſeth eſſent boni.et oms deſcenden tes ex caym mali.qꝛ malũ habuer̃t exemplar. At boc nõ videmꝰↄtingẽ.cuʒ ex bonis oꝛiant᷑ mali ⁊ ex malis boni. Hᷣ om̃s ꝗ boni fuerunt exemplar ab abel acciꝑe potuerunt mali a caym a quocũq; pᷣncipio ſᷣm carnalẽ generatõ⸗ nem eſſent. ¶ Ad alteꝝ vo ex illa ꝑre dom eſt. ꝙ nõ eſt ſile ex ꝑte bonoꝝ ſicut ex ꝑte maloꝝ.licet em̃ ex ꝑte maloꝝ eſ⸗ ſet pᷣncipiuʒ actiuũ generatõis qð erat exemplaꝛ malicie. ex ꝑte ᷣo bonoꝝ nõ ſic.⁊ h̊ recte videt᷑ et oñdẽt᷑ ꝙ pᷣncipiũ malicie eſt ab hoĩe.⁊ ideo recte deſcendit in carnalẽ gene⸗ ratõeʒ.pꝛincipiũ vᷣo bonitatis a deo ⁊ deſcendẽ dʒ ſᷣm ſpi ritualẽ generatõeʒ. ſm at᷑ carnalẽ nõ niſi ſᷣm accñs.⸗!qAd illud vᷣo qdð obijcit᷑ de abꝛabã.dðm ꝙ abꝛabhã dr pꝛĩcipiũ ſiue pater credentiũ rõne ſignaculi circũciſionis.vel qꝛ in declinatõne ab ydolatria pꝰdiluuiũ pꝛimo a dño vocat᷑: ⁊ ↄmẽdat᷑ in ſide ſicut hr.xij.geñ.et.xv. Eſt ̊ pᷣncipiuʒ ſi⸗ ue exemplar fidei dicere ſimpłr. ⁊ hoc mõ fuit abel.⁊ iteꝝ dicere pᷣncipiuʒ ſiue exemplar fidei pꝰlapſum a fide gene⸗ rale:et boc mõ fuit abꝛahã pᷣncipium ſiue pr̃ credentium ⁊ in hoc accepit ſignaculuʒ circũciſionis qͥ diſcernunt᷑ cre dentes a non credentibo.¶ Ad id vᷣo qð obijcit᷑ de indeis. ꝙ ab eis incepit eccia.Rñdendũ ẽ.ꝙ accipiendo pᷣncipiũ eccĩe ex ꝑte gentis nõ ꝑſone:dicebat᷑ ꝙ a iudeis incepit ec cleſia. Illa eĩ gẽs pꝰlapſum ydolatrie pꝛio credidit.⁊ ꝑſe⸗ uerauit ĩ eis fides quſq; veniret ercecatõ pꝰaduentũ xp̃i: ⁊ ↄuerſio fieret ad gẽtes ꝓpter eoꝝ indignitatẽ. ſiẽ hr̃ act᷑. xij.qꝛ indignos vos feciſtis:ecce ↄuertimur ad gentes. ¶ Membꝛum ſecundũ D ſcõm.ſuppoſito ꝙ abel ſit pᷣncipiũ eccłie fideliũ:⁊ vt membꝝ ipſiꝰcoꝛꝑis ecclie.Que ritur vtruʒ coꝛpꝰ eccĩe eẽt acephalũ an hr̃et ut ſuũ. aũt nõ eſſet acephalũ oñdit᷑ ꝑ qꝙ m naturã pꝛio egredit᷑ caput ⁊ poſtea coꝛpꝰ. Anð ſicut dĩc Solinꝰ.Contra naturã eſt in pedes ꝓcedẽ naſcẽ⸗ tes. Si q̊ coꝛpꝰmiſticũ eſt ad ſiſtitudinẽ corꝑis naturalis bũani ſicut dic apłs.j.Coꝛin.xij. Pꝛimũ eſt caput poſtea mẽbra:ᷓ coꝛpꝰeccłie vel membꝛa nõ erat acephala.: Ijoꝛ⸗ te dicet᷑.ꝙ xpᷣc erat caput ſᷣm diuinitatẽ.et ptꝰ futurũ fuit caput ſᷣm bumanitatẽ.vtroq; eĩ modo dr̃ xpᷣe caput ⁊ ßm diuinitatẽ ⁊ ᷣm hũanitatẽ.Contra hr Ephe.j.ſuꝑ illud. ipᷣm dedit caput ⁊c̃. pᷣc vtroq; mõ fuit caput eccłie.et nõ tm̃ eoꝛuʒ ꝗ ſecuti ſunt ſed ꝗ pᷣceſſerant. Vñ ſuꝑ illud pſal. Quouſq; irꝛuitis in boĩeʒ glo. ad caput ꝑtinent mẽbra q̃ añ caput ꝓdierũt.ſed boc nõ põt dici illo mõ quo vxpᷣcẽ ca put ſᷣm diuinitatẽ:reſtat ̊ ꝙ intelligit᷑ hoc ᷣm bumanita tem.et ita videt᷑ ꝙ mem bꝛa coꝛꝑis vt abel et alij caput ſuũ pᷣceſſerũt.et ſic vident᷑ illa mem bꝛa /ꝓ illo tꝑe dici acepha⸗ la:qꝛ aliqͥ tꝑe fuerũt cum ipᷣm caput nõ eſſet.¶ E autem xpᷣc ᷣm humanitateʒ nõ eſſet caput videt᷑ ꝑ hoc.qꝛ quod ẽ caput alicuiꝰeſt pᷣncipiũ illius.ſed caput eccłie fuit filius dei verbũ nõ rõne humanitatis ſicut accipit ex glo. Luce. iij.ſuꝑ illud factũ eſt verbũ dñi.vbi dr.eccłia incepit a veꝛ bo nõ ab hoĩe:q̊ᷓ dicit᷑ ⁊ caput ſicut et pᷣncipium a pᷣncipio mundi ſᷣm diuinitatẽ.Oð etiã ꝑ ſiłe oñditur. dicit᷑ em.j. Thbi. vlti. Regi ſeculoꝝ immoꝛtali ⁊c̃.glo.hõ aſſumptus a verbo ex eo tꝑe ſuturoꝝ eſt rex:exqͥ aſſumptꝰ eſt a verbo Mam pſ̃teritoꝝ ſeculoꝝ nõ erat rex hõ ille:paꝛi g̊ rõne nec dicendꝰfuit caput ſᷣm hũanitateʒ.⁊ ita ex illa ꝑie fuerunt mẽbꝛa eccłie vt abel? alij acephala.q Iteʒ quõ poſſʒ dici caput ſᷣm hũanitatẽ cũ nondũ eẽt hũanitas.ↄditõnes aũt ↄſeq̃ntes ſunt ad eſſe rei.¶¶ SPꝛe.caput dr ꝓpteꝛ ↄfoꝛmitatẽ in nata ⁊ gĩa ⁊ fluxũ ſup mẽbꝛa:ᷣ iſtð ñ potuit dici abel. Szʒ Zriũ videt᷑ ꝑ h̊ qð dr̃.j.Coꝛiĩ.xij. Vos eſtis mẽ⸗ ẽbꝛo.⁊ loꝗtur ad fideles ꝗ ſunt mẽbꝛa xpᷣi.reſtat Sꝙ ſideles ſiue pᷣcedẽtes ſiue ſubſeqntes dicunt᷑ membra xpᷣi.⁊ ita ñ ſunt acephala.q re.ꝑ ſile illð oñdit᷑.ſi eĩ ma 71% uij. lis caput quedã mẽbꝛa ſecutũ eſt tꝑe:⁊ nihilominꝰerat ca put:multofoꝛtiꝰin bonis.gr̃a em̃ ꝓpter vnionẽ cuʒ eterno ſcʒ deitate ſiue ſenſus ſpũalis poterit aliq̊ mõ ↄmunicari ꝓut dicit᷑ ꝙ membꝛa coꝛꝑis mſtiici accipiũt aliqͥ mõ ſen⸗ ſum a capite.Sʒ ita eſt in malis ꝙ mẽbꝛa quedã pᷣcaſſeꝛũt caput ſicut hr̃ ab yſidoꝛo vt de antixpᷣo. Sſic multofortiꝰ erat in bonis.yſið.li.j.c.xxvj.Anteq; veniat antixpᷣc.mł⸗ ta eiꝰmembꝛa pᷣceſſerũt.⁊ pᷣuaricatõnis merito caput pꝛo prium pᷣueniũt.et ita membꝛa ecclie nõ fuerũt acephala. 4 Pꝛe. membꝛa eccłlie adinuicẽ ↄtinuant᷑ ſm pꝛiꝰ ⁊ poſte⸗ rius in tꝑe a pᷣncipio eccłie vſq; ad finẽ.ſicut & in tꝑe ita ẽ ꝙ pᷣteritũ et futurũ copulant adinuicẽ rõne cuiꝰ d ip̃s eẽ ita erit in membꝛis eccłie ſᷣm pꝛiꝰ poſterius ſe hñtibo. ꝙ; dicent᷑ adinuicẽ colligata.ſᷣm illud pñs ſiue nũc qð ſpũa liær decurꝛebat in membꝛis eccłie.̊ cum h̊ ſit rpᷣc in fide Apc em̃ in coꝛde tuo eſt fides ſicut dic Ambꝛo.) dicun tur mẽbꝛa eccłe nõ acephala.cuʒ hũt xpᷣm in fide velut ca put a pᷣncipio mði vſq; ad finẽ ¶ Ad qð dom eſt.ꝙ coꝛpꝰ⸗ eccie nunqᷓ; fuit acephalũ ſ̊ ſemꝑ habuit xpᷣm caput ſᷣm di uinitatẽ ⁊ m hũanitatẽ.licet em xpᷣc rõne hũanitatis nõ eſſet a pᷣncipio mũdi:tñ fuit rõne fidei de diuinitate ⁊ hũa nitate.⁊ rõne illiꝰfit colligatio mẽbꝛoꝝ ad caput et etiam inter ſe.opoꝛtet em̃ ad hoc ꝙ in ecclłia militãte ſint mẽbra inter ſe ↄmunẽ hr̃e fidem ? gre ↄfoꝛmitateʒ ſiue caritatis qᷓtum ad xpᷣm.⁊ ꝙ xpᷣc ſᷣm ꝙ hõ licʒ tꝑe ſecutꝰñt fuerit ca put. Vñ aug.de cathetiʒãdis rudibo ipᷣe vnigenitꝰ dei ver⸗ bum equale pr̃i ꝑ om̃ia hõ ꝓpter nos factus eſt. vt totius eccłie quaſi totiꝰcoꝛꝑis caput eſſet. Sʒ velut totus homo dum naſcit᷑ etiã ſi manũ naſcẽdo pᷣmittat:tñ vniuerſo cor poꝛi ſub capite ↄiũcta atq; ↄpacta ẽ:quẽadmodũ etiã non nulli in ipſis patriarchis ad huiꝰetia rei ſignũ manu pꝛe miſſa nati ſunt. Ita om̃es ſancti ꝗ añ dñi nr̃i ihu xpᷣi nati uitatẽ in terꝛis fuerũt:quis añ nati ſint:tñ vniuerſo cor⸗ poꝛi cuiuſq; ille caput eſt:ſub capite coheſerũt.⁊ ſicut hr ex illa auẽte ſuꝑ pᷣs.Quouſq; irꝛuitis in hoĩem.¶ Ad illð qð obijcit᷑ membꝛa pᷣceſſiſſe caput et ita eſſe acephala.dicẽ duin ꝙ licet ſecutũ fuerit tꝑe:pᷣceſſit tñ dignitate ⁊ inꝙᷓtuʒ creditꝰ.Dicit᷑ em̃ pᷣmogenitꝰviuoꝝ ⁊ moꝛtuorum.⸗ pꝛioꝛ oĩm ↄcreata ẽ ſapia.i.pᷣuiſa incarnari.Et dicit apłs.qui pᷣdeſtinatꝰeſt filiꝰxei in vᷣtute fm ſpm̃ ſctificatõis ex ꝗabus colligit᷑ cuʒ rõ capitis qͥ ad pꝛioꝛitatẽ nõ depẽdeat ex ꝑte ſᷣ ex dignitate:ex ꝑte illiꝰ ex fide illoꝝ nõ fuerũt tũc tẽꝑis acephala.¶ Ad ſcdðᷣm vo dðᷣm.ꝙ cũ dr Luc.iij.ꝙ ecciĩa ſũ⸗ pſit initiũ a verbo nõ ab hoĩe.intelligit᷑ nõ de xpᷣo hoĩe:ſᷣ de alio ꝗ tm̃ crat hõ.ſicut erat Johᷣ.¶ Ad tercinʒ dõᷣm. ꝙ; licet xpᷣe nõ fuerit rex niſi ab inſtanti ↄceptõis.h̊ eſt qᷓcito fuit:nihilominꝰinqᷓtũ creditꝰ fuit caput fideliũ a pᷣncipio mũdi.nec ſegtur tũc fuit creditꝰ:ꝗ̊ tunc fuit.Rõ aũt ꝓpter quã intẽtio regis nõ ↄueniebat ẽ:qꝛ rex dĩ a regendo.tũc em regebat ſiue regendi ptatem habebat cũ erat.⸗ Ad id quod obijcitur. ꝙ conditiones cõſequũtur eſſe.et infra eẽ caput ↄſequitur eſſe humanitatis in xpᷣo. Dicẽdũ ꝙ ſicut eſſe creditum xpᷣm ratione humanitatis non ponit xpᷣm eſſe hominem cum creditur.ſed in aliquo tempoꝛe futurũ fuiſſe vel eſſe:ſic nec conditio qua dicitur caput. Vnde nõ eſt ſimile omnino de capite coꝛpoꝛis naturalis et de capi⸗ te coꝛpoꝛis miſtici.Caput enim coꝛpoꝛis naturalis natu⸗ raliter habet eſſe ante membꝛa.non dico ante coꝛ:quia il⸗ lud dicitur eſſe pꝛimum membꝛum.ſed de membris exte⸗ rioꝛibus videtur hoc dici. Caput autem coꝛpoꝛis miſtici licet ſit ſuperius dignitate:tamen in medio eſt quaſi faci⸗ ens colligationem membꝛoꝛum precedentium et ſubſeq̃n tium.et hoc eſt ꝙ decebat redemptoꝛeʒ non habere eſſe a⸗ ctuale a principio mundi: ſed cuʒ veniret plenitudo tẽpo⸗ ris.plenitudo autem tempoꝛis fuit poſt decurſum quinq; etatum in quibus creuit languoꝛ.ad quem curandum ve⸗ nit creditus xpᷣe.¶. Ad quintum dicendum.iꝙ licet chꝛiſtꝰ Fm ꝙ bomo non influxit in membꝛa gratiam: tñ rõne fi⸗ ti caritatis in q̃ colligabant᷑ quã habuer̃t a capite ſᷣm deitatẽ.recepturi erant effectũ redemptõnis.⁊ h̊ tũc credi derũt.⁊ ita rõne fidei redemptõnis dictꝰeſt caput eoꝛum. Tld id vᷣo qð obijcit᷑ a pꝛincipio. Fm H̊ videret ꝙ coꝛ⸗ pus miſticũ eẽt monſtrum.qꝛ mẽbꝛa nata ſunt añ caput. vel ſi nõ erat monſtrũ: adminꝰpꝛiꝰnatura djĩ eſſe. Rñſio ꝓ pyiꝰnata dicat᷑ duplr. Vno mõ ᷣm ꝙ mater ia dĩ eſſe pꝛiòz natura ꝙᷓ foꝛma. ſic nihil ꝓhibet mẽbꝛa aliqᷓ eẽ pᷣ us natura eo qð ẽ caput. Alio vo mõ ſᷣm ꝙ motoꝛ dr eẽ pꝛioꝛ natura mobilibo. et hoc mõ xpᷣc inqᷓtuʒ creditꝰ cuʒ ſit motoꝛ ſpũalis:pꝛioꝛ nat᷑a erat qᷓ; mẽbꝛa ſpũalia q̃ mo⸗ bilia erãt.nec tñ oꝑtet ꝙ in ſuo eſſe ſpũali eſſet pꝛioꝛ na⸗ tuꝛa:nõ em̃ lilitudo ẽ vſq;quaq; in effectibo gr̃e ⁊ naturꝛ. Membrum terciumm Ercio occaſione pᷣdictoꝝ queꝛit᷑ de durati one eccłie vſq; in finẽ mudi.vt ſit ꝑ h̊ aꝑli ſtabiliat᷑ ſaccoꝝ duratõ:⁊ repellat᷑ opinio Pereticorũ ꝗ dicebant ꝙ ad finẽ mũdi aliq tꝑe om̃s boĩes futuri ſunt mali. at᷑ eccłia ꝑſeueret in bonis vſq; ad finẽ mũdi.accipit᷑ er h̊ qð dr̃ math.vlt. vo bilſcũ ſuʒ vſq; ad ↄſũmatõeʒ ſcłi:ſᷣ deũ eſſe nobiſcũ eſt ſꝑ aliquẽ eſſe iuſtũ.cũ iuſtis em dĩ eſſe:ſ̊ exñte aliqͥ vel aliq bus iuſtis.ſꝑ vſq; ad finẽ mũdi ẽ ipᷣa eccłia:& vſq; ad fi⸗ nem mũdi durabit ecclia. Itẽ iob.ix. Qui facit aꝛctuꝝ c&. Gꝛeg.aꝛcturꝰẽ generalis eccłia q̃ in.vij. eccłijs ⁊. vij. candelabꝛis ſignat᷑hñs dona ſeptifoꝛiis gr̃e.q ſꝑ tribu lat᷑:ſᷣ̊ vſq; ad finẽ mũdi nõ deficit.ĩmo ſic aꝛcturꝰdũ ver⸗ ſat᷑ erigit᷑:ſic eccłia dũ verſat᷑ ꝑ tribulatõeʒ erigit᷑.diligẽ tibo em̃ deũ oĩa cooꝑant᷑ in bonũ ⁊c.¶ SISeʒ eccłia ſignat᷑ ꝑ nauiculã petri:ſ̊ de nauicula petri legit᷑ ꝙ pene merge⸗ bat᷑:nunqꝙᷓ aũt merſa ẽ.ĩmo adeſt dñi ↄſolatio: eccleſia nunꝙᷓ; deſinit eẽ.¶] Itẽ ecci.xl.fides in ſcłm ſtabit: ̊ fidẽ in ſelm ſtare ꝗd aliud ẽ qᷓ; qꝙᷓdiu durabit ſcłm ꝑmanet g ſemꝑ durabit fides. ſ̊ durante fide ſꝑ durat eccłia: ſꝑ durabit eccłia durãte ſcło. Iteʒ math.vj. Adueniat re gnũ tuũ.i.regnũ militãtis eccłie veniat ad regnũ trium⸗ phãtis.qð erit cũ tradiderit regnũ deo ⁊ pr̃i.ſ̊ regnũ mi litantis eccłie venire ad regnũ triũphantis qd alind eſt qᷓ regnuʒ militãtis ꝑmanè vſq;quo ſit triũphans:& erit vſq; in finẽ ſcłi.¶¶ ꝛetea dr oſee.ij.ſponſabo te mihi ĩ fi de et ſpõſa bo te mibi ĩſempiternũ: mr̃ioniũ xpᷣi ⁊ eccie durabit ĩſempiternũ:g et eccłia. aũt ſit mrioniũ xpᷣi 2 eccłie.Eph̊.v.Erũt duo ĩ carne vna h̊ ſacẽ̃m magnũ ẽ ego at᷑ dico ĩ xpᷣo ⁊ eccłia.iĩc cũ ẽ copula carnalis ſb⸗ ſecuta inſeꝑabilis ẽ ↄiũctio viri ⁊ mulieris:ita inſeꝑabi lis ẽ ↄiũctio xpᷣi ⁊ ecelie.ſꝑ q̊ durabit eccłia.q¶ Itẽ apoc. vj · Eſq;quo dñe verꝰet ſcts nõ iudicas ⁊ nõ vidicas ſan⸗ guinẽ nrm ⁊ ſeꝗtur.dictũ eſt illis vt regeſceꝛẽt adhuc mo dicũ:donec impleret᷑ nüerꝰↄſeruoꝝ ⁊c̃.ꝗ̊ nũerꝰpᷣdeſtiato⸗/ rũ implebit᷑.aut ꝗ̊ ita ꝙ ſꝑ ꝓcedet᷑ ad impletõeʒ aut non. Si nõ:tũc aliqñ om̃s eẽnt mali et pꝰiteꝝ ſuſcitaret deus bonos.ſ̊ hoc eſt ð illud qð dr ad Heb.vlti.iꝛõ te deſerã neq; derelinquã.¶ Pꝛetea.ſiłe eſt ĩ coꝛꝑe natali et coꝛꝑe miſtico.Sʒ in coꝛꝑe naturali nõ ſic ẽ niſi ꝑ miraculuʒ ꝙ; viuat vnꝰhõ et pꝰᷣmoꝛiat᷑ et iteꝛum viuat. nec & ſic erit in coꝛꝑe miſtico eccłie ꝙ viuat et pꝰmoꝛiat᷑.⁊ deinde vitam reſumat. Reſtat q̊ ꝙ ↄtinuat᷑ coꝛpꝰmiſticũ eccłie in vita. aut ̊ vſq; ad finẽ ſeculi durabit coꝛpꝰ eccłie militãtis:et implebit᷑ ſemꝑ nũerꝰvſq; ad finẽ mũdi:aut pꝛiꝰimplebit᷑ nũerꝰpᷣdeſtinatoꝝ ⁊ pꝰaliq̃ntulum tp̃s erũt tm̃ mali. aũt ptꝰtm̃ ſint mali ocioſum eſſet:cũ iam ſit impletꝰnũe⸗ rus pᷣdeſtinatoꝝ.deꝰaũt nihil facit fruſtra ſicut dr iob.v Aihil ĩ terꝛa ſine cã fit:g̊ pꝰimpletõeʒ bonoꝝ nullo tẽꝑe erũt om̃s mali.¶ Pꝛetẽa dr̃.vij. ꝓuer. Oꝛ vir.i.xpᷣe ruer ſuꝛꝰẽ in die plene lune.ſᷣ̊ plenitudo lune nihil aliud eſt qᷓ im pletio mẽbꝛoꝝ eccłie:& ſtatim veniet dñs ad iudiciuzʒ nõ ̊ om̃s erũt omi tꝑe mali.¶¶ Pꝛetẽa dr.j. Lheſſa.iiij· Ype dñs deſcẽdet ĩ iuſſu et in voce aꝛchangli tuba dei. Beinde nos ꝗ viuimꝰꝗ relinqmur ſił rapiemur obuiam xpᷣo in aera ⁊ ſic ſꝑ cũ dño erimꝰ.⁊ ſic loꝗtur ibi de boĩs. &̊ boni nũerent᷑ viui.nõ ꝗᷓ tm̃ mali erũt ĩ fine mũdi. e etiã ſint ſemꝑ boni cũ malis pʒ ex pabola euangelica de inimicolꝗ ſuꝑſeminauit ʒiʒania. Sicit᷑ em ibi vis vt ea⸗ mus et colligamꝰ ea. et dicit᷑ in ꝑſona dñi. ſinite vtraq; creſcere vſq; ad meſſem.⁊ tũc veniẽt meſſoꝛes ⁊c. ex qͥ ac⸗ cipit᷑ ꝙ ſemꝑ erũt boni cuʒ malis ⁊ ecõuerſo. Reſtat q⸗ ecchia nõ teſinit eẽ vſqʒ ad finẽ mũdi.¶ .ont᷑. Lu. xviij. Verũtñ filiꝰ hoĩs veniẽs putas inueniet fidẽ in tra:h̊ at nõ vr niſi fides deficeret.i¶ Itẽ fides iſtiꝰhoĩs ẽ coꝛrupti bilis 2 ſiłr fides illiꝰ⁊ ſic de ſingłis:niſi ſit aligs ↄfirma tus. poſſibile ẽ & in oibo fidẽ deficẽ.¶ Pꝛetẽa.tota eccłia fideliũ de iudeis deficit. Pari rõne ⁊ tota ecclia ĩ xp̃iaĩis eſt defectibilis.ſic mõ ẽ eccłia in xpᷣianis: ita aliqͥ tꝑe fuit in iudeis.¶ Itẽ math.xviij. Cũ habũdat iniꝗtas refrige⸗ ſcit caritas:vᷣ caritatẽ refrigeſcẽ nibil aliud ẽ ꝙᷓ deficẽ.ꝗ teſinit caritas eẽ: ſ̊ deſinẽte caritate deſinit eccłia: & ⁊c. Pꝛetẽa.dañ.xj. Peribit iuge ſacrificiũ.ſ̊ deſinẽte illo ſacrificio deſinet eccia ⁊c.¶ Oꝛetẽa.hiere.v.Circuite vi as hirłm ⁊ q̃rite vtrũ inueniatis viꝝ facientẽ iudiciuʒ et querentẽ fidẽ:⁊ ꝓpicius ero eis.q.d.nõ eſt aligꝗs.⁊ in.vijʒ dẽ. perijt fides ablata ẽ de oꝛe ipᷣoꝝ ex q̊ videt᷑:ꝙ aliqͥ tꝑe deſinet fides eſſe:et ita eccłia iuſtoꝝ Ao qð dom eſt. ꝙ; nunqᷓᷓ deſinet eccia eẽ.ſᷣ ab ipſo tꝑe abel vſq; ad ſinem mũdi ꝑmanebit.Uñ tꝑe paſſionis dr ibi bta vᷣgo ꝑſeue⸗/ raſſe.et h̊ͥ vr dicere anſel.in li.cur deus hõ.dic em̃ ꝙ ſem ꝓ erat aliꝗs ꝗ ꝑtinebat ad redem ptõneʒ hũani generis. ¶ Ao pꝛimũ obiectũ dõm ẽ.ꝙ illud nõ dr ꝗꝓpter defectuʒ fidei qꝛ pauci erũt fideles tꝑe antixpᷣipter maximaʒ tri bulationẽ. math.xxiiij. Erit talis tribulatõ qᷓlis non fuit abinito. ⁊2 niſi abꝛeuiati eẽnt dies:nõ fieret ſalua oĩs ca/ ro.¶ AUd ſcõm ddm.ꝙ licʒ fides deſinat i illo.⁊ in qlibet niſi fuerit ↄfirmatꝰpoſſit deſinẽ:nõ tñ oĩno deſinet. Sic em̃ eſt de ſinglaribo alicuiꝰvłis q corruptibilia ſũt et tñ ulłe incoꝛruptibile qꝛ ſi nõ ſaluat᷑ in eno ſaluat᷑ in alio ꝑ naturã:ita eſt h de fide ⁊ eccłia.ꝑ ↄñs ſi nõ ſaluat᷑ in vno ſaluabit᷑ in alio ꝑ graʒ. Ad terciũ dõm. ꝙ lʒ tota eccia te iudeis defecerit.nõ ꝓpter h̊ tota eccia de xpᷣianis defi⸗ ciet:lex em̃ impoſita fuit iudeis vſq; ad tpᷣs. Eñ mat᷑.xj. lex et ꝓpbe vſq; ad iohem.Et in leui.dr ſuꝑ illud.hec ſũt pᷣ̃ᷣcepta atq; iudicia ⁊c.glo. vſq; ad certũ terminũ ſignat lr̃am legis eẽ obſeruandã. Judeis etiã obſtruit os.q nũc volũt lr̃aʒ ſeruare:cũ ille venerit ꝗq ꝓmiſſus fuit.⁊ iude⸗ is lac dedit ꝑ moyſen:ꝑ ſe aũt ſolidũ cibũ.Et gał.iij.ler pedagogꝰnoſteꝛ:ſ̊ pedagogꝰnõ dat᷑ niſi ꝑuulis.Ceſſante ꝑuitate illa:ceſſat lr̃a legis. Sacerdotiuʒ etiã leuiti.ſi⸗ nem hũit:ſacerdotiũ aũt xp̃i ẽ ineternũ ſicut d abapło. h idem dr in pᷣs.q¶ Ad q̃rtũ dðm.ꝙ licʒ refrigeſcat ca⸗ ritas tꝑe antixp̃i:ñ tñ oĩno deſinit eẽ. Refrigeſcẽ ei ñ dĩ caritas niſi ĩ multis.⁊ ita ſi refrigeſcẽ eſt deſinẽ:nõ deſi⸗ nit ꝓpter hG̊ in omibo ſ̊ in młtis.⸗ Ad ꝗntũ vo dðm.ꝙ iu ge ſacrificiũ nõ deſinet qð ex ipᷣa rõne noĩs accipit᷑.ſᷣ d auferꝛi iuge ſacrificiũ ⁊ deijci locꝰſct᷑ificatõis: ꝓpter boc foꝛte.qꝛ nõ ꝑmanet in bir łm.vel qꝛ ab alio loco pᷣncipali eccłie aufert᷑: ̊ ꝙ nõ oĩno deſinet eſſe.vel foꝛte qꝛ non fiet in maĩfeſto:non tñ deficiet fides ꝓut hr Luc.xxij. Ego/p te rogaui petre vt nõ deſiciat fides tua.q Ad ſextũ dom ꝙ; hoc intelligit᷑ ꝓpter fidei caritatez q fuit iu tem ꝑe illo 20 quo ꝓghetauit bieremias. .⸗ ueſtio.v. de remedio pa: unloꝝ ante circũciſionem ↄtra oꝛiginale. Einde procedẽduʒ eſt ad inueſtigãdũ vtꝝ datum eẽt aliqð remediũ ꝑuulis añ circũciſionẽ ↄ oꝛigi⸗ nale.Pꝛio igit᷑ querit᷑ de remedio fidei. — Scðo de remedio ſcʒ decimaꝝ ⁊ ſacrifi Lercio de efficacia hoꝛum remedioꝛum- Irca pꝛimimn ſic.i Qunqᷓ defuit diuina mi ſericoꝛdia ſicut nec dinina iuſticia ab ori⸗ gine mundi q;tum ad effectum. immo gra⸗ tia pluſq delictũ habũdauit:bᷣ ꝑ diuina iu⸗ = — — ——— k. gei⸗ iß i ri . ¶Mueſtio ſticiã ↄtractũ fuit oꝛiginale pctns a puulis: ergo ex diui⸗ na miſericoꝛdia aliqð fuit remediũ ꝑ qð poſſet liberari aboꝛiginali peccato.et ſiẽ aliũde cõtrahebat᷑ oꝛiginale peccatũ:ita ꝑ aliũ daret᷑ adiutoꝛiũ vel remediũ. et h̊ die aug.ad boniſaciũ traxit reatũ genitꝰ ab eo ꝗ gennit. qꝛ vnꝰ erat ĩ illo et cũ illo a qͥ traxit.qñ qð cõtrarit admiſ⸗ ſum ẽ.vt aũt regenerari poſſit ꝑofficiũ volũtatis cũ of⸗ fert᷑ ſanetificãdꝰ:facit hoc vnus ſpũs.ex quo regenerat᷑ oblatus:opoꝛtuit ̊ ꝙ tpe illo eẽt aliqð remediũ ſiue ad⸗ iutoꝛiũ ꝑ qð liberent᷑ ꝑnuli ab oꝛigin ali pcto. Hoc etiã babet᷑ a greg.ĩ moꝛal.qð apud nos valebat aqua baptiſ matis:hoc egit apud veteres vel ꝓ ꝑuulis ſola fides:vł ꝓ maioꝛibo vᷣtuo ſ acrificij: vel ꝓ his ꝗ ex ſtirpe abꝛahe ꝓdierũt miſteriũ circũciſioĩs.¶ Bz obijcit᷑ in otrariũ. fides nõ fuit tunc maioꝛis efficacie ꝙᷓ fuit poſt aduentũ xpᷣi. Sʒ poſt aduentũ xp̃i et inſtitutõʒ baptiſmi nõ ſuffi ciebat.ſi em̃ ſufficẽt ſola fides:& nec tũc ſufficiebat tunc maioꝛis efficacie eẽt tũc ꝙᷓ nũc.qð non vidr:cũ maioꝛ ſit gra nüc qᷓ tũc. ¶ Pꝛeterea. Siẽ tꝑe legis euãgelice fuit aliqð remediũ:ſic tꝑe legis ſcꝛipte ſcʒ moſaice.ſilłꝛ ⁊ tꝑe legis nat᷑e.et ita pᷣter fidẽ ſignũ aliqð exteri regrebat᷑. ʒPꝛeterea.ſides ẽ ĩniſibilis gr̃a.c res ſacramẽti.q̊ͥñ ſuxplebat pillo tꝑe baptiſinũ ineſſe:cũ ſacram̃tũ baptiſ mi efficiat qð figurat. Itẽ ſi ſola fides tũc ſufficiebat. quoꝝ vel cuiꝰ erat illa fides.aut ꝓinquoꝝ vel remoto rũ:aut indifferẽter boꝝ ⁊ illoꝝ.ſ̊ ſiue ſic ſiue ſic:vidꝛ ꝙ fides alioꝝ nibil iuuit.Generatõ em̃ carnalis nihil fa⸗ cit ad ſpũalẽ. Si at hoc eẽt ꝓꝓmquoꝝ parẽtũ. tũc ſi illi nõ cẽnt fideles:nõ poſſet ꝑuulꝰ ab oꝛiginali pcto libera ri.et ita eeſſet dina miſcdia quo ad puulũ.⸗ Pꝛeterea poſita circũciſiõe vel baptiſmo a quocũʒ eẽt baptiſatus vel circũciſus:valeret circũciſio vel baptiſimꝰ ad libera⸗ tõem ab oꝛigiali pcto.ergo vᷣtute fidei cuiuſcũʒ ꝑpuulus ab oꝛigĩali pcio poſſet liberari.Nõ ergo ſola fides ꝗꝓpin quoꝝ aut remotoꝝ.: Stẽ ſi ſola fides tũc valuit:qrit eꝰ aut pr̃is aut mr̃is aut indifferẽter.poſito em̃ ꝙ ſola ſi⸗ de alteriꝰ.tũc ſi ñ eẽt fides ĩ illo tꝑen liberaret᷑.eodẽ mõ ſi ĩ vtꝛoq;. Si autẽ fides cuiuſqʒ ſufficiebat cũ intẽtõe re ſpectu ꝑuuli:tũc ſtatim pꝰ infuſionẽ aĩe ſi adeſſet intẽtõ pr̃is vł mr̃is vel alteriꝰ:poſſet mundari.q Huiꝰ rei gr̃a pt᷑ q̃ri ſi nunꝙᷓ defuit dina miſcðia ſiẽ nec iuſticia reſpe etu ꝑuuloꝝ. pt᷑ qð nõ fuit aliqð generale remediũ ad⸗ iuuãdũ nõdũ natos:ſic adiuuadũ iã natos.⁊ G̊ eſt q̃rere quare datũ ẽ remediũ iã natis vᷣ nõ eſt datũ aliqð gene⸗ rale ĩ materno aluo eõſtitutis:cũ multi ĩ maternis vte⸗ ris ꝑire poſſint ⁊ ꝑeant.q¶ Itẽ nunqᷓᷓ defuit boĩtas medi ci et volũtas.igit᷑ exiſlẽte moꝛbo parata fuit medicina. H̊ ſtatim ĩ infuſiõe aĩme ↄtrabit oꝛigiale: igr ſtatim ꝑata eſt medicina ex ↄgruẽtia boĩtatis medici. Itẽ glo.ſuꝑ illud põ.adiutoꝛ meus eſio ne derelinq̃s me vic.fruſtra creaſii ⁊ recreaſti.Si deſpicis moꝛtales qð nõ debes qꝛ nò mea ꝗpꝛia ſᷣ ꝑentalis culpa ẽ q̃ĩ hac moꝛtalitatẽ deci di. igr cũ oẽs ꝑuuli ꝑentali culpa cecider̃t ĩ bãc moꝛtali tatẽ: ndebʒ dñs deſpicẽ illos ĩmo tebʒ adiutoꝛiũ pᷣſtare. Ad qð dm.ꝙ aliqð remediũ fuit ꝓ illo tꝑe q̊ͥ ꝑuuli ũdabant᷑ ab oꝛigĩiali.et illð fuit fides cũ aliq̃ deuotõe ext᷑ioꝛi offeꝛẽtiũ.¶ Ad h̊ at᷑ qð dĩc gꝛeg. O: ꝑuulis ſola fides ⁊᷑.Nõ ẽ ĩtelligẽdũ de habitu fidei.vł de motu in⸗ terioꝛi:ſᷣ de actu aliqͥ exterioꝛiĩ ſigno demõſtrato.Dicit em̃ aug.in li.otra fauſtũ.O nũqᷓ; defecerũt ſigna aliqua ad fidei religionẽ ꝑtinẽtia. Idẽ in eodẽ.ĩ nullũ nomẽ re⸗ ligioĩs ſeu verũ ſeu falſũ coagulari hoĩes poſſẽt.miſi ali quo ſignaculo velut ſacramẽto vnibiliũ ↄſoꝛtio collige⸗ rent᷑.¶ Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ ſi ſola fides tũc ſufficiebat: mgioꝛis fuit efficacie tũc q; nũc.dðᷣm ꝙ ñ. In adultis eĩ mõ ſi nõ fuiſſet ↄtẽptus vel negligẽtia ſaeramẽti.nec ba⸗ beret copiãbaptiſmatis:fides mũdaret ab oꝛigĩali.⁊ ita ome tpᷣus cucurrit efficacia ſacri fidei.adeſt at᷑ baptiſi mꝰ ꝗq amplioꝛẽ dat effectũ qᷓtũ ad dimiſſionẽ pene et ha⸗ bũdãtioꝛis gr̃e. Si vᷣo dicat᷑ ꝙ tũc habuit maioꝛẽ effica⸗ ciam qᷓtũ ad ꝑuulos.Reſponſio ꝙ tũc fides aliena cum Nuinta truotõne erterioꝛi valebat: nũc aũt fides cum baptiſmo ſuꝑhabũdat.Copia at᷑ aque in q̃ gqlibet ꝓ nccitate pt᷑ ba ptiſare. cũ debita foꝛma ſeruata pꝓlꝰ cõpetit q; oblatõ er terioꝛ indicatina fidei.Si vᷣo dicat᷑ ꝙ ſᷣm H̊ nõ fuit diffe rẽtia inter ꝑuulos et adultos. vtrobiq; em̃ fides reꝗre⸗ bat᷑ cũ ſigno exteꝛioꝛis deuotõis. Dicẽdũ ꝙ ĩ ̊ eꝛat dẽia ꝙ adultꝰ in hoc oneꝛabat᷑ ꝙ ipe crederet ⁊ offerret.non ſic aũt fuit ĩ ꝑuulo.ꝑ aliũ em credebat et ꝑ aliũ ſignum deuotõis aliqð exterioꝛis offeredat᷑. Mar.vlt. Qui vo nõ crediderit.glo.ꝑuuli ꝑ alios credũt ſiẽ̃ ab alijs pctᷣm ↄtraxerũt.et ita ꝓ ꝑuulis ſufficiebat ſola fides aliena. ita ꝙ nõ excludat᷑ ſignũ exteriꝰ.ſ̊ fides ꝓpꝛia.vt ſic ĩtelli gat᷑ ſola fides ꝑentũ ad differẽtiã pꝛie fidei q̃ſi adultis exigebat᷑.qSi at᷑ queꝛat᷑ cuiuſmõi ſit hec fides que tunc ſufficiebat: Reſpõſio ꝙ fides ſaluatoꝛis.nec neceſſe fuit deſcendẽ ad diſtinctã rõem ſic modo in ſy mbolo ↄtinet᷑ Et rõ eſt.qꝛ iã cꝛeuit lumẽ cognitõis fidei.ſiẽ habetur in glo.ſuꝑ ulð.Qomẽ meũ adonay non indicaui eis.ꝑ ſuc ceſſiões creuit cognitõis augmẽtũ.i Si aũt obijcit. O fides eum ſit ĩuiſibilis gra.nõ ſupplebat vicẽ baptiſini. mRKeſpõſio ꝙ ſides cũ exterioꝛi ſigno ſupplebat vicẽ ꝓ il⸗ lo tꝑe.nõ ꝙ hr̃et tantã efficaciã quantaʒ mõ habet fice⸗ eccłie cũ baptiſmo.Si aũt querat᷑ cuiꝰ vel quoꝝ erat fi⸗ des. Videt᷑ dᷣm ꝙ pꝛicipalit ꝑentũ ꝓpinquoꝝ vł remo toꝝ.ꝑ eos em̃ cõtractꝰ ẽ moꝛbo:et ita ꝑeos magis ↄgru it remediũ.ſi tñ ſimile fuit tũc ei qð nunc eſt:potuit ſub uenire fides aliena cũ deuotõne exterioꝛi ncẽitate ingꝛu ente.hoc tñ nõ inuenit᷑ expᷣſſũ.Sʒ argui pt ex h̊ qð dicit ꝙ ꝓ ꝑuulis ſola fides.et nõ determinat᷑ ꝑentũ. licʒ illa magis ↄgruat.vnitas em̃ ſpũs de qͥ loꝗt᷑ aug.ibi plłꝰ ex⸗ tendit᷑ ꝙᷓ vnitas carnis.:. Ad illð oo qð querit᷑.vt⁊ vtri uſq; pentis fides reꝗret᷑. Dicẽdũ ẽ ꝙ offerẽtis fides ſuf⸗ ficiebat ſiue eẽt de ꝓpinquis ꝑentibo ſiue de remotis.vel etiã ſi nõ crederet et ĩ fide ecclie offerret:videt᷑ ſufficere. fiẽ mõ nõ credẽs ſaluata foꝛma ecelie intẽdẽs facẽ qð fa cit eccłia baptiʒaret. Ad h̊ qʒ obijcit᷑.de boĩtate medi ci ↄgruebat ꝙ qñcũq; erat moꝛbo debuit eẽ medicia.Di cendũ ꝙ ſtatꝰ gre ẽ mediꝰ inter ſlatũ nat᷑e et gloꝛie.Sta tus nature determĩat᷑ in tribo.ſcʒ in eſſe: et eẽ diſtincto: et eſſe oꝛdinato.Sʒ eẽ oꝛdinatũ eſt duplex ſcʒ qtũ ad de⸗ pendẽtiã a ↄſeruatoꝛe in eẽ naturali.vel in eẽ gratuito. Eſſe ðᷣo oꝛdiatũ qᷓtũ ao dependẽtiã in eẽ gratuito.depen det a ↄſeruatoꝛe reꝑatoꝛe.in eẽ naturali a cõditoꝛe cõſer uatoꝛe.Eſſe igit᷑ oꝛdiatũ inquãtũ depẽdet a cõſeruatoꝛe in eſſe gratuito:Fᷣm oꝛdinatõʒ dĩne ꝓuidẽtie hʒ ſeꝗ eẽ di ſtinctũ ⁊ oꝛdiatũ.ꝓut hic determĩat eẽ natuꝛale.ſ̊ ꝑuulꝰ anteq; natꝰfuerit.nõ habʒ eẽ diſtinctũ ꝓut natuꝛa deter minat ſibi eẽ diſtinctũ:qꝛ ꝑuulꝰ anteqᷓ; natꝰ ſit:eſt ĩ cõti⸗ nuitate q̃dã cũ viſceribo maternis.vn ſᷣm oꝛdinatõʒ cõ⸗ munẽ dine ꝓuidłẽtie nõ eõgruit illi eẽ oꝛdiatũ qᷓtũ ad eẽ gratuitũ.cũ gra ſequi habeat naturã ſiue eẽ gratuitũ.eẽ naturale completũ.dico 'ᷣm oꝛdiem cõſuetũ dĩne diſpoſi tõis. Itẽ ẽ culpa cꝛeata a vicio natuꝛe coꝛrupte vt oꝛigia lis et ab inoꝛdiata volũtate vt actualis.pᷣ iuxta cõſuetũ modũ diuie miſericoꝛdie.ſic volũtate adherẽte firmiter bono actuali ſiue mutabili vnde culpã incurrit non tol⸗ lit dñs culpã:ſic iuxta modũ cõſuetũ ꝓle adherẽte nat᷑a liter nature coꝛrupte a qua cõtrabit᷑ oꝛigiale.nõ purgat ab oꝛigiale. ᷣ dum ẽ in materno vtero naturaliter adhe⸗ ret nature coꝛrupte aqua contrahit inoꝛdiatõz fomitio qꝛ licet ſtatim ĩ infuſiõe a ſe cõtrahat᷑ oꝛigiale: nibilomi nᷣ ex mẽſtruis maternis ꝗbo alitur fetꝰ.in ꝗbo cauſalit maxie viget coꝛruptõ.cõtrabit incẽtiuũ moꝛdiatõis a qͥ eſt maxiĩe receſſus a natali iuſticia.ñ dum ẽ in vtero fetꝰ q̃ſi renitit᷑ cõtꝛa purgatõz oꝛigĩalis vicij.pt᷑ qð ſᷣm diſpẽſatõem ↄſuete gre(ꝙ dieo ꝓpt ſctiſicatos ĩ vtero) nõ ẽ adhibẽdũ remediũ.⸗l Ao̊ ̊ ꝙ querit᷑. Quare nõ fuit generale remediũ cõtra oꝛigiale pctm exñtiũ in vte ro materno ſicẽ pꝰnatiuitatẽ eoꝛũdem.pt᷑ dici.ꝙ ꝑuulus dum eſt vna caro ꝑ quãdam ↄtinuatõʒ cũ matre:ſbiacet legi oꝛiginalis peccati qð ꝑ carnẽ cõtractũ eſt.vt duret 2 ratio iuſticie manẽte illa cõtinuatõe.Cum aũt iam ſeꝑã tur vt nõ ſit vna caro quodãmodo. tũc cõueniẽter datur remediũ in ſigno ſenſibili qð cõtingat natũ ſiue naſcẽtẽ vtſic quodãmõ ſicut dicit aug.ad dardanũ.nemo rena ſcit?᷑ ꝓpꝛie anteꝙᷓ naſcat᷑.et intelligit᷑ de hoc qð eſt ꝑ ba⸗ ptiſmũ. YJoh.in.. Aiſi qꝗ renatus fuerit ⁊c:ita nec mũda bat ab oꝛiginali adhibito ſigno ſenſibili cuʒ fide anteqᷓ naſceret᷑.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de glo.ps.dicendũ eſt.q; nõ poſtulat᷑ ibi remediũ cõtra culpã oꝛigialem:ſᷣ adiuto riũ ne deficiat in ꝓfectu vie anteq; ꝑueniat ad finẽ. Nð patet ꝑ hoc qð dicit᷑ ibidẽ.fruſtra creaſti et recreaſti ⁊c. NQec intelligedũ eſt ꝙ glo.intẽdat alligare debitũ ex ꝑte dñi ſᷣm cõgruẽtiã boĩtatis ſue.Añ qð dicit᷑ ꝙ nõ debes debet exponi qð nõ decet vel nõ cõgruit. lembeum ſecundum cũdo querit᷑ que oblatio fuit ĩ remediũ oꝛigialis.vt em̃ dicit hugo ſub lege natuꝛa li data ſunt ſacramẽta decim atões ſacrifi⸗ cia.oblatões.et vt vult hugo decimatões dabant᷑ in remediũ oꝛiginalis.Sʒ cõtra greg. Oð apð nos valet aqua baptiſmi: hoc egit apud veteres vel pꝛo Zuulis ſola fides:vel ꝓ maioꝛibo virtus ſacrificij:vł pꝛo his ꝗ ex abꝛahe ſtirpe ꝓdier̃t miſteriũ circũciſioꝛs.¶ Itẽ poterãt ne diuerſa m ꝙ ex dictis videt᷑ fieri in remedi⸗ um hmõi ſᷣm hũanã diſpoſitõʒ.¶. Itẽ quare nõ eſt ſacra mentũ aliud inſtitutũ ex p̃cepto ad remediũ oꝛigialis in lege nate:ſic in lege ſcripta et in lege gratie.¶ Itẽ quaꝛe in ſacramẽto qð erat in remediũ oꝛigialis pct᷑i. tũc nõ fi ebat aliquid circa ꝑſonã curandã: ſic in circũciſione et baptiſmo. YItẽ quare diuerſa offerebant᷑ in remedium oꝛigialis.ſic decime ſᷣm hug.ſacrificia ſᷣm greg.cuzʒ tm̃ vnũ habeat᷑ remediũ in lege moyſi et euãgelij. ¶ Iez cũ ĩ remediũ oꝛigĩalis fiebãtſ acrificia ſᷣm greg. et 4 tões ſᷣin bug.quare nõ ſilłr terciũ ſcʒ oblatio¶ MWeſpõ⸗ dictis ſio et pꝛio ad vltimũ queſitů. añ legẽ ſicut patet plura offerebant᷑ in remediũ oꝛigialis.quecũq; tñ offerebant᷑:offerebãt᷑ ĩ fide vẽturi.vñ fiebãt oblatões ĩ ſi gnũ vẽturi qͥ debuit fieri reꝑatio hũani generis.hec aũt reꝑatio diſpẽſanda fuit ĩmolatõe deo facta ĩ recõciliati onẽ hũani generis.qð ſignatũ fuit ſacr̃o ſacrificioꝛum. Pꝛeterea.nõ fuit diſpẽſanda ĩmolatõe ſiue ſacrificio cuiuſcũq;.ſed dei homis qui fuit hoſlia ſufficiẽs ad redẽ ptionẽ.qð ſignifieatũ eꝛat ĩ oblatõe decime.Qumerꝰde⸗ nariꝰ eſt numerꝰ ꝑfectõis qͥ ſignat᷑ ꝑfectio deo attꝛibuen da. Eñ bug. denarius numerꝰ qm̃ ꝑfectus ẽ:ſignũ ẽ boĩ tatis ⁊ vᷣtutis ꝗ deo tribuit᷑. Silr.v.leui.ſuꝑ illud deci⸗ mã ꝑtem ephi.glo.ephi eſt tres mẽſuras ↄtinẽo. Vnde ſignat trinitatẽ ſiẽ ibidẽ dicit᷑ in glo. Iſta igit᷑ ſacramen ta quodãmõ ſpãli dñicam paſſionẽ ſignificàt. qua ſe ob⸗ tulit ꝓpter nr̃am reꝑatõezʒ. vna ꝑ repᷣſentatõʒ ſufficiẽtie hoſtie oblate:alia ꝑ repᷣſentatõʒ modi offerẽdi.i õ ſimi liter eſi de ſacꝛamẽto oblatõis q indiſticte facta nulli ſpe ciali ꝓꝛietate ſacramẽtũ redẽptõis nr̃e repñtat. Juxta igit ꝓgpꝛietates has cõueniẽs fuit.tam ſacramẽtũ ſacrifi cioꝝ q; oblatõis decimarũ exerceri ĩ remediũ oꝛigialis. et hoc vt aperiãtur ſᷣm diuerſa tꝑa pᷣm ꝙ legũtur ſacri⸗ ficia fucta ſcʒ a tpe noe Geñ.viij. et decimas offerri a tẽ poꝛe abꝛahe Geñn.xv.Ael ꝑ decimã ſignat᷑. decima dꝛa⸗ gma pꝑdita que ĩuenta.ix.dꝛagmis ẽ vnienda. Luẽ.xv. Vñ ꝑ oblatõem xp̃i.ſignat᷑ decima dꝛagma deo recõcili⸗ anda.ꝑ ſacrificiũ filius dei ꝓpꝛio ſacrificio boĩem recõ⸗ cilians.et ita duabooblatõibo ſignat᷑ et recõcilians ⁊ re cõciliatꝰ.¶ Ad pꝛimũ dᷣm.ꝙ nõ obtulit vnuſgſq; in re⸗ mediũ oꝛigialis iuxta ſenſum ſuũ.nec licuit.ſed fiebant bmõi ſm inſtructõʒ eoꝝ ꝗ viuebãt iuxta familiare cõſi⸗ liũ dñi.vñ ſicut mĩoꝛes fideles erãt.licet nõ habebãt no⸗ ticiã fidei diſtincte:adherẽtes illis ꝗ habebant ſiẽ hugo dicit. Similiter in hmõi oblatõibo doctrine illoꝝ adhe⸗ ſerũt. vt filij adã ſᷣm ꝙ pater docuit illos obtulerũt deo pꝛimicias BGeñ.iiij · Similit filij noe ad exem plũ patris ſui. de quo geñ. viij. Similiter filij abꝛabe ad exemplum abꝛahe. Geñ. xv.¶¶ Ad aliud dᷣm. ꝙ in tꝑe illo ꝓpter re ligioĩs nouitatẽ erant bomĩes inſtruẽdi vt neophiti. nõ cohercẽdi pᷣceptis vt examĩati.ñ hugo. deus homiem a pꝛĩcipio ad hec exercẽda cõſilio eꝛudiuit.ſ̊ pᷣcepto non obligauit: donec poſtea illa venirẽt in gb hbomo pcepti capax obediẽtiã exhibere et pᷣuaricatõʒ cauere addiſcẽt. Item. xiij.exo.ibi cũ emiſiſſet pparao plm dic glo. ſi a pꝛĩcipio amaritudo temptatõnũ pulſaret:facile ad vicia redirẽt a ꝗbo longe receſſerũt.de egy pto ᷓ exeũtibo eui⸗ cino bella ſubtrahũtur:qꝛ relinquẽtibo ſeculũ quedã pꝛi us trãquillitas oſtẽdit᷑.ne in ipᷣa teneritate et inchoati⸗ one turbati ad hoc qð reliquerãt redeãt. Item y ſið.pꝛi moꝛdia ↄuerſoꝝ bladis modis ſunt reuouenda.ne ſi ab aſperitate incipiãt:exterriti ad pꝛioꝛes lapſus recurrãt Ao aliud doᷣm. ꝙ illa ſacramẽta debebãt ſolũ ĩ ꝑſona purgãdi exerceri.que habebãt virtutẽ aliquid cõferendi eidem.ſic opus oꝑatũ in circũciſione et baptiſmo.ᷣ vir tus ſacrificioꝝ ⁊ decimatõis nõ fuit in efficiẽdo.ſ̃ in ſi⸗ gnãdo.ſimiliter ⁊ alia hmõi in tꝑe illo:et boc conuenie⸗ bat ſᷣm diſpoſitõem dine ꝓuidẽtie.ſcʒ vt pꝛĩio eẽt exerci⸗ tatio in illis quoꝝ vᷣtus eꝛat in ſignando. deinde in illis quoꝝ vᷣtus erat in ſignãdo et efficiẽdo.et ſic ᷣm axpꝛopi quatõeʒ tꝑis ꝑfecte ſalutis:maioꝛis eẽnt efficacie ſ igna ſalutis.ñ hugo.diuie diſpẽſatõis oꝛdo et ratio h̊ po⸗ poſcit.vt ſic ab initio ꝓcurrẽte tpe magis ſemꝑ ac ma⸗ gis aduẽtꝰ ſaluatoꝛis appꝛopiquauit:ſic ſemꝑ magis ac magis effectꝰ ſalutis creſcet et cognitio veritatis.¶ Ad boc qð querit᷑quare diuerſa offerebant᷑ ĩ remediũ.dicẽ Dum ꝙ hugo determinans q̃re neceſſaria fuit inſtitutio multoꝝ et varioꝝ et intmiſſoꝝ ſacramẽta.aſſignat tres cauſas.ſcʒ exercitatõʒ.delectatõʒ.intmiſſionẽ. Dicit eĩ. In his virtutũ ſtudijs mirabili diſpenſatõe deꝰ et pᷣui⸗ dit multiplicitatẽ ? varietatẽ et intermiſſionẽ. vt hũana mens in multiplicitate exercitatõem :et varietate dele⸗ ctatõʒ:et intmiſſione recreatõem ĩueniat hec hugo. Ercio querit᷑ ſupoſito vt dic hugo.ꝙ ob⸗ latõ decimaxꝝ erat remediũ ↄtra oꝛigĩale. vel ſacꝛificioꝝ ſᷣm greg.vtrũ ert eiuſdem tutis et eandẽ habebãt efficaciã quã ha⸗ buerũt ſacr̃a legis et euãgelij.qð nõ videtur. Hug. Oue tꝑe poſterioꝛa fuer̃t: effectu gr̃e ſpũalit᷑ dignioꝛa iueniũ tur. igit᷑ ꝛc. ¶ Cõtra oĩa ſacra tã illa q erãt legis nate qᷓ legis ſcripte.virtutẽ ſiue efficacia hũerũt ex ſide xpᷣi.ig ſemꝑ eudẽ erat fides ⁊ eiuſdẽ efficacie quãtũ erat ex ꝑte ipᷣiꝰ fidei et ſacr̃a ⁊c. ¶ Si diceret᷑ ꝙ fides xpᷣi creuit ſꝑ vñ maioꝛ ẽ fides nꝛa q illoꝝ ꝗ eꝛãt tꝑe illiꝰz ita maioꝛis efficacie.Cõtra.bñ verũ ẽ ꝙ creuit qᷓtũ ad ſciazʒ:ſ ñ F̈tũ ad ↄſtãtiã.ↄinẽdat᷑ em̃ abꝛahã er pꝛogatiua fidei.Credi dit em et reputatũ ẽ ei ad iuſticiãs Geñ.xv.Similiter de alijs ſctis pribo vt Setb Moe. Sʒ dic hugo. Illa apuc nos fides magna reputat᷑.que etli miꝰ vigeat ſcia: ꝑ cõ⸗ ſtantiã tñ foꝛtis oñdit᷑.igit᷑ cũ nr̃a nõ vigeat magis fide illoꝝ ꝑ cõſtãtiã ⁊c. ¶¶ IeÄ hugo.Sacr̃oꝝ alia añ legem: alia q ſub lege: alia ſo gra.drſa ꝗdã ĩ ſpẽ:vnũ tñ effectũ habẽtia ⁊ vnã ſanitatẽ ꝑficiẽtia.¶ It ſi nõ habebãt eadẽ qtũ ad ꝗd deficiebãt. e io. ꝙ nõ erãt eiuſdẽ effica⸗ cie.¶¶ Ao pᷣmũ igit᷑ rñdeo.ꝑ duplex ẽ effectꝰ ſacr̃i.vnꝰ q̊ͥ ad cognitõʒ ſacri ꝗ reſpicit illð qð eſt miſticũ. Aliꝰ q ad gre oꝑatõʒ.ꝗ reſpicit illð qð ẽ gratuitũ.qtũ ad pᷣmũ effectũ loqt hugo. Al alit dðᷣm · O ſacr̃a t icũt᷑ eẽ ſacr̃a fidei.et h̊ qꝛ cũ fide ꝑcipiẽda lùt ⁊ ad ſct̃ificatõʒ fideliũ pᷣꝑata ſic dic hugo.Añn ĩ ſacr̃is ? ↄſiderare meritũ fidei et ipᷣm opꝰ exercitũ.Mtũ igit᷑ ad meritũ fidei vnum effe ctũ hẽbat ⁊ ̊ vult bugo. Sʒ ꝙᷓtũ ad graʒ collatã vᷣtute ſctificatõis oꝑis ſiue oꝑũ neqͥqᷓ.vñ ſacr̃a noue legis di⸗ cũt᷑ vaſa gẽe.ſacr̃a legis nat᷑e tãtũmõ ſigna. Vñ dic bug pꝛĩa ſacra vmbꝛa fuerũt.ſcðᷣa imago.tercia coꝛpꝰ.poſtqᷓ — —— — — — — =. –=ẽ — — — — ☛ wN— — * Mueſtio quarto loco ſequetur veritas ſpũs. AUñ patz ꝙ bec diſti ſtinguũt᷑ m ꝙ magis et mmꝰ diſtãt a veꝛitate ſpũs ſiue gie Viñ vult dicere.ꝙ ſiẽ coꝛpꝰ ẽ ↄtẽtiuũ ſpũs:nihilomi nꝰẽ pᷣitas ſpũs.ſic ſacr̃a noue legis qͥdãmõ ſunt ↄtẽtina gre: alia nõ.et pt᷑ eoꝝ talis aſſignari or̃ia ſine pᷣiudicio tñ. Sacr̃a legis nate(dico de dedicatõe et ſacrificijs qᷓ fiebãt ꝓpt ongiale)ſigna fuerũt. et eoꝝ effectꝰ fuit in ſi⸗ gnãdo.effectꝰ circũciſioĩs nõ ſolũ fuit ĩ ſignãdo.ſᷣ ĩ effi⸗ ciẽdo.vñ opus oꝑatũ effectũ habuit.Eñ circũciſio effi/ ciebat qð ſigurabat effectꝰ eiꝰ in diminuẽdo fomitẽ quã tũ erat ex ꝑte carnis:⁊ ꝓnitatẽ ex ꝑte aĩe.otractã ex cax ne qua defacili obedit carni.Cõgruit em̃ vt ſacr̃a carna lia efficaciã habet ĩ carne:ſpũalia in ſpũ. Vñ dici pt. ꝙ habet effectũ in aĩa ĩmediate.diminuẽdo ꝓnitateẽ illi us ad obediẽdũ ſuggeſtioni carnis.circũciſio nõ niſi in carne tollẽ ſicio carnis ſiue coꝛruptõne. embꝛum quartum Ro ↄcluſiõe hbinꝰ materie q̃rit᷑. Utꝝ hec ſacr̃a tꝑe legis nate exñtia indita fuerũt a nata an ex diſciplina. autez non fue rũt indita ex diſciplia.videt᷑ ꝑ ̊ qð legiꝰ iſta facta nõ pᷣceſiſſe diſciplinã.ſicẽ legit ovñs dixit ade ex omi ligno ꝑadiſi comedes:de ligno at᷑ ſcie boni et mali nõ comedes. ecce aꝑte pᷣceptũ dilciplie Pꝛeceptũ aũt illð qdð tibi nõ vis fieri alij ne facias:non iueniebat᷑ niſi dictate natura.Sic aũt videt᷑ eẽ de ſacri⸗ ficijs ⁊ decimis.Qullã em̃ inſtitutõz de his legimꝰ:ſj fa cta tm̃.ſic videmꝰ ꝙ vnꝰ faciebat alteri qdð ſibi volebat fieri.ſᷣ pᷣmiſſũ pᷣceptũ nõ legit᷑.et ita videt᷑ indita a nat᷑a Pꝛeterea.de circũciſiõe.xvij.geñ.legimꝰ.ꝙ dñs dirxit abꝛahe.cuiꝰ pᷣputij caro circũciſa nõ fuerit:ꝑibit aĩa il⸗ la de ꝓplo ſuo.et inde circũcidit abꝛahã vernacłos domꝰ ſue de oblatõibo aut ſacrificijs.aut decimis ñ legit᷑ dñs ante oꝛdinaſſe:no exgo videt᷑ a diſciplina eẽ indita ł̊ ſo⸗ la notura (örrareni a natura indita fuerũt ꝑmanẽ vident᷑.ſ̊ he nõ ꝑmanẽt.vtpote ſacrificia ſiẽ nec circũci ſio.nõ ergo ſũt a natura. Pꝛeterea.diligẽ vitã natale videt᷑ viuẽti ⁊ cõſernare nec aliqð viuũ pꝛiuare vita ni⸗ ſi ꝓt᷑ ↄſeruatõʒ ſue nate hoc ſuerit.plꝰ em diligit ſe qᷓ alterũ.videt᷑ ergo repugnãs eẽ nature vt intficient᷑ aia⸗ lia viuatiua.niła exñte rõne ſue ſuſtẽtatõis.ergo ſacrifi care videt᷑ eẽ repugnãs ſue nat᷑e:cũ deꝰ bonoꝝ nr̃oꝝ nõ indigeat: nec ad aliqð iuuamẽtũ coꝛꝑi nr̃o cedit. Ad qð dõm ẽ.ꝙ anature rõnalis lege ẽ.vt deꝰ colat᷑ et ho⸗ noꝛet᷑. Oe aũt in ſacrificijs aĩaliũ:̊ ab inſpiratõe diuia videt᷑ oꝛiginẽ trabẽ.vt nobis daret᷑ ſignũ ſacrificij veri: in qͥ futura fuit nr̃a redẽptio.ſiẽ ſup dietũ ẽ:vbi de ſacri ficijs agebat᷑.a dilciplia vᷣo habitũ eſt maifeſte de ſacr̃o mr̃imonij.De penitẽtia aũt dici pt᷑.ꝙ ẽ a nat᷑a dictante ſatiſſactõʒ in doloꝛe penitẽtialiꝓ offenſa creatoꝛis.⁊ ita differẽter pt᷑ dici de ipᷣis ſacr̃is.ꝙ quedã ſũt ex inſpirati one.queda ex inſtitutõe ſiue diſciplia:quedã a natcxa in⸗ dita erãt.et ꝑ h̊ pt᷑ ſolui qð obiectuʒ ẽ.¶¶ Ad id vᷣo quod obijcit᷑ ip̃a eẽ indita a nata:qꝛ nõ legit᷑ inſtitutõ de ſacri ficijs vel de decimis.ddᷣm ẽ ꝙ h̊ ñ ſeqꝗt᷑. Quedã em̃ ſũt ex inſpiratõe diuĩa.quedã ex inſtitutõe diuĩa:quedã ex di ſciplia hũana.quedã vo ex innentõe ꝓpꝛia que nõ dicũt᷑ eẽ a natura.ſacrificia aũt et decime ex inſpiratõe diuia et ꝑentũ doctrina vident᷑ deducta ĩ noticia. Mueſtio.vj. de ſacramẽ- s tempe legis ſcripte in generali. 7 e ſacramẽtis tꝑe legis nat᷑e. Cõſeqnt domẽ de ſacramẽtis tꝑe legis ſcripte qᷓ ymoſayca dicũtur. P.zimo aũt dicimus —— li ſcz circucili Eteꝛminatũeſt ſupᷣ ceißis in cõmuni. Secũdo de pꝛicipa⸗ õe ĩ ſpali: ꝗl Circa ſacr̃a vᷣo ĩ ↄmuni.Pꝛi ꝗqꝛ illa ꝓmittebãt:hec dant ſalutẽ.⁊ loꝗt de ↄꝑatõe lega pf. mo querẽdũ ẽ de nccitate. Secũdo de pluralitate et nu⸗ meri röne. Tercio de inſtitutõne.Quarto de efficacia. Dunnto de duratõne. mbꝛum pꝛimum — Irca neceſſitatẽ pᷣo querit᷑.vtrũ neceſſaria fuerũt ſacramẽta legis moſayce an non. Et vidr ꝙ nõ:poſitis em̃ ſacramẽtis legis nature que ſignificabãt ⁊ nõ efficiebãt:ñ oꝛtuit ſupaddere alia que ſignificarẽt et nõ efficerẽt. ð em̃ in ſigniſicãdo habzʒ tatũ ſilitucis quatũ aliud vel ampliꝰ.equaliter vel ampliꝰ ductiuũ ẽ ad ſignifica⸗ tam ritatẽ. Si ergo ſacr̃a legis nate eque vel ampli⸗ ducebãt ad ſigniſicatã veritatẽ.alia vᷣo nõ ampliꝰ facie bant:ſuꝑuacua erãt ea q erat ĩ lege moyſi. aũt tatuʒ vel ampliꝰ ſignificarẽt:videt᷑ ex comꝑatõe boꝝ ad illa- tantũ em ſignificabat diluuiũ baptiſmatis ſacramẽtũ: quãtũ mare rubꝛũ.quoꝝ vtrũq; ponit᷑ ſignũ baptiſim a ioh.damaſ.ſᷣ vnũ in lege nature:alterũ tꝑe moyſi. Sic em̃ in mari rubꝛo ſubmerſi ſunt egiptij:ita in diluuio il⸗ li qui erãt pctoꝛes.qui viã ſuam coꝛruꝑant.q¶ Itẽ pauci .i.viij.aĩme ſalui factiſunt ꝑ aquã.ꝙ nos ſimilis ſoꝛme O ſaluos facit baptiſma.ſic habet᷑.j.pe.iij.Ex alia vo ꝑte pauci comꝑatõe ſalui facti ſunt in trãſitu maris rubꝛi. Saßp.x. traſtulit illos ꝑ mare rubꝛũ et trãſuexit eos per aquã nimiam.inimicos aũt illoꝝ dimerſit in mare.et ꝙ eẽt figura baptiſmi.j.Coꝝ.x. Pres nr̃i mare trãſierũt. et omes ĩ moyſi baptiʒati ſunt ĩ nube et ĩ mari.Sic er⸗ go ẽtũ ad rõem ſignificatõis ſi lłis ẽ ratio ſignificandi. et eque potẽs in aqᷓ diluuij ſic in aqua maris rubꝛi. 126 ergo opoꝛtuit illud ſignũ ſiue ſacꝛamẽtũ ſuꝑaddi alio is habito.Silr ex comꝑatõe ſacrificij tꝑe legis nate ad ſa crificiũ tꝑe legis molayce.tantũ em vel ampliꝰſignifica bat ſacrificiũ abel vel abꝛahã:quãtũ ſacriſiciũ legale.⁊ qꝙ; ampliꝰ:videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ in canone.ſupᷣ q̃ ꝓpicio ac lereno vultu reſpicere digneris ⁊ accepta hre: ſicuti accepta hr̃e dignatus es munera pueri tui iuſti abel ⁊c Mibil aũt oĩno dicit᷑ de ſacriſicio leuitico:reſtat ergo ꝙ amplius videt᷑ ſignificare iſtud qᷓ illð.illo ergo babito nõ opoꝛtnit hoc ſuꝑaddi.¶ Pꝛeterea.plus ſilitudis vi⸗ det᷑ hr̃e oblatio melchiſedech cum ſacramẽto altaris: qꝙᷓ mãna datũ temꝑe moyſi. Illa em oblatõ ſiłis erat foꝛ⸗ me cũ oblatõne in ſacramẽto altaris ꝗtum ad ſpeciem ſenſibilẽ.nõ ſic aũt fuit de mãna.reſiat ergo ꝙ nõ opoꝛ⸗ tuit hac de cauſa illa ſuperaddi. Similiteꝛ de yſaac ob lato in olocauſtũ.maioꝛẽ habuit ſilitudiem ꝙᷓtum a ra tionẽ ſigni ꝑtinet: qᷓ; agnꝰ oblatꝰ in exitu filioꝝ iſrabel. et ita videt᷑ ꝙ nõ fuit neceſſe ſuꝑaddi hmõi ſignũ. Silr te decimis pt dici.Decime em̃ date ab abꝛaba melchiſe cech Heb. vij. tantũ ſignificãt quãtũ decime date ſacer⸗ doti a filijs iſrł. Reſtat ergo ꝗ; nõ opoꝛtuit ſacramẽta il⸗ la ſuꝑaddi:hᷣ tm̃ pdicta eẽ ſigſicãtia.¶ Si vo dicat᷑ ꝙ ſa cramẽta legiſ moſayce ſuꝑaddũt h̊ ñ vẽ qꝛ ſigficãdi gẽa erãt ſic illa.⁊ ñ ſuꝑaddũt aliũ effectũ.⁊ H̊ ondit᷑ ꝑ illud viij. heb. Nüc at meliꝰ foꝛtitꝰ miſteriũ.glo.ſacr̃a n eadẽ liũ ad euãgelica. legalia tiñ erãt ꝓmiſſiua ꝑ modũ ſi⸗ gnoꝝ. It. vij. ad heb. repꝛobatõ ꝓcedẽtis mãdati. glo. circũciſio ⁊c. pꝛioꝛi pło ꝑ vetꝰ teſiamẽtũ ſũt data ad ſig ficatõz futoꝝ.q̃ ꝑ xpvʒ oꝑtebat ĩpleri.et ſilr Col.ij. vm⸗ bꝛa futoꝝ:glo.illð erat tpᷣus ſignãdi h̊ maiſeſiãdi.Re ſtat ̊ cũ illa ſacr̃a ñ ſuꝑadqũt aliũ effectũ bᷣ ſolũ ſignifi cẽt:ñ fuit ne legalia dari pꝰ ſacr̃a legis natc ſ̊ il la ꝑmanẽ᷑.¶ Ao qð dom c. E ſicz illa haberẽt rõz ſi⸗ gnificãdi ſic et iſta.et eque ſignificarẽt.vł ampliꝰꝙᷓ iſta tñ iſta erãt nccia pᷣ̃ter illa:qꝛ vł ſignificabãt alio mõ.vł diſtictiꝰ.vel alið efficacie bebãt.vbigr̃a. Agnꝰ paſchał q ĩmolabat᷑.ſigniſicabat xpCᷣj ꝓ liberatõe nr̃a imolãdũ. et inquãtũ ẽ ĩ ſacro altaris ꝓ nob oblatꝰ:ĩ memoꝛiã li⸗ beratõig facte ꝑ paſſiõz xp̃i offert:quẽadmodũ agnꝰty⸗ — = picus in memoꝛiã liberatõis ab egypto. Reſtat ergo ꝙ quo ad hoc.plus habʒ ſigniſicatõis agnus paſchalis qꝙ; yſaac oblat vel aries:q ſolũmõ ſignificabat xpᷣm ĩmola .Dum. Pꝛeterea.modꝰmãducatõis agni paſchalis. ꝗ de⸗ ſignat᷑ Exo.xij.figurabat modũ mãducatõis veri ſacri euchariſtlie:qdð nõ fuit in ſacro legis nature.et iõ cũ alit ſignificaret et ampliꝰ diſtĩgueret: iam babito illo vel ba bitis illis fuit aliud neceſſariũ.q. Similiter poſſumꝰ di cere ðᷣ mãna.ſ.pane te celo deſcẽdẽte:reſpectu oblatõis melchiſedech q fuit in pane et vino. Licet em̃ qᷓtum ad foꝛmã ponis et vini plus repñtat euãgelicũ ſacr̃Dm:tam tũ ad alias cõditões minꝰ repñtat vel ñ repñtat.In h̊ em ꝙ mãna fuit panis de celo deſcendens.ſic hẽt in p. Dane celi ſaturauit eos.Et ſapie.xvj. Paratũ ee celo panẽ pᷣſtitiſti eis:ꝗ ſine laboꝛe habebat᷑.et habebat in ſe om̃e delectamẽtũ et om̃is ſapoꝛis ſuauitatẽ. et ſimilit de alijs cõditõibo que enumerãt᷑ Exo.xvj.et Mũeri xj· Da⸗ bat intelligẽ ſacrm altaris ſub pluribo ſimilitudibo.in qbo non intelligebat᷑ ĩ ſacr̃is legis nature. 4 Pꝛeterea. circũciſio et aqua expiatõis aliquẽ habebãt effectũ quẽ nõ habebãt ea que erãt pure dicta ſacramẽta legis na⸗ ture.eodẽ mõ ſacrificia leuitica que data erãt in leuiti⸗ co:ampliꝰ diſtinguebãt ꝙᷓ ſacrificia que erãt tꝑe legis nate. Inſtituta eĩ erãt ad expiatõʒz ſiue ſatiſfactõez pꝛo differẽtijs delictoꝝ aut peccatoꝝ:que erãt ſacrificia ꝓ pct᷑is. Alij etiã erat effectus ſicut ibi dicit · ꝗ nõ erãt de⸗ ſignati tꝑe legis nature.Ex quo pt patere ꝙ ñ erãt ſu ꝑ⸗ uacua ̊ neceſſaria ad ſuꝑaddendũ alijs iam phabitis. Et ꝑ hoc pt᷑ ſolui qð obiectum ⁊ẽ.Licet em̃ aqua dilu⸗ uij et aqua maris rubꝛi idem ſignificabãt: tñ ꝑ aliũ mo⸗ dum.ibi eĩ adiũgebat᷑ moyſi virga que ſignificabat cru cem ex qua vᷣtutẽ habuit baptiſmꝰ.hic adiũcta ẽ nubes que ſignificabat ſpm̃ſctm vel gr̃am ſi pũſſancti que neceſ ſaria eſt ad natiuitatẽ ſpũalem. Joh.ij. iſi gs renatꝰ fuerit ex aqna et ſpũſcẽo ⁊c. Marci.j.dicit᷑. IJile voo ba ptiſabit in ſpũſcto.et.j.ioh.v.dicit᷑. Tres ſunt ꝗ teſtio⸗ nium dant in terra.ſpũs et aqua et ſanguis. et bi tres vnum ſunt. patet ergo ꝙ licet vtrobiq; fuerit ſignificatõ bic tñ alia. pic etiã fuit liberatio a ptate pharaonis:ibi vᷣo nõ deſignat᷑ liberatio a poteſtate alicuiꝰhomĩs:ſᷣ ſal uatõ ꝑ archã deſignabat ſaluatõʒ ecclie ĩ fide cũ baptiſ mate. NHo aliud ẽ dom.ꝙ licet ſacrificiũ abel vel abꝛa he vel melchiſedech inuat᷑ magis acceptũ qꝛ de illo fit mentio in canone.hoc nõ ẽ ꝗn et illud plurimũ ꝓ ſuo tẽ⸗ poꝛe eſſet acceptũ:ſed hoc in tpe dicit᷑ rõne ꝑſonaꝝ.que in pꝛimis tꝑiba maxĩe placuerũt.et vt oſtẽdat᷑ quedã cõ uemiẽtia ſpualis int illud ſacrificiũ legis nature et ſacri ficiũ euãgelicũ.ſicut ondit aplus de ſacerdotio melchi⸗ ſedech et ſacerdotio xp̃ᷣi.hehᷣ.vij. Abel em̃ rõne optima⸗ rũ que ĩ pꝛimogenitis deſignant᷑ ⁊ rõne ſue innocentie. melchiſedech rone.quã aſſignat apkus. Abꝛabã rõne fi lij oblati in holocauſlũ ex maxĩa obediẽtia deſignat acce ptatõem:et in ip̃ᷣis oblatis eſt magna ↄuenientia./ Ad terciũ ðᷣo dicendũ eſt ex iam dictis. licʒ q̊ ad foꝛmaʒ oblatio melcbiſedech ſignificaret ſacramẽtum altaris: tñ ꝙᷓtũ ad alia plus ſignificauit mãna.2 ſitr dom ẽ deſi⸗ gno oblato ⁊ ſacrificio abꝛahe.il Ad quartũ qð obijcit᷑ de decimis.dicẽdũ ẽ ampliꝰ diſtinguũt᷑ decime in lege moyſſi qᷓ in lege nature.oñdit᷑ eĩ decime debebãt dari et et ad quẽ etiã vſum:qð nõ erat ĩ lege nate. embꝛum ſecundum Einde q̃rẽdũ ẽ de nero ſacroꝝ legaliũ: et rõe nũeri.et pꝛio facta ↄpatõe ad ea q̃ ſũt legis nake. Beoo facta com ꝑatõe ad ea q̃ᷓ . ſunt legis euãgelice. Lercio de ip̃a multi⸗ plicatõne in ſe ſacramentoꝝ legaliũ. ¶ Articulus pꝛimus — . Rimo ergo q̃rit᷑ vtrũ plura debuerũt eẽ tꝑe legis moyſi qᷓ tꝑe legis nature. Et vidr̃ ꝙ ñ cuũ em̃ oꝛdiata ſint ad illa qᷓ ſunt ĩ lege euage licã tqnꝙᷓ ſigna ad ſignata. In lege aũt euãgelij ſunt. v. ſcʒ baptiſmꝰ.euchariſtia. penitẽtia.oꝛdo et ↄiugiũ. De bis em facit dñs mentõʒ. tot aũt ſunt in lege nature:qꝛ matrimoniũ ⁊ pnia: et tria q̃ aſſignat hugo ſcʒ decima⸗ tio ſacrificiũ et oblatio:lex moyſi q̃ẽ in medio.nõ debet bre niſi ꝗnq;. Si vᷣo addant᷑ illa duo que addita ſũt ab aplis ſcʒ ↄfirmatio et extrema vnctio. de qgbo dĩ ĩ actibo apłoꝝ ⁊ ĩ canoĩca iacobi: ꝓpter illa nõ videt᷑ fieri addi⸗ tio.nõ em̃ ĩ lege moy ſi rñdebat illis ſiẽ nec tꝑe legis na⸗ turalis.¶ Pꝛeterea. Lex natalis oꝛdinat et ad amoꝛẽ ⁊ ad tioꝛẽ. Cex moy ſi ad timoꝛẽ pꝛicipłr.Lex xp̃ᷣi ad amo rẽ. Sacr̃a ̊q ſũt ſigna rei ſacre in lege tĩoꝛis:paucioꝛa teberẽt eẽ ; ſacr̃a q ſũt ĩ lege nate. Sed ecõtra vidr̃ ꝑ hᷣ ꝙ ꝑ ſucceſſiões tẽpoꝝ creſcẽ debebat cognitõis augmen tũ.h̊ maioꝛ cognitõ ẽ ꝑ pluralitatẽ ſacr̃oꝝ qᷓ; ꝑ. paucita⸗ tẽ.̊ cũ lex moyſi plꝰ atpꝛopiquaret ad maifeſtatõʒ veri tatis:plura debebãt eẽ in illa lege ſacr̃a.q Itẽ ſacra ſũt in remediũ ↄtra moꝛbũ pcti:ſᷣ cũ pꝛĩo accedit medicꝰad egrũ:pauca appoĩt antidota ne abboĩet᷑ egrotꝰ.poſt oᷣo appoĩt pła.cũ iã exercitatꝰ ẽ ad ſumẽdũ plła.ꝗ̊ debebant plura ſacr̃a eẽ ſub lege moyſi qᷓ ſub lege nate. Et boc eſt qð dicit hugo.In pᷣmis pauca antidota ⁊ paucio mem bꝛis.i.paucis ꝑſonis appoſuit: vt paulati moꝛbo deficẽt ⁊ ſalꝰ creſcẽt.poſt pła ↄtulit remedia et plures reꝑauit ⁊ ita plura erat ſub lege moyſi qᷓ; pꝛiꝰ. Itẽ ſiẽ diĩc hug. Tria genera ſacr̃oꝝ iueniebãt᷑ i lege ſcripta q̃ dĩ moyſi NQueda erãt ĩ mediũ:q̃dã ĩ obſequiũ:q̃dã ad actũ dinũ Pꝛĩa ꝑtinẽt ad pctoꝝ tᷣmiſſiõʒ.ſcða ad exeꝛcitãdã deuo tõem.tercia ad colẽdã pietatẽ. Oꝛima iſtituta fueꝛũt q̃i ad neceſſitatẽ vt hõ ĩ eis ſctificaret᷑.q̃tis circũciſio fuit:2 hoſtie ꝓ peto ꝓ delicto ⁊c̃.q̃dã que ſpãliter ad emũda tõʒ et remiſſionẽ iſtituta fuerũt.Secũda dᷣo ad exercita tõʒ fuerũt ꝓpoſita.vt in eis deuotio fideliũ exerceret᷑ et meritũ augeret᷑.q̃les ſcʒ fuerũt hoſtie pacificoꝝ q̃ offere bant᷑ a fidelibo ad recõciliandã ſibi gram dinam. Ter⸗ cie ĩſtituta fuerñũt ad pᷣparatõʒ ſideliũ.vt q̃ſi inſtrumẽta quedã eẽnt ad cetera ſacr̃a tractãda et ſctimicãda.quale fuit tabernaculũ ⁊ atriũ ⁊ omia vtẽſilia ꝗᷓ ↄtinebãtur in eis:necnõ et ſacra indumẽta miſtrãtiũ ⁊c.oĩa q̃ ad oꝛnã dũ cultũ dei fueꝛũt ĩſtituta.tot aũt nõ videbant᷑ eẽ ge nature:ꝗ plura erãt ſub lege moyſi qᷓ pꝛꝰ. Ad qð dom ẽ. E. plura erãt et eẽ debebãt ĩ lege moyſi iy txe le⸗ gis nate. Pꝛimo em̃ erãt ꝑpuuli tꝑe legis nate ſicut dicit hugo.Et illo tꝑe q̃ſi ꝑuuli erãt inſtrueẽdi.deinde vo exer citati:et iõ ampliꝰ inſtruẽdi.Aliã etiã aſſignat rõem qꝛ nõdũ creuerat moꝛbo quãtũ poſt creuit ſiue lãguoꝛ nat᷑e et ideo plura erãt ſacr̃a. Ad obiectũ in ↄtrariũ dicẽdũ eſt. ꝙ licet ſacr̃a legalia oꝛdinata ſunt ad euãgelica: ni⸗ hilominꝰ erãt plura nũero ꝙᷓ euãgelica que ad remediũ ſunt data. Sacramẽtũ em baptiſmi pluꝛa habuit ſigna. ſacramẽtũ euchariſtie ſiłr.⁊ h ↄueiebat ꝓpt ſui magni⸗ tudĩeʒ expꝛimẽdũ.vñ plura erat ſacr̃a nuero ĩ lege moy ſi qᷓ ĩ euãgelio.et iõ nõ opoꝛtet hac rõe ꝙ coequt᷑ ſacr̃a legis nature et ſacr̃a legis maſayce:cuʒ alia ſit rõ ꝓpter quã excedere vebet nũerus ſacr̃oꝝ legaliũ nũerũ ſacra⸗ mentoꝝ pᷣcedentiũ.ſicẽ iam dictũ eſt.¶ Ad ſecũdũ ddᷣm eſt.ꝙ licet lex moyſi pꝛĩcipalit᷑ ſit timoꝛis. lex at nature vtriuſq; ſcʒ tĩioꝛis et amoꝛis.nõ ex h̊ erit maioꝛ vel mĩoꝛ nũerꝰ ſacr̃oꝝ.Sacr̃a eĩ oꝛdinãt᷑ ad ĩtelligẽdũ ꝑ ſe.et iõ Em rõem differẽtis intelligẽtie debẽt etiã in ſua plurali⸗ tate xetermĩari.pᷣcepta etiã et ꝓmiſſa licet oꝛdinẽt᷑ ad ti moꝛẽ et amoꝛẽ:nõ ꝓpter h̊ plura nõ debebãt eẽ ĩ lege na⸗ ture qᷓ; in lege moyſi.qꝛ lex nature generalia dat p̃ceprta Nex aũt ſcripta ſpecificat.et iõ plura ↄuenit eſſe in lege ſcripta.Pꝛeterea. lex nat᷑e reſpicit tioꝛeʒ ⁊ amoꝛã niſi xꝑ indiſtĩctõʒ. er at᷑ ſcripta r̃ſpicit diſtiguẽdo.ꝛ iõ alit de bʒ pᷣcedẽ diuiſio p̃ceptoꝝ ĩ lege moyſi ⁊ ꝓmiſſionũ et cõ⸗ minationũ.,. L age nt.y. .De re: g na Aber ited ctib acdi⸗/ ona⸗, noꝛer damo cioꝛa 5 gnen Ueita⸗ zveri faſüͤt lichad oſtoo ebant ocell mem rſicet auit bug. opſi dni 1dno nütq fuit emüc ercia creket oftere Ter meta nale rin oma das tele⸗ dicit dexer enc: ie dlcifi cgei meti ſ. agi⸗ moy ſocra per cra⸗ döm nure moꝛ Nueſtio rticulus ſecundus Einde querit᷑ de comꝑatõe ſacramẽtoꝝ lega liũ ad euãgelica.videtur em̃ ꝙ ſocr̃a legalia paucioꝛa debeãt eẽ euãgelicis. Si ei ſ debẽt eæẽ ſiꝗᷓ ſaẽ qᷣuſq; vᷣitas exhibeat᷑.ᷣ plene Rᷣtatis exhibitio S bitas at. 5 plene vitatm eypin ñ erit mſi pꝰhãc vitã moꝛtalẽ ĩ patria:ł̊ at erit ĩi.vi.eta te reſurgẽtiũ. reſtat ꝙ̊ cũ ꝓcedẽte tpe magis et magis ſit illuĩatio veritatis ſub ſignis tñ: videt᷑ ̊ qꝙ tꝑe legis gr̃e plura debebãt eẽ ſacr̃a manuducẽtia ad plenã vᷣitateʒ. vt tpe legis nate pauca:plura tẽꝑe legis moyſi: plura vo tꝑpe legis euãgelice.i Pꝛeterea.·ſm ſi ucceſſiões erãt pła vt ĩ tercia etate qᷓ; in pꝛima vel ſecũda.addebat᷑ em̃ circũ ciſio.plura aũt erãt i quarta etate qᷓ ĩ tercia. In quinta vᷣo etate om̃ia illa qᷓ erãt ĩ quarta cu aliqͥ addito. reſtat ergo ꝙ i. vj. etate plura vident᷑ debere eẽ qᷓ in pᷣcedẽtibo ¶ Pꝛeterea. multiplicatõe facta hũani generis młtipli⸗ cant᷑ ↄſtitutões ⁊ pᷣcepta.q̊ em videmꝰ ĩ pluribo ritibuo Cũ ergo maioꝛ ſit multiplicatõ hũani generis ĩ.vj.eta⸗ te ob qð multiplicãt᷑ pcepta ⁊ ↄſtitutões:pari rõe ⁊ plła ſacr̃a deberẽt eẽ pꝰ tꝑe gre qᷓ ante. Videmꝰ em̃ plura ſa cramẽta eẽ mõ q; nõ ſuerũt iꝑe legis moyſi.nec rñdẽtia eis.ſic ẽ de ſacram̃teliboq ꝑtinẽt ad baptiſina ⁊ ad alia ſacr̃a ꝗho nõ rñdent aliq̃ ĩ lege veteri.eodẽ mõ ĩ ↄſecrati one eccłie et altaris plura mõ:q̃ tũc nõ habuerũt coꝛre⸗ ſpõdẽtia. Sʒ ꝙ plura fuerint tꝑe legis moyſi qᷓ tpꝑe gre arguit᷑ ex h ꝙ ea q̃ erãt ĩ lege erãt q̃ſi vm bꝛa ſic bẽt᷑ heb. x. Ea q̃ in euãgelio ipa lux pᷣitatis. Lux aũt vᷣitatis vno/ mõ ẽ reſpectu multitudis vmbꝛe:reſtat ̊ ꝙ veritati ba⸗ ptiſmatis plura cõueniebãt ſacr̃a tanꝗ plures vmbꝛe. et ita de alijs. et ita plura fuerũt ſacr̃a.Ad idẽ facit q dicit bugo.ꝗ comꝑat legẽ nature vm bꝛe:legẽ veterẽ ima gini: legẽ gre vitati. Vñ dic pꝛima ſacr̃a legis naturał erãt q̃ſi vmbꝛa veritatis.que vo tꝑe legis moyſi q̃i q̃d imago vᷣitatis.que aũt ſub gra nouiſſime ↄſequẽter iam nõ vmbꝛa vel imago:ſ̊ ipᷣm coꝛpꝰ veritatis.Cum ẽ plu⸗ res ſint imagies coꝛpoꝝ:plura fuerũt ſucr̃a.q. JItẽ aug. ↄtra fauſtũ. Illa ſunt iſtituta vᷣtute maioꝛa:vtilitate me lioꝛa:actu facilioꝛa:nũeꝛo paucioꝛa:fidei iuſticie reuela ta:et ĩ libertatẽ vocatis filijs dei iugo ſeruitutis ablato qð duꝛo? carni ꝓplo dedito ↄgruebat:reſtat ergo q; pla fuerũt et eẽ debuerũt.¶ Reſpõſio.aug.ↄtra fauſtũ.ſu⸗ mẽs verbũ apli.j.Coꝝ.x. NHec oĩa in figura ↄtingebat illis. ſeripta ſunt aut ꝓpter nos in q̊s fines ſeculoꝝ de⸗ uenerũt ⁊c̃.ſic dicit. Sacr̃a igi legis ſeripte fuerũt figu re nr̃oꝝ ſacr̃oꝝ.ꝑ plura aũt bmõi ↄueniebat ducere ad diuĩam veritatẽ.Cũ hoc aũt plures rões ſunt q̃re plura opoꝛtuit eẽ ſacr̃a legis ſcripte qᷓ legis gratie.Vna eſt.vt ex multitudie ſignoꝝ certioꝛ eẽt aduẽtꝰ ſignatoꝝ.vt.xlj gen.qð ſecũdo vidiſti ad eãdẽ rem ꝑtinẽs ſomniũ: firmi tatis indiciũ ẽ.Alia rõ eſt dignitas nr̃oꝝ ſacr̃oꝝ. q̃ ĩ ſi⸗ gnũ ſue magnitudis habebãt pluribo indicija pᷣfiguraꝛi exẽplũ de magno pꝛĩcipe quẽ pᷣcedit multitudo miſtroꝝ Alia ẽ rõ in efficacia illoꝝ ſacroꝝ.q̃ fuerũt nũero ſuꝑplẽ da.Exẽplũ de aĩalibo imꝑſectis q habũdãt ĩ oꝛganis ſcʒ ĩ pedibo:ĩ ſignũ ſue imꝑfectõis.¶ Ad obiecta aũt ĩ ↄtra⸗ riũ dᷣm ẽ.ꝙ licʒ ſacr̃a noue legis apꝛopinquant plene Bitati q̃ erat ĩ patria:nõ. pt᷑ ſ̊ debẽt eẽ plura.õ em̃ re ſpectu illiꝰ dicta ſunt vniuerſalit᷑ ſacr̃a:vᷣ reſpectu v᷑ita⸗ tis exhibite ꝑ xp[ʒ ĩ pñti:⁊ exhibende ĩ futo.⁊ q̃ͥdãmõ in ipᷣo iã ẽ exbibita.et iõ ſacr̃a legis moyſi tãqᷓ; pᷣcedẽtia:re ſpiciũt vᷣitatẽ ꝑ xpᷣꝭ expibenda.Sacr̃a aũt nr̃a reſpiciũt gram iaʒ exbibitã imo nr̃a ſocr̃a ſũt qdãmõ vᷣitas iſtoꝝ ſacr̃oꝝ.et ita ↄueit eẽ ĩ paucitate r̃ſpctu illoꝝ:ſiẽ ᷣitasꝰ ſe hʒ reſpectu vmbꝛe aut imagio.⸗ Ad ſecũdũ dᷣm eſt. M nõ ẽ ſilis ꝓgreſſio ſexte etatis q̃ fuit tꝑe gre reſpectu aliaꝝ etatũ.a Aa ĩ illa fuit exhibita vitas ſic hẽt᷑ ioh.j. BGꝛa et vitas ꝑ ihᷣm xpᷣm:et iõ om̃ia pᷣcedẽtia ſic oꝛdiari tebebãt vt circũciſio cũ decimis ⁊ ſacrificijs manẽt. Le galia aũt manerẽt cũ illis.vltra aũt legẽ nulla erãt ĩſti⸗ tuta:lʒ aliq̃ tꝑe regũ vel iudicũ ↄtigẽtia ſignãtia erãt vt onus et occaſio trãſgreſſioĩs 2 niant iterũ vt poſſit hõ in q̃dã ꝑfectõe vite ambulare.ne pfj. vj. iudicũ te carnibo que ĩmolate erãt ſupᷣ petrã.et ſigni⸗ ſicabt ſacrm altaris.ſiẽ hẽt᷑ ab aug.qꝛ ̊ pꝛimo ꝑnulos enutriuit et pauci erãt hoĩes:iõ pauca data ſunt ſacr̃a. inde vᷣo qꝛ ĩ lege moyſi erant exercitati:plura dedit et ſub pcepto. et illa maſerũt ꝑ oẽm etatẽ q̃uſq; veniret ve ritas.et tũc ſub gra ꝑfectos ĩ libertate ſpũs ꝑmiſit am⸗ bulare.vt iã nõ ſeruiãt in ſpũ ſeruitutis ᷣ̊ adoptõis.vñ et paucioꝛa ſacr̃a ſunt mõ.Sic̃ etiã ↄtigi ĩ ritu alicuiꝰ religioĩs diſcrete ꝓcedẽtis.vt pꝛimo pauca dent᷑ iſtituta Secũdo multiplicẽt᷑ ad cohibẽdas dꝛẽias pctẽoꝝ: vel cã maioꝛis honeſiatis ſeruãde.⁊ intãtũ multiplicãt᷑ ꝙ ſunt p̃uaricatõis. ⁊ tũc abꝛe ex multiplicitate ↄſtitutõnũ ſit occaſio ruine.ñ multi canones dati ſunt.ꝗbo obꝛogatũ ẽ ꝑↄſtitutões nõnllas Ad illð vo qð vꝛ de ſacramẽtalibo q̃ multiplicãt᷑ ĩ no/ na lege. Dicẽdũ ꝙ h̊ ẽ ad onñdẽdũ magnitudiem ſacr̃i vt ſic maioꝛ exhiberet᷑ reuerẽtia.et qꝛ multa ↄcurrũt pᷣpaꝛa toꝛia ad diſponẽdũ recipientẽ:nõ ꝙ om̃ia ſint de ſubſta⸗ tia ſacramẽeti. rticulus tercius · DOnſequẽter ꝓcedẽdũ ẽ ad cætermĩatõʒ nũeꝛi ſaocroꝝ legaliũ ĩ ſe. Et pꝛio qrit᷑ ð nüero. Se ũdo qꝛ ex ſignificatõe depẽdet nũerꝰ:q̃retur de ſigniſicatione. ¶ Circa pꝛmum ſic S. .. Cũ ĩ lege veteꝛi ſit ſacr̃m ĩtrãtiũ ſcʒ circũciſio qð reſpõ⸗ ct baptiſmo:quare nõ ſimiliter ſacramentũ ſtantiũ ſi⸗ ue pugnãtiũ ſcʒ cõfirmatio:qð reſpõderet confirmatio ni noue legis.¶¶ It qrit᷑ qꝛe nõ inſtitutũ fuit ĩ lege ſaccẽ̃m exeuntiñ ſcʒ vnctio extrema ſiẽ intrãtiũ.q] It᷑ cũ eꝛãt vi atoꝛes tꝑe legis veteris:q̃re ñ ꝓuidit eis dina ꝓuidẽtia ĩ viatico ſpũali ĩᷣ aliquo ſacramto qð rñdẽt ſacro coꝛpo ris xpᷣi.q¶ IJtẽ cũ ſacramẽtũ baptiſmi et eukaꝛiſtie et oꝛdi nis ⁊ penitentie ⁊ mr̃imonij ſint ꝗqnq; ſacr̃a legis noue. poteſt queri q̃re ſacramẽtũ oꝛdinis.penitẽtie et matri⸗ monij nõ habuerũt plura ſigna: quẽadmodũ baptiſma ⁊2 euckariſtia.vt ſiẽ ſacramẽtũ altaris ꝑ agnũ paſcalem et ꝑ mãna et ꝑ ſacrificia:et ſacramẽtũ baptiſmi ꝑ circũ⸗ ciſionẽ.mare rubꝛũ.et aquã expiatõis:ita plura eẽnt ſi⸗ gna alioꝝ ſacramẽtoꝝ.et ſᷣm hoc eẽnt plura ſacramẽta legalia.et ſi aliꝗd illoꝝ habuit:querẽdũ eſt qð ſit illud. K¶ Pꝛe terea.cũ eẽnt tres ſtatꝰ filioꝝ iſrł.dũ moꝛarent᷑i egipto:dũ ꝓficiſcerent᷑ ad terrã ꝓmiſſioĩs:cũ etiaʒ iam erant in terra ꝓmiſſioĩs.quartꝰ etiã addebat᷑ ſcʒ eiectõ cx terra ꝓmiſſioĩs.poteſt q̃ri q̃ꝛe nõ ſunt inſtituta ſacꝛa mẽta dũ moꝛarent᷑ in terra egipti:vel dum eẽnt in terra ꝓmiſſioĩs:vel tꝑe eiectõis.qð ſi eẽt:tunc plura eẽnt ſa⸗ eramẽta legalia.¶ Pꝛeterea.ſacramẽta oꝛdinis et peni⸗ tẽtie recipiũt aliqua additõem in lege moyſi. In lege eĩ ſacerdotali moyſi fiebat cõſeeratio ſacerdotalis.deter⸗ minabat᷑ etiam officium eius qð nõ fuit factũ tꝑe legis nature. Similiter ex ꝑte ſacramẽti penitẽtie erat cõfeſ⸗ ſio que nõ fuit expᷣſſa tꝑe legis nature. Sico aũt ↄfeſſio nem vel facto vel verbo:ſicut legit᷑ in leuitico et in li.nu meri et ioſue dicit᷑. Iili ↄfitere ⁊ da gloꝛiã ceo ⁊c̃.ſimili ter et expᷣſſa fuit ſatiſfactio. Reſtat ergo ꝙ in bis duobo ſacramẽtis facta fuit additõ. Põt ergo queri ꝓpter quid nõ ſiłr fuit additio in mrimonio.⸗¶:! Item pt᷑ queri ꝓpt᷑ gqd ſacramẽtũ ↄfirmatõis vel extreme vnctõis nõ babue rũt ſignũ ſibi reſpõdẽs in veteri lege qð inſliiutũ eẽt ad ſignificãdũ. Videt᷑ em ꝙ habere deberẽt:eo ꝙ ↄfirmatõ eſt de pꝛĩicipalibo ſacramẽtis.vbi ſignat᷑ robur gr̃e ⁊ da⸗ tur digne ſuſcipiẽtibo.Similiter extrema vnctio eſt ſa⸗ cramẽtũ egrediẽtiũ ĩ q̊ fit dimiſſio venialiũ et alleuiatõ infirmitatis.boc aũt fuit neceſſariũ ſignificare etiã cuʒ nõ cõfert᷑ in ſacramẽtis.ſic eſt in ſacramẽtis veteris le/ gis que nõ efficiũt qð figurãt.reſiat ergo ꝙ congruebat aliqua ſacram̃ta dari ↄfirmatõis vel extreme vnctõis. LJ Itẽ ĩ ſacramẽto euchariſtie eſt coꝛpus et ſanguis xpᷣi et vnitas fideliũ.cui reſpondet ſpecies panis ⁊ vini cui aqu cõmiſcet᷑.Cũ ergo ĩ veteri lege eẽt ſignũ panis⁊ ſi gnũ aque.ſic hẽt᷑ nũeri.xx.ꝗpter ꝗd nõ ſiłr ſignũ coꝛre⸗ ſpõdẽs vino.aut ſi fuit:qð fuit illð (¶ NR ĩ nouo teſtam̃to fuerũt ſigna reſpõdẽtia vtriſq; ſeʒ ſanguis et aqua que flurerũt de latere xpᷣi. Qũquid ĩ veteri teſtamẽto eꝛãt ali qua reſpõdẽtia.Silłr tꝑe legis nature eꝛat panis oblatõ a melchiſedech.q̃ rñũdebat pani.et vinũ qð reſpõdebat vino.i Aũꝗd ſilr᷑ in lege moyſi aliqua erãt rñdẽtia.i¶ Itẽ cũ baptiſmate adiũgit᷑ vnctio olei ad cathecumĩos.⁊ vn ctio criſmatis. baptiſma aũt habebat ſignũ ſibi rũdens ꝑ modũ ſacram̃ti.Qũꝗd ſiłr habebãt ille vnctões ſigiſa ſibi rñdẽtia que eẽnt ſacr̃a. Itẽ cõiugata erãt adinuicẽ aqua maris rubꝛi et poſt mãna ſiue panis ꝗ de celo de⸗ ſcendit tanqᷓ; ſacramẽta baptiſmi ⁊ euchariſtie ſicut dĩe aplus.j.Coꝝ.x.Om̃es baptiſati ſunt ĩ nube ⁊ in mari et om̃es eandẽ eſcã mãducauerũt. Poteſt qri qð ẽ ſac⸗ mentũ reſpõdẽs baptiſinati qð ↄiugatũ ſii cũ ſacramẽto agni paſcalis qdð ſignificet coꝛpꝰ xpᷣi¶ Ao pꝛimũ dðᷣm q; ſacramẽtũ ↄfirmatõis dat᷑ in robur ſcʒ vt cõſirmati nõ erubeſcãt poꝛtare nomẽ dñi coꝛã regibo ⁊ pꝛincipibo Vñ qꝛ nõ ſufficit credere fidẽ xpᷣi ̊ opoꝛtet ↄfiteri xpᷣm oꝛe.ſic.x.Ro.Datũ fuit hoc ſacẽ̃m ↄtra puſillanimita⸗ tẽ:ne erubeſcat᷑ ↄfeſſio fidei xpᷣi.ſᷣ libera voce ꝓfeꝛat. In hmõi ſignũ in collatõe huiꝰ ſacramẽti fit inunctõ ĩ fron te ꝗ eſt locꝰ erubeſcentie.Vñ ſicẽ dicit glo.x.Ro. Oꝛe ſic cõfeſſio ad ſalutẽ.i õ ſine cauſa ſignũ crueis fit in frõte .i.in ſede pudoꝛis:ne rpᷣi obpꝛobꝛia xpᷣianꝰ erubeſcat.ſi militer dico in ꝓoſito. Sed exñtibo ĩ lege veteri nõ ꝑo tuit eẽ aliqua cauſa impediẽs libertatẽ ↄſeſſioĩs fidei eo rũ ſicut ĩ noua.Gloꝛia em̃ fuit ↄfiteri deũ om̃ipotẽtẽ.nõ aũt ſic cidebit᷑ ĩ nona ↄfiteri xpᷣi obpꝛobꝛia.VUñ.j.coꝝ. j. Pꝛedicamꝰ xpᷣm crucifixũ.iudeis ꝗdẽ ſcandalũ:gẽtibo ſtulti.Vñ diſcipuli dñi nõ libere ofitebãt᷑ xrpᷣm anteqᷓ eſ ſent cõfirmati.Suxta qð dñs Act᷑.j.pᷣcepit eis ab hieru ſolimis ne diſcederẽt.et poſt:accipietis viꝛtutẽ ſuꝑueni entis ſpũſſ.⁊ eritis mihi teſtes ĩ om̃i iudea ⁊c̃. Pꝛeteꝛea ſacramẽtũ cõfirmatõis datũ ẽ in ↄfirmatõeʒ gre date in ſacr̃o baptiſmi.ſ̊ in circũciſiõe quãtũ erat de virtute ſa⸗ cramẽti:nõ dabat᷑ gra hmõi.vñ nec debuit ĩ lege dari ſa cramẽtũ ↄfirmatõnis gr̃e pᷣhabite.i Ad aliud vᷣo dõm. ꝙ vnctio extrema ouo hʒ ſignata.quoꝝ vnũ ẽ ↄferendũ in pñti ſcʒ remiſſio pctoꝝ veĩaliũ:aliud ĩ futuro ſcʒ ple⸗ na vnctio ſiue gr̃a habẽda ĩ ſuſceptõne vtriuſq; ſtole.et vtriuſq; ẽ aliquo mõ cauſa.ſacramẽta aũt veteris legis nõ habebãt poteſtatẽ ſiue virtutẽ ad obtinẽdam ſtolam bymõi. Vñ dico.ꝙ hec ẽ differẽtia eẽntialis int ſacramẽ⸗ ta veteris legis et ſacramẽta noue: ꝙ ſacramẽta veteris legis ſolũ erat inſtituta ad remediũ pene vł culpe.vnde virtꝰ illoꝝ erat in ablutõe.ſ̊ ſacrameta noue legis erãt ad remediũ et ad ꝑfectũ in merito.vñ oꝑant᷑ ad remiſſi onẽ culpe et pene et adeptõem gloꝛie.dico directe:qꝛ cõ⸗ ferũt gram ad merẽdũ.ſacramẽta veteris legis nõ oꝑs⸗ tur niſi ad remiſſionẽ culpe et pene dico inqtum hmõi. Vñ ſic virtus veteris legis que ẽ lex timoꝛis ẽ in declina tione:ſiłr ⁊ ſacramẽta veteris legis ĩ remiſſiõe.virtꝰ le⸗ gis noue ẽ et in eclinatõe et in oꝑatõne: ſimiliter et ſa⸗ cramẽta in remiſſione ⁊ i ꝓmotõne ĩ merito.NQullũ igx in veteri lege debuit inſtitui ſacramẽtũ quo collatõ gre ſignificaret᷑. Si obijciat᷑ de circũciſione q̃ ſignificat cir⸗ cũciſionem generalẽ.om̃es defectꝰ in reſurrectõe genera li.dicat᷑ ꝙ ſignauit ſolũ amotõʒ defectꝰ ſ̊ nõ ſuppletõez et ꝑfectõz gloꝛie.et hec etiã pt eſſe ratio quare nõ habẽt ſacramẽtũ reſpõdẽs cõfirmatõi:quo ſignat᷑ ↄfirmatõ be atitudinis ĩ patria.¶ Si obijcit᷑ in vnctõmbo regũ et ſacerdotũ que ſacramẽta fuerũt ſignificabat᷑ vnctio glo rie.dicendũ ꝙ loquimur hic de ſacramẽtis que ſunt ad remediũ.vt em̃ dicit hugo.quedaʒ ſacramẽta ſunt ad re mediũ: quedã ad officiũ ſiue obſequiũ:quedã ad cultuʒ diuinũ.oꝛdo aũt tunc magis fuit ad obſequiũ qᷓ; ad re⸗ mediũ:ſicut indumẽta mĩſtroꝝ tubernaculi? vtenſilia eiuſdẽ fuerũt ad cultũ.¶ Ad aliud dðm.qꝙ in lege veteꝛi fuerũt pᷣcepta ꝓmiſſa ⁊ ſacramẽta ſicẽ in noua.ſᷣ ꝓmiſſa tꝑalia:ꝓpter qð ꝓuidit deus ſimiliter ĩ viatico tꝑali vt in agno paſchali.Pꝛomiſſa ĩ nouo teſ.fuerunt ſpũalia ſcʒ eterna: pter qð ꝓuidit in ſpũali. Pꝛeterea ler illa erat lex carnaliũ et rudiũ.ꝓpter qð cõgruebat illis via⸗ ticũ carnale.Lex noua ẽ ſpualiũ ꝓpter qð ⁊c. ¶ Ad alið dm. ꝙ nõ eſt ſimile de ſacramẽto baptiſmi et euchari⸗ ſtie et alijs ſacramẽtis. Hec em̃ ſunt pꝛĩcipalia ⁊ geneꝛa lia.quoꝝ vnũ pꝛĩcipaliter eſt ad peccatoꝝ ablutõʒ eta peccatis mũdatõzʒ:alterũ aũt ad vmonẽ ꝑfectã in bono Vñ vnũ reſpicit a malo.alterũ ad bonũ. Sacramẽtum aũt oꝛdinis et mr̃imonij nõ ſunt generalia ad oẽm ꝑſo⸗ nam. Penitẽtia vᷣo q̃ſi vicẽ tenet ſacramẽti in quo fit re miſſio pctoꝛũ ꝓpter recidiuũ.et ita licet ſit quaſi genera le:nõ tamẽ pꝛincipale eſt. Iſta etiam duo ſunt que dñs in ſeip̃ᷣo exemplificauit. Maptiſatꝰ em̃ eſt: vt nobis exẽ⸗ plũ daret baptiſmatis.ddit etia coꝛpus ſuũ et ſumpſit tradendũ:vt exeinplum daret alijs. Recte ergo hec duo tanq; pꝛincipalia et generalia multis ſunt ſacramentis adumbꝛata.nec exercitata ad dictamẽ nature quẽadmo dũ alia. Penitẽtia em̃ hʒ dictamẽ nat᷑e vt cũ offenderit homo deũ:doleat de pcto ⁊ ſatiſfaciat quãtũ ꝑt᷑ vt deo re coõciliet᷑. Silr mr̃imoniũ hʒ dictamẽ nat᷑e vt ſit mutuus ↄſenſus viri et mulieris.indiuiduã vite cõſuetudiem ad ꝓcreandũ ꝓlem ad cultũ dei. Oꝛdo aũt habet dictamẽ nature vt ſit oꝛdinata poteſtas ſpũalis.qua mediãte tã⸗ q; mĩſterio:ſpũalis detur ſanctificatio.vt ſic ſint coad⸗ iutoꝛes ad gratie impetratõʒ. ꝓpter qð iſta q̃ſi ſub eadẽ rõne remãſerũt in lege moyſi et lege euãgelij. In his em̃ duabo legibo erat penitẽtia ſub hac rõne ⁊ mr̃imoniũ 2 oꝛdo:licʒ ſub quibuſdã cõditõnibo additis et diſtictis. De ſacramẽto aũt penitẽtie qꝛ illud ſequit᷑ baptiſma ⁊ ẽ inductũ ad nccẽitatẽ: ꝓpteꝛ recidiuũ:dici pt᷑ ꝙ hũit quã⸗ dam figurã in lege ſcʒ aquã expiatõis.ꝑ quã mũdabant᷑ ĩimũdicie coꝛꝑales ſiue quedã irregularitates ſignifica⸗ tiue ſpũaliũ immũdiciaꝝ.et nõ ſemel ſed ſepius fiebat hec expiatio:quemadmodum penitentia.quo ad quid tamen habuit figuram baptiſmi ſicut habetur in glo. augu. xix. numeri ſuper illud. lauabit veſtimenta ſua Ibi em̃ dicitur.in ſacramẽto baptiſmi recte ablui mon⸗ ſtratur quod aqua aſperſionis figurabat et mundatur ſpũaliter vt ſit mundus coꝛꝑe et ſpiritu.et hoc poteſt eẽ pꝛopter eitule rufe cinerem que in illa aqua expiatõnis ponebatur.vt oſtenditur virtus illa ſanguinis xpᷣi que eſt in baptiſmo.Aqua etiaʒ luteris ſiue labij enei quod ponebatur inter tabernaculum et altare: ad hoe ꝙ filij iſrahel ſe lauarent expiatõneʒ ſiue ablutõem ſignificat ſpũalem.¶ Ad aliud vᷣo dicendum. ꝙ non conueniebat dari ſacramenta legalia dum moꝛam facerent ĩ egipto. ſed in ingreſſu.nec cum in terra pꝛomiſſionis eſſent ſim⸗ pliciter:ſed in egreſſu ab egipto et in ꝓgreſſu.vt oſtẽda⸗ tur ſtatus peccati in quo pꝛopꝛie dum eſt homo nõ habʒ remedium:licet indigeat.et ideo nõ competit ſacramen⸗ ta inſtitui moꝛam facientibo filijs iſrahel in egipto: ſed cũ hõ incepit recedẽ a pcto tũc ↄueĩebat.et idᷣo ĩ egreſſu ab egipto dabat᷑ ſacramẽta phaſe et maris rubꝛi. Pꝛe⸗ terea.cũ hõ erit ĩ patria celeſti.q̃ ꝓꝑ terrã ꝓmiſſioĩs deſi⸗ gnat᷑.nõ ĩdigebit t iõ nec ĩſtituta ſũt ſacr̃a.Cum at᷑ de⸗ ſcẽderũt in babilonẽ ſiue cũ moꝛati ſũt:nõ ↄgruebat:cũ idẽ ſignificet᷑ ꝑ egiptũ ⁊ babilonẽ qtũ ad ſtatũ generalẽ pct᷑i.Recte q̊ i egreſſu ab egypto ⁊ ĩ ꝓgreſſu ad terrã ꝓ⸗ miſſioĩs ſacramẽta inſtituebat᷑.¶ Sʒ poſſet q̃ri ſᷣm hoc q̃liter ĩſtituta fuerit circũciſio:cũ abꝛahã fuiſſet ĩ terra ꝓmiſſioĩs.ſiẽ hẽt Geñ.xv.Rñſio ẽ ꝙ tunc fuit ei terra ꝓmiſſioĩs tra chanaan:⁊ nõ fuit tra ĩhabitatõis vnde typꝰ erat ecclłie militãtis.qͥ ad ꝗd eĩ ſignificat t᷑ra ꝓmiſ ſioĩs ecclłiaʒ militãtẽ:qͥ ad ꝗd ſigniſicat tꝛiũphãtẽ.pꝛout erat ꝑegrinatõis:ſic deſignat militãtẽ eccłiaʒ.q̊ ad h̊ at ꝙ vſi ſunt mãna quſq; tãgerẽt fines fre chanaã: ſignat — — — — — — — — — —⁄—d — — —— — = — — — —ꝑ. — S ☛‿r —– , 14 6 r e n da⸗ by , ne ¶Mueſtio ecckia triũphãs ĩ qua ipᷣa veritas xp̃i erit cibo noſter.ñ/ ut ẽ ſub ſpecie ſacram̃tali.¶¶ Ad alið ĩ ꝑte pzʒ rñſio ⁊ ad dendũ ẽ.ꝙ ↄfirmatio ⁊ extrema vnctio nõ habueꝛüt ĩ le⸗ ge aliq̃ ſacramẽta. vt ondit᷑ ꝙ iſta duo ſacramenta ꝗpꝛie ſunt data pꝰpaſſionẽ xpi. ·õ em̃ legit᷑ robur gre ſpũſſcki datũ añ ad timẽdũ moꝛtẽ:nec añ fuit aꝑtio ianuepꝛius eĩ voluit vt baberẽt gram ꝑ quã etiã timerẽt:⁊ ſub iugo timoꝛis eẽnt. deſcẽdert et ad limbũ inferni:⁊ iõ hec duo ſacramẽta recte ſunt ꝓpꝛia ad ↄditõem gre.20 ſic at de gra remiſſiõis q̃ dat᷑ iĩ baptiſmate.lʒ eĩ am plioꝛ der gra tñ tũc fiebat dimiſſio oꝛiginalis pcti: ̊ nõ fiebat apeꝛto ianue q̃ mõ fit ꝑ baptiſmu. Eodẽ mõ peitẽtie gra ꝑ oẽ te pus dabat᷑ et dari fuit neceſſaria ꝓ ſuo ſtatu. Silr. fuit de mr̃imonio qð datũ ẽ ĩ remediũ oꝛiginalis ocupiſcẽtie Eodẽ mõ de oꝛdine ꝑ quẽ fiebat mediatio inteꝛ den ⁊ ho minẽ ſpũaliter qð m oẽ tpᷣs ↄgruebat.⁊ q; pfirmatio et extrema vnctõ mhil habebat ſignificati niſi q dabatur poſt xp̃ᷣi paſſionẽ: ↄgruẽter dñs ꝑ ſuos apłos hec inſtitu it ſacramẽta. ñ podatõez legis tꝑe dauid ꝗ ter inunctꝰ ẽ ĩ regẽ:ſignificabat᷑ trina vnctio q̃ dat ĩ baptiſmo:ↄfir⸗ matõe et extrema vnctõe.in unt᷑. 4¶ Ao alið dm cũ ſint tria ſignificata ĩ ſaẽmẽto al⸗ taris.⁊ tria ſũt ſigna: ſᷣ duo vnita.ſ.vinũ ⁊ aqua:ĩ lege moyſi nõ erat niſi aq̃ ꝓ ſigno q fluxit de petra vt vinum qd ad potũ ſpũalẽ ꝑtinet ĩ illo ſignificaret᷑. quẽadmodũ qð ad eſcã ſpũalẽ ꝑtinet ĩ mãna.lñ.·j.coꝝ.x. oẽs eadeʒ eſcã ſpũalẽ mãducauerũt ⁊ oẽs eũdẽ potũ ſpũalẽ bibeꝛũt Vñ ambro.iĩ li.de ſacmẽtis. IJllis aq ðᷣ petra fluxit:tibi ſanguis de xpo fluxit.de petra illos ad horã ſaciauit aqᷓ te ſanguis diluit ineternũ. Jude bibit et ſitit: tu at᷑ cũ bi beris ſitire nõ poteris.⁊ illud ĩ vmbra:hec veritate.vñ ·j. coꝝ.x. Mibebãt at de ſpũali.glo.aquã q fluxit de latẽ xpᷣi et idẽ credẽtibo efficit.¶ Item ꝙ aq qᷓ finxit de petra aquã ſignificet:dicit ambro.de ſacramẽtis. Veꝛbo dei ſa cerdos tãgit petrã:⁊ fluit aq̃.et bibit płs cũ redũdat aq̃ T calice ⁊ ſalit ĩ vitã eternã.⁊ G̊ pʒ ꝙ tã ſanguis qᷓ aq̃ ſig ficant᷑ ꝑ aquã tge legis ꝗᷓ flurit de petra.i.ð xpᷣo.¶ Si at q̃rat᷑ quare nõ deſignat᷑ ſub ſpecie vini. Rñdendum ẽ.qꝛ ppls ille erat ſub lege timoꝛis:pꝓpłs aũt euãgelic ſub lege amoꝛis.⁊ iõ recte ꝑ aquã q̃ infrigidat ⁊ nihilominꝰ ſitiz ſedat ſignat᷑ ĩ lege veteꝛi.ĩ lege at᷑ gr̃e ꝑ vinũ qð letificat coꝛ hoĩs.et in buiꝰtypũ poſſumꝰdicẽ mutatõem aque in vinũ ĩ nuptijs. Aibilominꝰtñ ꝑ panẽ et vinũ deſignatur ĩ li.puer.vbi dr. Venite et ↄmedite panẽ meuʒ ⁊ bibite vinũ qð miſcui vobis.ſicut habet᷑ ĩ glo. In pane ⁊ vino ſigniſicat᷑ coꝛpꝰxpᷣi:ꝛ⁊ ſanguis qͥ ĩ altari ſaciamur.ſʒ hoc recte videt᷑ eẽ ꝓpter G̊ ꝙ ipᷣe ſaluatoꝛ ibi vſus ẽ intellectu ꝓpbetico.qui addit ſuꝑ intellectũ legis quãdã veritatis manifeſtatõem.⁊ iõ nõ ĩ aqua ſᷣ in vino dedit intelligere ſacramẽtũ coꝛꝑis et ſanguinis ſui.¶] Ioꝛte dicet aliꝗs ꝗꝙ; ſanguĩs ſignificatio ꝑ vinũ ĩ veteri lege fuit in libatõne qᷓ oñditur in ſacrificio ſiue bolocauſto.ð qͥ dr̃ nume.xxviij vbi agit᷑ de differẽtijs ſacrificioꝝ ĩ ſolenitatibo. Sʒ h̊ nõ videt᷑ verũ.qꝛ nõ fit mẽtio de vino ĩ ſolennitate phaſe.et ſi det᷑ intelligi ꝑ h̊ ꝙ dr holocauſtũ cũ libatõibo.nõ eĩ vi det᷑ agi niſi de ulis ſacrificijs qᷓ addunt᷑ ꝓpter ſolẽnitatẽ azimoꝝ. Vbi vᷣo agit᷑ de agno paſchali ꝗq imolãdus eꝛat nihil de H agit. Vñ pʒ ꝙ libatõnes iſie nõ referunt᷑ ꝑ ſi⸗ gnificatõeʒ ad ſacramẽtũ enkariſtie: ̊ ad illa ſacrificia quilibʒ hõ ſe debet illo tꝑe ſpũaliter ĩmolare.q Adillð qð dʒ.ſacramẽtũ baptiſmi habuiſſe ſuũ rñdens ſacramẽ tũ. AVtrũ ſacramẽtuʒ olei ad cathecuminos et criſmatis habẽt ſibi rñdens.Dicẽdũ ꝙ illa vnctio videt᷑ ſignifica⸗ ri ꝑ illã vnctõem que dẽ in Exo.vbi agit᷑ de vnctõe q̃ ↄpe tebat ad vngẽdũ tabernacłm. Cõſimiliteꝛ eĩ ſignificatuꝛ tabernaculũ ſctificatio eccłie ⁊ ſctificatio fidelis aĩe. Ao vltimũ dom.ꝙ ſicẽ oñdit apłs ſunt ĩ ſignificando ablutio maris ⁊ ↄmeſtio illiꝰpanis ꝗ dr̃ mãna reſpectu baptiſmatis ⁊ eukariſtie ĩ nouo teſtamento.Si vo q̃rat qð ſit öiugatuʒ cum agno paſchali.dðm.videt᷑ ꝙ circũ⸗ ciſio.Añ dr.ſi ꝗs ciꝛcũciſus nõ fuerit:ñ accedat ad pha⸗ qᷣrůũ vnoquoq; ſpũales effici pf. ſe.ꝑ qð oñdit᷑ ſacramẽtũ circũciſionis pᷣcedere ĩ ſignum baptiſin atis.et ſacramẽtũ eſus agni paſchalis ſequi in ſianũ mãducatõis ſacram̃talis eukariſtie.q Ad illð vᷣo qð ſupꝛa obijcit.matrimoniũ nihil additõis habẽ ĩ lege moyſi.vltra illð qð fuit ĩ lege nature.dðm ẽ ꝙ hoc fuit ꝓpter h̊ ꝙ illud ſolũ ſacramẽtũ manifeſte fuit inſtitutuʒ a dño tꝑe legis nature.cũ nõdũ eẽt hũana natura coꝛru pta et dabat ĩ officiũ et puidebat᷑ ĩ remediũ. Illð vo qð erat remedij:nõ aliter ſe habebat tꝑe legis moyſi et tꝑe legis nature.iõ ſic aũt fuit de oꝛdine aut pnia.Inſtitu⸗ tõem em̃ recepit oꝛdo in lege moyſi.⁊ modꝰ ↄſecratõnis ſummi ſacerdotis et alioꝝ oꝛdo expꝛimebat᷑. Penitẽtia aũt habuit additã ſatiſfactõʒ que inſtituebat᷑ ꝓ diuerſis petis¶Ex iã dictis põt elici de numero ſacramẽtoꝛum legaliu.que data ſunt ĩ remedij ſignificatõem ⁊ in mini⸗ ſteriũ. Sacramẽtũ at᷑ oꝛdis dat᷑ ĩ miſteriũ ꝓpter quedaʒ alia ſacramẽta q̃ ĩ ſignificatõʒ remedij data ſũt.ij2õ em̃ oĩa miſterio ſacerdotis fiebãt. Drimoniũ eĩ ſine mini⸗ ſterio ſacerdotis fiebat ⁊ circũciſio ſimilit ⁊ plura alia. Oõ ſic at̃ fuit de ſacrificijs ⁊ de gabuſdã expiatõibo.Sac mẽtũ qet᷑ datũ ĩ ſignũ remedij.aut fuit ĩ ſignũ illiꝰremeij general qð fuit ĩ paſſõe xp̃i.⁊ G̊ mõ fuit agnꝰĩmolatus. Exo.xij.et holocauſtũ cũ ſacrificio ẽ ſerpẽs eneꝰ in palo. Aut fuit ĩ ſignificatõʒ remedij ꝑticularis:⁊ h̊ młtiplici ter.aut oꝛiginał culpe:⁊ h̊ mõ fuit circũciſio q̃ ſigbat et ĩq̃ efficiebat᷑. Aut ſigbat ſᷣ̊ nõ efficiebat:⁊ H̊ mõ ablutio maris rubro.aut fuit i ſigficatõneʒ remedij contra actu alẽ culpã moꝛtalẽ ⁊ venialẽ.⁊ h̊ mõ fuit ſatiſſactõ pnĩał ĩ ſacrificijs ꝓ pcto deſiãtis.⁊ ĩ aq̃ expiatõis q imundicie ſpũales ſigbant᷑ eẽ purgãde.⁊ ſilr aq̃ labij enei ĩ q̃ ſigni⸗ ficabant᷑ quotidiane purgatões ĩ ip̃is ſaceꝛdotibo. Aut erat ĩ remediũ oꝛiginalis ↄcupie:⁊ ̊ mõ matrimonium qð remãũſit ĩ lege nature.aut ĩ ſignificatõem remedij con tra qͥttidianã infirmitatẽ qᷓ paulatim cõtrahit᷑ in aĩa ex pctoꝛũ varietate:⁊ Hq̊ mõ fuit ſacramẽtuʒ agni paſchalis qð pꝛimo mẽſe ↄmedebat᷑ ao roboꝛãdũ ↄtra infirmitatẽ illã.et mãna ſimiliter qð erat cibus quotidianus ꝓfici⸗ ſcẽtium ꝑ deſertũ.⁊ ſacrificiũ quod ceꝛtis tꝑibo ĩmolaba tur. Et attẽdendũ ẽ.ꝙ idẽ rõe diuerſoꝝ miſteꝛioꝝ diueꝛ ſa figurabat.vt agnꝰpaſchalis ĩmolatꝰrõe ĩmolationis xp̃ᷣi paſſionẽ.rõe ↄmeſtiõis ſacramẽtũ altaris.Et qꝛ nõ ſüt płes differẽtie ĩ genẽ ꝓ ſtatu illo:nec erãt pła ſacram̃ ta numerata ᷣm rᷣmedioꝝ ſignificatõʒ:ſᷣ pła erãt ſigna data eiuſdẽ rᷣmedij ſ̊ differẽter.ſic circũciſio mare rubꝛũ expiatõ.ſicẽ habet᷑ ĩ glo.⁊ eodẽ mõ agnꝰpaſchalł ſacriſi ciũ ⁊ hircꝰemiſſariꝰin deptũ.ſerpẽs poſitꝰĩ palo.⸗ IJtem mãducatio agni paſchał.mãna ⁊ ſacrificiũ ſiue holocau ſtũ.qͥꝝ rõ ſic pt᷑ depꝛehẽdi. Sacramẽtũ eĩ baptiſmi hũit añ ſe ſiꝗᷓ ſac. circũciſionẽ rõe dimiſſiõis oꝛiginat pcti et diminutõis ↄcupie.habuit añ ſe mare rubrũ rõe diſtra⸗ ctõis actualiũ pctoꝝ q̃ ꝑ hoſtes ſignãt᷑.⁊ addit᷑ virga di uidens mare rubrum: vt notetur virtus crucis ſiue paſ⸗ ſionis in baptiſmo que non eꝛat pꝛius ſignificata.Addi tur etiam nubes:vt ſignificetur gratia ſpirituſſancti. ſi⸗ gnatur etiam per aquam erpiationis in qua tollebãtur immundicie per que notatur in baptiſmo deletio pena⸗ rum conſequendum oꝛiginale peccatum ⁊ actuale.2 ſic ßm diuerſa ſignata erãt ſigna.Siłr aqᷓ ioꝛdanis ſignat baptiſmũ ſicut habet᷑ ĩ JYoſue.vbi dicit adamãtius. Ex⸗ altatõ ihu ĩ ↄſpectu ꝓplłi a baptiſmo ſumit exoꝛdiũ.Qui em̃ baptiʒant᷑ ĩ moꝛte ipius baptiʒant᷑ cniꝰmoꝛsi cꝛucis exaltatõe ↄplet᷑. Silr in alia glo.ibidẽ. Qui ꝑ baptiſmi ſacramẽtum ioꝛdanis fluẽta egreſſus es:tibi ꝑ ip̃ᷣm aera trãſitus ꝑmittitur. in quibo duobus notat᷑. illð ſigni⸗ ficat baptiſma rõe duaꝝ ꝓpꝛietatũ quaꝝ vna ẽ ꝙ vis ba ptiſmatis ẽ ĩ exaltatõe xpi ĩ cruce.ſ.in moꝛte eiꝰ.ſic dicit aplus. Quicũq; baptiʒati ſumus in xpᷣo in moꝛte ipius baptiʒati ſumꝰ. Altera ẽ qꝛ ꝑiordanẽ fit trãſitꝰĩ terram ꝓmiſſionis:ꝑ baptiſma vo aꝑtio ianue celeſtis.⁊ ꝗ dece — dũt ĩ inocẽtia baptiſmali:ſtati euolãt ad patriã. Sic et põt dici ð ſignis antecedẽtibo ſacramẽtũ eukariſtie.Sa e cramẽtũ eĩ illud qð erat agnꝰpaſchalis:ſignauit rõe ve⸗ ri agni qui oñdit᷑ ĩ altari.Sacramẽtũ vo illud qð dr mã nas ſignat effeciũ ſuſtẽtatõis ↄ quottidianã inſirmitatẽ ⁊ ſicut mãna virtute diuina de celo deſcẽdit:ita ⁊ panis ꝗ de celo deſcẽdit dat᷑ ad ſuſtentatõneʒ vite ſpũał. Sacri ficiũ ðᷣo ſignificat rõe veri ſacrificij qð recolit᷑ ĩ altari in memoꝛiã diuine caritatis q̃ ꝑ olocauſtũ ſignat᷑:⁊ in me⸗ moꝛiã dimiſſiõis pcti q̃ ꝑ ſacrificiũ ꝓ peccato deſignat᷑. Aqua at᷑ expiatõis qꝛ ſepius fiebat ⁊ auferebat ĩmundi cias ſiue irregularitates:ſignat pnĩam in q̃ fit dimiſſio actualiũ pctoꝝ qͥ ſunt ĩmũdicie ſpũales ex ꝗbo q̃ſdam cõ trabit irregularitates:ſic determinat᷑ ĩ canonibo.Aqua ðo labij enei ſigniſicat dimiſſionẽ venialiũ pctoꝝ q̃ fft in penitẽtia qᷣttidiana.ad quã opoꝛtet ſacerdotes accedẽ et leuitas ꝗ debẽt miniſtrare circa altare.⁊ ſic pt᷑ patẽ quõ diuerſa erãt ſigna ᷣm dinerſitatẽ pctoꝛum ⁊ ꝙ im ꝑfecte ibi deſii „ S. ij. cramẽtoꝝ legaliũ.qꝛ rõ numeri quodãmõ depedet a ſig Fearone ſequit de ſignificatõne.Circa quam inquiren⸗ ſunt diuerſe ſilitudines ſᷣm quas ſacramenta ſignifi⸗ cãt.Sacramẽtũ em̃ ex ſimilitudine repñntat. cũ ̊ circũci ſio.⁊ mare rubrũ.⁊ aqua expiatõis.⁊ aq̃ ioꝛdamis ſicut dẽ in glo.ſignificẽt ſacramẽtũ baptiſmi⁊ ſint diuerſa:vi debit᷑ ꝙ rõe diuerſarũ ſilitudinũ debeꝛẽt alia ⁊ alia ſigni ficare.aliter em̃ ẽ ſuꝑfluitas ĩ ſignis.lidet᷑ aũt ꝙ mare rubrũ et aqua expiatõis ⁊ aqua ioꝛdanis ablutõeʒ ſpũ⸗ alẽ ſignificẽt.⁊ ita nõ ſunt diuerſa ſacramẽta ſed vnum. Ad qð dõm ẽ.ꝙ pñt dici vnuʒ ſacramẽtũ rõne eiꝰ qð EFm rẽ ſignat᷑.ſ.baptiſma.dicunt᷑ tñ pła ꝓpter differẽtem modũ ſignificãdi.Circũciſio eĩ ſicut diẽ damaſ.rõe ablu tõnis ſuꝑfluẽtis ↄcupiſcẽtie q̃ ſignat᷑ ꝑ ablutõem erteri⸗ oꝛẽ:dẽ ſacramẽtũ.Mare at᷑ rubrũ ꝓpter qð in baptiſmo ſubiũgant᷑ vicia hoſtes.ſ.ſpũales.qð ſignificabat᷑ ĩ ſub⸗ merſione egiptioꝝ ⁊ ſaluatiõe iſꝛahelita ꝝ.ſubmeꝛſio eĩ vicioꝝ eſt ſaluatio eoꝝ ꝗ a vicijs oppꝛimebant᷑. Aqua vo expiatõis ꝓpter trãſituzʒ iĩ terrã ꝓmiſſionis.in b̊ eĩ ſignifi cat ianue apertionẽ. ſic ̊ pter diuerſas ſiłitudines di, uerſa ſunt ſignata:⁊ diuerſa ſacramẽta rõe ſigniſicatõ⸗ nis. Similiter pt᷑ obijci de ſacramẽto coꝛꝑis dñi.Cnʒz eĩ agnꝰpaſchbalis ſit vnuʒ ſignũ.aliud mãna aliud ſacrifici um et olocauſtuʒ: opoꝛtuit ꝗꝙ diuerſe eẽnt ſimilitudines Fm quas quatuoꝛ vnũ ſigniſficabãt ſᷣm pꝛiꝰ poſterius. MNQuod verũ ẽ. Vñ dðᷣm. cũ ſacramẽtuʒ altaris ha be bat in ſe plura:habʒ eĩ memoꝛiã dñice paſſionis ex q̃ fa cta ẽ liberatio:agnꝰpaſchalis ꝗ datꝰſuit ĩ memoꝛiã libe ratõis de egipto ſignificat illð ſacramẽtũ. Etiã dñicum viaticũ ẽ ſpũale qͥ ſuſtẽtari debemꝰi vita pñti. qͥuſq; ꝑue⸗ niamꝰad patriã.et rõe huiꝰſigniſicat mana qð erat cibo wli iſraheł quſq; tagerẽt fines terre pmilſionis. Sacꝛa⸗ mẽtũ etiã dñicũ ẽ onſiuũ caritatis qua filiꝰdei nobis ex⸗ hibuit.rõe cui bolocauſtũ qð ẽ totũ incenſum ſi ignificat Sacramẽtũ etiã dñicuz valet ad deletõeʒ venialiuʒ pee⸗ cautoꝝ.ſine ꝗbo vita iſta defacili nõ agit᷑.⁊ ſᷣm h̊ ſacrifici nz ꝓ peccato fiebat ꝓ peccatis ignoꝛatis:ſignificabat ſa cramẽtuʒ coꝛꝑis dnici.⁊ ſic rõe diuerſaꝝ ſilitudinuzʒ di⸗/ uerſa erãt ſigna ſacra que dicta ſunt ſacramenta legalia ſicut babet in gloſis ſancto.· embꝛum tercium ſtitutõe.Circa quã pꝛimo pt᷑ q̃ri vtruʒ oĩa ſacramẽta legalia inſtitutõʒ haberẽt ſacra mẽtalẽ. Scdo vtrũ inſtituta eꝛãt ad ſignifi cãduz vł ad eiciẽdum. Tercio ſi nõ oĩa babẽt inſtitutõ⸗ nẽ ſacramẽtalẽ. ꝓpter ꝗd qdã babẽt et quedã nõ. rticnlus pꝛimus Irca pꝛimuʒ. oĩa bobẽ debeãt inſtitutõeʒ videt ꝑ h. ꝙ ſacramẽtũ ẽ ill qð ex inſtitutõe Abita rõe numeri.Cõſequẽter dõm ẽ de i· ẽ ſigniſicãs.ſi &̊ nõ ẽ ex inſtitutõe ſigniſicãs non ẽ ſacra⸗ mẽtum.Quodlibet ̊ ſacramẽtuʒ legale inſtitutõʒ habʒ Pꝛetea.ĩ q̊ habũdaret legale ſacramẽtũ ab eo qð ſuiri lege nature niſi qᷓtum ad inſtitutõem.iſAõ em̃ in ſignifi⸗ cãdo gr̃am.cũ hoc ſit cõe his et illis. Qõ ĩ efficiendo qð figurat.cũ hoc ſit cõmune vtrobiq;.ſ.nõ efficẽ.ꝗᷓ habun dat ſacramentuʒz legale ab eo qð fuit in lege nature qᷓtũ ad inſtitutõem.¶ Sʒ videt᷑ ↄtrariuʒ. Si eĩ ſacramẽtum legale eẽt inſtitutuʒ ĩ ſignũ.in qͥlibʒ expꝛimeret᷑ ꝙ eẽt in⸗ ſtitutuʒ ad ſigniſicãduʒ.hoc at᷑ nõ videmꝰ in oĩbo ſ̊ in ꝗ buſdã.i eq; em̃ aqua maris rubei licet ſignificet aquazʒ baptiſmi rõne eiꝰꝙ liberati ſunt filij iſrł ⁊ ſubmerſi ſunt egiptij ꝓpter ̊ inſtitutuʒ ẽ in ſignuʒ. Similiter poſſumꝰ de aqua de petra fluẽte dicere.licet ſignificet:nõ tñ inſti⸗ tnit᷑ ibi in ſignũ.Nibil eĩ ibi de ſignificatõe legit᷑.¶ Sʒ foꝛte h̊ diceret᷑ qð apłus dicit. omiĩa in figura ↄtinge bant ⁊ p̃mittit᷑ de illis.Cõtra.ſicut inſtitutõ euãgelicoꝝ cõpetit in nouo teſtamẽto:ita inſtitutõ legaliũ ↄpetebat veteri.¶¶ Pꝛetea qð apłus dicit nõ ſonat i inſtitutõnem hſß ſigniſicatõem.ſ.ꝙ pꝛius facta fuerũt ſigna.⸗l! Pꝛetea Fm h̊ alia q̃ ſuer̃t ĩ lege moyſi eẽnt dicẽda ſacramẽta:cuʒ ? illa ſi igniſcarent. Td a o8in cnom ſacꝛamẽti ali qñ large accipit᷑ vt dicat᷑ qdᷣcũq; ſacramẽtũ qdð ẽ ſacre rei ſignũ.ſᷣm hũc modũ nõ appꝛopꝛiat᷑ iſtis ſacramẽtis q̃ ſi⸗ gnãt facramẽta noue legis.Alio mõ dr ſacramẽtuʒ qð ẽ inſtitutũ ad ſignificãdũ.⁊ expꝛimit᷑ ꝙ ad h̊ inſtitutũ eſt et hoc mõ dẽ circũciſio ſacramentuʒz ⁊ ſimiliter cõmeſtio agni paſchalis.Vñ dr geñ.xvij.vt ſit in ſignum federis inter me et te.et Ro.iiij. Abrahã accepit ſignũ circũciſi⸗ onis ſignaculuʒ iuſticie.Alio mõ dr qð faciũ ẽ vel acce⸗ ptũ ad ſignificãdũ gr̃am aliquã remedianteʒ.licʒ ñ exp⸗ mat᷑ ibibẽ.et hoc mõ mare rubrũ diuiſum acceptũ ẽ ad ſignificandum licet nõ ibi expꝛimat᷑.⁊ aqua erpiatõnis ſimiliter licet nõ ibi expꝛimat᷑. Aliquãdo vᷣo dicitur ſaẽ⸗ mentuʒ quod ſanctificatuʒ ẽ factũ ad ſignificãduʒ. ſicut ẽ de aqua expiatõis.et hoc mõ vltimo mare rubruʒ non dicetur ſacramẽtum:ſed aqua expiatõis.i Ad obiectuzʒ dðm ẽ. ꝙ illa diffinitio ſacramẽti nõ reſpicit ſemꝑ ꝙ ibi erpꝛimat᷑ rõ ſigni:ſʒ ꝙ inſtitutũ ſit nõ ꝓpter ſe ſ̊ᷣ ꝓpter ſi⸗ gnificatõis remediuʒ. aliter multa in nouo teſtamẽto ſa cramenta nõ dicerent᷑ ſacramenta:cũ nõ expꝛimatur ibi ꝙ ad ſigniſicãdum ſint poſita.nõ tñ quodlibet qð ſigni⸗ ficat gram in lege moyſi dicit᷑ ſacramentuʒ ſᷣm illã rõeʒ nõ eĩ inſtitutũ ẽ ſiẽ ẽ de mari rubro.i¶ Ad ſecũdũ dom ẽ ꝙ ſacramentuʒ legis moyſi ſᷣm ſuã generalẽ rõem ñ ha⸗ bundat vltra illud qð eſt legis nature qᷓtum ad inſtitutõ nem:h̊ ꝓ quibuſdam eſt inſſitutio ſicut de circũciſione et agno paſchali.nõ tamen ꝓ omnibus. In hoc at᷑ eſt diffe⸗ rẽtia.ꝙ ſuꝑaddit aliquid in ſignificando ſicut dictum ẽ NQuedam ſuꝑaddunt in hoc ꝙ eſt inſtitutio ſicut eſt ð fa ctis que inſtituuntur.ſicut ſacrificia.vnctiones et aqua erpiagtonum. Ecundo queꝛit᷑ vtrũ que erant inſtituta erãt inſtituta ſolum av ſignificãdum:an et ad effi⸗ 222⸗ ciendum. ad efficiendũ patet leui.iiij.⁊.d. vbi p̃cipit lex ad peccata diuerſa expianda:diuerſa offer ri ſacrificia.õ em̃ fuerunt illa ſacriſicia inſtituta ad ſignificatõem peccati tm̃:ſᷣ ad expiatõem.qð ↄcedimus Contra.aug.cõtra fauſtum. õ cõcupiſces.pᷣceptum ẽ agende vite circũcidẽdis octaua die:pᷣceptum ẽ ſignifi⸗ cãde vite.Ecce ꝙ oñditur differẽtia inter moꝛalia ⁊ lega lia.ꝙ hec ſunt ad agẽdũ:hec ad ſignificãduʒ. 4¶. Pꝛetea ſpecificat de circũciſione que inter omnia legalia marxie videtuꝛ eẽ agẽde vite.q¶ Itẽ hugo. mãdauit deus abrabe vt circũcideret pᷣputij ſui pellem.ſibi i ſignũ:poſteris in exempluzʒ.Ecce ꝙ ciꝛcũciſio data fuit in ſignũ:multofoꝛ⸗ tius et niiud. Kſio ꝙ nõ erãt inffituta ad ſignifican dum tm̃.. Aòð pꝛimuʒ dõm. aug.vult aſſignare rõeʒ quare cũ nouo teſtamẽto tenemus vetus et vult dicere. Mneſtio ꝓ nõ tenemꝰ vetꝰ teſtamẽtũ adimplẽdo pcepta dico qᷓtuʒ ad legalia:ſᷣ qꝛ atteſtãtia ſunt nobis qᷓ i ſunt nobis reue lata. Unde dicit ↄtra fauſtum. Judeo dicẽti mihi cur te⸗ nes vetus teſtamẽtũ.cuiꝰpᷣcepta nõ Fuas: Rñdeo ſᷣuari a rpianis etiã ex ipᷣis libꝛis pᷣcepta vite agẽde.pᷣcepta ᷣo vite ſignificãde tũc recte obuata:cũ pᷣnuciabat iſta que nunc reuelata ſunt.quapꝛopter ipᷣa nõ obuo ad religio⸗ nem vt teneã tamẽ ad teſtificatõeʒ.hec augu. Pꝛopter Hh dico ꝙ nõ eſt intẽtio augu.ꝙ ſacramẽta legis ſcripte tm̃ erant ad ſignificãdũ:h̊ q;tuʒ ad nos.eo ꝙ nõ ob?namus ad implẽduʒ ſ ad teſtificatõneʒ eoꝝ que nobis reuelata ſunt. ¶ Ad aliud dicẽdum. ꝓ ſi abꝛahe data fuit circũci⸗ ſio in ſignũ:nõ tñ alijs.ei em data fuit in ſignũ:quia iaʒ purgatꝰerat ab oꝛiginali.Vñ abꝛahe data fuit in ſigniſi cationem:alijs qui erãt de ſemie eiꝰ in ſanctificatõeʒ ⁊ ſi gnificatõʒ. Hugo.Circũciſionis ſacramẽtũ ſemĩ abꝛahe ſanctificãdo ⁊ ſignãdo ꝑiter datũ fuit.ſanctiſicãdo vt iu ſtificaret:ſigniſicãdo vt a ceteris gẽtibo diſcernẽt᷑. rticulus tercius Einde querit᷑ ꝓpter ꝗd in ꝗbuſdã fuit expᷣſſio ↄmeſtione agni paſchalis. Atrobiq; em̃ apo⸗ nitur vt ſit in ſignũ.iõ ſic aũt videmꝰde ſacramẽto oꝛdi nis ꝙ inſtitutũ ſit eum exp̃ᷣſſione ſigni.licet inſtituat᷑ ad quãdã ſanctificatõeʒ ſignificãdã.¶¶ Pꝛet. videmꝰ de ſab⸗ bato ꝙ inſtitutũ eſt ĩ ſignũ ſicut legit᷑.xxxj.exo.Cuſtodi⸗ te ſabbatũ meũ vt ſit vobis in ſignũ:nõ tñ eſt ſacramẽtũ. Silꝛ ¶ üeri.xvij. de vᷣga aaron ĩ ſignũ viroꝝ rebellium Silꝛ Nũeri.xxj.Pone ſerpẽtẽ eneũ in palo.ibideʒ videt᷑ inſtitui in ſignũ remedij.⁊ ita videt᷑ ꝙ ſerpẽs eneꝰſit ſaẽ⸗ mentũ.4 Pꝛet.mãna dabat᷑ in ſignũ euchariſtie ſicut ba betur.j.Coꝛin.x.Oẽs eandẽ eſcã ſpũalẽ mãducauerũt ꝓ pter quid &̊ nõ inſtituebat᷑ vt eſſet ĩ ſignũ ſiẽ agnꝰpaſcha lis.q¶:! Pꝛet.ſacrificia ꝓ pct᷑o erãt inſtituta ad ſigniſican dum. pter quid nõ inſtituebant᷑ cum expreſſione ſigni. 4 Rñſio.Circũciſio ſignificabat ſacramentũ baptiſma⸗ is futurũ.⁊ ↄmeſtio agni paſchalis cũ effuſione ſanguĩs ſacramẽtuʒ euchariſtie.⁊ ita iſta duo illa duo pᷣncipalit᷑ ſignificabãt.duo etiã erãt facta ſignificãtia:nõ ſicut res que ſigniſicabãt. Ad id &̊ qð obijcit᷑ de oꝛdine.dicẽduʒ eſt. ꝙ licet facta fuerit inſtitutio oꝛdinis:tñ nõ fuit ad ſi⸗ gnificãdũ aliud ſacramẽtũ ſ̊ oꝛdinẽ tm̃.alia tñ fuit inſti⸗ tutõ ĩ noua lege 2 veteri.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de ſabba to.dicẽdũ ẽ ꝙ nõ ſufficit ad eſſe ſacramẽti ꝙ inſtitutũ ſit ad ſignificãdũ.⁊ hoc expmit᷑ ſicut legit᷑ de ſabbato. Sa⸗ cramẽtũ em̃ ꝓpꝛie dictũ ẽ inſtitutũ ad ſignificãdũ remedi um. ſ¶ õ ſic aut eſt de ſabbato.Sabbatũ em̃ ſignificat re quiẽ ſpnᷣalẽ vel eternã: ad quã admiĩicula ſunt ſacramẽt de quibo loꝗmur.Sil⁊ virga aaron que floꝛuit ſignifica⸗ bat rem ſacrã que ad graʒ ꝑtinebat nõ tñ remediũ.Vn⸗ ⁊c nõ eſt dicta ſacramẽtũ ſᷣm hũc modũ.Eodẽ mõ dicen⸗ dum eſt de ſerpẽte eneo. Inſtituebat᷑ em̃ in remediũ ſicut cauſazʒ pꝛimã ſignãs hoꝝ remedioꝝ. Serpẽs em̃ eneꝰ in palo poſitꝰſignificabat xpᷣm poſitũ in cruce.pᷣc autem paſſus in cruce poſitꝰ.cauſa eꝛat oĩm remedioꝝ pꝛima.⁊ ab illo qnodlibʒ ſacramẽtũ virtutẽ accipiebat.i2õ ergo ad determinatũ remediũ ſignificãdũ inſtituit᷑. vgnitiſer pentes ſunt demones.qui dicunt᷑ moꝛdere genꝰhumanũ ſiue inferendo vulnꝰopene ſiue culpe.oĩs aũt ſanatio xpᷣm paſſum habuit pꝛo cauſa pꝛima.q¶:! Ad id quod obijcituꝛ de mãna ꝙ potius deberet expᷣmi in ratõne ſigni.reſpon⸗ ſio ꝙ nõ eſt tãta ſimilitudo cum coꝛꝑe rpᷣi quata agni pa ſchalis qui ↄmedebat᷑ ⁊ ratõne amplioꝛis ſimilitudinis expꝛeſſio ſigni facta eſt.nõ negat᷑ tñ quin ſit ſacramẽtuʒ. Ad id ðᷣo quod obijcitur de ſacrificijs ꝓ peceatis.Di⸗ cendũ eſt.ꝙ ꝓpter ſuã multitudinẽ magis ꝓpꝛie ſignifica⸗ bant noſtrã moꝛtificatõeʒ qᷓ paſſionẽ xpi.ſi tamẽ eam ſi⸗ gnificãt: nõ ſignant ita ſacramentũ dñici coꝛꝑis quẽad⸗ modum agnꝰ paſchalis. Agnus em̃ paſchalis ratione li⸗ beratõis.ratõe ↄmeſtionis.ratõe modi ↄmedẽdi ⁊ aliaꝝ ꝙ in ſignũ inſtituerẽt᷑ ſicut ẽ in circũciſione ⁊ vj. circũſtãtiaꝝ coꝛꝑis xpᷣi ſigficat.ũñ ſie at᷑ fuit ðᷣ ſacrificio. ¶ Si qrat᷑ ꝓpt ꝗd dĩ eẽ ſignũ federis. Rñſio ꝙ Gẽ.qꝛ in⸗ ſtituebat᷑ ad deletõeʒ oꝛiginał pcti.q̃ deletõe exiſtẽte feta ẽ recõciliatõ hoĩs ad deũ:rõe dimiſſiõis culpe:⁊ ſi ñ rõe dimiſſiõis pene.Que.ſ.recõciliatõ ſcta ẽ ꝑ paſſionẽ xpᷣi. Agnꝰdo paſchal ĩſtituit᷑ ĩ ſignũ ꝓtectõis ab ex t᷑nilatoꝛe vt notet᷑ ꝙ pꝰliberatõʒ a pcto nccria ẽ liberatõ ab hoſte ⁊ ad hãc vʒ dñicũ ſacmẽtũ qð fit ĩ mẽoꝛiã paſſiõis dñice embꝛum quartum Onſequẽter q̃rit᷑ de efficacia ſaẽmẽtoꝝ le⸗ gis ſcripte. Pꝛimo vtꝝ ſctificabãt ſiue iu⸗ ſtificabat. Secũdo vtrũ purgabant abim⸗ mũdicijs legis. Lercio vtrũ eoꝝ exercitiũ alicuius erat vtilitatis aut efſicacie. Aijrticulus pꝛinus Verit᷑ ꝗ̊ᷣ pꝛimo vtrũ ſct̃ificabãt ſiue iuſtifica⸗ bãt.⁊ nõ q̃rit᷑ de oꝑe oꝑante:ſᷣ de ip̃ᷣo oꝑato. vt de agno paſchali vł ð ipᷣo ſacꝛificio ſiue ho locauſto ⁊ de aq̃ expiatõis. at᷑ ſctificabãt ſiue iuſtifi⸗ cabãt:vidr̃ ex ipa intẽtõe noĩs.Sacm̃tũ eĩ dr̃ qͥ ſaẽmuꝛ: munimẽtũ qͥ mũimur:⁊ indumẽtũ qͥ induimur. cũ & illa ſm ſe eẽnt ſacr̃a:erãt ꝑↄſeqns ſct̃ificãtia.⸗¶ Itẽ Ro.vij. 1 Lex ſctᷣa.glo.iuſtificãs pctẽoꝛẽ.Cũ &̊ hec eẽnt te lege ma⸗ gis qtũ ad intẽtõz noĩs oꝛdinãtia ad ſctitatẽ:magis ſan ctificabãt.i It arguit᷑ ex ſili.opꝰoꝑatuʒ qð obtulit abel vł abrabhã vł melchiſedech placuit deo.ſiẽ habet᷑ ĩ canõe miſſe.iõ placuit at᷑ niſi qꝛ ſcẽm faciebat.g̊ hmõi erunt ſcta ab effectu:pari rõne ea q̃ erãt ĩ lege. Silr et arguit ex h̊ qʒ ĩ danieli dr.iij. In aĩa ↄtrita ⁊ ſpũ hũilitatis ſu⸗ ſcipiamur ſic in holocauſtũ arietũ ⁊ thbauroꝝ.Sᷣ ↄoſtat ꝙ; ſacrificiũ coꝛdis ↄtꝛiti ⁊ hũiliati placʒ ðᷣo tãꝙᷓ;ᷓ iuſtificãs ⁊c.¶¶ I legalia fueẽt media int᷑ ccũciſionẽ ⁊ baptiſmũ. Hᷣ extrema ſct iſicabãt ſiue iuſtificabãt.ꝗ̊ ⁊ mediũ.⸗4! Itẽ dr̃ te hoſtia ꝙ acceptabił erat ⁊ ꝑficiẽs ad expiatõeʒ ſic habet ĩ lege. ſckificabst.¶¶ Y. nõne offerebat ꝓ diueꝛſis pct᷑is.q̃re &̊n dẽ iuſtificare:cũ ĩ ipᷣa fiẽt ſetificatio.¶ Itẽ ad heb.ix.Sãguis hircoꝝ ⁊ cinis vitule inꝗnatos ſctifi cabat ad emũdatõzʒ carnis.ſᷣ q̃ eẽt hec ſctcificatio nili ali q̊ mõ attingẽt aĩaʒ.ſcẽm eĩ mediãte aĩa attigit coꝛpus: illa et᷑ ſctificabãt aĩaʒ. Siłr nũeri.xix.d.Si ꝗs hoc ri⸗ tu nõ fuerit expiatꝰ:ꝑibit aĩa illa de medio ecclie.ᷓ va⸗ luit ad ſctificatõʒ:̊ hmõi ſct᷑ificabãt. Itẽ hugo.paſſio ſaluatoꝛis q̃ pꝛimo loco ſacr amẽta ge ſctificabat ud eſ⸗ fectũ ſalutis.mediãtibo iſtis et᷑ illa pꝛioꝛis tꝑis ſacramẽ ta ſctificabat.q̊ ſacmẽta veteris legis ſct̃iſicata ſunt.ſed ſacramẽta ſctiſicata ñ ſũt niſi vt ſctitatẽ ↄferãt. illa ⁊c. Itẽ ſacramẽta fuerũt inſtituta ĩ remediũ ⁊ reꝑatõʒ la⸗ pſus ſiẽ dicit hugo:hᷣ duplex erat lapſus.⁊ quo ad onj tiuaʒ ꝑ ignorãtiam:a quo ad effectiuã ꝑ ↄcupiſcẽtiã.ꝓ pter q duo repanda duo ſacramẽta ↄcurrũt.ſ.vnũ miſti⸗ cum et aliud gtuitũ. Itẽ ↄcurrẽte lege moyſi magis in⸗ firmabat᷑ affectina q; cognitiua.qꝛ lex minuebat ignoꝛã tiã ⁊ augmẽtabat ↄcupiſcẽtiã. Itẽ tũc debebãt ſacꝛam̃ ta magis dari ad tollẽdũ ↄcupiſcẽtiã q; ignoꝛãtiã: ſ̊ hec nõ poterãt niſi ↄferẽdo gr̃am. 1 1Töera bebeir ba⸗ buit pꝛiꝰiuſtificatõis culture.glo.no veras et ſpũales: ſᷣ ꝓ mõ culture carnales.ñ & ſacramẽta illa ſctiſicabãt ſi⸗ ue iuſtificabãt. It heb.x. Impoſſibile ẽ ſanguinẽ hirco rũ aut thauroꝝ auferre pcta. nõ ſctiſicabãt. I7 qecci. xxxiiij.Dona iniquoꝝ ⁊c.glo.i ũqꝙᷓ; ̊ placuer̃t illa ſacꝛi ficia carnalia.⁊ h̊ dic aug.in li.de ciui.dei.ꝙ nũqꝙᷓ ĩ illis ſacrificijs delectatꝰ deꝰ. ¶ Itẽ dicit oꝛige.ꝙ illarõe ꝑma ſit deꝰhoc ſibi fieri.qua rõe ꝑmiſit libellũ repudij.ſʒ cõ⸗ ſtat ꝙ repudiũ fuit malũ:q̊ tata effuſio ſanguis ſiue cre⸗ matio aialium inutilis.&ᷓ nõ ſctificabat. Ad quod di cẽdum. ſacramẽta rõe oꝑis oꝑati nõ ſctificabãt vł in ſtificabãt.ſicut habet᷑.ij.Ro. Ex oꝑibo legis nõ iuſtifi⸗ cabit᷑ oĩs caro.glo.oꝑa legis dicunt᷑ que cũ lege inſtitu⸗ ta et termiata ſunt.vt erãt cerimonialia ⁊ figuratiua.q̃ nũꝙᷓ valuerũt cõcupiſciam emẽdare: etli cũ caritate a de uotõe fierẽt.¶ Si aũt querat᷑ qualit iſta facta in carita te nõ iuſlificabãt:ſicut nũc iſia qᷓ facimꝰin caꝛitate iuſſifi cãt? Rñdemꝰ. qꝛ illa ñ fuerũt inſtituta ad iuſtificatõeʒ: ſʒ in futuroꝝ ſignificatõem ⁊ pct᷑i infirmitatis oſtẽſionẽ ⁊Z ꝓpt᷑ alia q̃dã qᷓ infra patebũt.Sʒ ſacramentis euãgeli cis ̊ ↄuenit vt ſanctificẽt. ſicut ẽ de aq̃ ſanctificata ĩ bap tiſmo. de criſmate in ↄfirmatõe.de coꝛꝑe xpᷣi in ſacramẽ⸗ — to altaris.ð oleo in extrema vnctõe.vñ nõ ſanctificabãt qtũ ad diminutõʒ culpe excepta circũciſi ione. nihilomi⸗ noſanctificabãt quodãmõ.ſ.ꝙ̃tũ ad diminutõʒ reatue. Ao alið doᷣm intentio ſacramenti ñ ẽ vniuerſalit ad efficiẽdũ ſanctitatẽ vel agẽdũ ſiue roboꝛãdũ:ᷣ ad ſckifi⸗ cãduũ.vñ illa dicunt᷑ ſacramẽta qꝛ ſacre rei ſigna.i.oꝛdĩa ta ad ſctificãdũ.iomẽ at ſacramẽti ad vtrũq; ſumitur. 4 Ad ſecũdũ dõᷣm.ꝙ lex cũ dr iuſtificaẽ᷑:hᷣ intelligit rõe oꝑm. ſi cũ deuotõe fierẽt vel potiꝰrõe maloꝝ.· c iſtis em loquit᷑ et ̊ intelligit᷑ qͥ ad exercitiũ:nõ ꝙ efficiãt inſuſio nẽ gr̃e. Rõe vo ſacramẽtoꝝ legaliũ nõ dĩ ipᷣa lex iuſtifi⸗ caremiue ſanctificare. 4 Ao terciuʒ dom ẽ. Eꝛ ſacrificia abel et abrabe dicebant᷑ placere. ꝓpter deuotõz offeren tie:et qualitatẽ rei oblate:⁊ ꝓpter ſignificatõem rei ſacre nec tñ ipᷣa inqᷓtũ erãt ſacrameta ſanctificabat.i.ſanctuʒ efficiebãt:hᷣ̊ gꝛa fidei vel alterius vᷣtutis.4¶ Ad quartuʒ dðm ẽ.ꝙ illa ↄꝑatio ĩ canone nõ fit ꝓpter ipᷣm ſacrificiuʒ qꝛ multomagis placet h̊ ꝙᷓ illa placuerũt. Sʒ pt intelli⸗ gi ꝓpter deunotõem offerẽtis. vt ſit ſenſus. ex quãta deuo⸗ tõe ip̃i obtulerãt: ex quãta valeã ego offerre.vł vt ſit ſen ſus.h ĩ eſfectu impleat᷑ qð ibi ĩ ſigno gerebat.4 Ao quĩ⸗ tü dᷣm. E daniel nõ retulit ſuã ↄꝑatõʒ ꝙtũ ad eẽntiaʒ oblatoꝝ. quia multomagis placuit deo ſeruiciũ coꝛdis ↄtriti ꝙᷓ exterius facrificiũ in pecoꝛibo:ſᷣ hoc põt referri rõe ſtatus ꝑſonaꝝ ⁊ loci.q; tũc tꝑis eꝛãt in babilone vbi nõ poterãt offerre dño ĩ loco qͥ pceꝑat dñs.⁊ ↄſtat ꝙ bo⸗ ni de pylo iſrł in loco ſtatuto a dño cũ deuotõe magis of ferebat.⁊ H̊ acciderat danieli cuʒ illud dicebat.¶ Ad ſe⸗ xtum dom. E licet media eẽnt tꝑe inter circũciſionẽ et baptiſmũ.nõ tñ eꝛãt medio ad efficiẽdũ:ſ̊ mecdha inſtitu ta erãt ad ſignificãdũ.circũciſioni em qᷓtũ ad efficiendũ immediate ſucceſſit baptiſmꝰtãqᷓ ꝑfectiꝰſacramẽtũ ĩ cau ſando. ¶¶ Ao ſeptimuz vᷣo dᷣm. ; hoſtia erat acceptabił ad expiatõem.nõ ꝗpter efficaciã ſanctitatis quã in ſe ha beret:Fᷣ qꝛ erat minꝰſet᷑ificatõis vt mediãte tali dato ſi eret deuote offerẽtis recõciliatio.q Ad. viij. vo dom eſt. ꝙ ſanguis bircoꝝ ⁊ cinis vitule ſicut dic̃ apkus. valebat ad emũdatõem carnis.qꝛ mũdabat ab aliq irregularita te vł liberabat a debito:ſᷣ nõ pt h̊ ipᷣm opꝰoꝑatũ ſctifi⸗ cabat aĩam nec ẽ iſta ſcfificatõ deſcẽdẽs mediante aĩa in coꝛpus ſiẽ ẽ cũ dr.QAeſcitis qm mẽbra vra templuʒ ſunt ſpũſſancti:ibi em̃ mediãte aĩa ſanctitas tẽpli trãſſertur ad coꝛpus. Silr dom de eo qð dꝛ ¶Aumeri.xix. IYlla em expiatio fiebat ab immũditijs legalibo exterioꝛibo.¶ Ad alið dvᷣm.q ſacramẽta legis ſcripte rõe oꝑis oꝑati dico ſm ꝙ opꝰoꝑatũ dr oꝑatio relata ad rẽ oblatã ſiue ĩmo⸗ tã vt in ſacrificijs et ĩ alijs ſimiliter ſctiſicabat qᷓtum ad diminutõʒ reatꝰ:nõ at᷑ q;tũ ad diminutõzʒ culpe excepta circũciſione.Quod aũt dicit hugo.ꝙ vpᷣi paſſio ſanctifi cabat hec mediãtibo ſacramẽtis gr̃e h̊ nõ intelligẽdum ẽ qʒ erãt vaſa gre ſicẽ ſacramẽta legis gre: ſᷣ qꝛ fide paſſio⸗ nis ⁊ ſacramẽtoꝝ gre meruerĩrt ſctiſicari exercẽtes binõi ſacrificia: Añ ſacramenta legis gre dieunt᷑ eẽ mediatibo quibo ſacramenta illa fuerũt ſanctificata.qꝛ fides ſacra⸗ mẽtoꝝ legis gr̃e efficiebat illa ſancta.i.dari in ſignum ſanctificatõis.i.purgatõis a culpa:ſicut de circũciſione. a pena:ſicut de alijs.vñ nõ dicunt᷑ illa ſacramẽta ſan⸗ ctiſicata ſiue ſcta quia erãt vaſa gẽe ſiẽ ſacramẽta legis gre.ſ̊ quia fuerũt figure ſacramẽtoꝝ legis gꝛẽe.que ſim⸗ pliciter ſancta ſunt.⁊ data ad ſanctificadum a culpa: ſi⸗ cut circũciſio.et a pena:ſicut alia.q Ad aliud qð obijcit᷑ dðm.ꝙ ſacramẽta babẽt aliquid miſticũ et aliquid gra⸗ tuitum.Et qtum ad hoc ꝙ dicunt᷑ habere aligꝗd miſticũ ↄueniũt oĩa ſacramẽta legis nature.ſcripte et gre. Mtũ. ad hoc ꝙ dicunt᷑ hre gratuitũ nequaqᷓ.quia ſacramenta legis gꝛe habẽt gratuitũ vt cã diſponẽs et efficiẽs ſimpli citer.ᷓtũ ad quedã vt als determinabit᷑ pleniꝰ.qꝙᷓtuʒ ad gram purgãtez vt cã ſine q̃ nõ.ſʒ ſacramẽta legis ſcripte nũẽ vt ſimpliciter cã:ſᷣ foꝛte vt cã diſponẽs ſicut ſolum circũciſio.et vt cauſa ſine qua nõ. ¶ Ad aliud doðᷣm · ꝙ lʒ infirmabant᷑ magis tꝑe ſcripte qtũ ad affectiuã ꝙ; ꝙtũ ad cognitiuã:nõ 4ꝓpter h̊ ſe’quit᷑ ꝙ effectus ſacramẽtoꝛuzʒ ſiue eficacia magis eẽt ad tollẽdũ ↄcupĩam qᷓ ignoꝛãtiã quia pꝛĩcipalit᷑ data fuit lex in inſtitutõʒ ⁊ vt duceret as aliud. vñ data ẽ ĩ ſignũ ⁊ figurã. Vñ.x. beb.Lex ẽ babẽs vmbrã futuroꝝ bonoꝝ.glo.extraneã ſimilitudinẽ futu⸗ roꝝ bonoꝝ babẽs. Itẽ.ij.gał.Lex pedagogꝰ.glo.dũ te⸗ nera ſtudijs erudit᷑ infantia. Itẽ vt ↄuinceret᷑ de errore: cognita infirmitate ↄfugeret ad exemplum. Ro.v. vbi lex ſubintrauit ⁊c.glo.magnũ ↄſiliũ dei fuit vt ꝑ legẽ ba bundaret delictũ.vt ĩ auſteꝛitate legis ſuã intelligẽtes in firmitatẽ infirmi ad medicũ currerẽt vł auxiliũ gre q̃re⸗ rẽt.hec glo. Quia igit᷑ lex ꝓpꝛie fuit ad inſtruẽdũ ñ at ad curãdũ.dico ie et immediate efficacia eiꝰ ẽ ad tollen Da ignoꝛs 1 pi⸗ ſᷓ ?cupiam. ule aſperſus ñ poterat expiare ſanctuarium — ſiue tabernacutũ et tẽplũ ab imundicijs filioꝝ iſrł.quia ſi tabeꝛnaculũ vel templũ ↄtraxeꝛit ĩimundiciã a pct᷑is fi lioꝝ iſrł:q̊ ꝓpꝛie peccatũ erat cauſa illiꝰim undicie. Sed cõtrarioꝛũ ſunt cauſe ↄtꝛarie:q̊ cũ gra ſit ↄtraria pecca⸗ to ⁊ imundicia mũdicie:ſola gra debebat eẽ cauſa mũdi cie b̊ ſanguis vitule aſperſus nullã g'am habebat: ̊nõ terat remouẽ ĩmũdiciã ↄtractã a pcto.a tabernaculo. vel tẽplo. ¶ Itẽ obijcit ð illud qð dicit apklus ad heb. ix. Sanguis hircoꝝ ⁊ cinis vitule aſperſus inꝗnatos ſckifi cat ad emũdatõem carnis. Dicit em aug.i Iõ põt coꝛrũ⸗ pi coꝛpus niſi pꝛiꝰcoꝛrũpat᷑ animꝰ. Eadẽ rõe nõ pt᷑ ing⸗ nari caro humana inquinatõe que indigeat purgatõne ꝑ miſtros eccłie niſi pᷣus inquinata ſit aĩa:q̊ ex ingnatõ ne aĩe ↄtrabit᷑ inqnatio ĩ carne. cũ ceſſat cã debeat ceſ ſare effectꝰ.et ñ alit᷑ ñ pĩ remoueri inꝗqnatio a carne niſi remoueat᷑ inqnatio ab aĩa:ſ̊ ſanguis hircoꝝ ⁊ thauroꝝ 7 cinis vitule aſperſus nõ põt tollere inqnatõeʒ carnis. Itẽ animꝰ nõ ſanctificat᷑ qdð magis ſcim ẽ. ſᷣ caro hoĩs ꝗq habebat caritatẽ ſanctioꝛ erat qᷓ caro vitule rufe.ergo ſanctioꝛ eꝛat qᷓ cinis vitule ꝗ de ↄbuſtiõe reliquebat᷑. ci nis vitule aſperſus ñ poterat ſanctificare carnẽ boĩs exi ſtẽtis ĩ caritate.4. IR dr nume.xix. ſacerdos ꝗ ĩmola uerat vitulẽ rufam lotis veſtibo ⁊ coꝛꝑe ſuo ingredieba⸗ tur ĩ caſtra.maculatuſq; erat vſq; ad veſperã. Icdẽ dr de illo ꝗ cõbuſſerat eã. Silr de illo g colligebat cinẽs 2 tan gebat. ex gbo cineribo poſitis ĩ aq̃ fiebat aq̃ luſtratõnis ex q̃ aſꝑgebant᷑ ĩmũdi die tercio ⁊ ſeptimo.⁊ ſic munda bant᷑bᷣ ſi ſacerdos tã ĩmolãs ꝙᷓ cõburẽs qᷓ colli hmõi cmeribo mundabat᷑.ã eadẽ rõe ſacdos tagẽs hmõi cinẽs nõ ↄtrabebãt ĩmundiciã a cõtactu⸗ bat ſi habebat.quod ẽ contra pꝛedicta. Ad pꝛimuʒ di cendũ.ꝙ hec ꝓpoſitio ẽ falſa ſi vniuerſaliter intelligatuꝛ cõtrarioꝝ ſunt cõtꝛarie cauſe. Non em̃ tenet ĩ agẽtibus ßm rõem et voluntatem. vñ decepti ſunt manichei ponẽ⸗ tes duo pꝛincipia cõtraria: vnum viſibilium aliud inui⸗ ſibilium. AUnũ lucis aliud tenebrarum. Idem em̃ ẽ pꝛin cipium.ſ.deus.qui rõnabiliter et ᷣm voluntatem oꝑat᷑. Et Areſio.dicit:q poteſtates que ſunt ᷣm voluntatem: eedẽ ſunt cõtrarioꝝ.licet ẽ̊ templũ vel tabernaculũ im⸗ mundiciã ↄtraxerit a peccatis filioꝝ iſrł.nõ erat neceſſe illã immũdiciã tolli ꝑ gr̃am cõtrariã peccato:ĩmo pote⸗ Verit᷑ ↄſequẽter vtrũ purgabat ab immundi⸗ cijs.Circa h̊ ſic obijcit᷑. ſidet᷑ ꝙ ſanguis vi⸗ gẽs cine res ⁊ tangẽs ĩmundus fiebat:nõ potat mundaꝛe. Quia dẽ ecci.xxxiiij ab unmũdo qd mundabit᷑: ſi ab imundo ſacerdote aſꝑgebat᷑ imundꝰñ mũdabat᷑.¶ Iteeʒ ſi aſęſus tid amitte⸗ ¶ Mueſtio terat tolli ꝑ aliqdð factũ coꝛpale.ſiẽ videmꝰ infi:mitas coꝛꝑalis aliq ↄtrabit᷑ a pcto moꝛtali. Vñ ecci.xxxviij. Qui delinquit ĩ ↄſpectu eiꝰꝗ fecit eũ:inciditĩ manꝰmedi ci. et tñ illa infirmitas coꝛpalis ſanat᷑ ꝑ medicinã ſine in ſuſione gr̃e.¶ Ad ſecũdũ dõm ꝙ nõ valet hec argumẽta tio.i õ põt coꝛrumpi niſi coꝛrumpatur.̊ nõ põt inqui⸗ nari caro niſi pꝛiꝰinquinet᷑ aĩa:qm aug · intelligit de coꝛ ruptõe coꝛꝑis ſᷣm quã coꝛpꝰefficit᷑ templum dy aboli ex peccato moꝛtali qð ẽ in aĩa. Apts at᷑ intelligit inqnatoõʒ carnis aliquã eſſe immundiciã qᷓ faciebat ad tp̃s hoĩem irregularẽ:a ſuſpẽdebat eũ ab ingreſſu tabernaculi vel tẽpli.⁊ bec ĩmũdicia vł irregularitas ſepe ↄtrabebat᷑ ex actu meritoꝛio.tangẽ em̃ moꝛtuos et ſepelire: meritoꝛiuũ erat. ¶ Ad terciũ dᷣm ꝙ bec ẽ falſa magis ſctm nõ ſan⸗ ctificat᷑ a minꝰſancto.⁊ pʒ ĩ ſacramẽtis viſibilibo ꝑ q̃ hõ qᷓuis ipᷣis ſit ſuꝑioꝛ:tñ ab eis aliquã ſct᷑ificatõem habet ¶Ad quartũ dõᷣm ſacerdotes ꝗ tãgebant bmõi ſcta ncce erat lauari.ũñ eẽt decẽs vt cũ manibo ſanguinolẽtis ac cineroſis ↄmedẽnt aut tãgent alia. I ꝓpt ſctitatẽ eoꝝ ꝗ tetigerãt ncce erat eas abſui:ne fiẽt imediata ↄmixtio ſcẽoꝝ cũ ñ ſctis.VIñ ⁊ manꝰſacerdotũ ↄſecratoꝝ criſma⸗ te defricant᷑ cũ ſale:⁊ mẽbra infirmoꝝ vncto oleo abſter⸗ gunt᷑ cuʒ ſtupa:ne fiat ĩmediatꝰ trãſitꝰa ſctis actõibo ad ↄmũes.vñ ĩ ſignũ hopᷣceptũ ẽ leui.xxj. põtifex ñ omi⸗ ſceat ſtirpẽ generis ſui vulgo gẽtis ſue.q; ego dñs ꝗ ſcti⸗ fico eũ. It eʒech.xliiij. dictũ ẽ de ſacerdotibo. cũ egrediẽt atriũ exteriꝰad pplm: exuẽt ſe veſtibo ꝗbo miniſtranert ⁊ reponẽt eas in gaʒophilaciũ ſctuarij ⁊ veſtiẽt ſe veſtim̃ tis ſuis.¶ Quare vo pꝰablutõz cõmaculati eẽnt vſq; ad veſpam:triplex ẽ cã.Pꝛima ẽ qꝛ legalie impoſita fuerũt ĩonꝰ.et voluit dñs tà ſacerdotes qᷓ; alios eẽ ſub onere le gis. Scðda cã ẽ:qꝛ ꝑ h̊ voluit dñs repꝛimẽ ſuꝑbiã ſacerdo tũ ne foꝛte extollerent᷑ ob hoc qꝛ mũdabãt alios.Lercia ꝓpter figurã. Sacerdos em̃ legalis figurabat neceſſario ſacerdotẽ ꝗ reũ ⁊ indignũ ſe iudicetↄſecratõe eukariſtie bonarũ em mentiũ ẽ ibi culpã agnoſcẽ vbi culpa nõ ẽ.ſu mit᷑ aũt agnoſcere ꝓ punire ſicut ibi.hõ agnolcit:deꝰ ig⸗ ſcit.⸗¶.¶ Ad vltimũ dõm. ab immũdo nibil mũdat᷑ exẽ/ plariter. quia nõ dat bonũ exemplũ alijs cum ſit immũ⸗ de vite. ſed ab immũdoaliquid mũdat᷑ ſacramentaliteꝛ. ſiẽ ꝑmalum miniſtꝛũ mundant᷑ aliquãdo fideles ſacram̃ taliter. ¶Dũdatio vᷣo illa que fiebat ꝑ aquam luſtꝛatõis ſacramentalis erat:et ſic ꝑ imũdũ ſacerdotẽ fieꝛi potat rticulus tercius Onſequẽter querit᷑.vtrũ eoꝝ exercitium erat galicꝰovtilitatis an efficacie. QOð vidr. Hugo. Saluatoꝛis aduẽtu appꝛopiquãte.opoꝛtebat vt eollẽ Ndine et fides in cognitõe ⁊ gra in ſalute creſcẽt 1 eadẽ gr̃a in ſacramẽtis foꝛis et ſignis ſe euidẽtiꝰ mani feſtaret.ecce ꝙ ſacramẽta ſuccedẽtia efficacioꝛa ſunt in ſignificãdo et opando.⁊ hoc manifeſtat ponendo exem⸗/ plũ.de oblatõnibus legis nature et legis ſcripte ⁊ legis euãgelice.Ex his videt᷑ ꝙ ſacramẽta legis ſcripte erant alicuius vtilitatis.¶ Itẽ vt dicit hugo. Tria genera ſa⸗ cramẽtoꝝ inueniunt᷑ ſub lege ſcripta.quedã ſpaliter ad remediũ.quedã vᷣo ad obſequiũ.quedã ad cultũ diuinũ. Pꝛima inſtituta fuerũt q̃i ad neceſſitatẽ vt ĩ eis hõ ſctifi⸗ caret᷑.q̃lis circũciſio fuit ⁊ hoſtie ꝓ pct̃o ⁊/ ꝓ delicto ⁊ ce⸗ tera.quedã q̃ ſpãliter ad emũdatõem ⁊ remiſſionẽ inſti/ tuta fuerũt. Scða at᷑ q̃i ad exercitatõʒ fuerũt ꝓpoſita.vt ĩ eis deuotio fideliũ exerceret᷑ et meritũ augeret᷑.q̃les.ſ. fuerũt hoſtie pacificoꝝ qᷓ offerebant᷑ a fidelibo ob recõci liandã ſibi gram diuinã. Tercia inſtituta fuerũt quaſi ad pᷣparatõem quãdã.vt q̃i inſtrumẽta quedẽ eẽnt ad ce tera ſacramẽta tractãda ⁊ ſctiſicanda.q̃le fuit taberna⸗ culũ ⁊ atriũ:⁊ oĩa vtenſilia q ↄtinebant᷑ in eis.hec h V Hec aũt nõ dicunt᷑ eẽ modice vtilitatis ꝗ̊ ⁊c ¶ ¶ Contra ꝛemium vt dicit hugo.In pᷣceptis ẽ meritũ:in ꝓmiſſi ĩ ſacramẽtis at᷑ adiutoꝛiũ. Vtilitas igr ſacramẽtoꝝ ẽ ſbᷣ merito adiutoꝛij vt diẽ hugo.q; hõ ꝑ ſe infirmꝰ erat.ve⸗ * .. pj. nerũt ſacramẽta media int᷑ pcepta ꝑficiẽda et pmiſſa ad obtinẽda.Sʒ ſacramẽta legis ĩ onꝰdata ſunt.ꝗᷓ nõ pᷣſiãt adiutoꝛiũ.¶ I.v.ad Ro.Cex ſubintrauit.⁊c.glo.nõ p iuſtis data ẽ.vt et alubi ait apłs.Pꝛo iuſtis lex poſita ñᷣ eſt.j.thi.j.quia per eam iuſticie nil accreuit.igitur vide⸗ tur ꝙ nihil accreuit quod ſit in remedium culpe et of⸗ fenſe.¶. Item.xiij. exo. Cum emiſiſſet głm: non eos dn⸗ xit ⁊c̃.glo.grego.de egipto exeũtibo euicino bella ſubtra hunt᷑.qꝛ relinquẽtibo ſeculũ q̃dã pꝛiꝰtrãquillitas oñdit᷑. ne ĩ ipᷣa inchoatõe ⁊ teneritate turbati ad h̊ qdð reliq̃rant redeãt.Ex h̊ patʒ ꝙ voletes artioꝛẽ vitã aggredi q̃dã ſua uitate ſunt manuducẽdi.Igit᷑ videt᷑ ꝙ indiſcrete ⁊ inuti⸗ liker ꝓplo exeũti de egipto fuit impoſita multitudo ſacra mẽtoꝝ:⁊ maxie cũ illa ñ iuſtificarẽt illos ĩ ꝗbo ĩponeba⸗ tur.vñn vidr̃ ꝙꝙ magis eẽnt cã relapſuos qᷓ/ ꝓfectꝰ.¶l Itẽ in młtis locis pʒ ꝙ ſacramẽta legis ſcripte nũqᷓ; placuerũt deo. Vñ Iſa.j.holocauſta aꝛietũ ⁊ adipẽ pinguiũ ⁊ ſan⸗ guinẽ vituloꝝ ⁊ ſanguinẽ hircoꝝ nolui.glo. ſQolui pᷣte⸗ rito vtẽs.oñdit ſe nũqᷓ ſacrificia indeoꝝ amaſſe. Sʒ ex⸗ ercitiũ rei ñ amate a deo nulliꝰẽ vtilitatis.q̊ ⁊c.4¶¶ Itẽ vt habet᷑ ab hugõe.Lꝛia ↄtinet lex ſcripta.pᷣcepta ſacramẽ ta:ꝓmiſſa.ſᷣ̊ ſacꝛam̃ta ſũt ad ꝓmiſſa obtinẽda vᷣm illũ. ꝓmiſſa tꝑalia ſũt ĩ lege q̃ magis ſũt ad ruinã qᷓ ad ſalu⸗ tẽ.qꝛ ſᷣm aug.ↄpedes ſunt ſpnales ꝗbo ĩpedit ꝓgreſſꝰad priazʒ. dic̃ eĩ aug.Cõpedes nimis onerat:ꝗ S ncẽria ac⸗ cumulat.Si igr̃ finis ſacramtoꝝ legis ſcripte ſũt ĩpedi mẽta ſalutis:igr ⁊ ipᷣa ſine vtilitate exeꝛcẽt. Ad h̊ põt dici.ꝙ exeꝛcitiũ ſacramẽtoꝝ legis ſcripte nõ modice fuit vtilitatis.¶ Ad pꝛimũ ꝓpoſitũ ĩ ↄtrariũ dðm. lʒ lex ſi ue legis ſacram̃ta difficultatẽ ⁊ onꝰhabebãt:nibilominꝰ magne vtilitatis erãt.vt eĩ dĩ ĩ glo.ſuꝑ illð.lex ſubintra⸗ uit vt habũdaret ⁊c. Ro.v.Cex data ẽ ad domandũ ſuꝑ bũ ⁊ ad flagellãdũ durũ.ad ĩſtruẽdũ inſipiẽtẽ:ad oſtẽſio nẽ delicti ⁊ hũane infirmitatis ad manifeſtatõʒ ⁊ teſtam tũ gr̃e ⁊ futuroꝝ ſigniſicatõʒ.hec ex glo.ibidẽ. Pꝛetea. dico ꝙ ſacram̃ta legis ſcripte fuer̃t ĩ remediũ pene debi⸗ te ꝓ pcto.vñ opꝰoꝑatũ diminuebat pctᷣm qᷓtũ ad reatũ. Ao alið dðim.ꝙ iuſticia qñq; dr vᷣtꝰ.q̃ hõ dirigit᷑ ĩ ex⸗ ercitio bonoꝝ oꝑm.⁊ ſic ſacramẽta legis ſcripte ſũt oꝑa iuſticie:inqtũ exercẽda erãt ꝑ ði obediẽtiã. Vñ hugo vo cat ea oꝑa vᷣtutũ ad edificatõeʒ interioꝛẽ exercẽdã. Alio mõ dr iuſtlicia vᷣtꝰſiue gra iuſtificãs ꝑ purgatõʒ a culpa ſic dicẽ glo.ñ iuſticie accreuit.Añ.j.thimo.j.ex iuſto ñ ẽ poſita.glo.qꝛ ñ ex ea iuſtificatꝰẽ:pᷣ ex lege fiði.¶¶ Ad aliud dᷣm ꝗ ñ ſine maꝗ ꝓuidẽtia dei fuit ill hec młtitu⸗ do ſaẽmẽtoꝝ impoſita.vt.ſ.ꝓni ad y dolatriã ex diutina moꝛa ĩ egipto ꝑ exercitatõem ĩ his a cultu y dolatrie:ad cultũ dei ruocaꝛẽt᷑. Vñ ñ erãt ilł impoſita ſiue pᷣcepta:ſʒ ſolũ moꝛalia añ adoꝛatõʒ vituli.Exo.xxxij.Vñ glo.ſuꝑ illud.vij.hiere.¶ 2õ ſum locutꝰ cũ pr̃ibo vꝛis:maifeſte on dit ꝙ pᷣmo decalogũ ĩ lapideis tabuł dedit ſcripta digi⸗/ to dei:⁊ pꝰoffenſam ydolatrie caputq; vituli:iuſſerit ſibi hoſtias fieri magis qᷓ; demonibo.i Ao alið dõm.ꝙ ſaẽc⸗ mẽtoꝝ legis ſcꝛipte exercinũ meritoꝛiũ ſuit qñ fiebãt ex ceuotõe ⁊ obediẽtia.⁊ ñ ſolũ circũciſio ſᷣ̊ ⁊ alia q̃ᷓ fiebãt ꝓ pcto ⁊ delicto.de ꝗbo.iij.⁊.iiij.leui.Añ dico.ꝙ magis expediebat ad ſalutẽ qᷓ ſacramẽta legis nate.¶ Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ dñs ñ acceptauit ea nec erãt placita ceo.di cẽdũ ꝙ ̊ ſuit ꝓpt cãs ꝓpt q̃s exercebãt ſe indei ĩ ill qruʒ vna fuit ꝓnitas ad y dolatriã. Eñ nõ offerebãt pꝛicipa⸗ liter vt obedirẽt deo ⁊ ob deuotõeʒ diuĩ cultꝰ:ſ̊ ex qdam libidine ꝓnitatis ⁊ ſuꝑſtitõis cultꝰy doloꝝ. Sile qñ ali quis ↄcſcit ſuã ñ affectu vroꝛino h̊ libidĩe coeũdi. Exo. xxxij. Zu noſti ꝓplm iſtũ ꝙ ꝓnus ſit od malũ.Alia cau⸗ ſa fuit gula epulatões. En.vij.hiere. DHolocauſta vꝛa addite victimis vꝛis.glo.nõ veneratõe dei:łᷣ epularũ de ſiderio ĩmolabũt.alia cã.qꝛ fiebãt ex ſolo timoꝛe:ñ ex de uotõe neq; obediẽtia legi.vel deo. Uñ.ij. Ro. Laus ñ ex hoĩbo ß̃ ex deo. glo. iudeoꝝ laus ex hoĩbo ẽ.q ſi faciũt qð lex iubʒ:ſine ſpuᷣ faciũt.tioꝛe pẽe:ñ amoꝛe iuſticie.¶ Rd. illð qʒ vltĩo obijcit· ꝙ ſacmẽta ſũt ad ꝓmiſſa obtinenda ioẽ tꝑalia. Hac rõe oñdit ITauſius. q; lex vetus fuit con temneda.cui rñdet aug.li.ↄtra fauſtũ ſic. ꝑalium reæz ꝓmiſſiones teſlamento veteri ↄtineri.⁊ ideo vetus teſia mentũ appellari nemo veſtrũ ambigit:ſed in illis tpali⸗ bus figuris fuiſſe futuroꝝ qua implent᷑ ĩ nobis in quos ſines ſeculoꝝ deuenerũt.nec ſuſpicio mea ẽ:ſed aplicus ſermo.dicente paulo.hec omnia noſtre figure fuerũt.Et iterũ.hec oĩa in figura ↄtingebãt.j.Coꝝ· x.¶ 2õ ergo ve⸗ tus teſtamentũ ad ↄſequedas illas pmiſſiones: ſᷣ ad in⸗ telligẽdas ĩ eis noui teſt.pᷣnũciatões ↄcipimꝰ. hec ang. 26 igit᷑ legalia fuerũt finis tpaliũ ſimptr: ̊ potiꝰ finis ſub fine:⁊ alliciendũ płm carnalẽ ⁊ infirmũ ad cultum dcei. ꝛeterea.⁊ ſi tꝑalia ſiue diuitie occaſio ſunt culpe: nibilominꝰneceſfaria ſunt infirmis.⁊ vius meritoꝛus: ſiẽ abuſus demeꝛitoꝛiꝰ.Ecci.xxxj. Gtus diues ꝗ inuẽtꝰẽ ſine macula ⁊ q poſl auꝝ nõ abijt nec ſperauit ⁊c. Membꝛum quintum Hnſequẽter dᷣm ẽ de duratõe ſiue ceſſatõ ne ſacramẽtoꝝ legaliũ.⁊ hoc ſumẽdo ſaẽ⸗ mẽta legalia noĩie extẽſo.ſᷣm ꝙ dicit hugo. tE tꝛia geneꝛa ſacꝛamtẽoꝝ inueniũt᷑ fuiſſe ſub lege ſcꝛipta.qᷓdã ſimplicit᷑ ad medin.qdã ad obſeqũ q̃dã ad cultu diuinũ.ſub his tribo differẽtijs oĩa legalia cõpꝛebẽdunt᷑. Pꝛimo igit᷑ querit᷑ de ceſſatõe eoꝝ. Secũ⸗ do de cã ceſſatòis. Lercio de tꝑe ceſſatõis. Quarto ſi in tpe gr̃e poterant obſeruari ſine peccato.Quinto de cel⸗ ſatõe ſabbati.vtrũ ceſſare debebat. 6 Ireca pꝛimũ ſic.vij.beb. Repꝛobatõ qdẽ fit p/· ( oꝛis mãdati ꝓpteꝛ infirmitatẽ ⁊ inutilitatem. 4 Qihil em̃ ad ꝑfectũ adduxit lex. Ibi glo.oñ⸗ di quare vet teſtamẽtũ ſit deſtructũ ⁊ nouũ ſubſtitutũ. qꝛ.ſ.tꝑe ſui ſtatus illud fuit infirmũ ⁊ ꝓrſus inutile.hec glo. Ex textu igit ⁊ glo.arguit᷑ ſic.Lex vetꝰinfirma fuit añ aduẽtũ legis noue.qꝛ neminẽ duxit ad ꝑfectũ:exiſten te lege noua penitꝰfuit inutilis.igit᷑ debuit ceſſare.⸗ Itẽ x. Ro.finis legis xpᷣc.ſ̊ adueniẽte fine ceſſare debuit qð ſolũ ẽ ad finee⸗ ⁊c. Itẽ.x.heb.Lex vmbꝛa futuroꝝ ⁊c. Sʒ exiſtẽte luce ceſſat vmbra. Itẽ apłus arguit ſic.iij. ad Ro. Juſticia dei ẽ ꝑ fidẽ ihu xp̃i in oẽs ⁊ ſuꝑ oẽs qui credũt ĩ eũ:a ſine oꝑibo legis. Vn ſubdit ibidẽ. arbitra⸗ mur hoiem iuſſificari ꝑ fidẽ ſine oꝑibo legis. igit᷑ lex de⸗ bet ceſſare:cũ lex nõ erat niſi ꝓpter iuſtificatõem:⁊ iã nõ E iuſtiſicatio ex lege. Iteʒ aplus arguit.iij.ad Ro.ſic. Abrahã iuſtificatꝰẽ ante legẽ ex fide vẽturi.vñ gen.xv. Credidit abrahbã deo ⁊ reputatũ ẽ illi ad iuſticiã.Si igr ebrabã iuſtificatꝰerat nõ obſeruãdo legẽ.dico qtum ad legalia nõ ꝙtũ ad moꝛalia q̃ erãt cõmunia oiĩ lege:.igr̃ ſi ſine obſeruatia legis ex fide redẽptoꝛis ꝓmiſſi fuit ſalus et iuſtificatio:multofoꝛtius adimpleta pmiſſiõe de redẽ ptoꝛe iã exiſiẽte etiã erit iuſtificatio legis.¶ Iteʒ arguit vij.heb.trãſlato ſacerdotio:neceſſe ẽ vt ⁊ legis trãſtatõ fi at.Sʒ traſlatio ſacerdotij facta ẽ ꝑxpᷣm.ꝗ̊ᷓ trãſlatõʒ ma⸗ ioꝛẽ ondit apłs ibideʒ.ſiẽ in p̃s.dr in ꝑſona xpᷣi. Tu es ſacerdos ineternũ ẽm oꝛdinẽ᷑ melchiſedech.nõ ſm oꝛdi⸗ nẽ aaron:igit᷑ ſacerdotiũ xpᷣi nõ erit em ritum ſaceꝛdotij aaron.ſiue ſacerdotij leuitici.igr trãſmutatio ſacerdotij ꝑ ſacerdociũ xpᷣi fieri debuit:igit᷑ debuit lex ceſſaꝛe.⸗ It ·coꝝ.xiij.Cũ venerit qð ꝑfectũ c᷑:euacuabit᷑ qð ex ꝑte ẽ HRᷓ; qð pfectũ ẽ in genẽ ſacramẽti ẽ euãgelicũ ſacramẽtum im pfectũ legale:ꝗ̊ adueniẽte euangelico euacuat᷑ legale. 4lVoꝛte dicẽt aliꝗs ꝙ verbũ apli intelligit᷑ tm̃ de ꝑfectõe q erit ĩ pria qͥ euacuat᷑ imꝑfectio vie.obijcit ꝙ nõ tm ſic intelligeaũ ẽ: lʒ ꝓpter q̊ introducat᷑ ꝑ verbũ augĩ li. vete ris teſtamẽti vbi ipe facit ↄꝑatõem iſtã.oẽs vmbre eua⸗ cuant᷑ cũ res q ſignant᷑ adueniũt.quẽadmodũ ſcia q̃ nüc c:euacuat᷑ cũ venerit illa q̃ ẽ facie ad faciẽ:a ita patet ꝙ illa ꝓpoſitio generaliter intelligit.¶j Itẽ.ij. coꝝ. v. Cum trãſieris ad xpᷣm auferet᷑ velame. facto g traãſitu ad xpᷣm qui fuit tꝑe gẽe:debebãt auferri legalia ſacramẽta: Nd hoc facit qð dicit aug.cõtra ſauſtũ. Pnma ſacramenta q̃ obſeꝛuabant᷑ et celebrabant᷑ ex lege:pᷣnũciatiua erant xp̃i venturi.qne cũ ſuo aduẽtu vpᷣc impleſſet: ablata ſũt. ⁊ iõ ablata:qꝛ impleta.i Itẽ arguit apłs ad heb.ex effi⸗ cacia ꝙ euacuari debebãt.Ois eĩ ſacerdos legals offe⸗ rebat hoſtias q̃ nũqᷓ poterãt auferre pcta.xpᷣe aũt vnam ꝓfecto offerẽo hoſtiã:ſedet ĩ ſempiternũ expectãs donec ponant᷑ inimici ſub pedibo eiꝰ. Ana eĩ oblatõe cõſũma⸗ uit in ſempiternũ ſanctificatos. Itẽ fit ↄꝑatõ ve.teſta. ad no.ſicut ancille ad liberã. Sʒ ð ancilla dr. Eijce an⸗ cillã ⁊ filiũ eiꝰ.ñ eĩ erit heres filiꝰancille cũ filio libere.ĩ q̊ inſinuat᷑ ceſſatio vete.teſta.nouo adueniẽte.Ita ⁊ ꝑ cõ ſequẽs ſacramẽtoꝝ legaliũ ceſſatio ↄueniebat aduenien⸗ tibo euagelicis.¶ IJtẽ lex pedagogꝰ videt᷑ vt ex fide pᷣmo iuſtificemur.&̊ qñ veniebat plenitudo fidei nõ fuimꝰſub pedagogo.ꝗᷓ ſacramẽta q̃ ad legẽ ꝑtinebãt dũ eramꝰꝑuu li ᷣm legalia ceſſare debuerũt.q Pꝛetea ſacꝛamẽta lega lia ꝓmittebãt ſalutẽ:nõ ꝑ ſe dabat. Sʒ ſacramẽta euãge lica dabãat ſalutẽ. illa ceſſare de bueꝛũt bis adueniẽtibo Cõtra.Aath.v. Amẽ dico vobis.Yota vnũ aut vnꝰ ex nõ pᷣteꝛibit de lege donec oĩa fiant.ibi habet᷑ ex glo. qꝙ; iota q ẽ greca F̃a ſignificat pᷣeepta decalogi.Aper qui nõ ẽ lra ſ̊ ſignũ lr̃e:ſignificat pᷣcepta ſigmſicatiua.talia ſunt pᷣcepta figuratiua ſiue pure legalia.igr oĩa legis pᷣ cepta et moꝛalia ⁊ legalia adimplẽda ſunt.⁊ ita obſeruã da:cũ nõ ſit adimpletio niſi ꝑ obſeruantiã.4¶ Itẽ math. dv.Qui ſolueꝛit vnũ de mãdatis iſtis minimis ⁊ ſic docu erit:minimꝰvocabit᷑ in regno celoꝝ.glo.in regno celoꝛũ minimꝰvocabit qui erit eo indignꝰ. Itẽ alia glo.interli. Aldinima mãdata ſunt q̃ inchoãt hoĩes ̊ bec fuerũt mã data legalia:ꝗ qui ſoluerit legalia ⁊c.¶ Itẽ lex tã in pᷣce⸗ ptis moꝛalibo ꝙ in cerimonialibo ↄtinet veritatẽ.EUñn in ps.Lex tua veritas.ſ̊ alubt or.veritas dñi manet ineteꝛ nũ.igit᷑ lex qᷓtũ ad moꝛalia ⁊ cerimonialia debʒ manere ineternũ.i Itẽ ſi debet eẽ ceſſatio legaliũ:h̊ nõ ẽ qᷓtũ ad moꝛalia.ſimiliteꝛ vt vidẽ nec qtũ ad iudicialia moꝛalia: q̃ vident᷑ eẽ maioꝛis ꝑfectõis ꝙᷓ iudicialia.q̃ tꝑe euagelij currũt.qð videt᷑ ſic.Ero.xxj.dẽ.Si emeris ſeruũ hebre um. vj.annis ſeruiet tibi.vij.egrediet᷑ liber gratis: hec aüt lex nõ currit tꝑe eusgelij.¶¶ Itẽ exo. xxij. Si pignus acce ꝑis a ꝓximo tuo veſtimẽtũ añ ſolis occaſum reſtitu es illi:illius beneficiẽtie ñ ſunt iudicialia euãgelij.¶¶ Itẽ leuitici.xix.õ oderis fratrẽ tuũ in coꝛde tuo:⁊ ibidez. nõ q̃ras vltionẽ nec memoꝛ eris ininꝛie ciuiũ tuoꝝ.Dili ges amicũ tuũ ſicut teipᷣm.i.ꝓximũ.iuxta.lxx.lẽam.Si cut ̊ vident᷑ iudicialia legis ꝗᷓtũ ad effectů maioꝛio eſſe ꝑfectõis qᷓ; iudicialia euãgelij:⁊ qtũ ad effectũ eq̃lis euʒ ꝓhibet᷑ memoꝛia iniurie:nõ igit᷑ videt᷑ ꝙ qᷓtũ ad iudicia lia dʒ ceſſare.nec vidr̃ qᷓtũ ad cerimonialia. Sic q̃cũqʒ vtilit᷑ mouent aĩaʒ rõnalẽ.ꝑmanẽ deberẽt ⁊ ñ ceſſare:ſʒ cerimonialia ſũt talia.̊ ⁊c᷑. Aug.ð fauſtũ.he ſiłitudies rerũ ĩ locutõibo ⁊ obſeruatõibo figuratis ꝓpter qrendi ⁊ obſeruãdi exercitatõʒ:rõnales mẽtes vtilit᷑ ⁊ ſuauit᷑ mo uerũt. It iudic.ix.Lrãſiuit iepte ad filios ⁊c̃.glo.neqʒ illa ſacrificia illuʒ delectaueẽt vbi pecoꝝ olocauſia offe⸗ rebãt᷑.hᷣ q̃ figuratiua fuer̃t.⁊ qᷓdã vmbre futuroꝝ:res ex his ſacꝛificijs figurataes nobᷣ ↄmẽdare voluit.Ex h̊ pʒ ꝙ vtilitas eoꝝ ſuit ſigficatõ futuroꝝ. hᷣẽ triplex ſignũ.ꝓ⸗: noſticũ.demõſtꝛatiuũ ⁊ rememoꝛatiuũ.ſignũ rememoꝛa tiuũ neceſſariũ ẽ adrecoꝛdandũ pᷣterita.ſic ꝓnoſticũ ad pᷣuidẽdũ futura.videt᷑ igr ꝙ debeãt manẽ cerimonialia ĩ recoꝛdatõeʒ pᷣteritoꝝ.ſiẽ tꝑe legis fuerũt pᷣnũciatiua fu turoꝝ. IJtẽ Ro.v.Lex ſubintrauit vt habũd.glo. Lex data ẽ ad donãdũ ſuꝑbũ ⁊ ad flagellãdũ durũ.ad ĩſtꝛu⸗ endũ inſipiẽtẽ.⁊ ad oſtẽſionẽ delicti ⁊ hane infirmita⸗ tis.ad mamfeſtatõʒ ⁊ teſtſimomiũ gr̃e ⁊ futuroꝝ ſigniſi⸗ catõʒ:q̊ hec ĩ oĩ tꝑe pꝰlapſum hoĩs fuer̃t wiilia bühane p⸗ motõt.igr ⁊c. ¶ St licitũ ẽ qð nulla lege ꝓbibet᷑.qð autẽ nulla lege phibet intelligit᷑ eẽ ↄceſſũ:igr cũ lex ſiue lega⸗ lia ñ/ ꝓhibet alicubi:a dñno vidẽt᷑ eẽ ↄceſſa..¶ Itẽ oĩs actꝰ — — — 1 v A n⸗ i n⸗ 10 ab un ge 4 lo ui ſ b. N ori li⸗ tmi ni heten nere 00 ſo: klii re e s W ſez. lli Gi e ze na eig Ureß Hdies nchr mn⸗ ¶LNueſtio latrie erat moꝛale ⁊ ſumat᷑ moꝛale cõiter ꝓut moꝛale dꝛ qs exeꝛcet᷑ ad meꝛitũ:ſiue ſit opꝰfidei ſiue moꝝ ſ̊ obfuãtia ce rimonialiũ ſiue moꝛaliũ ꝑtinebat ad latꝛiã: qꝛ illis er hibe bat᷑ cultꝰxeo: igit᷑ obſeruãtia cerimõialiũ fuit moꝛalis.qð at᷑ ẽ hmõi ñ dʒ ceſſare:igẽ ⁊c.¶¶ Itẽ ĩ lege ſcpᷣta tꝛia vtie bat᷑ Fp̃m Hug. Pꝛecepta. ꝓmiſſa 2 ſacramẽta. Sacram̃ta aũt media fueꝛũt ĩteꝛ pcepta ⁊ ꝓmiſſa.pᷣ extꝛemna nõ ceſſãt: igi?᷑ nec mediũ ceſſaꝛe dʒ. Ytẽ lex moyſi ꝓmiſit tꝑalia. Mſa.j. Si volueritis vel audieritis me bona terꝛe ↄmedetis.ob ſeruãtia igit᷑ legaliũ merebat᷑ bona tꝑalia:ſᷣ̊ obſeruantia euãgelij meret᷑ etna. Sʒ dũ ſumꝰĩ via idigemtꝑalibo. vñ i via indiget bõ vtꝛiuſq;. Igit᷑ vt vẽ dupliciter ẽ bomĩ nccia obſeruãtia.ſ.legaliũ ⁊ euãgelij.i¶ Itẽ PBaruch.iiij. Hic eſt liber mãdatoꝝ ⁊2 lex q̃ manet ĩeternũ.igit᷑ nõ euacuabat᷑. Item vt habet᷑ ab DHug. ſumẽte illud verbũ apkłi.v. He bre.qᷓ ſint elemẽta exoꝛdij ſermonis dei. Sacramẽta legis nature ↄꝑant᷑ elemẽtis. legis ſcripte exoꝛdijs.i:detonibo: legis gratie ſermonibo. Sʒ exiſtẽte ſermone nõ ceſſat ꝓpt hoc dictio vł elemẽtũ:iĩmo ſilis ẽ notio.igit᷑ a ſili ⁊c.¶ JItẽ fides ẽ viſio quedã enigmatica.nibilominꝰveritate adue⸗ niẽte nõ euacuata cẽ. adueniẽte eĩ xrpᷣo nõ euacuata ẽ fides xp̃i. eodẽ mõ videt᷑ ꝙ cerimonialia ſiue legalia quodã eni⸗ mate pᷣlocuta fuerũt xpᷣm.ꝙ ꝓpter hoc adueniẽte xpᷣo cel⸗ are debeãt. 4 Iẽ. j. ZThi. v. Scimus qꝛ bona ẽ lex ſi quis ea legitime vtat᷑.glo.legitime.i.ſpũaliter.igit᷑ ꝙᷓtũ ad in⸗/ tellectũ ſpũalẽ ſꝑ eẽt ea vtẽdum.⁊ ita ſemꝑ eẽt vtẽdum le⸗ ge tũ ad intellectũ ſpũalẽ. lʒ non qtũ ad lralem.Ende ñ faciendo oꝑa impudicitie circũcidimus nos ſpiritualiter. Similiter affligẽdo nos ĩ caꝛne ꝓpter pctᷣa.offerimus deo ſacnficia.pᷣs. Sacꝛificiũ deo ſpiritꝰↄtribulatꝰ.ſilr ð alijs. l Itẽ rõ vſus rei ẽ vtilitas rei cuiꝰ ẽ vſus.Vnde ſᷣm ꝙ res 7 maioꝛis vtilitatis magis vtẽdũ ea.Rᷣ Fᷣm ꝙ aliꝗd elucida tur maioꝛis ẽ vtilitatis vt vr in ſententijs.patet igit᷑ ſm ꝙ magis eſt hmõi magis eſt ea vtendum. ſſed vt dicit HBeda Sacramẽta veteris legis ꝑ lumen gr̃e ſunt reuelata. VUñ magis nũc eluceſcũt qᷓ tꝑe legis veteris.igit᷑ vſus eoꝝ ma⸗ ioꝛis eſt vtilitatis.¶ Ytem Geut.xxviij. Si audire nolue⸗ ris rocẽ oñi dei tui vt cuſtodias oĩa mandata eius ⁊ ceri⸗ monias q̃s ego pᷣcipio tibi hodie:veniẽt ſuꝑ te omnes ma ledictõnes iſie ⁊c. Ecce ꝙ pᷣcipit indifferẽter omne mãda⸗ tũ obſeruare tã moꝛale q cerimoniale ſine termini ꝓlixiõe maledictõm ſubijcit omnẽ trãſgrediẽtẽ vel vnũ de mãda tis:nullũ hominẽ excipiẽs.vel mãdatũ. igit᷑ vt ṽ ab oĩbo a ſine termio oĩa ſunt obpᷣuãda ĩdifferẽt.¶¶ Itẽ Ro.vij.lex qdẽ ſancta ⁊ mãdatũ ſctm iuſiũ ⁊ bonũ.⁊ hoc intelligit de lege qᷓtũ ad cerimonialia ſiue figuralia. ptz quia poſt⸗ ea ſubdit᷑ in textu. Scimus quia lex ſpiritualis ẽ.glo.ibi Aug. Spiritualis lex moyſi dicit᷑ qa ĩ ea ſunt qᷓ di ſunt. 7 qꝛ ſpiritualiter intelligẽda ẽ. Si igit᷑ qᷓtũ ad cerimonia⸗ lia tm̃ ẽ attendẽdus ſpũalis intellectus: igit᷑ lex qᷓtum ad cerimonialia ſpũalis ẽ.⁊ ita ſcta iuſta ⁊ bona.łᷣ̊ omne ta⸗ le ꝑpetuo ẽ obſeruãdũ: ̊ ⁊c.¶ Itẽ deuf. v. Hec ſũt pcepta cerimonie atq; iudicia: vt cuſtodiãt cũctis diebo vite ſue. Et ſilłr dẽ in fine capituli.pᷣcepit nobis vt faciamus omĩa legitima vt timeamus dñm bene ſit nobis cũctis diebo vite nr̃e.Ex quibo elicit᷑ ꝙ ratione legis tenebãt᷑ ad obſer⸗ ãtiã cerimonialiũ ſemꝑ.Similit᷑ deut᷑.xj. Ama dñm de⸗ um tuum ? obſerua cerimonias ? p̃cepta eius omni tꝑe. intẽtio ẽ ſicut exponit᷑.vt ꝓpłs iſrł obliget᷑ ꝓ ſuo eterno. erpᷣſſe dꝛ Deut᷑.xxix.manifeſia ſunt nobis ⁊ filijs nr̃is ineternũ vt faciamus vniuerſa verba legis hiuꝰ. Reſtat ergo ꝙ ꝑpetua fuit obſeruatõ legaliũ in ꝓło iſrabelitico. Pre. ſicut habet᷑ Hiere.xxxj. ꝓmiſſio facta ẽ ꝓplo iſra⸗ belitico de ꝑpetuatõe. Vnde dẽ. Si deſecerit leges iſte co⸗ rã me:ſemẽ iſrł deficiet.⁊ ẽ ratio.q̃ſi ex impoſſibili.hᷣ ẽ ſic leges celi ⁊ terre:nõ deficiẽt añ finẽ mũdi: ita nec deſiciet generatõ ppli iſrabelitici.⁊ ſegt᷑ ſemẽ dñi nec euellet᷑ nec deſtruet᷑ imꝑpetuũ.Lex aũt data ẽ hereditarie filijs iſrłſi cut habe? Deut᷑.xxxiij.legẽ pᷣcepit nobis moyſes heꝛedita tẽ młtitudinis iacob. Reſtat ̊ ꝙ ſacr̃a legalia ↄuenit du⸗ rare. Pre.in euãgelio. dẽ i Yon veni ſoluere legẽ. bᷣ adi⸗ ſexta plere. Si ergo ꝑxrpᷣm nõ ẽ legis ſolutõ: nec alius poſt veit qui baberet auctoꝛitatẽ ſoluedi.reſtat ꝙ ſacramẽta illiꝰ nõ ceſſare debebant. Silr deut. xxvij. . inaledictus hõ ꝗ nõ ꝑmãſẽit in ſermonibo legis buiꝰ.cum ergo ſacramẽta ad ſermones legis ptinest: debebat pꝑmanere in obſerua⸗ tõne. 4 Itẽ fides eadẽ ⁊ mãſit in antiquo plo in moder⸗ no. Ifides aũt attendit᷑ in ſacꝛamẽtis:ꝗ̊ ſacr̃a ratõne illius habebãt durare.¶ Itẽ cũ ſacr̃a eſſent data ratiõe:nibil at coꝛrigit᷑ niſi qʒ recte fieri ñẽ deputatũ: reſtat ergo ꝙ illa nõ erat coꝛrigẽda.ergo adhuc ↄueniebat durare. 4 YZtem Hatł.iij. An ex oꝑibo legis.glo.in obſeruãtijs at ſi non in⸗ telligãt᷑: ſeruitus ſola ẽ: q̃lis erat in plłis iudxoꝝ ⁊ ẽ vſq; adhuc.ſi aũt obſeruẽt᷑ illa ⁊ intelligat᷑:non ſoluʒ nihil ob ſant.ſi tꝑe cõgruãt.ſi a moyſe ⁊ pplo obſeruata ſunt.iQAi⸗ bil enĩ tpie terret aĩaʒ ꝙᷓ ſacramẽtũ nõ intellectũ. Intel⸗ lectũ vᷣo piũ gaudiũ parit. Omne aũt ſacramẽtũ cũ intel⸗ ligit᷑:vel ad ↄtẽplatõnem veritatis vel ad bonos moꝛes re fert᷑. q̊ʒ vtrũq; ad h̊ ẽ neceſſariũ Ex qͥ accipit adhuc ne ceſſaria ẽ obſeruatõ ſacramẽtoꝝ.¶ Item boc videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ in glo. ſuꝑ illud pᷣs.Qui ſanat ↄtritos coꝛde. al⸗ ligamẽta eni ſunt tꝑalia ſacramẽta quibo inteꝛim conſola tõnem habemus que tunc detrabet᷑:cuʒ erit ꝑfecta ſanitas Cũ ꝙᷓ nondũ ſit pfecta ſanitas:remanere debent ſacr anẽ⸗ ta legalia.¶ Itẽ ſacramẽta ſunt ad teſtificẽdũ ſicut habet Col.ij. Sed adhuc eſt neceſſaria teſtificatõ ſacramentoꝝ ergo ↄueniebat ſacramẽta legalia adhuc manere ſicut te⸗ ſtimonia.¶ Pre.videmus quedam ſacramenta manere ſi cut ſunt.penitentia. matrimoniũ ⁊ oꝛdo.pari ergo ratõne ſacramenta alia debebant manere aut quare nõ dum mõ adderet᷑ ꝑfectio.¶ Pre.non eſt deus vt homo vt mutetur. Ande Aſdalach.ij.Ego deus ⁊ nõ inutor. Sacꝛamenta g que data erant adeo ↄgrua ſaluti: non ↄueniebat a diuina voluntate mutari. Si enim voluit ea deus ⁊ mõ nõ vult. videt᷑ eſſe mutabilis.⁊ cõueniebat melius vt talia darent᷑ ab ißo q ſemꝑ manerẽt ſaluti nr̃e eſſent ſufficiẽtia.. Itẽ p̃cepta moꝛalia legis aliquo mõ manent eadem.quia oꝛdi nãt ad fidem bonos moꝛes. Cum ergo ſacramẽta oꝛdi‚⸗ nata ſint ad fideʒ. ↄuenieb at ſacramenta aliquo mõ eadẽ obſeruari.. Pre. in lege data ꝑ xpᷣm nulla videt᷑ fieri re⸗ motio ſacramentoꝝ. Qon'enim ſtatuit deus ceſſatõneʒ ſa⸗ crificioꝛum vel circumciſionis ⁊ ita de alijs. Reſtat ergo ꝙ cum pꝛius eꝛant inſtituta ſine temꝑis determinatiõe ad puc etiam manent. Atem ſuꝑ illud pᷣs.xviij. Tuus ſum ego ſaluum me fac:qm̃ iſtiſicatõnes tuas exquiſiui.glo. iuſtificatõnes dicit que futura ſignificant. vt agnꝰ paſcał que fuerũt pꝛimoꝛdia fidei ſine quibus nemo pfecte nouit gratiam. ſacramenta legalia fuerunt pumoꝛdia fidei. ſᷣ pꝛimoꝛdia fidei non ſunt deſiruenda: ↄſũmatio enim non deſtruit pꝛincipium eiuſdem. Si ergo conſũmatio fidei in euangelio nõ deſtruit ſacramẽta legalia: ̊ debẽt manere. Item additõ deſtruit illud cui fit additõ.hoc põt accipi ex illo qð dicit Lug.ſuꝑ eplłaʒ.ad Gal. volebat apłs ire ad quoſdam.vt ſuppleret ea q̃ deerant fidei illoꝝ.nõ inten debat deſtruere qð illi vere credebãt.¶ Itez ſacramẽta le⸗ galia q̃ erant ſacrificia inſlituta erant ne daretur occaſio ydolatrie indeis. Pari g ratiõe obſeruãda ſunt ſact̃a illa ne xt᷑ occaſio manicheis infidelitatis.ꝗ dicunt ꝙ merito ceſſant iegalia: q; inſtituta eranta m alo deo. ſcz a pꝛicipe encrerd hpoc dicẽdũ ẽ. ꝙ ſacramẽta legalia ceſſa⸗ re debuerũt.aliter ei ĩſtruẽdi erãt ꝑnuli aliter adoleſcen⸗ tes:⁊ aliter in ꝑfecta etate ↄſtituti. SJta etiã dicẽdũ ẽ ĩ eta te hũani generis.ꝙ alit᷑ danda erant ſacramẽta ꝑuulis. aliter hominibo ꝓficientibus. aliter iam perfectis. AUnde Hug. ante legem paruulos nutriuit ↄſilio:poſt exercita⸗ tos pꝛecepto aſtrinxit: nouiſſime vᷣo ſub gratia perfectos in libertate ſpiritus conceſſit ambulare. Sic ergo lacra⸗ menta legalia his aduenientibo ceſſare buerunt. 4 Itẽ multiplex eſt ratio quare conueniebat ceſſatio ſacramen⸗ toꝝ legalium:ĩmo lex ipſa ſub ratõne in qua tunc ligabat Vna eſt quia lex illa data erat in onus ſeruientibus er ti⸗ moꝛe. Unde non cenueniebat ilijs ſeruiẽtibus ex amoꝛe imo lex libertatis ſcʒ euangelica. Inde augu. contra fau⸗ ſtum. Pꝛima ſacramenta que obſeruabant in lege:pᷣnun⸗ ciatiua erant rp̃i venturi.que cuʒ ſuo aduentu xp̃c impleſ ſet:ablata ſunt.? ideo ablata: quia impleta. ſ26 em̃ venit ſoluere ſed adimplere. ⁊ alia ſunt inſtituta rirtute maioꝛa vtilitate melioꝛa.actu facilioꝛa.numero paucioꝛa.tãq; iu⸗ ſticie fidei reuelata 2 in libertatẽ vocatis filijs dei iugo ſeꝛ uitutis ablato: qð duro⁊ carni dedito populo ↄgruebat. Alia eſt ratio quia data fuit qtum ad legalia ꝓpter alið quo habito cæſſare debuit. Vnde JYJſa.j Sanguinẽ vitulo⸗ rum nolui.glo.pᷣterito vtens oſtendit ſe nũqᷓ ſacrificia iu⸗ droꝝ amaſſe:ſed ꝓpter ſignatũ ad tempꝰſuſſinuiſſe.⁊ veꝛo ſacrificio impleto pꝛo nihbilo reputaſſe. Alia ratio ẽ amo⸗ tio multiplicis erroꝛis.Vnus eſt ꝙ crederet᷑ deꝰ delectari in ſacrificijs carnalibo. vnde Yudic.xj. Tranſiuit Jepte ad filios.glo.fuit hec cauſa vtilis cur alia mutarẽtur. nec modo iubent᷑ ſeq ꝓhibent᷑ offerri: ne vere ᷣm carnalẽ affe⸗ ctum deũ delectari putaremꝰ. Aliꝰeſt ꝙ adhuc crederetur xpᷣe nondũ veniſſe:̊ adhuc venturꝰvt illa prenũciabãt. vñ augu. contra fauſtũ. Si celebꝛatõnes que figure erãt p̃ᷣnũ ciantes futura adhuc a r̃iams fierent:nihil ſignificaret᷑ niſi nondũ veniſſe qui dudũ figuris pᷣnũciabat᷑. aut nõdũ veit. aut ſi iam venit:ſuꝑflue ⁊ fallacit᷑ pnũciat᷑. Terciꝰ ꝙ crederent᷑ magis accepta deo eſſe ſignificantia qᷓ ſignifi cata.i.cerimonialia legis qᷓ illa que illis fuerũt ſignifica⸗ ta. VUnde aug.xj.de ciui.dei. ideo ſacrificia mutãda eran t opoꝛtuno certoq; tꝑe:ne ipᷣi deo deſiderabilia vel certe in nobis acceptabilia ac nõ potiꝰque ſignificata ſunt credeꝛẽ tur. 4 Alia ratio eſt ꝙ illa fuerũt p̃ᷣnũciatiua xpᷣi. Unde ĩ aduentu eiꝰceſſare debebant: ſicut ceſſat pᷣconiʒatõ in aa⸗ uentu p̃coniʒati.Inde augu.contra fauſtũ. Pꝛima ſacra⸗ menta que obſerua bant᷑? celebꝛabant᷑ ex lege:pᷣnũciatiua erant xpᷣi futuri.que cum ſuo aduentu xpᷣc impleſſet abla⸗ ta ſunt.⁊ ideo ablata:quia impleta. 2 ſicut habet᷑ in glo.ij Coꝛin.iij. Si miniſtratio moꝛtis ⁊c. VUeniente im patoꝛe imagines tollunt᷑ de medio.ibi ſpectatur imago vbi imꝑa toꝛ nõ eſt. ¶¶ Item alia ratio fuit munificentia ſ⸗ aluatoꝛis exiſtentis in carne. ↄueniebat em̃ vt copioſius dona regia daret aſſiſtens p̃ᷣſens in carne:z iam familiaris imo frat᷑ eſectus.vnde Gꝛeg.ſᷣm incremẽta tempoꝝ creuit ſcientia ſpũaliũ patrũ.⁊ quãto vicinioꝛes ſaluatoꝛis aduentui exti terunt:tãto miſteriũ ſalutis pleniꝰ ꝑceperũt.⁊ poſt nõ eſt dubium quin his qui pᷣſentes fuerũt.multo ampliꝰ cõtu lerit rerum ipſaꝝ exhibitio atq; pᷣſentia exhibentis. ꝓpteꝛ hoc dicit hugo. Que tꝑe poſterioꝛa fuerunt effectu gratie ſpũalis dignioꝛa inueniutur. 4! Alia ratio fuit ne eoꝝ du ratio eſſet cauſa excluſionis fidei euãgelice. vnde glo. Oꝛi ge.ſuꝑ illud ũeri.xxvij.dabis ei p̃cepta.ſi ſacrificia ⁊ in ſtituta legalia vſq; in p̃ſens mãſe iſſent:euãgelij fideʒ exclu⸗ ſiſſent. Sex q̊ ratõnes ſunt in vniuerſo.ſcʒ honoꝛis diſpo⸗ ſitio.ſigniſicatõnis adimpletõ.erroꝛis amotõ.pᷣnũciati pᷣ ſentia.aſſiſtẽtis munificentia: fidei euãgelice ꝑmanẽtia. Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ Jota vnũ ꝛc. Dicendũ non dicit ꝙ hec nõ traſibunt ſimplꝛ:ſ ꝙp nõ tranſibũt donec oĩa fiãt. fieri autẽ ſiue impleri dicit᷑ dupliciter. Vel ad lr̃am:et ſic adimplent᷑ moꝛalia. Vel ſpualiter:2 ſic cerimonialia.In e glo. ibidem.i Nõ remanebit quin impleant᷑.vel imperfe cta ꝑficiant᷑ ⁊ ſignificatina im pletõne ↄſument᷑.¶ Ad ali ud dicendũ.ꝙ ſicut dicit glo. Soluere eſt nõ agere ꝙ recte intelligit. Unde dicendũ ꝙ vupler eſt intellectꝰlegis. Re⸗ ctus qui eſt intellectꝰ ipius legis:nõ rectꝰ qui eſt ipoꝝ iu⸗ deoꝝ. Intellectꝰ datoꝛis fuit ſpũalis:qtuʒ ad quẽ fuit ſem per lex obſeruãda ⁊ nõ ceſſanda.lr̃alis qtum ad queʒ ſuit obſeruãda ad tempꝰſcʒ vſq; ad tem pꝰrpᷣi. Intellectꝰ iudeo rum eſt lr̃alis ᷣm quẽ intelligũt ipaʒ ſemꝑ eſſe obᷣuandã Vnge licet mõ nõ obſᷣuet᷑ a xpᷣianis ſᷣm lr̃aʒ:nõ ꝗꝓpter hoc ſoluit᷑:qꝛ ſoluere eſt nõ agere qð recte intelligit. YJpᷣi vᷣo re cte intelligut mõ debere obßuari m intellectũſt pũalẽ: nõ m lr̃alẽ ſicut iudei nõ recte intelligẽtes. ⁊ hoc põt haberi ab augu. li.q.no. ve. teſta. ponẽs ibi exemplũ de pᷣcepto x ſabbato dicens. Soluit ſane ſabbatũ ſaluatoꝛ:ſed ſine piudicio dati ſabbati.Cum em̃ ſabbati iam tempꝰceſſaret iudei ſabbatum adhuc manere aſſerũt: ſaluatoꝛ ſa bbatis oꝑans m ſenſuʒ iudeoꝝ ſabbatum ſoluebat.4 Ad aliud dicendũ.ꝙ duplex eſi veritas.ꝓmiſſionis ⁊ exhibitõis.in obſeruãtia cerimonialiuʒ fuit veritas ꝓmiſſionis:⁊ ſicut veritas in figura. In lege xp̃i eſt veritas exhibitõnis. Vle ritas aũt exhibitõnis implet veritatẽ ꝓmiſſionis 2 hec im pletio eſt euacuãdo illã vt erat ꝓmiſſionis.ſᷣ ↄplendo illã que eſt exhibitõnis.⁊ hoc põt haberi in glo. ſuꝑ illud. Sa crificiũ ⁊ oblationẽ noluiſti.glo.ſacrificiũ qð de aĩalibus fiebat ⁊ oblatõez que erat de alijs rebo. vt de ſimila ⁊ thu re ⁊ oleo noluiſti vlteriꝰ poſtqᷓ veritas eſt exhibita. vt em̃ venit res noluit deus legalia que erant quaſi vm bꝛa pro/ mittentia.tadiu eſt ꝓmiiſoꝛ donec det vt dedit.mutat ubuz nõ dicit dabo:ſ̊ dedi.ipᷣo ergo veniente:ſoluit ea que eius erant figura. In natali dñi cantat᷑ miſſa de ꝓmiſſione. ſcʒ lux fulgebit:nec repetit᷑.poſt de ꝓmiſſionis exhibitõne ſcʒ puer natus eſt nobis.qð iterat᷑ poſtea.Ecce verboꝝ muta tio.ibi em̃ eſt de futuro ꝓmiſſio.hic de iam nato gratiarũ actio.hec glo. Hec igit᷑ verbi mutatio eſt duplicis verita⸗ tis inſinuatio. Quod igitur dicit᷑ ꝙ veritas domini manet ineternũ.hoc verum eſt:ſed nõ ſub eadem differentia veri tatis.quia quãdoq; vt eſt veritas ꝓmiſſionis:quãdoq; vt eſt veritas exhibitõnis.¶. Ad aliud dicendũ.ꝙ indicialia legis noue maioꝛis ꝑfectõnis ſunt ꝙᷓ veteris ⁊ qᷓ;tuʒ ad ea que ꝑtinent ad iuris rigoꝛem equitatẽ ⁊ diſi penſatõeʒ. qtũ aũt ad ea que ꝑtinent ad rigoꝛẽ ꝑfectioꝛ eſt:quia plene in⸗ dulget. tum aũt ad ea que ꝑtinent ad equitatẽ:quia ſuꝑ⸗ erogat patientiã. ꝙᷓtum ad ea que ad diſpenſationẽ: quia ſuꝑerogat beneficentiã. ¶ Ad hoc igitur ꝙ oſtendit᷑ in ex⸗ emplis ꝓpoſitis.ꝙ iudicialia legis erant perfectioꝛa iudi cialibus euangelij. Dicendũ ꝙ non eſt verum. Ea aũt iu⸗ dicia que exercent᷑ in foꝛo eccleſie:nõ exercent᷑ ̃ᷣm ꝑfectõeʒ euangelij.ſed potius diſpenſatoꝛie 2 ex ꝓmiſſione.ꝑmittit em̃ ꝑfectio euangelij talia fieri.ſcʒ repetitõnes a contentõ nes ⁊ punitõnes ꝓpter repꝛeſſionẽ maloꝝ ⁊ ſolaciuz infir⸗ moꝛum.vnde.v.math̊. Qui vult tecũ tendere in iudicio ⁊ tunicã tuã tollere:dimitte ei ⁊ palliũ.ibi glo. licet infir⸗ mis ſua repetere. Quãta aũt ſit ꝑfectio euangelij q;tuʒ ad iudicialia patet Math.v. ¶ Ad hoc quod obijcit᷑ de ceri⸗ monialibo. dicendũ eſt ꝙ vtilitatẽ recoꝛdatõnis ſufficient᷑ aſſequi poſſumus.legem moyſi aſi piciendo ⁊ legendo ſine omnm obſeruantia. ꝓpter quod illa obſeruare nõ opoꝛtet. Vnde augu.contra fauſtũ. Pꝛioꝛi populo multa talia nõ tm̃ audiendo.verũetiam facienda ſiue obſeruanda pᷣcepta ſunt. Tempꝰem̃ erat quo nõ tm̃ dictis verũetiã factis pꝛo bari opoꝛtet ea que poſierioꝛi tꝑe fuerant reuelãda.quibo Erpᷣm atq; in xpᷣo reuelatis fidei gentiũ onera obſeruatio num nõ ſunt impoſita: ꝗꝓphetie tamẽ auctoꝛitas eſt ↄmẽda ta vnde remãſerũt ſolũ qtuʒ ad auctoꝛitatẽ ſignificãdi vt in eis poſſet homo legere ⁊ intelligere:ſᷣ nõ qᷓtuʒ ad aucto ritatem obſeruãdi. Ricenduʒ ergo quo ad obiecta de ceri⸗ monialibo.qꝙ lectio ⁊ intelleciꝰ cerimonialiũ⸗ vtilit mo⸗ uent ratõnalem mentẽ:⁊ iiloꝝ figuratõeʒ ad memoꝛiã re⸗ ducunt. Unde nõ eſt ꝓpter hoc obſeruãtia eoꝝ neceſſaria. l Ad aliud dicendũ.ꝙ; que dictabat lex ſcripta erãt neceſ ſaria hũane ꝓmotõi:igit᷑ manere debuerũt. Dicẽdũ nõ ſequit᷑ ꝓpter cauſas pᷣdictas.nec in eoꝝ ceſſatõne aligd de perijt hũano ꝓfectui:qꝛ oia illa meliꝰ⸗ pfectiꝰdictat lex ꝗᷓ tie.vt ptʒ ex augu. ↄtra fauſtũ qui dicit. loco legalium alia ſunt inſtituta pᷣtute maioꝛa. vtilitate melioꝛa. actu fa cilioꝛa.nũero paucioꝛa.¶. Ad alið dicẽdũ.ꝙ ĩ pluribo lo⸗ cis ſcpᷣture inſinuat᷑ debẽ ceſſare legalia tã vᷣbis q; factis. verbis.xj.mat᷑. Oẽs ꝓphete ⁊ lex vſq; ad iohem. Hieꝛo.ad algaſiã.Aõ ꝙ iohes ꝓphaꝝ ſit finis 2 legis: ille g iohis teſtionio p̃dicatꝰẽ. Itẽ.ix.math.i Zõ ẽ opꝰvalẽtibo medicꝰ hſß male habẽtibo. Eũtes diſcite. quid ẽ.miſcðiaʒ volo ⁊ nõ ſacrificiũ.vt ptʒ ibi ex glo. ¶NMale habentes dicunt᷑ qui cõ ſcientia victi:nõ ex lege ſᷣ ex gratia querũt iuſtificari.Iñ vult dicere.ꝙ talibo neceſſaria eſt lex gratie ſiue miſericor die:nõ moyſi que eſt lex ſ acrificioꝝ. Itẽ. xij. mat᷑. Si autẽ nuta iri ritr, unet eni en Alia ſer un in⸗ o nia ner iudi in ti hitit en pfin co in 1d ti⸗ nt ine un. an pta pꝛo nib⸗ atio nida dive uen cery mo⸗ ire lu. ceſ. no de un aſa lo tis⸗ ,00 bis 1 10 i . 6 — ſciretis qꝛ miſcdᷣiaz volo ⁊ nõ ſacrificium: nunꝙᷓ dẽnaſſe⸗ tis innocẽtes.glo. Si aũt ſciretis.i.qꝛ de oiſponit ꝑ gr̃aʒ liberare populũ ſuũ ⁊ nõ ꝑ exterioꝛes obſᷣuantias:nõ repᷣ benderetis eos qui vetera obmittũt. Item ve ceſſatõe cir⸗ cũciſionis plane babet᷑ in Joh. idem vlti. Mafr̃. Euntes in mũdũ vniuerſuz pdicate euãgelium om̃i creature. Qui baptiz atꝰfuerit ⁊c. Itẽ oꝑe vbi tetigit lepꝛoſum Adath. viij. 2 dicit glo. intli. ſuꝑ illud tetigit otra legeʒ quã ſuꝑat gra. Silꝛ quãdo tenuit manum puelle moꝛtue Aath. ix. mar. v. luce. vu. Contra legeʒ Mueri. xix. vbi babet᷑. l ꝗ tangit moꝛtuũ ſiue cadauer moꝛtui imũdus erit. Sitꝛ ym legem imũdus fuit ex cõtactu emoꝛroiſſe. viij. luẽ. Marci v. math.ix. At em̃ habet᷑.xix.Qũeri. Quicꝗd tetigit imũ⸗ dus. imũdum erit. Jlla erat imũda m legẽ: nec purgauit ſe vt lex pcipit: vnde inſinuauit purgatõeʒ legis euacuatã MQuod igit᷑ obijcit ꝙ licitũ eſt qd nulla lege ꝓhibet᷑.· Dicẽ⸗ dum q intelligit ꝙ manifeſte vel inſinuatiue. Mon aũt p/ cipit dñs hoꝝ ceſſatõeʒ ne videret᷑ inimicus legis ſicut di cit augu. li:q·no. 2 ve. te. & miſit lepꝛoſuʒ vt ollenderet ſe ſacerdotibo.viij.math.i e videret᷑ inimicus legis.⸗¶j Iteʒ lege durãte fuit hboc inſinuatum ſcʒ.iij. oſee. Sedebũt filij iſrł multis diebo ſine lege pꝛĩcipe ⁊ ſine ſacrificõ ⁊ ſine al⸗ tari eppot cherubin ⁊c. Sit: videt᷑ in dañ.(¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ eſt moꝛale ſimpłꝛ: ⁊ eſi moꝛale ᷣm quid ſiue ex oↄditõe. Simpłꝛ.qð om̃i tꝑe ⁊ ab oibẽ obſᷣuãdũ. Scpᷣm quid ſiue ex ↄditõe multipłꝛ.qꝛ vel ex ↄditõe loci ⁊ eſt mo⸗ rale locale.vt fuit illud qð babet᷑ Exo.xxij.ꝙ.vij. anno re⸗ linquet᷑ ager ⁊ vinea ⁊ oliuetnz ad vſus pauperum. Iſtud fuit populo habitãti in terꝛa illa pceptũ: ꝓpter habũdanti am terꝛe. Itez ex ↄditõe populi cui dat.⁊ tũc ꝓpłare.i.vni populo datũ ſpũaliter.ſicut illud peeptũ Exo.xxij. Si pi⸗ gnus a ꝓximo tuo acceꝑis: veſtimetũ añ ſolis occaſuʒ red des illi. Hoc pᷣceptuʒ datũ fuit tm̃ illi ꝓpło qui inbũanus erat ad excitãdũ illos ad oꝑa pietatis. Itẽ ex ↄditõe tꝑis 7 tũcẽ moꝛale tꝑale qð ad teẽpꝰp̃ceptũ fuit.vt fuit p̃ceptũ ð ſabbato qᷓtũ ad obuãtiã l̃alẽ. Dicẽdũ ẽ igẽ.ꝙ ceꝛemonia lia nõ erant moꝛalia ſimplꝛ ſ̊ fᷣm quid:qꝛ ad tempꝰdata ⁊ ꝓplo vni ⁊ qᷓtũ ad qued ꝓplo exiſiẽti ĩ terꝛa illa.vñ iudei dicũt ꝙ nõ tenẽt᷑ mõ ad obpᷣnãtiaʒ ceremonialiũ multoꝝ: qꝛ nõ ſunt ĩ terꝛa ꝓmiſſionis.⸗! Ad aliud dicẽdũ.ꝙ extre⸗ ma ceſſant:qꝛ pᷣcepta put legis erãt ceſſant. h ẽ inq tũ erãt p̃cepta legalia.Aſdoꝛalia em.i.decalogꝰnõ ẽ legis ſcripte. imo potilegis nature ↄſtat ꝙ ceſſat lex moy ſi qᷓtũ ad pᷣce pta legalia.Silꝛ qtũ ad ꝓmiſſa:qꝛ ꝓplło illi ꝓmittebat᷑ tẽ⸗ poꝛale bonũ ſic habet᷑.j.yſa.Et vt dicit Iſið.li.differẽtia⸗ rũ legis ⁊ euãgelij.illic chanaan regnũ ⁊ ꝓmiſſiões tꝑaliũ reꝝ ↄtinẽt᷑.hic vita eterna ⁊ regnum celoꝝ ꝓmittit᷑.⸗¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ eoꝝ ꝗ merent᷑ eterna:ſunt ipᷣa tꝑalia.tꝑa lia em data ſunt ĩ ſuſientamẽtũ merẽtiũ vñ tꝑalia illoꝛum ſunt ꝓpꝛie. Vnde nõ opoꝛtet illis dare legẽ vel pᷣcepta qui⸗ bus mereant illa.vnde.vj.math. Pꝛimũ querite regnum ti ⁊ oĩa adijcient᷑ vobis.glo.qꝛ oĩa ſunt filioꝛuʒ.ideo hec oĩa adijcient᷑ etiã nõ querẽtibo.¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ lex q́tũ ad quedã ſcʒ moꝛalia et᷑ᷣna dicit᷑: nõ aũt qtũ ad lega⸗ lia.Vñ aug.li.q.no.⁊ ve.te.nomen vnũ eſt:ſ̊ triꝑtitã ha⸗ bet intelligẽtiã. Pꝛima ꝑs legis de do eſt. Si em̃ lex a le ctione dicta eſt. vt de multis quid eligas ſcias inter erro⸗ res:ergo poſiti acceper̃t vt eligãt meriti.i. repꝛobato dya bolo eligãt deũ. Scda ꝑs legis eſt hec.que in pᷣceptis oti⸗ netur.que ſic incipit.honoꝛa patrẽ ⁊ matrẽ.Tercia vo in neomenijs ⁊ in ſabbato ẽ ⁊ in eſcis diſcernẽdio atq; eligẽ dis:⁊ in circũciſione ⁊ in hoſtijs pecudũ offerẽdis.hãc ita q; legẽ dicit vſq; ad ioheʒ.xj.math.nõ vltra ſᷣuãda. qꝛ ſic data ẽ:vt ↄpleto tꝑe ceſſaret.Lex vo que de deo ẽ ⁊ lex mo raliũ pᷣceptoꝝ.iſta ſꝑ manet ⁊ aboleri nõ põt.¶ Ao aliud dicẽduʒ. ꝙ illa ſiłitudo attẽdit᷑ qᷓtũ ad ꝓgꝛeſſuʒ ꝑfectõis. vñ intentõ bugo.eſt.qꝙ ſicut ĩ elemẽto ẽ ſonꝰ⁊ nõ ſenſus:in eroꝛdio ẽ ſenſus ᷑D incõpletꝰ:in fmone ẽ ſenſus ꝑfectꝰ:ſic ẽ in ꝓgꝛeſſu ſacramẽtoꝝ q; ꝓgꝛeſſuz ẽ ab imꝑfecto ad ꝑfectũ vñ ponit exemplũ tale. Pꝛimo dictũ eſt carnẽ cũ ſanguine nõ ↄmedetis Geñ.viij.hoc ẽ elemẽtũ.poſtea ſubiũxit.non Bexta occides Ero.xx.hoc eſt exoꝛdiũ.poſiea ↄpleuit iram ꝓhi⸗ bens Math.v. bic eſt Smo. Ex hoc ꝙ verbo poſſet ↄcludi. ꝙ ſucceſſio legũ eſt fm maioꝛẽ ꝑfectõeʒ ⁊ nõ ꝙ ſimul ſunt. ¶Ad aliud dicẽduʒ. ꝙ in fide eſt viſio ⁊ enigma. viſio nũ qᷓᷓ tollet᷑ ſᷣ enigma.Vnde qñ erit viſio ĩ ſpecie ſolũ enigma tollet᷑. Enigmatica viſio nõ erit qñ videbit᷑ res ĩ ſpecie.ni hilominꝰviſio veritatis rei credite nõ tollit enigma.vnde viſio enigmatica nõ ſe babet ad ipᷣaʒ veritatẽ ſic figura ad figuratũ.dico inqᷓtuʒ ↄꝑant᷑ ad cognitiuam.qꝛ figura rei nõ videt᷑ veritas rei:ſicut videt᷑ veritas rei viſione enigma tica.i.fſide.ꝓpter qdð euacuat᷑ fides exiſtẽte veritate rei:ſic viſio figuralis exiſtẽte re ipᷣi.ſ̊ viſio enigmatica ſe habet ad viſionẽ veritatis ĩ ſpecie ſicut viſio figurat ad viſioneʒ in re.dico inqᷓtuʒ eſt ex ꝑte hac:figura ↄꝑat᷑ ad rem ex ꝑte illa enigma ad ſpẽm. ꝓpter qð nõ ſequit᷑ adueniẽte verita⸗ te nõ ceſſat fides:igit᷑ adueniẽte re nõ debet ceſſare figura iĩmo deberet ſic dicẽ.viſa re in ſua ſpecie non euacuabit᷑ fi⸗ des:igit᷑ exiſtẽte re in ſuo actu nõ euacuabit᷑ figura.ſᷣ pꝛi⸗ ma eſti falſa.¶. Ad aliud dicẽduʒ.ꝙ eſt duplex declaratio. ſigni ſcʒ ⁊ ſignati.qñq; eĩ declarat᷑ res ꝑ ſignũ.qnq; ſignũ ꝑ rem ſignatã. In declaratõe rei ꝑ ſignũ.ᷣm ꝙ magis eui dens eſi ſignũ ⁊ lucidũ:maioꝛis vtilitatis ẽ vſus ſigni.q ſm ꝙ magis eſt clarũ ſignũ:⁊ magis certificat ⁊ recius. vbi aũt maifeſtat᷑ ſiue declarat᷑ ſignũ ꝑ rem. Fm ꝙ magis manifeſiat᷑ ⁊ reuelat᷑ res:minoꝛis eſt vtilitatis vſus ſigni. Cum em̃ ſigna ſint ad manifeſtatõeʒ ſignatoꝝ qñ ſignata ſunt manifeſta:nulla ẽ indigentia ſignoꝝ.ſic eſi in oſito Sacramẽta veteris legis ſigna erãt ſuturoꝝ in tꝑe legis noue.que cũ reuelata ſint ſiue manifeſta: nõ eſt neceſſitas aliqua vti ſignis illis. AUnde ratõ ꝓpoſita magis ẽ ad op⸗/ poſitũ q; ad ꝓpoſitũ.¶ Ad aliud dicẽduʒ.ꝙ pᷣcepta illa qᷓ⸗ tuʒ ad ceremonialia nõ fuerũt iuſſa ſuari niſi vſqʒ ad ad⸗ uentũ veri ꝓphete.de quo lege eadẽ dicit᷑ Deut᷑.xviij. Pꝛo⸗ phetã ð gente tua ſuſcitabit tibi dñs.ipᷣm ſicut me audies. 7 ſubdit᷑.ponã verba mea ĩ oꝛe eius.loquet᷑q; ad illos oĩa que pᷣcepero illi.ex quo relinquit᷑.q adueniẽte xpᷣo qui ibi fuit pᷣnuciatꝰ.iuxta diſpoſitõeʒ illiꝰcedere debebant lega⸗ lia. ⁊ adimperiũ illiꝰceſſare. VUnde dicẽs illud Math. xj. Lex ⁊ ꝓpbete vſqʒ ad iohem:retractat ceremonialia. Hoc iĩnuit apłus.iiij.ad Gal.dicẽs repetẽdo Deut. xxviij. Qui cũqʒ ex operibo legis ſub maledicto ſunt. Scriptuʒ eſt em̃ maiedictꝰqui nõ ꝑmanſit in omnibo que ſeripta ſunt in li. legis vt faciat ea.glo.i.nõ mõ velit.̊ oꝑe impleat qð nul⸗ lus põt facere.vnde petrus ait. Quid tẽptatis robis im⸗ ponere iugũ ⁊c. Act.xvj.Et poſt ſubdit in textu. Xp̃c nos redemit de maledicto legis factꝰpꝛo nobis maledictus.qꝛ ſcriptũ eſt Deut.xxj. AMDaledictꝰ omnis qui pendet in li⸗ gno:vt in gentibo bndictio abꝛabe.fieretĩ xpᷣo ihu.vt pol⸗ licitatõneʒ ſpũs accipiamꝰ ꝑ fidem. Ecce quõ patet ꝙ ad imperiũ erꝰceſſare debebãt legalia.¶ Sed ſuppoſito ꝙ ipi intellexiſſent talẽ ꝓgphetã vel fuiſſe ꝓmiſſuʒ vnde ſcirẽt ihdᷣm fuiſſe illũ? Cum datũ eſt multis facere miracula ſic ꝓphe⸗ tis vt helie 2 heliſeo. Rñdeo excellẽtia ſignoꝝ vt in ſuſci⸗ tatõe laʒari.⁊ maxime ex hoc ꝙ illi inotuerũt cogitatões hoĩm:ſcire poterãt ipᷣm eſſe den.⁊ etiã ex multitudie mira biliũ.vñ Johᷣ.v.oꝑa que ego facio phibẽt teſtimoniũ.glo. qꝛ talia oꝑa non niſi a deo poſſent fieri.¶¶ Ad alið dicẽdũ ꝙ lex ſpũalis dẽ.eo ꝙ ſpũᷣaliter ẽ intelligẽda: ⁊ tũc dẽ man datũ ſanctũ iuſtũ ⁊ bonũ.Sʒ boc põt eſſe dupl⁊.vel qꝛ ta⸗ le eſt qd mandat᷑ ex einatura.⁊ hoc mõ mãdata moꝛalia ſunt inſta ⁊ bona.vel alio mõ ſeʒ er intentõe mãdantis:vt qñ deoꝰaliquid mãdat ꝗꝓpter aliqð bonũ⁊ iuſtũ elicienduʒ vel in exequẽdo illud vel in ſignãdo.qdð nibil ꝓhibet fᷣm ſe eſſe indifferẽs.ſicut pᷣceptũ factũ ade.iij.geñ.vt nõ ↄinede ret ex ligno ſcie ⁊c.iuſtũ ⁊ bonũ fuit: qꝛ datũ ade ĩ meritũ obediẽtie.Silꝛ põt dici ꝙ mandatũ de ceremonialiboſan cium fuit iuſtũ ⁊ bonũ.ſanctũ:quia reuocãs a cultu ydolo rum. Juſtũ qꝛ ſignificans futurã iuſticiã ꝑ gram.j.coꝛin. j.qmi factꝰ ẽ nobis iuſtiſicatio ⁊ redemptio ſanctiſficatõ ⁊ bonũ:qꝛ oꝛdinãs ad deũ ꝑ executõʒ obediẽtie.pᷣmo ᷣ mõ mãdatũ dictũ ſcem iuſtũ bonũ:ſimplłꝛ 1 fm oẽ tps eſt ob⸗ 2=ð ſeruãduz. Scðo mõ dictũ eſt iuſtũ ⁊ bonũ ⁊ ſanctũ ex can ſa aliqua vt ex dictis patʒ.⁊ ideo ao temp eſt lex talis ſcʒ exiſtẽte cauſa er qua talis eſt qua ceſſante ceſſare debʒ.vñ augu.li.de. q.no.⁊ ve.teſta. dicit de lege cerimoniaꝝ.non fuit ab initõ ſ ex cauſa data ad tempꝰeſi:vt adueniẽte ſal natoꝛe ceſſaret lex.. Ad hoc quod obijcit poſtes de lege qꝗᷓ ptinebat pᷣcepta ⁊ cerimonias que ſeruãda erãt cũctis die⸗ bus illiꝰpopuli.dicendũ ꝙ ſeruanda erant im ꝑpetuo tꝑis ſeruitutis.quo aduſqʒ veniret illi qui manumitteret eos a ſeruitute ⁊ liberaret ab onere vel ſicut lex quodamõ eadeʒ fuit legi:ita ſacramẽta quodãmõ eadẽ ſi⸗ acramẽtis. ita in obſeruãdo legẽ euãgelicã ſeruat᷑ lex moyſi ſpũali t. ⁊ ita in obſeruãdo ſacramẽta euãgelica ſuant᷑ legalia ſpũaliter 7 ita altero iſtoꝝ modoꝝ dicit᷑ lex eſſe ineternũ.ſᷣm aug.aut dicit᷑ gratũ quod rñdet habere duplicem ſignificatõez. ſcz eterni ⁊ tꝑalis.eomon eĩ tꝑale vel eternũ ſignificat.⸗ Ad illud quod obijcit᷑ de lege que hereditarie data erat. Dicen dum eſt ꝙm hoc eſt intelligendũ ratõne legis ſpũaliteꝛ intel lecte. Sicut eĩ pplus iſraheliticꝰnõ deficit:ita nec lex ſpũa liteꝛ intellecta.2 hoc mõ intelligit᷑ illð ¶MDath. v. Yota vnũ aut vnus aper non pᷣteribit a lege donec oĩa fiant. ¶¶ Ao h̊ qð obijcit᷑.ꝙ xpᷣc nõ ſoluit nec aliꝰ:dicendũ ẽ.ꝙ ſoluẽ ſicut habet in glo. eſt male intelligẽ vel diminuere de vero intel lectu:vel nõ facere qð recte intelligit᷑.⁊ hoc mõ xpᷣc nõ ſol⸗ uit. Soluere aũt alio mõ dicit᷑ dare intelligẽ quod in qui⸗ buſdam nõ obſeruet᷑ ad r̃am.⁊ m hoc dicit aug.in.q.ve. teſta. Soluit ſabbatũ ſaluatoꝛ:ſ̊ ſine pᷣiudicõ dati ſabbati ſoluit inquã m intellectũ iudeo ꝝ. IJlle aũt dicit ꝓgpꝛie mõ ſoluere:qui legeʒ nõ impleret mõ ſpũaliter ſicut iegiſlatoꝛ intellexit.qui vᷣo nõ ſeruat in quibuſdã lr̃aliter mõ nõ di⸗/ citur ſoluere: quia latoꝛ legis ſic intellexit nõ nũc eſſe ſer⸗ uanda.vnde in matheo. Miſericoꝛdiã volo ⁊ nõ ſacrifici unn. ad oſtendẽduʒ verũ ſacrificiũ ſpũale.qð mõ rult oñs ſemꝑ voluit.illud aũt ꝓ tpꝑe ſuo: etſi nõ abſolute tñ ↄꝑa tiue.⸗ Ad illud quod obijcit᷑ de maledictõe.dicendũñ eſt hoc intelligit᷑ ratõe moꝛaliũ ſimpłꝛ. ratõe po alioꝝ:ſi ſpũa liter nõ obſeruet᷑.¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ debuerut mane⸗ re ratõne ydemptitatis fidei.Dicendũ eſt.q licʒ fides ſim pliciter ſit eadẽ quia qui credebat᷑ venturꝰ:credit᷑ veniſſe: nõ ſic tamẽ oĩno ſacramẽta eadẽ. ſ in hoc eſt ↄueniẽtia. ꝙ ſicut indicabãt venturũ:iſta indicãt ipᷣm veniſſe.⁊ nõ ſunt ſigna eademn licet ad vnũ 2 ideʒ vel ad vnũ referant᷑.¶ Ad aliud dicendũ. ꝙ ſacramẽta legalia recte data erãt ut pro ſuo tꝑe ſeruarent᷑.⁊ ideo pꝛo illo tꝑe ꝓ quo data ſunt: nõ opoꝛtuit vt mutarent᷑.¶ Ad aliud dicẽdum ꝙ; ſacramenta pie intellecta obuanda fuerũt pꝛo illo tꝑe quo ducebant ad veritatẽ.Cum aũt manifeſia eſt veritas:iam nõ ſunt ne ceſſaria ſicut habet᷑ in glo.ſuꝑ illud.Sacrificiũ oblatõʒz noluiſti ſuꝑple poſtqᷓ veritas eſt exhibita.tãdiu em̃ fuit p⸗ miſſoꝛ: donec daret᷑. Si aũt intelligat᷑ alio mõ habenda.&Gᷣ eſt ratõne ſacramẽtoꝝ euãgelicoꝝ que eoꝛũdem dicũt ↄple tionẽ.¶ Ad aliud vᷣo dicendũ. ꝙ illa auctoꝛitas ſuꝑ iliud Ps.⁊c.intelligit᷑ nõ determĩate de ſacramẽtis legalibo:ſed generaliter ð ſacramẽtis.vt ſint neceſſaria ſacramẽta que data ſunt in remediũ:qꝙᷓdiu duret tempꝰremedij Ad ali ud.ꝙ ſacramẽta legalia nũc ſunt ad teſtificandũ 2 non ad obuandũ:⁊ ideo ſicut teſtimonia legunt᷑ in ſcriptura:ſed nõ pᷣcipiũtur obᷣuari.q¶¶ Ad aliud pᷣo dicendũ eſt. ꝙ nõ eſt ſimile vſq;quaq; inter penitẽtiam ⁊ matrimoniũ q alia ſa cramenta veteris legis ⁊ noue.quia hec aliquo mõ ſũt ea⸗ dem licet ↄpletioꝛa:illa vᷣo differẽtia ſũt tanq; ꝓpꝛia ſigna rei future que iam aduenit.4¶. Ad aliud dicendũ.ꝙ muta⸗ tio ſacramentoꝝ nõ oſſendit deũ eſſe mutabilẽ vel eiꝰ volũ tatem: H̊ ꝙ ab ipo vel eiꝰvolũtate varij ꝓcedũt effectus:ßᷣin ↄgruentiã ſalutis ſiue neceſſitatis humane.iec opoꝛtuit ſtatim dari illa ſacramẽta que nũꝙᷓ; mutarent᷑. cũ illa ſuã efficaciã acceperint ex p̃ſentia ſaluatoꝛis. vnde hoc idẽ eſt qð querere quare a pꝛincipio bumani generis nõ fuit da⸗ tus ſaluatoꝛ: hoc eſt verbũ incarnatũ.cuiꝰ ratio ſupꝛa red⸗ dita eſt. 4 Ad aliud dicendũ. ꝙ aliter eſt de pᷣceptis moꝛa⸗ libus ⁊ de ſacramẽtalibo.ANDoꝛalia em ſcripta ſunt ĩ coꝛde tanqꝙᷓ ſemꝑ faciẽda:ſacramẽtalia vᷣo qnia ſignificatiua re⸗ ſpectu tꝑis determĩati in quo veritas exhibebat᷑.4. Ald ali ud dᷣo dicendũ. ꝙ licet nõ expᷣſſe oſtenderit termiatõeʒ ce⸗ rimonialiũ ip̃e ſoluatoꝛ tanꝙᷓ ſoluẽs ea: dedit tñ inteiligẽ Eiilla que effectũ habuerũt plenioꝛẽ. ſicut ꝑ baptiſma ter⸗ minari circũciſionẽ.⁊ ꝑ euchariſtiã ſacꝛamẽtũ agni typici Apli aũt ↄuocato ↄcilio ⁊ ipᷣe paulꝰ manifeſte h oſtẽderũt qð em̃ ꝑ miniſtrũ datuʒ fuit:hoc ꝑ filiũ potuit mutari⸗ p illos qui a filio auctoꝛitatẽ acceperũt.⸗ Ad aliud dicẽañ eſtꝙ ſacramẽta legalia ad pᷣmoꝛdia fidei ꝑtinebant. du⸗ plex eſt pᷣmoꝛdiũ fidei.intrinſecũ extrinſecuʒ. Conſũma⸗ tio vᷣo fidei nõ tollit pꝛimoꝛdiũ intrinſecũ fidei:ſᷣ extrinſe⸗ cum põt tollere eo ꝙ dat᷑ ꝑfectius.ad hoc em̃ erat pꝛinci⸗ pium vt duceret ad ꝑfectius.¶¶ Ao aliud dicendũ.qꝙ ſacra menta legis noue nõ dicũtur addi ſuꝑ ſacramẽta legis ve⸗ teris ad hoc vt hec illa maneãt:kᷣ oſiendat᷑ efficacia ma⸗ ioꝛ in ſacramẽtis euãgelicis.iQec eſt ſimile de illis qui cre xbant imꝑfecte:cum addit᷑ eis ꝑfectio.4¶ Ad vltimũ di⸗ cendum. ꝙ ſacrificia nõ tm̃ inſtituta erant vt tolleret᷑ occa ſio ydolatrie in indeis:p in ſignũ rei future.nec datur oc⸗ caſio erroꝛis manicheis ꝓpter eoꝝ ceſſatõeʒ. O em̃ poſue⸗ runt dũ bonũ ⁊ deum malũ.aliũde ſumpſit oꝛiginẽ.in au⸗ gmentũ aũt ſui erroꝛis ad hoc deuenerũt vt dicerent aliũ ceũ is teſtamẽti z aliũ noui. rticulus ſecũdus Onſequẽter dicendũ eſt de cauſa ceſſatõnis le/ galiũ ſacramẽtoꝝ.vtꝝ fuerit ꝑ aduẽtũ xp̃i:aut paſſionẽ:aut ꝑ publicatõeʒ euãgelij. . autẽ per rpᷣm viaet᷑ p illud ad Ro.rx. finis legis xpᷣc ad iuſticiã omni credẽti.aduẽtus ꝗᷓ eiꝰcum eſſet finis legis ⁊ ſacꝛamẽ ta ad legem ꝑtinebãt: reſtat & ꝙ finis fuit ſacramẽtoꝛum. 4¶ Item ꝙ ꝑ aduẽtuʒ eiꝰ:videt᷑ Ro.x.in glo. Cultꝰiudeoꝝ ab aduẽtu rpi eſt impietas.Item ſuꝑ illud pᷣs. Om̃ ſi vo⸗ luiſſes ſacrificiũ.glo.videbat ꝓpha tempꝰgratie quo hec fi guratiua ceſſarent. Item ſuꝑ illud.Sacrificiũ ⁊ oblatõeʒ ⁊c̃.Fm aliã lr̃am coꝛpꝰ aptaſti mihi. Exquo accipit᷑.ꝙ per incarnatõeʒ facta fijit ceſſatio.glo.ipᷣo veniente:noluit ea que erant figura. C. aũt nõ fuit ceſſatõ ꝑ aduẽtuʒ eius in carne ptʒ ꝑ hoc.ꝙ ipᷣe circũcidi voluit.qdð nõ eſſet ſi iaʒ circũciſio ceſſaſſet.¶ Pꝛet.tꝑe apłoꝝ cucurrit circũciſio: ergo nõ fuit peccatũ tũc: nõ oĩno ceſſauerat.⸗. Pꝛet. di⸗ ſcipuli parauerũt dño paſcha ſcʒ agnũ typicũ.in quo oſtẽ⸗ debat᷑ ꝙ nõdũ ceſſauerat obſᷣuatõ eoꝝ.¶ Pꝛet. dñs dixit lepꝛoſo curato ath.viij. Tade ⁊ oſtende te ſacerdoti ⁊ offer pꝛo emũdatõe ⁊c.ergo nonduʒ ceſſauerãt ſacrificia qᷓ erant ſacramẽta. ibi glo. Mittit ad ſacerdotes ne legẽ frã gere videret.¶ Itẽ oſtendit᷑ ꝙ ceſſatõ fuit ſacramentoꝝ le galiuʒ ꝑ paſſionẽ xp̃ᷣi. Dicit᷑ em Coł.ij.ſuꝑ illud delẽs qð aduerſuʒ nos erat cirographũ. omnia ſacrificia carnalia in oblatõe agni veri ſunt adimpleta. 4 Itẽ Yſa.j.ſangui⸗ nem vituloꝝ thauroꝝ arietũ nolui ⁊c̃.glo.oñdit ꝓpter ſi⸗ gnatũ ad tempꝰſuſtinuiſſe:⁊ veꝛo ſacrificõ ĩpleto ꝓ nihilo reputaſſe.¶ aũnt nõ ceſſauerũt ꝑ paſſionẽ: apparet ꝑ ꝙ aplus cir cũcidit thimotheũ.ſiẽ habet᷑ ĩ Act᷑.xvj.G̊ autẽ nõ ſeciſſet:ſi circũciſio gĩno euacuata fuiſſet. Silꝛ dĩc apo ſtolus ad Ro. Circũciſio ꝓdeſt ſi legẽ obſerues. pᷣ illo mõ circũciſio obeſſet nõ ergo ceſſauit circũciſio ꝑ paſſionẽ xpᷣi ¶ Pꝛet. diſcretõ mũdoꝝ ⁊ ĩmundoꝝ poſt paſſionẽ xpᷣi du⸗ rauit.reſtat ergo ꝙ cerimonialia nõ ſtatim ceſſaueꝛunt in paſſione xp̃i. Ytem querit᷑ vtꝝ ceſſatio fuerit poſt publi cationem enãgelij.quod videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑vij. JZudith ſuꝑ illud..Noꝛtuꝰeſt vir eimanaſſes.glo.veniente xpᷣo ⁊ ſole euãgelij creſcẽte in mũdo:omnis illa obpuatõ ceſſauit ⁊ q̃ſi vilis meſſis collectõ cito trãſijt.¶ Itẽ ad Heb.vij.ſu per illð repꝛobatõ mãdati ⁊c.glo. Quiſꝗs xpᷣianoꝝ ea ce⸗ lebꝛare volueꝛit(⁊a loꝗt᷑ eæ ſacẽmẽtis legalibo q̃ſi ſopitos ci neres eruẽs:non erit pius baiulꝰ coꝛꝑis ſ̊ impiꝰſepulture violatoꝛ. Reſtat ergo ꝙ ſacramẽtoꝝ obſeruatõ oĩno ceſſa uit ꝑ euãgelij publicatòneʒ. 4 Pꝛet. ſuper illud Numeri. xxvij.dabis ei pᷣcepta.glo.Si ſacrificia ⁊ inſtituta legalia 4 FH . 1ne dal dce, ii⸗ ler⸗ pi eruit cede hden umge rinſer ꝛinci⸗ ſucra 6 pe⸗ Ama⸗ iche nüdi koeen ur o⸗ voſte⸗ inau⸗ tali gler ant uti licii cani onun. nceor jſiw⸗ heefi loͤ; ¶ Mueſtio vſq; in pᷣſens mãſiſſent:euãgelij fidẽ excluſiſſent. Erat em̃ in illis manifica ⁊ reuerẽtie plena religio:que pꝛimo aſpe ctu ſtupefaceret intuentẽ. Quis em̃ videns ſanctuariũ al⸗ tare ſacrificiũ ſacerdotes ↄſumãtes ⁊ omnẽ illius rei oꝛ⸗ dinem nõ putaret pleniſſimũ hunc eſſe ritum quo deꝰcole retur creatoꝛ omniũ:ſᷣ gras aduẽtui xpo.qui illas deſtru xit que magna videbant᷑ in teꝛis:⁊ cultũ dei a viſibilibus ad inuiſibilia tranſtulit a tempoꝛalibo ad eterna.Ex quo patet ꝙ expediens fuit ſacramẽta legalia ceſſare gra euan gelij clarelcente. ¶ Sed obijcit᷑ in ↄtrariũ. Sacramẽta em quedã legalia ſignificabãt quod ſemꝑ eſt faciendũ.quedaʒ etiã illuo qð non eſt im pletũ ſicut erat circũciſio: reſtat ꝙ nõ erant euacuanda etiã ꝑ publicatõeʒ euãgelij. ¶¶ Ieʒ quod expꝛeſſe eſt inſtitutũ a dno: cuſtodiri opoꝛtet niſi ex⸗ pꝛeſſe a dño qui eſt latoꝛ legis reuocet᷑. Cum ꝗᷓ reuocatio nõ fuerit expꝛeſſe a latoꝛe legis: adbuc ſeꝛuãda eſt ſacramẽ toꝛum legaliũ obſeruatõ.4! Item ex incidenti querit quõ adimpleuit legẽ: exrquo ꝑ ipᷣm euacuatõ ſiue celſatõ facta eſt legaliũ. Dicit᷑ em Math. v. ¶2õ veni legez ſoluere ß ad implere.¶ Rndeo pꝛimo ad vltimo queſitũ. Dicẽdũ eſt g ꝙ tria ↄtinebant᷑ in lege.ſcʒ moꝛalia.cerimonialia ⁊ iudi cialia. Otuʒ ad moꝛalia xpᷣc adimpleuit legẽ multiplicit. intellectũ moꝛaliũ ꝓfundiꝰmaniſeſtãdo:ad illa adimplẽ/ da gram pᷣſtando:caſum in illis reuelãdo:occaſionẽ pecca ti tollendo.Pꝛimũ patet ſic.v.math.dicit᷑. Dictũ eſt anti⸗ quis nõ occides.dico aũt vobis.ꝙ om̃is qui iraſcit᷑ fratri ſuo reus eſt iudicõ. Item ibidẽ.dictũ eſt antiquis non me⸗ chaberis.Ego aũt dico vobis.Qui viderit mulierẽ ad cõ cupi.⁊c.patet igit᷑ quõ xpᷣe ꝓfundioꝛẽ intellectũ legis ma⸗ mfeſtat. Unde augu.ↄtra fauſtũ. Quia nõ intelligebãt iu dei homicidiũ niſi pꝑemptionẽ coꝛꝑis hũani ꝑ quã vita pri naretur: aperuit dñs omnẽ iniquũ motũ ad nocendũ fra⸗ tri in homicidij genere deputari:vnde Joh.Qui odit fra trem ſuũ homicida ẽ.j. Joh.iij. Scoõm patet ſic. Qon ſolũ dñs intellectũ illoꝝ declarat: ſᷣ ad illa exequẽda gram p⸗ ſtat.vnde Iſidoꝛꝰin li.differẽtia ꝝ legis ⁊ euangelij.pꝛece pta legalia com ꝑatõe euangelij nõ bona dicunt᷑. qꝛ quod pᷣcipiunt nõ ꝑficiunt.gratia euangelij qð exterius imꝑat interius vt perficiat᷑ iuuat hec Iido. aũt intelligat de moꝛalibo patet.quia aliter nulla eſt comꝑatio ad pᷣcepta euangelij. Item augu.ↄtra fauſtum. Lex pᷣuaricatõnis rea tu ſuperbos deuicit augendo peccatũ.cum iubet quod ad implere nõ poſſunt. Ipſius legis implet᷑ iuſticia ꝑ gratiã ſpiritus in eis qui diſcunt a xpᷣo mites eſſe atq; hũiles coꝛ de. Terciũ patet ſic.Ler rp̃i releuat a caſu quod non fecit lex moyſi. Auguſ.contra fauſtum. Quia ſub gratia poſi⸗ tis in hac moꝛtali vita difficile eſt oino implere quod in le ge ſcriptum eſt nõ ↄcupiſces: ille per carnis ſue ſacrificiũ ſacerdos effectus impetrat nobis indulgentiã etiã hic ad implens legem.vt quod ꝑ noſtram infirmitatẽ minꝰ poſſu mus: ꝓ illius ꝑfectionem recuꝑetur cuius capitis mẽbra effecti ſumus.Ecce intentio augu. ypᷣc imꝑat nobis re leuatõnis gratiã poſi caſum. quod nõ ſecit lex:ĩmo dam⸗ nauit. Quartum patet ſic ꝙ adimpletõ moꝛaliuʒ eſt tollẽ do occaſionẽ peccati.inter moꝛalia legis ꝓbibet᷑ ꝑiurium vnde.xix.Ceuiti.i on ꝑiurabis in nomine meo ⁊ reduci⸗ tur ad ſcdᷣm pᷣceptum Exo.xx. Jurare aũt licet non ſit ma lum ſm ſe ſed bonũ:tamẽ occaſio mali eſt quia ꝑiuꝛij:quia frequentia eius labit᷑ in ꝑiuriũ.Qon ergo ꝑfecta lex decli nauit malũ ꝑiurij ꝓhibendo ꝑiuriũ ſicut euangeliũ ꝓbi⸗ bendo occaſionem ꝑiurij.ſeʒ pꝛohibendo iuramẽtũ NMDa⸗ thei.v.dictum eſt antiquis nõ ꝑiurabis:reddes dño iura⸗ menta tua.Ego autẽ dico vobis nõ iurare omnino. Vnde augu.contra fauſtum. quia peierare graue peccatum eſt. iurare aũt ſicut verum nullũ peccatum.ſed longe remotiꝰ eſt falſe iurando qui nec iurare conſueuit:qᷓ; qui verum iu rare.Nam iurare pꝛocliuũ eſt ad ꝑiurium. Maluit domi⸗ nus nos nõ iurantes nõ recedere a vero: qᷓ; verum iuran⸗ tes aꝑpꝛopinquare ꝑiurio.¶ Etum ad iudicialia xpᷣc ad impleuit tripłꝛ.vt em̃ dicit augu.in.q; ve.legis.adimpleꝛe nihil aliud eſt ꝙᷓ plene addere.i.illi plenitudinẽ ꝑfectõis ſexta addere.⁊ ſic adimpleuit dñs iudicialia:quia in iudiciali⸗ bus quedã dicta ſunt ᷣm rigoꝛem iuſiicie.vnde Leuit.xx. Si mechatꝰfuerit quis cũ vxoꝛe alteriꝰviri:moꝛietur me⸗ chus ⁊ adultera.hmõt pficit lex euangelica indulgẽtia de⸗ licti Yoh.viij. Uade noli amplius peccare. Quedam ᷣm equitatem.vt Exo.xxj.oculuʒ pꝛo oculo:hmõi ꝑficit euã⸗ gelica ſuꝑ erogatõne vlterioꝛis pacientie.v.mathᷣ. Si gs Peuſſerit te in vnam maxillã ⁊c. Quedã ſᷣm diſpenſationẽ vt de ciuitatibo refugij Qumeri. xxxv. hmõi ꝑficit euange lium cum ſuꝑ erogatõne beneficentie.v.NDath. Audiſtis quia dictũ eſt antiquis. Siliges amicũ tuuʒ ⁊ odio habe⸗ bis inimicũ ſcʒ odio effectus.Ego aũt dico vobis. Diligi te inimicos veſtros 7 benefacite bis ⁊c.¶ etum ad ceri⸗/ monialia adimpleuit tripłꝛ.ꝑ termiatõeʒ. ꝑ manifeſtatio nem.ꝑ figurati exhibitõem ᷣm tria que attẽdenda ſunt in cerimonialibo.ſcʒ obſeꝛuãtia.ſignificãtia.figura.data em̃ fucrũt ad ſignificandũ ⁊ ad obſeruãdũ ⁊ ad figurandum Impleuit g rpᷣce cerimonialia ꝑ termĩatõeʒ. ⁊ hoc qtũ ad obſeruãtiaʒ· IUnde augu.ↄtra fauſtum.de pᷣceptis ⁊ ſacꝛa mentis veteris teſtamẽti ſepe ac multa iam diximꝰvt intel ligeret᷑ aliud ibi fuiſſe ꝑ gratiaʒ noui teſtamenti faciendo donaret᷑ implendũ aliud qð ꝑ veritatem patefactã remo⸗ uendo demõſtraret᷑ impletũ. Per manifeſtatõeʒ qtum ad figuratiua. VUnde augu.ↄtra fauſtuʒ. Aliud erat quo bec opoꝛtebat ꝑ figuratas ꝓphetias anũciari:⁊a alius eſt quo hec iam opoꝛtet ꝑ manifeſtã veritatẽ redditãq; adimpleri Mtum ad pfiguratõeʒ ꝑ pᷣfigurati exhibitõezʒ. VUnde au⸗ guſ.ↄtra fauſtũ implebit᷑ lex vel cũ fuerũt que ibi precepta ſunt:vel cum exhibent᷑ que ibi ꝓphetata ſũt.q¶ Ad obiecta aũt dicendũ.ꝙ ceſſatõnis cauſa dicit᷑ vel pꝛima vel ꝓgꝛia. Pꝛopꝛia aũt ſiue ꝓxima dicit᷑ dupliciter.vel ceſſatõis q; tum ad efficatã:vel qtum ad obſeruãtiam: ⁊ ᷣm hoc pnt ſolui ea que obiecta ſunt. Pꝛima em̃ cauſa ceſſatõnis lega lium fuit xpᷣc. Gratia em̃ ⁊ veritas ꝑ ihᷣm xpᷣm. Hec autẽ ſigna erant veritatis implende ꝑ xpᷣm. er ipᷣm etiazʒ erat gratia ex qua data eſt efficatia ſacramẽtis noue legis.nec tamen erat ꝓxima niſi cũ addebat᷑ paſſio eiꝰ 2 reſurrectio eius ſicut dicit augu.Addita aũt paſſione ⁊ reſurrectõne ceſſauerunt qᷓ;tum ad efficaciã. Sed qꝛ ſynagoga cũ quo⸗ dam bhonoꝛe erat ducenda ad tumulum: ꝑmittebat᷑ adhuc obſeruãtia legaliũ.ita tamẽ ꝙ nõ poneret᷑ ſpes in illis q;⸗ tum ad effectũ ſimplꝛ. Ex hoc patet qualiter intelligende ſunt auctoꝛitates que ↄcludũt ꝑ xpᷣm: qualiter ille que cõ⸗ cludũt ꝑ xpᷣi paſſionẽ:qualiter ille que arguũt ꝙ ꝑ euange lij publicatõeʒ. ¶. Ad obiecta aũt rñdendũ eſt ꝙ licet xpᷣe eſſet cauſa pꝛima.qui ad hoc venit vt fieret redemptio ⁊ ꝑ conſequens ſacramentoꝝ impletio: tamẽ quia nondũ ve⸗ nerat tempus paſſionis ⁊ reſurꝛectõnis: ne videret᷑ ſolue⸗ re legem tanqᷓ legis aduerſariꝰ:impleuit legem.non quia ſub lege eſſet: ̊ vt iudeos ad ſpũalem obſeruãtiã quadam amicabili beniuolentia induceret.⁊ ne iudeis daret᷑ occa⸗ ſio incredulitatis ſicut habet᷑ ĩ omelia circũciſionis. ſicut dicit augu.in.q.ve.⁊ no.teſta.Circũciſio fuit vt apareꝛet filius ꝓmiſſus abꝛahe.⁊ nõ fuit circũciſus ad exemplum imitatõnis:ł̊ ad aſtruendã fidem redemptõnis.ibi em̃ in⸗ choabat᷑ effuſio ſanguis ſui ꝓ noſtra redemptõe.4 Ao h aũt ꝙ legalia ſacramẽta obſeruabant᷑ a diſcipulis: H fuit quia nondũ facta fuit ſacramentoꝝ impletio. Unde etiaʒ illo tempoꝛe dicit᷑ circũciſio habere effectũ: quouſqʒ fieret redemptio ꝑ paſſionem xpᷣi ⁊ baptiſma accepiſſet plenam virtutẽ a paſſione xpᷣi. Quod obijcit᷑ ꝗꝙ aplus circũcidit thimotheum. Dicendũ ꝙ boc fecit ad vitandũ ſcandalum iudeoꝛum.nõ quia ſpem poneret in circũciſione:cum ipſe dicat Gał.vj. In rpᷣo ihu neq; circũciſio aliqd valet. vᷣ fi⸗ des que ꝑ dilectõeʒ oꝑatur. Item eodẽ.Si circũcimĩ.xpᷣe vobis nihil pꝛoderit.¶ Ad ſcðᷣm dicenduʒ ꝙ hoc qð dicit apłus.Circũciſio quidẽ ꝓdeſt.intelligit᷑ ꝓ tꝑe legis ⁊ ad ꝑfectam legis cuſtodiã ei qui iudeꝰerat.i Londũ em̃ oĩno facta erat euangelij publicatio.⁊ illo tꝑe potuit cuſtodiri ab illo qui nõ habuit ↄſcientiã de euacuatõne legis.¶ Si militer dicendũ eſt de diſcretõe mũdoꝝ ⁊ ĩmundoꝝ.quia 3 nondũ erat patefactũ ſimpliciter ꝑ pᷣdicatõem euangelij ꝗ⸗ omnia mũda mundis.⁊ ꝙ omnis creatura dei bona eſt.= nihil reciendũ:qð cum gratiarũactione recipit᷑.¶¶ Ad ali ud quod obijcit. ꝙ nec debebant ceſſare publicatõne facta euãgelij.quia ſigniſicabãt aliquid ſemꝑ faciendũ.dicẽduʒ eſt. ꝙ etſi circũciſio ſignificet aliquid ſemꝑ faciendum vt circuciſionem ſpũalem a peccatis: tamen hoc nõ fuit eius pꝛincipale p̊ circũciſio oꝛiginalis culpe.hec aũt completiꝰ facta eſt in baptiſmo:quia tollit᷑ culpa ⁊ pena. Mꝛet.dicit augu. donec veniret xp̃e qui ſanguinẽ pꝛo omnibo daret: ꝓ prius ſanguis dabat᷑ qui in circumciſione fundebat᷑.⁊ ita ceſſatio fuit ꝑrpᷣi paſſionem qtum ad efficaciam: ſᷣ qᷓtum ad obſeruãtiaʒ ꝑ euangelij publicatõeʒ. 4 Ad aliud dicen dum.ꝙ ſicut deus ꝑſe vel ꝑ ſuũ miniſtrũ inſtituit:ita ꝑ ſe vel ſuum miniſtrũ reuocauit. rticulus tercius Verit᷑ de tꝑe ceſſationis.⁊ videt᷑ ꝙ tꝑe Johis baptiſie:quia ¶Dath.xj. lex 1 ꝓphete vſq; ad io VVYVpannẽ.. Item augu. li.q.no.le. Elnũ nomẽ ẽ: ſed tritptitã habet intelligentia. Pꝛima pars legis de deo eſt. Secũda pars legis ẽ hec que ſex pᷣceptis ↄtinet᷑que ſic incipit.honoꝛa patrẽ ⁊ matreʒ. Tercia in neomenijs ⁊ in ſabbato eſt? in eſcis diſcernẽdis atqʒ eligẽdis ⁊ in circũci ſione ⁊ in hoſtijs pecudũ offerendis. hãc itaq; legem dicit vſq; ad iohem nec vltra fuandã.¶ Item videt᷑ ꝗ; ceſſaue⸗ runt a natiuitate dñi. Joſue.xiij.Ego ſum qui deleo eos. glo. cum adeſſet templũ qð ꝑ ſpiritũ dei ⁊ virtutẽ altiſſimi in vtero virginis fabꝛicatũ eſt:diruptũ ẽ templũ de lapidi bus ↄpoſitũ adeſt pontifex futuroꝝ bonoꝝ.ceſſant ponti⸗ fices thauroꝝ ⁊ hircoꝝ.venit agnꝰqui tollit pcta mũdi:et ceſſat agnꝰd pecoꝛibo aſſumptꝰ.glo.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ diꝛuptũ eſt tem plũ:notat᷑ ceſſatõ legaliũ.q¶ Stẽ aug.ↄtra fauſtum. Pꝛima ſacramẽta q̃ obᷣuabant᷑ ⁊ celebꝛabant᷑.pᷣnũciati⸗ ua erãt xpᷣi venturi:que cũ ſuo aduẽtu vpᷣc impleuiſſet:ab⸗ lata ſunt aduẽtus xpᷣi ꝓꝛie dicit᷑ natiuitas.¶ Stẽ videt᷑ ꝙ in paſſione. Qeemic.ij.ad ſaphan.glo.ꝑueniũt vſq; ad tꝑa dñice paſſionis:ꝑ quã ſacrificia legalia finita ſũt.⸗ Item ij. Cot. delẽs qd aduerſũ nos erat cyrogꝛaphũ.glo. oia ſa crificia legis legalia ⁊ carnalia:ĩ oblatõe veri agni adim⸗ pleta. 4I Item cũ venerit ſanctꝰſanctoꝝ ceſſabit vnc:õ vꝛa vt dicit᷑ Dañ.ix.ſᷣm aliã lram.ᷣ in paſſione vxpᷣi ⁊ reſurre⸗ ctione venit ſanctꝰſanctoꝝ ſcʒ xpᷣc ſanctꝰin ſe ⁊ ſanctificãs — alios:ergo a tꝑe paſſionis ⁊ reſurrectõnis xpᷣi e ctio ſacerdotalis.ergo ⁊ alia ſacramẽta legalia¶ Rñſio ꝙ in tꝑe incarnatõnis ceſſauerũt legalia cauſaliter qꝛ iaʒ venerat cauſa ceſſatõnis illoꝝ.tꝑe paſſionis ceſſauerũt qᷓ tum ad efficaciã. VUnde augu.in epla quadã ad Hiero.di⸗ cit.ꝙ quãdo vpᷣc dixit ↄſumatũ ẽ moꝛtua ẽ ſinagoga. Tẽ⸗/ poꝛe manifeſtatõnis euãgelij qꝙ̃tuʒ ad obuantiã. Judith. viij. Vir eiꝰfuit manaſſes glo. adueniẽte xpᷣo ⁊ ſole euãge lij clareſcente in mũdo:omnis illa obpᷣuantia ceſſat.⁊ q̃ſi vilis meſſis collectio tranſijt. ¶ Ad pꝛimũ ergo dicenduʒ ꝙ ſicut Hiero.dicit ad algaſiũ.non q; Joh ꝓphetaꝛum ſit finis ⁊ legis:vᷣ ille qui teſtimonio Joh̊is pᷣdicatꝰeſt.⸗ Ad illud quod dicit᷑ diruptum eſt templũ ex lapidibo cõpo⸗ ſitum.dicendum ꝙ hoc intelligit᷑ cauſaliter.quia iam erat cauſa diruptõnis ⁊ ceſſatõnis eoꝛum que exercebantur in templo.¶l! Ad quod obijcitur ꝙ ab aduentu.i.natiuitate abolita ſunt.dicendũ ꝙ nõ dicit᷑ ibi aduẽtus ſtricte.ſᷣm ꝙ; aduẽtus eius dicit᷑ pꝛima manifeſtatõ in carne:ſᷣ ↄuenien tius exiſtentia in carne moꝛtali. nec dicit᷑ ꝙ ablata ſunt ĩ aduentu xp̃i.ſ̊ cum vpᷣe impleuiſſet illa ſuo aduẽtu ablata ſunt.¶. Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ ideo debuit circũcidi ⁊c. dicendum ꝙ nõ vult augu. ꝙ ipo circũciſo ceſſent legalia: ſed vt oſtenderet᷑ ille qui fuit ꝓmiſſus ꝑ quẽ ceſſarent lega lia... Ad hoc quod obijcit᷑. ꝙ finita ſunt in paſſione xpᷣi. Dicendũ ꝙ eſt ꝙᷓtuʒ ad efficaciã. ꝙ aũt habebant efficacie euacuatõeʒ dño dicẽte ↄſũmatũ eſt Joh.xix.Nihilominꝰ quibo nõ ĩnotuit xp̃e nec veritas euãgelij vere vel interp̃ta tiue.vt qui nõ fuerũt cauſa quare nõ inotuit:nõ tenebant ceſſare ab obuantia.⁊ boc eſt quod vult illa auctoꝛitas. Sole clareſcente in mũdo omnis illa obuantia ceſſat.q̃⸗ ſi dicat.nõ clareſcente nõ ceſſat. rticulus quaꝛtus Einde querit᷑ ſi tꝑe gr̃e poterãt obſeruari ſine to. E ſic.videt᷑ Act᷑.xvj.Aſſumẽs thimothe um circũcidit eũ ꝓpter indeos qui erant in illis locis dicit᷑ de paulo.vᷣ̊ ↄſtat ꝙ hoc fuit poſt aſcẽſionẽ dñi. ↄſtat ꝙ nõ circũcidiſſet eũ niſi eẽt licitũ ⁊c̃. ¶¶ Si diceret᷑ ꝙ fecit ꝓpter ſcandalũ iudeoꝝ ſicut dicit aug.li.q.no.teſt. ρ circũcidendo thimotheũ maluit rem ſuꝑfluã facere:qᷓ; infirmis credentibo ſcandalo eſſe.Contra.ꝗpter vitandu ſcandalũ nõ eſt faciendũ aliquid qð eſt ↄtra veritatẽ vite. 4l Item Act. xxj. In hieruſalẽ ↄſilio iacobi purificatꝰ ſᷣm legem intrauit in templũ ⁊ hoſtias obtulit.Vnde dicit᷑ ibi hoc igit᷑ fac qd dicimꝰ. Sunt nobis viri quatuoꝛ habẽtes votum ſuꝑ ſe.his aſſumptis ſanctifica te cũ illis ⁊ impen de illis vt radãt capita.⁊ poſt ſequit᷑.tũc paulꝰ aſſumptis viris poſtera die purificatꝰ cum illis intrauit templũ ⁊c̃. Itẽ ibi dicit glo.bede.Si hoc ideo celebꝛaret᷑ vt actione ſilłata ſuã occultaret ſententiã:hoc nõ diceret YJacobo.hec glo.¶ Item videt᷑ ꝙ nõ ſiłatoꝛie hoc fecerit.ſᷣ̊ ſᷣm rituʒ iu⸗ deoꝛum. 4 Item circũcidere ea intentõe qua circũcidebãt ſe iudei.aut eſt malũ ſᷣm ſe:vt qð quidẽ malũ nullo mõ po teſt bene fieri.aut eſt malũ in ſe:vt qð põt aliqua circũſtã⸗ tia bene fieri non eſt pᷣmo modo:qꝛ nullo mõ ꝑcipiet deꝰ ꝙ eſſet malũ tale:igit᷑ ſcdᷣo modo. Oð aũt tale eſt: ſi fiat bo⸗ na intentõe ⁊ alijs circũſtãtijs que requirũt᷑:põt bene fieꝛ videt᷑ igit᷑ ſi quis circũcideret ſe pia intentõne vt obediret diuino pᷣcepto ⁊ alijs obuatis.que in hmõi ſunt obſᷣuan⸗ da nõ peccaret:ſicut nec iſte qui hoĩem interficit eo modo quo debet. ¶ Cõtra.x. ad Heb.oblatõeʒ ⁊ hoſtiã noluiſti glo.iam a tꝑe paſſiõis.̊ ſtatim poſt paſſionẽ xpᷣc nouit il⸗ la legalia ſacramẽta.ſᷣ nolle ẽ repꝛobare:&̊ ſtatim poſt paſ ſionem repꝛobata ſunt facramẽta legalia.ſ nihil repꝛoba tur niſi malũ culpe ⁊c̃.¶ Itẽ ſuꝑ illud ad Heb.x.holocau ſiomata ꝓ pcto tibi nõ placuerũt.glo.ex quo veritas veĩt ex tꝑe em̃ paſſionis in qua ẽ ↄſumatõ oĩm bhoſtiarum cepe runt diſciplicẽ.¶ IJtem Gał.iij.ſuꝑ illud quõ ↄuertimini iteꝝ ad egena ⁊ infirma quibo denuo fuire vultis.glo.iðo dicit denuo:vt oſtendat ꝙ nõ diſtat mõ lex poſi xpᷣm ab an tiqua ydolatria. Galathe em̃ nũꝙᷓ ante ↄuerſionẽ ſuã Fua uerunt legalia: ſ̊ exercuerãt ydolatriã ſacrificãdo ydolis Vnde quodãmõ redibãt ad ydolatriã:qñ poſt xpᷣm obſer uabãt legalia ſacramẽta.ſ̊ ydolatria moꝛtifera ẽ: ergo et obßu atio legaliũ ſacramẽtoꝝ ꝓ tꝑe illo.¶:. Itẽ ad heb. vij. Repꝛobatõ mãdati veteris fit ꝓpter infirmitatẽ eiꝰ ⁊ ĩ vti⸗ litatẽ.ſᷣ ſtatim poſt paſſionẽ xpᷣi legalia ſacramẽta fueꝛunt infirma 2 inutilia:ergo extũc repꝛobãda fuerũt legalia ſa cramẽta.¶ Item JYſa.lxvj. Qui ĩmolat bouẽ quaſi qui ĩ⸗ terficit virũ.⁊ qui mactat pecus: quaſi qui excerebꝛet ca⸗ nem. qui offert oblatõeʒ:quaſi qui ſanguinẽ ſuillũ offerat qui recoꝛdat᷑ thuris.quaſi qui benedicat ydola.glo.ſacri⸗ ficium veſtrũ nõ placet mihi poſt ĩmolatõeʒ veri ſacrificij. ergo poſt paſſionẽ xpᷣi obᷣuare legalia ſacramẽta.erant q̃ ſi homicidiuʒ ⁊ quaſi ydolatria ⁊ quaſi oblatõ poꝛci.que omnia ſemꝑ moꝛtifera fuerũt.ergo legalia ſacramẽta poſt paſſionẽ xpᷣi moꝛtifera.i¶ IStẽ Hieꝛo.in epła ad augu.Si poſt euãgeliũ benefacit qui legalia ſᷣuat.in cherinthi ⁊ he bionis hereſim dilabimur.qui ꝗꝓpter h̊ ſolũ a patribo ana⸗ thematiʒati ſunt:quia legis cerimonias xpᷣi euãgelio mi⸗ ſcuerũt.: Itẽ hieꝛo.ĩ eadẽ. Ego ꝓnũcio cerimonias oĩbo eẽ moꝛtifeꝛas:ſiue ex iudeis ſiue ex gẽtibo.finis eiĩ rpᷣi ad iu ſticiã om̃i credẽti.¶ Itẽ.v.Gał.Si ciꝛcũcidimĩ xpᷣc nobis nihil ꝓderit.glo.ex h̊ ptʒ ꝙ circũciſio ſi exeꝛcẽt᷑ tollẽt grazʒ igit᷑ qð dicẽduʒz.ꝙ aug.ponit legalia ſacramẽta triplicẽ ſtatũ habuiſſe.In pꝛimo ſtatu fuerunt viua ⁊. ꝓfi⸗ cua obſᷣuantibo ſcʒ anteqᷓ veniſſet xp̃c.ſtatim aũt poſt rpᷣi paſſionẽ in qua xpᷣc dixit ↄſũmatum eſt:fuerunt moꝛtua ⁊ inutilia.nõ tñ peccabãt qui obuabãt anteꝙᷓ ꝓpalata eſſet mi⸗ din ¶ Nueſtio veritas:5̊ ſicut moꝛtua coꝛꝑa deducẽda eꝛant quodãmodo ad ſepulturã. Sed poſtꝙ ꝓpalata fuit veritas:fuerũt lega lia moꝛtua.ſicut modo ꝓpalata fide.ideo ſicut dicit augu. Quiſgꝗs xpᷣianoꝝ qᷓuis ſit er iudeis nũc ea celebꝛaꝛe volu⸗ erit:quaſi ſopitos cineres eruẽs nõ erit pius deductoꝛ vel baiulus coꝛꝑis:h̊ im piꝰſepulture violatoꝛ.ſᷣm &̊ aug.lega lia ſacramẽta habuerũt triplicẽ ſiatũ. Pꝛimo fuerũt viua Scðo moꝛtua.Tercõ moꝛtifera. Scom hieꝛo.ðᷣo non ba⸗ buerunt niſi duplic ẽ ſtatũ.ergo fuerũt viua ſceʒ ante xpm: ſtatim poſt xpᷣm fuerũt moꝛtifera. Qos aũt adherẽtes au⸗ gu. dicim? legalia ſtatim poſt paſſionẽ xp̃i fuerunt moꝛ⸗ tua vel inutilia.nõ tamẽ fuerũt moꝛtifera:niſi ſpem ponẽ⸗ nbus in eis. i. credentibo ſine eis nõ eẽ ſalutẽ.talibo em̃ ſi⸗ ne dubio moꝛtifera erant om̃i tꝑe poſt paſſionẽ. etſi ſic in⸗ tellexerit bieꝛo.verum intellexerit nec diſcoꝛdat ab augu. Pꝛopter hoc fm hbugo.tria diſtinguẽda ſũt tpᷣa. ſcz añ ſa⸗ cramẽta veteris legis ſolũ exercebant᷑ ⁊ quãdo ſacramẽta noue: ſimiliter 1 tꝑe quo ſimul exercebant᷑. illud tempꝰ diuidit᷑.quia in illo pᷣmo ſacramenta legis veteris exerce⸗ bant᷑ ad remediũ.⁊ ſacramẽta noue ad cõſi uetudinẽ. Scðo ſacramẽta noue ad remediũ ⁊ veteris ad terminatõnez. hoc fuit diſpenſatõne diuina ſcʒ ꝓpter plures cauſas quas ipᷣe tangit.ſcʒ vt diuina auctoꝛitas in hoꝝ terminatõne ⁊ illoꝝ inſtitutõne ſiue introductõne oſtenderet᷑. ⁊ vt ſacra⸗ mentoꝝ dignitas inſinuaꝛet᷑.⁊ vt occaſio cadẽdi ex ꝑte ho minũ tolleret᷑. Ande hugo.opoꝛtuit vt ⁊ illa que finienda erãt nequaqᷓ ſubito vel pᷣcipitãter: ſ paulatim ⁊ quaſi cũ quadãa reuerentia dimitterent᷑.vt oſtendent᷑ bona fuiſſe tẽ poꝛe ſuo.⁊ que incipiẽda erant nõ ſubito in auctoꝛitatẽ aſ ſumerent᷑:̊ᷣ cũ moꝛa ⁊ grauitate inchoarent᷑.ne velut alie⸗ na pꝛeter rem aliũde inducta.ſubito putarent᷑· IYlla igit dimilſſa ſunt nõ ꝓiecta. iſla inſtituta nõ vſurpata. vt di⸗ uini ↄſilij auctoꝛitas vbiq; ſeruet᷑:⁊ bumana cauſatõne di uina opera rep̃hendere auderet moueret᷑ hec hugo. Itẽ augu. in epla ad hieꝛo. Sacramẽta iudeoꝝ nõ ſic fuerunt abobſeruãtia auferenda vt tanꝙᷓ deteſtãda 2 ſ. imilia ydo⸗ latrie viderent᷑:ſed a conſuetudine indeoꝝ quibo auctoꝛi⸗ tate diuina erant inſtituta: ſtatim poſt palſionem tolleren tur: viderent᷑ fuiſſe deteſtanda ⁊ damnoſa. hec auguſt. Ex bis igit᷑ patet ꝙ diſpenſatiue ob cauſas pᷣtactas poterant exerceri poſt paſſionem. ¶¶ Sciendũ etiã ꝙ repꝛobatio le⸗ galium accipit᷑ dupliciter. aut ꝑticulariter aut totaliter. Harriculariter ſiatim repꝛobata fuerũt poſt paſſionẽ xpᷣi. quia tũc amiſerũt valoꝛẽ quẽ pꝛius habebant.nõ em̃ iuua bant in aliquo nec nocebat: bᷣ totaliter fuerunt repꝛobata poſt ꝓpalatã veritatẽ quãdo moꝛtifera fuerũt. 4¶ Ud pᷣmo ergo obiectum dicendũ. ꝙ hec eſt falſa nihil repꝛobat᷑ niſi malũ culpe.ſi intelligat᷑ de repꝛobatõne ꝑticulari. Repꝛo⸗ bat em̃.i.nõ appꝛobat id quod nõ eſt vtile:licet nõ ſit noci⸗ uum. 4 Ao aliud dicenduz. q bec argumẽtatio nõ valet a tꝑe paſſionis ceperũt iſta diſplicere & diſplicueꝛũt.duplex em̃ eſt pᷣncipiũ.videlicʒ extra ſumptũ? intra ſumptũ.Cũ igit᷑ dicit᷑ a tꝑe paſſionis ceperũt iſſa diſplicere.hoc verbũ ceperũt:dicit pꝛincipiũ extra ſumptũ: ſ reſpectu nocentie eoꝝ ſiue nocuitatis dicit᷑ diſplicẽtia. Vnde ſicut non valet bec argumẽtatio. Iſee habet pᷣncipiuʒ ſapiẽtie intelligit de pᷣncipio extra ſumpto: habet ſapiẽtiã.ſic non valet ce⸗ perũt diſplicere:& diſplicuerũt.⸗ Ad aliud dicẽdũ . ꝙ cuʒ dicit᷑ lex nõ diſtat poſt xpᷣm ab antiqua ydolatria. intelli⸗ gẽdũ eſt pꝰrpᷣm ꝓgalatũ.i.poſt fidẽ xp̃i ꝓpalatã. Per hec qᷓ dicta ſunt: patet ſolutõ ad quarto quĩto obiectũ. Ao hᷣ quod dicit hieꝛo.ꝙ ſi poſt euãgeliũ bene facit ſeꝛuãdo lega lia: dilabunt᷑ in heꝛeſim cherinti ⁊ hebionij.vicedũ q; aliᷣ eſt ponere legalia obuanda ſimpliciter cuʒ euãgelio qð ẽ hereſis cherinti ⁊ hebionij:⁊ aliud dicere hec ſimul ad tẽ⸗ pus eẽ toleranda. hec ſcʒ vt ↄfirmarent᷑: illa vt finirent᷑.⁊ hec ponit aug. bugo.auctoꝛitate aploꝝ qui hoc ſatis ex⸗ pꝛeſſerũt. vt Act᷑.xxj ·¶ Ad aliud qð dicit hieꝛo. Ecce ꝓnũ cio cerimonias eẽ moꝛtiferas ac. hoc intelligendũ eſt oĩba quibo inotuit veritas doctrine xp̃i.¶ Ad aliud qð obijcit. ꝙ pene erat par pctm pcto ydolatrie.dicendũ ꝙ ibi loqui BGexta tur aplus Galathis. qui ante ↄuerſionẽ ſuã erant gẽtiles qui poſt ↄuerſionẽ ex quadaʒ pꝛonitate ad ydolatriam ex antiquo ritu gentiliũ ſeruabat legalia.vnde ratõne conue nientie in oꝑe oꝑato ⁊ motiui ad hmõi obuantiã: ↄuenie bat hmõi obbuantia cum cultu ydolatrie. Unde glo.illa nõ habet intelligi generaliter. ſᷣ in caſu in quo dicit. vnde ſecus fuit de illis quibo data fuit lex ⁊ obſuantia legalinʒz in pᷣcepto:⁊ bis qui ex pꝛonitate quadã ⁊ ſuꝑſtitõne gẽtili tatis bmõi obſeruãtijs inſiſtebãt. ¶ AUd aliud qð obijcit. ꝙ; circũcidere ea intentõe qua circũcidebãt ſe iudei. aut ẽ malũ m ſe ⁊c. Rñſio ꝙ ẽ malum in ſe.nec põt aliquo mõ bene fieri: niſi fiat diuino pᷣcepto.bec aũt ciꝛcũſtãtis requi ritur ad boc ꝙ liceat exercitiũ legaliũ. Vñ qꝛ pᷣceptuʒ dei ₰½ reuocatũ ẽ.nullo mõ licet exercẽ hmõi.dico aũt intentõe qᷓ tũc exercebat᷑ vñ ſicut interficẽ hoĩeʒ nõ põt fieꝛi ſine pcto niſi fiat m dictamẽ legis:ſic nec ⁊c· Sic igit᷑ dicẽdum.ꝙ ad tempꝰdiſpẽſatoꝛie ꝓpter cauſas ſupᷣdictas licebat lega⸗ lia aliqua obᷣuare ꝓpter paſſionem xp̃i. vt patʒ ex decreto apłoꝝ act.xxj. Vnde bene licebat apkin circucidẽ thimo⸗ theũ ꝓpter ſcandalũ iudeoꝝ· 4 D aüt obijcit. ꝗꝙ ea q̃ ſunt ↄtra veritatẽ vite nõ debẽt fieri ꝓpter ſcandalũ.dicendũ ꝙ; hoc nõ fuit ↄtra veritatẽ vite in illo medio tꝑe: ĩmo licite fiebat cauſa aliqua diſpẽſante. Vñ hugo.Muis in palio ne xpᷣi ꝑ quã ↄſũmata ſunt oĩa:veteris figure ſtatꝰfinẽ ac⸗ ceperit ⁊ noui ↄſtitutõ ſacramẽti exoꝛdiuzʒ:tñ ⁊ pꝛius aliqͥ tꝑe noua inchoata ſunt ad ↄſuetudinẽ: ⁊ vetera poſtmodũ aliqᷓdiu tolerata 'm diſpenſatõeʒ. ¶ Articulus quintus quit᷑ de ceſſatõe ſabbati. de hoc tñ ⁊ de diſtin⸗ ctione ciboꝝ ⁊ alijs quibuſdam ſpũaliter deter minatũ eſt in.iij. li. Querit᷑ ergo vtꝝ ceſſare de beat:q; ſie videt᷑. Augu. in li. q.no. te. legis nomẽ vnum ẽ 1 triꝑtitã habet intelligẽtiã. Pꝛima pars de deo eſt. Scða hec eſi que ſex pceptis ↄtinetur. Tercia eſt in neomenijs ⁊ ſabbato ⁊ in eſcis diſcernendis ⁊ eligendis ⁊ in circũciſio ne 2 in hoſtijs pecuduz offerendis.hanc vtiq; legem dicit vſq; ad iohem nõ vltra ſeruãdã.quia data ell vt opleto tẽ⸗ poꝛe ceſſaret.¶ Item Exo. xxxv. Septimꝰdies erit vobis ſanctus.ibi glo.augu. Illud vnũ de labbato in miſterio pᷣ ceptũ fuit:vt hodie a nobis nõ obſeruet᷑:pᷣ ſolũ ſignatũ in⸗ tueamur. 4 Item. xxvj. leui. Decem mulieres coquẽt ĩ cly bano vno. glo mãdatũ de ſabbato ⁊ ſi decẽ mãdatis inti ſit:ñ tñ ex eis ẽ. igit ẽ puꝛe legale.igẽ dz ceſſare Quaꝛto ad Galt. dies obuatis tꝑa 7 mẽſis ⁊ ãnos ⁊c̃. glo.iam ob ſeruatis dies iudaici ritus vt ſabbata ⁊c.igit᷑ ſabbatũ ſo lũmodo ſpectat ad ritũ iudaicũigit᷑ ⁊c. Cõtra Eʒech. xx. Sabbata mea dedi eis vt eẽnt ſignũ inter me ⁊ eos. et ſcirẽt qꝛ ego dñs ſanctificãs eos.Si aliquid eſt ſignuz ali⸗ cuius ſignati.babẽtis ſemꝑ eandẽ neceſſitatẽ ⁊ vtilitatem ſignificadi.buiꝰſigni euacuatõ nõ eſt vtilis. ſᷣ ſignificatio ſabbati eſt talis: ꝙ ſemꝑ eſt necelſaria: ſigniſicat em̃ dñm ip̃ᷣm eẽ deum hoc aũt ſemꝑ eſt vtile imo neceſſariũ.duplex em̃ eſt ſignificatiuũ.ſcqʒ futura ⁊ hec ceſſat ſignato adueni ente: ⁊ faciendi ⁊ hec nõ ceſſat ſed ſabbatũ ſignat quietem futurã ſcʒ in patria que nondũ venit.igit᷑ nec ſabbatũ ceſ⸗ ſare debet. ¶ Item dies. vij. pcepta eſt cuſlodixri ĩ ſignũ ceſ ſationis ſiue quietis dñi ab oꝑibo.ſicut patet Exo.xx. vbi dicit · Memẽto vt diem ſabbati ſanctifices poſt eadem· Ser em̃ diebo fecit deꝰcelũ ⁊ terrã ⁊ mare? oĩa que in eis ſunt:⁊ reꝗeuit die ſeptimo.⁊ ideo benedixit dñs diei ſab⸗ bati ⁊ ſanctificauit.⁊ bec ratõ obſeruatõnis ſem ꝑ manet. igit᷑ c ¶ Itẽ ſabbatũ ſiue dies ſeptima eſt ſignũ pᷣme ſto⸗ le ſcʒ aĩe. AUnde ſignũ eſt quietis aĩe. Sʒ dies. viij · ẽ ſignũ ſcdᷣe ſtole ſeʒ coꝛpoꝛis que ↄfertur octaua etate. Si igit ſi gnatum. vij. diei. meliꝰeſt ſignato.viij.diei:potius eſt obb⸗ nanda. vij. ỹ. viij. Ytez qd frequẽtius in diuinis p̃ceptis obßuandũ pcipitur magis eſt obſuãdũ. qꝛ ſi pᷣceptũ obli⸗ gat quãto fꝛequẽtius aliquid p̃cipit᷑:tãto maioꝛi obligatõ ne tenet bomo ad illiꝰobſeruatiam. Sed inter omnia pᷣce pta frequẽtiſſime repetit᷑ illud e labbato. Mã añ lationẽ legis datum eſt pceptuʒ de ſabbato Exro. xvj.⁊ in lege mo⸗ ralium Exo.xx.⁊ in lege iudicialiũ Exo.xxiij.⁊ in lege fi⸗ guralium Exo.xxxj.¶ Item Leuit.xix.ꝛ.xxiij.⁊ NQumeri xv. Pꝛeuaricatoꝛ ſabbati puniebatur moꝛte. ſcʒ q; ligna collegit in ſabbato Deut.v. Item in ꝓphetia Eʒech. xx. Item quod diuina auctoꝛtate eſt pᷣceptum ſemꝑ eſt ſer⸗ uandum miſi diuina auctoꝛitate ſit reuocatũ.ſed p̃ceptum de ſabbato non legitur reuocatũ ſiue retractatuʒ.4 Ytem oin nia pᷣcepta legalia que ad tempꝰreferebãt᷑ m axime ob⸗ ligabant pᷣceptum de ſabbato.vt ex frequenti pᷣceptione et pena tranſgreſſoꝛibo inflicta oſtendit᷑. Sed adueniẽte lege gratie obſeruat᷑ tempus paſche⸗ penthecoſtes que erãt ſo lẽnitates legales:vt patet Exo.xxiij. Leuit.xxiij.igituꝛ 2 pari ratõne ſiue foꝛtioꝛi ſabbatuʒ eſt obſeruandũ.⸗ Jem poteſt queri:.quare non ſimiliter obſeruant᷑ alia feſta lega lia ſcʒ feſtum cenopheye ⁊ neomeniaꝝ. ⁊ alia que inſtitu⸗ ta fuerunt ad vacanduʒ deo.4 Item AWMath. xxiiij. Oꝛate vt non ſiat fuga veſtra hyeme vel ſabbato. glo. in altero tranſgreſſio legis eſt ſi fugere volũt: vel moꝛs ſi remanẽt. ⁊ loquit᷑ ibi de fuga ⁊ captiuitate romanox vel antixp̃i. igitur tempoꝛe captiuitatis roinanoꝝ vel antixp̃i. qð fuit multo tempoꝛe poſt paſſionẽ xp̃i fuerũt vel erant trãſgrel⸗ ſoꝛss nõ obſeruantes ſabbatũ.¶ Item omne quod dictat ratio naturalis ſemꝑ eſt agendũ ſiue obſeruandũ.tale eſt obſeruãtia ſabbati. Pꝛobatio magiſter dicit in biſto.ſem per ab aliquibo nationibo ante legem dicit᷑ ſabbatũ fuiſſe obſeruatũ.ſed tunc nõ obſeruabat᷑ ex dictatione legis da⸗ te: quia nulla fuit.igitur legis ſcripte in mente. ¶/Reſpo ſio ꝙ eſt conſiderare ſabbatum p̃m circũſtantiã certi tem⸗ poꝛis.ſim quẽ modum. vij.dies ſabbatum dictum eſt 2 ob⸗ ſeruari pᷣceptum in lege ab operibo ſeruilibo. ſie ſi umẽdo ſabbatum licet eſſet moꝛale pin ritum legis:nõ fuit mora⸗ le ſimpliciter. ſed ex circũſtantia. vnde fuit moꝛale ad tem⸗ pus:⁊ legem ᷣm lr̃am intelligentibo.Alio mõ eſt ↄſidera⸗ re ſabbatũ ſᷣm q; dicit ſanctificatõeʒ ſiue vacatõneʒz cultui diuino.⁊ ſic eſi moꝛale ſimpliciter. nec ſic determinat᷑ ßᷣm aliquã ↄditionẽ tempoꝛis.⸗. Ad illud qð obijcit ꝙ ſabba tum eſt ſignũ ſemꝑ habens eandẽ neceſſitatẽ. Dicenduʒ ꝙ; ſicut dicit Hiero. ſuꝑ illud qð dicit.ij. Gal. an ex operi⸗ bus legis ſpiritũ accepiſtis ⁊c̃. Hiptita ſunt oꝑa legis. p⸗ tim in ſacramẽtis:ꝑtim in moꝛibo accipiũtur.ad ſacramẽ⸗ ta ꝑtinent.circũciſio.neomenie ſabbatũ ſacrificia 2 hmõi obleruãtie.ad moꝛes autẽ nõ mechaberis.nõ occides ⁊c̃. hec Hiero. ſm hoc igit᷑ dicendũ ꝙ in moꝛibo vtilitas ẽ in cuſtodiendo. In ſacramẽtis eſt vtilitas in intelligendo. qꝛ ſicut dicit Hiero.ſi nõ i ntelligant᷑ ⁊ obſeruant᷑: in illis ſo la ſeruitus eſt. qualis erat ĩ populo iudeoꝝ quo ad moꝛes Si ðo obſeruẽtur ⁊ intelligant᷑ pꝛoſunt ſi tempoꝛi ↄgruũt ſicut a moyſe ⁊ ꝓphetis obſeruata ſunt. Si vo intelligãtur nõ obſeruẽtur ſimiliter pꝛoſunt ſi tempoꝛi nõ ↄgruũt.⁊ tunc vtilitas illoꝝ eſi in ↄtemplatõe nõ in executõe. Non igit᷑ requirit᷑ obſeruãtia in ſignũ. quia intellectꝰ illius ad idem intelligendũ ſiue ſi ignificandum ſufficit. ¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ nondũ venit ſignatũ ꝑ ſabbatũ. Dicenduʒ ĩmo.ſabbatũ em̃ ſignat quietẽ in xp̃o ꝑ gr̃am iam habi⸗ tam in re. VUnde aug.ↄtra fauſtũ.Cuʒ queris ſabbati oci⸗ um quare nõ obſeruat xp̃ianus: Rñſio ĩmo pterea non ſeruat xpᷣianus: quia qð ea figura pᷣfigurabat iam xpᷣc im pleuit. In illo quippe habem?ſabbatum: qui dixit. Venite ad me omnes qui laboꝛatis ? onerati eſlis Aſath. xj. Itẽ ſignat quietẽ eternã.cui⸗ ſpes iam nobis reuelata eſt:⁊ iõ nõ manet ad legendũ ſolũ. VInde aug. ↄtra fauſtũ. Ceſſa⸗ tionem ſabbatoꝝ ſcʒ ab operibo ſeruſlibo iam quidez ſuꝑ⸗ uacus dicimꝰ ad obſeruãd uzʒ: exquo ſpes reuelata eſt nrᷣe guietis eterne. nõ tamẽ ad legendũ 2 intelligendũ. IJdẽ ha betur ab hugo. diſtinguendo duplex ſabbatũ dei duplex bomĩs.oſtendẽs ꝙ ſabbatũ ⸗2 res. ſic q̃tuoꝛ ſabbata vi⸗ tur omemoꝛari ſcriptura. Pꝛimuʒ illud in q̊ deꝰꝑfectis oꝑibo ſuis regeuiſſe dicit. Scom illud qð filijs iſr'carna⸗ liter enſtodiendũ mandat᷑.Terciũ illud qð ꝓplo dei ſeruã⸗ ũ pcipit᷑ Qnartũ illud qð ĩ pmiſſione ſabbatũ p ſabba⸗ to ſuis de dilectoꝛibo pollicet. Duo igit ſunt ſabbata exte rius:vnũ dei ⁊ vnũ homĩs.duo interiꝰvnũ dei 2 vnũ hoĩs Sabbatũ illud quo exteriꝰ ab oꝑe ceſſare dicit᷑.ſabbatũ ẽ illiꝰinterioꝛis ſabbati in quo ip̃ius eterna iĩmoꝛtaliſq; eteꝛ nitas incõcuſſa beatitudine ꝑfruens:nullo vnꝙᷓ laboꝛe fa⸗ tigatur. Sabbatũ bomiĩs ꝙ ei exteriꝰſeruandũ viſibiliter p̃cipit:ſacramẽtuʒ eſt interioꝛis ſabbati.vbi mens ſancta ꝑ bonã ↄſcientiã a ſeruitute peccati quieſcẽs:in gaudio ſpi rituſſancti iocundat᷑.hoc ſabbatũ quiſgs in pᷣſenti vita ſer uauerit:ꝑneniet ĩ futura vita ad illud eternũ ſabbatũ vbi nulla ſentiet mala.bec hugo. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ da⸗ tum eſt pᷣceptũ de ſabbato ĩ memoꝛiã quietis dei.dicendũ i nec ꝓpter h opoꝛtet ſeruari.qꝛ memoꝛia illa ſufficiẽt ba⸗ betur ex lectõe ſcripture.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſabbatũ ſignat pᷣmã ſtolã ⁊c.dicẽduzʒ ſabbatũ nr̃m qð fit die. vij ſignat beatitudinem in. viij. etate que erit ex vtraq; ſtola. Vnge ſignat quietẽ aĩe in coꝛꝑe habente ſtolã ſuã. Pꝛet. ſabbatuʒ iudeoꝝ ſignat pꝛie quietem a laboꝛe.nec ſignat quietem in fruitõne i querat᷑ ratio mutatõnis in die viij. Qota ꝙ quatuoꝛ lunt cauſe quare ceſſanduʒ fuit ſab⸗ bato ⁊ vacandũ diuinis.ſcʒ cauſa exẽplaris ſcʒ quies dñi ab vniuerſo oꝑe qð patrarat Beñ.j.Iinalis quies futura quã multi habebat in ſpe ſcʒ ꝓuectõꝛes.materialis ſiue q⸗ ſi materialis deſcenſus mãne die.xj.in ſuſtinẽtia ad duos dies:ne opoꝛteret oꝑari colligẽdo die ſabbati. vnde Exo. xvj. dixit moyſes.requies ſabbati ſanctificata ẽ dño. Cau ſa efficiẽs inftictõ pene.vñ trãſgꝛeſſoꝛes lapidabãt᷑. Cau ſis aũt foꝛtioꝛibo melioꝛibo obſeruat᷑ ſabbatũ die octaua apud nos. Cauſa em̃ exẽplaris ſabbati nr̃i eſt reſurrectio xp̃ᷣi in plena quiete ꝑfecte fruitõnis.Cauſa exẽplaris ſab⸗ bati eoꝝ fuit quies dei ab oꝑibo: noſtra eſt quies in ꝑfecta fruitõne in pᷣſentia gloꝛie.dñs in no.le. quieuit die.viij.in ꝑfecta fruitone coꝛꝑis ⁊ aĩe ſcʒ quãdo reſurrexit. Item ſi⸗ nalis noſtra melioꝛ eſt que ſignificat᷑ ꝑ.viij.diẽ. ſcʒ quies in. viij.reſurrectõnis quã nos ſperamꝰꝛ expectamꝰ:qᷓ; illo rum que fuit ſolũ in ceſſatõne a laboꝛe.iudei em ceſſabant ab operibo in ſabbato Apter quietẽ futu ram illis:que erat in ceſſatõne a pena.antiqui em patres non habebant quie tem fruitõnis poſt moꝛtem.ſed omnes deſcendebãt in lim⸗ bum vbi erat quies a laboꝛibo.iQos autez ceſſamus ꝓpteꝛ quietem.viij.etatis que.viij. die ſignat᷑. que exiſtentibo in lege gratie ⁊ ſa bbatum lege gratie cuſtodientibx debetur. Item noſtra materialis melioꝛ eſt que eſt coꝛpus domini: cum. qð generaliter die dominico paſche datur: quod eſt melius q; mãna. Efficiens melioꝛ eſt:quia nos ex amoꝛe ꝗ eſt motiuũ in lege xp̃i:qᷓ iſtoꝛuʒ qui fuit timoꝛ:qui fuit mo tiuum in lege ve. amoꝛ ↄgruit.viij. diei ſignatõni: qꝛ amo⸗ re meret᷑ homo vitã que eſt in plena frunõe que erit ĩ. xij. etate.timoꝛe aũt nõ niſi carentia pene in qua fueꝛunt iuſti Aſcendentes in lege que ꝑ ſabbatum legis ſignificabatur IVnde timoꝛ ſigni fieatõni eoxꝝ ſabbati ↄgruit.⸗ Ad illud quod querit᷑ de pcepto de ſabbato ꝙ ita frequẽter iteratur Dicendũ ꝙ ſicut dicit dam. Cauſa ſabbati fuit racatio qᷓ eſt ad deum. vt ille carnalis lus terꝛenis cupiditatibo implicatus ꝑticulam vite tribueret vocationi⸗ veneratõi diuine.Quia vo ille populus erat dure ceruicis: difficili⸗ mus erat ad abſtrabendũ a terrenis 7 ad ↄuertendum ao celeſtia ⁊ diuina.⁊ ꝗpter hoc dies vacatõnis ita frequẽter illis repetebat᷑ ⁊ tranſgreſſio puniebat᷑. ¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ pᷣceptũ de ſabbato nõ eſt retractatũ a dño. DBicẽ⸗ dum ꝙ obſeꝛuantiã lr̃alem ⁊ ᷣm intellectũ iudeoꝝ reuoca uit.nde augu.li.q.no.Soluit ſane ſabbatuʒ ſaluatoꝛ:ſᷣ ſine pᷣiuditio dati ſabbati.Cum em̃ ſabbati iã tempꝰ ceſſa ret.iudei aũt ſabbatum adhuc manere aſſererẽt: ſaluatoꝛ ſabbatis oꝑans ſᷣm ſenſum iudeoꝝ ſabbatũ ſoluebat hec aug. igit᷑ ᷣm ſenſuʒ iudeoꝝ ſoluebat ſabbatũ opans ĩ ſab⸗ bato.vt.ix.Yoh̊.vbi dẽ. ꝙ lutũ fecit ex ſputo ⁊ liniuit ocu⸗ los ceci.⁊.v.YJohᷣ.pᷣcipiens infirmũ tolere grabatu. Zd illud quod queritur de obſerustõe paſche ⁊ penthecoſtes Dicendũ ꝙ non ea intentione nunc obſeruant᷑ quia? nũc ſeruatur paſcha in memoꝛiã reſurꝛectẽis dñice: ſed iũc in niesdei futnra ſinei⸗ dduos Ero, Can (Can ctang tectio tis ſab⸗ nbfeon wiiin Nenß⸗ Zquns niilo obant lecrat tanie lin⸗ Ppteꝛ woin ewr. minit odeſl noꝛe hit mo namo⸗ ti tii. ntiuſti obatur dillod crotur gtio ꝗ atib ratoi icili⸗ m a hnüter gnod Vice⸗ enoca gtonß dſa lvater gtbe⸗ ſobe⸗ touv/ es hüe cin n ¶ Nueſtio memoꝛiã liberatõnis ab angelo extermĩatoꝛe 2 liberatio⸗ nis ab egipto.de quo Exo.xij. Penthe.nũc obſeruat᷑ ĩ me⸗ moꝛiam miſſionis ſpũſſancti:ſ̊ tũc in memoꝛiã latõnis le⸗ gis Exo. xx. AUnde nec opoꝛtet alia feſta ab illis obſerua⸗ ta a nobis obſeruari:quia nec hec obſeruent᷑ ea intentõne a nobis qua abillis obſeruabant᷑.¶ Ao boc quoð obijcit᷑ de illo verbo math. Oꝛate vt nõ fiat ⁊c. Dicendũ vt habet a Hieꝛo. ad algaſiã. Ylerbũ illuo dñi duplicẽ habet intel⸗ lectum ſcʒ lr̃alem ſpũalem. tum ad lr̃alem exponitur de fuga tꝑe obſidionis bieruſalẽ a tito ⁊ veſpaſiano.vnde qᷓtum ad bunc intellectũ refert᷑ ſermo ad iudeos:ᷣm quo rum traditionem fieret tranſgreſſio ſi inirent fugã in ſab⸗ bato.vnde Hieꝛo.ad algaſiã.quidaʒ titi ⁊ veſpaſiani ad⸗ uerſus iudeos ⁊ p̃cipue hieroſolimiticã obſidionẽ pugnã⸗ q; ſacrificare volunt.byemẽ quoq; ⁊ ſabbatũ ſic interp̃ta tur vt eo tꝑe fugere cõpellant᷑ quando duricia frigoꝛis in agris ⁊ locis deſertis fugiẽtes latere non patit᷑.⁊ obſerua tio ſabbati aut puaricatoꝛes facit ſi fugiãt.aut hoſtiũ gla dijs ſubiacere ſi ſolũ ocium ⁊ pᷣcepta ſeruauerint.hec Hie ro.ſᷣm igitur bunc intellectũ referẽdus eſt ſermo dñi ad in deos exillentes in tꝑe obſidionis titi ⁊ veſpaſiani. Aliter exponit᷑ p̃ᷣim Hiero.ſpũaliter.Fᷣm ꝙ peꝛ byemẽ toꝛpoꝛ fidei caritatis ſignat᷑:⁊ per fugam in ſabbato ſignatuꝛ toꝛpoꝛ in diuino oꝑe ĩminente ꝑiculo.vnde Hiero.ad algaſiam. Hꝛandus eſi dñs ne in exoꝛdio fidei creſcentis etatis oꝛia tur byems. de quo ſcriptum eſt.hyems abijt ⁊ receſſit: ne ocio toꝛpeamus.ſed ĩminente naufragio ſuſcitemꝰ doꝛmiẽ tem dñm atq; dicamus.p̃ceptoꝛ ſalua nos perimꝰ. hec hie ro.Ex his patet ꝙ nõ tenemur ad obſeruãtiam ſabbati le galis ex verbo p̃dicto.quia ſi ̃aliter intelligit᷑:referri de⸗ bet ad iudeos.ii ſpũ aliter non facit ad ꝓpoſitum.: Ad il⸗ lud quod ſequit᷑ dicẽdũ ꝙ multa tunc fiebant.nõ ex dicta⸗ tione legis naturalis: ſed ex inſtinctu ⁊ cõſilio dei. Sicut dicit magiſter hugo.de oblatõne decimaꝝ ⁊ alijs ſacramẽ tis que tunc exercebantur. ꝓpter quod non ſequit᷑ ſi ſerua⸗ batur ante legem. ꝙ hoc fuerit ex dictatõne naturalis va⸗ cationis: ⁊ quia de hoc determinatum eſt in.iij.li.hic iſta ſufficiant. — —,— 6 o. vij. de ciꝛcũciſiõe Abitum eſt ſupꝛa de ſacramentis legalibus in genere. Dicen⸗ dum eſt ſpecialiter de circumciſione.Pꝛi mo ergo queritur de circumciſionis diffi nitione. Secundo de inſtitutione. Ter⸗/ cio de eius latione. Quarto de obligatione. Qumto de ſi⸗ grniſicatione. Sexto de integritate. Septimo de efficacia. Octauo de iteratõne.Qono de duratione.Decimo de xpᷣi circumciſione. . B embꝛum pꝛimum Veritur ergo pꝛimo quid eſt circũciſio. Et diffinitur ſic a dama.Circũciſio eſt ſignum determinans iſrahel a gentibo cum quibo cõ uerſabatur.Aliter vᷣo ponitur talis diffini⸗ tio. Circũciſi io eſt ſignaculũ curatõnis ab oꝛiginali. Ter cio dicitur circũciſio abſciſio ſuꝑfluitatis concupiſcentie. ⁊ boc in parte habetur a dama.dicente. peccatum eſt ſuꝑſluitas concupiſcentie.hmõi autem abſciſio fuit circũ⸗ ciſio que ſignificabat᷑ in abſciſione ſuꝑfluitatis inutilis in mẽbꝛo hominis.hoc habetur in glo.inj.ad Ro.ibi.ſignuʒ accepit ⁊c̃.vbi dicitur circũciſio exterioꝛ dicitur ſignũ in⸗ terioꝛis circũciſionis.tale ſcʒ ꝙ ſit habens ſignaculum ſi⸗ gnificate.vt ſicut carne libidinis in circũciſione homo ſpo liatur:ſic anima ſpolietur omnibo ſoꝛdibo pꝛime natiuita tis. ¶ Circa hoc dubitatur ſic. Si vnius rei vnũ eſt eſſe: vnius vna debet eſſe diffinitio. Item quod ponit᷑ in ra⸗ tione alicuiꝰ:ꝑſe ↄuenit eidem ſicut vult phᷣus.ergo cum eſſe circũciſionis determinat᷑ in ſignificatõne ſiue in ſigni⸗ fican 4o ꝑ ſe:vt ex pꝛima ratõne patet: ergo illi non ↄuenit ſeptima ratio efficiẽtie ſiue efficiẽdi.ergo eſſe eiꝰ ſolum eſt in ſigni⸗ ficando nõ in efficiendo quod eſti falſum vt infra patebit. ¶ Mtum ad ſcðᷣaʒ obijcit᷑. Ratio illa nõ diſtinguit circũ⸗ ciſionem a baptiſmo. baptiſmꝰ em ſignũ eſt curatõnis ab ꝛiginali. Similiter oblatio que offerebat᷑ ante datam cir cũciſionem cũ fide erat ſignũ curatõnis ab oꝛiginali:non ergo eſt ratio ꝓpꝛia circũciſionis.¶ Similiter obijcitur de tercia ratione.Cum em̃ in baptiſmo abſcindat᷑ aliquid de ſuꝑfluitate ↄcupiſcentie vt patet ꝑ dama.nõ tm̃ ↄuenit ra tio illa circũciſioni¶ Ao pꝛimũ dicendũ.ꝙ reuera vnius vnum eſt eſſe ᷣm ratoeʒ ſiue cauſaʒ vnam. ⁊ ſimiliter vna diffinitio: m aũt diuerſas plures.Vnde dicendum eſt.q; in hoc differunt he tres rationes.ꝙ pꝛima eſt circũciſiõis rnqtum eſt ad diſtinguẽduʒ. ſcða eſi eius inqtum eſt ↄtra moꝛbum oꝛiginalem.tercia eſt inqtum eſt in remediũ con tra ↄcupiſcentiam que eſt ſequela culpe oꝛiginalis.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ dama.non ponit plenam diffinitionẽ circũciſionis:ð̊ ſolum qᷓtum ad vnaʒ eiꝰ ꝑtem. Circũciſio em̃ determinabat᷑ circa duo.quoꝛuʒ vnũ erat in diſtinguẽ do. aliud in efſiciendo. Ad duo em̃ erat pꝛincipalit ſcʒ ad deletionẽ oꝛiginalis ⁊ ad diſtinctõeʒ ꝓplłi dei a nõ populo. NQuelibet em̃ ratio nõ dicit totũ eſſe:ſᷣ vna dicit eſſe mate⸗ riale:alia foꝛmale.¶! Ad aliud dicendũ eſt. ꝙ licet ceſſent alia ſigna curatõnis ab oꝛiginali:tñ nullum erat ꝑmanẽs in carne in qua fieret iudiciuʒ curatõnis ab oꝛiginali niſi in circumciſione.⁊ ſic intelligenda eſt ratio ſigni ſcʒ in car ne ꝓmanens. Sacrificiũ em̃ vel oblatio fuit ſignum exte⸗ rius:baptiſmus vᷣo qui eſt ablutio coꝛpoꝛalis: ſignum eſt ablutionis ſpũalis.ablutio aũt coꝛpoꝛalis nõ eſt ꝑmanẽs in carne.il Ad illud quod obijcitur de tercia diffinitione. dicendũ ꝙ licet in baptiſmate abſcindit᷑ de ſuꝑfluitate cõ⸗ cupiſcẽtie ⁊ pluſqꝙᷓ in circũciſione:tamẽ magis aꝑpꝛopꝛia⸗ tur ratio ſigni abſciſionis hmõi circũciſioni.quia ſicut in circũciſione tollitur quedam particula carnis maioꝛe ma nente: ita tollitur quedam pars ↄcupiſcentie altera manẽ te.qᷓtum eſt vi circũciſionis.In baptiſmo autem fit ab⸗ lutio carnis a ſoꝛdibus ⁊ in hoc ſignat ablutionem ſpiri⸗ tualem a ſoꝛdibus peccati. — ¶ Membꝛn ſecũdum Equit᷑ de inſlitutõe circũciſionis.Et pꝛimo de ↄgruẽtia inſtitutõnis ſiue de inſtitutione ex ꝑte ↄgruẽtie. Scðo de inſtitutõne ex par⸗ te legis. Leꝛcio ex ꝑte tempoꝛis. Articulus pꝛimꝰ E pꝛimo duo querũt᷑. Pꝛimũ eſt vtꝝ ↄgruebat oc remedium inſtitui.· Scdm vtꝝ cõueniebat inſtitui remediũ inferẽs leſionẽ. irca pꝛimũ queritur..S. j. ſic vt dicit dama. Circũciſio eſt ſignũ determinãs iſrahel a gentibo cum quibo ouerſabat᷑.ſ̊ conſtat ꝙ ↄgruebat iſtã fuiſſe diſtinctionem: ergo cõgruebat illius inſtitutio quo hec ſiebat diſtinctio.¶ Item vt dicit hugo.opoꝛtuit vt ᷣm pꝛoceſſum tempoꝝ ſpiꝛitualiũ gratiaruʒ.ſigna magis ſem per ac magis euidentia ac declarantia foꝛmarentur. vt cũ ſalutis effectu creſceret cognitio veritatis.ſed obſcurum fuit ſignum emundatõnis in determinatõne: ꝓpterea da⸗ ta eſt circumciſio vt virtutem inſtitutõnis euidentius de⸗ monſtraret. hec hugo. Exquo igitur in circumciſione eſt maioꝛ euidentia iuſtificatõnis:congruebat ꝙ eſſet inſtitu ta poſt ſacramẽta legis nature.¶ Cõtra.ſucceſſio ſacmẽ⸗ toꝝ debet eẽ ꝑ pꝛogreſſum ꝑfectoĩs.igit᷑ cũ ante circũciſio⸗ nem purgatõ fiebat ꝑ ſacramẽtũ ſpũale ſcʒ fidem: videt᷑ incõuenienter ſuccedit circũciſio que eſt ſacramẽtũ carna le:cũ ſpũale ꝑfectius ſit qᷓ carnale. Itez ex boc eſt ars ⁊ artifex ↄmẽdandꝰ.qꝙ illud qð intendit: facilitate quadam facit ſiue pꝛoducit in eſſe.ſed ſacramẽtis legis nature faci⸗ lius fiebat curatio oꝛiginalis qᷓ circũciſione: q̊ magis cõ⸗ mendãduꝶ eſt artifex boc mõ curado qᷓ illo. mĩme cõne⸗ niebat circũciſionẽ inſtitui ad euratõeʒ oꝛiginalis. Itẽ nõ plus dimittebat᷑ œ oꝛiginali fide in circũciſione ꝙᷓ fide in ſacrificijs. ergo cũ ſacramẽto circũciſionis curabat᷑ ab oꝛiginali maioꝛi difficultate: mime ↄueniebat ꝙ pᷣcedenti bus ſuccederet. flio ꝙ grua fuit inſtitutio circũci⸗ ſionis.quia fuit ſignũ magis euidens curationis oꝛigina⸗ lis ſicut vult hugo:qᷓ; pcedentia.tũ ꝓpter ablatõeʒ circula rem.moꝛbo em̃ oꝛigin alis circulariter currebat.quia ſᷣm anſeł.ꝑſona coꝛrũpit naturã ⁊ natura coꝛrũpit ꝑſonam. tum ꝓpter ablatõeʒ penalẽ. quia cum oꝛiginole ↄtrabat᷑ ꝑ celectatõeʒ circa mẽbꝛum generatõis ⁊ circa illa que cuʒ xælectat᷑ in oꝑe mẽbꝛi illiꝰ.in ablatione ⁊ paſſione illiꝰmẽ bri ⁊ mẽbꝛoꝝ ꝓpinquoꝝ:euidentiꝰ expᷣmitur curatio oꝛigi nalis ſacramẽto circũciſionis qᷓ ſacramẽtis pᷣcedentibus: 4 Ao illud qð pꝛimo obijcit᷑ dicendũ ꝙ ſacramentũ circũ⸗ ciſionis nõ excludit purgatõeʒ ꝑ fidem.ĩmo pꝛioꝛibo ſacꝛa mentis pꝛeter boc ꝙ eſt cuidentioꝛ curatõ ꝙᷓ illa:ſuꝑaddit multiplicẽ vtilitatẽ Zota igit᷑ ꝙ multiplici de cauſa in ſtituta fuit circũciſio.ſcʒ in ſignũ.in figurã.in remedium. In ſignũ aũt multiplex·qꝛ in ſignuʒ fidei interioꝛis.quia ante circũciſionẽ erant mẽbꝛa intꝰ ſola fide vnita. ſ̊ ſacra⸗ menx circũciſionis vnitas illa exteriꝰoſtendit᷑. Unde hu go. ſub lege naturali qui fideles extiterãt: ſola intus fide vnita fuerãt. vt ergo ad interioꝛẽ vnitatẽ ↄmẽdandã exte⸗ rioꝛ ↄdeꝛet᷑ ⁊ eſſet in maniſeſto.foꝛma fidei data eſt abꝛahe ad om nes ex ipᷣo naſcituros:vt pꝛimũ in illiꝰfoꝛma vnum eſſent qui ex ipo naſcerent᷑.poſtea ⁊ vnũ fierẽt qui in eadeʒ fide ipᷣi ſociarent᷑. Pꝛet.in ſignũ caſtitatis ſeruãde ⁊ im⸗ pudicitie reſcindende.ablatio em̃ a mẽbꝛo in quo ſolet do⸗ minari libido in pudicitiã reſcindẽdam figurat.hec ratio habet᷑ in glo.Geñn.xvij.⁊.iiij.ad Ro.ſuꝑ illud ſignaculuʒ fidei iuſticie.q Pꝛet. in ſignũ diſcretõis illiꝰ ꝓplłi ab alijs hec ratio habet᷑ in locis pᷣdictis ſcʒ in glo. Geñ.x vij.⁊.iiij. ad Ro.⁊ a dama.Item in figurã multiplieẽ.qꝛ in figu⸗/ ram ablatõis coꝛruptõnis coꝛꝑalis ↄtracte ex oꝛiginali in generali reſurrectõne.Pꝛet.in figuram purgatõnis faci⸗ ende tꝑe gratie ꝑ xpᷣm ſiue ꝑ bapii ma xpᷣi.he cauſe tangũ tur in glo.pꝛedicta.iiij.ad Ro.Dicit᷑ em̃ in glo.ideo pꝛece pta fuit circũciſio: quia nõ poſſet melius ſignari per xpᷣm tolli oꝛiginale peccatũ.⁊ conſequẽter ponit ratõeʒ dicens. Cum pꝛepucio quippe omnis homo naſcit᷑:quẽadmodum ⁊2 cum oꝛiginali vel circũciſus pꝛepuciatũ gignit traiciẽs in illum quo ipᷣe iam caruit.ſicut baptiʒatus in filiũ queʒ generat carne reatum traicit oꝛiginis:a quo ipᷣe iam liber erat. In remedinʒ oꝛiginalis vt habet᷑ in glo.ſupꝛadicta. iiij.ad Ro.4 Pꝛeter has cauſas ſunt alic.vna eſt ceꝛta ſa lus paruuloꝝ ſiue certitudo ſalutis eoꝝ.quia ſi parentes eſſent infideles:non purgabant᷑ paruuli fide eoꝛum.Alia fuit eicatia purgatõnis ᷣm opinionẽ ponentiũ qð opus operatum diminuebat de coꝛruptione carnis.Ex bhis pa⸗ tet ꝙ ſacramentum illud ſequit᷑ alia ↄgrue ſicut quod fuit amplioꝛis vtilitatis. ¶ Pꝛeter has cauſas alie aſſignan⸗ tur quare pꝛecepta fuit abꝛahe de quibus infra dicetur. 4 Ex his patet reſponſio ad illud qð ſequitur.quia mul⸗ tiplex fuit vtilitas huiꝰſacramenti que non fuit ſacramen toꝛum legis nature.l Ad vltimũ dicendum ꝙ licet tantũ dimittebat᷑ de culpa oꝛiginali fide in ſacrificijs quãtum fi xe in circũciſione:quia tota dimittebatur vtrobiq;. Pro⸗ babiliter tamen pꝛeſumit᷑ ꝙ plus tollebatur de concupiſcẽ tia oꝛiginalis fide ⁊ circũciſione:qᷓ fide cum ſacrificijs.et pꝛeter hoc pluꝛes accidebant vtilitates ex hoc qᷓᷓ ex alio vt tactum eſt. ¶ Circa ſecũdum SS. ij. quo querit᷑ vtrum congruebat remedium dari inferens le ſionem ſcʒ penam. E ſic videtur. quia contraria contra⸗ Tis curantur tam in materialibo qᷓ in ſpũalibus.ergo cuʒ oꝛiginale contrahat᷑ ex delectatione accidente ꝑ opus mẽ⸗ bri generatõnis:⁊ circa illud idem in paſſione illata debzʒ curatio fieri oꝛiginalis. maxime exiſiente tempoꝛe q̊ mũ dus erat quaſi in etote inuentutis quãdo ꝑſone apte ſuns ad onera ſuſlinzda: 7 currẽte lege timoꝛis ⁊ rigoꝛis.⸗] SItẽ iuſticia dei requirit.ꝙ filius punitur pꝛo peccatis patris Legitur em̃ Exo.xx.Ego ſum deus foꝛtis zelotes viſitans iniquitatẽ patrũ in filios. Sed conſtat ꝙ quicꝗd facit deꝰ iulte facit.ſeo oꝛiginale peccatũ non eſt ſolũ peccatũ parẽ⸗ tum.ſed 2 filioꝝ. Parentũ em̃ eſt cauſaliter: filioꝝ auteʒ actualiter.ergo remediũ curatiouis ab oꝛiginali iuſte de⸗ bet eſſe illatiuũ pene.⁊ maxime exiſtentibo conditionibus tempoꝛis ⁊ legis pꝛedictis.Contra.deus non delectat᷑ in penis noſtris.ergo medicamẽta cxi debent eſſe ſuauia: non inferentia graues leſiones.¶ Item oꝛiginale contra⸗ ctum eſt culpa alterius.nullo iure punit᷑ aliquis pena ſen ſus pꝛo culpa alterius licet pena dapni:vt em̃ dicit glo.ſu per illud pᷣs.ſQe tradas me in animas tribulantiũ.omne peccatũ in ſuũ redit auctoꝛeʒ culpa plectit ſuos auctoꝛes. ¶ Item peccato oꝛiginali nõ debet᷑ pena ſenſus. Vñ par⸗ uuli decedentes cum oꝛiginali nõ puniũt᷑ niſi pena dapni eadem ratione nec in vita tempoꝛali puniri de bẽt.¶ Item ⁊ ſi opoꝛtuit hoc ſacramentũ dari in tãta violẽtia ⁊ leſione quare ſolũ in ſanguĩs effuſione.q SItẽ ſicut ex culpa alteꝛi us ↄtrabit᷑ oꝛiginale: ſił ex alio debet habere remedium eiuſdem. Vnde ꝑuuli ante legẽ ſanabant᷑ in fide parentũ. ea ratõne videt᷑ ꝙ in lege ſcripta debeant purgari ꝑ circũ⸗ ciſionem parentũ. Sicut em̃ ↄtrahũt culpã a parentibo:⁊ pꝛo purgatõne eoꝝ de buerũt circũcidi parẽtes.⸗l Itẽ neq; in lege nature neq; in lege euãgelij erat remediũ oꝛigialis penale: a ſimili videt᷑ ꝙ nec debuit eſſe in lege ſcripta. vel quaꝛe ſic¶ Rniſio.ꝙ etſi ꝑuulis nõ debet᷑ pena ratõe qua ꝑſone ſimpłꝛ ſunt:debet᷑ tamẽ ratõne qua ꝑſone ex natura tali ſcʒ ex maſſa peccatrice.Sicut em̃ cõtraximꝰ a pꝛimis parentibo naturaʒ habentẽ cauſam culpe:ſic ⁊ hbabentem reatum pene.vndc.ij.Ephe. atura ſumus filij ire.i.vin dicte pᷣm augu.Nota ꝙ dicit᷑ natura.hoc eſt:quia natuꝛã cui debebat᷑ pena ↄtraximꝰab eo. Ad hoc qð obijcitur ꝙ deus non delectatur in penis noſtris. Dicendũ ꝙ pena cõ parat᷑ ad punitum ⁊ ſic nõ placet deo. Non enim creauit nos ad puniendũ.Comparat᷑ etiã ad meritum ſcʒ ad pre⸗ exiſte ntẽ culpam: ⁊ ſic eſt in ea manifeſtatio iuſticie ⁊ oꝛ⸗ dinis.⁊ ſic placet deo inqᷓtuʒ iuſtus ↄparat᷑ ad ſinẽ vel ef⸗ fectum.vtputa iuſtificatõeʒ rei.⁊ ſic placet ei inqtuʒ mile ricoꝛs.Vndẽe in punitõe que eſt via ad iuſtificatõeʒ: relu⸗ cet iuſticia ⁊ miſeðia.⁊ ita eſt deo placẽs.⁊ talis fuit pena circũciſio.nõ ergo delectat᷑ in pena inqtuʒ pena ſ̊ inqtum iuſta.¶ Ad ulluo qð obijcit᷑.ꝙ nullꝰ punit᷑ pena ſenſus ꝓ eulpa alterius.Dicendum ꝙ hoc veꝝ eſt vbi nõ eſt aliqua ↄmunicatõ in culpa.nõ ſimiliter ẽ hic:qꝛ ↄmunicamꝰcum parentibo in culpa: quẽadmodũ habentes ab eis naturaʒ que eſt canſa culpe.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ pcto oꝛiginali non debet᷑ pena ſenſus ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ boc veꝝ eſt de illa que eſt pena tm̃:⁊ nullo mõ purgatoꝛia xel via ad ſalutẽ. vt illa que eſt in inferno. bene aũt debet᷑ illi pena vite pᷣſen tis:que põt eſſe via ad ſalutẽ.q¶ Ad illud qð ſubdit᷑ ꝙ paꝛ uuli nõ puniũtur in inferno niſi pena dãpni.Dicenduʒ ꝙ; decreto dei pꝛimꝰhomo fuit reus duplicis moꝛtis:pꝛeuari cando diuinũ pᷣceptũ Geñ.ij. Quacuq;ʒ die ↄmederis.glo. Hede.duplex moꝛs ſignificat᷑.aie teo diſcedẽte:qui eſi vi⸗ ta eius.⁊ coꝛpoꝛis quã in finẽ vite accepit:ſᷣ ⁊ ſtatim neceſ ſita tem moꝛiendi incurrit.pena igit᷑ oꝛiginalis attendit᷑ in pena ſenſus:que attendit᷑ in pena moꝛtis ⁊ neceſſitate mo riendi.⁊ pena dãpni que eſt carentia dei q;tuʒ ad eſſe gra⸗ tie ⁊ gloꝛie.neceſſitati em̃ moꝛiẽdi annexa ſunt incõmoda que patit᷑ naturaliter homo ante moꝛtẽ. ꝓpter quod penã ſenſus non patiũtur decedentes poſt moꝛtem in oꝛiginali tm̃.quia igit᷑ decretum dei qᷓ;tum ad penam ſenſus non eſt niſi ad moꝛtem:⁊ ea que annexa ſunt obnoxietati moꝛtis: pena paruuloꝝ terminatur in moꝛte.¶ Ad aliud dicẽduʒ ꝙ in figuram purgatõnis ⁊ redemptõnis humane future ꝓ ſanguinem xpi: inſlitutum fuit ſacramentum hoc effaſi one ſanguinis. Vnde Oꝛigenes ſuper epiſtolam ad Ro. ſcriptum eſt in epiſiola.petri.j.ca.j. Quia redempti ſumꝰ nõ coꝛruptibili pᷣcio auri ⁊ argẽti.ſed pᷣcio ſanguĩs vnige⸗ — —— — — — ᷣemm em -- N tris ang des ae⸗ ure ede⸗ bg tent kauia: ltra⸗ naſen nonne cores. Pipen dipn Nen lſo⸗ alter lediun renti. rciͦ lilp⸗⸗ eneg alis eel eoa Auura pümis benten eüpin nammi innt, penach cremit 1opre 70 le⸗ unſe tan⸗ tpena Stum ſus aliqva ncum ataroz ignani deie dſalut. hiteßſen topen ndnz grenari Be iell vi⸗ nneceſ ndit in atemo ſega⸗ omnoc opend none morms dicidz eſutmt o Ko. jſun⸗ nige ¶ Mueſtio niti. Si ergo pꝛecio empti ſumꝰ vt ⁊ paulus aſtipnlat᷑:ab aliquo ſine dubio empti ſumꝰ.cuiꝰerimus ſerui.qui ⁊ pꝛe cium popoſcit qð voluit: vt de poteſtate dimitteret quos tenebat.tenebat autẽ nos dyabolus cui diſiracti fneramꝰ peccatis noſtris.popoſcit igit᷑ pꝛeciũ noſtrum ſanguinem xpᷣi veruʒ:donec xpᷣi ſangnis daret᷑.qui tam pꝛecioſus ſuit vt ſolus pꝛo omniũ redemptione ſufficeret.neceſſariũ fuit eos qui inſtituebant᷑ in lege vnũquẽq; pꝛo ſe velut ad mu⸗ tationem quãdam future redemptõnis ſanguinẽ ſuum da re.⁊ ꝓpterea nos pꝛo quibo ↄpletum eſt pꝛeciuʒ ſanguinis xpᷣi.non neceſſe habemus pꝛo nobiſipᷣis pꝛecium.i.ſangui nem circũciſionis offerre.q Ad illud quod ſequitur dicẽ⸗ dum ꝙ licut dictum eſt quia exiſtentibo in oꝛiginali ratio⸗ ne qua habent parteʒ maſſe peccatricis:debitoꝛes ſunt pe ne nõ modo parentes eoꝝ. aũt ante legem purgati fue runt fide parentum.hoc fuit ex habũdanti gr̃a laluatoꝛis diſpenſantis: ⁊ ꝓuidentis eis de remedio mitiſſimo ꝓut melius congruebat ſtatui illoꝛum. Pꝛet.ratõne qua circũ ciſio ſacramentum eſt:debet in eo fieri cuiꝰ culpe eſi reme dium.ablatio em̃ in iſtis non eſt ſignum ablatõnis in alio 4 Ao vltimum dicen dũ.ꝙ ſecus eſt xe lege euangelij:⁊ na ture:⁊ lege moyſi.lex em̃ euangelica eſt ſex clementie ſiue miſericoꝛdie. ꝓpter quod conueniebat ꝙ remedium oꝛigi⸗ nalis illa exiſtente non eſſet illatiuũ afflictionis ſiue pene Currente autem lege nature mundus erat adhuc in etate infantili:ꝓpter quod non conueniebat ꝙ remedium oꝛigi⸗ nalis eſſet illatiuũ afflictionis: ſed magis manſuetudine quadam manuducens ſine leuitate vt infra patebit.ſ̃̊ lex moyſi ſuit lex rigoꝛis:ꝓpter quod conueniebat vt in eo el⸗ ſet penalis curatio. rticulus ſecũdus Equitur inquirere de inſtitutõne circũciſionis ex parte legis.hoc eſt qua lege currente fuit in⸗ ſtituta. inſtituta fuit currente lege nature. patet Geñ. xvij. Item circũciſio nõ eſt ex moyſe vᷣ ex patri bus Joõᷣ. vij. ſed omnia ſacramenta legis moy ſi erant ex moyſe.igitur ⁊c.qſContra.illa ſacramenta dicunt᷑ ꝓpꝛia alicuius legis que illa terminata terminãt᷑.ſed circũciſio terminata eſt cum lege ⁊ ceſſauit ceſſante lege.4 Item nõ numerat᷑ circũciſio inter ſacramenta legis nature:qꝛ non erant niſi tria m hugo.ſcʒ decimatio.ſacrificiũ ⁊ oblatõ igitur nõ erat de ſacramentis legis nature.¶ Item inſti⸗ tutio nõ ꝑtinebat ad legem nature: quia lex nature ↄmu⸗ nis erat omnibo.ſed circũciſio ꝓpꝛie data erat generi abꝛa he.Nec ad legẽ ſcriptã:cum illa currente iudei eſſent infir mi ⁊ carnales:⁊ vehemẽter afficiebant᷑ ⁊ cõdelectãdo dele⸗ ctationi pꝛolis ⁊ ↄpatiebant᷑ paſſioni. Vnde leſio in ipſis ⁊ in pꝛole poterat eſſe cauſa ſcandali 2 receſſus a lege.qð patet.iiij.exo. Vbi legit᷑ ꝙ circũciſo filio moyſi dixit mat᷑ pueri ad moyſen ſponſus ſanguinũ.tu mihi es.⁊ dimiſit eum poſtỹ dixerat ſponſus ſanguinũ tu mihi es ob circũ⸗ ciſionem. Nec ad legem euangelij hoc patet.(¶ Rñſio.di⸗ cendum ꝙ circũciſio fuit ſacrainẽtũ legis ſcripte:ſuccedẽs ſacramentis legis nature.¶. Ad illud qð pꝛimo obijcit.di cendũ ꝙ nõ fuit inſtituta currente lege nature quia erat le gis nature:h̊ vt ipᷣa eſſet p̃ᷣparatõ quedã ad legeʒ moyſi:2- vt eſſet exoꝛdiũ obſeruãtie legalis.Vnde hugo.Sacramẽ⸗ tum circũciſionis ante legis lationẽ datũ eſt.⁊ ꝑ ipᷣam q̃; dam pᷣparatõ ad ſuſcipiendã legẽ facta eſt.⁊ alibi.q;uis ꝑ moy ſen lex ſcripta data ſit ante moyſen:tñ obſᷣuãtia lega lis in circũciſione exoꝛdiũ ſumpſit.Oicendũ igit᷑ ꝙ fuit ſa cramẽtuʒ legis ſcripte.tñ inſtituta fuit ante legẽ ꝓgpt᷑ cau⸗ ſas pᷣtactas.ſcʒ vt in ipᷣa legalis obuãtia exoꝛdiũ ſumeꝛet 7 ipᷣ̃aʒ eſſet quedã pᷣparatõ ad legem ſuſcipiendã.4 Ad illuo qð obijcit᷑.ꝙ nõ erat ex moyle.dicendũ ꝙ boc dicit: quia illi nõ fuit datũ pᷣceptũ de inſtitutõne: ſ̊ abꝛahe ⁊ fi⸗ lijs eius cuʒ ipo.vnde hugo.Mandauit deꝰabꝛahe vt cir cũcideret pellẽ ſuam.ſibi in ſignũ: poſteris in exemplum. Av illud quod vltimo obijcit᷑ ꝙ inſtitutõ non ꝑtinebat ad legem nature que omnibo erat ↄmunis.Dicenduʒ ꝙ vt — „ Beptima tactum eſt. licet eſſet inſtituta currente lege nature:non ta men inſtitutõ illa legis nature erat. Illa aũt currẽte 2 an⸗ te legem ſcriptã data fuit ⁊ inſtituta ꝓpter cauſas pᷣtactas. 7 etiam quatenꝰꝑ hoc ſignaculuʒ populus dei ab infideli⸗ bus diſcerneret᷑ vt dicit hugo. Pꝛius em̃ erat populꝰ cui danda erat lex de cultu dei diſcernẽdus ab alijs: qꝙ; lex da⸗ ta illis.q Ad hoc quod addit᷑. ꝙ leſio vehemens poterat eſſe cauſa ſcandali ⁊ receſſus a lege ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc ve⸗ rum eſt niſi eſſet vtilitas ↄſequẽs.⁊ maxime curatõ apoꝛi ginali.vnde ſicut mat quãtũcũq;ʒ diligit filiũ ſuũ:paciẽter ſuſtinet ĩmo deſiderat ꝗ cauteriet᷑ vel ſcindat᷑ vt ſic curet᷑ a moꝛbo ꝑiculoſo.ſic fuit tunc.Sephoꝛa aũt abhoꝛruit ciꝛ Eciſionẽ ꝗꝓpter grauitatẽ ⁊ in cõſuetudinẽ.⁊ ꝓpter hoc do minus ꝓuide dedit pꝛimũ pᷣceptũ de circũciſione homini ꝑfecio ſcʒ abꝛahe.aliter aũt de illis fuit qui erant legi ſub iecti qui fuerunt aſſueti ad hoc⁊ alia legis ſtatuta:qui eti am maxime gloꝛiabant᷑ ex hoc ꝙ fuerũt circũciſi. rticulus tercius Equit᷑ de inſtitutõe inquirẽ quãtuʒ eſt ex parte tempoꝛis.⁊ videt᷑ ꝙ nõ debebat inſtitui tũ qñ flfmuit inſtituta ſcʒ in tercia etate.qꝛ diſtinguutuꝛ etates humani generis quẽadmodũ ⁊ diſtinguit᷑ etas ſin⸗ guloꝝ hominũ.ſ̊ illa fuit tercia etas humani generis.que incepit ab abꝛahã. Sn illa quoq; etate nondũ fuerũt oĩno foꝛtes homĩes ad grauia ſuſtinẽda.⁊ maxime in pꝛincipio illius etatis.ſicut quãdo homo eſt in.xv.ãno.Circumciſio aũt difficilis fuit ⁊ dura ad ſuſtinẽduʒ: & non tũc fuit pᷣci⸗ pienda.¶ Item ſi circũciſio fuit maioꝛis efficacie q; ſacra menta legis nature ſcʒ decime ⁊ ſacrificia: quare nõ ſiatiʒ poſt lapſum nature inſtituta fuit:¶ Itẽ quare differebat᷑ vſq; ad tempꝰabꝛahe magiſqᷓ; vſq; ad tempꝰ patrũ eiꝰ.vi⸗ detur ꝙ tꝑe noe debuit inſtitui qñ renouatõ q̃dã legis fa⸗ cta eſt ⁊ foꝛma viuẽdi ſicut pʒ Beñ.ix.ponã arcũ meũ ⁊c̃. ¶ Pꝛet. tũc inſtitutũ fuit ſignũ federis inter deũ ? hoĩem. vnde Geñ.ix.Ponã arcũ meũ ⁊c.ſ̊ circũciſio ſilꝛ fuit pa⸗ ctum federis Geñ.xvij.erit pactũ meũ in carne vr̃a in ſe⸗ dus eternũ.4¶ Item ſi circũciſio fuit ſignũ ad diſtinguẽdũ credentes a nõ credentibo.ſicut abꝛaha ⁊ pptus iſrł qui ex ipᷣa ꝓceſſit ab infidelibo:videt᷑ ꝙ debuit dari circũciſio tẽ⸗ poꝛe patris abꝛahe ſcʒ thare.qui habitabat int chaldeos qui erãt infideles:vel illoꝝ qui pᷣceſſerũt.¶ Itẽ querit᷑ q̃ꝛe bis datũ fuit pᷣceptũ de circũciſione.ſemel Geñ.xvij.abꝛa⸗ he.ałs Joſue.v.ſcʒ ioſue.ij Itẽ quare ſuit datũ pꝛeceptuʒ de circũciſione iſtis duabo ꝑſonis.¶ Rñiſio.dicendum ꝙ circũciſio ↄueniẽter pᷣcipiebat᷑ in tercia etate.Ad cuiꝰeui⸗ entiam nota ꝙ circũciſio p̃cepta eſt in remediũ ↄcupiſcẽ⸗ tie carnalis.⁊ data cũ quadã grauitate ſiue leſione nõ mo dica. Vnde ratõ quare data fuit in tercia etate nõ in pᷣma vel ſcdᷣa ſumpta eſt ꝑ quãdaʒ ſilitudinẽ ad etatẽ hominis. NQuãdo em̃ homo ẽ in infantia vel pueritia:nõ eſt aptꝰad grauia ſuſtinẽda nec inſurgũt motꝰↄcupiſcẽtie in etate illa In adoleſcẽtia aũt que eſt etas tercia pullulant motus il⸗ liciti:⁊ tunc incipit homo eſſe aptus ad grauia ſuſtinẽda que ſibi imponũtur. In illa em̃ etate eſt foꝛtitudo homĩs creſcens.⁊ ſᷣm ꝙ creſcit foꝛtitudo:ſᷣm hoc pᷣcipiũtur ei ma gis difficilia. tum ratõne foꝛtitudinis inualeſcentis: tum ratõne concupiſcẽtie inſurgẽtis.¶ Ad illud ergo quod pᷣ⸗ mo obijcit᷑ dicendũ ꝙ nõ eſt oĩno ſimile in etate hũani ge⸗ neris ⁊ etate ſinguli homĩs. Sʒ ſimilitudo attendit᷑ ĩ hoc ꝙ poteſtas ↄgnoſcẽdi ſᷣm ſtatũ hũani generis magis ⁊ ma gis creuit ſᷣm aꝑpꝛopinquatõeʒ ad xpᷣm:licʒ in aligbo ꝑſo⸗ nis magis habudaret in pᷣma etate vel ſcdᷣa ⁊ tercia q; in quĩta.creſcẽte em̃ cognitõe:magis ⁊ magis ĩnotuit quãti tas moꝛbi ⁊ vtilitas remedij. VUnde licet circũciſio eẽt dif⸗ ficilis valde qꝛ valde erat vtilis: ꝑ magnitudinẽ vtilitatis temꝑat᷑ magnitudo grauitatis.⁊ iſta cognitõ foꝛtes effecit ad grauia ſuſtinenda ſcʒ circũciſionẽ ⁊ alia grauia legis. 4 Ad alið dᷣm.ꝙ ſiẽ vult hugo.ↄueniẽs fu it vt ſᷣm ꝙ ma gis ⁊ magis aꝑpꝛopinquauit aduẽtus ſaluatoꝛis.ꝙ ſigna ſalutis euidẽtioꝛa eẽnt ⁊ media efficacioꝛa.tamẽ ↄueniẽs ſuit vt eẽt multitudolſacramẽtoꝝ ſᷣm ꝓcelſuʒ tꝑm euidẽ⸗ tioꝛa in ſignificãdo:⁊ efficatioꝛa ĩ oꝑando:euidẽtiꝰſignũ ẽ circũciſio aliqͥ pcedẽte.ſꝛetea ĩ puimo tꝑe moꝛbo recẽs fuit et grauitas eiꝰ incognita.ꝓpt᷑ qð ↄueniẽs fuit vt ap⸗/ poneret᷑ leuis medicina ne egrotꝰreſpuẽt ꝓuidẽtiã. igit medicꝰ lenẽ adhibuit medicinã.·ſ.fidẽ ſolã ſiue fidẽ cũ ſa⸗ crificijs ⁊ decimatõne. poinualeſcẽte moꝛbo ⁊ eiꝰ quitate cognita: medicinã difficilioꝛẽ.ſ.circũciſionẽ.¶¶ Bo illuo qð q̃rit᷑ ð dilatõe vſq; ad tp̃s abrabe.dðm ẽ ꝙ młtipler ẽ rõ dilatõis vſq; ad tpᷣs abrahe.vna rõ ẽ pᷣrogatiua ſiðdi eiꝰ.Geñ.xv. Credidit abrahã deo et reputatũ ẽ ei ad iu⸗ ſticiã: qꝛ cĩ habuit p̃rogatiuã ſidei: ↄueniẽs fuit vt ab eo diſcretio fideliũ ab infidelibo inchoaret. Vñ.vij.iobañ Aoyſes dedit vobis circũciſionẽ ibi glo.ciꝛcũciſio data ⁊ iĩ ſignu magne fidei abrahe.idẽ dic̃ glo.xvij. Geñ. ⁊· iij ad Ro. A tꝑe aũt ade ĩ qͥ cepit oꝛiginale pctm. receſſeꝛat hõ a deo magis et magis elongãdo ſe Fm diueꝛſa geneꝛa pctoꝝ vſq; a d ſummũ ·ſ.pctm infidelitatis.ſic pʒ ex pꝛo greſſu libri geneſeos.qꝛ ̊ ĩ abrahã incepit renonatio et ad deũ appꝛopinq̃tio ꝑ fidei excellentiã: recte tũc data fu it circũciſio.vt q̃ mediãte fiẽt diſcretio fidelium ab aliss. ia rõ ẽ meritũ ꝑfectõis illiꝰobediẽtie.ꝓpter hoc autẽ data fuit illi circũciſio:vt ꝓbaret᷑ illiꝰobediẽtia ⁊ obedi⸗ entis meritũ augmẽtaret᷑. Añ glo.xvij. Geñ. tr ibo ð cau ſis pᷣcipit᷑ abrabe vt ꝑ obediẽtiã madati placeat:ꝑ cuius p̃uaricatõem adã diſplicuerat ⁊c. Idẽ habr.iiij · ad Ro. 2. vij.iohᷣ.in glo. Itẽ qꝛ ei data fuerit ꝓ miſſio de xpᷣo na⸗ ſcituro de eiꝰſemĩe.bugo.Circũciſionis ſacramẽtũ ſemĩ abrahe datũ ẽ.qtenꝰſingularis manẽt et diſcreta ð qua rc naſceret᷑. Itẽ alia ẽ.ꝙ ipe pꝛimꝰfuit de colẽtibo deuʒ gq ſeꝑauit ſe a colẽtibo ydola:vt geñ.xij. ꝓpter qð ↄueni⸗ ens fuit vt ab eo inciꝑet ſacramẽtũ diſtinctõis. Itẽ alia ẽ rõ ꝓ niſſio hẽditatis.geñ.xxij. In ſemĩe tuo benedicẽtur oẽs gẽtes.hec benedictio ẽ ꝑticipatõ hẽditatis regni.cõ neniẽs eĩ fuit vt ab illo cui ꝓmiſſa ẽ hẽditas.ſ.obtinẽda ĩ ſemĩe:inciꝑet diſtinctio tali ſigno ſiue caractẽ.cã ẽ:qꝛ il li facta ẽ ꝓmiſſio pateꝛnitatis. Vñ geñ.xvij.i 2ꝛõ vocabe ris vltra abram:h̊ appellaberis abrabã.qꝛ pẽem młtaꝛũ gætiũ ⁊c.et pꝰ.ſtatuã pactũ meũ inter me et te ⁊c.⁊ loqꝗt ibi de circũciſione.hec aũt paternitas nõ fuit ſᷣm carneʒ ſolũmõ:h̊ ſᷣm ſpiritũ.vt igit᷑ oñderet᷑ ꝓmiſſio paternita: tis facte intelligi debẽ ſᷣm ſpm̃ et nõ ᷣm carnẽ tm̃ ĩ ſigno diſtinctiuo fiebat diminutio carnis.patʒ igit᷑ q̃ꝛe inſtitu tio circũciſionis dilata fuit vſq; ad tpᷣs abꝛahe.Rõ autẽ dilatõis magis referẽda ẽ ad ꝑſonã abrabe qᷓ ad tps illi us.ↄueniẽter tñ fuit vſq; ad tpᷣs illiꝰdilata.Ex his patzʒ qre nõ inſtituta fuit circũciſio ĩ tꝑe thare vel noe. vᷣ̊ fuit Dilata vſqʒ ad tpᷣs abrahe.q¶j Ao h̊ qʒ q̃rit᷑ pꝰ.q̃re bis da tũ fuit ſacramẽtũ circũciſionis.Dicẽdũ ꝙ tres ſunt cir⸗ cũciſiones.vna in carne q̃ ẽ ſacramẽtũ tm̃.alia a culpa ĩ pjñti q̃ ẽ res ⁊ ſacramẽtũ.alia a coꝛruptõe ſiue miſeria ĩ futuro q̃ eſt res tm̃. VUñ hugo.Tres ſunt circũciſiones. Ena ĩ carne tm̃ exteriꝰq̃ ẽ ſacramẽtũ tm̃.due alie q̃ ſunt res et virtus ſacramẽti. altera auteʒ fit in pꝛeſenti quã⸗ do aĩa ꝑ depoſitõem inigtatis circũcidit᷑.altera q̃ ĩ futu⸗ ro fiet qũ ꝑ depoſitõeʒ coꝛruptõnis circũcidet᷑ coꝛpꝰ.hec hugo. In ſignũ igit᷑ duplicis rei huiꝰ ſacramẽti pꝛimuʒ bis datũ fuit pᷣceptuzʒ de circũciſione vt dicũt. Sʒ qꝛ hac rõe ⁊ ſacramẽtũ altaris bis ꝑcipi debẽt.aliter pt᷑ dici.ꝙ circũciſio vtraq;.ſ.illa q̃ dat᷑ abrahe ⁊ q̃ dat᷑ Joſue: ſigt vtrãq; circũciſionẽ. Illa em̃ q̃ fuit abrabe data. ſigt rõe determinatõis tꝑis circũciſionẽ ſcõaʒ.Rõe vᷣo eiꝰ ꝙ ad⸗ dit᷑.aĩa cuiꝰpᷣputij caro circũciſa nõ fuerit ⁊c.⁊ qð pᷣmit⸗ tit᷑ circũcidẽs carnẽ p̃pucij:ſignat circũciſionẽ pꝛimam. Sittr illa q̃ data fuit ioſue rõe eiꝰ dr circũcides ſecũdo ſignat circũciſionẽ ſecũdã. Rõe vᷣo eiꝰꝙ dr. hodie abſtu⸗ li obpꝛobriũ egipti:circũciſionẽ pꝛimam ĩ q̃ tollit᷑ obpꝛo⸗ bꝛiũ oꝛiginalis pcti.ſõ potat at᷑ fieri ibi determmatio tpis.qꝛ ꝓpter defectũ circũciſionis in deſerto pᷣcepta fuit illa circũciſio.⁊ non tm̃ ꝓpter ꝑuulos:ĩmo et᷑ ꝓpter adul⸗ tos qui ia octauũ diẽ trãlierant.abrabe vo data fuit lex ¶ Circa pꝛamum circũciſionis q̃ ſeruanda fuit vbiqʒ a poſteris qͥ ad ꝑuulos cũ determinatõne illius tempoꝛis regulariter:licʒ in alio tꝑe fieret inſta neceſſitate ſuꝑuemiẽte.qð ſignificatũ fuit ĩ pᷣcepto datũ ioſue.Vel aliter põt dici.ꝙ pꝛimũ pᷣceptũ.ſ. abrahe factũ fuit inſtitutõnis:ſecũdũ factũ ioſue cõfirma tõnis:⁊ hoc qꝛ neglexerũt legẽ ciꝛcũciſionis vt dicit Aug. 4 Ad illud qð querit᷑.quare datum fuit pᷣceptũ de circũ/ ciſione abrahe ⁊ ioſue. Dicẽdũ ꝙ abraba geſſit tipũ xp̃i ĩ via.ſicut enĩ abꝛahaʒ fuit pateꝛ multaꝝ gentiũ.i.pꝛĩa via credendi vt dicit glo.geñ.xvij.ſic xpCᷣs.vnde inqtũ gerebat tipũ xpᷣi viatoꝛis.datũ fuit ei pᷣceptũ de circũciſione:ꝗ oẽs fideles genuit doctrina euãgelica.j.Jacobi.voluntarie ge nuit nos verbo veritatis ⁊ ſacramẽtis gratie. Aug.ð ſpõ ſo ſponſa naſcitur hec natiuitas ẽ ꝑ ſacramẽtũ.Joſue geſ⸗ ſit tipũ xpᷣi in patria q̃ ↄfert᷑ plena ſalus:ablata omni pe/ nalitate in reſurrectõne geneꝛali.Joſue igit᷑ exiſtens ĩ ter⸗ ra ꝓmiſſionis:geꝛebat tipũ xp̃i exiſientis in patria.vbi ab omni pena ſuos circũcidet. Abrahã aũt gerebat tipũ xpᷣi ꝑegrinãtis.circũciſio a culpa ꝑtinet ad terrã pegrinatio⸗ nis. In figurã igit᷑ duplicis circũciſiõis illis duobo datũ fuit pᷣeeptu de circũciſione. Membꝛu tercium quitur de latione ſiue datione circumciſi⸗ onis. Et pꝛimo queritur de datione. Scðo ex ꝑte eoꝝ ꝗbus data fuit. Urticulus pꝛimꝰ Verit᷑ ergo a quo data fuit ipᷣa ciꝛcũciſio at data fuit a deo patʒ plane Geñ.xxij. Vbi dicit dixit deꝰ ad abrabã.Tu cuſtodies pactũ meuʒ 2 ſemẽ tuum poſt te in generatõnibo ſuis.hoc t pactũ meũ quod obſeruabiiis inter me ⁊ vos ⁊ ſemen tuum poſt te. ircũcidet᷑ ex vobis omne maſculinũ.¶ Contra.cuʒ deus non dederit legem ꝑ ſe ſᷣꝑ miniſtrũ.cum circũciſio ſit ini⸗ tiũ legis:videt᷑ ꝙ daꝛi debuit a deo ꝑ miniſtrũ vł q̃re non. ¶ Itẽ illa q̃ data fuerũt in lege in remediuʒ actualis pcti. data fuerunt ꝑ miniſtrum ⁊ nõ ĩmediate a deo.a ſili videt᷑ ꝙ debeat eẽ ð remedio oꝛiginalis.¶ Reſpõſio.ꝙ circũci ſio data fuit in remediũ oꝛiginalis pcti qð a ſolo deo ẽ ꝑ meritũ paſſionis xpᷣi. Ad oſtẽdendũ ergo ꝙ a ſolo deo eſt deletio oꝛiginalis culpe:data ẽ circũciſio a eo imediate ⁊ nõ ꝑ miniſirũ ſicut actuale.Ad oſtẽdẽdũ vᷣo ꝙ deletio cul pe:ſimplłr ẽ a deo datũ fuit baptiſina xp̃ᷣi in qͥ fit deletõ om nis culpe iĩmediate a deo.¶¶ Ad aliud dicẽdũ remedia que data fuerũt in lege nõ fnerũt remedia culpe.qtum ad opus oꝑatũ dico:ſᷣ potius ſatiſſactoꝛia.⁊ data in culpaꝝ punitõʒ:nõ ĩ purgatõnẽ. ſic fuit circũciſio data ad purga tõnẽ culpe oꝛiginalis. rticulus ſecũdus Equit᷑ de datiõe circũciſiõis ex ꝑte eoꝝ ꝗbo da ta fuit.pꝛimo ̊ queritur ꝗbo data fuit qtũ ad gentẽ. Secũdo ꝗbo data fuit qᷓtũ ad ſexum. * * ° procedit᷑ ſic. videtur ꝙ non data fuit niſi ſemini abrabe. Hugo. Circumciſio data non eſi niſi ſemini abrahe.vtĩ carne ſigni ficarentur.qui in carne vnirentur.¶ Stem ali⸗ bi. Circumciſionis ſacramentum ſemini abꝛabe datum ẽ. quatenus ſingulaꝛis 2 diſcreta maneret generatio de qua xpᷣus naſceretur. ontra.moꝛbo fuit vniuerſalis:ergo remediũ debet eſſe vniuerſale.¶ Item in lege nature erat remedium vniuerſale ſcilicet fides ⁊ ſacrificia. ſimiliter ĩ lege gratie: a ſimili videtur ꝙ in lege ſcripta.¶ Itẽ Geñ. xvij. vbi datum fnit preceptum de circumciſione datum ẽ non ſoluʒ abꝛahe ⁊ ſemini eius.ſed ⁊ veꝛnaculis ⁊ ſeruis em ptitijs.¶ Item ibidem. maſculus cuiꝰ prepucij caro nõ fuit circumciſa:delebitur anima illius de ꝓplo ſuo.qꝛ pa/ ctum meum irꝛitum fecit.Ecce ꝙ dicit abſolute 2 vniueꝛ⸗ — — — — —— — — — — — — – nnlos alio furti di.. firme Dug. alrch⸗ urmi atig Eredet egis taniege g8ſp, ſue ge⸗ nnipe⸗ giter⸗ wbiab ipürß⸗ rmano⸗, pdeli mciſ iod Abidic Ntünen voctüni npolte.⸗ cz dn ſoſitini/ jrenon. io peñi. tivicet circüci doin dot eciant eletocul xleöon femedia Ftumen nculper pu orgn ititi ſinn K. abrabe. Nemali datum io Nqn glisrerge tureer ſmlieti iiGn ee ¶ Nueſtio ſaliter. maſculus cuius pꝛepucij caꝛo:non dicit maſculus te ſemine abꝛabe.Ex quo videt᷑q omnes maſculos obli gat ülð pᷣceptũ. IOtẽ glo.ſuꝑ illud.quia pactũ meuʒ irꝛi tũ fecit dĩc.pactũ ði nõò ſᷣm opus ſᷣ ſᷣm oꝛiginẽ in pᷣmo ho mine irꝛitũ fecerunt:in quo om̃es peccauerũt.vuſt igitur glo.ꝙ om̃es illi fecerũt pactum di irꝛitũ:qui naſcunt᷑ cũ oꝛiginali.Si igitur irꝛitatio pacti dei fuit cauſa quaꝛe pe rire debeant incircũciſi.⁊ hoc ꝗa nõ adimpletũ fuit in eis pᷣceptum de circũciſione: videt᷑ ꝙ om̃ibus hñtibo peccatũ oꝛiginale datũ fuit illud p̃ceptum.¶ Item.ix.hiere.liſi⸗ tabo ſuꝑ om̃eʒ qui incircũciſum habet pᷣpucium ſuꝑ egi⸗ ptum et ſuꝑ iudam.et ſuꝑ edom et ſuꝑ filios amon et ſuꝑ moab ⁊c̃. Obi glo.hiero.Aſdultitudo gentiũ maxime inde ⁊ paleſtine ↄfines vſq; hodie circũcidunt᷑.⁊ pᷣcipue egipꝑtij et ydumei.amonite et moabite ⁊ omis regio ſaracenoꝛuz qui habitant in ſolitudine. NHic patet et ex textu ⁊ ex glo. ꝙ non ſolũ exercebat᷑ ritꝰ circũciſionis in ſemine abꝛabe bᷣ ĩ alijs mitis.igr alijs fuit circũciſio ĩ remdiũ oꝛiginalis ſicut ſemini abꝛabe.⸗ Iteʒ ꝙ meliꝰeſt ⁊ ꝑfectius deoẽ at⸗ tribuendũ.ſed vniuerſaliter/ ꝓuideri melius eſt quaʒ pꝑti⸗ culariter:igit᷑ hoc dei eſt igitur cum/ ꝓuidit homini in re⸗ mediũ oꝛiginalis ꝑ circũciſionẽ:circuciſio debet eſſe reme dium generale.¶ Stem ratio quare baptiſmꝰ ſequit᷑ circũ ciſionem eſt.qꝛ baptiſmꝰeſt ↄmunioꝛ et ꝑfectior. VHñ mgr iiij.ſenten.j.diſt. vdeo mutata eſt circũciſio ꝑ baptiſmum quia ſacrt̃m baptiſmi ↄmuniꝰeſt et ꝑfectiꝰ.Eadem rõne ſi circũciſio ſegtur ſacramenta legis nature.et ſacr̃jm qð ibi erat remediũ ↄtra oꝛiginale ĩmutatũ eſt ꝑ circũciſionem: circũciſio debet eſſe cõmunioꝛ et ꝑfectioꝛ vel ſaltim ita cõ⸗ munis.¶ MRñſio.ſuppoſitis ſupdictis ſcʒ q; ↄueniebat ſa⸗ cramentũ circumciſionis dari abꝛahe.et rõniboꝓ hoc aſ⸗ ſignatis addenduʒ eſt.ꝙ fuit moꝛbo vniuerſalis: canſa tñ moꝛbi nõ fuit vniuerſalis ſ̊ ꝑticularis.in remedium eꝛgo moꝛbi vniuerſalis fuit data vniuerſalis medicina.̊ rati/ one cauſe q̃ erat ꝑticularis:fuit data ꝑticulario medicia. E ꝑticulaꝛis fuit cauſa ptʒ.quia cauſa moꝛbi fuit coꝛru⸗ ptio ꝑſone ſingularis ſcʒ pꝛimi hoĩs.perſona em̃ eius coꝛ rupta coꝛrupit naturã:ex cuiꝰcoꝛruptõne eſt coꝛruptõ ge neraliter ꝑſonalis.⁊ ꝗa pᷣceptum datum fuit ade ⁊ per vi⸗ rum deſcenclit pceptum ad mulierẽ:om̃es deſcendentes a viro obligati erant in viro.v.ad Ro.ꝑ vnum homineʒ in hunc mundũ pctm intrauit ⁊ ꝑ pctẽm moꝛs.duplex ẽᷓ reme dium ſtatutũ eſt. vniuerſale ↄtra moꝛbum vniuerſalẽ.cuʒ dñs dedit ꝙ in fide ꝑentum cum ſacrificijs remitteret᷑ pec catũ oꝛiginale. Item qꝛ in viro habũdauit cã coꝛruptiois. qꝛ ꝑ virü tranſſuſa eſt coꝛruptio:ſtatuit dñs remediũ par ticulare ↄtra cauſam ꝑticularem. boc aũt fuit in lege ſcri⸗ pta.et h̊ ↄueniebat fieri in lege illa:non in lege nature vel euãgelij. lex nature ⁊ gr̃e ſiue euãgelij fuerũt vles.lex eniʒ moyſi qtum ad ꝓpria fuit ꝑticulaꝛis ⁊ vnigeniti data.vñ glo.ſuꝑ illud Exo.xxiij. Aſcende ad me diĩc.qꝛ lex tm̃ vni ꝓpło ↄmittenda erat:euãgelij gra om̃ibo p̃dicanda:ad ac⸗ cipiendã legem ſolꝰmoyſes aſcẽdit.qdð debet intelligi qtũ ad ꝓpria legis ſcʒ legalia:qꝛ qᷓtũ ad moꝛalia fuit vłis.ſed illa nõ erant legis moy ſi ſed legis nature. Vñ lex ilia nõ fuit niſi expſſiua ⁊ manifeſtiua legis nature qᷓtuʒ ad hec. Sed obijcit᷑virtꝰcicũciſionis ſiue purgatio ꝑ circũciſi⸗ onẽ nullo mõ reſpicit cauſam moꝛbi ſiue illuʒ a quo eſt: H potiꝰmoꝛbum.igit᷑ ex relatõne ad cauſam nõ debet recipẽ ogruitatem: ſed ex relatione ad moꝛbũ.igit᷑ cum moꝛbus erat vniuerſalis: ⁊c. Rñ.ꝙ hec ↄgruitas q̃ aſſignatur illi ſacramento:eſt in ſignando nõ in efficiendo. Vnde licʒ ciꝛ cuimciſio nõ reſpicit cauſam moꝛbi ꝑ efficaciaʒ: reſpicere tñ ponit᷑ ꝑ ſignatõeʒ. vel põt dici vt dicit bug. Tres ſunt circuciſiones. Ena in carne tm̃ que ẽ ſacrm.alie due que ſunt res et virtꝰſacramẽti.altera q fit in pnti qñ aĩa ꝑ di⸗/ ſpoſitiõeʒ iniꝗtatis circũcidet᷑.altera q̃ in futuro fiet qñ ꝑ depoſitõeʒ coꝛruptõis circũcidet coꝛpꝰ. SPrima igit᷑ eſt in carne.ſcdᷣa in mente.tercia in coꝛpoꝛe.hec bug.ſᷣ tam cir⸗ cũciſio mentis q fit ꝑ depoſitiõeʒ inigtatis:qᷓ; circumciſio coꝛpoꝛis que ſiet per depoſi:õem coꝛruptõnis:particula⸗ ſeptima rio eſi.vt igitur congrueret ⁊ conſiguraretur ſignũ ſigna to ⁊ ſacramentuz rei:oↄgruebat vt circuũciſio particularis eſſet.¶. Si obijcit᷑ ratõne eadem q baptiſinus deberet eſſe particularis.et ſacramentũ quod erat in remediũ oꝛigia⸗ lis in lege nature.Oicendũ ꝙ nõ eſt verum.quia ꝓpꝛie ſa⸗ cramenta legis ſcripte data ſunt in figuram. nde.j.Co rin.x. Om̃ia ↄtingebant illis in figuram.¶ Et ſi obijcitur ꝙ nullum debebat eſſe tp̃s in quo nõ eſſʒ vniuerſale reme dium: ſicut vniueꝛſalis erat moꝛbus.Sicendũ ꝙ hoc veꝝ eſt. VUnde in illo tempoꝛe licet circũciſio nõ eſſet vniuerſa⸗ le:erat tñ aliquid adiunctũ quod cum illo vniuerſalitatẽ faciebat.fides enim cum oblatõnibo que eſt adiuncta cir/ cumciſioni.q̃ medicina adhuc durabat ꝓpter mulieres et ꝓpter pᷣuentos:reddebat vninerſalem medicinã ↄtra moꝛ bum oꝛiginalis pct᷑i et oꝛiginalis cõcupiſcentie.Ad quod igitur obijcit.ꝙ moꝛbo fiit generalis igitur ⁊ remedium. icendum quod ſic fuit ſcʒ reſpectu moꝛbi:quia in nullo erat moꝛbus qui nõ haberet remedium licet nõ eſſet vnde eſſet vnum remedium diſtinctum in ſe.et hoc bene ſufficie bat et bene ↄgruebat. Ad illud quod obijcit᷑. per ſimile in lege nature ⁊ lege ve.Dicendũ q; non eſi ſimile.quis le ges ille nõ fuerũt vniuerſales hec autem ꝑticularis ⁊ vni populo inſtituta.Vñ.vij.nũeri. Que eſt alia gens ſic in⸗ clita vt habeat cerimonias iuſtaq; iudicia 2 vniuerſaʒ le⸗ gem quam ego ꝓpono hodie ante oculos veſtros.⁊ hoc ba bet᷑ in glo.pᷣdicta Exo.xxiij.¶ Ao illð qdð obijcit.ꝙ prece ptuʒ de circũciſiõe fuit datum non ſolũ abꝛahe.ſᷣ et verna culis et ſeruis.Dicendũ ꝙ reuera nõ tm̃ extendebat ſe ad iudeos qui erãt de ſtirpe:led ꝗ erant de domo. et hoc pʒ ex ſoꝛma pᷣcepti.dicit᷑ em̃ tam veꝛnaculꝰqᷓ empticius circum cidetur et quicũq; eſt de ſtirpe veſtra.et hoc patet expᷣſſius per expletõem pꝛecepti quam abꝛaham impleuit.dicit᷑ em ꝙ abrahaʒ tulit omnes vernaculos domꝰſue 2 vniuerſos quos emerat et circũcidit.Eſtimo tñ ꝙ pᷣceptum inq;tum datum erat abrahe et ſemini eiꝰ:erat neceſſitatis.inqᷓtuʒ alijs honeſtatis ſiue ↄgruitatis. Honeſtum eniʒ fuit ꝙ fa milia cõfoꝛmaret᷑ dñno ſuo in cultu iuxta illud Ecẽi.x.Fᷣm iudicem ꝓpli ſic et miniſtri eius.i¶ Ad illud qð obijcit᷑ qd BGeñ.xvij.dicitur generaliter:maſculꝰcuiꝰ p̃pucij caro ⁊c Dicendũ ꝙ intellectus illiꝰgeneralitatis ex r̃a anteceden ti patet que eſt.circũcidetur ex vobis om̃e maſculinum.et eodem.om̃e maſculinũ in generatõnibo veſtris circumci⸗ vetur. VUñ non om̃s obligat illud p̃ceptum. ſ̊ eos ꝗ erant de ſtirpe abꝛabe:alijs tñ valebat circumcilſio ſi ſumerẽt ſi⸗ cut habetur in glo.Geñ.xvij.y ſin ahelem ⁊ vernaculos ñ intendebat deus:tm̃ vt pᷣpucium carnis abꝛahe ⁊ ſobolis eiꝰ circũcidẽt᷑.ſed ei quẽ a cũctis elegerat moꝛtalibo:eter⸗ ni teſtamenti munera ↄferebat. Unde paulus.Qon eniʒ ſumꝰciꝛcũciſio ⁊c. Pꝛe.dat᷑ in illo pᷣcepto intelligi.ꝙ ſicut pᷣuaricatio fuit generalis:ita remediũ om̃ibus viris vtile et ſi nõ obligaꝛent᷑. ¶ Si vo querat᷑ vtrũ eſſent obligati ꝗ nõ erãt de ſtirpe ad h̊ ꝙ circũciderẽt᷑.ita ꝙ ſi nõ eſſent cir⸗ cunmciſi peccarẽt mortaliter ſi eſſent de domo.videt᷑ ꝙ non ſed dñs erat obligatus q̃ntuʒ in ſe erat ad illos circumci‚⸗ dendos ſi in domo vellent manere ne diſſonarẽt in ritu fa⸗ milia a dño. NHoc etiã videt᷑ extrahi Exoð.xij.vbi dicituꝛ ꝙ opoꝛtuit prius vernaculũ vel empticiuʒ circũcidi ad h̊ ꝙ celebꝛaret phaſe.⁊ ita ſi volebat celebꝛare ritum condi tionalr tenebat᷑. ¶ Ad hoc quod obr̃.de glo.illa.pactum cei non ᷣm opus ſ̊ ᷣm oꝛiginem fecerũt irꝛitum ⁊c. Dicẽ dum ꝙ glo. vult ꝙ illi quibo datũ fuit pᷣceptum de circum ciſione fecerunt irꝛitũ pactum.i.manſerunt in originali. quia nõ fuit illis alia via ſalutis. vñ debebãt ꝑire.vñ illi quibo datũ fuit pᷣceptuʒ dicti ſunt irꝛitũ feciſſe pactum:qa illis fuit H̊ͥ ſoluʒ remediũ.Ael aliter põt exponi et ałr vo⸗ cari cauſa ꝑditõnis.ſcilʒ ſᷣm ꝙ pactum dr ipᷣa circũciſio. VUnñ geñ. xvij. Tu cuſtodies pactũ meum. intellige circũci ſiones.vñ inter illos et deũ fuit circumciſio pactũ.i.refoꝛ matio pacis ꝑ ablutõeʒ:vnde pactum dicitur quaſi pacis actum.ſicut habet᷑ Exo.xix. Si cuſtodieritis pactuʒ me⸗ um.i.pacis actum dicit interlinearis quaſi diceret.ꝗ non — . 4 erunt eircumciſi de vobis.quia non obſeruant pꝛeceptum circũciſionis qᷓ reformabat pacem vr̃am de offenſa oꝛigi⸗ nali ꝑibunt.¶ Ad illud qð obijcit de illo.ix.hiere.narꝛat᷑ cæ egiptijs ⁊ alijs ꝗ erant circũciſi.dᷣm ꝙ hoc nõ fuit.qa illis data fuit circũciſio in remediũ: ̊ hoc fiebat ad imita tionẽ ritus abꝛahe et indeoꝝ. ↄſideratis beneficijs dei iu⸗/ deis exhibitis.ſicut legit᷑ ꝙ multi de egiptijs exierũt ð egi pto cũ bebꝛeis: viſis mirabilibo que dñs fecit ad liberatõ/⸗ nẽ hebꝛeoꝝ Exo.xiij.ᷣ et vulgus ꝓmiſcui ſexus innume/ rabile aſcendit cũ eis.¶ Ao illud qð obicit᷑.ꝙ deo qð me lius eſt ſem ꝑ eſt attribuendũ.Dicendũ ꝙ boc intelligituꝛ ſm ꝙ bonum generaliter dicit ↄditõnem oꝛdinis vel crea turaꝝ adinuicè vel creaturaꝝ ad finem: non aũt fm q bo nitas dicit rei ꝑfectõeʒ in ſe quia hoc ponere eſſet deſirue re oꝛdinem generalem in rebus.qa ſi hoc:ſequeret᷑ omnia eiuſdẽ ſpẽi vel generis eſſe equalia.Et dicit aug. Si om⸗ nia eſſent eq̃lia nõ eſſent oĩa:nibilom inꝰſᷣm ꝙ bonum die generaliter ↄditõeʒ oꝛdinis:ſemꝑ qð eſt melius eſt ðo at⸗ tribuendũ.et ſic melius ẽ.quia maioꝛis ↄgꝛuentie in oꝛdi⸗ ne yt ꝙ aliquod ſacramentũ ſit ꝑticulare.aliud vniuerſa⸗ le ỹ ſi oĩa eſſent vniuerſalia. Ore. illa ꝑticularitas fuit vt deſignaret᷑ ꝑticularitas cauſe que fuit in viro. nec pꝛo⸗ pter hoc tollebat᷑ vniuerſalitas remedij.¶ Ad vitimuz di cendũ. ꝙ ſi baptiſmus ſeqtur ad circũciſionem rõne maio ris ꝑfectõnis vel ↄmunioꝛis.hoc tñ nõ eſt cauſa geneꝛalis oꝛdinatõnis:qꝛ non omne ſacr̃m ſequens erat ↄmuniꝰan⸗ tecedente illud:ſᷣ potius duplex ꝑfectio ſcʒ in euidentia ſi gnificandi et efficacia oꝑandi.ſᷣm aũt hanc duplicẽ perfe ctionẽ ſacramentũ legis ſcripte ſegtur oꝛdinate ſacramen ta legis nature: et ſacramenta legis noue ſacramenta le⸗ gis veteris. 1.H. ij. ca hoc quibo dari debuit qᷓtum ad ſexũ.et videt᷑ ꝙ ꝑſonis vtriuſq; ſexus.ſicut moꝛbo fuit coĩs vtriq; ſexui: ſimiliter et medicina debuit coĩs eſſe vtriuſq; ſexui.¶ Pꝛe.medicĩa curatiua oꝛiginalis ? in lege nature et in lege euãgelij in⸗ diſtincte dabat᷑ vtriuſqʒ ſexui:a ſimili videt᷑ de medicina curatiua oꝛiginalis in lege ſcripta.¶ Pꝛe.ſi circũciſio da ta fuit.quatenꝰꝑ hoc ſignaculũ ꝓplus dei ab infidelibo di ſtingueret᷑. vt habet᷑ a hHug.et a dama.vterq; aũt ſexꝰcon tinebat᷑ in ppło dei: &̊ ⁊c. ¶ Pꝛe. ſi danda erat circumciſio ꝑſonis alterius ſexus tm̃: videt᷑ ꝙ debuit potius dari mu lieribo qᷓ; viris.ſicut a muliere erat initium peccati.Ecẽi xxix.et plus erat in illa de defectu oꝛiginalis ſcʒ ꝓnitatis igit᷑ illi debuit dari remediũ moꝛbi.¶ Item in lexu mulie bri magis vigebat moꝛbus: igitur magis indiguit reme⸗ dio:igit᷑ cũ diui itas ꝓuidet vnicuiq; iuxta qð indi .Rñſio. multiplex eſt ratõ quare magis congrue ꝙ fieret in viro qᷓ; in muliere. Vna tacta eſt ſupᷣ.ſ.cor⸗ rupiio ꝑticularis ipſiꝰpᷣmi viri.lieet em̃ in om̃ibo eſſet ge neralis ⁊ vtriuſq; ſexus:tñ erat ꝑticularis ⁊ ſolius ſerus virilis.Alia eſt ex ꝑte ꝓpagatõnis moꝛbi.qꝛ ſcʒ talis ratõ ꝓPagatõis pᷣncipaliter eſt in viro.qꝛ quod de viro deſcen⸗ dit rõnem tenet actiui. VUñ quia vir eſt cã deſcẽſus morbi ad poſteros:ↄueniẽs fuit vt illi daret᷑ remedium ſicut ipᷣe fuit cã moꝛbi.Item reatꝰoꝛiginalis fuit eternꝰvñ ↄuenie⸗/ bat vt eiꝰremediũ fieret ꝑcircularẽ ceſſatõneʒ q̃ ſignifica ret eternitatẽ reatꝰ.qð nõ fieret ſi mulier circũcideretur. Itez oꝛiginale fuit q̃ſi peim circulare·qꝛ ab aia pᷣmi hoĩs ꝑuenit coꝛruptio in carnẽ.⁊ a carne iteꝝ in aĩaʒ deſcẽden tis ab ip̃o. Item in pᷣmo hoĩe ꝑſona coꝛrupit naturaʒ:in alijs natura ꝑſonã. Item alia ẽ ratõ.ſ.ſignatõ curatõnis gĩe ꝑ circũciſionẽ hmõi ⁊ nõ carnis.vñ Hugo.Solis ma ſculis data ẽ circũciſio carnis.qꝛ ſacra ſcp̃tura ꝑ maſculi nũ ſexu aĩam: ꝑ muliebꝛẽ ðᷣo cernẽ ſignificare ſolet. vt vi⸗ delicet oñderet᷑.ꝙ illa exterioꝛ circũciſio aĩabo ſct̃iſicatõʒ ↄtulit:ſ̊ carni nõ abſtulit corꝛuptõeʒ.⸗ Ad illud qð pᷣmo obr.ꝙ moꝛbo indiſtincte ↄuenit vtꝛiqʒ ſexui ⁊c.DHðim ꝙ ⁊ ſi in moꝛbo nõ eẽt diſtinctõ:ↄueniẽs tñ fuit qð ĩ medicina eẽt.cuiꝰrõ eſt.qꝛ circũciſio nõ fuit ſolũ data in remediũ ſᷣ in ſignũ.magis aũt ↄogruebat circũciſionẽ fieri in viro ra⸗ tione qᷓ data fuit in ſignũ ꝙᷓ in muliere vt er dictis patet. Ao aiiud qð obr ꝑ ſimile ſumptũ a lege nat᷑e ⁊ euãgelij dom ꝙ nõ eſi ſile. qꝛ vt ſup tactũ eſt. ea q̃ erãt ꝓgꝛie de lege ſcripta:nõ erãt data tm̃ ad efficendũ.ſ̊ potiꝰ ad ſigficãdũ oĩa em̃ ↄtingebãt illis in figura. ꝓter h̊ rõ ↄgruẽtie qꝗ eſt er pte ſigniſicatiõis: maxĩe ẽ attendẽda in illis.Sacr̃a at᷑ legis euagelij erãt ꝑſe ad efficiendũ.erãt em̃ ꝑſe data ĩ re mediũ: no aũt in ſignũ. Sacr̃a vo leqis nature⁊ ſi inſtitu⸗ ta erãt nõ ſolũ in remediũ ̊ in ſignũ:erant tñ magis ↄfu⸗ ſa. nec ita diſtincte ſignificabãt ſic quedaʒ que erant legis ſcripte. ꝓgreſſus em̃ in legibo quaꝝ ſacr̃a data erant ĩſi⸗ gnum ⁊ remediũ:erat ab im ꝑfectioꝛi ad ꝑfectiꝰ.lex em̃ na turalis eo mõ qͥ dicimꝰſacra.ſcʒ decimas ſacrificia ⁊ obla tiones fuiſſe legis naturalis: erat minoꝛis ꝑfectõnis qꝙᷓ lex ſcripta.Vñ indiſtinctõ erat in ſacr̃is legis nature.qa ea⸗ tem exercebant᷑ in remediũ oꝛiginalis ꝓpter viros ⁊ muli eres.a in remediũ oꝛiginalis ⁊ actualis in lege ſcripta di ſtinguebant᷑.qꝛ alia exercebant᷑ ĩ remediũ hꝰa illiꝰ legis. Vñ impfectio legis pᷣme reꝗꝛebat iſtã diſtinctõnez. ¶¶ Ad illud qð obr̃.ꝙ circũciſio data fuit ad diſtinguenduʒ 76. Sðm ꝙ vir ẽ caput mulieris.j.coꝛin.xj.ter qð ſufficie⸗ bat ad ꝓpłi fidelis diſtinctõeʒ ſi ignaculũ datũ viris:ſicẽ ad H ꝙ hõ diſtinguat᷑ ab homiĩe ſignuzʒ diſtinctõis in capite. Pꝛe. circũciſio data fuit in ſignũ diſtinctõis gẽtis iudeo⸗ rũ ex q̃ rpᷣc debebat naſci ab alijs.⁊ qꝛ pagatõ genealo⸗ gia ꝑ ſe attendit᷑ penes mares:iõ eis data fuit nõ mulieri bus.4 Ad illud qð obr.ꝙ a mulieꝛe ẽ initiũ pcti. Ddðm ꝙ intelligit᷑ de pcto actuali.ſᷣ a viro eſt initiũ tranſfuſionis oꝛiginalis.vir eĩ habũdauit a muliere:qꝛ in viro fuit vni⸗ uerſalis natura. 4 Ad aliud qð obr. ꝙ mulier magis bʒ de ꝓnitate ⁊ ita in illa eſt maioꝛ effecrꝰoꝛiginalis. Dicen⸗ dum ꝙ illud qð eſt coꝛruptõis in muliere:nõ eſt ca uſa pꝛi ma coꝛruptõnis in poſteris.ſua em̃ ccꝛruptio nõ eſt trãſfu⸗ ſibilis ad poſteros.vñ illa nõ eſt cauſa tranſfuſionis ſicut vir. vñ non de buit dari remediũ illud qð ꝑticulariter da⸗ tum fuit ↄtra moꝛbum ꝗ tranſſunditur. — qtur ingreꝛe de obligatõne circũciſionis. Pꝛimo g̊ querit᷑ de obligatõne qtum ad ꝑ⸗ moꝛtui ante octauã dieʒ damnarent᷑. Quar . rto fuerũt damnati. rticulus primus Veritur ̊ pꝛimo quos obligabat pᷣceptum de ircumciſione.vtrum ſcʒ omnes deſcendentes ab abꝛabam. ſic videt᷑ · Geñ. xvij. expꝛimit pꝛeceptũ de circumciſione datum abꝛabe et ſemini ei?ſim pliciter nullo excepto.dicit᷑ enim ibi. Ponã pactum meũ tecum. eriſq; pater multaꝛum gentium. Pactũ autem il⸗ lud fuit de circumciſione. vnde infra eodem.hoc eſt pactũ quod obſeruabitis inter me et vos et ſemen tuum poſt te. circumcidetur ex vobis omne maſculinum. datum igituꝛ fuit pꝛeceptũ de circumciſione inqtum erat pater multa⸗ rum gentiũ.ſed ex ea ꝑte qua de eo ceſcendit ſolum popu⸗ lus iſrael nõ fuit pater niſi vnius gẽtis ⁊c.¶ Contra.gre. dicit ſuꝑ ꝓlogum Job . ꝙ ipſe fuit te ſtirpe abꝛabe. ga de⸗ ſcendit d eſau: nec tñ legit᷑ circumciſus: igit᷑ non tenebat᷑ ñſio. ꝙ non omes deſcendentes ab abꝛaham obliga⸗ at p̃ceptum dæ circumciſione. ſed ſolum illos qui erant c domo abrahe. vt yſmahel tenebat᷑ ſimiliter eſau. vᷣ de⸗ ſcendentes ab illis non tenebant᷑. Illi em conuertentes ſe ad cultũ alienũ ſeꝑauerũt poſteros ſuos a domo abꝛahe. ſ omes ꝗq ꝑmanſerũt de domo.vt ꝗbo data fuit fra ꝓmiſſa 7 pfr̃es eoꝝ obligati fuerũt.⁊ nõ ſolũ illi ꝑ quos deſcendit generatõ ab abꝛahã od xpᷣm: quia tũc ſolũ illi & tribu iu⸗ da obligati eſſent. VUñ in ſignũ hurꝰin inſtitutõne paeti de circũciſiõe: ꝓmiſſa fuit abꝛabe terꝛa chanaã.vñ geñ. xvij. ſonas. Scðdᷣo ꝙtum ad tpᷣs. Lercio vtrum ¶ Nneſtio vij. vorn ſiatuã pactũ meũ inter me ⁊æĩter teꝛ⁊ inter ſemẽ tuum polſi videtur ꝙ, vbi in pꝛecepto expꝛimitur tempus: q pꝛeceptũ atet. te in generationibo ſuis federe ſempiterno. daboq;ʒ tibi et illud obligat ad tempus.YJtez ioſue. v. in glo. dicitur. ꝗ; geli ſemini tuo pote terꝛã ꝑegrinatõnis tue.⁊ pꝰdicit᷑.tu q̊ cu inobedientes erant legi vagantes ꝑ deſertuʒ. quia nõ cir⸗ dlege ſtodies pactũ meũ ⁊ ſeinẽ tuũ pꝰte.Ecce ꝙ cuſtodie pacti cumciderũt filios ſuos. ſed inobedientia impoꝛtat tranſ⸗ idi pᷣmiſit ꝓmiſſionẽ.ſic inſinuans:q; quibo fnit pmiſſio:tene greſſionem pꝛecepti:igitur tpᷣs cadebat ſub pᷣcepto. 4¶ Itẽ ezeſt rent᷑ cuſtodie. Om̃es aũt deſcendentes de iacob tenebant᷑ vt dicit hug.tres erãt circumciſiones. Ina in carne:alia cfagt om̃ibo em̃ illis facta fuit ꝓmiſſio terꝛe vñ debebãt diſceꝛni in mente:tercia in coꝛꝑe.ſed pꝛima ſignat ſcdᷣam ⁊ terciã unire a gentibo ꝗ alios ritꝰhẽbant.Bicenaũñ igit᷑ ꝙ illi g fuerũt ſimiliter et efficit. & auũt efficit ſcdᷣam planũ eſt. ꝙ teꝛciã: liſlitu⸗ de domo abꝛahe vt yſmahel et alij: tenebant᷑ legi circum ꝓbo. Quod eſt cauſa cauſe eſt cauſa cauſati. ſed ſecunda is ſ⸗ ciſionis.pᷣ alij ꝗ nõ fuerũt de domo abꝛabe nõ tenebant᷑:qꝛ circumciſio.ſ.depoſitio inigꝗtatis a mente:eſt cauſa tercie htlegs pres ↄuertentes ſe ad aliũ ritũ filios alienauerũt a domo ſcʒ depoſitõnis coꝛruptio a coꝛꝑe.igit᷑ pꝛima circũciſio eſi untiſß abꝛabe. vñ geñ. xxv.due gẽtes ſunt ĩ vtero tuo ⁊ duo ꝓyli. Eauſ teric:eumn ſit A rien igirur pꝛima circũciſio eñ̃ I ſe „ caula et ſignũ tercie.ſed hoc nõ eſt niſi roõne tempoꝛis.igr ian GS rtic us ec undus tempꝰpncipaliter fuit in pᷣcepto ſiue de ſubſtantia pcepti. sile Eatur inqreꝛe de obligatõne circuciſionis ꝙ⸗ Item determinatõ termini coartat ſuppoſitũ termini. vt agen tum ad tp̃s. Primo g querit᷑. ſi obligatio illa ſi dicat homo muſicus diſputat: termin ſubiectꝰnõ ſuppo amuli terminahat t's aliquod. Scðdo ſuppoſito ꝗ nit hominẽ in ſua ↄmunitate: ſ̊ hominẽ muſicum. Sz ſiẽ npadi ſic: queri ſi tpᷣs illud cadebat ſub obligatõne. tenmii ſinieelten aten ſua tebninatne:ſitniltter Pſec j 4 4 t act copulatiuꝰſua. Igitur cum pᷣcipitur circũcidi non critur ita E Pꝛi/ . S. f. ſimpliciter ſed die. viij. eterminatio appoſita coartat actũ dizn. mo. ſi obligatio illa tetermina bat aliqð tp̃s. ſic videt᷑ copulatũ m agruentiã determinatõnis. et ita nõ pꝛcipu ſiſfce gen. xvij.cum dr infans octo dierũ circucidetur. ¶ Cõtra. tur circũciſio ſimpliciteꝛ: ſ̊ circũciſio tempoꝛe tali.Ex his ſe tpᷣs baptiſmi nõ fuit dterminatũ qui eſt remediũ oꝛigia⸗ videt᷑ ꝙ dies. viij. erat de ſubſtantia pᷣcepti.ſi ontra. di⸗ cir. lis peti: ſimiliter nec debuit vterminari ips circũciſionis cit Hug. vt oſtendetur ſacrm circũciſionis quẽadmo len Ael ſi ſic:qre magis buiꝰꝙᷓ üliꝰ. ¶ Ytem in lege nature re dum pꝛima ſacramẽta ad voluntatẽ ꝓpoſita:ſed ex neceſſi elin mediũ oꝛiginalis nõ fuit determinatũ ↄditione tꝑali. q̃re tate exequendũ pꝛeceptũ ↄmuniõe firmat᷑. cum dr maſcu⸗ liet igitur in lege moyſi. 4 Itez que fiebant in lege ſcripta ad lus cuiꝰpꝛepucij caro circũciſa nõ fuerit:ꝑibit anima illiꝰ purgatõeʒ actualis:nõ determinabũt tps aliquod:ſimili⸗ e ꝓlo ſuo. Hec hug. igit᷑ cum oↄminat᷑ nõ circũciſo octa⸗ ac ter videt᷑ ꝙ nec debeat de remedio otra oꝛiginale ¶ Rũñſio uo die. ſed nõ circũciſo ſimpliciter: viij. dies nõ cadit ſub ſions Nerx ſcripta tẽpalis fuit⁊ veritas legis tranſitoria. ꝓpter p̃cepto:ſed circumciſio in tali membꝛo. In Geñ.em̃.xvij. ittn⸗ quod ↄueniẽs fuit in huiꝰrei ſignificatõem ſacr̃m legis il in ↄminatõne nõ opꝛebendit᷑ tp̃s:ſed ſolũ circũciſio ⁊ mẽ⸗ noge lius m tps determinari. ⁊ marime illud ſacr̃m quod fu⸗ brum circũcidendũ.¶¶ Item pm ſucceſſionẽ tpis maiorem Dim it exoꝛdium obſeruãtie legalis. ſcʒ circũciſionem:vt nihil ⁊ fides ſucceſſit in maioꝛi diſtinctõne.eodem modo ⁊ ſaẽ⸗ bnuſant qð nõ ſemꝑſᷣ quodã tpe fieri debuit ſignificaret᷑ ler ad tẽ⸗ menta fidei.igitur cum ſacrjm baptiſmi ſuccedit circumci ſtmniſp pus vuratura et nõ ſemꝑ ꝑmanſura. nõ ſitr eſt de lege xp̃i ſioni: debet magis diſtingui ꝙᷓ circũciſio. igitur cum ba⸗ nisſicu cuiꝰveritas ꝑpetua eſt Math.xxiiij. Celuz et terꝛa tranſi⸗ ptiſinus nõ diſtinguit᷑ additõne tꝑis neq; alio mõ:̊ ſim⸗ lier da⸗ bunt vba aũt mea nõ tranſibũt.⸗ Ero.xxv.facieſq; ſupꝛa pliciter datũ eſt pᷣceptum de baptiſmo. ſimiliter dʒ eſſe de coꝛonã ⁊c̃.glo.eterna dei ſapia quã pᷣdicant nec incipiẽs circũciſione. ¶ Item vagantes ꝑ deſertũ nec circũciderũt nec deſinens eſt. Quia igit᷑ veritas euãgelij ppetua eſt nõ filios nec puniti fuerũt.nec arguti ꝓpter illaz omiſſioneʒ: tꝑalis:nec ſacramenta legis eusãgelice debent dria tẽꝑali ſͦ lex puniebat tranſgreſſoꝛes legis et pᷣceptoꝝ dei: igitur . Iterminari. Silr dicenduʒ eſt de veritate legis nature qᷓ tempus nõ fuit te ſubſtantia pcepti. pumiti em̃ fuerũt gꝛa ſonis fuit ꝑficienda non tollenda generaliter:ꝙ̊ quia veritas le⸗ uiter ex tranſgreſſione diuini pcepti in alijs ſicut ꝓpter oꝛ nad gio ſcripte qᷓ fuit vmbꝛa vlł figuꝛa. Heb. x. Rex ẽ vmbꝛa fu dinatõeʒ vituli. xxxiij. Exo. Silr ꝓyter tranſgreſſionẽ ſab ptrem turoꝝ tꝑalis fuit et deſitura in tempoꝛe. veritas legis na⸗ bati. ſicut ꝗ collegit ligna in ſabbato.xv.i Qũe. Mon autẽ OQuar⸗ ture et gr̃e nequaqꝙᷓ. et ideo ñ debuerãt ſacramenta illa fuerũt puniti ꝗpter omiſſionẽ circũciſionis: vñ nõ videtuꝛ dari ſub diſtinctõne tẽꝑali.¶ Ad illud qð obr̃.q̃re ſacr̃m ꝓ omittendo traſgꝛeſſi ſunt pceptuʒ dñi.¶ Rñdeo.qꝙ tp̃s quod fuit in remediũ oꝛiginalis fuit datũ ſub diſtinctõne cæterminatũ ad circũcidendũ ſcʒ.viij. dies cadit ſub pꝛece tꝑali: nõ aũt que fiebant in remediũ actualis vt hoſtia p pto.Nð pʒ ꝑ aug.d.O in deſerto nõ circũcidẽtes fuerũt puund peto et delicto.Dicendũ ꝙ quia pct᷑a actualia paſſim et ĩ⸗ inobedientes legi.v.ioſue. YItem hoc hr̃ ab bug. Itẽ ioh. undend diſtincte fiebant ꝗᷓ habebant neceſſe purgari:nõ decreuit vij. Si circũciſionẽ accipit hõ in ſabbato vt nõ ſoluat᷑ lex erpin lex illoꝝ purgationes fieri niſi in tꝑe quo fierent: ne aliq̃ moyſi.q.d. Circumciſio fiebat in ſabbato qñ. viij. fuit ſab nietſn modo ꝓmitterẽt aliquẽ moꝛari in pcto ſuo: nihilominus batum nec ſolueret lex q̃ hoc pᷣcipit. Item ibi dĩc glo. quõ wum mi eront quedaʒ piacula ſiue ſacramẽeta.qᷓ ꝓpter quotidiana iubemini vacare: ſi occurꝛit.viij.dies iubemĩ circũcidere Gtrmi⸗ peta qͥ vitari nõ poterant fiebant. ſicut aqua expiatõnis bec glo. Sʒ duplr erat aliqd de ſubſtantia pcepti in ſacra ſtpocuũ rix. Aueri.et de hirco emiſſario Leui.xvj. que fiebant.x. mentis. vel ita ꝙ erat m neceſſitatis efficacia: ſicut fora polte. Buppoſ ibidem habetur. eboß in haheiſino it de ſubnärig 4 a ꝓ nõ erat e⸗ ginn „ II L ceſſtatis ad efficaciã ſ̊ neceſſitatis ad obſeruãtiã. i. traſ⸗ n 2 210 ppoſito 1 0 que S. ij . gieſſio eẽt ſi nõ obſeruaꝛet᷑.⁊ hoc mõ vltimo fuit.viij.dies pon ritur. Si tps cterminatũ cadebat ſub obligatiõe: hoc ẽ. de lubſtantia pcepti nõ pꝛimo. VUnde nõ ſuit neceſſitas ad ragr. ſi dies. viij. ꝗ eterminateſt ad exequendũ pᷣceptuʒ de cir obſernandum niſi di atoꝛie. aliter fieret nõ nccitatis ad cumciſione:fuit de ſubſtantia pcepti. ſic videt᷑.qꝛ geñ. ad efficiendũ.¶ Ad illud igit qð obijcit᷑ · ꝙ nõ pᷣcie bat᷑ di⸗ enehit xvij. vbi datur Pceptuz tæ inſtitutõne: fit mentõ de tẽꝑe ſiẽ es. viij. ſub om atõne. põt dici ꝙ intelligit᷑ tᷣs vbi ſuꝑad obiig⸗ ipſo actu: vñ ibidem dr infans octo dieꝝ circumcidet᷑ ditur ↄminatõ. Uñ ſic ſuppleri littera dʒ Geñ. xvij. Mda⸗ ſern Mem in pcepto de circũciſione fit mentio de tribus.de ſculus cuiꝰppucij caro circũciſa nõ fuerit.viij. die. delebi⸗ wucsr iplo circũcidendo:de tẽꝑe:de mẽbꝛo in q̊ͥ exercendus erat tur aĩa illiꝰ.ñ in lr̃a.lxx.dr. Incircũciſus maſculꝰcuiꝰ an. 4 aetus.qa pᷣceptũ fuit vt maſculꝰcircũcideret᷑.2. vij. die. et nõ circũcidet᷑ caro ppucij.viij.die:ꝑibit aĩa ⁊c. Vel aliter nn in carne pꝛepucij.ſed duo cadunt ſub pᷣcepto ſcʒ quis cir⸗ põt dici. pᷣceptũ de circũciſione q;tum ad octauã dieʒ * iuc cuicidendus ⁊ in quo membꝛo igitur et terciũ. ¶ Itez eſt fuit neceſſitatis ad obſeruandũ: nõ ad efficiendum. pena mnn obligatio voti et eſt obligatio pᷣcepti.ſed in voto nõ ſolum aũt inflicta ſcʒ ꝙ ꝑibit de ꝓło qꝛ irꝛitũ fecit pactũ: nõ eſt nn eſt obligatio ad illud quod vouet᷑:ſed ad tpᷣs impletõnis pena tranſgreſſoꝝ beſt incircũciſoꝝ. ꝓpter qðᷣ nõ opoꝛte⸗ voti.vt ſi quis vouerat ſe intrare religionem infra annũ: bat ibi mentio fieri de pena.pena em fuit alia nõ recipien c obligat ſe ad intranduʒ. ad intrandũ tali tꝑe.Similiter tibo circũciſionẽ: ⁊ alia nõ circũciſis.¶ Ad aliud qð obf. — ꝙ ſacramenta ſuccedunt per maioꝛem diſtinctionem ⁊c. ERñſio.ꝙ ratio diſtinctõnis temꝑalis ipius fuit ſignatio ſine pᷣfiguratio. Signatio vel pfiguratio ꝓria erat legis illiꝰ. in quo om̃ia ↄtingebant in figura. Corin · x. h̊ legis euangelij ꝓpꝛia veritas erat.vñ diſtinctio tꝑalis nõ ſucce cebat eſſentialr cum ſucceſſione ſacroꝝ ſed diſſinctio xfe⸗ ctõnis in ſignificando ⁊ efficiendo. Ad illud qð obijcit. ꝙ vagantes ꝑ deſertũ nõ fuerũt puniti ⁊c. Dicendũ ꝙ fu⸗ erũt quedã pᷣcepta in lege que nõ receperut diſpenſatõem ſicut cultus vniꝰ cei obſeruatõ ſabbati.⁊ alia moꝛalia pꝛe cepta.ſcʒ decalogi.vñ bec tranſgreſſi puniebant᷑ m taxa⸗ tionẽ legis.vᷣ pᷣceptum circũciſionis ꝙtum ad tps recepit diſpenſatõeʒ.et canſa diſpenſatõnis fuit nccia.q; cum c ſtra neceſſe hẽbant mouereſe ad motum colũne ignis et nubis ꝗ motus erat incertꝰ.ſ̊ opoꝛtuit tũc incireumciſos moneri cuʒ maximꝰdoloꝛ erat circũciſis pluribo diebo:ex/ ponerent᷑ diſcrimiĩ et ſic circũcidentes maninijcerẽt in ꝑ⸗ nulos ſuos vel ſibi ſi ſe circũciderent. 4 Si obijcit᷑ ꝙ erãt inobedientes legi ſicut dicit aug. Dicendũ ꝙ plus er ne⸗ gligentia vel exr ↄtemptu inobediens fuit: nibilominus 8 diſtenſatione fuit ꝙ moyſes ⁊ alij ꝗ ̃erant nõ pᷣceperunt puulos circũcidi. Anð maioꝛibo facta fuit pma diſpenſa tio iuxta voluntatẽ dei qᷓtuʒ ad actũ circũciſionis: 2 alijs quodammodo mediantibo illis.ſ.quia nõ indixerũt alijs circũciſioneʒ debere tũc exerceri: nibilominꝰnõ curantes circũcidere pꝑuulos vel ex negligentia vel ex otemptu: trãſ greſſoꝛes erãt. Dicendũ igẽ ꝙ ꝙtũ ad actũ circũciſiõis p⸗ ſongatõ fuit ꝑ diſpenſatõeʒ ſicut fuit de celebꝛatõne paſce nõ pᷣparatis ¶ Mũe.ir. Diſpenſatõ aũt iſta bñ inotuit ma ioꝛibo. quia ip̃is exiſtentibo in ceſeꝛto:oñdit illis dũs que erãt facturi. tũc aũt nõ oñdit illis ꝙ circũciderẽt ſe cũ in⸗ certi eſſent de motu columne. ꝓpter qð certi erant ꝙ ex di ſpenſatõne dñi licuit illis ad tpᷣs ſuꝑſedeꝛe. rticulus tercius qtur vtrũ moꝛtui añ. viij. diem incircũciſi fu eruũt damnati. ſic:videt᷑ ꝑ ſimile. Statuto baptiſmo:quacũq; cauſa vel occaſione vcede⸗ ret aligs ꝑuulus nõ baptiʒatus damnareĩ.a ſimili videt᷑ hB. vñ Me. Qui nũc ꝑ euangeliũ ſuũ terꝛibiliter ⁊ ſalubri⸗ ter clamat. ¶ Aſi ꝗs renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpũſancto nõ intrabu in regnũ dei: dudum clamauit ꝑ ſua m ma cuiꝰp̃pucj caꝛo circũciſa nõ fuerit ⁊c ¶ Contra. Hu go. Aldaſculi ꝗ in moꝛte pᷣuenti ad octanam diem pueni⸗ re non poterũt.⁊ ob hoc ſine circũciſionis ſacramento ab bac vita deceſſerũt: ſola fide ꝑentum cuʒ oblatõniba et ſa⸗ crificijs nõ impꝛobabiłr ſaluati eſtimant᷑.et hoc oſtendit Hug.qꝛ alit᷑ miſerabilioꝛ eſſet ſexus virilis qᷓ ſexus femi neus.Añ hug.pcipue ne miſerabilioꝛ hic ſexꝰgenus appa reat et ei piudicet᷑ in illo a qͥ alter ſexus abſolutꝰ oĩno fu⸗ iſſe ↄꝑatur. ¶ Pꝛe. in pcepto determinat᷑ tpᷣs cũ dr.infans viij. dierũ circucidet᷑: ̊ nõ fuit tranſgreſſio añ tempꝰ illud ¶ Item querit᷑ ſi ꝑuuꝰ nõ eſſet circuciſus q̃liter fecit irri⸗ tum pactum dñi:cum non hẽat poſſe ſui vel vſum rõnis. OPꝛe. qð eſt pactũ qð irritũ fecit puer vel diſſipauit: cuʒ nullũ inierit cũ dño.¶. Pꝛet᷑.ponat᷑ ꝙ abꝛabã inierat pa⸗ ctum cũ dño de circũciſione.nunqꝗd illi de ſtirpe ſua tene⸗ bant᷑ anteiᷓ vſuʒ rõnis hr̃ent.nec puniri debebãt. ꝓpt alie num ita vt peccarẽt niſi ſolo oꝛiginali pcto.Cuʒ ̊ ex omiſ ſione circũciſionis ex pᷣcepto abꝛahe nõ ↄtrahat᷑ oꝛiginale perᷣjt ſ̊ ex pcto ade:reſtat ꝙ ꝑuulꝰnõ dʒ dici diſſipatoꝛ te⸗ ſtamẽti anteqᷓ; hẽat vſum rõnis ꝓpter aliquã obligatönem pentũ: niſi fuerat pter obligatõneʒ factã ade. Rñ.ſine pᷣiudicio.qꝙ ſicut vult hug.ꝑuuli ꝗ moꝛiebant᷑ an diẽ.viij. ſaluati fuerũt in fide ꝑeniũ cũ oblatõniba ⁊ ſacrificijs: dũ tñ nõ circũcidebant᷑ niſi qꝛ pceptũ ſuit die.viij.de circũci dendo:nec ex aliq̊ͥ ↄtemptu obmittebat᷑.¶. Ad illud quod obijcit᷑ baptiſmo ⁊c.dõm ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ baptiſmuʒ ſimplłr fuit inſtitutũ ſine om̃i aditõne tꝑis:ciꝛcũciſio non. Vñ dom ꝙ ſicut nõ baptiʒ atꝰ puulꝰdamnat᷑:ſic nõ circũ⸗ ciſus moꝛtuꝰpꝰſtatutũ tpᷣs.et ſic intelligit᷑ verbũ bede.tał eniʒ dicit᷑ irꝛitare pactũ.i.pᷣceptum de circũciſione: ſcilʒ g tꝑe ſtatuto iuxta qð pactũ eſt: pᷣcepiũ no adimplet:niſi di ſpenſatõne diuina fuerit p̃ᷣtermiſſum. In deſerto autẽ fuit diuina auẽtas diſpenſans.qꝛ in deſerto erãt in qͥ nõ pote⸗ rant gentibo ↄmiſceri nec indigebãt diſtingui. Pꝛete.dñs volebat ꝓpter figurã circũciſionẽ differꝛi.vt vna generalis circũeciſio fieret in terꝛa ꝓmiſſionis:in ſignũ illiꝰ q futura erat in patria. 4¶ Ad illud qð obijcitur. qliter ꝑuulꝰfecit pactũ dñi irꝛitum ⁊c̃. Dicendũ ꝙ ſᷣm aug.in li . xxj. de ci. dei. c. xxvij. ꝗ mouet hanc queſtõeʒ ⁊ vtit᷑ l̃a.lxx.q talis ẽ· qꝛ pactũ meũ diſſipauit. Eñ dicit.ſi dixiſſet qꝛ teſtimoni⸗ um meũ diſſipauit:nõ niſi de illa circũciſione intelligi co⸗ geret. Nũc vᷣo ga nõ expꝛeſſit cuiuſmodi teſtamentũ ꝑuu⸗ lus diſſipauerit libeꝝ ẽ intelligẽ de iſto teſtamẽto dictũ c diſſipatio ꝑtinere poſſit ad ꝑuulum. Si auteʒ quiſq hoc — nõ niſi de iſta circũciſione eſſe ↄtendit.ꝙ in ea teſtamentũ dxi qm̃ nõ ẽ circũciſus diſſipauerit ꝑunlus:querat locutõ nis aliquẽ modũ quo nõ abſurde poſſit intelligi ideo diſſi paſſe teſtamentũ:qꝛ licet nõ ab illo: tñ in illo eſt diſſipatũ verũ ſic q;ᷓ adueꝛtendũ eſt.nulla in ſe negligentia ſua iuſte interire incircũciſi aiam ꝑuuli:niſi obligatõne oꝛiginalis pcti · et 'm hoc ſenſus eſt.q nõ habint remediũ circũciſio⸗ nis pibit:qꝛ in pᷣmo ꝑenti diſſipauit teſtamentũ dñi. cum in illo peccauit Ro.v. Et ſᷣm hoc rñdendũ eſi de circumci ſione ſicut de baptiſmo.quia ꝓpter negligentiaʒ baptiſmi damnatuꝛ puer⁊? illa eſt negligentia ꝑentũ vel alioꝛuʒ ita ꝙ; ꝓpter negligentiã ꝑentũ in circũcidendo perit puer ſpi⸗ ritu aliter. AUnde in li. de ſententijs ſanctoꝝ dicit᷑.ſicut ne gligentia adam in ſus ꝓgeniem ꝑuenit: ita negligentia pa rentũ ſi nõ circũcidãt puerũ anima eiꝰ ꝑibit.qꝛ ſi ille pᷣce⸗ ptum dñi nõ diſſipauit:tñ in illo diſſipatũ eſt.⁊ Fm h̊ par uulus nõ obmiſit ̊ ꝓpter omiſſionẽ aut negligentiã parẽ⸗ tum ꝑpuulus damnũ ↄſequitur. ¶ AUo obiectũ aũt dicendũ eſt. ꝙ, licet ꝑuulꝰ nõ habeat vſum rõms: tñ ſicut peccauit in adam: ſic in illo diſſipauit teſtamentũ vel irꝛitum fecit pactum. 4 Ud aliud vᷣo dicendũ eſt.ꝙ illud teſtamentum ꝓpꝛie erat obedientie pꝛimi ꝑentis ſupeꝛ pcepto ei dato. ſi ant intelligat᷑ de pacto ſiue teſtamento abꝛabe: tũe opoꝛtʒ ſic exponere.nõ ꝙ ꝑuulꝰſua volũtate diſſipauit fedus:ſeꝰ in illo eſt diſſipatũ.et ſic exponit᷑ in libꝛo de ſententijs et ĩ p̃dicta auẽte aug.de ci.xi ¶ Occaſione p̃dictoꝝ querit adhuc.habita pᷣſumptõne ꝓbabili de moꝛte ꝑuuli: ſuppoſi to ꝙ in fide ꝑentũ cũ oblatõnibo purgateſſet: nibilominꝰ vixiſſet vltra.vij. diem: vtruʒ debuit die. vij. circũcidi.qð videt᷑ ex pcepto dñi.Contra purgatꝰeſt ab oꝛii nali: ergo 77ł. 4 Rñſio. inſitutõ circũciſionis cũ hoc ꝙ fuit ad pur⸗ gatõeʒ oꝛiginalis: obligabat ad ritum legis.Vñ dicẽdũ. wlicet ꝑuulus in caſu ꝓppoſito purgatꝰ eſſet ab oꝛiginali. ſi ↄtingeret eũ viuere vltra.viij.diem: opoꝛtnit eũ circum⸗ cidi cauſa obligatõnis legis.Exemplũ de hoc habetur de beata virgine. que nõ indiguit purgatõne ſiue puriſicati/ one:nihilominꝰ ne ſolueret qð obligabat lex: ſecit m le⸗ gis ↄſuetudinẽ. VUnde.xij.leui.Cũq; pↄpleti fuerit ⁊c.dicit glo. aug. cuʒ tale aliqd nato ex virgine dño fieret magis ꝓ ↄluetudine legis ꝙᷓᷓ pꝛo neceſſitate expiati peccati.Pre — H terea.nccia erat ad diminutõeʒ ↄcupiſcentie ſcʒ incircũci ſo ſicut fuit de abꝛahã.licet em mundatus eſſet ab oꝛigina li: nibilominus valuit abꝛabe circumciſio propter imple⸗ tionem pꝛecepti et ad diminutionem ſupeꝛſluitatis concu piſcentie. rticulus quartus Equitur inquirere vtrum moꝛtui in deſertoĩ⸗ circumceiſi ſunt damnati. Ee ſic: videtur ꝑ ſen tentiam domini Beñ. xvij. ſcilicet maſculus cu 1 ucij caꝛo circumciſa non fuerit ⁊c. ¶ Contra.ſi in periculo damnationis manſiſſet populus incircumciſus. probabile eſſet ꝙ hoc eſſet Moyſi reuelatum a domino. ſicut alia peccata eoꝛum.ſicut fuit de murmure populi in deſerto. xj. Qumeri. ¶ Keſponſio. ꝙ omnes illi qui nu/ merati ſunt a.xx. annis et ſupꝛa. qui viderant gloriam — – — — — — t d fuit oe⸗ dis ralis tra ſech Nk⸗ glisi. imon⸗ ſgico inn icti ſboe mentü loeutd cdiſi ipati nainſt gnale⸗ chaſio⸗ ſi.cuin eymnei priling mmzita er ſy⸗ ntne Nwapd Me ſ⸗ ubper nüpan dicenc⸗ peccun tum ſeet mentun ſdato. oport lneiſe ſkat gen blonn⸗ ſcicdig0 alnergo ockpur⸗ dicedu. nihneli⸗ arcum Cbetuea rlducn Grfnle niiat mags i e Nirtücr Cigins 4 ſaple⸗ is M dſern⸗ ſeuroi aſonlies bumnii R Nmm. vplin lgim in * Nueſtio domini in egipto: moꝛtui ſunt in deſerto ſicut habet᷑.xiiij. Nũeri. Vnde ſi illi ꝗ erant circũciſi in egipto et alioꝛum nullus moꝛtuꝰeſt. ſm illud pᷣs.Et in tribub eoꝝ nõ erat infirmus:videt᷑ ꝙ nullus moꝛtuus eſt incircũciſus in de⸗ ſerto. ſuppoſito autem ꝙ aliquis moꝛtuus eſſet: eſtimo q; erq̊ͥ ex diſpenſatiõe fuit ꝙ ſuꝑſedebant circũcidere ad tpᷣs et cauſa ſufficienti.ſcʒ ne inijcerent manus in illos qͥs cir cumcidiſſent qm̃ ignoꝛabant qñ opoꝛtebat eos exponi la boꝛi itineratõnis:ꝙ fuerũt ſaluati eo ritu quo ante circũ⸗ ciſionem. . mbꝛum quintum Equit᷑ inquireꝛe de ſignificatõne circũciſio nis. Pꝛimo querit᷑ vtrum circũciſio ſit ſo lum in ſignificando ⁊ nõ in efficiendo. Se⸗ — Irca pꝛmũ ſic.ꝛ nõ ſit ſolum in ſigniſicãdo ed in efficiendo videtur: quia homo cecidit in ignoꝛantiã ᷣm hug.2 aug.2 ita ↄgruit remedi a hec.ſ̊ boc fuit ꝑ ſacramenta et marime ꝑ circum ciſionem: circũciſio nõ tm̃ fuit in ſignũ ſ̊ in remediũ ſeu efficaciam.4¶ Contra.iij.p Ro.Sacramenta legalia inſtitu ta fuerũt:nõ ad iuſtificatõeʒ ſed in ſignificatõeʒ. ¶4. Pꝛet᷑. diffinitio circũciſionis poſita a dama. nihil ponit nilſi ſi⸗ gnificando. ¶ IJtem aug.ad valeriũ.Circũcilio ad ſignifi cationẽ purgatõnis valebat:ſicut baptiſmus mõ ad inno⸗/ uationẽ.¶ Rñ.eſfecius eſt non ſolũ in ſigniſicando ſ̊ eti am in purgando. 4 Qð obijcit de glo. iij. Ro. Rñdeo ꝙ nõ loꝗtur de circũciſione ſᷣ de alijs legalibo ſicut patʒ ibi. Ad hoc qð obijcitur de diffinitõne poſita a dama. Rñ⸗ deo.ꝙ dama.nõ ponit plenã diffinitiõem:ſ̊ ſolum qtũ ad vnam ꝑtem. quelibet em̃ ratio dicit totũ eſſe rei.ſ̊ vna dif finitio dicit eſſe materiale alia foꝛmale. Ad auctoꝛitatẽ Aug.ad valerium.dicendum ꝙ nõ intelligit ꝙ circumci⸗ ſio ſit tm̃ ad ſignificatõeʒ:ſed ꝙ ſit ad ſignificatõnem pur gationis cum effectu in paruulis:et ita non ponit ſignifi⸗ cationem ſed efficaciam. ¶ Articulus ſ. ecundus Onſequẽter querit᷑ cuiꝰrei ſignum eſt circum⸗ ciſio ꝓprie.Et querit᷑ vtrum ſit ſignum regene ratõnis.Qõ videt᷑: quia circũciſio eſt ſignum abl blatõnis. Per ablatõnem aũt pct᷑i nõ fit filius dei:ſed ꝑ ↄformitateʒ gratie ꝓut dicit᷑ Rom̃.viij. Conformes fieri imagini filij ſui:̊ non eſt ſignũ regeneratõnis.⸗ Contra. aug.in li.de ciui.dei.Circũciſio ſignũ regeneratõnis fuit ⁊ nõ imerito ꝑuulum ꝗꝓpter oꝛiginale pctm quo pꝛimũ dei diſipatum eſt teſtamentũ generatio diſperdet niſi geneꝛa⸗ tio liberet.ſic intelligẽda ſunt verba diuina. tanqᷓ dictuʒ ſit:ꝗ non fuerit regeneratꝰ:interibit anima eius de gene ratõne eius.qꝛ teſtamentũ dei diſſipauit qñ in adam etiã cum om̃iha iꝑle peccauit: circũciñio fuit ſignũ regeneꝛa⸗ tionis.Rñ.regeneratõnis dicit᷑ ſignũ.nõ qa ſignũ fuit baptiſmi tm̃:ſed ꝓpter hoc ꝙ remoto oꝛiginali pcto ꝑ cir⸗ cũciſionẽ fit filiꝰi ꝑ gr̃am.pꝛius erat filius ire ꝑ culpazʒ Item adhuc querit᷑.cum circũciſio inſtituta ſit ĩ reme⸗ dium ↄtra oꝛiginale. Dicit᷑ em̃.iiij. Ro. abꝛahã ſignuz ac⸗ cepit circũciſionis ſignaculũ fidei.in glo.ibi habet᷑ ꝙ cir⸗ cũciſio data fuit in remediũ ↄtra oꝛiginale. aut igit᷑ eſt ſi⸗ gnum remiſſionis culpe ꝓprie ⁊ pᷣmo:aut pene. autem culpe videt᷑ glo.ibi.iiij.Ro.ſignũ accepit circũciſionis ⁊c Circũciſio erterioꝛ dr ſignũ ĩterioꝛis circũciſiõis.tle.ſ.q ſit hñs figculũ ſite rei.vt ſiẽ̃ carne libidinis ĩ circũciſio⸗ ne hõ ſpoliat᷑:ſic aia ſpoliat᷑ om̃ibus ſoꝛdibo pꝛime natiui tatis:⁊ qꝛ nondũ dixerat cuiꝰrei:ſubditi iuſticie fidei hec glo. Ecce ꝙ eſt ſignũ remiſſionis culpe. Contra.ꝗq circũ cidit nõ tollit totũ ſed ꝑteʒ aliquam alia remanẽte.dʒ igr eſſe ſignũ eiꝰqð tollit᷑ in ꝑte.hoc eſt ↄcupꝑia: nõ culpaq to taliter tollit᷑.¶ Pꝛe.penale oblatũ dʒ eſſe ſignũ ablatõis cundo cuius rei ſit ſignum propꝛie ⁊ per ſe UArticulus primus vij. pene.¶¶ Item in abꝛabam nõ habuit circũciſio hũc effctm n.ꝙ eſt ſignũ diuiſionis originalis qͥ ad culpã? pe⸗ m:ſᷣ generaliꝰquo ad penaʒ. In abꝛaha aũt leta fuit oꝛiginalis anteqꝙᷓ illi pciperet᷑ circũciſio.ſᷣ poſt qñ datum fuit illi p̃ᷣeeptum de circuciſione et circũcidebat ſe diminu ebat circũciſio in ipo ↄcupĩam.i.gra in circũciſione: non ex circũciſione.Et notandũ vt dicit aug.ꝙ ſacrm eſt ex ſi⸗ militudine repñtans et ex inſtitutõne ſignificans ⁊c. Cir cumciſio igi᷑ ̃tum ex ſiłitudine repñtat ꝓprie penam ſi⸗ gnificat.inꝙtum ex inſtitutõne ſignat culpam ꝓprie.ratõ⸗ nes autem inducte nõ ꝓbant pꝛeciſe. embꝛum ſextum BEgtur de integritate. Pꝛimo querit᷑ vtruʒ viij. dies erat de ſubſtãtia ſacramẽti. Scðo vtrũ aliqͥ caſu poterat pᷣueniri. Lercio vtrũ erat te eſſentia ſacri ꝙ fieret in tali mẽbꝛo. Ouarto vtruʒ erat v eſſentia ſacramenti ꝙ fieret tali in ſtrumento. circũciſionis.ita ſcʒ niſi tũc fieret: efficaciã nõ — br̃et.ꝙ ſic videt᷑. Sacr̃a efficaciaʒ hñt er inſti⸗ tutõne.2 nõ q;tum ad actũ exercendũ:̊ qᷓtum ad aliquid ſuꝑadditũ.verbigr̃a.baptiſma inſtitutuʒ eſt fieri in aqua ⁊ ſub tali foꝛa verboꝝ.vñ nõ ſufficit imerſio hmõi niſi ad dat᷑ foꝛma vboꝝ et hoc qꝛ inſtitutũ eſt ſic fieri.Siłr videt᷑ in ꝓpoſito. ꝙ cum tps inſtitutũ ſit a dño Geñ.xvij. vbi dĩ infans.viij.dieruʒ circũcidet᷑ ⁊c.¶ Item circũciſio ſignat vtrãq; circũciſionẽ. ſcʒ pꝛimã in aĩa a culpa: ſcdᷣam ĩ cor⸗ poꝛe a miſeria q̃ futura eꝛat in.viij.reſurꝛectõis.ꝗ̊ᷓ octauꝰ dies erat de integritate ſignificatõnis.ꝗ̊ et de integritate. ¶ Item pᷣceptum v circũciſione ẽ pceptum affirmatiuũ. qð obligat ad aliquod tpᷣs nõ ad om̃e.ꝗ determinato tẽꝑe in pᷣcepto obligat ad illud. cũ in pᷣcepto illo fit determia tio tꝑis in qͥ inſtituit᷑ circũciſio:tpᷣs determinatũ ceſſitate circũciſionis ⁊ eſſentiale circũciſioni potuit ↄtingẽ ꝙ.vuij.dies eſſet ſabbatũ.in ſabbato autem nibil licebat facẽ. Exo.rx.om̃e opus nõ facies ĩ eo.ꝗ¶ Itẽ in toto tꝑe vagatõis filioꝝ iſrł in deſerto nõ fuerũt aliqui circũciſi.ſcʒ donec venirẽt in galgala Yoſue.v.igit᷑ ſi.viij· dies eſſet eſſentialis in ſacr̃o:nuliꝰilloꝝ purgatꝰeſt circũ⸗ ciſione facta pꝰ.q Iteʒ tpᷣs aliqð diffinitũ nõ erat eſſenti⸗ ale baptiſmati nec alicui ſacroꝝ legis nature:a ſili videt in ꝓpoſito. Pꝛe.ſi ipᷣs ilud eſſet eſſentiale ⁊ de neceſſita te ſacr̃i nil valuit abꝛahe nec aligbo alijs de domo eius.Et iteꝝ nibii valebat ꝓſelitis.⁊ ex H̊ ſeꝗtuꝛ ꝙ ſi aligs neglige bat dieʒ. viij.ꝙ nullo mõ poſſet curari ab oꝛiginali:qꝛ nec ꝑ circũciſionem nec alio mõ:qꝛ nõ erat aliud remedium. dußſer erat efficacia circũciſionis.vna ſigſicatio is: alia purgatõis ab oꝛiginali. ꝙᷓtuʒ ad pꝛimũ eſt eẽnti⸗ galis dies.viij.nõ qtuʒ ad ſcᷣm.¶ Ao h̊ qð obr.ꝙ.viij.di⸗ es ẽ de inſtitutõe.dðm ꝙ h̊ fuit magis in ſigficatõeʒ q; in purgatõeʒ.vñ dies.viij. aſſigtꝰfuit in ſigficatõeʒ ⁊ ↄgruẽ⸗ tiã. Cõgruebat eĩ vt ꝑuulis nõ ſtati natis ſᷣ aliqntulũ ro⸗ boꝛatis.tãta leſio inferꝛet᷑: ne magtudinis paſſione deſice⸗ rent.⁊ ſi vlt᷑ differꝛet᷑:tũc eẽt ꝑiculũ ꝓpt᷑ moꝛtẽ:qꝛ libenter differꝛẽt ꝓpt᷑ doloꝛẽ.iõ voluit eis dñs terminũ pꝛefigere. Ex hoc pʒ rñſio ad aliã roneʒ q onñdit᷑ ꝙ dies.viij.ẽ eẽn tialis qᷓtũ ad ſigficatõeʒ qð verũ eſt.⸗¶ Ad illud qð obr̃. ꝙ in pceptis affirmatiuis determiato tꝑe ẽ ipᷣm tps eſſen tiale pᷣcepto ⁊c᷑.dðm ꝙ qᷓtum ad efficaciã nõ ẽ eẽntiale ſiẽ dictũ eſt.Nã eque bñ curabat circũciſio ꝓſelitos.ſ.ſic paꝛ uulos.eſt tm̃ eẽntiale ſiue de neceſſitate q;tũ ad obſeruan⸗ tiã.¶¶ Ad illud qð obr ꝓ alia ꝑte de ſabbato.doᷣm ꝙ licu⸗ it ſᷣm legẽ circũcidẽ in ſabbato.vñ ioh.vij. Si circũciſiõʒ accipit hõ in ſabbato vt ñ ſoluat᷑ lex moyſi.glo. q̊ iubemi vacaꝛe.ſi octaua dies occurꝛit iubemĩ circũcidẽ.¶¶ Ad ali ud qð obr.om̃e opꝰꝛc̃.dðm ꝙ ea q̃ eꝛãt ad ſalutẽ hoĩs nõ pꝓhibebat᷑. Vñ leui.xxiij. affligetis aĩas vr̃as:ſabbatuʒ eĩ Orre nculus peimus Verit pꝛimo.vtrũ octauꝰdies fuit de eſſeiſtia 1 Contra domini eſt. vnde ioh.vij. Si circumciſionem accipit hõ in ſabbato glo.que ad ſalutem inſtituta eſt. EUnde nõ eſt vio⸗ latio ſabbati.VIñ dicendũ ꝙ in ſabbato erãt ꝓhibita oꝑa ſeruilia vt patet Leui.xxiij.⁊ Mũe.xxix.. Nd illud quod obijcitur de illis qui non ſunt circũciſi anteqᷓ venirent in galgala. Sicendum ꝙ circũciſio habuit in illis effectum purgatõnis:nihilominꝰipſi fuerũt trãſgreſſoꝛes legis.vñ glo. v. JYoſue Aug. ſ. quidaʒ filij de egipto exeutiuz in illo ꝓplo incircũciſi erant quos circũcidere potuit ihs illorũ. ſcʒ filios quos genuerũt in deſerto et ↄtempſerunt eos cir cumcidere. quia inobedientes eꝛant legi dei:nibilominus qᷓtum ad quoſdã ex diſpenſatiõe expectabat᷑ ne exponerẽt ſe diſcrimini:quia ignoꝛabãt qñ eos opoꝛtuit ꝓficiſci it⸗ xta motum columne. ꝗ¶ Ad illud quod obijcit᷑ per ſimile ſumptum de baptiſmate. Sicenduʒ ꝙ res circumciſionis erat circũciſio a culpa:a a miſeria. circũeiſio a culpa ſig⸗ batur in actu ⁊ materia.actu em̃ ablatõnis circa materi⸗ am qua fit traductio oꝛiginalis ſignatur duplex circumci ſio pdicta. Sʒ circũciſio a miſeria ꝑ actũ ⁊ materiã nõ ſi⸗ gnificabat:Sᷣ ꝑ actũ tm̃.et ideo ↄgruũ fuit tpᷣs addere per quvd ſignificaret᷑.baptiſmꝰaũt ratõne immerſionis ⁊ ele⸗ natõnis exp̃ſſe ſignat moꝛtẽ ⁊ reſurꝛectõeʒ:ideo nõ fuit cõ gruum addere tps.et ſic dies.viij.eſt de bene eſſe circumci ſionis qtum ad ſignificantiã.eſt tñ de neceſſitate qᷓ tuʒ ad obſeruantiã:qꝛ cadit in pᷣcepto.Ex bis pʒ rñſio ad alia. ticulus ſecundus Egtur inquireꝛe vtrũ inſtante piculo mortis licuit circũcidere pꝑuulum añ diem.viij. O nõ videt᷑ cum p̃ceptum dñi fuerit de circũciſione fienda die tali. Pꝛeceptũ aũt dñi traſgredi licitũ non eſt. j. Reg.xv.Quia pieciſti ſermonẽ dñi ꝓiecit te dñs ne ſis rex. ¶ Item ſm bug.alia ſuit via ſalutis:⁊ aliud remedi⸗ um ↄtra originale ſcʒ fides cũ oblatõnibo. ꝓter ꝑicnlli damnatõnis nõ erat neceſſe diẽ pᷣuenire.¶Contra.poſt viij. diem licitũ et bonũ fuit circũcidere vt Joſue.v.habe/ tur.igit᷑ dies.viij.nõ fuit ita de neceſſitate pᷣcepti dñi.ꝗqn aliq cauſa reciꝑet diſpenſatõem.nulla aũt maioꝛ eſt ratõ diſpenſatõnis qᷓ; ꝑiculũ moꝛtis vt videt᷑. ſcitũ fu⸗ it circũcidere poſt:ſilr videt᷑ qʒ ante¶ Rñſio.ad hoc di‚⸗ cunt quidã ꝙ iminente ꝑiculo moꝛtis ꝓpuulꝰcircũcidẽdus erat ſi poterat ſuſtinere ſine ꝑiculo.nec venit᷑ ↄtra pᷣceꝑptũ quia nõ.viij.die eſt circũciſus: ꝓpter neceſſitateʒ ingruen tem. Si aũt obijcit᷑.ꝙ nulla oblatio habentis vitã debuit fieri añ.viij.diem.⁊ ita ꝑ ſimile non erat puer circũciden dus aliquo mõ añ.viij.diem.dicũt ꝙ non eſt ſimile.qꝛ cir⸗ cũciſio nõ tm̃ reſpiciebat ↄgruẽtiã.ſ̊ obligatõeʒ ⁊ q̃ndam indigentiã et ideo ĩminente tꝑe neceſſitatis ſi als non eꝛat ꝑiculum:facienda erat circũciſio añ diem.viij.licet nõ fie⸗ ret aliqua aĩalis oblatõ. Hec aũt opinio videt᷑ minꝰrecta vt ex pᷣcepto dñi quod determinat tpᷣs circũcidendi patʒ 2 mos iudeoꝝ repugnat quẽ nũc obſeruãt.et cꝛedibile eſt ꝙ a patribo acceperut.nullũ em̃ circumcidũt ante diem. vij. Pꝛopter hoc aliter dðᷣm.ꝙ vt tactũ eſi:ad obſeruandũ fu it dies.viij.de neceſſitate pᷣcepti licet nõ qtum ad purgan⸗ dum.Vñ dico ꝙ licet dilatio diei fiebat ꝑ diſpenſatõnem nõ tñ anticipatio.vñ nullius aĩmalis oblatio debuit fieri deo añ.viij.diem vt videt᷑.xxij.leui.poſt bñ potuit.Sʒ an te nequaq; quod dictabat lex indiſpenſabilr fieri.ĩ ſignuʒ ꝙ nihil acceptũ potuit eſſe deo ꝑfecte niſi ꝑ gram cuiꝰtpᷣs ꝑ diem.viij.ſignificabat᷑.ꝗ quaſi pꝰſabbatũ ſegis erat ven turus ſicut dicit hug.et aug.viij.de ciui.dei. Dicendũ igi tur ꝙ añ.viij.diem nõ debuit circũcidi ꝑuulus etiã in aꝛti culo moꝛtis.ꝗ ritꝰa iudeis obſeruat᷑ vſq; in pnñ̃tem diem. nec oꝑtuit ꝗa vt dicit hug.⁊ iudei.ꝑuulus moꝛtuꝰañ. viij. diem ſaluabat᷑ in ꝑentum ſide cum oblationibo ⁊ ſacrifi- cija.on em̃ credit᷑ ꝙ veritas fidei cum oblatõne tũc de⸗ ſierit reſpectu maſculini ſexus.nec fuit omiſſio ex ꝑte pa⸗ rentũ: quia nondũ venerat.viij.dies.et ꝑiculum eꝛat ex ꝑ⸗ te pueri et poterat alio modo ꝓuideꝛi.et ſᷣm hoc ſenſus eſt Anima cuiꝰpꝛepucij caro circumciſa nõ fuerit ⁊c̃.ſcʒ que non habuit remedium: ꝙ ſuppleat vicem circumciſionis ĩ hac ꝑte.i¶ Si obijcit᷑ ꝙ magiſter dicit in.iiij.ſenten.in tra⸗/ ctatu de circũciſione.ꝙ idem põt ſentire de illis qð de paꝛ uulis tecedentibo añ baptiſmũ.Dicendum eſt.ꝙ verbum magiſtri intelligit᷑ vbi nullũ remediũ exercebat᷑ circa par nulum.vt qñ non erat ↄuerſio fidei parentũ cum ritu ali⸗ quo pcedente ad purgatõem pueri:in tali caſu damnaret᷑ ſic ꝑuulus nõ baptiʒatꝰ. hui opinionis veritas habetur ex auẽte.quia ꝓuer.iiij.dicit ſalomon.enigenitꝰ em̃ corã matre mea.vbi dicit᷑ ꝙ filius berſabee alius ꝑuulus non fuit noĩatus.qꝛ ante octauũ diem eſt moꝛtuꝰet ita non fu⸗ it circũciſus.habet᷑ et ex rõne:quia nulluʒ animal offere⸗ batur dño ante.viij.diem. Habetuꝛ etiam ex moꝛe indeo⸗ rũ quem modo obſeruant:et ideo bec poſitio magis eſt te nenda. H ¶ Articulus tercius nis ꝙ fieret in membꝛo tali. E ſic: videtur ꝑ boc qð dñs p̃cepit ꝙ fieret in mẽbꝛo tali Geñ. xvij.Circũcidetis carnem pᷣpucij veſtri vt ſit in ſignũ fede ris inter me et vos.¶! Iteʒz ĩ exercitõ ſacramentoꝝ nõ ſolũ ſubſtantia facti ſed modꝰdebitus indictꝰ ab inſtitutoꝛe ne⸗ ceſſario regritur. Modus aũt vt dicit bug. circũciſionis talis erat.pᷣceptum fuit vt puer maſculus.viij.die a nati⸗ uitate ſua circucideret᷑ in carne p̃pucn ſui.rõne ̊ modi in dicti a dño inſtituente: requiritur vt fiat in membro tali. Contra.vt dicit hugo.tres ſunt circũciſiones vna ĩ car ne tm̃ exteriꝰque ſacramentũ eſt:alie due que ſunt res et virtus ſacr̃i.altera que fit in pñti qñ aĩa ꝑ depoſitionem inigꝗtatis circũcidit᷑: altera qᷓ in futuro fiet qñ ꝑ depoſitio nem coꝛruptõnis coꝛpꝰcircũcidet᷑.ſed neutra illaꝝ q̃ ſunt res ⁊ virtꝰſacramenti fit determinate circa aliquã ꝑteʒ:a ſimili videt᷑ de illa q̃ eſt ſacr̃m tm̃. Pꝛe.illa circumciſio que eſt ſacr̃jm tm̃ eſt ſignũ ⁊ repñtatio illaꝝ que ſunt res ⁊ virtus ſacramenti.⁊ ſimilitudine et ↄfoꝛmitate q;tum ha/ bet ad illa.ſed illa circũciſio que eſt aĩe nullã ponit deter/ minatõeʒ circa ꝑtem vel potenti aĩe.ſ̊ ipſam aĩam indi⸗ ſtincte reſpicit:ſiłr ⁊ illa que eſt coꝛꝑis.ſimiliter videt᷑ ꝙ illa que eſt ſacrẽ̃m tm̃:nulluʒ mem bꝝ coꝛꝑis debeat deter⸗ minare:łſᷣ indifferenter in hoc mẽbꝛo vel illo fieri debet. Item boc videt᷑ ꝑ ſimile de baptiſmo. qð nõ erercet᷑ di⸗ ſiincte p ablutionẽ alicui?mẽbri tdeterminati.q⸗! IStem ſac menta fuerũt in honeſtatẽ et decoꝛẽ.ſ̊ mem bꝝ illud ẽ mẽ brũ verecũdum ⁊ inhoneſtuʒ: ̊ nullo mõ debet fieri eirea illud membꝝ.¶ Rñſio.ratio multiplex eſt:quare in mẽ: bꝛo tali p̃cepiũ datum fuit de circũciſione fienda. Ana eſt quã ponit męr̃ hug.dicens.ſic in carne ppucij iuſſa eſt fie ri:ꝗa ad remediũ data eſt ↄtra pctm oꝛiginale qð a paren tibo ↄtrabit᷑ ꝑ illud mem byꝝ ꝓagatũ.Iñ augꝰ.ↄtra fau⸗ ſtum. In quo membꝛo expoliatio carnalis et moꝛtalis cõ⸗ cupiſcentie ↄgruentius fignratur ꝙᷓ; vnde carnalis ⁊ moꝛ⸗ talis fetus exoꝛit. Item alia rõ eſt vt per ceſſionem circu⸗ larem ppetuitas reatus oꝛiginalis ſignificaret᷑ cuiꝰ abla⸗ tio babetur ꝑ circumciſionem. Item tercia ratio eſt. vt ſi⸗ gnificaret᷑ per circũciſionem talem purgatõnem fieri pec cati quaſi circulaꝛis.oꝛiginale em̃ peccatum modum cir⸗ culi habet.quia ꝓceſſit a coꝛruptõne ꝑſone in coꝛruptiõeʒ nature:et a coꝛruptõne nature in coꝛruptõnem perſone. Item quarta ratio eſt. vt per ablationem factam a mẽbro ꝓagationis carnalis:ſignificaretur ꝙ non pꝛomittebat᷑ multiplicatio filioꝛum ſᷣm carnem:ſed ſ̃m ſpirituʒ. Item quinta ratio eſt punitio ↄcupiſcentie ſeuientis per mem⸗ brum illud. Vnde berñ.pio moderamine diuina diſpoſi⸗ tio pꝛouidit.vt in ea potiſſimum parte ↄcupiſcentia cali⸗ garetur:in qua vehementius ſeuire conſtabat. Iteʒ ſexta ratio eſt ſignum incõtinentie reprimende que exercetur ꝑ membrum illud. VUnde.iiij. Ro.Signum accepit circum⸗ ciſionis ſignaculum iuſticie fidei glo. ideo data eſt circũ⸗ ciſio vt facta in virili mem bro in quo libido ſolet domina ri:caſtitatem mentis et coꝛpoꝛis ſeruandam ⁊ impudici⸗ Egtur ingreꝛe vtrũ erat te eſſentia circumciſio ho nigi tra⸗ par dum par, uali⸗ taret lbeunr nori 1on ſonſun offer indeo⸗ bellte meiſo etur⸗ Ge. hüͤſee noͤſoli e ne ſionis znati⸗ odiin oWi. aicar rese itionen Npoſi⸗ 1 jin igze wmmhali⸗ nt res um ha⸗ tcten nindi ſckte Ner⸗ dbet. ret di⸗ ten ſae deme⸗ ficirea tin Me⸗ Dnacſ daporen muly tals 16:mo mar oohbln e fenipe⸗ amn cir⸗ wprde; eſon. amhr⸗ Hnirchet m er me oſri nti 1 i znſn enumt tanmm⸗ Aonch Vnind wnln. polia⸗ ¶ Mueſtio ciam reſcindendam indicet. Iieʒ ſeptima ratio colligitur ex li. ſenten. ſanctoꝝ.vt de membꝛo ↄſecrato deo genea⸗ logia xpᷣi naſceret᷑.Circũciſio enim data fuit in pactuʒ vt babet᷑ Geñ.xvij.et hoc pactum eſt certitudo:ꝙ xpᷣc ex gen te illa eſſet naſciturus. Item octana ratio ex glo. Ro.iiij. quia in illo membꝛo culpam inobedientie pꝛimus homo cognouit.decuit vt in boc membꝛo ſignuʒ obedientie acci peret:dðm ergo ꝙ de eſſentia circumciſionis fuit ꝙ fieret in tali membꝛo.¶ Ad pꝛimo obiectum ↄtra hoc dicendũ. ꝙ inter illud quod eſt ſacramentum tm̃ et rem ſacramenti: non reqritur oĩmoda ↄfoꝛmitas.ĩmo ſufficit aliqua con⸗ grua ſimilitudo ſigni et ſignati ſiue ſacramenti et rei inqᷓ tum hmõi.et ſic eſt in ꝓoſito:quia ↄgrua ẽ ſimilitudo cir cumciſionis que eſt ſacramentũ tm̃.et circumciſionis que eſt virtus et res:q;ẽtum ad confoꝛmitatem in ablatõne car nis ſuꝑflue ex vna ꝑte:et culpe et miſerie ex alia:que ſuꝑ flna ſunt et non de veritate nature ſiue neceſſitate.qre ab⸗ latõnis ſuꝑflui membꝛi iſtius dictum eſt. Pre.non ẽ ſimi⸗ le de illa que eſt ꝑ depoſitioneʒ iniꝗtatis ⁊ de illa que erit ꝓ depoſitõeʒ coꝛruptõis in futuro:⁊ illa que erat in carne exterius.qꝛ illa q̃ eſt ꝑ depoſitionẽ iniquitatis fit ꝑ colla⸗ tionem gratie gratũfacientis:que omnẽ toilit iniquitateʒ ſimiliter illa q̃ erit ꝑ depoſitionẽ coꝛruptionis in gloꝛioſa reſurꝛectõne omnem tollit coꝛruptõnem.vnde vtraq; cir⸗ cumciſio generalis eſt in ſuo effectu.⁊ hoc ꝗa gratia ſecuʒ non patit᷑ iniquitatẽ aliquam:neq; gloꝛia coꝛruptionem. Circũciſio auteʒ que eſt ſacramentũ iuxta omne quod ne ceſſitas requirit ⁊ cõgruitas exigit eſt ꝑticularis et deter⸗ minate circa vnam partem coꝛꝑis:⁊ non circa totum vel quãcunq; ꝑtem indiſtincte:et ex his patet rñſio ad ſcdᷣm. Ao aliud dicendum.ꝙ non eſt ſimile de baptiſmate qð eſt ſacramentũ generale.et q;tum ad ꝑſonas:quia nullus ſaluatur ſine baptiſmate.⁊ q;tum ad tpᷣs dico poſt inſtitu tionem.⁊ de circumciſione que fuit ſacramentũ ꝑticulare 7 q;tum ad ꝑſonas et q;tum ad tempus.Non em̃ datuʒ ſu it pꝛeceptum de circũciſione omnibo neq; ad om̃e tempus Ao vltimũ dicendum.ꝙ ſicut dicit Caſſio. Dembꝛuʒ eneratõnis eſt membrũ nobile quantũ eſt de ſe.dicit eniʒ ic. Genitalia vdᷣo noſtra in magnũ miſterium quis dubi⸗ tet attributa.decoꝛum quidem mem bꝛũ:ſi non fuiſſet tur pi libidine ſoꝛdidatum.quid em̃ illo pᷣcioſius eſſet:ſi inde bumanũ genus ſine culpa deſcenderet. natura ergo ſua eſſet nobile:ſed factum eſt innobile ꝓpter culpam. nð ꝑ remediuz nobilitat᷑.vñ.j.Coꝛin.xij.dicit᷑.q membꝛis in⸗ nobilioꝛibo habundantioꝛẽ honoꝛem circumcidamus.Et boc intelligitur dum paſſionibus et deſiderijs obuiatur. Irticulus quartus Equit᷑ inquirere vtrum erat de eſſentia circũ/ ciſionis ꝙ fieret tali inſtrumento ſcʒ cultro la⸗ pideo.Videt᷑ ꝙ ſic illud quo fit ablutio exteri⸗ pti entiale eſt ſacramento baptiſmatis.ſ. aqua:vñ nullo alio liquoꝛe baptiʒat᷑.A ſimili videt᷑ ꝙ il⸗ lud quo fiebat circũciſio exterioꝛ ſcʒ cultrus lapideus ſit eſſentiale circũciſioni:vel quare nõ.. Item.iij.eʒ ech.⁊ vo cem rotaꝝ ſequentiũ aĩalia ⁊c̃.ibi glo. In ſanctoꝝ patrũ vita cognoſcimꝰ: ꝗd in ſcripturis intelligere debeamꝰ.ex quo videt᷑ ꝙ factis antiquoꝝ patruʒ expꝛimit᷑.quo inſtru⸗ mento ſcriptura velit ꝙ fiat circumciſio cultris lapideis. JZoſue.v. Jac tibi cultros lapideos ⁊c.videt᷑ ꝙ ſcriptura velit ꝙ nõ circũcidetur niſi cultris lapideis: et ita eſt eẽn⸗ tiale circũciſioni ꝙ tali inſtrumento fiat.¶. Iteʒ ſacramẽ tum baptiſi matis nõ exercet᷑ niſi vnico elemento ſcʒ aqua. Similiter nec ſacr̃m ↄfirmatõnis niſi criſmate. Similit nec ſacramentũ vnctõnis niſi oleo vnctõnis. Similiter vi detur de circũciſione ꝙ non debeat exerceri niſi inſtrumẽ to vmn generis.aut ergo debuit fieri cultro petrino ⁊ tunc habeo/poſitum:aut culiro ferꝛeo ⁊ hoc nõ videt᷑ vt exem plo patet Exo.iiij.vbi dicitur. Tulit ſephoꝛa acutiſſimaʒ petram et circumcidit pꝛepucium filij. Similiter.v. ioſue et ſiec videtur ꝙ eſſentiale erat circumciſioni ꝙ fieret cul⸗ tro tali.¶ Pꝛete.cum hoc inſtrumentum aptum ſit actui circumcidendi ⁊ ↄgruit ſignificatõni. Significat em̃ xpᷣm qui petra dicitur quo fit purgatio ab omni culpa.Reſlat ꝙ magis ↄueniebat circumciſioni hmõi inſtrumento ſieꝛi ꝙᷓ nouacula ferꝛea: et ita videtur ꝙ boc inſtrumẽto debu⸗ it keri et nõ alioſ 4 Contra.vbi pꝛecepit dominꝰ.ꝙ abꝛa⸗ ham circumcideret ſe et alios.qui erant de domo ſua:nul⸗ lam fecit mentõnem de cultro tali.ex quo videt᷑ ꝙ nõ eſt eſ ſentiale circumciſioni ꝙ fiat tali inſtrumento determina⸗ te vel tali. Abi aũt dominus inſtituit ſacramentũ baptiſ-⸗ mi inſtituit ꝙ fieret aqua tm̃.iij. Jobã.dicens.iſi quis ręnatus fuerit ex aqua ⁊c̃.exquo eſſentiale eſt baptiſmati ꝙ fiat aqua ⁊ nullo alio elemento.⸗! Item iudei nõ circũ cidunt nũc cultro lapideo ſed ferreo.et ↄſtat ꝙ hoc habẽt a patribo.vnde andꝛeas. Ipſi iudei non petrinis cultris vt quidam putant: ſed acutiſſimis nouaculis circũcidũt. Ex hoc patet.ꝙ non eſt eſſentiale circumciſioni ꝙ fiat cul tro petrino. Quod cõcedimus.vt eniʒ vult magiſter in ſenten.et hbugo. Pꝛeceptum fuit vt circũciſio fieret de cul tris lapideis in ſignũ purgatõnis faciende ꝑ xpᷣm qui pe⸗/ tra dicitur.j.Coꝛin.x.Petra aũt erat xpᷣc.vnde hug.leul tellus de petra factus xpᷣm ſignat de quo dicit apłus.Pe tra aũt erat xpᷣc de quo ſcriptuin eſt.Ecce agnꝰdei ⁊c̃. Iteʒ et in ſignum duricie et inobedientie iudeorũ. de qua act᷑. viij. licet ergo magis ↄgruebat circumciſioneʒ fieri hmõi inſtrumento i; alio ꝓpter ↄuenientiam ſignatõnis:nõ ta⸗ men eſſentiale fuit circũciſioni ꝙ fieret hmõi inſtrumẽto. cum auctoꝛitas inſtituentis vel pꝛeceptũ eius faciat ꝙ ali quid ſit eſſentiale ſacramento.Si obijcitur qð.v.ioſue in ſtitutũ fuit ꝙ; fieret tali inſtrumento. DPicenduʒ ꝙ non eſt verum.quia tũc non fuit inſtituta circũciſio: ſed potiꝰqñ dñs pꝛecepit abꝛahe ꝙ ſe et alios de domo ſua circnmcide ret Geñ.xvij. Ad illud autẽ quod obijcitur atra boc.di⸗ cendũ ꝙ inter om̃ia elementa aqua rõne ſuaꝝ ꝓpꝛietatuʒ maxime congꝛuebat ablutioni baptiſmatis vt infra pate⸗ bit. Hanc aũt ↄgruentiã ↄſiderans ꝓuidentia ſaluatoꝛis inſtituit ꝙ aqua et nullo alio liquoꝛe baptizaret᷑.ſed cir⸗ cumciſio ꝑ quodcunq; fiat inſtrumentum ↄſimilis figure nec eſt variatio aliqua effectus vel ꝓprietatis in carne vel mem bro circumciſo.ſiue fiat inſtrumento ferreo ſiue pe⸗/ trino. ꝓpteꝛ quod nõ ↄgruebat inſtitui determinate ꝙ hoc vel illo fieret.⁊ iõ nõ fuit inſtitutũ ꝙ ſic vł ſic deteꝛminate fieret. VUnde neuter modus eſt eſſentialis circũciſioni.diſ ſimilitudo ꝗ eſt in illis quo baptiʒat᷑ et quo circũcidetur q;dtum ad effectum eoꝝ ei ꝓpꝛietates.ſimiliter eſt diſſimili tudo qᷓtum ad ſignificatõeʒ.qꝛ ꝑ aquã ſignificat᷑ gr̃a mũ⸗ dans que eſt ꝓpꝛius effectus baptiſmi ⁊ intrinſecus ⁊ eẽn⸗ tialis.ꝑ cultrum petrinum ſignificat᷑ xpᷣc qui eſt generale pꝛincipiũ ⁊ extrinſecũ liberatõis a culpa ⁊ a pena. Unde qꝛ eſt cõe ſignatũ inſtrumentuʒ circũcidẽdi:ideo nõ eſt de eſſentia eiꝰſicut eſt aq̃ eſſentiale baptiſmo cuiꝰ ſignificatũ eſt ꝓpꝛiũ. Ad illud qð obijcit᷑ ſcdᷣo de glo.q̃ dicit.q ĩ ſan ctoꝝ patrũ vita ↄgnoſcimꝰꝗd in ſcpᷣturis intelligẽ debea⸗ mus ⁊c̃. Dðm ꝙ verbũ illud nihil facit ad ꝓpoſitũ. intelle ctus ei glo.eſt ꝙ in ſckoꝝ patꝝ vita ↄgnoſcimꝰ ꝗdĩ ſcripiu ris intelligẽ debemꝰ.ſ.qtuʒ ad veritatẽ vite vel moꝝ.ꝑ H̊ em̃ ꝙ videmꝰſct᷑os talẽ ducẽ vitã:intelligimꝰꝙ talẽ vitam pᷣdicat ſacra ſcpᷣtura.⁊ h̊ pʒ ꝑ illud qð ſeꝗtur in glo.qð ẽ. quoꝝ nobis actio aperit:qð in ſuis pᷣdicationibo pagina teſtamẽti dic.q¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ ſacr̃jm baptiſmi vnico tiñ elemento ſit.ſimiliter ⁊ ↄfirmatõ ⁊c̃. Dicendum ꝙ hoc eſt. ga illa quilꝰ exercent᷑ hec ſacramenta: ↄgꝛuen: tiſſime ipᷣis ↄueniũt res ipſoꝝ ſacramentoꝝ ꝓpꝛijſſime re⸗ pñtando.aqua em̃ hʒ vim mundiſicatiuã ⁊ vim repᷣſſiuaʒ caloꝛis:⁊ alias ꝓpꝛietates q̃ maxime ſacramento baptiſ⸗ matis ↄgruũt.Siłr criſma qð ↄficitur ex oleo et balſamo maxiĩe ↄgruit ſacr̃o ↄfirmatõnis quo roboꝛat᷑ homo con foꝛtat᷑:vt audacter ↄfiteatur fidem xp̃i.per oleum eniʒ ſi gnificat᷑ infuſio gratie ſpãlis ſpũſſancti.ꝑ balſamuʒ odoꝛ bone fame. Non eſt ſic de lapide vel ferꝛo.nõ eniʒ habent „ aliquas ꝗprietates quiba ſignificantur aliqua que ↄgrue oↄueniant ſacramento circũciſionis: ꝓpter quas ↄueniret vt tm̃ altero illoꝝ determinate exerceret᷑.¶ Uo vltimũ di⸗ cendũ. qꝙ et ſi magis ↄgrueret circũciſioni fieri cultro pe⸗ trino ꝓpter ſigniſicatõeʒ:nõ tamen ſeqtur ꝙ erat iran⸗ ciſiom eſſentiale cũ ꝙ aliquid ſit eſſentiale alicui ſacramẽ to facit inſtitutõ vel pceptũ: nõ ſignatio. ꝓpꝛietates auteʒ rei ↄgruentes ſacramento ſunt cauſa quare inſtituit᷑ eſſe ð integritate ſacramenti. Et nota qð dicit bug:quo patʒ ꝙ nõ eſt de neceſſitate circũciſionis ꝙ fieret cultro petrino. Bicit em̃ ſic. Pꝛeceptũ fuit vt puer maſculꝰ.viij.die a na⸗ tiuitate ſua circũcideret᷑ in carne ppucij ſui. et ſunt ꝗ ad-⸗ denduʒ putant cultello de petra facto: quod tamen nutla auctoꝛitate probant:niſi quia ſephoꝛa vxoꝛ moy ſi terꝛita ab angelo:acutam petram ſumplſiſſe legit᷑ et ea ppucij filij ſui circumcidiſſe.⁊ Joſue terꝛaʒ ꝓmiſſionis ingreſſuros. Scdo in ꝓplło iſrael circũciſionis ſacr̃m cultrus petrinus memoꝛatur. Sed illud in altero quidem ob feſtiuatõnem magnã et trepidationẽ: in altero vᷣo ob ty pũ ⁊ ſignifica⸗ tionẽ veri ihu quod ꝑ ↄſuetudinẽ factum nõ inconuenien⸗ tꝙ eſtimat᷑. Quaꝛe aũt nõ excita fuit circũciſio cultris pe trinis ſed ferꝛeis:hoc foꝛte fuit ꝓgpter nimiam violentiaʒ ⁊ leſionem illatã ꝑuulis bhmõi circumciſione. embꝛum ſeptunũ Egtur inquirere de efficacia circũciſionis. Pꝛimo vtrũ caractereʒ impꝛimeret circũci⸗/ ſio.Scðo vtrũ aliquẽ effectũ hr̃et purgatõ⸗ nis aut tm̃ ſignificatõnis. Lercio vtrũ pur gatio petm purgaret.Quarto vtrũ in circũciſione tollere tur pctm. aut cum hoc ↄferebatur gratia ex vi circumciſi onis. Quinto de eius efficacia in ↄꝑatione. Articulus prinus Veritur g̊ pꝛimo.Si caꝛacter ĩpꝛimebat᷑ ĩ cir ũciſione. E ſic: videt᷑.ſacrm nõ iterari ⁊ ceꝛa cterẽ impꝛimi ↄñter ſe hñt in ſacramentis.igi⸗ tur cum circumciſio nõ iterabat᷑ vt infra habebit᷑: videt᷑ ꝙ in illa impꝛimebat᷑ caracter. ¶¶ Item vt habet᷑ a ioh.da⸗ maſce.Circumciſio fuit ad diſtinguendũ fidelẽ ab infide li: B duplex ẽ diſtinctio viſibilis exterius ⁊ inuiſibilis inte rius.aut diſtinctiõe exterioꝛi ↄſtat non habet circũciſio ꝙ; ſit ſacrẽ̃m:igitur reꝗritur diſtinctio interioꝛ:banc autẽ di⸗ cimus caracterẽ Lontraaliꝗ poſt circumciſionẽ ſuaʒ baptiʒati erant in tꝑe gratie.ᷣ ↄſiat ꝙ in baptiſmo impꝛi me bat᷑ caracter.⁊ caracter fidei quo diſtinguit᷑ fidelis ab infideli. igit᷑ cum idẽ caꝛacter ſcʒ fidei diſtinguens fideles ab infidelibus fuit impᷣſſus in circumciſione:relingtur ꝙ alter it: quod nõ inuenit᷑ in oꝑibo ſumme ſapientie. nſio.q; nõ impꝛimebat᷑ caracter interior:nibilominꝰ uit ſignaculi diſtinguẽs.ſ.ꝙ in ipᷣa delebat᷑ oꝛiginale qð nõ fuit in infidelibo.filius em̃ di caracter eſt vt dic criſo. ſuꝑ illud.j.ad Hebᷣ. Qui cuʒ ſit ſplendoꝛ gloꝛie et figura ⁊c· Ab iſto caractere increato.impꝛimit᷑ caracter creatus Verbũ em increatũ ꝑ verbũ creatum.ſ.expᷣſſum. in inuo/ catione trinitatis caractereʒ impꝛimit.cuiꝰfoꝛma oſtenſa fuit in baptiſmo xpᷣi Aſdath. iij.cũ dicit᷑.vidit ſpm̃ dei de⸗ ſcendentẽ ſicut colübam ⁊ venientẽ ſuꝑ ſe.et ecce vox de ce lis dicẽs. Nic eſt filius meꝰdilectus. Ecce hic trinitas qꝛ vox patꝛis:ſpũſſctᷣs in ſpẽ colũbe:filius baptiʒatus.nð in manifeſtatõne triũ ꝑſonaꝝ in baptiſmo xp̃i oſtenſa fu⸗ it foꝛma baptiſmi.ſcʒ in inuocatõne trinitatis. Vñ nõ im pꝛimit᷑ caracter ꝗ eſt ſignũ trinitatis niſi in fide 2 inuoca⸗ tione trinitatis.Eſt em caracter illuminatio ſigillũ et cu ſtodia.Illuminatõ repꝛeſentans patrem cũ eſt fons lumi nis.ſigillum filiũ:cuſtodia ſpiritũſanctum. In lege nõ ha bent diſtincte fidem trinitatis niſi ſiqui ſpũales nec circũ cidebantur in fide ⁊ inuocatõne trinitatis: vnde nõ impꝛi mebatur caracter. Ad illud quod obijcit.ꝙ nõ iterat᷑ ⁊c Bicendum ꝙ ab alio eſt ꝙ non iteratur ſacramentumet ab alio ꝙ non impꝛimitur caracter. & eniʒ non iteratur circumeiſio.hoc eſt quia non iterabatur oꝛiginale.q autẽ impꝛimitur caracter hoc eſt veritate verboꝛum que expri⸗ muntur in inuocatõne trinitatis. ꝓpter quod non valʒ ar gumentum. 4l Ad aliud dicendum. ꝙ non quelibet diſtin⸗ ctio eſt caracter etiam interioꝛ.ſ̊ illa ſolum que fit in inuo catõne trinitatis ſicut dictum eſt.¶¶ Sed adhuc obijcitur ↄtra hoc.quia Oꝛig.ſuper illud.iij.Rom̃. Abꝛabam acce pit ſignaculum iuſſicie oſtendit. ꝙ circumciſio carnalis erat ſignum circumciſionis ſpũalis: que non in caꝛne ſu⸗ ſcipitur ſed in coꝛde. Signaculum em̃ dicitur cum alicui rei ſeruande ꝓ tem poꝛe in cuſtodia imponituriꝙ nemo a⸗ lius niſi ille qui impꝛeſſit debet deſignare.Ex hoc videtur ꝙ circumciſio non ſolum im primit caracterem carnalem ſed et ſpiritualem. ¶¶ Rñſio.q; apud ſpũaliter intelligen⸗ tes non tm̃ erat ibi ſignaculum exterius ſicut intelligebãt carnales iudei:ſed etiam ſignaculum ſpirituale interius non tamen illud erat caracter:quia non erat perpetuũ et indelibile.Caracter enim eſt ſignũ ꝑpetuum in quo reſul tat imago conditoꝛis et redemptoꝛis et ſignum pfectum. Signum autem quod imprimebat᷑ in circumciſione. nec erat ꝑpetuum nec ꝑfectũ.hec autem perpetuitas caracte⸗ ris ſecuta eſt in incarnatõne rp̃i.quia ſicut illa vnio natu rarum eſt ꝑpetua et redemptio que ſecuta eſt incarnatio⸗ nem ſemel facta eſt ꝓꝑpetua:ſic caracter perpetuus eſt qui ex virtute mediatoꝛis ꝑ paſſonem cauſatur et virtute fiði trinitatis et inuocatõne impꝛimit᷑ vt tactum eſt. Articulus ſecundus Egtur inquirere vtrum habuit efficaciaʒ pur/ . gandi aut ſignandi tm. autem purgandi vi detur ſic:vt dicit beda.⁊ babetur.iiij.ſentent᷑. j. diſi.idem ſalutifere curatõnis auxilium circumciſio ĩ le ge ↄtra oꝛiginalis peccati vulnus agebat: quod baptiſmꝰ agere reuelate gratie tempoꝛe ↄſueuit:ſed baptiſmus tol⸗ lit vulnus pcti: igitur ⁊c.¶ Contro.iij.ad Ro. ¶ꝛõ ex ope ribus legis iuſtificabitur.glo.Si querit᷑ quare iſta facta in caritate non iuſtificarent ſicut nũc opera que facimus in caritate inſtificant: Rñdemus ꝙ neq; illa fuerunt in⸗ ſtituta in iuſtificatõnem.ſed in futuroꝝ ſignificationem: et pariter infirmitatis oſtenſionem. ¶ Iem dama. Circũ ciſio curatõnis ſignaculum pꝑticulare credentium diſcri⸗ mini in hac ratõne ponunt᷑ duo et tm̃ duo.quoꝛum vtrun q; eſt diſcrimen: ergo videtur ꝗ virtus eius conliſtit in ſi⸗ gnificando non in efficiendo. 4 Item augꝰ. ad valerium. Ex quo inſtituta eſt circumciſio in populo ði que tũc erat ſignaculum iuſticie fidei ad ſigniſicatõneʒ purgatõnis va lebat et ꝑaulis veteriſq; peccati ſicut baptiſinꝰ:ex illo va⸗ lere cepit ad innouatõem hominis exquo inſtitutus E. Ex hoc verbo videtur ꝙ non valuit ꝑuulis ad purgationem. ſed ſolum fuit ad ſignificationem. ¶ ERñnlio. ꝙ efficacia circumciſionis non fuit ſolum in ſignificando ſed in pur⸗ gando. Aod pꝛimum patet rñſio in glo.eadem in qua di citur.opera legis dicunt᷑ que cum lege inſtituta ſunt ⁊ ter minata ſunt. vt erant cerimonialia et figuratiua ⁊c̃. Hoc eſt quoꝛum pꝛima ratio inſtitutõnis fuit in ſignificatõeʒ talis non fuit circumciſio.Circũciſio enim non fuit inſti⸗ tuta cum lege ſed ante legem. ¶¶ Ad aliud dicendum.ꝙ ꝓ⸗ pter duo pꝛincipaliter erat circumciſio ſcilicet pꝛopter ab lationem culpe oꝛiginalis et diſtinctõneʒ populi tei a nõ ꝓlo dei. Ratio igit aſſignata a Dam̃. notificat illum in⸗ qtum erat ad diſcretionem. ſigniſicatio autẽ non fuit ita pꝛincipaliter intenta ſicut purgatio et diſtinctõ. ¶ VBo ter cium dicendum.ꝙ aug.diſiinguit inter effectum queʒ ba⸗ buit generaliter: et in ꝑuulis.⁊ vult dicere: ꝙ generaliter habnit effectum ſignificatõnis:ſed in ꝑuulis habuit effe⸗ ctum innouatõnis.ſicut baptiſmus exquo fuit inſtitutꝰ. Vnge ſic diſtinguendũ eſt. valebat ad ſignificatõneʒ pur/ gationis:et ꝑuulis ſupple valebat ſicut baptiſmus ⁊c. — — —w⏑ » –☚ — .- — — bans eppri⸗ ater nninno bicin macce arnelis Mneſ naleni henoe epicene ſen⸗ igti Merios heni Coregr Reann vone,e arate Pionate Urnatio⸗ clan nteſi iazer andict ſenteni mciſoit baptin ſinvotd Pcroß⸗ ſta faenn ſacimus funtin⸗ lonem: 1Circüͦ ndieri m Krun ſtitinſi hlerium. tücerat tönised lo d msi⸗E Ptonen oceni ed inpor, inqmd 1ſunt1i ri. he niſcste ſntinlli m.e“ wperab jdia no Alum in hn fuit in 4Bont nqocz n eneralr. abut inſie⸗ togfn voſ⸗ ¶Qneſtio — — J —¶—¶— rticulus tercius Ercio queritur vtrũ circumciſione tollebatur peccatum. Et quia peccatum aliud originale t aliud actuale. Jdeo querenduʒ eſt primo de oꝛiginali.ſedundo de actuali. DW Pruno ꝙ circũciſio .S. j. tollat pccin originale ptʒ ex verbo bede. Hugo.et glo.iiij. KRo.ibi ſignũ accepit circũciſionis.glo.idem ſalutifere cu ratõnis auxiliũ circũciſio in lege ↄtra originale vulnꝰpꝛe bebat:qð baptiſmus agere tꝑe reuelate gratie conſueuit. ¶ Contra.iij. Math. Ego debeo a te baptizari.glo.i. ab oꝛiginali pcto mundari:̊ tũc habuit originale peccatum Sed ↄſtat ꝙ fuit circũciſus:igit᷑ ⁊c.¶ Item ſacra tꝑe po⸗ ſterioꝛa:effectu gre ſpᷣalis inueniuntur dignioꝛa vt dicit bug. Sed baptiſmꝰiohis poſſerior fuit tꝑe circũciſionis ⁊ nõ purgabat ab oꝛiginali: ̊ nec circumciſio.4 Item vt vult bug. poſt pcẽm habuit bõ legem naturalẽ. qui ſibi di miſſus ? legi naturali:cepit errare.et ↄuictus eſt de igno⸗ rantia cecitate.poſt habuit legem ſcriptã.quã qꝛ adim⸗ plere nõ potuit ꝓpter ↄcupĩam trahentẽ ad oppoſitũ ⁊ pro pter defectum adiutoꝛij gre. ↄuict?eſt de impotentia. tan⸗ dem tpe gre dedit illi dvᷣs gram. vñ Hug.videt᷑ ſentire ꝙ nõ fuit gra temꝑe legis. circumciſione nõ tollebat᷑ oꝛigi nale: cum petm nõ tollit᷑ ſine gr̃a. ¶ Iem petᷣm oꝛiginale eſt carentia ſiue pꝛinatio debite iuſticie ſiue iuſticie natu⸗ ralis. Sed ꝗ tollit pꝛiuatõeʒ ponit habitũ oꝓpoſituʒ:ergo ſi circũciſio tollebat gae Ti nebat naturalẽ in⸗ ſticiã. boc aũt eſt falſum:q̊ ⁊c. Rnſio. ꝙ circumciſione tollebat᷑ oꝛiginale. As pꝛimi g̊ dom.q; glo. ¶ Dath. iij. dʒz intelligi ſic.ab oꝛiginali ꝑcto mũdari.i.vicie oꝛigina⸗ li ꝑfectiꝰpurgari.Sacr̃a em̃ et ſi culpã oꝛiginalis tollãt: nõ tamen viciũ coꝛruptõnis oꝛiginalis.vt eſt pꝛonitas ad malum 2 bmõi. Vñ rabanꝰexponit illud verbũ a te bapti⸗ ʒari ſic.ab oꝛiginalis pcti ↄptagio mundari.4! Ad alið di⸗ cendum.ꝙ baptiſmꝰioh.nõ numerat᷑ inter ſacr̃a legis ̊⸗ tie:quia ſolũmodo fuit pparatoꝛiũ ad baptiſma xpᷣi.ver⸗ bum aũt hugo.intelligi bʒ de ſacramentis que poſterioꝛa ſunt m diſtinctõeʒ iegũ.quibo diſtincta fuerũt ſacramen ta. Vnde ſacr̃a legis ſcripte erant ꝑfectiora illis que erãt legis natnre.Et que erat legis gre:illis q erant legis ſcri⸗ pte.¶ Ad aliud dom.ꝙ nunqᷓ tefuit gra ſufficiens ad ſa⸗ lutem.ſ̊ ante aduentũ auctoꝛis gr̃e in carnẽ nõ fuit illa ba bundantia gr̃e q̃ fuit poſt. Vnde tẽꝑe legis moyſi defuit habundãtia gr̃e qua expedite poſſent onꝰ legis adimple⸗ re.quod ↄpulit ↄfugere ad ſaluatoꝛem. et boc vult dicere bug.4 Ad vltimũ doᷣm. ꝙ eſt duobo modis ponere aliꝗd vere ſcʒ et interpᷣtatiue.Circũciſio reuera nõ ponebat na turalẽ iuſticiã vere:ponebat tñ interpᷣtatiue.Ad huiꝰma nifeſtatõeʒ notandũ. ꝙ iuſticia cuiꝰ carentia eſt pctẽm ori⸗ ginale:fuit oꝛdinatõ rõnalis creature ad creatoꝛẽ ſiue cõ cupiſcentia:⁊ pr̃as aſcendendi ad deñ oꝑibus meritoꝛijs. Vñ.vij.ccẽs.Deus creauit hoĩem rectũ.i.erectũ ꝑ appeti⸗ tum ad ipᷣm. ⁊ hnñtem ptatem merendi(nõ dico exequẽdi) oꝑa meritoꝛia.qꝛ hoc nõ potuit ſine gra.ptᷣas tñ illi data fuit in ↄditõne ꝗᷓ reducibilis erat in actum ꝑ gram.hãc iu ſticiaz debuit hõ habeꝛe. quã quia dereliquit voluntate ꝓ pꝛia ↄuertendo ſe d bomimn mutabile r auertens ſe a ſuo creatoꝛe:illam amiſit peccauit ⁊ factus eſt neceſſitate cõ cupiſcens. Hãc neceſſitatẽ nõ tollebat circũciſio nec etiaʒ baptiſmus tollit. VUñ non reſtituebat iuſticiã naturalem Fm veritateʒ reſtituebat tñ interpᷣtatiue. Noc eſt.fecit qð neceſſitas ↄcupiſcendi nõ imputabat᷑ in culpã.ita eĩ effici ebat᷑ circũciſa circũciſione ſiue culpa:ſicut hs naturaleʒ iuſticiã erat ſine culpa.n illa em rõne qua iuſticia natu ralis ad ſaluteʒ recu ꝑabatur ꝑ circũciſionẽ.nõ in illa ꝑfe ctõne in quo eꝛat in ſtatu pꝛimo. hoc dico quzʒ ad hoc ꝙ erat ſine ↄcupia creature. ↄcupia dico m quod degene⸗ rat inoꝛdinatõeʒ quandã.hanc aũt inoꝛdinatõeʒ nõ tolle⸗ bat circũciſio q;tum ad eſſe:ᷣ ſoli qꝙtum ad reputatõnem vij. in culpam.nec requiritur ad ſtatum ſalutis ꝙ alio modo tollet᷑ nec dico ꝙ in hoc erat tota efficacia circũciſionis ſi cut infra patebit. Vel põt aliter dici ſm ꝙ ponit᷑ neceſſi⸗ tas ↄcupiſcendi cum debito nõ ↄcupiſcendi eſſe oꝛiginale ꝙ circuciſio ponebat ſiue reſtituebat iuſticiã oꝛiginaleʒ ſi ne debitam:tollendo debitũ illud. remanente nibilominꝰ neceſſitate ↄcupiſcendi. Ael aliter põt dici.ꝙ et ſi circum ciſio nõ ponebat ſiue reſtituebat naturalem iuſliciam po⸗ nendo ipſam in ſe:reſtituebat tamen ponendo ſiue reſtitu⸗ endo melius pꝛo ipſa ſiue ipſam in melioꝛi ſcilicet confir⸗ mando gratiam gratumfacientem. ſuppoſito ꝙ peccatum moꝛtale non tollatur niſi per gratiam gratumſfacientezʒ q⸗ le eſt oꝛiginale. Becundo queritur .S. ij. vtrum circumciſione tollebat᷑ actuale. Oꝛ ſic:videt᷑. dicit Hug.culpam quã ꝑ illam ꝑtem traxerat natura: gr̃a per circumciſlionem emundauit.mundatio ergo oꝛiginalis qᷓ ſit ꝑ circumciſionẽ efficitur ꝑ collatõeʒ gratie. Sed gtia qua tollitur culpa moꝛtalis qualis fuit culpa oꝛiginalis nõ ↄpatit᷑ ſecum aliqð moꝛtale:ergo vi illius gratie q̃ per circumciſionẽ tollit᷑ oꝛiginale:tollitur actuale.⸗ SJtem xi illius quo tollitur vnuʒ actuale moꝛtale tolli?᷑ aliud.nibil em̃ quo mediante tollit᷑ vnum actuale moꝛtale: cõpatitur ſecum aliud actuale moꝛtale. Similiter videt᷑ ꝙ nihil quo mediante tollit᷑ moꝛtale oꝛiginale:ↄpatitur ſecum actuale moꝛtale:q̊ Tc. ¶ YItem moꝛs ſpũalis non tollitur niſi ꝑ in troductõeʒ vite ſpũalis ſiue vite gratie.ſed in eodem cum vita ſpũali ſiue gratie non põt eſſe moꝛs culpe: ergo illud quo introducitur vita tollit omne genus culpe moꝛtalis. ita vt pꝛius ¶ Contra.quicquid eſt cauſa cauſe:eſt cau ſa cauſati.⁊ hoc in efficiendo? deſtruendo.Inde quicqd eſt deſtructiuũ cauſe:eſt ſimiliter deſtructiuuʒ cauſati.di⸗ co in cauſis et cauſatis ꝑ ſe imediatis ⁊ adinuicem con⸗ ſequentibo:ergo et que ſunt in differentia in deſtructione cauſaꝝ: ſunt in differentia in deſtructõne cauſatoꝝ. Sed ſi circumciſione tollit᷑ actuale peccatum. baptiſmus⁊ cir cumciſio in differentia ſe habent in deſtructõne culpaꝛuʒ que ſunt cauſe penaꝛuʒ debitarum ipis culpis: ſed hoc eſt parantes circumciſioneʒ baptiſmo.ponunt ↄuenientiam iſtoꝛum qtum ad deletionem oꝛiginalis: nihil tangentes — falſum: ergo et pꝛimũ.4 Item doctoꝛes ſacre ſcripture cõ⸗ actuali.quod patet in verbo bede illo ſcʒ ·idem lalutiſfe 3 22⸗ re curatõnis auxiliũ ⁊æc. ¶ Item dicit hugo.idem glo. iij· ad Ro. ꝙ apud nos valet aqua baptiſmi qð apud hoĩes ſub lege circũciſio ſiłr veꝛbo aug.ad valeriuʒ ſcʒ exqͥ inſti⸗ tuta eiſt circumciſio in ꝓplo dei vt ſup̃ articulo.ij. Ecce ſacri oꝛthodoxi comꝑantes circumciſionem aa baptiſmũ qtum ad efficaciam tollendi culpam: nibil tangunt de il⸗ lius efficacie qtuʒ ad deletioneʒ culpe actualis. ex q̊ vide tur ꝙ eius efficacia ſe nõe tendebat ad deletionem culpe actualisſ Rnſio ꝙ reuera ex vi circumciſionis tolleba tur oꝛigindle in ꝑuuſis. et tam oꝛiginale ꝙᷓ actuale ĩ adul tis digne ſuſcipientibo. Sirtus tñ circũciſionis ꝑ ſe ⁊ pꝛi mo fuit oꝛdinata ad deletõem oꝛiginalis. ſed quia gratia gratificans nõ ↄpatitur ſecuʒ moꝛtale aliquod:neq; moꝛs. ſpũalis tollitur niſi ꝑ introductõeʒ vite ſpũalis: cum boe ꝙ gratia ſiue virtus circumciſionis tollebat oꝛiginale ad „ quod ꝑ ſe oꝛdinata erat:tollebat et actuale.ſacri vᷣo docto res determinabant virtutem illius eſſe ꝗtum ad crletio⸗ nem oꝛiginalis nullam facientes mentionem octus ali: quia per ſe fuit remedium oꝛiginalis et ad eius deletõnez oꝛdinata. 4 Ad iliud quod obijcitur contra hoc. qꝛ ſi cir⸗ cumciſio et baptiſmus ſunt diſſerentes in ablatione cul⸗ parum que ſunt cauſe penarum: ſunt indifferentes in ob⸗ latione effectuum.i.ipſarum penaꝝ. Dicendum ꝙ nõ leg tur.quia gratia gratumfaciens quecunq; ſufficit ad delen dum omnẽ culpam.nec aliquam patitur ſecum.cuiꝰratio eſt: quia gratia directe opponit᷑ culpe.et minimu bonũ eſt maiꝰet maioꝛis efficacie:qᷓ maximũ malum eſt maluü. Sʒ gratia quecũq; non ſufficit ad tollendum omnem penaʒ: quia gꝛatia in om̃i dr̃ia nõ oponit᷑ pene:ſ̊ ſolũmodo gr̃a pfecta ſufficit ad tollendum omeʒ penã. maioꝛ aut eſt gra et virtus baptiſmatis qᷓ circũciſionis. Pret.quare vᷣtute baptiſini tollit᷑ nõ ſolũ culpa.ſᷣ baptiʒatus ſoluit᷑ a pena ratio eſi:qa per ſacrm baptiſmi cõtulit redemptoꝛ nr pri⸗ mos ⁊ pᷣcipuos effectus ſue paſſionis vt ſuo loco patebit: ad aliud eſponſio. rticulus quartus Egtur inqreꝛe vtruʒ circũciſio ex vi circũciſio⸗ nis ↄferꝛet gram.et primo vtrũ aliquã gratiã oferret. Scdo vtrũ gram ad bene operandum irca prinum oſten .S:. ditur. ꝙ gr̃am ↄferebat.iiij.ad Ro.ſignũ accepit circumci ſionis.glo.idem ſalutifere curatõnis auxiliũ circumciſio in lege ↄtra oꝛiginalis pcti vulnꝰpᷣbebat:qð baptiſmꝰ agẽ reuelate tẽꝑe gre ↄſueuit.excepto ꝙ regni celeſtis ianuam necdũ intraꝛe poterãt.idem dicit beda.idem bug.Ecce q; plane dr ꝙ circumciſione idem fiebat ꝙ baptiſmo.ſ̊ ↄſlat baptiſmpᷣbebat gram:ꝗ̊ ⁊c.¶¶ Ztem boeciꝰ: egreſſio vi⸗ dioꝝ eſt plantatio pᷣtutum g quo egrediunt᷑ vicia plantã⸗ tur vᷣtutes:ſ̊ circũciſione egꝛediebant᷑ vicia:igit᷑ ⁊c.¶¶ Iiſt virtꝰet viciũ ſunt ↄtraria imediata circa aiam ratõnaleʒ quod tollit vnũ ↄfert alterũ:g̊ ⁊c Bi dicat᷑ ꝙ ſunt pꝛi uatiue oppoſita aꝛguit᷑ ſic. Nirtꝰet viciũ opponunt᷑ pꝛiuati ue. ſilr gra et culpa. Aug.ſuꝑ geñ.viij.li. Maluʒ eſt boni pꝛiuatio.̊ impolſſibile e tollere pꝛiuatõeʒ niſi ponẽdo ba⸗ bitum.q;ꝛ ponere pꝛiuatõeʒ:pꝛiuatõis eſi ponere habituʒ. 4( Item accidens duptr veſtruit᷑.aut ꝑ deſtructionem ſui ſubiecti: aut ꝑ poſitioeʒ ſui opoſiti.igit᷑ cum culpa ſit ac⸗ cidens:et nõ deſtrui? ꝑ deſtructõez ſubiecti:q̊ ⁊c.¶ Item diſfferunt negatio ⁊ pꝛiuatio.qꝛ vbi eſt negatio nõ ↄnume ratur ſu biectũ cum negatõne.vbi eſt pꝛiuatio ↄnumeratq᷑. Pot em̃ dici ſoꝛtes nõ curꝛit ⁊ ſi ſoꝛtes nõ ſit. non ſimili ter ſoꝛtes ẽ cecus. ñ negatio neq; pꝛiuatõ aliꝗd de ſe po⸗ nit:eo ꝙ pꝛiuat non pomt.nihilominꝰpꝛiuatio ↄnumerat ſn biectũ ſuſceptibile habitus ↄtrarij.pꝛiuatio ꝗ̊ ⁊ habitꝰ abſtracto ſubiecto ſuſceptibili.qð eſt ↄmune:ſe habebunt ſicut aliqd et nibil ſimpłr ſcʒ et negatiue.ſᷣ tollere negati⸗ onẽ neq; eſt poſſibile neqʒ etiaʒ intelligibile ſine poſitõne affirmatõnis. igit᷑ tollere ꝑctm eſt impoſſibile.niſi ponen do graʒ ſine virtutem. 4. Item idem euidentiꝰ oſtenditur in terminis ꝓprijs.pctm eſt pꝛiuatio iuſticie cũ debito ha⸗ bendi.iuſticie dico oꝛiginalis vel actualis ᷣm ꝙ peccatuzʒ eſt oꝛiginale vel actuale.nõ tam eſſet pctm careꝛe iuſticia niſi babere illam eſſet debitũ nõ habenti.vñ debituʒz eſt cõ mune habenti2 nõ habenti.ꝗ em̃ habet eam dʒ habere.2 qui nõ habʒ dʒ babere.abſtrabat᷑ igit᷑ debitũ:relinquituꝛ habere et nõ habere.q ſe babent vt affirmatio ⁊ negatõ:ſᷣ tolli nõ põt nõ habere iuſticiã niſi ponat᷑ habere iuſticiaʒ igitur ⁊c.¶ Jiem ponat᷑.ꝙ nihil peneret᷑ tollendo priua tionẽ᷑:adhuc remanet pꝛiuatio.igit᷑ nõ tollitur. ¶ Itẽ vir⸗ tus q facit recedere ab vno oppoſitoꝝ neceſſario hoc facis⸗ do facit accedere ad aliud. nec põt nõ facere accedere ad illud. Igit᷑ qð facit recedere a vicio vel culpa:facit accede re ad virtutè.2 tollendo illud a quo recedit: ponit neceſſa rio terminũ oppoſitũ ſcʒ virtutẽ vel gẽam.¶ Item lux ma⸗ terialis eo ꝙ tenebꝛas materiales ponit lucẽ in ſuſceptibi lem in quo erat tenebꝛa. nec aliter põt tollere niſi ponẽdo ſimiliter videt᷑ de luce ſpũali.¶ Item in eſſe nature nunqᷓ tollit nõ eẽ niſi ponẽdo eſſe.qꝛ ſi h: redigeꝛet aliꝗd in nihi⸗ lum qð eſſet ↄtra diſtuſionẽ ſue bonitatis. Similiter vide⸗ tur in moꝛibo: nunꝙ tollit eſſe niſi ponendo eſſe.̊ nõ tol lit eſſe culpe vl vicij mii ponendo eſſe. Sed oſtat nõ dat bec ĩmediate ſe habeant reſpectu creature rõnalis. tra.in ſacramento eque vel amplius ſe extendit ratio ig⸗ ficandi qᷓ efficiendi.ſed rõ ſignificandi in circũciſione ſo⸗ lum eſt c ablatõne: 5 efficacia. circũciſio em̃ exreꝛius ni hil ꝓferebat:ſed tm auferebatur. pter quod videtur fuiſ- vel ponit eſſe vici vel culpe: igit᷑ eſſe gratie vel arakes 5 ſe nullius poſitionis ſacramentum ſed tm̃ pꝛiuatõnis: cũ ſacramentum ſimilitudinem habeat cum eo quod efficit. ¶ Item legalia que inſtituta fuerũt in tempoꝛe moyſi nõ ↄferebant gratiam: ergo nec circũciſio p̃cedens gratiã cõ ſerebat:cum res deberet ꝓcedere ſᷣm melioꝛatõeʒ vt patʒ in baptiſmate:qui melioꝛ eſt qᷓ; circũciſio vel legalia.q Itẽ prima circũciſio non ↄtulit gratiam primo circumciſo: S nec ſedᷣa ſecundo:nec tercia tercio et ſic de alijs.pꝛincipia em̃ nõ minoꝛis efficacie ſunt qᷓ; ſequentia immo maioꝛis. ¶ Item indirecte.ſi circũciſio auferebat petm et ↄferebat gratiam. cum plus nõ faciat baptiſmus: nõ eſt baptiſmꝰ plenioꝛi cumulatꝰgratia ꝙᷓ; circũciſio.⁊ hoc eſi falſum. ba⸗ legis.vnde minoꝛis gre fuit ꝙ; baptiſmꝰſicut mõ. ꝙ circa hoc diuerſi diuerſimode ſenſerũt.quorũd poſitio fuit ꝙ culpa oꝛiginalis eſt ↄcupia cum debito non ↄcupiſcendi.et nõ ideo eſt culpa quia ↄcupiſcentia: hoc eĩ eſt in iuſtificatis:ſed ideo ꝗa eſt cũ debito nõ ↄcupiſcẽdi. Cum ergo deletur culpa oꝛiginalts qꝛ deletuꝛ culpa iᷓtuʒ ad reatum ⁊ remanet qtum ad actum:dicũt ꝙ ſoluit᷑ de⸗ bitum.hoc eſt:illud debitũ non imputat᷑.et tunc remanet actu pena oꝛiginale.ꝗᷓ dicũt deleri debitũ ↄcupiſcendi non ↄputari.⁊ hoc ſine alicuiꝰgratie collatõne fieri.Sʒ ꝙ hbec poſitio nõ ſit vera pʒ:qꝛ ſi deus non imputat hoc tebituʒ aĩe quod pꝛiꝰ imputabat: aut ̊ aliqua innouatõ facta eſt circa aĩam.aut ↄmutatio circa deũ.g innouatio circa aĩ⸗ mam aut aliquid eſt ab ea ablatũ aut poſitũ in ea.ſi abla tum ⁊ nõ bonũ:ꝗ̊ malũ.nõ malum pene tm:g culpe.ergo ſi culpa eſt pꝛiuatio q̃ nõ aufert᷑ niſi ꝑ alicuiꝰ apoſitõneʒ neceſſe eſt aliquid ibi poni.ſed mhil poſitum in anima ex pellit culpam niſi gra:q̊ ⁊c. Pꝛet᷑.ſi debitum tm̃ nõ impu taretur et gratia nõ daret᷑ cum nullꝰpoſſit videre deũ niſi habuerit gram.tũc ̊ iuſius ab oꝛiginali pcto mũdatꝰper circũciſionẽ ſi moꝛiat᷑ cum nõ habuerit gram:nõ videbit ptiſmus em̃ tꝑe gratie eſt circumciſio ante legem 2 in te eniz cũ.ergo eandem penam habebit ac li haberet oꝛiginale. ¶ Alia poſitio magis vltra ꝓceſſit ⁊ dixit.ꝙ in circumci⸗ ſione dabat᷑ gr̃a ⁊ delebat᷑ culpa.ſ̊ culpa delebat᷑ vi circñ⸗ ciſionis:gratia nõ dabat᷑ vi eiꝰſ ex liberalitate di qui nõ delet culpã ꝗn dcoꝛet aĩam et gratã ſibi faciat:qᷓuis poſ⸗ ſet ałr facẽ.qꝛ ſᷣm nat᷑aʒ mediũ eſt inter cuiꝑã et gram.ſ. ipſa innocentia.et delere culpam ẽ reddere innocentiaʒ.ᷣ deus nunqᷓᷓ reddit innocentiaʒ ꝗn ſuꝑaddat gram. ⁊ per hoc rñdent ad obiecta de ↄtrarietate ⁊ habitu ⁊ pꝛiuatõe quia gr̃a nõ eſt directe et imediate habitus oꝓpoſitꝰ culpe ſed innocentia.ad hanc innocentiam ᷣm ꝙ eſt priuatio culpe oꝛdinat᷑ circũciſio diſponens ex ꝑte ſuſcipientis:ſᷣ gr̃a ex ꝑte agentis.Sʒ bec poſitio nõ pot ſtare.qꝛ et ſi in⸗ nocentia ſit medium inter gram ⁊ culpam habito reſpctu ad ſtatum nature ↄdite:non tamen eſi medium babito re ſpectu ad ſtatum lapſus.mediũ dico Fᷣm rem et actum:lʒ aliquo modo poſſet dici medium ᷣ̃m naturã. poſt lapſuʒ em̃ erat immediata oppoſitio inter culpam ⁊ graʒ. Pꝛete rea ſi innocentia eſſet medium ſᷣm naturam inter culpam gratiam.pꝛius naturaliter innocentia reſtitueret᷑ et ex⸗ pelleretur culpa ꝙᷓ; infunderet᷑ gratia.et hoc eſt manifeſte falſum.quia tunc gratia non leret culpam. Si enim de let:pꝛiꝰ naturaliter infunditur q; culpa deleatur. 4 Ter⸗ cia poſitio eſt.ꝙ in circumciſienę c eatur culpa ⁊ confe/ rebatur gratia.et ad vtrunq; gahatu circũciſio quo⸗/ dammodo.lſed gratia quoſdam effectus habuit pꝛiuati uos quoſdam poſitiuos.et circumciſio non oꝛdinabatur pꝛimo et per ſe niſi ad effectus pꝛiuatiuos:et ideo ſoluʒ ſi gnificabat ablutionem. et quia effectue priuatiui nõ ſunt ſine poſitiuis: ex conſequenti erant ibi effectus poſitiui. quia ex conſequenti non opoꝛtebat eos ſignari ſacramen to circumciſionis.exemplum ad hoc eſt in cõuerſione pa⸗ nis in coꝛpus xp̃ᷣi.in quo eſt ↄſeqnenter ſanguis:ſed tamẽ non ſignatur ibi.effectus autem gratie poſitiui ſunt ſicut habilitare ad bona opera et huiuſmodi:pꝛiuetiui ſicut re mouere culpam et ſiqui ſunt remotõni huic annexi pꝛina tiui. Sed hec poſitio minus dicit.quia ſi vi circumciſio/ lat WMueſtio vij. nierc nis ponitur gratia in anima ⁊ in potentijs.quia delet cul modi:ſed inter omnia que legis erant maxime faciens ad eſe⸗ pam que in his eſt:cũ graʒ poni in aĩa ſit gꝛatificari ipaʒ iuſtiſiſicatõnem fuit circumciſio:eꝛgo ⁊c.¶ Item cui plus pſinö 2 in potentijs ſit habilitare ipᷣas neceſſario.ſi ex vi ciꝛcum ↄmittitur ab eo plus exigitur.et cui minus: minꝰ. Vnde ntii ciſionis ponit᷑ gratia.ex vi circũciſionis ſunt effectꝰin aĩa niſi habenti naturalem iuſticiã conferꝛet᷑ gratia vel virtꝰ tz poſitiui ſic ⁊ pꝛiuatiui.nec põt circũciſio br̃e vim ad bos non exigeretur ab eo opus virtutis. aliter a circumciſo ñ ⸗ gn etiam habeat vim ad illos:et ſi ſignũ poſſit eſſe ſiue ſa⸗ exigeretur virtutum operatio niſi illi colluta eſſet gratia neſo⸗ cramentũ nor licet non illoꝝ. Pret᷑.aliqui effectꝰpoſitiui ad bene operandũ.igitur ſi exigebat᷑:relinquitur ꝙ daba nncpe Fm eſſe idem ſunt cũ pꝛiuatiuis vel ↄñter ſe habentes.pꝛo tur circũciſione gratia ad hoc.Ex his videtur ꝙ ex vi cirr eiong, pterea ſi bi ſunt effectus circũciſionis:X illi.ſicut enim lu cumciſionis dabatur gratia ad bene oꝑandum ] Cont᷑ ſerhe men materiale nunqꝙ; delet tenebꝛas niſi illuminãdo aeꝛa: in. iiij.ſententia.magiſter dicit.ꝙ ideo mutata eſt circum⸗ dapeſn⸗ ſic nec lumen gre tenebꝛas dlet pcti niſi iſ̃am anims ſpi⸗ ciſio per baptiſmum: quia ſacramentum baptiſmi ⁊ com linb S ritualiter illuminãdo. Aliter & videt᷑ mibi doᷣm ſine pꝛe munius et pfectius eſt:quia plenioꝛe gratia accumulatũ. nrin iudicio.ſcilʒ ꝙ ex ſacramento circũciſionis datur gra tol Ibi em̃ eſt peccatum ſolum dimittebat᷑.ſed nec gratia ad lens oꝛiginale pctm:et diminuens ſuꝑſtuitatem ↄcupie. bene operandum adiutrix nec virtutum poſſeſſio vel au⸗ haß debitum tollens nõ ↄcupiſcendi:⁊ virtutẽ pꝛeſtans reſiſtẽ gmentum ibi pꝛeſtabatur vt in baptiſino. ¶ Iem. iiij · ad binon di ↄcupie. Vnde ſi ex virtute circũciſionis nõ tollit᷑ neceſſi Ko.Signum accepit circumciſionis in ſignaculum iuſti⸗ kloi tas ↄcupiſcendi:tollitur neceſſitas ſequendi ↄcupĩiam 2 de cie.ibi glo.ĩ circumciſione tm̃ peccata remittebantur. ſed nli bitum non ↄcupiſcendi ꝓpter hoc ergo ꝙ illa gratia tollit nec gratia ad bene oꝑandum per eam pꝛeſtabatur nec viꝛ inin oꝛiginale animam reddit gratam 2 dat virtutem reſiſten tutes dabantur vl augebantur hec glo. Ex his videtur ꝗꝙ atr di concnpiſcentie:et tollit debitum non ↄcupiſcendi.vtrũ ſolummodo efficacia eius fuit ad purgatõnem peccati:nõ cmm autem dat gratiã faciendi bonum meritoꝛium infra babe ad ꝑfectum bonoꝛum operũ.¶ Item ex his auctoꝛitatibo kauim bis.Concedi ̊ poſſunt rõnes quibo oſtendebatur ꝙ ex vi videtur.ꝙ gratia circumciſionis tm̃ erat ad tollendũ cal⸗ * circumciſionis nõ tm tollebatur culpa oꝛiginalis ſed da pam: dicitur eniz ine eircumciſione tm̃ remittebant᷑ pecca⸗ “õ batur gra.. Ad pꝛimũ obiectum dicendũ.ꝙ licet circum⸗ ta ¶ Keſpondeo.ꝙ; vt ſupꝛa tactuʒ eſt.ex ſacramento ci 3 ciſio ſignũ eſſet ablationis tñ quia illa ablatio non fiebat cumciſionis dabat᷑ gratia que tollebat oꝛiginale peccatũ nageſ niſi ꝑ poſitionẽ alicuiꝰgratie.ideo ex vi ſacramenti circũ⸗ et dimittebat concupiſcentiam: et alia faciebat que dicta arcaai ciſionis ↄferebat᷑ gratia.et ſic efficiebat quod figurabat. ſunt.gratia autẽ ad oꝑnndum bonum meritoꝛium inq; tũ hſiabla quia figurabat aliquid tolli ꝑ poſitionẽ alicuiꝰ.vñ argu⸗ huiuſmodi ex vi circumciſionis non dabat᷑ a deo.et hoc ẽ erd mentũ iſiud nõ ſeꝗtur.fiebat ablatio ſolũmodo:ᷓ non pꝛe quod dicitur in glo.iij.ad Ro.q ex circumciſione pecca⸗ ſtione, ſiabat gram cuiꝰactus non erat in auferendo. vnð dico ꝙ ta remittebant᷑:ſed non grana ad bene oꝑandum preſta⸗ anumnat sctus gre date in circũciſione fuit in ablatõne defectꝰori⸗ batur. YJdem dicit magiſter in ſenten. et hoc eſt poſſibile noimpn ginalis. qð eſſe nõ potuit niſi reꝑatõne iuſticie: vnde non fieri et conſonum ratõni. poſſibile:patet per hoc.ꝙ a⸗ edüͤni eſt ponendũ ꝙ gr̃a circumciſionis ita tolleret ꝙ nihil po⸗ lius eſt effectus gratie qua purgabat a culpa:⁊ alius qua nüetffn neret. Ad ſcdo obiectũ dᷣm.ꝙ nõ eſt ſimile de circum⸗ cooꝑatur li.ar.in operibus virtutis.nibil igitur impedit ö ſicct N ciſione 2 alijs legaliba.circumciſio em̃ inſtituta fuit in re⸗ quin gratia poſſit dari ad hunc effectũ vel illum:⁊ ad bũc orginle mediũ oꝛiginalis peccati.nõ ſic aũt alia legalia.licʒ poſte ſine illo.i.ad effectum purgatõnis ſine effeciu coopeꝛatõ⸗ Cincunch rioꝛ eſſet in rõne ſignationis:non tñ in rõne cauſalitatis. nis.· autem ſit ↄſonum ratõni videtur ſic. primꝰhomo kriaitch ¶ Ad aliud dðm.ꝙ licet in pᷣmo circũciſo nõ ↄfert᷑ gra.Gᷣ cecidit a duplici iuſticia ſcʒ naturali et gratuita. Luce.x. Niquin non fuit ex ꝑte circumciſionis p̊ ex ꝑte circũciſi quẽ habu⸗ homo quidem deſcendebat ab hieruſalem in hiericho et ĩ⸗ fuis poſ⸗ it. vnde põt dici ꝙ ei valuit ad aliud ſcʒ ad diminutõeʒ cõ cidit in latrones qui eum deſpoliauerũt ⁊c. Spoliatio il⸗ Gramn.l. cupiſcentie vel aliꝗd oſimile.¶ Ad aliud dicendũ. ꝙ licet la intelligit᷑ ad gratuita:vulneratio qᷓtum ad naturalia. entigz.5 remitteret᷑ pctẽm et daret᷑ gratia qua fiet illa remiſſio et h Vnñ neceſſaria ſibi fuit duplex gra.ſcʒ gra in ſacramentis mm. 1 per idem in baptiſmo:tñ plenioris gratie eſt baptiſmus. om̃e et gratia in virtutibo.ſi aũt ſtetiſſet: ſibi ſuffeciſſet gr̃a in iuatoe em̃ pctm et oꝛiginale ⁊ actuale tollit:quod nõ faciebat ꝓ⸗ virtutibo.igit᷑ alia eſt gra in ſacramentis qua culpa tolli⸗ ſe. prie ⁊ de ſe circũciſio. Pꝛe.vberius ↄfertur gꝛatia.qꝛ non tur:alia qua homo in virtutibo ꝓficit.Mon ꝗ̊ eſt ↄtraꝛiuʒ prünnd ſolũmodo ad ea q dicta ſunt:ᷣ ad alia vt infra patebit. ſiue diſſonum rationi ꝙ ſacramentum illud cuiꝰ efficacia gemis; ner itur 14 erat non eſt habũdantia gratie ſicut eſt baptiſmi.quod ẽ Cetſiin⸗ rit . UV. ſacramentuʒ tꝑis gratie: ſed ex gra diminuta cuiuſmodi toreſpei Si ex vi circũciſionis ↄferꝛet᷑ gratia ad oꝑanduʒ merito⸗ erat circũciſio que erst ſacramentũ ante tpᷣus gratie.non ſobtoone rie. ſic:videt᷑ greg.quod valet apud nos aq baptiſmi: oↄferꝛet gratiã oꝑandi bonum meritoꝛium ſiue ꝓficiendo ĩ eunh hoc egit apud veteres vel ꝓ ꝑuulis ſola fides vel ꝓ maioꝛi merito.¶¶ Ad illud verbum gꝛeg.quod apud nos valet aqᷓ ipi; bus virtꝰſacrificiorũ: vel ꝙ his qui ex abꝛahe ſtirpe ꝓdie/ baptiſmi ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc ꝑticulariter intelligit᷑.nõ em Pe runt in miſteriuʒ circũciſionis. ſed aput nos aq̃ baptiſmi dicit quicqꝗd apud nos valet aqua ⁊c.et hoc expꝛeſſius ha falpan valet ex vi ſua ad duo.ſcʒ ad ablatõeʒ pcti:ꝛ ad collatõem betur a magiſtro.iiij.ſenten.dicente.ꝙ ſacramentum cir-⸗ D tetater gre ad bene oꝑandũ: eircũciſio ex vi ſua valebat ad iſta cumciſionis idem oferebat remedium quod nunc baptiſ⸗ M hniete duo. ¶ Si foꝛte dicat᷑. ꝙ de valoꝛe ꝑpiculi intelligeret᷑ ſcʒ ð mus:idem dicit nõ tantum. Et nota ꝙ dicit remediũ.qð R enind⸗ valoꝛe ad ablatõnem peccati non de valoꝛe totali ⁊ hoc ẽ ꝓprie eſt contra vicium vel malum ad hoc recitat verbũ Le contra vſitatum modum loquendi.Equus enim qai non Aug · ad valerium.quod eſt. Exquo inſtituta eſt circumci 1corſt valet niſi decem. nõ dicitur valere equum qui valet centũ ſio que erat tũc ſignaculum iuſticie fidei ad purgatõnem —DU ſocno licet valet ꝑtem. ergo circumciſio non debet dici valere id valebat magnis et paruulis oꝛiginalis veteriſq; peccatis nn, quod valet aqua baptiſmi ſi partem tm̃ valeat. 4 Iteʒ ex ſicuc baptiſmꝰ:ex illo valere cepit ad innouatõeʒ hoĩs ex inrbi vi circumciſionis dabatur gratia delens peccatũ ⁊ infor⸗ quo inſtitutus eſt.⁊ qñq; ſolet ſic loqui.Solet em̃ dici tã⸗ . ſi⸗ mans animam. ſed hec gratia in adulto habente vſum li⸗ tum valebit tibi hec tunica ſcʒ griſea debet vVna ſce ſcar⸗ nigſn beri arbitrij eſt gratia bene opeꝛandi:quia conſtat q non leto: licet illa de ſcarleto melius oꝛnaret ⁊ longe eſſet ma⸗ uinol ccioſa in adultis: ergo ex circumciſione dabatur ad bene ioꝛis pꝛecij:et plus redderet hominem acceptum bomĩbo lennn operandum.¶ IJtem ANMath.xix. Si vis ad vitam ingredi Ad aliud quod obijcitur.ꝙ gratia delens pctm ? infoꝛ ſoene ſerua mandata.glo.ij.ꝙ iuſticia legis ſuo tempoꝛe obſer/ mans aĩam erat in adulto cooꝑans li.ar. in oꝑibus me⸗ erſoſrn . uata non ſolum bona terꝛe.ſed vitam eternaʒ dabat:ergo ritoꝛijs quia non eꝛat ocioſa.Dicendũ ꝙ ſiẽ aĩa pꝛimo ba . ſonmn dabat ea que requirebantur ad vitam eternam merendã. bet actũ in coꝛpoꝛe bumano.non tamen quo aĩa ꝓgꝛedit᷑ lun ſed mereri vitam eternaʒ nullus poteſt ſine gratia buiuſ-⸗ ad aligd agendũ.immo bʒ pꝛimũ actum ſuum ſine motu M ciftimi * ſcilicet aetum viuiſicationis:ita gratia reddebat eam vi⸗ uificam ſine ptate oꝑandi bonũ maxime aiam puuli et ipam decoꝛabat.a etiã hoc opabat᷑ in aiabus adultorũ et babilitabat eas ad maiꝰbonum: licet nõ ſufficiẽter ad exe quendũ o ritoꝛia validas efficeret et ita pʒ ꝙ; nõ fuit ocioſ⸗ .ret licet ex illa gra qua fit remiſſio pcti poſ ſit homo operari meritorie.nõ tamen ſeqꝗtur ꝙ ex virtute circũciſionis detur: quia nõ eſt ĩmediate ↄtraria pcto gr̃a inqᷓtum eſt ad hũc effectum: ſed ſolum ꝙ̃tum ad effectum remiſſionis.licet & gratia ex circũciſione a deo daꝛet᷑ ex ij poſſet bomo bene oꝑari: non tamen iſta duo ſunt immedi⸗ ata ita vt qũcunq; eſt cauſa vnius eſt cauſa alterius.ᷣ de⸗ per gr̃am vtrunq; faciebat: circumciſio vo ad vnuʒ düpo nebat. alterius vo non dicebat᷑ per ſe cauſa vt diſpoſitio: cum nõ habeat ſimilitudinẽ cum illo. 4 Ad ilind qð obij⸗ citur.qꝙ iuſticia legis ſuo tempoꝛe obſeruata ⁊c. dicenduʒ ꝙ iuſticia legis dicunt᷑ moꝛalia iuſtificãtia.vel iuſticia le⸗ gis dicit᷑ fides qua mediante que legis erant iuſtificabãt. i. ad faciendaʒ oꝛdinabãt. Gel aliter dicitur iuſticia legis dabat vitam eternaʒ.i.dandã implici te ꝓmittebat.¶ Ad liud qd obijcit᷑ ꝙ a circũciſo exercebant᷑ oꝑa virtutũ ⁊c. Pirenanz ꝙ hoc nõ fuit.qꝛ ex vi circũciſioni gtia ad hoc:ſᷣ quia dabat᷑ a co vt dictũ eſt.¶ Ao illud qð vi⸗ cetur ex auẽtibo inductis ꝓ alia ꝑte ſcʒ ꝙ gr̃a circumciſio nis tm̃ erat ad tollendũ culpa. dicit᷑ em̃ in circumciſione tm̃ pcta remittebant. Dðm ſiẽ dictũ eſt.ꝙ nunqꝙᷓ eſt deletõ culpe ſine appoſitõne gratie vnde ꝙ dicit᷑ ꝙ in circumciſio ne pct̃a tñ delent.gra ad oꝑandum ſiue vᷣtutes nõ ofere⸗ bantur.intelligit᷑ vt res ſacramenti circũciſionis.nõ ſim⸗ pliciter: qꝛ ſicut oſtenſum eſt ꝙ priuatiõ tõllat᷑ manẽte ſbᷣ iecto niſi ꝑ politionẽ habitꝰ.nec veritateʒ habet nec capit᷑ ab intellectu. vnde intelligit᷑ ſic ꝙ dicit᷑. ꝙ tm̃ pcta remit⸗ tunt᷑.hoc nõ dicit᷑ qꝛ ↄferret᷑ gratia q̃ deletur culpa tm̃:qꝗa de neceſſitate erq̊ gratia remanet pꝰeletõeʒ culpe in ani⸗ ma oꝑatur 2 ad oꝑandum aĩam habilitat. ſed tñ inqtum gra eſt res ſaera circũciſionis:ſolum bhʒ effectũ ſuum ĩ de⸗ letione culpelvel vt dictũ eſt hoc dicit᷑. qꝛ gra q̃ntuʒ eſt ad hunc effectũ nõ eſt imediate ↄtraria pcto.ſed ſoluʒ q; tum ad effectũ remiſſionis lel aliter põt dici vt dicũt quidaʒ ꝙ in circũciſione dabat᷑ gratia ſᷣ modica reſpectu eiꝰqᷓ da tur in baptiſmo⁊ ꝗa gra qtumcunq; paꝛua plenũ bʒ effe ctum ad delendũ omeʒ culpam moꝛtalẽ: licet diminutũ et incompletũ ad babilitandũ animã et ꝓficiendũ.ideo cir⸗ cumcilſio dr̃ oꝛdinari ad effectũ ablationis culpe.nõ quia ipᷣm ſolum hr̃et:ſed qꝛ illum habebat ↄpletum.⁊ qꝛ ſacra⸗ mentũ nõ om̃e ſignat qð facit.ſᷣ qð plenius ⁊ ꝑfectius fa⸗ cit:ideo circũciſio ſolum eſt ſacr̃m ſiue ſignuʒ ablationis directe dico ⁊ ꝑ ſe.¶ Per hoc patet rñſio ad auctes indu⸗ ctas.qꝛ neqʒ glo. neq; magiſter intendebãt ꝙ circumciſio er vi ſua nullo mõ daꝛet gram ad oꝑanduʒ aliquo modo: ſ̃ ſolummodo gra illiꝰhret effectum ↄpletũ in delendo vel auferẽdo.2 ꝙ gra illiꝰerat ita paꝛue efficacie reſpctu effe⸗ ctuũ ꝗ ſunt oꝑatõis:ꝙ ſolũ merebat᷑ dici deletiua nõ ope⸗ ratiug. — rticulus quintus Egtur ingreꝛe de efficacia circũciſionis in cõ⸗ patione ⁊ pᷣmo in ↄꝑatione ad ſacr̃m pᷣcedens Secundo ad ſacramentum ſequens. irca primumſic. (§. . Hug.Diſpenſatõnis oꝛdo et ratio hoc popoſcit. vt ſiẽ ab initio curꝛente tꝑe magis ac magis ſaluatoꝛis aduentus aſpꝛopinquit:ſic magis effectꝰ ſalutis creſceret et cogtio veritatis. ꝓpter qð ⁊ ipᷣa ſigna ſalutis ꝑ ſucceſſionẽ tꝑoꝝ alia poalia mutari debuerũt. vt effectꝰgre dine in ſalutem creſcẽt.ſimul q; et ipᷣa ſignatõ in ſignis viſibilibo euiden⸗ tioꝛ apparẽt. Ex h̊ pʒ.ꝙ circũciſio q̃ ſuccedit determĩatõi vel ſacrificijʒ:efficacioꝛ eſt qᷓtuʒ ad effectũ ſalutis ⁊ euidẽ tioꝛ ꝙtum ad cognitõeʒ veritatis.¶¶ Cont᷑.nõ plꝰimitte⸗ bat᷑ fide in circũciſione de oꝛiginali qᷓᷓ fide ĩ ſacrificijs: qð patet per illud verbum Greg. quod valet apud vos ⁊c. S circumciſio nõ fuit maioꝛis efficacie qᷓ; ſacr̃m precedens. anſo g eneumenſ fuit maioꝛis efficacie qᷓ; ſacmen⸗ um pcedens quo delebatur oꝛiginale. 4Ad illud qð obij citur. ꝙ nõ plus dimittebatur de oꝛiginali in circũciſione ꝙᷓᷓ in ſacrificijs. Dicendum ꝙ lʒ non ſit maioꝛ dimiſſio in circumciſione qᷓ in fide cum ſacrificijs qtum ad culpam: tamen in circumciſione plus dimittebatur de ſuꝑfluitate Becin fuit ꝑfectius ſacramentum. ecundo queritur .S. ij. de efficacia circumciſiomis in cõꝑatõne ad ſacramentum ſubſequens ſcilʒ baptiſmi.et põt oſtendi q baptiſmus eſt maioꝛis efficacie q; circumciſio.verbo bug.ſupᷣdicto ⁊ ver bo magiſtri. iiij. ſenten. ſ. ꝙ ideo mutata eſt circumciſio ꝑ baptiſmum.quia ſacramentũ baptiſmi ⁊c̃.¶ Contra.iiij. ad Ro.ſignum accepit circũciſionis.glo.dem ſalutifeꝛe curatõnis auxilium circũciſio in lege ↄtra oꝛiginalis peti vulnus pᷣbebat:quod baptiſmus agere reuelate tꝑe gatie ↄſueuit:excepto ꝙ regni celeſtis ianuam nec dum intraꝛe poterãt. IJdem dicit be.idem hug.¶ Si diceret ꝙ H intel⸗ ligendum eſt ꝙ̈tum ad ablutõem oꝛiginalis.hoc nõ vide⸗ tur:quia in ipᷣa auẽte excipitur illud in quo excedit effica cia baptiſmi. per h̊ qð dicitur excepto ꝙ regni celeſtis ia⸗ nuam non aꝑiebat. ¶ Pꝛet. baptiſmus an paſſionem non aperiebat ianuaʒ. non videt᷑ ꝙ baptiſmus in hoc fuerit maioꝛis efficacie qᷓ; circumciſio. Item glo.ſuꝑ illud.bti quoꝝ remiſſe ſunt iniꝗtates ⁊c.dicit. In baptiſmo delet oꝛiginale pctm.nõ vt nõ ſit:ſᷣ vt pctẽm vltra non ſit. JZoq; ↄgrue dic̃. Beati quoꝝ remiſſe ſunt iniqꝗtates.i.mitigate per gr̃am vt non regnent in moꝛtali coꝛꝑe.cuiꝰrei cauſa ẽ ꝙ in baptiſmo tecta ſunt pcta. ex hac glo.videtur ꝙ effica cia baptiſmi non tollit oꝛiginale pctm m eſſe illiꝰ: h fᷣm reputatõeʒ vnde in glo.ſeꝗtur ibidem. Si deus texit pctᷣa noluit aduertere.et ſi noluit aduertere:noluit aĩaduerteꝛe id ẽ punire.Sed ↄſtat vt ex dictis pʒ ꝗ circumciſione de⸗ lebatur oꝛiginale ſm eſſe:ꝗ̊ ⁊c ¶ Rnlio.q; baptiſmꝰ ſuc⸗ ceſſit circumciſioni tanqᷓ ſacrẽ̃m magis ꝑfectuʒ. Ado illð quod obycit᷑ ꝑ verbuʒ glo.iiij.ad Ro.ſ.ꝙ idem ſalutifere curationis ⁊c. Dicendum.ꝙ ex auẽte non babet᷑ ꝙ tante efficacie fuit circumciſio quante baptiſmus.facienda eĩ eſt vis in hoc ꝙ dr̃ idem ſalutifere curatõnis.idem enim valuit qtum ad curatõeʒ a culpa:ſ nõ ꝙtum ad ablatõeʒ pene. Vñ ſeꝗtur excepto ꝙ ianuã regni celeſtis ⁊c. Item ex circũciſione dat᷑ gra ad remiſſioneʒ culpe originalis et dimimutõeʒ ſuꝑfluitatis ↄcupie. In baptiſmo vðᷣo dat᷑ gr̃a ad oꝑanduʒ meritoꝛie qð nõ dabat᷑ virtute circũciſionis. Vnde ꝑ hoc ꝙ dr.idem ſalutifere curatõnis:notat᷑ oↄueni entia in remedio ↄtra malũ.vult q̊ dicẽ beda.qꝙ ſic bapti ſmus digne ſuſcipientem mũdat ab oꝛiginali⸗ actuali ſic circũciſio.vñ ad remotõeʒz culpe ẽ ↄuemiẽtia.ſᷣ neq; ꝙ̃tum ad habilitatõeʒ et expeditõneʒ ad bonũ neq; qᷓtum ad re⸗ miſſionem pene:quod notat᷑ ꝑ hoc ꝙ ſubdit᷑ excepto ꝙ ia⸗ nuã ⁊c.¶. Ad illud qð obcilei baptiſmus ante paſſionẽ nõ aperuit ianuam ⁊c. Oicendum ꝙ aperire ianuam ce⸗ li:eſt tollere impedimenta ingreſſus in regnum que ſunt multa. Unum eſt defoꝛmatio imaginis dei in aĩa ſiue de⸗ fectus oꝛnatus.boc autẽ impedimentũ tollit᷑ ꝑ baptiſmuʒ quo anima infoꝛmat᷑.non ſolum in ablatõne culpe: ſed in oꝛnatu gratie virtutis. O: aũt anima ĩ baptiſmo orna⸗ tur virtutibus.habetur Ecci.xxiij.ſic omnis mulier relin quens virum ſuum glo.ꝗ ſibi eam in baptiſmo copulauit et oꝛnamento virtutũ decoꝛauit. ꝙᷓtum igituꝛ ad amotõeʒ illius impedimenti:baptiſmus et ante paſſionem et ptꝰce li ianuam aperuit.de alijs modis aperiendi habebitur in fra.¶ Ao vltimum dicendum ꝙ glo.pᷣs. ſic debet intelligi in baptiſmo ſic delet᷑ oꝛiginale nõ vt nõ ſit:ſed vt peccatũ non ſit. i. fomes ſiue ↄcupiſcibilitas que eſt peccatum ori⸗ ginale celetur inqᷓtum eſt peccatuʒ: non omnino: quia fa mes in intenſione qua homo cõcupiſcit neceſſario:nec po⸗ teſt reſiſtere concupiſcentie:dicit᷑ oꝛiginale. IJlla autẽ in⸗ intehe effien ſisin non ſerit bii NN ocq nuigee iauſae geſfie ueßhfn nitpan certer ſoned⸗ ſn ſuo Roilo lnſere Ptmr Nchnn enin aie 16 Yen Gnaloet atgin iſons⸗ it ven Neuohſie egjmn not ſe oglu ſione ſee ſant Aen⸗ peicrwz ſun nornt⸗ glertein nae bebinn tinelig himn wte n⸗ Mueſtio V tentionẽ delet gr̃a baptiſmi.licet nõ tollat illã oĩno:plꝰ tiñ tollit᷑ de fomite virtute baptiſmatis qᷓᷓ tollebat᷑ vtute circũciſionis.Vñ glo.ibidẽ.iniqtates aut fomitẽ pecca ti dicit. que añ baptiſmũ nõ tm̃ pena ſᷣ culpa ẽ:poſt ba⸗ ptiſinũ ꝑena eſt et nõ culpa. ¶ MWembꝛumoctauum quit᷑ inqrere vtrũ circũciſio erat iteran⸗ da.Et pꝛimo videt᷑ ꝙ non:cũ pctẽm cꝰ erat remediũ ſcʒ oꝛigiale:nõ iterat᷑.q. Pꝛeteꝛea hoc videt᷑ ꝑ ſile baptiſmate qð ẽ ĩ reme diũ oꝛigĩalis ĩ noua lege.q Cõtra.Joſue.v.fac tibi cul⸗ tros lapideos et circũcide ſecũdo filios iſrł. Ecce qð d‚ ſecũdo circũcide filios iſrł.ſ̊ ſcõᷣm dicit᷑ reſpectu pꝛimi: ergo bis debebãt circũcidi.¶ Itẽ om̃ia ſacr̃a noue legis iterant᷑.illis exceptis ꝗho impmat᷑ caracter ſpũalis. a ſi mili videt᷑ ꝓꝙ illa veteris legis.iterãda ſunt qbo nõ ĩpꝛi⸗ mit᷑ caracter.q̃lis fuit circuciſio.Qec illa rõ videt᷑ vale re pcẽm nõ iterat᷑.ergo nec eius remediũ. Remediũ em oꝛigialis fuit decimatio vt hẽt᷑ ab hugõe:et ſacrificia vt habet᷑ a greg.que tñ frequẽter rabant ,Kaſtonti ꝙ circũciſio nõ fint iterãda.Buplex em̃ ẽ cauſa quaꝛe ñ iterat᷑ ſacramẽtũ.vna eſt qꝛ nõ iterat᷑ pcẽm cuiꝰ ẽ remedi um.Alia ẽ dignitas ſacramẽti ex impᷣſſione caracteris. de hoc habet᷑ infra.pt᷑ pꝛimã cãm nõ fuit iterãda circũ⸗ eiſio.¶ Ad pꝛimũ ergo dðm. cũ dicebat᷑ circũcidere ſe cũdo filios iſrł.nõ dicebat᷑ qtũ ad eaſdẽ ꝑſonas: ſᷣ qᷓtũ ad eundẽ ꝓplłm. Vñ qꝛ plus ſemel fuit circũciſus ĩ egy⸗ pto.ſ̊ nati in deſerto quoꝝ pr̃es moꝛtui erãt ĩ dſerto ĩ⸗ circũciſi erãt:de illis fuit pᷣceptũ ꝙ ipᷣi circũciderent᷑.vñ Aug.in glo.v.ioſue. ·õ em̃ vnꝰ hõ circũcidẽdꝰ erat bis ſᷣqꝛ idẽ ꝓpłus in ꝗbuſdã circũciſus erat in ꝗbuſdã incir⸗ cũciſus:ideo dictũ eſt.nõ vt circũciſus iterũ circũcidere tur.¶¶ Ad aliud pʒ reſpõſio.qꝛ imp̃ſſio caracteris nõ ſo⸗ lũmodo eſt cã quare nõ iterat᷑ ſacramẽtũ:ſed etiã nõ ite ratio pct᷑i cuiꝰ ẽ remediũ. Ad aliud qð obijcit᷑ de deci⸗ matõne et ſacrificijs.dicendũ ꝙ hoc nõ oꝑabantur inqᷓ tum erãt remediũ oꝛigialis:ſed ꝓpt᷑ alias cauſas. Itera bat᷑ em̃ decimatio xvt eẽt in cibũ ſiue ſuſtentatõʒ miſtro⸗ rũ cultꝰ dei.ſacriſficia in expiatõem pctoꝛum actualiũ et ꝓpter alia quedã que tangũtur in leuitieo. embꝛum nonum Onſequẽter querit᷑ de duratõe circũcilio⸗ nis.O aũt nõ ſemꝑ debuerit durare:vidẽ ꝓ boc qð dic aopłus ad Gał.v. Si circũci⸗ Vimini:xpᷣc nihil vobis ꝓderit. ergo poſt: ĩnotuit fides xpᷣi nõ ourauit eiꝛcũciſio.q¶ IFte Act᷑. xv. viſum ẽ ſpũiſcto ⁊ nobis nibil imponẽ vobis oneris ⁊c̃. Sed int᷑ illa que ibi ponũt᷑ nõ numerat᷑ circũciſio: ergo relingꝗtur ꝙ iã ceſſauerat.¶ Cõtra.Geñn.xvij.dicit. O circũciſio datur ĩ fedus eternũ:ergo eternalit debuit du rare. IStẽ reſurrectõ eterna ſignatũ ẽ circũciſioĩs.̊ cũ nõdũ ſit hmõi reſurrectõ:nõ debuit circũciſio q̃ ẽ ſignũ illiꝰ ceſſare.Dicit em̃ aug.ꝙ tũc debet ſignũ ceſſare:cuʒ aduenit ſignatũ et non ante. Itẽ ſᷣm aug.decimatio fuit remediũ oꝛigialis ĩ lege nature.et circũciſio fuit expꝛeſſi us ſignũ illiꝰ remedij.ergo ſi decimatio adhuc dat᷑:mul⸗ tomagis et circũciſio.¶ Itẽ currẽte lege nature ⁊ ſeripta babuit ſemẽ abꝛahe remediũ ſpũale.qͥre ergo nõ ſimilit modo. Itẽ nõ oĩa figuratiua ceſſant. ſic̃ ſunt ea q̃ ſunt ſiguratiua faciẽdi vt thurificatõ:ſed ſolũ ea q ſunt figu ratiua futuri.ſi ergo circũciſio figurat faciẽdũ ſcʒ circũ⸗ ciſionẽ a vicijs:nõ debet ceſſare.¶ Itẽ om̃is xp̃i actõ nꝛa eſt ĩſtꝛuctio.eꝛgo cũ baptiʒemur ad imitatõz eiꝰ:videtuꝛ ſimiliter ꝙ circũcidi debeamꝰ ad imitatõeʒ eiꝰ.4! Item aplus act᷑.xvj.circumeidit thimotheũ.qᷓ adbuc durabat. circũciſio.quare ergo et mõ nõ datur.¶ IZtẽ põ.Cõſili⸗ um vñni manet ineternũ.glo.nũqᷓ; diſſoluit᷑.ſᷣ eircũciſio er oſilio dei data ẽ:̊ nũqᷓ diſſoluit᷑.ꝙ̊ adhuc durat circũ ciſio. A obijciũt beretici.p deꝰ tüc voluit 2 mõ ñ vult: ergo mutabilis ẽ volũtas eiꝰ. vtẽ ſi ill qd deuotõnis fuit et honeſtatis nõ ceſſauit vt thurificatio: ergo multo magis nec illð qꝗð fuit ncc̃itatis vt circũciſio.¶ Ad qd rñdendũ ẽ.ꝑ illð qð dicit aug.in li.q.no.te.ꝙ circũciſio vſq; ad xpᷣm indulta ẽ.qͥ̊ veniete ceſſaret:qꝛ xpᷣc oẽs ꝑ fi⸗ dem circucidere vel ſaluare debebat:ſic abꝛabã ꝑ fidem iuſtificatꝰ fuerat.¶¶ AUo G̊ qð obijcit᷑. ꝙ circũciſio data ẽ in fedꝰ exernũ.Reſpõdeo ꝙ eternũ ibi accipit᷑ ꝓ ſeculo. ſeculare aũt dicit᷑ qð finẽ hʒ et ſi nõ ſit determĩiatꝰ vt dĩe aug. ð ci.dei. Sciat eternũ a nr̃is iterpᷣtari qdð greci ap pellãt eonyon qð a ſeculo deriuatũ ẽ.eonyon ꝗppe gꝛece ſeculũ nücupat᷑.ſ̊ nõ ſũt auſi latini dicẽ ſeculare:ne lon⸗ ge ĩ aliud mitterẽt ſenſũ.ſecularia ꝗꝓpe dicũt᷑ młta que ĩ h ſeculo ſic agunt᷑ vt bꝛeui etiã tꝑe trãſeãt. Adillð qð obijcit᷑ qꝙ circũciſio ſignũ ẽ illiꝰ circũciſioĩs q̃ fiet ĩ gene⸗ rali reſurrectõe q̃ nõdũ venit.Rñſio.q ſᷣm ꝙ vult aug. ad valeriũ.Circũciſio ĩſtituta fuit ꝑſe ad remediũ oꝛigi nalis ⁊ nõ pꝛicipalit᷑ ad ſignãdũ. Ve⸗ illis at᷑ q̃ ꝑ ſe ⁊ pꝛĩ cipalit iſtituta ſũt ad ſignadũ tenet illð qð dicit᷑.ꝙ non txxebz ceſſare ſignũ donec venerit ſignatũ. Vel doᷣm ꝙ ſi⸗ gnü impletũ eſt ĩ cã.ſcʒ ĩ reſurrectõe xpᷣi q̃ ẽ cã reſurrecti onis nr̃e:licʒ adhuc nõ ſit ĩpletũ in effectu gener is re⸗ ſurrectõis.⁊ hoc vult aug.¶ Ad aliud doᷣm ꝙ decima⸗ tio ceſſauit q;tũ ad h̊ ꝙ erat ĩ remediũ: nõ tñ qtũ ad ſ ſtãtiã:qꝛ cedit ĩ aliũ vſum ſcʒ ĩ ſuſtẽtatõʒ miſtroꝝ ecclie ¶ Ad aliud dᷣm. ꝙ; ſemẽ abꝛabe nõ hʒ remediũ ſpãle.qꝛ xpᷣe venit ad faciẽdũ vnũ ꝓplłm.ipᷣe eĩ ẽ lapis angulaꝛis. ij. ad eph. Jpᷣe em̃ ẽ pax nr̃a ꝗ fecit vtraq; vnum eodem. tunc aũt qñ ſcʒ ſeꝑatꝰ ẽ plus a ꝓplo:decuit ꝙ br̃et ſpãle remediũ ⁊ ſignũ diſtictũ ⁊ non mõ:qꝛ oẽs credẽtes ſunt vnũ coꝛpꝰquoꝝ xpᷣc ẽ caput.ij.ad eph̊. Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ ciꝛcũciſio ſignat illð qð ẽ faciẽdũ:q̊ debuit ma nere ſic thurificatõ. Rñdeo ꝙ ſiẽ dictũ ẽ.circũciſio non fuit de pᷣma rõe ĩiſtituta ad ſignificãdũ:̊ ad remediũ.et ſi fuit ĩſtituta ad ſigniſicãdũ:h̊ tñ nõ fuit pꝛicipale eius ſignificatũ ̊ pꝛĩcipaliter ſignificabat ablatõz oꝛgialis quo ad culpã et diminutõʒ ↄcupilcẽtie.qð ꝑfecte factũ ẽ adueniẽte rpᷣo ꝑ paſſionẽ.et tũc ceſſauit circumciſio. de thurificatõe vᷣo nõ eſt ſic:qꝛ idẽ ſignificabat nũc et tune .i.deuotõem.⸗ Ad aliud dðm.ꝙ xpᷣc nõ fuit circũciſus ad exemplũ imitatõis.ſ̊ ne iudeis daret occaſiõʒ incre⸗ dulitatis ſiẽ dĩc augĩ omelia circũciſioĩs.Itẽ in.q.no. te.dicit.de buit circũcidi:vt circũciſus aꝓparẽt filiꝰ abꝛa he.ꝗ abꝛahe ꝓmiſſus fuerat.ql! Alud aũt oĩs xpᷣi actio intelligit᷑ nõ de oꝑibo ptatis nec etiã de omibo alijs niſi te his que fecit að exemplũ imitatõis:nõ ad diſpẽſatõʒ nr̃e redemptõis.In circũciſione aũt dedit arrã nr̃e re⸗ demptõnis.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de circũciſiõe thimo⸗ thei Act᷑.xvj. Reſpõſio ᷣm aug.in.q.no.⁊ ve.te. hG fecit ꝗpter ſcandalũ iudeoꝝ.ſiẽ ſaluatoꝛ pcepit lepꝛoſo vt offerret munꝰ ꝓ emũdatõne ſua.viij.math.nec poſu⸗ it ibi ſpem apłus.ſ̊ ne videret᷑ legis inimicꝰ.q¶:Ad illud qð obijcit.ꝙ ↄſiliũ dei nõ diſſoluit᷑.dicẽdum ꝙ cõſilium ibi dicit᷑ eterna dei diſpoſitio.que nũꝙᷓ in ſe diſſoluitur. licet res q̃ ſubſunt mutabiles ſunt.et ꝑ hoc patet ſolutõ ad aliud qð obijcit᷑ꝙ ſi voluit pꝛiꝰ crrcũciſionẽ ⁊ ñ vult modo.ꝙ volũtas eiꝰ ſit mutata.qꝛ variatõe facta ĩ rebo nulla ſit variatio in ip̃o:eadẽ aũt eſt volũtas ⁊ nõ muta ta qua pꝛiꝰ voluit et mõ nõ vult:licʒ cõnotatũ illð reſpi ciat variatõem rei.qꝛ illud tꝑale eſt.¶ Að vltimũ doðm Fm aug.ꝙ donec veniret ille ꝗ ſanguĩem ꝓ om̃ibo daret neceſſe fuit ꝓpꝛiũ ſanguĩem dare. VUñ mõ nõ indigemꝰ circũciſione nec ſanguis ꝗꝓpꝛia effuſiõe.et pᷣterea bemus loco eiꝰ efficatiꝰ ſacramẽtũ ſcʒ baptiſmũ. de thurificatꝭ one vᷣo alia ratio eſt que ſeʒ dicta eſt.· Mlembꝛum gecimum Equið de circũ ciſiõe xpᷣi. Querit᷑ ̊ vtꝝ de buit circũcidi? ſic:videt᷑.xpᷣc moꝛtẽ ſu⸗ ſtinuit vt alios a moꝛte liberaret:a ſimili onera legis ſuſtinẽ debuit vt alios ab illis 9 liberaret. Hoc eſt qd habet᷑.iiij.ad gał. MNiſit deuo fili um ſuũ factũ ex muliere factũ ſub lege:vt eos ꝗqſub lege erant redimeret. glo.ſub lege dixit:qꝛ et circũciſus eſt: et hoſtia legalis ꝓ illo oblata eſt.on mirum et ſi illa oꝑa legis ſuſtinuit ex ꝗbo liberaret eos ꝗ ei ſimiliter te⸗ nebant᷑.qui enã moꝛtẽ ſuſtinuit: vt ex illa alios libera⸗ ret. Jactus ẽ ergo ſub lege.i.ſub onere legis ſic ſbᷣ alijo penis.nõ vt ab ea expiaret᷑: vt ab ea liberaret ſicut ab alijs penis. 4 Cõtra. nulla de cauſis circũciſioĩs vↄueniẽ ter xpᷣo adaptabat᷑.nõ em̃ debuit circũcidi ꝓpt bonum obediẽtie.maxĩe ĩ illa ꝑte in q̃ xpᷣe fuit ciꝛcũciſus:qꝛ ꝑuu li nec obediẽtes nec inobediẽtes reputant᷑. Itẽ ñ debuit circũcidi ꝓpter ſignũ magne fidei.qꝛ xpᷣe nõ habuit ſidẽ cum ſemꝑ fuerit compᷣhẽſoꝛ. Itẽ nec gt doctrinã caſti⸗ tatis:qꝛ xpᷣc nõ eguit doceri.cũ om̃ia ſciuerit a pꝛĩicipio cõceptõis ſue. Itẽ nec ꝓpt᷑ ſignaculũ diſiictõis.q; ſigna⸗ culũ bũanum nõ tebuit addi ſignaculo dĩno. Legit᷑ em̃ ioh.vj. Hũc em̃ pater ſignauit deꝰ.glo.ſignauit:qi pꝛo⸗ pꝛio ſigno a ceteris diſcernit.ergo ſic non eſt vnct⸗ oleo viſibiii ad hoc vt eẽt rex. cum eẽt vnctꝰ oleo ſpũali: ſic ñ tebuit diſcerni ſignaculo viſibili cũ eẽt diſcretꝰ ſignacu lo ſpaali. Itẽ nec ꝓpter figurã qꝛ erat veritas ⁊ coꝛpus oĩm figuraꝝ vt legit Col.ij. Et vbi eſt veritas:nõ eſi ne ceſſaria vm bꝛa vel figura. Itẽ nec ꝓpter remediũ oꝛigia lis.qꝛ oꝛigiale nõ fuit in ipᷣo.et ita nulla cã circũciſicĩs ei p᷑ adaptari.¶ Itẽ ſuꝑ illud po. Sʒ in lege dñi volun⸗ tas eiꝰ dicit glo.nõ ſub lege.et põ.ille de xpo intelligit᷑. Hſ circũciſio legalis erat.i:obſeruata ĩ lege et cũ lege ter miĩata:ergo xpᷣe nõ debuit eẽ ſub circũciſiõe.ergo nõ de⸗ buit circũcidi.et ad hoc facit illud qð dicit᷑.j.coꝝ·ix.fa⸗ ctus ſum bis qui ſub lege erãt taqꝙᷓᷓ ſub lege eẽm:vt lucri facerẽ eos ꝗ ſine lege erãt.¶ I pᷣceptũ de obſeꝛuãtia ſab bati ponit᷑ inter pᷣcepta moꝛalia vt pʒ exo.xx.Et pᷣceptũ tæ circũciſione ñ ponit᷑ int᷑ moꝛalia.ſ̊ moꝛalia ĩmobilia ſunt:ergo l̃alis obſeruãtia ſabbati ꝓpinquioꝛ ẽ ĩmobili bus qᷓ ralis obſeruãtia circũciſioĩs.ſᷣ xpᷣc nõ obſuauit laliter ſabbatũ.excuſauit em̃ apłos ꝗ ſꝛãgebant ſpicas in die ſabbati et cõfricabãt maĩibo.et ſic pᷣparabant ſibi neceſſaria ad victũ qð nõ licebat in die ſabbati.dicens. dñs eſt filius hbomĩs etiã ſabbati vt pʒ math.xij.¶ Iteʒ ſuꝑ. vij.ud beb.vbi loquit᷑ aplus de abꝛabã.et leui ꝗ de⸗ cimas accepit et decimatꝰ eſt.dicit glo.cũ decimatio ad p̃ᷣfigurãdã medicinã ꝑtinuerit.illud ſolũ circũcidẽdum erat qð curãdũ erat:nõ vnde curàdũ.ſed caro xpᷣi erat vnde curãda erat hũana nat᷑a: ᷓ caro xp̃i nõ erat circũ⸗ cidẽda. Itẽ baptiſmꝰ habʒ locũ circũciſioĩs.ſᷣ xpᷣc ba⸗ ptiʒatꝰ fuit vt ſctificaret baptiſmũ nr̃m:tactu em̃ mun⸗ diſſime carnis ſue vim regeneratiuã cõtulit aꝗs. et ita nõ ocioſe baptiʒ atꝰ ẽ.̊ ocioſe videt᷑ eẽ circuciſꝰ:circũci⸗ ſio ſua nõ ſctificauerit circũciſionẽ alioꝝ. cũ nihil oci⸗ oſũ &buit fieri circa ip̃ᷣm:nõ debuit circũcidi.q IJtẽ cirx⸗ cũciſio duas hẽbat res.pꝛĩa ẽ circũciſio ab omi culpa. ſecũda circũciſio ab omi pena.et i reſurrectõne xp̃i fuit hũana nat᷑a circũciſa ab om̃i pena ĩ capite nr̃o ſcʒ xpᷣo. vñ tũc ceſſauit circũciſio qꝛ venerat veritos.ᷓ cũ ſtatim nato rpᷣo fuerit hũana nata mũda ab om̃i cnlpa: a capi te nr̃o ſcʒ in xpᷣo:extũc q;tũ ad pꝛimã rem circũciſionis nullꝰ debuit circũcidi.qꝛ exiſtente re debuit ceſſare vm⸗ bꝛa.eęt ſic xpᷣc nõ debuit circũcidi poſt natiuitatẽ ſuam. Ad qð ddm.q; xpᷣc voluit circucidi ſex ð cauſio. Pꝛi ma ẽ vt ſe oñderet filiũ abꝛabe cui pᷣcepta ẽ circũciſio.et cui facta ẽ hec ꝓmiſſio.benedicent᷑ ĩ ſenñe tuo oẽs gẽtes vt dicit᷑ geñ.xxij.ſemẽ aũt iſtud xpᷣe eſt vt dicit᷑ Gał.iiij. Vñ cũ tota poſieritas abꝛahe circũcideret᷑:nõ crederet᷑ xpᷣc de ſemĩe abꝛahe neq; ille in qͥ erãt implẽde ꝓmiſſio⸗ nes:niſi fuiſſet circũciſus.Secũda fuit vt ꝑ libertatẽ ſu am fuitutẽ legis abſoꝛbẽt. Vñ ea rõne voluit circũcidi qua voluit moꝛi.ſibi em̃ vite ↄiũxit moꝛtem vt moꝛ:ẽ de⸗ ſtruẽt.vñ vita moꝛtificauit moꝛtẽ.vt oſee.xiij. Eꝛo moꝛs tuao moꝛs.⁊.j.coꝝ.xv.abſoꝛpta ẽ moꝛs ĩ victoꝛia.Ter cia fuit qꝛ veĩt ñ legẽ ſoluẽ ᷣ̊ adimplẽ vt d math.v.ad⸗ modo non ſub lege fuit umpleuit em legẽ.i.veritatẽ vmbꝛia exbibuit.Eadeʒ rõe ſibi ꝗ erat liber tanqᷓ; vnigenitꝰ dei.et hõ ſine pcto ⁊ int moꝛtuos liber vt dicit᷑ in pẽ.ↄiũxit ſeruitutẽ ⁊ duriciaʒ circũciſioĩs.ſ̊ libertas ſua foꝛtioꝛ fuit qᷓ illa ſeruitꝰ.vñ illã deſtruxit.ꝑ xpᷣm em̃ ceſſauit circũciſio.⁊ hãc cauſaʒ tangit apłus Sał.iiij.cũ dicit.factũ ſub lege:vt eos qui ſub lege erãt redimeret.¶ Quarta fuit vt ſe oñderet pꝛi⸗ cipiũ et cãm ſctificatõis q̃ fiebat ꝑ tria remedia contra petm.ſcʒ ꝑ ſacrificia a tꝑe abel vſq; ad abꝛahã.⁊ ꝑ circeũ ciſionẽ ab abꝛahã vſq; ad xpᷣm:et ꝑ baptiſmũ in nouo te ſtamento.pꝛincipium em̃ decet habere illud quod cõfert Ande decuit xpᷣm eẽ baptiʒatũ et circũciſum ⁊ ſacriſica tum ſiue oblatũ vel ꝓ ipo ſacrificari.vt patet luc.ij. Ype etiam ſeip̃m obtulit in paſſione. AUnde ad beb.vij. Hoc fecit ſemel ſeipᷣm offerẽdo. OQuĩta cauſa fuit.vt eſſet fra⸗ ter iudeoꝛum.vt oſtẽderet ſe eſſe illum.de quo moyſes di rit deut.xviij. ꝓpbetã de gente veſtra et de fratribo tuis ſuſcitabit dominus deus tuus ip̃m audies. Cum em̃ miſ ſus fuerat ad oues que ꝑierunt domus iſrahel. vt dicit᷑ math.xv.occaſionem haberent iudei nõ recipiendi ipᷣm niſi eſſet circũciſus. Vnde ⁊ paulus Act᷑.xvj.ciꝛcũcidit thimotheum pꝛopter iudeos qui erant in illis locis.vo⸗ lebat em̃ iudeis credentem pꝛeſicere epiſcopũ.et cum il⸗ li eſſent circũciſi:non recepiſſent eum niſi eſſet circumci ſus.Serxta cauſa quare fuit circumciſus xpᷣc vt eẽt cau⸗/ ſa terminandi ſiue remouendi circumciſionem. voluit em̃ fundi ſanguĩem ſuum in archam quandaʒ noſire re demptõnis a peccatis. vt poſt effuſionẽ ſui ſanguinis: nullius alteriꝰ ſanguinis effuſio requireretur ad dimiſ ſionem oꝛiginalis peccati. 4 Per iam dicta patet ſolutö ad pꝛĩo obiectũ. Hec eĩ ẽ falſa.nulla cã circũciſionis po teſt adaptari xp̃o.immo adaptatur cauſa diſcretionis. opoꝛtuit em̃ ſignum habere viſibile diſcꝛetiuum ea rõne que dicta eſt.Et non eſt ſimile de vnctione et de circum⸗ ciſione quia iu teum viſibilem et in manifeſto opoꝛtuit ipᷣm eſſe non tm̃ in occulto vt patz ꝑ pꝛedicta.ſed rex in⸗ uiſibilis fuit.regnum em̃ terrenum et viſibile non que⸗ ſiuit. Vnde ioh.vj. Vt ↄgnouit quia venturi eſſent vt ca perent eum et facerent euʒ regem:fugit in montem. Itẽ luẽ.xij. Homo quis me conſtituit iudicem ac diuiſoꝛem inter vos.Et ioh.xviij. Regnũ meum non eſt de hoc mũ do. Cũ & regnũ ip̃ius eſſet tm̃ inuiſibile: vnctus eſt oleo inu iſibili. Act᷑.x. Enxit eũ deus ſpiritu⁊ virtute.q¶ Ad ſecũdum dicendum.·ꝙ; rße vno modo fuit ſub lege.Alio ubiectione volũtaria:nõ ſubie⸗ ctione ſeruitutis. EUnde ſuꝑ illud.viij. math.tetigit eum vt indicet ſe non eſſe legi ſubiectum ſed dominũ:quoniã non timet contagium. Ad tercium dicendum. ꝙ faciꝰ eſt ſub lege. vt eos qui ſub lege erant redimeret:ſed in di uerſis tempoꝛibus.qᷓdiu em fuit parualꝰ et quaſi igno⸗ tus. nec docen. nec mirocula faciens: obſeruauit lega⸗ lia. Lex em̃ paruuloꝛum erat cum eſſʒ pedagogus. vt di citur Gatł.iij. quando autem factus eſt vir: euacuauit que erant paruuli. vnde tetigit lepꝛoſum: non ſeruauit ſabbatum:et multa alia fecit que erant ſupꝛa legem. et per idem ſoluitur.iiij.obiectum.¶ Ad quintum dicendũ ꝙ chꝛiſtus infirmitatem babuit pene non culpe. qꝛ cir⸗ cumciſio exterioꝛ non ſolum erat ſignum circumeiſio⸗ nis interioꝛis ab omni culpa:ſed etiam ab omni pena. et hanc ſecundam rem non habuit xp̃e ante reſurrectio⸗ nem ſed in reſurrectõe.et hoc ſignificatũ eſt Math. xvij Abi ſolutũ ſuit tributũ ꝓ xpᷣo et petro de ſlatere.nde glo. ibi . ſiater dicitur qui habet duo didragmata.vt oñ deretur ſimilitudo carnis.de eodem pꝛecio dñs ⁊ ſeruꝰ liberaret᷑. Nuit em̃ caro xpᷣi ſimilis carni petri in infir⸗ mitate pene.¶ Ad. vj. obiectum dicimus. ꝙ licet circũ⸗ ciſio xpᷣi non ſctiificauerit circũciſiones alioꝝ:nõ tñ oci⸗ oſe circũciſus fuit.qꝛ eius circũciſio ſanctificatiua fuit ꝓloꝝ credituroꝝ in i p̃m· ꝑ ſuſtinentiã em̃ doloꝛis ꝗ fuit ĩccũciſiõe:meruit nob ſic ⁊ alijs motibo ſuis.4¶ Ad olti mũ dm.ꝙ circũciſio ñ debuit ceſſaẽ añ aduentũ vltime — — „ —— — —. - ra⸗ di is nin ici ön iki vo nih⸗ mnel 9: ni ai⸗ po föne cum tnit rin⸗ gue⸗ 1 N en ni No Bio bie⸗ eum nl acd⸗ ſadi Go⸗ lega⸗ Noi nauit avit net ndi n ſiot n ſfecno⸗ DeW Onde ,t oi eſern⸗ infir⸗/ circi⸗ ñc 3 n ne ¶Mneſtio rei ſue. VUnde cũ ante reſurrectõʒ xp̃i hũana natuna non fuerit circũciſa ab om̃i pena:nõ debuit ceſſare añ reſur⸗ rectõem xp̃i.hᷣ oſt reſurrectõem ceſſare debuit. ℳ Aeſkio. vuj. de ſacra- mentis legis eugelice in genere. Hm iam chctnz eſt te ſacram̃tis legis nat᷑e et legis moſay ce:ↄñter dᷣm ẽ te ſacramẽtis legis euẽ gelice. Et pꝛimo generaliter: deinde de⸗ ẽdẽdo ad ſingła ſᷣm ſpẽm..¶ Circa vo ſacra ĩ genẽ. Pꝛĩo inꝗrẽdũ ẽ de qdditate. Secũdo de in⸗ ſtitutõne.Lercõ de eẽntialitate ſiue eẽ.et hoc ẽ querere cãs ingrediẽtes eſſe ſacr̃i legis euãgelice. Quarto de eſ fectu ↄleqᷓnte. Quĩto de diſpẽſatõne. Sexto de duratõe Septimo de diuiſione. M embꝛum pꝛumum Irca pꝛimũ queri poteſt quid ſit ſi. acramẽ tum Fm diffinitõem et quid dicat᷑ eſſe ſm Rrem. E. lus pꝛimus B pꝛimũ quo qrit᷑ qꝗd ſit ſacr̃m ſᷣm diffinitio — :attẽdendũ ẽ ꝙ tres ponũt᷑ diffinitões ſac mẽti noue legis.quarũ vna ẽ. Sacramẽtũ eſt inuiſibilis gẽe viſibilis foꝛma qð imagiem geꝛit ⁊ caunſa exiſtit. Alia ponit᷑ ab aug. Sacramẽtũ ẽ ꝑ qð ſub tegu⸗ mẽto rerũ viſibiliũ dĩna virtꝰ ſecretiꝰ ſalutẽ oꝑat᷑. Ler cia ponit᷑ ab bug.Sacramentũ eſt coꝛꝑale vel materia⸗ le elemẽtũ extrinſecꝰoculis ſuppoſituʒ ex inſtitutõe ſigni ficãs:ex ſilitudie repñtãs: ex ſctificatõe iuiſibilẽ gram res oteſt pꝛimo q̃ꝛi de dr̃ia iſtoꝝ diffinitõnũ inter ſe: inde de ſingulis aliꝗd q̃rẽdũ ẽ.⁊ vidr̃ ꝙ ñ dif⸗ ferãt:qꝛ vnaqueq; illaꝝ tãgit rõem ſacramẽti ꝓut eſt ſi⸗ gnũ ⁊ ꝓut ẽ cauſa.Cũ em̃ dicit᷑ ĩuiſibilis foꝛma ⁊c.tãgi⸗ tur ſignũ.Cũ aũt dicit᷑ et cauſa exiſtit:tãgit᷑ ratõ cauſe. Similit in ſecũda diffinitõe cũ dicit᷑ ſub tegum̃to ⁊c̃. tã gitur rõ ſigni.cũ ſubdit᷑.virtꝰdiuĩa ſalutẽ oꝑat᷑:notatur ratio cauſe. Eodẽ mõ ĩ diffinitõe bugo. cũ dicit᷑ ex inſti⸗ tutõne ſignificãs ⁊ ſihitudie repñtãs:tangit᷑ rõ ſigni.cũ Bo ſubdit᷑ ex ſanctificatõe ĩuiſibilẽ gr̃aʒ otinẽs tãgi cauſe.et ita videt᷑ ꝙ nõ differãt he diffinitões dqddð pr dici ꝙ licet omia ĩ om̃ibo attendant᷑:tñ cum ſint tres diffinitões.vna pꝛincipaliꝰreſpicit virtutẽ diuĩaʒ a qua ſit qð fit in ſacramento.et hec eſt illa que ponit᷑ in li.de coꝛpoꝛe dñi. Alia vo pꝛincipaliꝰ reſpicit eſſe materiale ſacramẽti. et hec eſt ratio bugo.Dico at᷑ materiã diſpo⸗ ſitã in neceſſitate. Lercia vᷣo pꝛincipalit᷑ reſpicit eiꝰeſſe foꝛmale.ſᷣm em̃ illud.i.eſſe foꝛmale: imaginẽ gerit ⁊ cau ſa gr̃e exiſtit. Uel pt aliter dici ꝙ differant he diffinitio nes ſᷣm maioꝛem et minoꝛẽ expꝛeſſionẽ. Mam diffinitio aug.notificat ſacramẽtũ ꝙtum ad ſignũ exteriꝰ et qᷓtuʒ ad ſignatũ interiꝰ ſed vtrũqʒ tangit in quadã geneꝛalita te ſiue expᷣſſione ſiłitudis ſacramẽti ad rem illiꝰ. Illa qᷓ eſt magiſtri ſuꝑaddit expꝛeſſionẽ ſimilitudinis ſacꝛamẽ ti ad rem ſacramenti. YAla que eſt hugo.ſuꝑaddit rõem ſignificãdi ex ꝑte ſigni: et rationẽ efficiẽdi ex parte rei. qWuia diſſinitio hugonis explicat ſiue determiĩat ipᷣm ſa⸗ eramẽtum exterius cum rone ſignificãdinibi ſacramen⸗ tum eſt coꝛpoꝛale vel materiale ⁊c̃.et effectũ interioꝛem cum rõne efficiẽdi:ibi ex ſignificatõe cõtinens.et cõgru entiã ſiue ſimilitudiem ſacramẽti ad rem:ibi ex ſimilitu dine repᷣſentãs.dicit eiñ hugo illã rõem erxplanãdo.om ne ſacramẽtum debet ſimilitudiem quãdã br̃e ad ipam rem cuiꝰ eſt ſaeramẽtũ.ſᷣm quã babile ſit ad eandẽ rem repꝛeſentãdam inſtitutõem ꝑ quã oꝛdinat᷑ ad illã ſigni ficãdam. poſtremo ſanctificatõem ꝑ quã illã cõtineat et efficax ſit ad eandẽ ſanctificandio ↄferendã. EIñ ea que vij. tangũtur in iſta rõne: declaꝛãt ipᷣius ſacꝛomẽti integrita tem et cõtinentiã.et licet ſicut dictũ eſt in obijciẽdo eadẽ in bis notificatõibo tangunt᷑:tamẽ mõ differẽti ᷣm ma⸗ ioꝛeʒ et minoꝛẽ expꝛeſſionẽ. Scvᷣm qͥſdam diffinitõ męꝛi duas cõcernit. quaꝝ bec eſt vna.ſacramẽtũ eſt iuiſibilis gratie viſibilis ſoꝛma.hec alia.Sacramẽtum ẽ qð ima⸗ ginem gerit et cauſa exiſtit.que ſic diſtinguit᷑.hoc ſcʒ ſa⸗ cramentũ eſt ĩuiſibilis gr̃e ⁊c.dicit rationẽ ſigni ſolum in cognoſcendo.ſed reſpectu rei ſacre que dicit᷑ ſacra:qꝛ alios ſanctificat eius eſt gratia. Alia dicit rõem ſigni ꝓut ſignũ ñ tm̃ ducit in cognitõeʒ:ſed eſt ſignũ effectiuũ ſcʒ ſignati. Vñ dicit᷑ imaginem gerere et cauſa exiſtere. Vnde pꝛima dicit᷑ eſſe ſacramẽti materiale: ſecũda foꝛ⸗ male.et ſᷣm hoc ſic oꝛdinãtur.hoc ſcʒ ſacramẽtũ eſt iuiſi bilis gratie ⁊c.pꝛimo ẽ ponẽda:quia cõmunis et notifi ans ſacramentũ qtum ad ſignum exterius. ſecũdo illa L aue eſt aug. que notificat ſacramẽtum ꝙtum ad ſignum exterius et ſignatũ interiꝰ ſine expᷣſſione ſimilitudiĩs ſi⸗ gni et ſignati. Tercio illa.ſacramentũ eſt ꝗð imaginex gerit ⁊c. que ſuꝑaddit expꝛeſſionẽ ſimilitudinis.Quar⸗ to illa que eſt bugo.que ſuꝑaddit rationeʒ ſigniſicandi et efficiench vt dictum eſt. — . ¶Eirca pꝛumã diffim .S. . tionẽ que eſt. Sacramẽtum eſt inuiſibilis gratie viſibi⸗ lis ſoꝛma.obijcit᷑ ex hoc.ꝙ ſacramẽtum viſibilis foꝛma dicit᷑: cum nõ in om̃i ſacramẽto videat᷑ hoc verũ. In ma trimonio em̃ eſt ꝑfectio in mutuo conſenſu ꝑ verba vere vel interpᷣtatine.ergo nõ in om̃i ſacramento eſt viſibilis ſoꝛma.ſed in aligbo audibilis.¶ Pꝛeterea.in ſacramen to reꝗrũt᷑ res.res at᷑ ſũt viſibiles.verba at᷑ audilia: de⸗ berei poni cõe in rõne ſacramenti.ſcʒ ſenſibilis foꝛma. ¶ Itẽ cũ dicit᷑ viſibilis foꝛma.iĩtelligit᷑ de viſibili viſiõe coꝛꝑali nõ ſpũali.qð pʒ ꝑ H̊ qð ſubdit᷑ iuiſibilis gr̃e.Ga em̃ viſibilis ẽ viſiõe ſpali nõ coꝛꝑali.ſ̊ eoꝛ ꝑale viſibile eſt nõ niſi lux.vel ꝑticipans naturã lucis:ſicut coloꝛatũ vel lumĩoſum.qð em̃ eſt pure lucidũ.i.neq; coloꝛatũ ꝑ ſe neq; ꝑ accidẽs neqʒ lumioſũ:nõ vidr.q̊ aqua neutrum ẽ boꝝ:qꝛ nõ coloꝛatũ.qð maxĩe vidr̃. dicit em phᷣs.aqua nulliꝰẽ coloꝛis.vt poſſit oẽʒ coloꝛẽ ſuſciꝑe.dẽ dĩc albu malar. aque nullꝰ ẽ coloꝛ. & aũt nõ ſit coꝛpꝰ lumĩoſuzʒ maifeſtũ ẽ.¶ Itẽ cũ foꝛma rei ſit de eẽ eiꝰ cuiꝰ ẽ ſoꝛma.vi det᷑ ſᷣin hãc diffinitõʒ ꝙ illð qð ſenſui repñtat.ſit de eſſe grec qᷓ̃ ẽ res ſacr̃i.¶ It im hugonẽ. Sacrm ẽ coꝛꝑale ſiue materiale elemẽtũ ⁊c. Sʒ om̃e tale ẽ ex materia ⁊ ſoꝛma ↄpoſitũ.¶¶ IJCtẽ obijcit᷑ de ꝙ dẽ iuiſibilis gre.q; ĩ ſacr̃o altaris foꝛma panisẽ ſacrẽm veri coꝛꝑis xpᷣi.qð ꝗdẽ coꝛ pus nõ eſi gra. ¶ Itẽ buic rõni ſolent poni multe inſtan tit.Caracter eĩ ẽ ſignũ rei ſacre.caracter dico baptiſma lis.et ita ſacrẽᷣm.nec tñ ẽ foꝛma viſibilis viſu exterioꝛi. ¶ Itẽ coꝛpꝰ xpᷣi verũ ẽ ſaccẽ̃m coꝛꝑis eiꝰ miſtici qð ẽ eccle ſia.nee tñ eſt foꝛma viſibilis. Silr fert᷑ inſtãtia de ſerpẽ⸗ te eneo Meri.rxj. Iuit eĩ foꝛma viſibilis gre.ſignifica bat em̃ ꝙ aſpiciẽtes ꝑ ſidẽ xrpᷣm ſuſpenſũ in eruce: libera rentur a moꝛſibus demonum: ſicut illi liberabantur a moꝛſibo ſerpẽtuʒ. Silꝛ fertur inſtantia de cꝛucibo in oꝛa toꝛijs q̃ ſignãt crucẽ ſpũalẽ q̃ crucifigimꝰ earnẽ cũ vicijs 2 ↄcupiſcẽtijs.v.ad Gał.EIñ berñ. tulit ipᷣe ſuã:tolle ⁊ tu tua q̃tidiana coꝛꝑis aſflictõe.¶¶ Itẽ ſignatõ crucis in fronte. eſt ſignũ fidei interioꝛis q;tũ að articulũ paſſioĩs xp̃i.¶ Itẽ agnꝰpaſcał.de qꝗͥ.xij. exo.ſignat agnũ imolatũ quo tollũtur pcta nr̃a. Johᷣ.j.Ecce agnꝰ dei ⁊c· ¶ Re⸗ ſpondeo ad pꝛimũ dom ẽ.ꝙ cũ dicit᷑ viſibilis foꝛma acci pit᷑ viſibile cõiter. ſiẽ dicit aug.li.ↄfe. ꝓut foꝛmas alio rũ ſenſuũ cõtinet et maxie auditꝰ. Cũ em aligꝗs docet ali quẽ querit vides tu hoc.vt nõ tm̃ ſumat᷑ ꝓ illo ſpũali ſe⸗ ſu:ſj etiã ꝓ auditu.Vñ exo.xx.cũctus ppłs videbat vo⸗ ces.i.ꝑcipiebat auditu. Upoc.j.Cõuerſus ſũ vt videreʒ vocẽ.Et et ꝓ ĩtellectu ꝗ fit ꝑ auditũ. Vñ ocupĩa oꝛigĩa⸗ lis.nõ dicit᷑ tm̃ eẽ illoꝝ ſenſibiliũ q ſunt illiꝰ ſenſus:ſed etiã alioꝝ. Si aũt qᷓrat᷑ q̃re potiꝰdicat᷑ viſi bilis ꝙᷓ ſenſi⸗ 7 bilis?ratio p᷑ eſſe.qꝛ huic ſenſui magis conuenit foꝛma ſenſibilis que ẽ in eẽ ſacramẽti.Et licet aſſit foꝛma ſenſi bilis auditꝰ:tamẽ illa in qua fundat᷑ materialit magis eſt foꝛma viſibilis.q¶ Si vo obijcit᷑ de mrimonio ſiue pe nitẽtia.Reſpõdent quidã dicẽtes ꝙ hec ratio ꝗꝓpꝛie aſſi gnatur illoꝝ qᷓ ꝓpꝛie ſunt euãgelica.⁊ ſic non opoꝛtet ꝗ; cõueniat matrimoĩo vł penitẽtie. Poteſt tñ aliter reſpõ deri. ꝙ ſic ſumit᷑ viſibilis ſm ꝙ viſibile ↄmune eſt ad au dibile.ſicut dictũ eſt. Pꝛeterea.licet matrimoniũ ſᷣm ſu um pꝛimũ eſſe nõ habebat foꝛmã viſibilẽ ꝓpꝛie dictã:ni⸗ hilominꝰ ſᷣm ꝙ ſolẽniʒat᷑ ex inſtitutõe habet foꝛmã viſi bilẽ ſibi adiũctã. Cum eĩ dicit᷑ accipio te ĩ meã et ego te in meũ:ponit᷑ manꝰ in manũ.ad deſignatõem maioꝛem indiuidui cõſenſus.ponit᷑ etiã aliq anulꝰ in digito iſ ſignũ deſpõſatõis.fit etiã ſignatio benedictõis ip̃a maũ ſacerdotali.et hec ſunt ſigna viſibilia.Siłr in peniten⸗ tia cõtingit qñ fit cõẽtritio eſt quidã doloꝛ exterioꝛ vel eẽ debet qui ſignat interioꝛẽ.in ↄfeſſiõe qñ fit abſolutio po nit ſacerdos manũ ſuꝑ caput penitẽtis in ſignũ et bene dicit.et ita aſſumit aliq̃ ſigna ſenſibilia.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ aqua nõ eſt viſibiliſ ⁊c.dðᷣm ꝙ aqua que ẽ pu rum elemẽtum.qꝛ purũ eſt:ĩuiſibile eſt.aqua aũt baptiſ mi quia purũ elemẽtũ nõ eſt.viſibilis ẽ. Vel pt᷑ dici ſᷣm Albumaſar ꝙ licet nõ videat᷑ coloꝛe ꝓpꝛio: videt᷑ tñ co⸗ loꝛe alieno vt vaſis in quo cõtinet᷑.Dicit em̃ ꝙ aqua vi⸗ det᷑ coloꝛari ſᷣm vas in quo eſt. vel videt᷑ trãſfuſione lu cis:vnde licet non ſit ex ſe viſibilis:tranſfuſione tamen lucis viſibilis ẽ. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ foꝛma rei eſt cæ eſſe eius cuiꝰ ẽ foꝛma ⁊c̃.dicendũ ꝙ foꝛma dicit᷑ mul⸗ tipliciter. Vno modo ꝙ ẽ ꝑs compoſiti et ꝑfectio mate⸗ rie.ſᷣm ꝙ dicit ꝑh̊ᷣus.ꝙ ſubſtantia materia cũ foꝛma:eſt cauſa omniũ eoꝝ que ſunt. Alio mõ dicit᷑ foꝛma exem⸗ plar. ſᷣm ꝙ act᷑.vij. Labernaculũ teſtimonij fuit cum pa tribo noſtris in deſerto ſicut diſpoſuit illis deus loq̃ns ad moy ſen vt faceret illud ſᷣm foꝛmã quã viderat.i.Fᷣm exemplar.Tercio mõ dicit᷑ foꝛma ſᷣm ꝙ eſt figuratiuũ alicuiꝰ.foꝛma at᷑ ſumpta iſtis duobo modis vltimis nõ eſt pars rei ſed extra rem diſtinctõe ſubſtãtie.et ſic ſumi tur foꝛma hic.et dicit᷑ quaſi manẽs foꝛas reſpectu figura ti qð cõtinet.ſic ſumit᷑.v.Ro.in ſimilitudinẽ pᷣuaricati⸗ onis ade qui ẽ foꝛma futuri.i.figura ſiue ſimilitudo.vt dicit glo.Et ꝑ hoc patet reſpõſio ad illud quod ſequit᷑. Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ foꝛma panis eſt ſacr̃m veri coꝛ⸗ ꝑis xpᷣi qð nõẽ gra.dicẽdũ ꝙ cũ dicit᷑ gꝛe ĩuiſibilis:hoc itelligit. vel gre vtẽ in ſe:vel vt ẽ in ſuo ãnero.ðbi gr̃a. In ſacro baptiſmi ẽ gra ĩuiſibilis purgãs ſignata vt eſt in ſe. In ſacro altaris ẽ gra ĩuiſibilis ſignata in ſuo an⸗ nexo.i.in coꝛꝑe xpᷣi.Vñ vt infꝛa patebit.aligꝗd ẽ inuiſibi le ĩ ſe:aliꝗd in ſuo ãnero.Similit᷑ dicit᷑ gra ſignificari ĩ ſe vel ĩ alio ſibi ãnexo.q Ao illã inſtãtiã que ꝓponit᷑ de caractere et vero coꝛꝑe xp̃i.dicendũ ſᷣm ꝙ dicũt quidã. Cũ dicit᷑ ſacr̃m ẽ viſibilis ſoꝛma ⁊c.hic ĩtelligi debʒ vł in ſe vel in ſuo ãnexo.Vñ coꝛpus rpᷣi ſo ſacro vel ⁊ cara⸗ cter licet nõ ſint in ſe viſibilia:ſunt tñ in ſuo annexo.vt coꝛpꝰ xp̃ᷣi in foꝛma panis que ẽ ãnexa.ſiẽ ſignũ ẽ annexũ ſignato. Aqua em̃ ẽ ſolũ ſacrm. caracter ẽ ſacrjm et res: gratia res tm.Vñ ſic coloꝛatũ dicit᷑ viſibile rõe coloꝛis qui ẽ ꝓgꝛiũ obiectũ viſus:ſicĩ ꝓoſito. Vel aliter pt di⸗ ciſic dicit hbugo. Sacramẽtũ ẽ ex ſilitudie repñtans.ex inſtitutõe ſignãs.vñ cũ dicit᷑. Sacrjm ẽ foꝛma viſibilis ⁊c̃.ꝑ H̊ e dicit᷑ viſibilis:notat᷑ rep̃ſentatio ex ſimilitudi ne et ſignatio ex inſtitutõe. Eñ et ſi coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ caracter ſint ſacra.i.ſigna rei ſacra:hoc ẽ qꝛ repñtant er ſimilitu dine:nõ qꝛ ſignificẽt er inſtitutõne.¶ Ad alia q ↄſequũ⸗ tur et ſilia eſt vna reſpõſio.Et dicẽdũ.qꝙ licet ſerpẽs ene us ſignificaret xp̃m in cruce. cuiꝰ aſpectꝰ ꝑ fidẽ ſanat a Pcto:nõ tñ habʒ hoc ex inſtitutõe:ſᷣ potius vt ex eiꝰaſpe ctu coꝛꝑalem reciꝑent aſpiciẽtes ſanitatẽ. Similit᷑ erux in ecclłia habʒ ex inſtitutõne vt ꝑ eam habeat᷑ memoꝛia paſſioĩs:nõ vt carnalẽ ſignificet crucifixioneʒ. Similit cruy qua ſignamur inſtituta ẽ ad demões fugãdos:non E vt articulũ fidei paſſionis ſignificet. Similiter lʒ agnꝰ paſchał agnũ q̊ pcta tollũt᷑ ſigficaret:nõ tñ h̊ hũit ex in⸗ ſtitutõe:bᷣ potiꝰ vt liberarẽt᷑ hebꝛei ab ãgelo extmiĩatoꝛe. einde queritur . S. ij. de alia diffinitõe.que ẽ ꝙ imaginẽ gerit et cauſa exiſtit. ſicut dicit hugo.ſides ẽ imago cõtemplatõis patrie q̃ ẽ gr̃a ꝑfecta ⁊ cauſa exiſtit qꝛ fides facit ꝙ hõ credẽs vide bit deũ in ſpecie.Ergo ſi illud ẽ ſaccẽᷣm qð imaginẽ gerit et cauſa exiſtit:videt᷑ ꝙ fides ſit ſacramẽtũ.q Itẽ ad ro. riij.Qũc ꝗꝓpioꝛ eſt nr̃a ſalus q cũ credidimus.glo.bona vita eſt ſignũ et cauſa gre.¶] Pꝛeterea. intellectꝰ verbi ẽ ꝙ gerit imaginẽ inuiſibilis gre.Ymago autẽ eſi qð aſſi⸗ milat᷑ alteri in quãtitate ⁊ qualitate. Hoc aũt non vide mus ĩ viſibili foꝛma com ꝑatõe ĩuiſibilis gr̃e.Licet em̃ in qualitate ſit ſimilitudo inter aquã abluentem ? gra⸗ tiam müdantem:in quãtitate nullã videmus.maxĩe cuʒ gratia quãtitatem nõ habeat niſi ſpũalem.inter quanti tatem aũt dimenſiuã aque et ſpũalem gratie nulla vide⸗ tur aſſimilatio.iQon ergo recte dicit᷑ ꝙ inuiſibilis foꝛ⸗ ma gerit imaginem. ¶¶ Item addit᷑ et cauſa exiſtit ſupple gratie inuiſibilis.Contra.in quadaʒ glo.dicit᷑ ſuꝑ.iij. Aath.ꝙ nullũ ſignũ efficit qð ſigurat.ergo ſi viſibilis foꝛma eſt ſignũ:nõ efficit vt cauſa.¶¶ Pꝛeterea.coꝛꝑale ñ pt᷑ eẽ ſuꝑ ſpale:ſ potiꝰ ecõuerſo.cã vᷣo pt᷑ ſuꝑ cauſatũ.ñ ergo viſibilis foꝛma ẽ cã iuiſibilis gre.¶ SItẽ effectꝰ ẽ ſi⸗ gnũ cauſe ⁊ ñ ecõuerſo.ꝗ̊ qð ẽ ſignũ:nõ efficit illud cuiꝰ eſt ſignũ. SPꝛeterea.cũ notat᷑ repñtatio ĩ hmõi diffini⸗ tõnibo ꝑ iſta pba ſignũ.foꝛma.imago:q̃ ẽ boꝝ differẽtia Ad pꝛimũ dm.ꝙ cũ dicit᷑. Sacrm imaginẽ gerit et cauſa exiſtit et fides ſiłr. Diuerſitas ẽ q;tũ ad iſtud cuiꝰ gerit imaginẽ. vel diuerſitas ẽ in modo cauſandi: qꝛ ſa⸗ cramẽtum gerit imaginẽ gr̃e infoꝛmãtis ſiue imꝑfecte.fi des gloꝛie ſiue gꝛatie ꝑfecte.ꝛeteꝛea.fides cauſa extitit meritoꝛia:ſacramẽtũ effectiua quodamõ.Sacr̃m em̃ dꝛ efficere quod ſigurat.¶¶ Ad aliud dõm.ꝙ bona ꝰita eſt cauſa ſalutis que eſt gloꝛia:nõ que eſt gratia: et ẽ cauſa meritoꝛia et ſalutis que ẽ quãtũ eternũ pꝛemiũ.ſacramẽ tum eſt cauſa effectiua et ſalutis que ẽ cauſa ſimilit? ſa lus. Ad aliud dðᷣm.ꝙ cum dicit᷑ viſibilis foꝛma gerẽ imaginem:imago ꝓ ſimilitudie accipi pt᷑ que ẽ ibi q̃daʒ mutatio in diſpoſitione. Vel pt᷑ dici ꝙ gerit imaginem. vt notetur in ſacramẽto euangelico expᷣſſio maioꝛ ꝙᷓ in ſacramẽto legali vel nature.imago em̃ eſt expꝛeſſa ſimili tudo. De lege aũt et his que in lege cõtinentur dicit lex habere vmbꝛom futuroꝝ:nõ ipᷣam habẽs imagiem reꝝ Cum ergo expᷣſſioꝛ ſit ſimilitudo in re ſacramenti euan⸗ gelici qᷓ legalis ſiue naturalis:cõuenient dicit ꝙ imagi nem eius geꝛit ⁊c.¶ Ad aliud dom.ꝙ illa glo.intelligit᷑ de illo ſigno qð nõ habet rõem cauſe ſicut fumꝰ⸗ reſpe⸗ ctu ignis.aliqð em̃ eſt ſignũ cuiꝰ virtus eſt ſolũ in ſigni ficando:et huiuſmodi ſignum nõ efficit quod figurat.⁊⸗ eſt ſignum cuius virtus eſt in ſignificando et efficiendo. et hmõi ſignum eſt oꝑatiuum.et hmõi efficit quod figu⸗ rat aliud ſignum cognitum ſolũ:et nõ efficit quod figu⸗ rat. lel aliter intelligi poteſt vt aliunde ſit ratio ſigni aliunde ſit ratio cauſe.¶¶ Ad aliud dicendum. ꝙ viſibi⸗ lia nõ habent poſſe ſuꝑ inuiſibilia ſimpliciter:ſᷣ er eo ꝙ diuinitꝰ eſt datum ꝓpter homĩem ſicut ignis coꝛꝑalis ex iuſticia dei.poteſt ex hoc ꝙ datum eſt a deo ſuꝑ aĩias puniẽdas:ſic ex eo ꝙ datum eſt diuinitꝰ ex ſanctificatio ne ꝑ verbum:poteſt viſibilis foꝛma aliquãdo ſuꝑ inuiſi bilem. ¶ Ad illud qð obijcitur.ꝙ effectus eſt ſignuʒ cau ſe et nõ ecõuerſo.Ricẽdũ.q hoc verũ ẽ generalit᷑ vt ĩ ſi⸗ gnis ex inſtitutõe.in hmõi em̃ iuxta volũtatẽ inſtituẽtis pt᷑ cã eẽ ſignũ vel ecõuerſo. Ad ̊ qð q̃rit᷑ de dr̃ia inter ſignũ foꝛmẽ et imagiem.dicẽdũ ꝙ ſignũ inq tum bmõi repñtat ſic illð qð ẽ extꝛa ſignatũ.foꝛma repntat ſic illᷣ quod eſt quodãmõ cõtinẽs illud qð repꝛeſentat. Vñ li⸗ cet foꝛma cũ dicit᷑ ſacr̃m eſt inuiſibilis gr̃e ⁊c.ſumit᷑ ibi ꝙ ſigno figurãte aliquid:nihilominꝰ ſignãter dẽ foꝛma Neuia ne dcnd⸗ cnle ſecteſf gernti nend ncl coſa raomi tzſa cgeri iitʒ nem. in ſimili eitler nrer wan mmagi cigit eſpe n ſint Urat jendo. lſigv⸗ gſign⸗ oſihi niſibi reo galis aias catio inuil venn tiſß tmits .* ¶ Nueſtio vt notet ꝙ ſignũ figurãs eſt quodãmõ otinẽs figuratum Vñ ꝑ ſignũ notat᷑ qð ſolũ ẽ ſignãs:pꝑ ſoꝛma qðẽ ſignãs et cõtinẽs. ꝑ im aginẽ qð eſt ſignãs continẽs et efficiẽs. imago em̃ dicit᷑ qd ꝓpꝛie ⁊ expᷣſſe imitat᷑ illud cuiꝰ ẽ ima go. Uñ ſiẽ gratia ſignata ẽ effectiua reſpectu aĩe: ſic ſa⸗ cramentũ quodãmò reſpectu gre. ꝓpter qð dicit᷑ eẽ can⸗ ſa. Vñ imago dicit᷑ rõne exp̃ſſe imitatõis: que dãmõ ẽ incõuenientia in actione. einde queritur Hrii. ce diffinitõe aug. in li. de coꝛpe dñi. Dicit᷑ em̃ cramẽtũ eſt ꝑ qdð ſub tegumẽto rerũ viſibiliũ: diuĩa virtꝰ ſecretiꝰ ſalutez oꝑatur. Poteſt em̃ queri q ſit vᷣtus dĩna. aut em̃ intelligit᷑ virtus creata aut icreata. Si vtus increata ñ videt᷑ ꝙ ꝑ aliqð creatũ mediũ oꝑetur ſalutẽ gre. Si ðᷣo dicat᷑ de ſalute.i.ſanitate ſpũali.illa fit mediate gra ⁊ il la ſufficit.nõ ergo opoꝛtet eẽntiã ſacramẽti eẽ qua in edi ante virtus dĩna. i.increata oꝑetur ſalutẽ.i.ſanitatẽ ſpi ritualẽ.Si ðᷣo dicat᷑ de vᷣtute dina creata.i.dĩnitꝰ data que ẽ illa q̃ mediãte ſacramẽto oꝑatur ſalutẽ. illa ẽ vᷣtꝰ verboꝝ m ꝙ dicit. accedit verbũ ad elemẽtũ ⁊ fit ſacra mentũ. Hoc em̃ videt᷑ generale in om̃ibo ſe acramẽtis. vi⸗ cent᷑ em quedã ſacramẽeta dari ĩ factis.i.in ĩpoſitẽe ma nuũ et hmõi.et ita nõ ſemꝑ ẽ vᷣtus data ĩ verbis. 4. Itez addit᷑ ſub tegumẽto rerũ ſenſibiliũ.ſed videt᷑ ꝙ hoc ñ ſit neceſſariũ. OQum em̃ ſit conueniẽtia ſalutis qᷓ emcit᷑ cum ipa virtute dĩna. ĩ hoc ꝗꝙ vtrũq; ẽ ſpũale. Inter ſpualem aut com et effectũ ſpũalẽ nõ cõgrue ponit᷑ mediũſ enſibi le.ſed ſi neceſſariũ ẽ mediũ ꝙ illð ſit inſenſibile.nõ ergo requirit᷑ ꝗ ſub tegumẽto rerũ viſibiliũ hoc fiat. ¶ Pꝛe⸗ terea. aliqñ eſt ſacramẽtũ none legis datũ et tamẽ dina vtus nõ oꝑat᷑:ergo nõ ↄuertit᷑ bec diffinitio cũ diffinito Ad qð dicendũ.ꝙ vᷣtus dĩna poteſt dici increata.qꝛ et ſufficiat ad ſalutẽ ſpũalem oꝑanda: voluit tñ vt co⸗ operaret᷑ miſter eccleſie diſponẽdo ſalutis ſuſceptibile · Ad ſecũdũ vo dicendũ eſi.ꝙ licʒ vtꝛũq; ẽ ſpũale ⁊ ope rãs et oꝑatũ:tamẽ tegumentũ rerũ viſibiliũ cõgruebat vt buĩlitas ſuſcipiẽtis ondẽt᷑: et vt oſtẽderet᷑.ꝓſ iẽ g cu⸗ ranaꝰ eſt cõpoſitus ẽ ex ſenſibili ⁊ ĩſenſibili:ita illud ꝑ quod curat᷑ quãdam ↄiunctõnem babet ex ſenſibili et inſenſibili ſcʒ ſpnali.et ideo ibi ẽ ſetificatio actiua ſpũa lis et tegumẽtũ rei ſenſibilis.4. Ad terciũ oᷣo dom ꝙ ſꝑ cũẽ dina vᷣtus hmõi ſub tegumẽto rei ſenſibilis in ſacꝛa mẽto.et addit᷑ ei ꝗ curanaꝰ eſl:quãtũ ẽ de ſe oꝑatur ſalu tem. ſi po nõ efficit: boc ẽ ꝓpter diſpoſitõʒ incõueniẽtie ex ꝑte ſuſceptibilis. et ideo nõ repugnãt quin cõuertãt adinuicẽ ſacramentũ et qdð diffinitõe deſignat᷑·. —,rof— — ¶Conſequẽter que S. inij. ritur de diffinitõe bugo.et pꝛimo de hoc ꝙ dicit. Sacra mentũ eſt coꝛꝑale vel materiale elemẽtũ.cũ in ſacramẽ⸗ to euchariſtie nõ ſit niſi ſpẽs panis ⁊ vini. licet ergo ſit coꝛꝑale: non tñ elemẽtũ.ſimiliter in penitẽtia nõ videt᷑ eſſe coꝛꝑale vel materiale elementũ.4! Pꝛeterea. in plu⸗ ribo ſacramẽtis noue legis ẽ elementatuũ. vt oleum cum balſamo in ↄfirmatõne.et oleum ad infirmos ĩ extrema vnctõne. Non ergo recte dicit᷑ elemẽtum ĩ diffinitõne ſa cramẽti. ¶ Itẽ cũ materiale qð requirit᷑ in ſacramentis generaliter eſt elemẽtatũ nõ elementũ: q̃re doctoꝛes lo⸗ . . quẽtes de iſta materia vixer̃t illud elemẽtatũ magis qᷓ; elementũ.vt bic bugo.aug.ſimilit dicit accedit verbum ad elementũ ⁊c d qð doᷣm. q; illa ſpẽs panis ⁊ vini nõ dicit᷑ elemẽtũ qð habeat ſimpliciter ſim llitudinẽ cuʒ coꝛpe rp̃i: niſi rõne panis et vini quoꝝ fuerũt ſpẽs.ſicut hẽt᷑i glo.j.coꝝ.x).vbi loqt de illo ſacro.ſiẽ eĩ pams cõſi cit ex puriſſimis granis: ſic et coꝛpꝰxp̃i er puriſſimis cõ ponibilibo.dico puriſſimis tãꝙ; a culpa vł fomite.¶ Ad ſecũdũ ðo dici poteſt.ꝙ aut ñ loquit᷑ vniue rſaliter aug. cum dicit accedit verbũ ad elementũ et fit ſacramẽtů. h ce baptiſmo:aut elementũ accipit ꝓ inicio materiali in ſacramẽtis rp̃iane religionis.⁊ hoc mõ pt dici elemẽtũ viij. ꝓ ſimilitudinẽ ſiue ſit elemẽtũ ſiue elemtatũ.vł qdcunq;ʒ bmõi. Ad cuiꝰ euidẽtiã nota. ꝙ ſacramẽta ꝗpꝛie pꝛi mo ſunt ad tollenduũ defectus hũanos ⁊ ad ſupplendum qð eſt imꝑfectõis in homĩe. Hoc aũt ẽ qð pꝛimo regrit in ꝓgreſſu vite xpiane! ſiue religioĩs: ꝓpter qð eſt quaſi elementũ. elemẽtum em̃ ꝓpꝛie dicit᷑ qð eſt pꝛimũ in com⸗ paratõne rei ·ſicut ſr̃e dicũtur elemẽta in compoſitõe vo cis l̃ate. et ignis aer aqua et terra ĩ cõpoſitione materi alium. vt igit᷑ nomẽ cõgruat operi ſiue effectui in ſacra⸗ mentis. illud quod ibi eſt materiale:cõueniẽter elemẽtũ noĩatur. 4 Ytẽ querit᷑ de boc qð dicit ſacramẽta ſigni ficãt ex inſiitutõe.qð nõ videt᷑ verum:maxĩe de ſacram̃⸗ tis noue legis.qꝛ nõ inuenit᷑ vbi inſtituta fuerũt ad deſi gnandũ ſed ſolum ad efficiẽdum. VUnde efficaciã ↄtulit inſtitutio nõ ſigniſicatio.vt pʒ ĩ inſtitutõe baptiſmi.uj. ioh.iQAiſi ꝗs renatus fuerit ⁊c.¶ Itẽ Hugo exponens H qð dicit ex inſtitutõne ſignãs dicit ꝙ bec inſtitutio nõ ẽ a redemptoꝛe.ſed ab ipᷣis aplis.qð nõ videt᷑ generaliter verum:quia inſtitutio cõfirmatois et extreme vnctõnis nõ videtur fuiſſe a redem ptoꝛe.ſed ab ipᷣis aplis.¶ Ad pꝛimum dðm· ꝙ ſacramẽta in inſtitutõe ad ſctificandũ inſtituta ſunt. q; ſic patet.erx inſtitntõe ĩnotuit efficacia et virtꝰ ſacra. igit᷑ ex inſtitutõne ſacra exteriꝰ rem ſacrã fecit inoteſci. igit᷑ ex inſtitutõne fuit ꝙ ſignum rem ſuaz iſti vel illi ſigniricet. igitur ex inſtitutõne ſignauit. 4 Ad aliud dᷣm. ꝙ nõ determĩatur in ipᷣa diffinitõne ꝙ inſti tutio ſit a redemptoꝛe.ſed tm̃ ꝙ ex inſtitutõne ſignificet et illa potuit eẽ rp̃i vel alterius homĩs.ſi tñ imitatur il⸗ lud qð dicit hugo:dici poteſt ꝙ accipitur gener aliter de duobus ſacramẽtis ſcʒ boptiſmo et euchariſtia que ab ipᷣo redemptoꝛe verbo ſunt inſtituta Si vo generaliꝰ ac cipitur de ſacramẽtis noue legis.dicẽdum eſt ꝙ omnia erant inſtituta ab ip̃ᷣo auctoꝛitate. licet verba inſtituta ſint ab aplis. ¶ tem obijcit᷑ de hoc dicit ex ſimilitu⸗ dine repꝛeſentas. cum nõ videatur in om̃ibo ſimilitudo licet in quibuſdã:que em eſt ſimilitudo ſpẽi panis nõ di co panis ad coꝛpus xp̃i. ſimiliter oleum cum multas ba beat Apꝛietates. quã ſimilitudiem habet reſpectu gratie in confirmatõne vel extrema vnctione.¶ Reſpondeo ꝙ; ſimilitudo in omibo attendit᷑ In panis em ſpecie ſimili⸗ tudo eſt ad coꝛpus xp̃i. nõ rõne ſpeciei:ſed illiꝰ cuius ẽ ſpecies ſicut dictum eſt. Similiter in ſpecie vini ſimili⸗ tudo eſt ad ſanguĩem ratõe cuiꝰ eſt ſpecies.ſicut em̃ vi⸗ num expꝛimit᷑ ex vua in toꝛculari: ita ſanguis a x¶pᷣo flu⸗ xit in cruce.¶ Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de oleo. Dicen⸗ dum eſt ꝙ oleum habet vnã ꝓpꝛietatem in hoc ꝙ ipᷣo vn gũtur pugiles. et qᷓtum ad boc habet ſimilitudinẽ cum gratia cõfirmatõis qua inungũtur illi qui ſpũaliter de⸗ bent pugnare cum aduerſario bumani generis. Simili ter oleo inungunt᷑ vulnera ad mitigationem.et lm hãc ſimilitudinem accipi poteſt in extrema vnctione. vel qꝛ futuri ſunt reges ĩ celo qui tranſeunt ad vitam eternaʒ: ideo oleo vnguntur. ſolent em̃ reges oleo mngi⸗ Goen obijcitur de boc ꝙ dicit ex ſanctificatõne continet inuiſi⸗ bilem gratiam. quod exponit ſic hugo. Sacramentum cebet habere ſanctificatõem ꝑ quam contineat rem cuiꝰ eſt ſacramentum.et efficax ſit ad eandem ſanctificãdis conferendam. Queritur igitur de ſanctiſicatõne quam confert.quia cum creatura rationoalis nõ ſanctificatur miſi ꝑ gratiam: videtur ꝙ de ſe cõferat gratiam. et hoc ẽ falſum: quia immediate confertur a deo. ¶ Pꝛeterea . cũ amma dicatur ſanctificata per gꝛatiam et ip̃a aqua vel oleum dicatur ſanctificata: dignioꝛ videtur ſanctifica⸗ tio aĩme qᷓ; aque vel olei multis rationibo.quia illa trãſ⸗ iens iſta manens. quia nobilioꝛi ſubiecto datur nobiliꝰ accidẽs. reſtat ergo non confert er ſanctiſicatõne gratiã qua anima ꝑfrui nctificatur. YItem que eſt illa ſanctificatio. Reſpõſio.ad pꝛimum dicendum. ꝙ ſan ctificat dupliciter. Vno modo diſponendo ſuſceptibile . ad ſanctificatõem ſiue ꝑfectionẽ ſanctitatis. quo efficit gratiam efficacem in oꝑe. Alio modo efficiendo intũ 9 5 aĩam oꝛnat ſiue caractariʒat. Huiuſmõi enim oꝛnatu meie diſtincte ſeparatur homo in ꝑtem dei et tanq de uis cognoſcit᷑.et hoc eſt eſſe ſanctũ. EUñ in glo. ſup illð leuit.xix. Sancti eſtote qꝛ ⁊c.hẽt᷑.ꝙ eẽ ſanctũ ẽ deo dedi cari et a ↄmuni vſu ſegregari.aↄnde dicit.nulli ꝙ ſcĩm ẽ Fuire tecet niſi ſoli dro.ad vſus ↄmunes ↄniba debemꝰ vti.vñ vult ibi glo.ꝙ ſeẽm dicit᷑ qð ĩ ꝑtẽ deiẽ ſegregatũ Iſta igit᷑ ſanctificatio eſt caracteriʒatio qua recipiẽtes ſacra diſtinguũt᷑ et diſpoſitio ad expeditõʒ qtũ ad oꝑa vᷣtutũ ad qð pt᷑ ſacramẽtũ noue legis.¶ Ad illud quod obijcit̃ ꝙ ſola gr̃a ſanctificat rõnalem: cꝛeaturã.Dicẽdũ eſt ꝓ hoc ĩtelligẽdũ ẽ de ſctificatõne q̃ẽ purgatõ a culpa Ad alind dicẽdũ ẽ ꝙ dupliciter pt dici ꝙ er ſe ckificatõe ↄferãt ĩuiſibilẽ gr̃am.vł vt ĩtelligat᷑ ꝑ quãdã diſ poſitõ⸗ nem:et hoc modo intelligit᷑ de ſanctiſicatõe vel bñdicei⸗ one que fit in aqua vel in oleo.vel vt dicat᷑ ſctiſicatõ ſcki ficatis infuſio ⁊ ſicẽ ipiꝰ accipiẽtis.⁊ G̊ mõ deus ſancti⸗ ficat.Leuit.xix.Ego dñs ꝗ ſanctifico vos vna ſignifica tio ẽ ſy dignioꝛis.altero vo qͥ ad ꝗd pt᷑ eẽ minus digna. diſpoſitio em̃ nõ ſemꝑ eſt dignioꝛ eo ad qð diſpoĩt. et Hᷣ modo ſanctificãt ſacramẽta et obiectio fit de alia. rticulus ſecundus Einde queritur quid ſit ſaccẽ̃m ſm rẽ.qꝛ om̃e ſacramẽtũ ſignũ ẽ et nõ ecõuerſo.ſignũ at᷑ ali cuiꝰ ſignũ ẽ. Querit᷑ cuiꝰ.et vtrũ ſit ſignũ vo untariũ vel naturale.vtrũ ſenſibile vel intelligibile. ſi⸗ militer poteſt diuidi ex ꝑte eius cuius eſt ſignn. aũt ſit volũtaꝛiũ attendit᷑ ex illa rõne hugo.in qua ponit᷑ ex inſtitutõe ſignãs.¶¶ Pꝛeterea.ſi eẽt naturale poſſʒ dare ſuũ ĩtellectũ apud oẽs. Oð em̃ a natura ẽ:idem ẽ apud om̃es.ſᷣ nõ eſt hmõi: nõ eſt ſignũ naturale.ꝗ eſt volun tariũ. ¶ Coõtra.ſi eẽt volũtarin indifferenter poſſz ſigni ficare gram et ſuũ oppoſitũ.ſᷣ nõ eſt ſic:̊ nõ ẽ volũtariũ Pꝛeterea. aqua inꝙᷓtum abluit ſignũ ẽ.̊ hͥ bʒ a nata: ergoẽ ſignũ ab eo qð bʒ a nata.ſilłr et oleum iti gat vl vngit. reſtat & q ẽ ſignũ naturale.¶ Ad qð doᷣm eſt. ꝙ eſt ſignũ gratie et ſignũ voluntariũ.¶¶ Ao obiectũ auũt in cõtrariũ eſt dicendũ.q licet inqᷓ;tum volũtarium indifferẽter ſe habet ad gratiã et ſuũ oppoſitũ.quia eſt ſi gnũ volũtatis cum rõne.ratio vo ſimilitudis plus teter miĩatur ad gr̃am qᷓ; ad ſuũ oppoſitũ. ꝓpter hoc eſt ſignuʒz gratie et volũtariũ.de hoc ſup babet᷑ expꝛeſſius.4. Ad ſe cundũ dicendũꝙ lieʒ aqua inqᷓtum abluit ſit ſi ignũ gre lentis. Hoc tñ nõ eſt ſufficiẽs cauſa ⁊ tota vt ſit ſi ignũ ſed inſtitutio. Si em̃ aqua rõne ablutõis eſſet tota cau⸗ ſa vt eſſet ſignum gratie.a pꝛĩcipio mundi quo iam erat aqua:eſſet ſignũ gratie remittẽtis peccatũ.quod cũ non ſit:ipᷣa inſtitutio requirebat᷑.que erat cauſa ſufficiens. DBeinde ſuppoſito ꝙ ſit ſignũ voluntariũ.querit᷑ vtrum ſignüũ intelligibile vel ſenſibile. Et videt ꝙ lit ſignũ ſenſi bile ꝑ illã rõem. ſignũ eſt qð p̃ter ſpeciẽ quam ſenſibus ingerit aliud facit in cognitõem venire ĩ intellectu. IYtez hoc videt᷑ ex rõne bug. Sacramẽtü eſt coꝛpale vł mateꝛi ale elemẽtũ extrinſecus oculis ſuppoſitũ ꝛ⁊c.¶ Cõtra.ve rũ coꝛpꝰxpᷣi ſignũ ẽ:et tñ nõ eſt ſenſibile ſenſui nro.Sil: caracter eſt ſignũ gratie et ſacrũ ſignũ: et tñ nõ eſt ſenſi⸗ bile in baptiſmo.i Lon ergo ſacramẽtũ ſi ignũ ẽ ſenſibile vniuerſaliter. Silłr poſſet obijci in alijs ſacramentis de tũ eſt ſignũ ſenſibile.ſenſibile aũt dicit᷑ ſenſibile ꝑ ſe. aut ſm accidẽs.Cum ergo ſacramentũ diciẽ ſignũ ſenſibile hoc intelligit᷑ altero pꝛedictoꝝ modoꝝ.¶ Quod obijcit᷑ coꝛpus xpſ̃i nõ eſt ſenſibile ꝑ ſe a ſenſu noſtro.dicendum eſt ꝙ boc verũ eſt:mihilominꝰ tamẽ inqtum eſt ſub ſpe⸗ cie panis dicitur eſſe viſibile ꝑ accidens ſcʒ rõne annexi AVnge dicit᷑.ego video coꝛpꝰ xp̃i.illud aũt qdð ꝑ ſe videt eſt ſpecies panis. Similiter pt᷑ dici de caractere. ꝙ licet ſit inſenſibilis:ſenſibilis tamẽ eſt ꝑ accidẽs.inqtum ſcʒ eſt ſi ub ipa erterioꝛi ſpẽ que ꝑ ſeẽ ſenſibilis.ſenſibile aũt E accidẽs nõ ſic oĩno accipit᷑ quẽadmodum dicit᷑ dyarij his 7 ſunt ſigna et res.¶ Ad qð dicẽdũ eſt. ꝙ ſacramen filius peꝛ accidens ſenſibilis ſiẽ dicit ppiloſophus. Pꝛe terea illa ratio dicit᷑ pꝛopꝛie de eo quod tm̃ dicit᷑ ſacra⸗ mentũ.eſt em̃ qdðᷣdam ſacramentum tm̃.quoddam res 2 ſacramentũ.aqua em̃ ſignificata dicit᷑ tm̃ ſacramentũ. res vᷣo et ſacramentũ dicitur ipᷣe caracter.eodem modo ſpecies panis dicitur ſacramentũ tm:coꝛpus vo yp̃i ſa⸗ cramentum ⁊ res.Loquimur aũt pꝛopꝛie hic de bis que tm̃ ſunt ſacramenta.illa em̃ inſtituta ſunt ad ſignifican dum. ¶einde queritur .S. j. Cum ſacramẽtũ ſit ſignum gratie:cuiꝰ gratie ſit ſignũ. aut gratis date:aut gratumfaciẽtis.Et videtn rꝙ ſi⸗ gnum eſt gratie gratiſdate.oteſt em quis ſuſcipere ſa cramentũ matrimonij:non tamen habet gratiam gratũ facientem. Similiter oꝛdinẽ. QNon ergo videtur eſſe ſa⸗ cramentum ſignum gratie gratũfacientie: ſed gr̃e gra⸗ tiſdate. ¶ Oꝛ aũt ſit ſignum gratiſfacientis videtur per hoc.ꝙ iſta gratia eſt medicina expulſiua peccati et ſeq̃⸗ le eius.ſed hoc ꝑtinet ad gratiam gratumfacientem: er⸗ go eſt ſignum gratie gratiſfacientis.¶¶ Item gratia que dam eſt increata.quedam cꝛeata.Si ergo eſt ſignũ:que rit᷑ vt ꝝ vtriuſq; vel create tm̃.et videtr᷑ ꝙ ſi vtriuſq;:tunc eolum ba cum eſſet ſignũ ſpũſſancti:eſſet ſacramentũ. Si ðvo tm̃ gratie create et cuiuſcũq; cum aqua benedicta ſit . qð dicendũ eſt. ꝙ ſacramẽtũ eſt ſignũ gratie crea hoc excludunt᷑ illa ſigna que erant ſpũſſancti.ſiẽ ſignuz colum be Math.iij. et ignitarũ linguaxꝝ Acẽ.ij. Hatia ðvᷣo creata ꝓut eſt remediũ peccati m eſſentiaʒ vel eius ſequele directe.et ſᷣm hoc inſtitutum eſt ſignum illius a xpo.nõ tm̃ ad ſignificandũ ſed cauſandũ dicitur eſſe ſa⸗ cramentum:Fᷣm ꝙ hic intendimꝰ.¶ Ad hoc aũt qð obij citur de thurificationc. dici poteſt ꝙ licet ſit ſignuin gꝛa tie:non tñ inſtituta eſt in remediũ peccati vel ſequele eiꝰ ſed inqtum gratia oꝛdinat affectũ ad bonũ.4 Ad illud vᷣo quod obijcitur ð aqua benedicta.dici poteſt ꝙ ipa va luit ad dimiſſionẽ venialiũ peccatoꝝ. licet non inſtituta ſit a domino ad hoc vt er ſua vi fiat: ſicutẽ de baptiſmo et ipᷣis ſacramentis noue legis.Illud aũt ad quod pꝛin cipaliter fuit inſtituta aqua benedicta:hoc fuit ad cohi⸗ bitõem poteſtatis demonũ vbi aſpergeretur.2 hoc patz ex modo ſue ſctificatõnis.et ita ad aliud ĩſtituta ẽ qᷓ ſint ſacramenta de quibus loquimur. VUnde hugo de ſacra⸗ mentis. Sunt quedam ſacramẽta in quibus pꝛincipali⸗ ter conſtat ſalus et percipitur ſicut aqua baptiſma et pceptio coꝛꝑis.alia ſunt et ſi nõ ſunt neceſſaria ad ſalu⸗ tem:pꝛoficiunt tamẽ ad ſctificatõem.qꝛ hbis exerceri et gratia amplioꝛ acquiri poteſt. vt aqua aſperſionis et ſu ſceptio cineris.¶ Ad hᷣ quod querit᷑ vtrũ ſint ſigna gre gratiſdate vel gratũfacientis.dicendum ꝙ ĩ his que pꝛo pꝛie ſunt ſacramẽta noue legis:ſunt ſigna gr̃e gratũfaci entis.ſic̃ in baptiſi moↄfirmatõe.euchariſtia et extrema vnctõne ⁊ ĩ penitẽtia ⁊c. In alijs aũt ſunt ſigna gre gra tiſdate.ſi tñ digne oĩno ſuſcipiũt:ſignãt gr̃aʒ gratũfaci entẽ:ſic in digne accedẽte ad oꝛdinẽ 2 mrimoniũ. Et ꝑ hoc pt ſolui qd obiectũ ẽ.ec opoꝛtz ſi ſuſcipit᷑ ſacra mentũ a nõ habẽte gr̃am gratũfaciẽtẽ· t᷑ hoc ſacra⸗ mentũ nõ ſit ſignũ huiꝰ gratie.qꝛ ſacramentuʒ baptiſmi ſuſcipi?᷑ a ficte accedẽte ꝗ nõ bʒ gr̃am gratũfaciẽtẽ et ni⸗ bilominꝰ baptiſma ẽ ſignũ gr̃e gratũfaciẽtis ſ̊ nõ efficit niſi in digne ſuſcipiẽte hmõti gram.vel ſi eã inuenit effi⸗ cit qꝙᷓtum ad aliquẽ effectũ ↄſequẽdũ vlteriꝰ. VUnde ſigs vult reſpicere ad ſignata ſacroꝝ: opoꝛtz attẽdẽ ĩ digne ſuſcipiẽtibꝛ¶ It ẽ qrit᷑ cũ ſint ſigna gratie. aut p̃ſentis aut p̃terite. aut future ⁊ videt᷑ pᷣterite aliquãdo. ſicut euchariſtia que pᷣciebat᷑ dari ĩ memoꝛatõeʒ paſſionis xpᷣi.ſignũ eſt gratie exterioꝛis ⁊2 illa iam pceſſit ĩ paſſio⸗ ne. Quedã vo ſunt ſigna gratie future ſicut eſt ĩ aliquo ſignum gratie create:eſt aqua benedicta ſacramentuz. et ſimiliter thu rificatio cuʒ ſit ſignũ deuotionis D et ꝑ —— oe ſaera⸗ mese Amnenni. mmoe oe ſicnſien leſigi. n K tiperel mgrau eſſe ſa⸗ gegea⸗ etur per netſe⸗ Memeer wriage Gnlleque GGeune nti. Gi lcaſit rnmm. Wap ſignnz Gmta⸗ vel eiud Ulliuse reſeſe gdobj dingen lleeis hilud fave inua puino odpen dcobi⸗ epetz ſſint ſacra⸗ cpoli⸗ ſmna e oſal tand ieci naſſe nepo Uoci rema ga ſaen Ete acra geran tini eunn rfiot deſfi⸗ eſie e nns r ni⸗ io⸗ o Queſtio qui pꝛimo accedit ficte ad baptiſmum:⸗ poſt penitẽs de ſua fictõe.tũc dat᷑ ei grẽa quã pꝛius nõ habuit. S ſacram̃⸗ tũ hmõi ẽ ſignũ gre future.i Pꝛetea. ĩſt uſceptoõe mr̃imo nij vt videt᷑ nõ habet gꝛa effectũ ʒ oꝛiginalẽ ↄcupiſciam: ſᷣ tũc cũ digne accedit ad vxoꝛẽ. videt ꝙ ſigniſicẽt effe⸗ ctũ gꝛe futurũ vñ dr medicina pſeruatiua.x aüt ſigni⸗ fieent gr̃am in pñti patʒ in baptiſmo paruuli in pnia ⁊ hmõi.¶¶ Ad qð dðm ẽ.ꝙ ſacramẽta quãtũ ẽ de ſe:ſignifi cãt gratiã pñtem que ſimul cũ ſacramẽto datuꝛ digne ſu ſcipiẽti.Ad illud vᷣo qð obijcit de eukariſtia que ſignifi⸗ cat gr̃am redemptõis que pceſſit. Bicẽdum ꝙ verũ ẽ. ſed illa nõ ẽ gra cuiꝰſacramẽtũ dr eẽ ſignũ:2 illa dat᷑ intelli i cũ digne ſuſcipit᷑ eukariſtia.Ac alið doᷣm. M licet icte accedẽti nõ ſtatim detur gra ĩ baptiſmo.boc nõ eſt ꝓpter inefficaciã ſacramẽti:ſᷣ qiia ſuſceptibile nõdũ eſt recte diſpoſitũ.cũ aũt recte diſpoſitũ ẽ:tũc habet ſecum gratiã. 4¶ Ad hoc vo quod obijcit᷑ de matrimonio.dicen⸗ dũ eſt ꝙ indigne ſuſcipiẽte dat᷑ gratia ad reſiſtendũ oꝛi⸗ ginali concupiſcentie:licet ille effectus poſtea oſequat᷑. embꝛum ſecundum Onſequẽter dðᷣm ẽ de inſtitutõe ſacꝛamen⸗ ti. Pꝛimo de inſtituẽte. Secũdo de neceſſi tate inſtitutionis. Lercio de vtilitate ſiue Adcauſis iuſtitutõnis. Quarto ð tempoꝛe in⸗ ig RR Articulus pꝛimus Verit᷑ & vtrũ oĩa Re noue legis inſli⸗ tutõem bhabuerunt a xpᷣo.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.Quia ſacramẽta noue legis ꝑ moyſen dignioꝛa ſũt facrameta veteris legis oignioꝛa aũt a dignioꝛe debent inſtitui. Cũ ergo ſacramẽta veteris legis eẽnt inſtituta. ſacramẽta noue legis ꝑ dignioꝛẽ moyſi.dignioꝛẽ dico ſer uũ vel filiũ inſtituẽda erãt. Sʒ nõ videt᷑ ꝙ ꝑ ſeruũ debe rẽt inſtitui.quia ſicut lex ſe habet ad legẽ ita ſacꝛamẽtuʒ ad ſacꝛamẽtum. Sed ſic ſe habuit lex ad legẽ ꝙ illa data ẽ ꝑ ſernũ.iſia vo ꝑ filiũ.ꝗ̊ ⁊c. ¶ Dꝛeterea illa data erant quaſi ſeruis: iſta vᷣo quaſi filija. Ro.viij. ¶25 accepiſtis ſpiritũ puitutis iterũ ĩ timoꝛe:ſed ſpiritũ adoptõis filio rũ in quo clamamꝰabba pater.⁊ hoc dictũ ẽ xpᷣianis.il la vᷣo veterẽ legẽ habentibo.ſacramẽta ̊ none legis data ſunt filijs.ↄueniebat ergo vt ꝑ filiũ inſtituerent᷑ ⁊ pꝛimo darent᷑. Inter pr̃em em̃ et filios adoptõis ↄueniebat me diatoꝛẽ eẽ filiũ ꝑ naturã. Cũ & inter filios nõ ſit media⸗ toꝛ ſeruus ſʒ filius:ſacramẽta noue legis per xpᷣm filiuʒ ſcʒ ᷣm naturã erãt pꝛimo danda. Sed huic obuiare vi detur ꝙ nõ legitur de ſacramento ↄfumatõnis vel extꝛe⸗ me vnctõis ſcta a xpᷣo cũ tñ ſint ꝓpꝛie ſacmẽta noue legis p inſtitutõ extreme vnctõis vidr̃ fieꝛi a.b. Jac.diſpẽſatio dᷣo ſaẽmenti cõfirmatõis ꝑ apłos.Penitentia etiã ⁊ or⸗ de et matrimoniũ.cũ cõnumerent᷑ cũ iſlis:quid recepeꝛĩt inſtitutõis in nouo teſtamento? ¶ Ad quod dici poteſt. ꝙ ſacramenta noue legis dignioꝛa ſunt ſacramẽtis vete ris legis inqtũ hmõi.⁊ ꝑ dignioꝛẽ ſũt inſtituta.ſ.ꝑ xpᷣm vel aptos auctoꝛitate ißius et doctꝛina. Sed duo inſtitu it ꝑ ſeipᷣm.ſ.ſacramentũ baptiſmi.quodẽ maxime nceſſi tatis et efficacie.et ſacramentum eukariſtie quod ſimili ter ꝗꝓpter quotidianã iufirmitatem ẽ marime neceſſariũ tãq; reꝑatiuũ quotidiane infirmitatis. Sacramentum vo ↄfirmatõis ⁊ extreme vnctõis dedit ꝑ apłos.niſi foꝛ⸗ te intelligat᷑ ꝙ impoſitione manus ſacta ꝑuulis intelli⸗ gatur ↄfirmatio ſicut habet᷑ math.xix.tunc oblati ſunt ei paruuli vt imponeꝛet eis manus.glo.at de benedictõe intelligit. legit᷑ er ꝙ poſt doctrinaʒ datam a dño Mar. vj · diſcipuli cum miſſi eẽnt ad p̃dicãdũ vngebant oleo in firmos ⁊ cuꝛabantur.in quo datur intelligi extrema vn ctio ſiue vnctio infirmoꝝ.⁊ pᷣſumi poteſt ꝙ ex doctrina xp̃ᷣi hoc fecerũt licʒ nõ ſit ſcriptum ibidem.vel ex inſpira tõne ſpirituſſancti hoc fecerũt.et ſic hec duo ſacꝛamenta que nõ dicuntur eſſe tante efficacie.licet maioꝛis digni⸗ ſtituti 72„ viij. tatis dicatur eſſe ↄfirmatio eo ꝙ a dignioꝛi datur:data ſunt diſpenſatõe apłoꝑ.· qui tñ ꝙtum ad poteſtatẽ quam acceperũt a xpᷣo:maioꝛis erãt dignitatis ꝙᷓ ille qui erat in lege.Alia ðᷣo tria ſacramenta quãdam habent additõ nem a domino in euãgelio.ſicut ſacramentũ penitentie. cum hoc em̃ ꝙ dixit.penitentiã agite:aꝑpꝛopinquabit eĩ regnũ celoꝛũ.habuit ſolutõem factam ꝑ miniſtros eccle⸗ ſie:cum dictũ eſt.Quodcũq; ſolueritis ſuꝑ terꝛã ⁊c. Sa⸗ cramentũ oꝛdinis habuit in additõne ptatem ↄſecrandi coꝛpus xp̃i et ſanguinẽ. Sacramẽtum matrimonij habu it in additõe quoð xpᷣc dixit.Ego aũt dico.Quicũq; di⸗ miſerit vxoꝛẽ ⁊c.excepta cauſa foꝛnicatõis et aliã duxe⸗ rit:mechatur. rticulus ſecundus Einde queritur de neceſſitate inſtitutõis ſac̃ mẽtoꝝ noue legis.hanc queſtioneʒ pᷣcedit illa que ẽ de neceſſitate ſacramẽtoꝝ tꝑe legis gre. Pꝛimo querit᷑ vtrũ in tꝑe gratie ſacꝛamenta erant neceſ ſaria. Secundo vtrum fuerit aliqua neceſſitas inſtituẽ⸗ di noua ſacramenta. 7. ¶ Nirca pꝛimum pꝛo H§. ſ. ceditur ſic. Tidet᷑ em̃ ꝙ tꝑe gratie neceſſaria eràt ad ſa⸗ lutẽ.vt em̃ dicit hugo.Sacramenta dei medicine ſũt ſpi ritales.que foꝛis coꝛpoꝛibo adhibent᷑ ꝑ viſibilẽ ſpeciem ſ intra ſanãt ꝑ inuiſibilẽ veritatẽ vł virtutẽ. Sed exiſtẽ⸗ te moꝛbo neceſſaria ẽ medicina:igitur cũ adhuc langue⸗ at homo eodem moꝛbo.j̊ ⁊c.¶ Si rñderetur ꝙ medicia fuit neceſſaria nõ hmõi ſed ꝑ infuſionẽ gꝛatie ſimpliciteꝛ nõ mediante ſacramento aliquo.Cõtra bugo. Juſtũ eſt vt homo qui pꝛius veũ ſuꝑbiendo deſerens terrenis ſe ꝑ cõcupiſcentiã ſubdidit:nuc ꝑ bumilitatẽ deũ requirens eidẽ ſe ꝓter pᷣceptum ꝑ obedientiam inclinet. Sicut em̃ ꝑnicioſa fuit elatio ſuperioꝛi nolle ſubijci:ſic laudabilis ⁊ fructuoſa deuotio pꝛopter ſuperioꝛẽ inferioꝛibus incli nari.hec bugo.i¶ Item ſi hbomo nũqꝙᷓ cecidiſſet.adhuc in⸗ diguiſſet gẽa ꝑficiẽte. VUnde duplex eſt gratia neceſſaria homini lapſo.gratia que ẽ reꝑans que ẽ gratia ſacramẽ talis:et ꝑfitiens que ẽ gratia ſimpliciter.igit᷑ in recõpẽ⸗ ſatõe ſue malicie cõueniens fuit vt reꝑaretur et ꝓficeret᷑ ſubijciendo ſe alicui quod eſt inferius gratia 2 nõ imme diata infuſione ꝑficeret᷑. ¶ Itez. iiij. ad Gab. at vbi venit plenitudo tempoꝛis miſit deus filiũ ſuũ factum er muli⸗ ere factum ſub lege vt eos qui ſub lege erãt redimeret vt adoptõem filioꝝ recipeꝛemus.miſſio aũt iſta fuit in car nẽ. Effitiens igitur cauſa noſtre reꝑationis fuit deꝰ ho⸗ mo.in quo erat duplex natura:diuina ſcilʒ et humana. Ex parte aũt recipientiũ ſimiliter duplex ẽ.ſ.ſi piꝛitualis et coꝛpoꝛalis.igitur ſi hec adoptio fit ꝑ gratiam:ouenit vt fiat ꝑ gratiaʒ miniſtratã mediãte re ſenſibili ſiue coꝛ⸗ poꝛali. vt ſit medium conueniens inter reꝑantem et re⸗ ꝑatum. hoc autẽ nõ cõuenit niſi ꝑ ſacramenta. ergo 7c. ¶ Item hugo. triplex ẽ cauſa inſtitutõnis ſacramẽtoꝛuzʒz omniũ.humiliatio.eruditio.et exercitatio hominis.que caule ſi nõ eſſent:ſacramenta omnino eẽ non poſſẽt. hec hugo. igitur he cauſe ſunt per ſe cauſe ſacramentoꝛũ.ſ,-xI omni tꝑe hec ſunt bomini neceſſaria ergo ꝛc Cõtra Aath. xix. Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata. Ex Hh verbo dñi patet ꝙ ad vitã eternã habẽdã ſufficit obbuã⸗ tia mãdatoꝝ. igit᷑ nulla ẽ neceſſitas ſacramẽtoꝝ·.l Itez duplex gꝛa eſt neceſſaria homini lapſo.reꝑatiua ⁊ perfe ctiua ſiue directiua in finem. ſed illa que eſt pefectiua ſi ue directiua nõ datur neq; dari debz ſub aliquo velami ne:igitur nec illa ſimpliciter que ẽ reꝑatiua. igitur non ebet dari ſub velamine ſacramenti. 4 Item lex euange lica eſt lex libertatis.v.ad Gał. Uos aũt ſies in liberta tem vocati eſtis.et hugo:pꝛimo añ legẽ paruulos ↄſilio enutriuit:poſi ſub lege exercitatos pꝛecepto temptauit. nouiſſime ſub gratia perfectos in libertate ſpiritus am bulare ꝑmittit. hec bugo.Igitur nõ videt᷑ ꝙ in tꝑe legis gfe ſint onerãdi fideles onere ſacramẽtoꝝ. Itẽ ſapien⸗ tioꝛis ꝑ paucioꝛa quod intẽdit ꝑficere. Sʒ ſi xpᷣe ꝑficet ſiue reꝑaret hominẽ gẽa ſimpliciter ſine omni ſacramen⸗ to:paucioꝛibo oꝑaretur qð intendit. IYtẽ xpᷣc ſua paſſi⸗ one ſufficiẽter ſatiſfecit ꝓ peccato et hoĩem deo recõcilia uit. Igit᷑ vt videt᷑ nulla erat poſt neceſſitas exiſtentie ſa⸗ cramẽtoꝝ:vt ꝑ illa hõ deo recõciliaret᷑.i¶ It)tez ab initio habebãt lacramẽta virtutẽ ex fide xpᷣi incarnati ſʒ exiſtẽ⸗ te viſione veritatis in ſpecie ceſſat viſio fidei ⁊ virtꝰ illiꝰ viſionis.i.fidei:a ſimili videt᷑ ꝙ viſo xpᷣo incarnato ceſſa re debeat omnis virtus que ẽ ex virtute xpᷣi incarnati.et ita oĩs virtus ſacramẽti que ẽ ex fide xpᷣi incarnati. Si em̃ ex pñti ſpecie ceſſabit fides que diꝛigit᷑ ad illã:ſic pꝛe ſente xp̃o in carne ceſſabit fides que ? illiꝰ.igit᷑ ⁊Tc. ¶¶ Itẽ gratia habenda vel habita ex beneficio paſſionis xp̃i eſt res vniuſcuiuſq; ſacramẽti.et ſacramẽtũ ẽ ſignũ illiꝰ gr̃e igit᷑ cũ exiſtẽte re debeãt ceſſare ſigna: aſſecuto beneficio paſſionis ceſſare debeãt omnia ſacramenta.¶ Itẽ ioh. . Ver ꝑ Moyſen data ⁊. gra et veritas ⁊c. Igit᷑ pꝰaduen tũxpᷣi nõ debet aliquid ſub vmbra exerceri ſiue figura. ex quo tunc innotuit veritas ipᷣa.igit᷑ nec ſacramenta in quibus dat᷑ gꝛatia ſub figura. Item generaliter q erqt oꝛdinata ad aduentũ xp̃i ſicut legalia ceſſauerunt in xpᷣi aguentu. ſimiliter videtur ꝙ ſacram̃ta ex quo ſigniſicãt gram babendã ꝑ xpᷣm ceſſare debeãt illa gratia habita. Hec aũt gratia habet᷑ ex pñtia xp̃i in carne: igit᷑ exiſtẽte hac pñnñtia ⁊c̃.¶¶ Iecẽ ſᷣm aug.opoꝛtuit ſacrificia ceſſare tẽ poꝛe gre:ne crederet᷑ deũ magis delectari in illis ꝙᷓ in ſi⸗ gnificatis ꝑ illa. Unde aug.x.de ciui.dei. Ideo ſacrifi⸗ cia mutanda erãt opoꝛtuno certoq; tꝑe.ne ipᷣi deo deſide rabilia vel certe in nobis acceptabilia.ac nõ potius que ſignificata ſunt credeꝛent᷑. Eadem rõe videt᷑ ꝙ ſigna ex⸗ terioꝛa ſacram̃talia certo tꝑe ceſſare debẽt:ne magis deo deſiderabilia ſiue acceptabilia videant᷑ qᷓ ſignificata ꝑ bec.ſ.dona gratnita interius reꝑantia ndeo.ad pꝛi mo obiectuʒ dᷣm.ꝙ vt dicit hugo tria ſane ſunt que ab initio ſiue ante aduentũ xpᷣi ſiue poſt ad ſalutẽ obtinẽdã neceſſaria fuerũt.ſ.fides.⁊ ſacramẽta fidei:et oꝑa bona que tria ita coherẽt:vt effectũ ſalutis habẽ non pñt ſi ſił nõ fuerunt.hec hugo.et intelligitur hoc de adultis.patʒ igitur ꝙ ad ſalutem neceſſaria ſunt hec tria in adultis. Sacramẽtis aũt reꝑpantun defectus.oꝑibus ꝓgreditur in merito fidei gratificatur vtrũq;.Quod igitur dicit do minus. Si vis ad vitã ⁊c̃. Intelligitur qtũ adꝓgreſſuʒ in merito ꝓpꝛio. Ingredi em̃ in vitaʒ vt dicit interli.xix. math.ẽ ingredi viã q̃ ducit ad vitã.vera via ducẽs ad vi tã ẽ ꝓgreſſus in merito. Pꝛetea.adimpletio pᷣceptoꝛum Aodamnodo ſicut adminiculũ ſibi datũ ↄceꝛnit exercitiũ acramẽtoꝝ.vt eĩ dicit hugo.quia hõ infirmus erat.ve⸗ ner̃t ſacmta media int᷑ pᷣeepta ⁊/ ꝓmiſſa q̃ illũ adiuuarẽt ad pᷣcepta ꝑficiẽda ⁊ ꝓmiſſa obtinẽda.ñ ad obſᷣuãtiaʒ mãdatoꝝ reqꝗrit᷑ exercitiũ ſacram̃toꝝ.¶ Ad alið dõᷣm.q ñ ẽ ſimilis de gẽa reꝑatiua ⁊ ꝑfectiua.qꝛ hec ẽ reꝑatiua hominis lapſi:cuiꝰlapſus erat exr hoc ꝙ ſuꝑbiendo deũ deſerẽs terrenis ſe ꝑ ↄcupiſcẽtiã ſubdidit. Eñ ↄueniens fuit vt eiſdẽ.ſ.terrenis ſe ꝑ humilitatẽ inclinãdo ⁊ pꝛece ptis dei obediẽdo reꝑaret᷑. Gratia aũt pfectiua ẽ ꝓpꝛie ꝑ ſectiua indigẽtie nature inqtũ natura ẽ:nõ inqtum ẽ la pſa.nature em̃ inq;tum natura ẽ nõ ẽ hmõi inclinatio ſʒ nature lapſe.¶ Ad aliud dðm.ꝙ pᷣcepta ſnnt in ſeruitu tẽ timẽtibus:ſʒ ſunt ĩ libertatẽ amãtibo.Quia q̊ᷓ lex euã⸗ gelica ẽ lex amoꝛis.iõ dr̃ lex libertatis.nõ em̃ qꝛ pᷣcipie⸗ bat:ſᷣ quia nõ ad timoꝛẽ.ſʒ ad amoꝛẽ trapebat. Preken intentio bugonis ẽ ↄꝑare legẽ legi et diſtinguere legeʒ a lege. et hec differẽtia ſacramẽtoꝝ generaliter. VHñ non ẽ eius intentõis tollere ſacramẽta tꝑe legis gẽe.ſ̊ oſtendẽ differẽtiã inter illa que ſunt legis moyſi et legis xpᷣi: in hoc ꝙ illa fuerũt data in onus.hec in ꝑfectõem gẽe ſiue ĩ libertatẽ ſpũs.ſpiritus em̃ liber efficit᷑ gra collata in ſac⸗ mẽtis.· Adaliud dðᷣm.ꝙ tria requirunt᷑ in oꝑe ſapien⸗ tig et maxime ſumme ſapiẽtis.ſ.facilitas que reſpicit po tentiã.cõgruitas que diſcretõeʒ.vtilitas que reſpicit bo nitatẽ. Ratõne facilitatis debet expeditioꝛi mõ et breui⸗ oꝛi et medijs paucioꝛibo oꝑari.Ratõe ↄgruẽtie eo moꝛo quo magis cõgruit ſiue decet ſuẽ pꝛudentiã.Ratõe vtili tatis eo mõ quo melius ẽ ei quod efficitur.vnde etſi ſum me ſapiens ẽ paucioꝛibus oꝑari:cũ boc attendendum ẽ. ꝙ eo modo oꝑari debet quod magis cõgruit ſue diſcre⸗ tõi et qui melioꝛ eſt ei quod efficitur.Magis aũt ↄgru⸗ it diſcretioni reꝑantis ꝙ homo elatõe auerſus a ſuo ſu⸗ perioꝛe reꝑaretur humiliatõe ſuo inferioꝛi qᷓ; aliter. Itẽ melius ſiue vtilius ẽ homim vt reꝑaret᷑ gra ſacramẽtali qᷓ gra ſimpliciter.ſ.pter vtilitates q̃ buic reꝑatõi ſunt annexe.ſ.humiliatio.eruditio.exercitatio.Veꝛũ ẽ igituꝛ ꝙ expeditioꝛi mõ ſiue breuioꝛi mõ ẽ ſapientis oꝑaꝛi.vbi hoc põt eẽ ſine derogatõe ↄgruẽtie ſapiẽtie vtilitatis et bonitatis.i Ad aliud dom.ꝙ beneficium paſſionis vpᷣi opoꝛtet aſſequi exercitio ſacramẽtoꝝ.Dicit᷑ ei.v. ad ro. NQui eſt foꝛma futuri.glo.ſicut ex latere ade doꝛmientis aſſumpta ẽ eua:ſic ex illius latere ꝑfluxerunt ſacramen⸗ ta.ſ.aqua ablutõis et ſanguis redemptõis ꝑ que ſaluat᷑ eccleſia.hec glo.Ex his patet ꝙ beneficiũ paſſionis xpᷣi opoꝛtet aſſequi exercitio ſacramẽtoꝝ.Liczʒ igit᷑ paſſioni xpᷣi genus humanũ recõciliatũ ẽ deo et ſatiſfactũ ẽ ꝓ cul pa hoĩs:nibilominus quia beneficiũ paſſionis aſſequũ⸗ tur mẽbra eccleſie exercitio ſacramentoꝝ neceſſaria ſunt ſacꝛamẽta.¶] Ad aliud dð.ꝙ viſio ĩ ſpecie tollit viſioneʒ fidei et meritũ.Sed pñtia deitatis in carne neq; tollit fi dẽ neq; meritũ. Vnde quia exiſtẽte xpᷣo incarnato nõ tol litur fides xpᷣi incarnati.nec virtus fidei.nec virtus ſaẽc⸗ mentoꝝ que eſt ex fide.nõ aũt tollit᷑ fides xpᷣi incarnati cx viſione xpᷣi incarnati.quia aliud videt᷑ et aliud credit᷑ videtur homo et credit᷑ deus vt dicit greg.¶ Ad alið di cendũ.ꝙ ſunt qnedã ſacramẽta que nõ ſunt ſigna tm̃ gẽe ſ etiã cauſe.vt ſacramẽta legis noue.de quiba dicitur ꝙ imaginẽ gerunt ⁊ cauſa exiſſũt.talia ſigna nõ ceſſant exi ſtente plenitudine gẽe.ĩmo ſunt cauſe diffuſionis illius plenitudinis in nobᷣ. Alia ſunt ſacramẽta que non ſunt cauſe ſᷣ ſolũ ſunt figure illius plenitudinis future.⁊ qð⸗ ammõ ductiua ad illã.ſicut ſacramẽta legalia et quedã legis nature.et talia debẽt ceſſare exiſtẽte illa plenitudi⸗ ne quã figurãt.i Ad aliud dðm. Me exiſtẽte pñtia veri⸗ tatis ceſſare debebant que ſolũ habebãt rõeʒ vmbre ſiue figure.qualia nõ ſunt ſacramẽta noue legis.Eadẽ eĩ ra tõne deberet fides ceſſare que eſt viſio vmbratilis ⁊ eni⸗ gmatica.ĩmo ſieut añ aduentuʒz xpᷣi añ tpᷣus gfe ↄuenie⸗ bat fideles exercitari in illis que eràt vmbre ⁊ figuꝛe:pꝰ tpᷣus gratie.ſ.in gloꝛia erit quies in vera luce ſiue verita te in ſe cognita.Similiter tꝑe medio.ſ.gr̃e cõueniebat fi deles medio mõ ſe habere in exercitijs.ſ.nec in plena lu⸗ ce nec in tenebris oĩno:ſᷣ in oꝑibo in quibo vtrũq; oceꝛni tur qualia ſunt ſacramẽta noue legis.¶¶ As aliuo doni. ꝙ quedã oꝛdinata erãt ad xpᷣm vt ſigna et figure⁊ indi⸗ cia ſui aduẽtus.hec ſimpliciter ceſſabant in aduentu xpᷣi quedã vt ex aduentu eius ꝑficerent᷑.et hoc dupliciter.vł vt ꝑficerentur in ſe ſicut moꝛalia.vel in alijs ſuccedenti⸗ bus vt ſacrom̃ta.leꝛbigratia.moꝛalia ante tempus ce et paſſionẽ nõ ſufficiebant ad merituʒ vite eterne.vñ qð⸗ ammõ imperfecta fuerunt que peꝛfecta ſunt in ſe merito xppᷣi incarnati.Similiter ſacramenta non ſufficiebant ad introducẽdum in regnũ.vnde imꝑfecta erant:ſed perſe⸗ cta ſunt ſuccedẽtibo ꝑfectioꝛibus:ſicut circũciſiõi ſuccel⸗ ſit baptiſmus:que igitur erant oꝛdinata ad xpᷣm vel fi⸗ gure tm̃:ceſſare debebãt.que ðᷣo vt ꝑficiẽda:hoc fuit du pliciter. vel in ſe ſicut moꝛalia:et hec nõ debebãt ceſſare vel in alijs ſuccedentibus perfectioꝛibo:et hec debebant nõ aũt illa que vt peꝛfecta iſtis ſuccedunt.(¶ Ad aliud di cẽdum.ꝙ aug.loquitur de oꝑibus erterioꝛibus in cultũ ci exercitis.quibus ſignificabant᷑ oꝑa interioꝛa in lau⸗ dem dei exeꝛcẽda.Verbigẽa.ipᷣe loquitur de ſaciificijs ex terioꝛibns quibus ſignificabantur ſacrificia interioꝛa. AVnge ibidem.ſ.x.de ciui.dei.ſubditur. Si eſuriero non Aue vit nſeta mil guin ney ereſ hre ſnni goe Eing üͤben ſt iͤtſa lalac libe nage ſitat ſnaß in A Gnnn alli⸗ ſecel ibue dlpe re ftet tin ſor, lunt f f e. —.. —— — itbo Ment⸗ nod Lytile iſam uni, r lio ſ mͤtgli ſunt igitur i ybi dtis et is rßi (dro. mentis ramen⸗ ſaluar no pji aſſoni pal Equü⸗ aſunt ſonez W notol noſae⸗ arhati denrait oliödi mngi⸗ iturg nteri Alips lont 145, Cedi gitoci⸗ N breſiue Kein 1 eni lenie⸗ nep twerita iebarfi lanlt ut ter, lend⸗ ioe merito hantad ſenſ⸗ iſuceen eelß ſuitde ceſr Pehnt ubo min 1 1or non 6 ritur de neceſſitate inſtitutõnis ſacramẽtoꝝ noue legis. ¶ Nueſtio dicaz tibi.meꝰẽ em̃ oꝛbis t᷑re ⁊ plenitudo eiꝰ.Nũgꝗd mã ducabo carnes thauroꝝ aut ſanguinẽ hircoꝝ potabo. Beinde ſubiũgẽs quid illa ſignificẽt. Smmola deo ſacri ficiũ laudis et redde altiſſimo vota tua. hec aug. In ſac mẽtis noue legis ſignificat᷑ aliquid faciẽdũ hoĩ a deo.ꝗa aſi ſacramẽta ꝑ hotem miniſtrent᷑:gra ſignificata ꝑ ſa⸗ cramẽta ⁊ ĩ illis ſuſceptibilibo pᷣſtita a deo ẽ. Vñ hugo. cũ venit ip̃a ga ad nos.ꝑ illũ venit a qͥ venit ꝗ miniſirã ti cooꝑatur auctoꝛ munerie.patʒ igit᷑ ꝙ q̃i mõ oꝑpoſito ſe habẽt ſigna et ſignata in ſacramẽtis de quibus inten⸗ dimus et ĩ ſacrificijs de quibus loquitur aug.quia in ſa crificijs exercetur opus exterius quo ſignatur interius teo offerenduz ab homine. In ſacramẽtis exercet᷑ opus exterius quo ſignatur gratia cõferenda hoĩ a deo.Ex q̊ patet ꝙ verbũ aug.nõ intendit ceſſatõem ſacramentoz? ſed ſacrxificioꝛũ. 6 Eter que · .S. ij. Queritur ergo vtrũ neceſſe fuit aliqua ſacramenta inſti tui tꝑe gre ſiue legis euãgelice.e ſic:vidr̃. Quia ſacra mẽta ſunt medicine.ſ̊ illud tempꝰmaxime fuit neceſſari um illoꝝ inſtitutõi ĩ quo aduenit medicꝰad curãdũ hũa nã infirmitatẽ.et iterũ ſacramẽta ſunt vaſa gẽe vñ maxi me ↄgruebãt tꝑe gr̃e inſtitui. Cõtra.videt᷑ eĩ ꝙͥ non ſit neceſſe inſtitui alia habitis pᷣcedẽtibo:ſ̊ ꝙ maioꝛ virtus daret᷑.verbigẽa.vt circũciſioni maioꝛ virtus eẽt addita: ſimiliter illis que ſignificabant ſacramentũ euchariſtie quẽadmodũ maioꝛ ẽ virtus mõ penitẽtie ⁊ oꝛdinis qᷓ fu it in veteri lege.¶. Pꝛetea.circũciſio eũdẽ effectũ habuit cũ baptiſmo qᷓtũ ad dimiſſionẽ oꝛiginalis pcti.peniten⸗ tia qᷓtum ad dimiſſionẽ actualis peccati.Sacramenta aũt ſunt in remediũ peccati.õ videt᷑ ergo neceſſe ꝙ no ua ſacramẽta oĩno inſtituant᷑. Pꝛeterea de pᷣceptis mo ralibus ſic fuit ꝙ ipſa ſic implebant᷑ in euãgelio ꝑ hoc ꝙ magis expꝛimebant᷑ ſiue explanabant᷑. Similiter ſacra⸗ mẽta illa que erant ad ſigniſicãdũ inſtituta eẽnt ad cau⸗ ſandũ.que vo cauſatiua ꝑfectius cauſarẽt. Huic etiam additur quod dñs ĩ euãgelio dicit. õ veni ſoluere legẽ c. Adimpletio aũt ẽ in addẽdo ꝑfectius nõ in tollendo omnino.nõ ergo ſacramẽta que ad veterẽ legẽ ꝑtinebãt tolli debebãt ſed ꝑfici ſiue adim pleri Rñgeo. doõm qꝙ neceſſe fuit tꝑe gratie aliqua ſacramenta inſtitui pᷣceden tibus ꝑfectioꝛa.⁊ hoc rõnabiliter oñdit bugo dicẽs ſic. diſpenſatõnis oꝛdo et rõ hoc popoſcit.vt ſicut ab initio currente tꝑe ⁊c̃.vt ſanꝛa. Prcrere moꝛbo exiſtẽte foꝛtio re et egrotante ꝑiculoſius languente. ſicut fuit adueniẽ⸗ te tꝑe gre:requirit᷑ medicina melioꝛ et ad curandũ effico tior.¶ Ad p̃dictoꝝ igẽ intelligẽtiã notãdũ.ꝙ ſacramẽta ſunt in documentũ.ſunt in medicamẽtum.ſunt ⁊ ĩ oꝛna⸗ mentũ et ſᷣm ſtatũ ꝑfectum. Sunt in aꝑtum documentũ ſecreti diuini.ſunt in efficax remedium moꝛbi:et in pul⸗ chrũ oꝛnamentũ ſponſe rpᷣi.Om̃ igit᷑ reuelatio ſecretoꝝ nõ debet fieri quocũq; nec in omni tꝑe: ſed in illo in quo eſt intellectus vominis capacioꝛ:ideo ſacramẽta ꝑfecta dilata ſunt vſq; ad tempus tale.hoc aũt tempus ſicut in hoĩe ẽ ſexta etas que aꝓpellatur ſenectꝰ. Juxta illð ecci. xxx. ſpecioſa veterani ſapientia ⁊ gloꝛioſus intellectꝰ et conſilium. Similiter in mũdo eſt ſexta etas que ẽ poſt xpᷣm. in qua etate homines ſunt ſapiẽtõꝛes.Ideo dilata ſunt ſacramenta completa vſq; ad hoc tempus. Ruꝛſus quia ſunt in medicamentuʒ moꝛbi efficax.eo tꝑe debent dari in quo efficatius curãt.Sed ſpũalis infirmitas ef⸗ ficaciter nõ curatuꝛ niſi quando cognoſcitur et ſentitur: alioquin redditur homo ingratus et peioꝛi vulnere in⸗ firmatur. Ideo neceſſe fuit ſacramenta differri quouſq; moꝛbus tantuʒ inualeſceret:q homo ipᷣm cognoſceret ⁊ remediũ quereret.hoc autẽ fuit tempus gꝛatie.quia tem poꝛe legis nature ↄuictus ẽ eẽ cecus et tunc venit lex do⸗ cens et onerans.⁊ tũc ↄuictus eſt eſſe de impotentia.tũc reſtabat tempus gratie in quo moꝛbus iã agnitus cuꝛa⸗ 172 vüiij. retur et in hoc ſacramenta completa darentur. Rurſus quia ſunt in pulchrũ oꝛnamẽtum:debuit ęa vpc illi ſpon ſe dare a qua nũqꝙᷓ ſeꝑari deberet.et quia talis ecclia fu it collecta de gentibus iõ ſynagoga que ipᷣm deſeruit vſ⸗ q; ad tempus gratie:perfecta ſacramenta nõ inſtituit.ni hilominus tñ aliqua imperfecta ſᷣm ꝙ congruebat illis tẽpoꝛibus in ſuſtentatõem dedit.et ſic patet ꝙ nõ ſempeꝛ eadem ſed alia et alia debuerunt inſtitui.¶ Ad pꝛimum ergo ddᷣm.ꝙ illa ſacramẽta veteris legis erant ſacramẽ ta cũ onere.quia populus ille ſub ſeruitute timoꝛis eꝛat ↄſtitutus inncipalutce. Eencrammeta aũt noue legis data ſunt in alleuiatõem a peccato et ſequela peccati ſine gꝛa uitcte tanqᷓ filijs in libertate cõſtitutis.⁊ iõ eẽntialiter opoꝛtuit illa differri.Cõuenire aũt dicũtur ratõne ſigni ficati.quia vnũ eſt et in his et in illis ſignificatum: et iõ opoꝛtuit iſta ſuccedere illis perfectioꝛa et imperfectis.et nõ addi in virtute illis.quia ſi circũciſio in eẽntia mane⸗ ret:remaneret in onus.nec eſſet vniuerſale ſacramentuʒ ſicut baptiſmus.Alia auteʒ legalia ſacramenta maximi oneris erant ſicut et iudicialia.ꝙ em̃ tot genera ſacrifici oꝛum opoꝛtebat offerre valde oneroſum erat:cũ ſacrifici. um coꝛdis cõtriti requirat dño.i ec ẽ ſimile de peniten tia et oꝛdine et matꝛimonio.hec em̃ nõ requirabant onꝰ legalium obſeruatõnum:cum ante legales obſeruatões eſſent.et quãtum oneris bhabebat oꝛdo in lege:tantũ tol⸗ litur in noua lege.q Ad id vᷣo quod obijcitur de effectu circũciſionis.Dicẽdum ꝙ licet circũciſio haberet effectũ in dimiſſione oꝛiginalis peccati:nõ tamen in collocatõe gratie ad cumulum virtutum.vel ad expeditõem bono⸗ rum operũ.⁊ ideo cõgruebat ꝙ baptiſmus ſuccederet cũ plenioꝛi gratia ad diuerſos effectus conſequẽdos.¶ O: obijcitur ſacramenta data eẽ ad remediũ peccati. Dicẽ dum ꝙ nõ tm̃ in remedium peccati:ſed qtum ad collatõ nẽ gratie plenioꝛis. Ad id quod obijcitur vpᷣm veniſſe ad impletõem legis nõ ad deſtructõem. Dicẽdum ꝙ hec vera impletio ſacramentoꝛũ ẽ ꝑ ſucceſſionẽ illoꝛum ſaẽc⸗ mentoꝝ que eundem habent efſectum:et pᷣter hoc ſuꝑad dunt.ſic autẽ eſt de ſacramentis noue legis com ꝑatione veterum. ¶ Ad aliud dom. ꝙ nõ eſt ſimile ð pᷣceptis mo ralibus et ſacramentis legalibus. Pꝛecepta eĩ moꝛalia cadẽ ſunt in ſubſtãtia tãqᷓ; ex lege deriuata. Sacramẽta ðᷣo ex inſtitutõe oꝛigineʒ ducunt.Unde diuerſa exiſtente cauſa inſtitutonis:diuerſa ſunt ſacramenta. culus tercins cramentoꝝ. Et pꝛimo de numero. Secũdo ðᷣ vnaquaq; cauſa peꝛ ſe. De pꝛimo ſic dicit hu⸗ ta ſunt ſacramẽta.pter humiliatõʒ.eruditõeʒ.exercita⸗ tõem. hec tria ſi cadũt in aliqð genus cauſe: h̊ ẽ in genꝰ quitur inquirere de cauſis inſtitutõnis ſa- go et magiſter quarto ſniarũ. Triplici ex cauſa inſtitu⸗/ cauſe finalis.¶ Cõtra.vniꝰrei vnꝰẽ finis.q̊ ⁊c.¶ Rñſio ꝙ; hũiliatio pt᷑ ꝑtinẽ ad iraſcibilẽ.eruditio ad rõnalem. exercitatio ad ↄcupiſcibilẽ. Exercitatio eĩ maxie reqriẽ᷑ ĩ bis q̃ reſpiciũt ↄcupiſcibilẽ.⁊ q̊ reſpectu triplicis defe⸗ ctꝰaĩe.ex lapſu.ſ.ignoꝛãtie q;tuʒ ad rõnalẽ:ſuꝑbie qdtum ad iraſcibilẽ.ↄcupie q;tũ ad ↄcupiſcibilẽ.⁊ iõ ſᷣm tripli⸗ cẽ rectificatõʒ ĩ tribo motiuis quã oꝑat᷑ ſacmẽtũ:attẽdit᷑ triplex finis inſtitutõis ſacramẽtoꝝ.iel alit.vt hũilia⸗ tio ad effectũ eruditio ad intellectũ:exercitatio ad effe⸗ ctũ:ꝗ ñ ſũt ꝗpꝛij fines ſacꝛoꝝ:ł̊ vtilitates.nibilominꝰ tñ efoꝛmate ꝑ pcẽm Cõtra pᷣma qẽ hũilſatõ obijcit᷑ ſic. hñt vnũ finẽ. Iinis at᷑ ꝛiꝰẽ refoꝛmatio ꝑ aʒ ymagis ſubiectõ volutaria reſpectu boni ↄmutabiłẽ cã oĩs ꝑuer ſitatis hũane.qꝛ auerſiõis a deo.ſᷣ idẽ ñ ẽ cã oppoſitorũ igr ñ ẽ cã reꝑatõis neq; adeptõis gre.¶ Itẽ vt diẽ hugo Solꝰdeꝰẽ bonũ hoĩs.Vñ hõ ẽ mediũ int deũ et creat᷑as inferioꝛes.naturalit igr ſubijciẽdo ſe hõ creature inferi oꝛi oꝛdinẽ nat᷑e ↄdite ꝑuertit.Peruerſio at᷑ oꝛdis nature ↄdite ẽ ↄtraria diuine oꝛdinatõni et eiuſdẽ diſſipatrix.S ⁊c̃.q Rñſio.ad pꝛimũ dðm ꝙ licʒ vt tactũ ẽ alubi ſubie⸗ ctio libidinoſa reſpectu boni cõmutabilis ſit cãẽ ꝑguerſita tis ⁊ auerſionis:nibilominꝰ ſubiectio oꝛdĩata ⁊ ex deuo tõe diuine volũtatis ſiue diuini pᷣcepti ẽ cã adoptõis gre Vñ nõ ẽ idẽ cã opoſitoꝝ.ſᷣ oppoſita ſunt ſubiectõ libidi noſa ſiue Ipꝛie volũtatis:⁊ ſubiectio oꝛdinata vt q̃ eſt ex deuotõe 2 obediẽtia diuine volũtatis.¶ Ad aliud dõm. E. licet ᷣm oꝛdinẽ nature cõdite boĩs bonũ ẽ ſolus deꝰ 2 hõ ſit mediũ inter inferioꝛes creaturas et deũ: nibilo⸗ minꝰin ſtatu nature lapſe ſunt inferioꝛes creature medi uzʒ ↄueniẽs adoptõis gr̃e et diuine recõciliatõis du ĩ re⸗ cõpenſatõem inoꝛdinatõis culpabilis et inobediẽtie ex volũtate: ⁊ obediẽtia cõditoꝛis hoc fiat. AUñ hugo iuſlũ ẽ vt homoꝗ pꝛiꝰ deũ ſuꝑbiẽdo deſerẽs terrenis ſe ꝑ ↄcupi ſcẽtiã ſubdidit:nũc ꝑ humilitatẽ deũ requirẽs eiſdẽ ſe p pter pᷣceptũ dei ꝑ obediẽtiã ncnarer ) ealeid⸗ cãm q̃ ẽ eruditio obijcit᷑ ſic.duplex ẽ diſerẽtia intellectus fantaſticꝰ.vt ꝗ cognoſcit ſiue apꝑpꝛehẽdit viã fantaſie.⁊ ñ fantaſticꝰ:vt q cognoſcit ſm ↄuerſionẽ ad pꝛimuʒ lumen et ad ea . illuſtratõe illiꝰlucis ↄgnoſcunt᷑. Inqtũ igituꝛ fantaſlicꝰẽ:cognoſcit ea q̃ via ſenſus abſtꝛacta ab ipo cõ SS ꝑ acceptõem ſpẽi.nulla at᷑ pᷣtus cõpꝛehẽditur ha ſpecie h̊ ſeip̃a.vt caritas.fides ⁊ hmõi. igit᷑ ꝑ cogni⸗ tõem eoꝝ q̃ cadũt in ſenſu nõ ẽ via deueniẽdi ao cognitõ nẽ virtutũ.tũc nibil ẽ qd dicit mgr̃ ſnĩiaꝝ.⁊ hugo ſiłr ·ꝙ ꝑ id qð foꝛis ĩ ſacramẽto ĩ ſpecie viſibili cernit᷑:ad muiſi bilẽ virtutẽ q̃ virtꝰẽ in re ſacramẽti agnoſcendam mens bũana erudiat᷑.¶ Itẽ videt᷑ ꝙ hec via ↄgnoſcẽdi magis introducat erroꝛẽ ꝙᷓ veritatẽ.qꝛ q̃ rõne aq̃ abluit ſignifi⸗ cat gam abluentẽ:⁊ rõne q̃ inteꝛminabilis in ſe ſiue in/ terminata ſignificat incõtinẽtiaʒ. Elñ geñ. penub. Effu⸗ ſus es ſicut aqua.et rõe q̃ frigida effectũ refrigeratõnis caritatis ⁊ ſic multis alijs ſstie R io. ad pꝛimuʒ dum. ꝙ pᷣter illũ modũ intelligẽdi ꝑ acceptõem ſpẽi ſᷣm ꝓgꝛeſſum a ſenſu ↄtingit intelligeꝛe tꝛiplicit ſiẽ ⁊ remini ſci.ſ.ꝑ ſimile.ꝑ ↄtrarin.ꝑ ↄtinuũ.vno mõ ſumẽdi ↄtinuũ Fm ꝙ dicimꝰcãm ↄiunctã intellectui ꝑ ſuũ effectũ.vnde hec via cognoſcẽdi nõ ẽ ꝑ viã ſenſus ꝑ abſtractõnem ſpẽi rei cõpꝛehẽſe in ſe:ſᷣ in ſuo ſimili.⁊ ſic ſacramẽtũ exteriꝰ repñtans gram ſiue vututẽ.quadam ſilitudine ducit ad cognitõem ipᷣius gr̃e vel vᷣtutis.i Ad alið dðm.ꝙ in re⸗ pñtatõe ſacramẽti ẽ dupliciter ꝑuenire ad cognitõʒ gre reꝑantis.ſ.⁊ quadã ſimilitudine innata. Vñ vt dic hu⸗ go. Opoꝛtet vt ſenſibile foꝛis ꝓpoſitũ ex ſiłlitudie quadã innata ſit repñtans q;tum ad ꝓgreſſum cognitiue.iuxta manuductõʒ bmõi ſiłitudinis poſſet eẽ augmẽtatio eꝛꝛo ris ficut et veritatis.Eſt et᷑ ꝑuenire ad cognitõʒ gfe q̃dã ſignificatõne inſtituta.Vñ dicit hugo. debet ſacramen⸗ tũ habere inſtitutõnem ꝑ quã oꝛdinatũ ſit ad rem ſacra/ mẽti ſignificandã.⁊ hãc opoꝛtet ſuponere ex certitudine fidei.gr̃a cuiꝰregit᷑ cognitiua ſiue intellectiua ne deuiet r Coõtra terciaʒ cãm q̃ ẽ exercitatio ſic vt dicit aug. Cõuerſus ab vno ad multa euanuit:ↄuerſus a mił⸗ tis ad vnũ:vitã inuenit.Ex q̊ patet ꝙ ↄuerſus ad multa ſit cã diuiſionis et euanitõis.igit᷑ videt᷑ ꝙ hõ citius ena neſcat ĩ exercitio huiꝰmultitudinis qᷓ; ꝓficiat.⸗: Reſpon ſio·ꝙ hõ ꝑ pctm cecidit in diuiſionẽ eẽ ⁊ in inſtabilitatẽ vñ neceſſario diuidit᷑ in via iſta niſi fuerit ex dono ſpeci ali.ꝓpter quod ad reuocãdum homineʒ a diuiſione et ĩ⸗ ſtabilitate damnabili.cõgruit illũ babere exeꝛcitiũ ĩ his que ad deũ oꝛdinant.VUnde.x.luce.Poꝛro vnũ eſt neceſ ſaꝛium.glo.pᷣponitur vnum multis.nõ em̃ a multis vnũ ſed multa ab vno et tamẽ multa ſunt neceſſaria tendenti bus ad vnum. Et hgo qula vita hominis hic ſine mu⸗ tabilitate eẽ nõ poteſt contra illã que defectum generat mutabilitatis.Alia em̃ mutabilitas que ꝑfectum parat opponitur.quia ergo multa hec ad vnũ tendunt:exercita tio in his non eſt cauſa diuiſionis:ſed potius reuocatio nis a diuiſione et adoptionis ad vnionem vnitatem. ¶ Articulus quartus Hnſequẽter querit᷑ de tꝑe inſtitutõis. Queri tur vtrũ ſimul debebat inſtitui vł ſucceſſiue — ſimul:videt᷑ ſic. Lria neceſſaria ſunt hũa ne ſaluti.ſacramẽta.virtutes.⁊ pᷣcepta.ſed pᷣcepta ſimul dabantur et virtutes ſił infundunt᷑:a ſimili videt᷑ ꝙ ⁊ ſa cramẽta ſimul inſtitui debebãt. Item ſi inſtitutoꝛ erat potẽtie infinite ⁊ largitatis immẽſe ⁊ ſapientie ſumme. vñ cõſtat ſciuit defectũ hũane miſerie et qð remediũ erat apponẽdũ.cũ velocitas oꝑatõnis ⁊ ſimultas in remedijs collatis his oĩbo atteſtat᷑: videt᷑ ꝙ oĩa ſacramẽta ſimul erãt inſtituenda.¶¶ Itẽ moꝛbus et moꝛbi ſequele:cõtra q̃ ſunt medicamẽta ſacramẽtoꝝ.ſimul cõtrahebant᷑ ⁊ ↄtra hunt᷑.Si g pꝛudẽtiſſimus medicꝰ⁊ libeꝛaliſſimꝰ debebat de medicamẽtis ꝓuidere ſᷣm reſpondẽtiã ↄuenienteʒ ipſi moꝛbo:videt᷑ ꝙ ſic ſlatim et ſimul debebat oĩa inſtitui qᷓ requirebant᷑ ad p̃ᷣdictoꝝ curatõem.⸗ IRte ad plenitudinẽ? remedij requirit᷑ plenitudo numeroſitatis ſacramentoꝝ ſicnt ̊ currẽtibo legibo cui nõ ↄferebat᷑ plenitudo reme⸗ dij. ſ. legibo pᷣcedẽtibo legem ge q̃ ẽ ↄfẽrẽs plenitudinem ſemꝑ fuit aliquod remedium cõtra pctm:ita exiſtẽte lege gẽe ſemꝑ debuerũt eẽ remedia in quadã plenitudine con tra peccatũ ⁊ ſequelas peccati.hoc eſſe nõ poſſet niſi oĩa ſacramenta legis gẽe ſtatim et ſił eſſent inſtituta.qᷓ ⁊c̃. Cõtra.baptiſmus ẽ fundamẽtum ſacramentoꝝ.vnde pꝛius miſtrat᷑ qᷓ; alia.⁊ ſimiliter alia oꝛdinẽ habẽt inter ſe.ſed ea rõe qua ſucceſſiue mĩſtrant᷑ et debẽt miniſtrari eadem debebat ſucceſſiue inſtitui.Et iſtud et patʒ ex eui dentia facti.videmꝰei quia añ paſſioneʒ ſuã inſtituit ſa⸗ cramentũ eukariſtie cũ tradidit coꝛpus ſuũ ⁊ ſanguinẽ: dixit hoc facite ⁊c. Poſt paſſioneʒ vᷣo ante aſcenſionẽ inſtituit ſacramẽtũ baptiſmi cũ dixit diſcipulis.te do⸗ cete omnes gentes baptiʒãtes eos ⁊c̃. Marci vlt. Silit videmus q ſacramentum cõfirmatõnis oꝛigineʒ habuit poſt aſcenſionem in ſpirituſſancti ninne Ranpi ꝙ ſacramenta fuerũt inſtituta ſucceſſiue. ⁊ hoc ↄuenie⸗ bat eõgruitate multiplici boc exigente. Sicut eĩ videmꝰ in ip̃a hominis reꝑatione ꝙ cũ dñs ſtatim poſſet genus bhumanũ reꝑare.maluit tamen bhoc ſucceſſiue facere pꝛo pter noſtrã eruditõem: ſic eſt in ſacrametoꝝ inſtitutõne Erudimur aũt in hoc legem euãgelicã nõ ſtatĩ in vltima plenitudine ſue ꝑfectõis fuiſſe datã:vᷣ potius in quadaʒ ꝑfectõe inchoata ad maioꝛem ⁊ plenioꝛem ſucceſſiue ꝓfe cturã.ad inſtar cuiꝰnõ ſtatiʒ ad aꝛdua ꝑfectõis aſcendẽ inſtruimur:ſ̊ gradatim et paulatim ꝓcedeꝛe vſq; ad ꝑfe ctõem. Alia fuit rõ ꝓpter ipoꝝ ſacramentoꝝ dignitatem manifeſtãdam et excellentiã omendandã et ſolẽnitatem coꝛũdem obſeruãdam. Quia em̃ vnũquodq; magnũ eſi et magna ſolennitate dignũ: debebãt nõ ſimul ſ̊ ſucceſſi⸗ ue inſſitui.Alia ratio ꝓpter oꝛdinem manifeſtãdam qui habendus eſt in ſuſceptõne eoꝝ. Quia pꝛimo ſuſcipiẽſũ eſt vnum:et poſt aliud.et quod cõpetit dari vni ꝑſone et vni ſtatui: alteri nõ cõpetit. Ande nõ ſimul danda ſunt ſed ſucceſſiue.¶ Ad illud qð pꝛimo obijcitur.dðm ꝙ nõ eſt ſimile de virtutibus que cõnexionem habent quadaʒ ꝓpter quam vna ſine alia haberi nõ poteſt. Similiter nõ eſt ſimile de pꝛeceptis quoꝝ omniũ incurrit reatum.qui in vno ſolo offendit.ij. Yaco. Qui in vno offendit omni⸗ um reus factus eſt. Quia igitur ignoꝛantia vnius ſoliꝰ pꝛecepti poſſet eſſe cauſa p̃uaricationis ⁊ ꝑiculi: neceſſe fuit ꝙ ab omnibo agnoſcerent᷑ et adimplerent:quãdocũ q; opoꝛtunitas debiti ſe offerret.pꝛopter hoc opoꝛtuit omnia ſimul darentur.ne aliquod eoꝛum ignoꝛaretur⁊ ignoꝛatum non adimpleretur. 4 Ao aliud odᷣm. ꝙ etſi dominus ſit infinite potẽtie et liberalitatis immenſe ⁊c. nõ tamen debuit ipᷣa ſacramenta ſimul inſtituere.quia eius ſapientiam ſiue ꝓuidentiam nõ decebat.cuius eſt ĩ illis que ſunt creaturis rationalibus neceſſaꝛia pꝛouide re.ſᷣm ꝙ magis illis cõgruit et rerũ oꝛdini cõpetit.plus ðᷣo cõpetit oꝛdini rerum et homini congruit ꝙ ſucceſſiue inſtituebantur qᷓ; ſimul eẽnt inſtituta:vt ex dictis patet· ¶ Ad illud quod obijcitur. e medicus pꝛudentiſſimus Aer ceſſine ntbüg aſimnel inne lnn. ün Fenii taſinel trön; ntan dhede mnnzß nſim nitucine ament don ftudinen ſlielee inecht etniſtoi ta 1.. ox. pnce hetinter niltrani Zer en ſtuit ſan⸗ nngvine: enlione 8, Red⸗ ez babat acr e vene iriden⸗ etgenmn cerepꝛo ktutone 1Ntima quadaz ſue pfe zalcene Gade Mitaten itatem agnüc ſodreſt idangr . i nt Cnärtnt dong ntapuin militermo⸗ tumn ſitomn, ins ſol⸗ ie necelie bocn poruut Naretu! n. gel menen vere N cuine iapemd (Hueſtio tebebat ꝓuidere de medicamẽtis ſᷣm ↄueniẽtẽ rñdentia ipi moꝛbo ⁊c. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſt imile de caſu et repatione cadẽtis. Caſus em̃ ſemel ſit ⁊ ſubito.reꝑatio aut oꝛdina te ⁊ ſucceſſiue.ↄueniẽs aũt reſpõdentia m qua cebebat pꝓuidere nõ fuit in h̊ ꝙ ſimul inſtituerent ſacramẽta ſic ſimul cõtrabit᷑ moꝛbus:ſed potius in ̊ ꝙ bene curar moꝛbus ꝑ ip̃a medicamẽta. ad curatõem at moꝛbi nihil valuiſſet inſtitutio ſimul facta: ĩmo plus valet inſtitutõ ſucceſſiua ꝙᷓ valeret ſi ſimul inſtituta eẽnt: ꝓpter multi⸗ plicẽ inſiructõem et miniſtrãtiũ 2 ſuſcipientiũ que ſupra tacta ſunt. ꝛeteꝛea.ip̃a ſacramẽta nõ ſolũ ſunt medica mẽta moꝛbi exiſiẽtis:ſed dant᷑ in cautelã morbi futuri.⁊ ĩ ampliatõem et cumulatõezʒ virtutũ. . Ad vltimũ doᷣm cõgruebat ꝙ inſtitueꝛent᷑ remedia in minoꝛia maion plenitudine Fᷣm ꝓgreſſum legis euãgelice de pfectõe mi⸗ noꝛe ad maioꝛẽ. Lex em̃ euãgelica vt dictũ ? inchoata fu⸗ it nõ in ſua vltima plenitudine:̊ ad illã ſucceſſiue pue⸗ nit. licʒ eĩ lex euãgelica ſemꝑ fueꝛit ꝑfecta ꝑfectõe ſuffici entie: nõ tñ ſtatim in ſua inchoatõe fuit ꝑfeeta ꝑfectõne ſuꝑbabundantie. WWS . Membꝛum tercium Apaꝛa habitũ ẽ de inſtitutõe ſacramẽtoꝛuʒ noue legis. Conſequẽter agẽdũ E de illis qᷓ W ſpectãt ad eẽntialitatẽ eoꝝ·l. de materia ð foꝛma.de ſufficiẽtia.de ſigniſicatõe. ð cã litate: bec em̃ eẽ ſacramẽti ingrediunt᷑.¶ Pꝛimo dom 7 t materia. Secundo de foꝛma. Tercio de ſufficientia eoꝛum in gbo oſiſũt. Quarto de ſigniſicatõe. Quinto ð cauſalitate. R ¶Articulus pꝛimns T Irca vᷣo materiã pꝛimo querẽdũ ẽ. Vtrũ oĩs ſacramẽta habeant materiã. Secũdo vtrum andẽ vel differẽtẽ. Tercio ſi differẽtem ꝗᷓ eſt r diſerẽtie. aũt oĩa babeãt materiã videt᷑ ex diffini tõe hugo.que dicit. Sacramẽtuʒ ẽ coꝛꝑale vel materiale ele mẽtů c. Et er illa rõe.inuiſibilis ge viſibilis foꝛma Sʒ cõtra hoc oñdit᷑ de matrimõio ĩ quo nõ ẽ materia aliqua vt videt᷑. Sacramẽtũ em̃ ẽ mutuus ↄſenſus ꝑ ver ba de pññti expꝛeſſus. Siłr in pnĩa eẽ videt᷑.vbi ipᷣa atri⸗ tio requirit᷑.nec exigit᷑ vt videt᷑ mateꝛia aliqua.¶¶ Ad B rñdent quidã.ꝙ illud intelligit᷑ de ſacramẽtis que ꝓpꝛie ſunt noue legis.que nõ er lege nature vel lege ſcripta oꝛi ginẽ duxerũt. ita ꝑ hoc excludunt᷑ pnia et mr̃imonium Uel eẽ põt dici ꝙ etiã ĩ illis ꝓut ſunt ſacramẽta ecclie re quirit᷑ aliꝗo ſenſibile quodã genere materie ad modũ iudicij. Vñ in matrimonio ẽ expᷣſſio cõſenſus vera vl in⸗ terpꝛetatiua.ꝓpter młtos qui ↄtrabẽ poſſunt a ſuum cõ⸗ ſenſum ſcripto expꝛimẽ. dicũt tñ aliqui ꝙ nõ ẽ de eẽ ma⸗ trimonij niſi mutuꝰoſenſus.iudiciũ aũt attẽdit᷑ n ſignis ꝓpter h̊ ꝙ tercio BGeñ.dẽ. Adberebit viꝛ vroꝛi ſue. Sed mibi videt᷑ ꝙ de eẽ matrimonij vt ẽ ſacramẽtũ eccłie reꝗ⸗ rit᷑ expꝛeſſio cõſenſus mutni ꝑ verba vel ꝑ ſigna.4l Ad il lud vo qð obijcit᷑ de pnĩa videt qꝙ; ꝓut ẽ ſacꝛamẽtũ ecclie. ſenſibile aliquid exterius requirit ad iudiciũ penitentie vel ↄtritõis inteꝛioꝛis ⁊ in ↄſeſſione et ſatiſfactõe pʒ. De oꝛdine aũt patet ꝙ ibi ſenſibile requirit᷑.vt traditio libꝛi vel clauis vel alicuiꝰrei.vel manuũ im poſitio. ſiẽ hbabet᷑ vij. act. de dy aconibus. ¶ Deinde queritu S. . Si ſacramẽta noue legis habẽt materiã: vtrũ babeãt eã dẽ an differentẽ.Et videt᷑ ꝙ eandẽ.quia aqua ſignificat ablutõem culpe. oleũ ðᷣo collatõem gre ao nitigatonem pene.Cũ in oĩbus ſacramẽtis noue legis iſta videant᷑ cõmunia cũ ſint data in remediũ pene ⁊ culpe:ꝗᷓ videtuꝰ ꝙ in omnibo aueniat hec duplex materia. 4 Pꝛeterea. ſi aqua et oleũ ſunt ĩ nouo teſiamẽto ad eẽ ſacramẽti ⁊ vi⸗ nũ in qͥdã:põt queri cũ ĩ veteri teſtamẽto multa ↄcurrũt vuj. materialia ad eẽ ſacramẽti. verbigra.quedaʒ liquida qᷓ dam arida. In liquidis em aqua. vinũ olen ſanguis. In aridis farina ſimila ſal ⁊ ihus. ꝓpter quid non oĩa in nouo teſtamẽto ↄcurrũt ad eſſe materiale ſacramẽto⸗ rũ vel ſacramẽtaliũ ſed quedã ſic quedã nõ.¶ Vopᷣmũ ddm ꝙ nõ omnia habẽt eãdẽ materis ſʒ differẽtẽ ſic hñt differentẽ effectũ. oifferẽs aũt effectus elicit᷑ ex materia et foꝛma. AUnde ↄuenient differũt in bis.aliquaʒ tñ pñt aliqñ in genere habere ↄueniẽ tiã. 4¶ Ad obiectũ autez in cõtrariũ. licet aqua ſit in ablutõe culpe deſignatiua nõ tamẽ tĩ hanc habet ſignificatõem. Cu em aqua adiũ gitur vino in ſacramẽto altaris:hoc non adiungitur ad Srſiansctenn ablutõem culpe:ſed ad deſignaãdum vnionẽ pli ftickelis cum xpᷣo. Peterea oleũ ſilr nõ tm̃ dicitur ſig ſicare mitigatõem pene:ſed multas habet ꝓpꝛietates ali as. ratõne quarũ ponitur in ſacramentis. 4 Si aũt obij ceretur de eo quod dicitur Luce. r. de ſamaritano qui in fudit vinũ et oleum. vbi nõ intelligitur expꝛeſſio ſe acram̃ ti. ⁊ ita ꝙ tm̃ debeant illa eſſe materia ſacramentoꝛum: Dicẽdum ꝙ nõ in vino et oleo intendebat ſignificare ſa⸗ cramenti materiam. ſ̊ magis quãdam differẽtiam inter ſacramenta legis veteris in auſteritate que in vino deſi⸗ gnat᷑:et ſacramẽta noue legis in ſuauitate que in oleo de notat᷑. 4 Ad id vo quod obijcit᷑ de differentia multiplici ſacꝛamentoꝝ in veteri lege que nõ videtur ĩ noua obua⸗ ri. dõm ẽ ꝙ licet in liquidis aqua. vinũ ⁊ oleũ ſint oueni entia ĩ ſacramẽto noue legis: nõ tamẽ ſanguis. In vete⸗ ri eĩ teſtamẽto ſanguis erat in ſignũ.In nouo aũt teſta⸗ mẽto ẽ ipa res.ſ.ſanguis xpi.in paſſione que dedit virtu tẽ ſacramẽtis noue legis. Ad illud vo qð obijcitur de aridis. Dicẽdum ẽ ꝙ ſal cedit in mateꝛiã rei ſacꝛamenta lis ſicut eſt in ſacramentalibo baptiſmi. Simila vo ex qua fit panis in ſacramento altaris. thus vᷣo quia deu- tõem oꝛõis expꝛimit in ſacramẽtale thurificatõis: ſed il lud eſt ſacramentale alio modo a pꝛedictis. H — „„ einge queritrx S. ij. Poſita differẽtia materie in ſacramẽtis ꝓpter quio oleũ omune eſt in pluribus ſacramẽtis. vinũ aũt ꝓpꝛie ĩ ſacramẽto altaris.aqua vo cõmuneẽ in duobo ß differẽ ter accipitur. oleum ergo in tribus accipitur. vel ratõe ſacramenti vel ſacramentalis.aqua in duobus: vinũ vᷣo E in vnico. ¶ Item ſal accipitur in ba tiſmo pꝛo ſacramẽ tali in alijs non.¶ Aod quoo dici pote q oleum accipi tur in tribus in cõgruentia reſpectu triplicis vnctionis. que fuit ſicut babetur ſuper illud pᷣs. Dominus illumĩia tio mea.glo.accipitur autẽ diffeꝛenter. et vna eſt vnctio gratie in initio.altera in pꝛogreſſu. tercia in cõſũmatio ne vite. ¶¶ Ad id vᷣo quod obijcitur de aqua que in duobo ponitur ſacramentis. Dicẽdum ꝙ hoc eſt m duplicem ꝓpꝛietatem aque.aqua em̃ habet virtutem mundificati uam et vnitiuam ratione qua eſt miſcibilis.2 pᷣm hoc in baptiſmo ſignat munditionem ab oꝛiginali peccato:⁊ a reatu pene ↄſequentis. In ſacramento vᷣo altaris ſignat vnionem populi ſidelis cum xpᷣo homine ſiue coꝛpoꝛis ⁊ capitis miſtici.⁊ vna ꝓpꝛietas eſt in remedium mali: al⸗ tera eſt in oꝛdinatione ad bonum. 4 Ad illud vðᷣo qð obij citur de vino. Dicendum eſt ꝙ vinum banc habet pꝛopᷣ⸗ etatem in vſu hominum. vt cum pane cedat in nutrimen tum coꝛpoꝛis humani. ſic ſpiritualiter vinum ſignificat cum ſpecie panis nutrimentum ſpirituale ipius anime que eſt ex coꝛpoꝛe chriſti. Pꝛeterea oleum in vſu huma⸗ no accipitur vt rex vel ſacerdos conſecretur et hoc eſt oleum cum criſmate.Accipitur iterum vt vngantur pu⸗ gilles ne teneantur. 2 accipitur iterum oleum vt vulne⸗ ratus vel infirmus ſanetur. bis ergo tribus modis acci pitur in ſacramẽto triplici. Ynbaptiſmo vt ſacretur. IJn confirmatione vt pugil ſpiritualis ab aduerſario nõ de⸗ tineatur. In vnctione extrema. vt ab omni infirmitate ſanetur. ſcʒ anime et coꝛporis. ¶Articulus ſecundus equẽter dm ẽ ð foꝛma. ¶ Circa quã pꝛimo ueri pt.vtrũ omne ſacramẽtũ noue legis ha i ðᷣo habet foꝛmã.querit᷑ ſecũdo vtꝛuʒ illa foꝛma ſit in verbis an nõ. Si ðo illa que ſunt ſacramen ta noue legis habeant foꝛmã in verbis.querit᷑ tercio q̃re duo ſunt inſtituta a dño quo ad foꝛmã alia nõ. Deinde quarto ſi duo ſunt inſtituta ſᷣm foꝛmã.quaꝛe cõtrario oꝛ dine ꝙᷓ miniſtrent. . Wirca pꝛimum ſic. .S. j. Oẽ eẽ ẽ a foꝛma.ſacramẽtũ hbʒ eẽ:qᷓ babʒ foꝛmaʒ J nõ bʒ eã a ſe.a er inſtitutõe:ᷓ oẽ ſaciametũ babʒ foꝛma inſtitu tã.¶¶ Cõtra.pnia nõ hʒ foꝛmã vt videt᷑ inſtitutã. q ei foꝛ⸗ ma ẽ in ſacramẽto penitẽtie inſtituta:cũ in ↄtritõe delea tur culpa et aliqñ tãta ẽ ᷣt etiã deleat᷑ pena.i¶ Pꝛetea in oꝛdinibo ſuſcipiẽdis que foꝛma inſtlituta ẽ ceterminate. Keſtat ꝙ nõ oĩa ſacramẽta babẽt foꝛmã inſtitutã a do mino.¶ Ad qð dici põt.ꝙ foꝛma dr̃ multipliciteꝛ vel foꝛ ma verboꝝ qua fit ſacratio.vel foꝛma q̃ ſacramẽtũ eẽ ha bzʒ ſacramẽti.Si dicat᷑ vltimo mõ foꝛma q̃ ſacramẽtum accipit cõplemẽtũ.ĩ oꝛſacramẽto ẽ aliqua ſoꝛma. Si vo dicat᷑ foꝛma verboꝝ q fit ſctificatio:nõ ẽ in oĩ ſacramien⸗ to ſeptẽ ſacramẽtoꝝ foꝛma verboꝝ inſtituta determiate a qua vnũqðq; ſacramentum accipiat eẽ ſacramenti. In qtuor que ſunt ꝓpꝛie dicta ſacram̃ta noue legis ẽ foꝛma inſtituta a dño vel ecclia.̊ vtrũ in omibo accipiat᷑ eẽ ſa cramẽti ab eis:inferius dicet᷑.ſ.in pꝛio loco.de quibuſ⸗ dã aũt nõ dubitat᷑.q¶] Ao illud vo qð obijcit᷑ de penitẽtia dðm ꝙ in ſacramẽto penitẽtie qd babet eẽ cõpletũ ex cõ tritõe.ↄfeſſione et ſatiſſactõe:ibi ym q;ẽ ſacramẽtũ ecele ẽ foꝛma abecclia ſᷣm quã fit abſolutio.Sʒ vtrũ eadẽ in oĩbo in tractatu de pnĩa dicet᷑. Silłr doõm ẽ de oꝛdinis ſor in diuerſis diuerſa. , ¶ Deinge queritur S. ij. Si foꝛma illa ſit in verbis.Et videt᷑:ꝑ hoc qð dicit mgy in ſentẽtijs.Ouo ſunt in ꝗboↄoſiſtit ſacramentũ.verba et res.qᷓ verbũ reqiꝛit᷑ ad eẽ ſacꝛamẽti.nõ aũt ad eẽ ſiẽ ma teriale: ſicut foꝛmale.il Silr põt obijci er verbis hugo nis. cũ dicit. Sũt quedã in ecchia in ꝗbus etſi pꝛincipali ter ſalus nõ cõſtat:tñ ſalus ex eis auget᷑ inqᷓtuʒ deuotio exercet᷑.alꝛa at᷑ hmõi ↄſtãt ex rebo.qualia ſi unt:aqua aſꝑ ſionis.ſuſceptio lumĩs.benedictõ ceꝛeoꝝ.ramoꝝ. Alia oſtat factis:qlia ſunt crucis ſignaculũ. exoꝛ ʒiʒ atõis ſuf hflatio.expãſio manuũ.incuruatio genuũ. Auid in dictis ſicut ẽ inuocatio trinitatis. bec at᷑ oĩa ꝑ verbũ ei ſancti ficant᷑.ſiue ꝑ ꝓlatõem verboꝝ virtute diuina inuocata: ſiue ſola fide exhibita ꝑ eãdẽ virtutẽ diuinã. quia vbi fi⸗ des:verbũ deeſſe nõ pot qð fide ↄcipit᷑.Qullũ aũt ſacra⸗ mentũ ſine verbo ſanctificat᷑ qdð oẽm ſanctificatõem oꝑa tur.¶ Cõtra. videt᷑ ꝙ illð no requirit᷑ ĩ ſacramẽto noue legis.pꝑ ſimile in alijs legibo. Sacramẽta em̃ legis natu⸗ re erãt ĩ decimis.ſacrificijs.⁊ oblatõnibo. ibi nihil legit xcæ dictis.iQeq; in ſacramẽtis legis ſcripte.non em̃ legit aliqð dictũ fuiſſe in circũciſione qð fuit maximuʒ ſacra⸗ mẽtũ.l Itẽ ſicut habet᷑ ĩ canone di. xxiij.vbi traditur foꝛ ma oꝛdinãdi dr.qꝙ ſu bdyaconꝰaccipit patenã vacuaʒ et calitẽ vacuũ ð manu epi.De manu vᷣo archidy aconi vr ceu cu aqua manili ⁊ manutergiũ.⁊ nõ fit mentio de ali quibo verbis.ñ videt᷑ ꝙ foꝛma illa ſacramẽti nõ ſemꝑ ↄſiſtat eẽntialiter in verbis. Similiteꝛ de oꝛdinatõe dya conoꝝ djr in li.ſenteñ.ꝙ fit cũ impoſitõne manꝰ ſolidꝰepi ſuꝑ caput dy aconi traditõe codicis euãgelij.nec men⸗ tio fit ibi dæ verbo ſicut ĩ minoꝛibo.¶ Ad hoc rñdent iu riſperiti.Cũ querit᷑ que ꝑnneãt ad iu bitã ti. ꝙ oĩa illa quibo nõ ↄſiat ꝙ ſint de ſubſiãtia. vel nõ inuemt᷑. tam ꝙ bẽt fieꝛi intellige oĩa eẽ de ſubſtãtia.niſi inuenias ex peeſſe in iure ꝓ nõ ſint te ſubſlãtia.ve multis at inuenit Abita de materia ſacramẽtoꝝ in genere: on expꝛeſſe ꝙ nõ ſint de ſubſtãtia pꝛimaria. 4 Ad illud vo qð obijcit᷑: Atrũ foꝛma ſanctificatõis ſit in verbis.de tur dom (ſine p̃iudicio melioꝛis ſnĩe) ꝙ ſic.et ꝙ aliqᷓ for ma verboꝝ vtit᷑ ecclia in ſingulis ſacramẽtis.ſᷣ quedam ſunt benedictões que nõ ꝑtinẽt ad ſubſtãtid ſ⸗ 3 ad ſolenni tatẽ.4. AUo illuo qð pꝛimo obijcit᷑ ʒ B. dom ꝙ ſacramẽta fieri debere pᷣdictis.ꝓpꝛie ↄuenit ſacramenta legis gẽe ſpãliter.qꝛ verbũ incarnatũ ꝑ qð ſacramẽta habẽt virtu tẽ in lege noua innotuit. ab eo ꝓpꝛie habẽt inſtitutõem et ſanctificatõnem. VUñ etſi verbũ erat a pꝛincipio apud txũ in cuiꝰfide ſacramẽta oĩa exercita erãt:nõ tñ expꝛeſ⸗ ſum fuit et manifeſtũ añꝙᷓ factũ ẽ caro. ꝓpter qð in ſacra mẽtis legis nature et legis ſcripte nõ opoꝛtuit hmõi veꝛ bũ expꝛeſſe ꝓferri ſic mõ opoꝛtʒ. ¶. Si obijciat cũ totꝰ hõ coꝛrupterat:totus tebuit reꝑari. ita opoꝛtuit ꝙ in omni ſacramẽto hec tria ↄcurrerẽt. Rñſio.ꝙ ſuccedente tꝑe validioꝛa ſucceſſerũt ſacramẽta:⁊ ꝙᷓtũ ad euidẽtiam in ſignificãdo:et qtũ ad efficaciã in efficiẽdo. AUnde licʒ bõ totus fuit reꝑandus:nihilominꝰneqʒ ſigmificatio re⸗ ꝑatõnis ita plene fuit in ſacramẽtis legis nature neq; in ſacramẽtis legis moyſi.vt in ſacꝛamẽtis legis noue.nec efficacia tanta. nec hõ ita plene et ꝑfecte reꝑat᷑ quãtum erat de virtute ſacramentoꝝ. 4¶ at dỹ nõ fieri mentio ĩoꝛdine ſubdy aconatꝰet dyaconatniſi de facto nõ ð di⸗ cto:dici pĩ ꝙ cũ focto adeſi verbũ expꝛimẽs intentõzʒ cõſe rẽtis.⁊ licʒ in canone nõ expꝛimat᷑:tñ hoc intelligitur ab eccleſia appꝛobatuꝛ. „ Tercio queritu S. in. Cum ſeptẽ ſint ſacramẽta ꝓpter quid ſola duõ inſtituta ſunt a dno ſm ſuam foꝛmÄ.ſ. baptiſma ? eukariſiia.vnũ ante paſſionè alterũ poſt. Cum em̃ alia ſint ſacramẽta ĩ quibo nobis ſi digne ſuſcipiant᷑:miĩſtrat᷑ aliqua ſctiſica⸗ tio. Sanctificatõ aũt omms ẽ a xp̃o.ꝓpteꝛ qd nõ inſtitu ebat᷑ ab ipo aliqua foꝛma verboꝝ ꝑ quã fieret ſanctifica tio.¶ Ad qð dici põt.q dñs inſtitutõʒ foꝛme voluit no⸗ bis dare ſeipᷣm in illis pꝛincipalibo ſacramentis noue legis.qꝛ iſta totuʒ hbominẽ vniunt in coꝛpoꝛe eccleſie ſᷣm vnitatẽ ſidei ⁊ caritatis cũ digne ſuſcipiunt᷑. Vel ſi ẽ gra tia vnitum demõſtrant ꝑ fidem. Per fidem autẽ eſt initi⸗ um meriti:per caritatem cõſũmatio meriti. Ratione er⸗ go huius pꝛincipalitatis:foꝛma verboꝝ a dño ihu xpᷣo per ſeipᷣm inſinuat᷑. Pꝛetea.boptiſma maxime liberat a malo:eukaꝛiſtia maxime deſignat meꝛitum in bono. ꝓpt qð ↄueniẽter hec inſtituta ſunt a xpᷣo ꝑ ſeipᷣm. foꝛm vᷣo in alijs que nõ ita videntur eſſe pꝛincipalia:per miſtꝛos eccłie voluit oꝛdinari.vicinatur autẽ inſtitutio hoꝛũ tꝑi paſſionis.quia de latere xp̃i ĩ paſſione fluxerũt ſanguis et aqua in ſignificationẽ iſioꝝ duoꝛum ſacramẽtoꝛum. Et dicit beatus iohes in cano.ſua.tres ſunt qui teſtimo niũ dant in terra.ſpiritus.aqua et ſanguis. vt ſpiritus cum aqua in ſacramento baptiſmi.ſpiritus cum ſangui . ne et carne que cointelli gitur in ſacramento altaris pꝛe ſiet efficaciam. G ¶ Nuarto queritur S. iiij. Nuare nõ eodem oꝛdine ſit inſtitutio foꝛme in his duo⸗ bus quo fit miniſtratio ſed ecõuerſo. Pꝛimo em̃ in ſtitu⸗ tũ fuit ſacramentũ altaris qᷓ baptiſmi:qm̃ ecõuerſo mi/ niſtrant᷑. ¶ Ao qð dᷣm/ꝙ duplex ẽ traſitus xp̃ᷣi. ab hitu coꝛpꝑis moꝛtalis i ſtatũ iminoꝛtalitatis:⁊ ab habitatione terrena av celeſtẽ.iõ oñ paſſionẽ ꝓ xp̃o tedit foꝛmã in ſa cram̃to eukariſtie. qꝛ ibi fit trãſſubſtatiatio coꝛꝑis corꝛun ptibilis ĩ coꝛoꝰincoꝛruptibile.ſ.panis ĩ coꝛpꝰxpᷣi.In pal ſione at᷑ fiebat trãſitꝰex ꝑte coꝛꝑis a ſtatu moꝛtali ad im / moꝛtalẽ.baptiſmi vᷣo foꝛma tradebat᷑ ĩ vicimtate aſcẽſio nis. In baptiſmate ei fit trãſitꝰab imagine terreni hoĩis vſq; ĩ imaginẽ eeleſtis in digne ſuſcipiẽte. In aſcẽſiõe at factꝰẽ trãſitꝰrpᷣi a terra ad celum.vt nos ↄfoꝛmaremur nos xpᷣo foꝛma baptiſmi inſlitutõeʒ voluit ſue aſcenſio⸗ ni vicinari. 2e -- — ——, — — = — - —— —GU Wadentii gnda gu ſignſinn 9 nnum legise enpotgin Hoſien Mentn huconodn ento; oſe ntellgimrz Fin dod inſime Wariſig tni Nſacranin Aliquaſchiin nadr i ſeretſannie me polut mentis ſoe eeccleſie n Gelſiige mtieſtinin⸗ Parooneer⸗ djoſhu rpo imeliberata inbono gt n. fonna10 permiſtto⸗ tio hori tpi rüt ſangais gametorunn igbiteſime 6. Fſpinins gcun ſh oaltans pe⸗ Hiin in his dvo eminſtin tverſo mi rbiabpin habitation ſemiͦnſ corpis can pe y uali aſn R tenmn Aiiin ſnmmm MMWMV ueſtio Articulus tercius Onſequent querit᷑ de eoꝝ ſufficiẽtia in abus ſacramẽta ↄſiſtũt.Ciꝛca hoc ſic dicit magr in ſtunt.verba ⁊ res.⁊ vt dicit augꝰ.accedit verbũ ad elemẽ tũ ⁊ ſic fit ſacramẽtũ. Ex hoc igit᷑ videt᷑ ĩ his duobus determinet᷑ ſufficient in quibo ↄſiſtũt ſacramẽta.4. Cõt᷑ Hu.in triplici materia omĩa diuina ſacramẽta ↄficiunt ſcʒ aut in rebo.aut in factis.aut in verbis.⁊ G̊ ſic oñdit᷑. qꝛ totus hõ coꝛuptus erat.totũ qð hoĩs foꝛis erat ad ſa cramẽta ſumendũ erat.itaq; ĩ rebo ſacramẽta ſanctificã⸗ Da erant vt ſanetificaret̃᷑ hois materia ĩ factis vt opera. in dictis vt verba.vt totũ videlʒ ſanctũ ſit ⁊ qd bõẽ ⁊ qð boiĩs eſt.¶¶ Iteʒ requirũt᷑ ne hec tria nccio in ſacramen⸗ tis noue legis: qð videt᷑ ex verbis bugo.pᷣtactis. Si enĩ iuxta qð coꝛuptꝰ eſt bõ requirit᷑ reꝑatio:triplex aũt ẽ ho miĩs vt tactũ eſt.cui triplici coꝛuptõni rñdet triplex ſan⸗ ctificatio ſiue triplex remediũ iam dictũ.ᷓ̊ ⁊c̃. Smg diminute aſſignat ſufficientiã in duobo. nſio ad primũ. ꝙ hugo loquit᷑ cõmuniꝰ de ſacramẽtis qᷓ; ma⸗ giſter h. vñ ingr loquit᷑ de ſacramẽtis noue legis: ꝙ pro/ pꝛie eſt ſacramẽtũ cui ꝓpꝛie ↄuenit inuocatio trinitatis 2 in quo ſacr̃m diuinũ ↄfici᷑. Sʒ hugo loquit᷑ cõmuniꝰ ꝓ⸗ ut ſacramentũ dicit᷑ qð motu vel actu exercituzʒ aliqꝗd ſa⸗ crũ exprimit:Fᷣm ꝙ crucis ſignatões ⁊ inclinatões hmõi ſacre rei ſignũ exprimũt.vnde Hu.in factis inueniũt᷑ ſa cramẽta quẽadmodũ videlʒ cum ſignũ crucis vel ꝓ mu⸗ nimine ↄtra aduerſas ptãtes opponẽtes:vel ꝓ ſanctifica tione quibuſcũq; rebo ſanctiſicadis imprimẽtes facimꝰ. vel eũ expanſis manib ſine eleuatis in oꝛone inclinatiõe ſiue erectõne ſiue alio quoq; geſtu motu vel actu ſacrum aligꝗd ⁊ ſacre rei ſacramentũ exprimimꝰ. ¶ Ad aliud di cendũ.ꝙ illa tria que dicit hugo: ſunt nccia in quibuſdã ſacramẽtis noue legis.ð.ꝗᷓ.in baptiſmo nccia eſt res ſcʒ aqua ſanctificata cum verbo diuino verbũ ipᷣm.oꝑatõ q̃ eſt in mer ſione.Silr in alijs.vt illis q̃ füt ꝑ inunctões: ibi eſt materia criſmna ⁊ oleũ.inuocatõ trinitatis.vnctõ. Magỹ aũt tangit ea que generalr requirũt᷑ ad ipſnʒ ſa⸗ cramẽtũ vt eſt ſacrm.nõ tñ vt eſt ſacramento iſti vel illi. ad eſſe.n.ſacramẽti inqtũ hmõi duo reqnirũt᷑.ſ.verbũ ⁊ elementũ.vñ augꝰ. Accedit verbũ ad elementũ ⁊c. Ad H̊ aũt ꝙ habeat effectũ in iſto vel in illo requirũt᷑ tria. nihi lominꝰ aliqua ſunt ſacramẽta que ñ ſunt ſacramẽta niſi inꝙtũ exercent᷑ circa iſtũ vel illũ.vt ſacramẽtũ baptiſmi nõ eſt ſine immeꝛſione:nec ↄfirmatio ſine vnctõe.nihilo⸗ minus eſt alia rõ ſacramẽti vt ſacra eſt: ⁊ alia vt exercet᷑ circa iſtũ vel illũ. Pret᷑. generalit᷑ ad ̊ ꝙ ſit ſacramentũ nõ requirit᷑ vſus vel exercitiũ tale ſicut in ſacramẽto al⸗ taris:niſi ſolũmodo verbũ accedẽs ad elementũ fit ſacra mentũ.:ſi.n.nullus eo vtit᷑ eſt ſacramẽtuʒ. ticulus quaꝛtus Onſequent᷑ querendũ eſt de ſignificatõne ſa⸗ ram̃ti noue legis. Circa ſigniſicatõz pᷣo pñt ec queri. Primo.que ſit dꝛñtia inter ſacra⸗ mẽtũ qð eſt ſignũ: ⁊ alia ſigna ſacramẽti. Scðo.habita dꝛñtia:que ſit cõueniẽtia inter ſacramentũ qð eſt ſignuʒ ⁊ ſuũ ſigniſficatũ vniuerſałr. Tercio.que ſint vniuerſa⸗ liter ſigna vera vel nõ. . Eucaprimum ſic po .S. j. teſt obijci. Ro. riij. Qũc ꝓpioꝛ ẽ nr̃a ſalus. Glo. bona vi⸗ ta ſignũ ⁊ cã eſt nꝛe ſalutis. Sed hoc ideʒ poſſumꝰ dicere de ſacramẽto noue legis.ꝗᷓ nõ differt ſacramẽtũ qð eſt ſi⸗ gnũ:a bona vita ꝓut eſt ſignũ.¶ Pret᷑.ipſa ↄſecratõ ee⸗ cleſie eſt ſignũ alicuiꝰ gratie.2 ſacramẽtũ de quo agit᷑ ſi⸗ gnũ eſt gꝛatie. que dꝛñtia eſt. Silr cũ ſanctificat oleũ vel criſma ſignũ eſt alicuiꝰ gꝛatie: ⁊ ſacramentũ ſignũ ẽ gra⸗ tie:nũꝗd eodẽ modo? Eꝛ nõ videt᷑.qꝛ ſacrm eſt ſignũ gꝛa tie in eo qui digne ſuſcipit ſacramẽtũ.ſ̊ ſanctificatio olei q̃rto ſent. Duo ſunt in quibo ſacramẽta conſi alſione factä. „ Becundo queritur S. ij. 2 „5 . viſ. aut criſinatis nõ eſt ſignũ gratie infoꝛmãtis oleũ. ñ vi⸗ tet ꝙ ſimilit᷑ dicat᷑ vtrobiq; ſignũ. Eodẽ modo põt dici. ꝙ bñdictione cereoꝝ ⁊ ramoꝝ in quibo omnibo notatur gratie ſignificatio. ¶ Ad qð videt᷑ dᷣm.ꝙ ſacramentuʒ de quo loꝗmur aliteꝛ dicit᷑ ſignũ ſalutis:⁊ aliter bona vi ta.Salus.n.ibi accipit᷑ ꝓ ſalute gloꝛie cuiꝰeſt bona vita ſignũ ⁊ cauſa meritoꝛia. Sʒ iteꝝ eſt ſalus gr̃e in pñti.2 hmõi eſt ſacramẽtũ ſignũ ⁊ cauſa.ſ̊ nõ in rõne cauſe me riitoꝛie de ſe:̊ q̃i deriuãtis ad modũ nutrimẽti:vt videt᷑. vt ſicut nutrimento fit quodãmodo deriuatio ſiue trãſſu ſio virtutis coꝛꝑalis ad mẽbꝛa coꝛꝑis: ſilr quadã remo⸗ ta ſilitudine ꝑ ſacramentũ fit quedã deriuatio ſiue trãſ⸗ R fuſio virtutis ſpũalis ad mẽbꝛa ſpũalia. Ad aliud dicẽ dũ.q ↄſecratio eccleſie materialis nõ eſt ſignũ alicꝰ gra⸗ tie que inſit ipſi eccĩie materiali: ſᷣ qꝛ in ea deſignant᷑ ſa⸗ cramenta dari q̃ ſunt ad ſignificatõʒ.prefigurare etiã pᷣt illam grãm ſpuũaleʒ que eſt ĩ eccia ſpũali.¶ Ad id vᷣo qð obijcit᷑ de oleo ſanctificato.dðm eſt ꝙ illud dicit᷑ ſanctifi care grãm ꝑ ipᷣm fidelibo miniſtrandã. Cereus autem ſi gnũ eſt illumiatõis nobis date ꝑ xpᷣm in ſua reſurꝛectio⸗ ne.nox.n.in dieʒ ↄuerſa eſt.Ramus vo recõciliatõan in que ſit ↄueniẽtia inter ſacramẽtũ qð eſt ſignũ ⁊ ſuum ſi⸗ gnatũ vniuerſalr.Cũ.n. facramentũ ſit ſignũ ex ſiłitudi⸗ ne repñtans:oꝑtzʒ ꝙ aliqua ſilitudo ſit inter ſacramẽtuzʒ qð eſi ſignũ:⁊ grãm que ſignat᷑.ſ̊ non videt᷑ eſſe ſimilitu do inter ſacramentũ qð eſt ſignũ:⁊ ipſaʒ grãm que eſt in aĩa. Sacramentũ.n. ſenſibile eſt. gratia intelligibilis eſt inter coꝛꝑale vo ⁊ ſpũale ꝓut hmõi eſt diſſiłlitudo. Pꝛe terea.ꝑ gꝛãm fit imago recreatõis.ſacramentũ vᷣo ꝓut ẽ ſignũ nõ impoꝛtat imaginẽ ſ̊ veſtigiũ.gratia etiã ꝓut eſt in aĩa eſt de bonis maximis. Ex his colligit᷑ ꝙ nõ ẽ ſimi⸗ litudo ſigni qð eſt ſacramentũ aq ipſam grãm.nõ ꝗᷓ dice tur recte ſacramentũ luns l qð ddᷣm.qꝙ ſimilitudo illa nõ eſt attendẽda inter eſſentiã ſigni 2 eẽntiaz gratie: ſed inter diſpoſitõʒ ſiue actioneʒ ſigni ⁊ eius ad quod eſſ gra.ðᷣ.ꝗᷓ inter eẽntiaʒ aque in baptiſmo ⁊ eẽntiam gẽe ñ attendit᷑ hec ſilitudo.ſ̊ eoq aqua abluit ſoꝛdes coꝛpoꝛis ſimilitudineʒ habet ad gratiam quo ad hoc ꝙ abluit ſor es mentis. ? eodeʒ modo attendenduʒ eſt in alijs ſacra mentis.. Quod auteʒ obijcit᷑ in contrariũ: ſe oluitur per boc ꝙ ibi attenditur diſſimilitudo penes ea que ꝑtinent ad eſſentiam. Tercio queritur . S. ijj. ſi vniuerſaliter ſint ſigna vera vel nõ. Signũ.n.verũ di⸗ citur eſſe:cum ſubeſt illud in re quod ſignat. Sacramen tum autez ſignat gratiam. ergo tunc eſt verum ſignum: cum ſubeſt gratia in anima prout ſignificat᷑ per ſacramẽ tum. Sed contingit aliquando ſignuʒ eſſe in veritate ſa⸗ cramenti: 2 tamen non ſubeſt gratia in anima quam in⸗ tendit.ſicut ẽ de eo qui ficte vel indigne accedit ad ſacra⸗ mentum. Sacramentũ quidem eſt ⁊ non reſpondet gra⸗ tia. ergo pretendit i od non eſt in re. erit igitur in ſignum falſum. Ad quod dicenduʒ. ꝙ ſacramentũ eſt verum ſignum.quantum enim eſt de virtute ſacramenti ſem per reſpondet ſigmficato. Sacramentum enim noue legis quantũ eſt de ſe: efficit quod ſignat.ſicut ſol quan⸗ tum eſt de ſe illuminat.⁊ ſi ſemꝑ illuminabile nõ illumi⸗ netur: hoc autem non eſt ex defectu ſolis: ſed ex defectu diſpoſitõnis in recipiente.Sacramentuʒ autem dicitur ſignum verum: quia ſignat gratiam que ineſt quantuʒ eſt de ratione ſacramenti. Sunt tamen etiam aliqua ſa⸗ cramenta que habent ſignatum propinquius: reſpectu cuius dicuntur vniuerſaliter.ſicut in baptiſmate eſt ca⸗ racter. Cum baptiſmate enim impꝛimitur caracter etſi non ponat᷑ gratia. ¶ Articulus quintꝰ RBnſequẽter querendũ eſt de cauſalitate ſacra mentoꝝ noue legis.¶ Et primo querit᷑. vtrũ ſit cã alicuiꝰ effectꝰ in aĩa. Scðo.vtꝝ ſit cã re ſpectu gre. Leꝛcio.ſi ſint cauſa:in q̊ geneꝛe cauſe · Quaꝛ to.vtꝝ virtus ſacramẽtoꝝ agat ĩ aĩa. Quĩto. qũo ſit vir⸗ ius cauſandi in elemẽtis. Serxto. in q ſit vt in ſubiecto. Septio. a j ſit virtꝰ ſacram̃toꝝ. Octauo.ꝗᷓ ſit drñtia ſa craitoꝝ inqᷓũ ſunt cauſe iuſtificatõis reſpectu alioꝝ qᷓ dicũt᷑ iuſtificare vel eẽ cã iuſtiſicatõis. rimo ergo queritur.S. ſ.· Vtꝝ ſacramenta noue legis ſint cauſa alicuiꝰ enectꝰ in aĩa. E ſic videt᷑ dicit.n.hugo.Sacram̃ta noue gr̃e pri⸗ mũ ꝑ bñdictõz virtutẽ in ſe ſanctiſicatõnis ſuſcipiũt: ac demũ quã ↄtinent in ſe ſanctificatõʒ ↄferũt:vt ſint ex ſan ctificatõe ſanctificantia: atq; hec ex ſua ſibiq; celitus in⸗ dita ſanctificatõʒ ↄferũt.4! SIiteʒ in oꝑibus mſticie diuĩe virtutis ſupꝛa naturã coꝛꝑale agit ĩ ſpiritũ.vt ignis puꝛ gamwꝛius vel inferni in aĩam. Eadeʒ rõne videt᷑ ꝙ in oꝑi bus miſcðdᷣie vᷣtute data deſuꝑ poſſit aliqð coꝛꝑale vt ĩ ſa⸗ cramtis agere in aĩam. pñt eſſe cã effectus alicꝰin aĩa. (ötr s Angs in. muſice dicit. ꝙ ignobiliꝰ nõ agit in illo qð eſt nobilius.ſᷣ q̃dcũq; coꝑale eſt ignobilius qᷣ⸗ cũq; ſpᷣali ⁊ maxime aĩe rõnali.̊ ⁊c.¶ Iteʒ augꝰ. ſupeꝛ HGeñ.nullũ coꝛpus agit in ſpiritũ amẽtuz eſt coꝛpꝰ vel coꝛꝑale. ⁊c. ¶ Rñdeo ſine p̃iudicio melioꝛis ſentẽ⸗ tie:opiniando dicò nihil aſſerẽdo.ꝙ ſacram̃ta ſunt cau⸗ ſe alicuiꝰ effectus in aĩa.nõ dico ſolum diſponẽdoiſᷣ effici endo.efficiũt.n.ſimpłr caracteriʒando ⁊ oꝛnãdo. Vñ di co ꝙ ſingula ſacramẽta aliquo modo oꝛnãt aĩam. vel im⸗ pꝛimẽdo caracterẽ: vel mõ ſignificando. ⁊ hmõi oꝛnatus ſiue ſignificatões ſunt ſacramta cauſa efficiẽs. boc auteʒ ꝓpꝛium eſt ſacramẽti ſpũalis ſignificare aliquo mõ ip̃aʒ qiam ſicut ſacramẽti carnalis. vt circũciſionis ſignificaẽ ipſam carnẽ. vnde ſicut ſacramẽtuʒ legis ca rnalis.ſ.cirn⸗ cũciſio erat ꝑ ſe effectiua ſigni coꝛꝑalis in carnẽ:⁊ ſacra mentũ legis ſpũalis eſt effectiuũ ſigni in aia.4. Ad huiꝰ cæclaratòʒ notandũ.q ad hoc ꝙ coꝛꝑale agat in ſpiritũ: dico ad reꝑationẽ eius ſiue purgatõeʒ: tria requirũt᷑.ſcʒ virtus mirabilłr collata ipſi coꝛꝑali agenti.defectꝰex ꝑte reꝑabilis ſiue purgabilis.⁊ gratia fidei. Ad hoc ꝙ ani⸗ ma purget᷑ igne purgatoꝛio requirit᷑ ꝙ ignis ille hbabeat virtutẽ ſupꝛa naturã ꝙ ſit aliquid purgabile ĩ aĩa.2 gr̃a fidei:qua viciũ vel labes aĩe purgabilis ſit.qꝛ niſi eẽt gᷓ⸗ tia:ignis ille ñ haberet ptãteʒ puꝛgãdi ſᷣ ſolum puniẽdi. ſicut pʒ de igne inferni:qui lʒ ſit er omĩbus ↄflagratus: ſolum põt ad penam nõ ad purgatõʒ.qꝛ gratia cuz vicio facit ꝙ viciũ eſt delibile ꝑ coꝛꝑale agens. Silr dico in ꝓ⸗ poſito.ꝙ in ſacram̃tis que ſunt oꝑa mirabilia:hñt mate rialia virtuteʒ ſuꝑ naturã. viatoꝛes oũt in quocũq; ſint ſtatu ꝑſfectõis:exceptis aligbo puilegiatis:aliꝗd babent purgadũ.j. Jo.j.Si dixerimꝰ gꝗa pctin non habemꝰ ipſi nos ſeducimꝰ.Simul cũ his duobo ẽ gr̃a fidei.vel ĩ pur⸗ gabili ſi ſit adultus: vel in miſtrantiba ſiue in ↄmẽbꝛis ſi ſit ꝑuulus.qᷓtuʒ.n.ad efficaci ſacramẽti h facit quodã⸗ mõ fides aliena in ꝑuulis:qð ꝓpꝛia in adultis.dico igit᷑ ꝙ materialia in ſacram̃tis virtute data illis deſuꝑ ⁊ vir tute fidei: pñt agere in aĩam coꝛpoꝛi ↄiũctam rõne alicꝰ defectus ipſius.⁊ nõ ſolũ agere ad purgatiõʒ ſicut ignis purgatoꝛius:ſᷣ ad oꝛnandũ ſiue ſignificandũ.vñ qtũ ad oꝛnandũ aĩam virtute ſanctificatõis.dico ꝙ põt aĩaʒ or⸗ nare ⁊ caracteriʒ are. Qec h̊ eſt intellectui difficile nec ra tioni ↄtrariũ:cum ipſa ſacram̃ta aĩas diſponũt ⁊ adap⸗ tant ad gratie ſuſceptõʒ.qð tantũ eſt quantũ ipᷣas cara⸗ cteriʒare ſiue aliquo modo ſignare.vel maius cuʒ qñq; imprimit᷑ caracter in aĩa obſtinata que ñ videt᷑ ex hmõi gre ſuſceptõne appropinq̃ri: ſ̊ potius ꝗpter eiꝰ ingrati⸗ tudinẽ elongari.¶ Ad illud igit᷑ qd obijcit᷑.ꝙ ignobiliꝰ nõ agit in nobilius ⁊c̃. Rñdenduz eſt oꝑe naturali:b bñ ¶K Ko t põt oꝑe mirabili. Vel põt dici.ꝙ ꝑ ſe loquendo h ñ agit minus nobile in nobilioꝛi.qꝛ mateꝛialia nõ virtute ꝓpꝛia agũt:ſpᷣ vtute mirabilit᷑ data.⁊ boc coagẽte fide: ⁊ H ĩ aia vnita carni ⁊ inꝗᷓtũ eſt in defectu aliqͥ n rõne ſube.¶ Si obijcit᷑ ꝙ minꝰ nobile nõ impmit aliqꝗd qð eſt illi ĩ deco⸗ rẽ ⁊ ꝑfectõz. vnde nõ videt᷑ ꝙ bec exterioꝛa pñt aĩam oꝛ⸗ nare. Predictis addendũ eſt.ꝙ in hmõi actõne nõ oꝑat᷑ ſolũ virtus creata:ſ̊ cooꝑat᷑ increata. Vñ hugo. pᷣe mi niſtranti cooꝑat᷑ cuiꝰ virtutẽ ꝑ miniſieꝛiuʒ miſtrãtis qð ſanctificãdũ eſt ſanctificat᷑.vt ſit quideʒ vna virtꝰ ꝑ vnũ opus ad vnũ effectũ. Vnde dðᷣm.ꝙ in infuſiõe gẽe pnci⸗ paliter ꝑficiẽtis eſt deus tota cã. in alijs effectibo cooꝑat᷑ ip̃m ſacẽm miſtratũ. Silłr ad aliud dm.ꝙ coꝛpꝰ ñ agit in ſpiritũ ex ſua virtute naturali primitꝰ data. ⁊ ſic acci⸗ pit augꝰ. Nihilominꝰ iñ virtus ſanctificatõis mirabilr collata:põt aliq̃̊ mõ agere in aĩam ↄiũctã coꝛpoꝛi.Sic eĩ hõ ↄſtitutꝰ ex aia ⁊ coꝛꝑe redẽptõne eguit:q̃ facta ẽ ꝑ ver bũ incarnatũ.ita reꝑatiõe indignit ꝑ ſacꝛa ĩ ꝗbo ẽ foꝛma coꝛꝑalis ⁊ foꝛma etiã ſpũalis.Et h̊ teſtat᷑ damalſ.exponẽ do illud in ſacꝛo baptiſmi. de q. hẽbit᷑. tur. vtꝝ ſacr̃a ſint cauſe reſpectu gre q figurat᷑ ſiue ſigni⸗ ficat᷑ M ſic videt᷑.dicit.n.augꝰ. Elñ ẽ tata virtꝰ aque vt coꝛpꝰ tingat ⁊ coꝛ abluat: innuẽs ꝑ h̊ ꝙ ex virtute ſancti ficate coꝛ abluit᷑. Itẽ dꝛñtia ẽ ſacroꝝ veteris legis ⁊ no ue. q; ſacꝛa noue legis ñ efficiebãt qdð figurabãt. ſacram ta autẽ noue legis efficiũt qð figurãt.ſᷣ efficere ñ pñt niſi cauſalitatẽ bẽant. hñt cauſalitateʒ reſpectu gre qᷓ figu⸗ rat᷑.⁊ H̊habet᷑.viij.ad hepᷣ.ſuꝑ illud.i Auc aũt meliꝰ ſoꝛ⸗ titus eſt mĩſteriũ. GOlo. Sacram̃ta nõ ſunt eadẽ ĩ vtroq; teſtam̃to.q; illa ꝓmittebãt:hec dant ſalutẽ. g̊ſacr̃a noue legis ſunt cã ſalutis.il Itẽ ad h̊ valet qð dic hugo.ꝙ ſa⸗ cramẽta noue legis ex ſanctificatõe inuiſibilẽ gram cõfe⸗ rũt.¶ Itẽ dicit hugo. Vide ꝙ ſacr̃a dei ſunt medicine ſpi rituales que foꝛis coꝛꝑibo adbibẽt᷑ ꝑ viſibilẽ ſpẽʒ: int⸗ aĩam ſanant ꝑ inuiſibilẽ veritatẽ. bᷣ inuiſibilis veritas ẽ gẽa. ꝛc. ¶ Itẽ Heda dic̃. E dꝰ ↄtulit vim regenerati⸗ uam ags tactu carnis ſue mũdiſſime. aqᷓ hñt rim rege⸗ nerãdi. pñt illaʒ vim cõferre.̊ illa vis eſt gratia. Sc. Contra.ſacẽa coꝛꝑalia ſunt: gẽa ſpũalis ẽ.ſpũalia vᷣo ilioꝛa ſunt coꝛꝑalibo. cã autẽ inqtũ bmõi nobilioꝛ eſt ſuo cauſato.i ſacra ñ ſunt cauſe gre. pari rõne nec ipſiꝰ caracteris:cũ caracter ſit ſpũalis.4. Stẽ ſuꝑ ilið pᷣs.Da mihi intellectũ. Glo.deꝰ ꝑ ſe illuſirat pias mẽtes. Sillu⸗ ſtratio gre ñ fit mediantibo ſacramtis. Pꝛet᷑.diffinitõ virtutis eſt bona q̃litas mẽtis quã deꝰ in nobis oꝑatur. multofoꝛtiꝰ & de gra:cũ virtutes oꝑat᷑ deus ĩ nobis g⸗ tiã dãdo.nõ i acramta requirũt᷑ media vt deus cõferat grãm. 4 Iteʒ medicina ſpũalis nõ efficit ſanitatẽ copa⸗ leʒ.igit᷑ eadẽ rõne nec medicina coꝛꝑalis efficiet ſpualẽ. ſ̃ ſi fieret reꝑatio aĩe ꝑ grãm effectã a ſacramẽtis qᷓ ſunt coꝛpalia 2 materialia: medicia ſpũalis fieret a coꝛꝑalib⸗ igit᷑ ⁊c. ¶: Iteʒ augꝰ. Sacẽm eſt ꝑ qð ſub tegumẽto rerů vilibiliũ ſalutẽ dĩna virtus oꝑatur ſecretius. igit᷑ vt vi⸗ cetur dñs oꝑat᷑ ꝑ ſacra.nõ aũt ſacr̃a ipſa niſi ſicut oꝛga⸗ na. 4 Itez babet. iiij. ſent. ideʒ de impio. homo queri luteʒz in inferioꝛibo etſi nõ ab illis ſed ꝑ illa a deoo.¶ Re ſponſio. ꝙ ſacramenta ſunt cauſe ſᷣm aliqueʒ modũ eius quod figurat᷑.ſicut illa diffinitio aug. dicit. ꝙ imaginem gerit ⁊ cauſa exiſtit. ¶ Ad obiectum primum in contra⸗ rium dicenduz. ꝙ ſacramenta ſigna ſunt ratione ſimili⸗ tudinũ coꝛpoꝛalium. Sed cauſe dicũtur ratione ſanctiſi cationis que ſpiritualis eſt. ⁊ ſic poſſunt ſacram̃ta cauſe dici.ql Ad aliud dicendũ.ꝙ lʒ deus ꝑ ſe infundat grãz qᷓ anima illuſtrat: nibilominꝰ tamen homo coopari poteſt vt diſponat᷑ homo ad ſuſceptionẽ gꝛe.⁊ hoc intendit hu⸗ go cum dicit. deus ſolus ſanctificat:qm̃ ab ipſo eſt omis ſanctificatio. ⁊ tamẽ ſacerdos miniſter dei ſanctiſicat ⁊ bñdicit.qm ꝑ ipᷣm quedã ſanctificatio ⁊ bñdictio ẽ.⁊ po⸗ nit limile tale quoddazʒ. deus ſolus mirabilia facit ſicut agit pa gia Si eo na Reni isc 9.⁸ Rwd epci, (oopet nſagt ſicocch nirabih⸗ G ai Prer efonne erp i eſign vert ſancri 6710 Kramm an ſig⸗ , ibiroq a nore goſr nincſe⸗ ſaneſpi ehint ius mevan nrche⸗ n. lind ind erige 556 8 gul⸗ diſtnti ogece, nobis 9 1 ſenn Ncah et ſrüli s in corpeln mitorenn gen i⸗ cvtoo⸗ era.- S alſeius daginen contra⸗ heſimili eſonen ſia c. atiz gri woel endn Peſend 1,bo vin Glen ¶ Lueſtio dicit ſeriptura.dicit᷑ tñ de hoĩe fecit mirabilia ĩ vita ſua qm̃ deus ꝑ eũ fecit.ſic ̊ deus ſolus infundit grãʒ.ſancti ficat etiã ⁊ bñdicit in ſacram̃tis ꝑ miniſtrũ.vñ hec ſimul pñt ſtare:deus ſolus facit ⁊ facit ꝑ aliũ.Ael põt alit di⸗ ci.ꝙ deus ꝑſe oꝑat᷑ grãm effectiue.iſ.vt ſit.ſ̊ bñ oꝑat᷑ cre⸗ atura virtute ſibi mirabilit᷑ data vt gꝛa efficar ſit.vñ diẽ ꝙ ſolus oꝑat᷑a aĩe infundit. Sʒ ſacra noue legis diſpo/ nũt ipᷣm ſuſceptibile efficiẽdo ipᷣm aptioꝛeʒ ad gr̃e ſuſce⸗ ptionẽ.⁊ faciũt ꝙ gꝛa efficax ſit. Oð ſic pʒ.dñs ↄfert du⸗ obus grãm equalẽ. alter qtum er ꝑte ſua cũ pauca bhabʒ impedimẽta gre.i.que impediãt efficaciã gẽe ad oꝑãdũ: reliquus aũt multa bʒ impedimẽta.Conſtat ꝙ efficaciꝰ oꝑatur gratia in vno iꝙᷓ in alio.qꝛ in vno eſt efficacia gra tie ad maliciã eius repꝛimendã: in alio ad ꝓmouẽdum ⁊ expediendũ in bono.Silr dico.ꝙ virtus ſacramẽti amo uẽdo qð defectus ẽ:⁊ ↄtrarij gre vt eſt ꝓnitas ſiue incen⸗ tiuũ mali:grãm efficit efficacẽ in oꝑibus ſuis. vñ dico ꝙ ſacramẽta nõ efficiũt grãm qᷓ;tum ad eẽ: ſ̊ qᷓtũ ad effica⸗ ciã in oꝑando.q! Ex his pʒ rñſio ad illud qð ↄſequenteꝛ obijcit᷑ ꝑ diffinitõʒ viꝛtutis.ſ̊ tñ attendendũ eſt.ꝙ aliqñ dat᷑ gra cũ virtutibo cũ nõ miniſtrant᷑ ſacramẽta: ⁊ tunc ſiłr põt dici ꝙ deus in nobis ſine nobis cooꝑantibo oꝑa⸗ tur. Cũ aũt adeſt miniſteriũ ſacerdotale in ſacramẽtis: deus infundit grãm ſine ipſo coinfundẽte:ipſo tñ aliquo modo diſponẽte.⁊ quo ad h̊ dicit᷑ nõ ſine ipſo tũc fieri. Vel põt aliter dici.ꝙ h̊ qð dicit: deꝰ oꝑatur in nobis xi: tutẽ ſine nobis:intelligit᷑ qꝛ a dño generalit eſt inchoa⸗ tio boni ⁊ cõſummatio ⁊ ꝓſecutio.vñ bñ põt hõ aliqͥ mõ oꝑari ⁊ diſponere ſe ad grãm hñdam vel virtutẽ.Sed iõ dr eẽ a ſolo deo:ꝗa ⁊ ꝙ hoc facit a ſolo deo ẽ.vñ augꝰ.de gẽa ⁊ libero ar.vt velimꝰ ſine nobis oꝑat᷑:cũ auteʒ volu⸗ mus ⁊ ſic volumꝰ vt facimꝰ: nobiſcũ cooꝑat᷑.⁊ diſputat ibi ð ponẽtes grãm dari ex meritis.¶ Ad aliud qð dicit aug.ꝙ virtus diuina ſecretius oꝑat᷑ ibi ſalutẽ.dðm ꝙ; h verũ ẽ qᷓtũ ad collatõʒ gratie qua ſalus efficit᷑.nihilomi⸗ nus ⁊ ſacram̃ta efficiũt aligd in aĩa ſimplłr ⁊ diſponẽdo vt dictũ eſt.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ medicina ſpũalis ñ efficit ſanitatẽ coꝛꝑaleʒ igit᷑ neq; ecouerſo.Rñdeo ꝙ me⸗ dicina ſacramẽtalis nõ eſt medicina coꝛꝑalis ̊ ſpualis. Pretea prima falſa ẽ:qꝛ extrema vnctõe q̃ ẽ mediciĩa ſpi⸗ ritualis:coꝛꝑalis ſanitas reddit᷑. , „„ õſequẽter queritur.S.uj. ſi ſacramẽta ſunt cauſe: in quo genere cauſe. Et videt᷑ ꝙ nõ in genere cauſe finalis.cauſa.n.finalis melioꝛ ẽ eo cꝰ eſt cauſa finalis.ga aũt melioꝛ eſt qᷓ ſacrm erit.qᷓ gꝛatia potius cauſa finalis ſacram̃ti ꝙᷓ; ecouerſo.iQZec cà foꝛma lis.cũ cauſa foꝛmalis ſit de eẽ.ſacrm ðoo nõ eſt de eſſe gr̃e cũ ſine eo habeꝛi poſſit.ec eſt cauſa materialis.cã eniʒ materialis dicit᷑ dupłr:aut in qua aut ex qua.ſ̊ ſacim ñ eſt materia ex qua:cũ materia ex qua ſit de eẽ. Preterea gratia eſi in ipſa aĩa:ſacr̃jm vo eſt extra.q̊ eſt cauſa mate rialis ex qua. Qec eſt cauſa materialis in qua.materia enim in qua eſt ſubiectuʒ. h̊ aũt nõ eſt gr̃a in aĩa. Si vo dicat᷑ eẽ materia in qua ad modũ loci:ſic videt᷑ hugo di⸗ cere.ꝙ ſacramẽta ſint vaſa gratie. Cõtra h̊ eſt. locus nõ ponit de ncciĩtate eẽntiaʒ.ſacramẽtuʒ aũt in digne ſu⸗ ſcipiente ponit grãm.ẽ nõ eſt eẽ materialis ad modũ lo⸗/ ci. Nec eſt cauſa efficiẽs.efficiens.n.cauſa eſt ipe deꝰ qui ipſam grãm efficit ſine medio in aĩa.ſacramẽta enim cũ ſint coꝛꝑalia nõ ſunt mediũ ↄueniẽs in efficiendo:nec ad modũ inſtrumẽti reſpectu rei ſpũalis. Coꝛpale.n. efficit ꝑ inſtumentũ coꝛpꝑale.ſpũale vo ꝑ ſpũale.⸗¶. Joꝛte dicet ſacra efficiũt ꝑ modũ diſpoſitõis ſicut S. tactũ ẽ. Szʒ3 5 H eſt.ꝙ diſpoſitio diſponit illud cui aduenit foꝛma. Ioꝛ⸗ ma do eſt gꝛa que adueit aĩe. Sacrm ðᷣo cũ ſit coꝛpoꝛale nõ diſponit aĩaʒ. ſacẽm nõ eſt cã efficiẽs ꝑ modũ diſpo⸗ ſitõis. ¶ Pret᷑.c diſponẽs tꝑe pcedit illud ad qdð diſpo nit. Sacẽm aũt ſimul eſt cũ gra in digne luſcipiẽte. ̊ nõ eſt efficiẽs ꝑ modũ diſpoſitõnis.Cõtꝛa. videt᷑ q ſacẽm noue legis ſit cã efficiẽs.dr.n.in lent.hug. Illa ſunt ſa⸗ AAAA .vüj. cramẽta ꝓpꝛie ⁊ pꝛincipalr in quibꝰ ẽ viꝛtus ꝑ ſanctifica tionẽ: ⁊ effectus ſalutis ꝑ oꝑatõʒ. ̊ᷓ ſacramẽta in ſancti⸗ ficãdo hñt modũ efficiẽtis.q¶ SIteʒz illud qð eſt cauſa alte rius ⁊ nõ eſt de eẽ illius bᷣ ad ec:ad efficienteʒ reducit᷑. 1 erunt cã efficiẽs cũ ſacr̃a ñ ſint de eẽ in aĩa ⁊ ſunt ad eſſe gratie. 4 YIẽ Hu.ſacra dei ſũt medicine ſpũales:q̃ foꝛis coꝛꝑibo adbibent᷑ ꝑ viſibileʒ ſpẽm:ſed intus aĩas ſanant ꝓ inuiſibileʒ veritatẽ.q̊ꝝ quideʒ inſtitutio qᷓtũ ad pᷣcipi/ entẽ diſpoſitõis ẽ:ſuſceptio vᷣo qtũ ad obedientẽ nccĩta⸗ tis.¶ Iteʒ in glo.multotiẽs muenit᷑ ꝙ ſacẽa illa efficiãt qð figurãt.¶ aũt ſint ꝑ modũ cauſe materialis vide tur ꝓ G̊ qð dicit᷑ in glo.ſuꝑ illud pᷣs. Poſuit tenebꝛas la⸗ tibulũ ſuũ.obſcuritatẽ ſcʒ ſacꝛoꝝ.latuit.n.dinitas ĩ car⸗ ne.remiſſio peccatoꝝ in baptiſmo.xpᷣs ſub ſpecie panis. Sʒ ↄſtat ꝙ caro ꝑ modũ ſuſceptibilis ſe hʒ ad diuinitatẽ ita de alijs. ¶ Itẽ Hu.qꝛ hõ viſibilia ↄcupiſcẽs corru⸗ ptus fuerat: ↄgrue reꝑandus in eiſdeʒ viſibilibo ſalutis occaſioneʒ reciꝑe debebat.vt ꝑ illa reſurgeret ꝑ que coꝛ⸗ ruerat. Sed iſta viſibilia ꝑ modũ materie ſe habueꝛũt.q ſacꝛa ſunt ꝑ modũ cauſe materialis ad ſalutẽ vel ſanita⸗ tem. 4 Itẽ in eodeʒ. noſtꝝ ꝓcurat remediũ a qͥ infirmita tis ⁊ coꝛuptõis ↄtraximꝰ moꝛbũ.¶ Aligꝗ volebãt eicẽ. ꝙ tm̃ erãt cã ſine qua nõ:⁊ nõ erãt in aliqͥ genere ſᷣm pᷣdi⸗ ctũ modũ.ſicut traditio anuli vel libꝛi ẽ ca aliq̃ collatio⸗ nis alicuiꝰ dignitatis vel bñficij.ſᷣ ſi ̊ͥ nõ dicit᷑ efficiens vel materialis vel foꝛmalis vel finalis.Sʒ pᷣm hoc nihil eſſent niſi ſigna ⁊ indicia:quẽadmodũ lr̃e ep̃ales que in⸗ dicant collatõʒ bñficioꝝ.⁊ ita nõ differrent a ſacram̃tis veteris legis:niſi ꝙ iſta indicarẽt genus vt ĩ pñti:illa vᷣo vt in futuro.ql Ideo alit᷑(ſine pᷣiudicio melioꝛis ſnie)di⸗ cendũ eſt.ꝙ ſacꝛa ſunt cauſe ꝑ modũ materialis diſponẽ tis vel efficiẽtis large ſumẽdo.diſponũt.n.hoĩeʒ ⁊ aptio⸗ rem reddũt ad gratie ſuſceptõʒ. ⁊ etiã grãm infuſam ad oꝑandũ expeditioꝛẽ.Añ ſunt cauſe gratie nõ qᷓtũ ad eẽ: ſ qtum ad ineſſe mõ ↄueniẽtioꝛi ſiue ↄfoꝛmioꝛi.⁊ qtũ ad modũ oꝑãdi expeditioꝛẽ.reddũt.n.ipᷣm ſuſceptibile ma⸗ gis ↄfoꝛmẽ ge ⁊ ip̃am grãm expeditioꝛem in operando. ¶ Ad hoc auũt qð obijcit᷑ in ↄtrariũ.ꝙ diſpoſitio exhibet᷑ erterius in coꝛꝑe.foꝛma vᷣo que datur eſt in aĩa.⁊ ita nõ recte ꝓꝑ modũ diſpoſitõis.Dicendũ ꝙ h̊ bñ teneꝛet ſi non eẽt vnio coꝛꝑis ad aĩam. vnde recte dicit᷑ ꝙ diſpoſitio eſt totius:vt ſactẽm rõne eius ꝙ eſt ſenſibile diſponat coꝛpꝰ. rõne do ſanctificatõis que ẽ ſpũalis aliqͥ mõ ꝑtingat vſq; ad aiam ipſaʒ diſponẽdo. Auẽtes aũt que dicũt ꝙ ſacr̃a efficiũt:large ſumũt cam efficientẽ.vt illud dicat᷑ efficere qð ꝑ modũ diſpoſitõis ſe hʒ vt aliquid ĩ aliquo efficiat᷑. iZec eſt dõm ꝙ ſint ꝑ modũ cauſe materialis que ẽ de eẽ vel ſubiecti in qͥ eſt gra.¶ Ad illud qð dicit᷑ in glo.ſuꝑ pᷣs.dðᷣm ꝙ ibi loquit᷑ de eo ꝙ inuiſibilia latẽt ſub viſibi⸗ libus ꝑ modũ ſignoꝝ:nõ ꝑ moduʒ cauſaꝝ..Ad illð vᷣo qð obijcit᷑.ꝙ ſᷣm h̊ eẽnt ſimilia iſta ſacr̃a illis q̃ ſunt ĩ ve⸗ teri lege.dðm ꝙ nõ:qꝛ ſacis iſtis ſic ↄiũxit deus gratiaʒ ꝓpter plenitudineʒ gr̃e que cũ xpᷣo venit:vt cũ iſtis ſᷣm ꝙ; eberet ſubijceret᷑ homo ⁊ diſponeꝛet᷑ eo mõ quo dictũ ẽ: 7 diſpoſitus a deo grãm ſalutis inueniret ⁊ etiã in opere magis expeditam.In illis aũt non ſic fuit:qꝛ nondũ ve⸗ nerat ille qui erat plenus gratia:nec ſic oꝛdinauerat in⸗ ſtituendo ⁊ diſponẽdo. ¶ Conſequẽter que/ .S.uiij. ritur.qũo agat ſanctificatio ſiue virtus que eſt in ſacra⸗ mento vt aĩa ſancta.naʒ aliter nõ videret᷑ eẽ cã.dicit eniʒ hugo.ꝙ ex ſanctificatõe grãm viſibileʒ conferũt.dixerũt enim aliqui.ꝙ ſicut quedam ſunt diſpoſitõnes adhibite coꝛpoꝛi que ꝑ ↄſequẽs reddũt aĩiam alteratam.lʒ ñ agãt in aĩam ſ̊ in coꝛpus:eo ꝙ alterato coꝛꝑe fit quedam im⸗ mutatio ipᷣius aie a ſeipſa vel a ſuꝑioꝛi cã:ita eſt de ſacꝛa mẽtis.vñ dicebant.qꝙ aqua vel oleũ immutabãt coꝛpus: 2 hoc immutabant᷑ ſpuũs coꝛꝑales.⁊ ex h̊ conſequẽt fi⸗ ebat immutatio aĩe a deo ad ſanctitateʒ capienda.¶ Sʒ ꝙ hoc ſit falſuʒ arguit᷑.qꝛ ſm h̊ aqua vel oleum ſanctifi⸗ — catõne circũſcripta vel bñdictõne diceret᷑ ſacrm vt cà.qa oleũ vel aq̃ rõne ſue qualitatis naturalis facit immuta⸗ tionẽ ex ꝑte coꝛꝑis: ad quã aliqñ ſequit᷑ immutatõ ex ꝑ⸗ te aĩe.no tñ ꝓpter h̊ eſt ſacrẽm. 4¶: Pretea.ſanctitas ĩ aia ſm h̊ aliquo mõ cauſat᷑ ex coꝛꝑis diſpoſitõe:ſicut ꝙ ira ẽ in aĩa cauſat᷑ ex diſcraſia colere in coꝛꝑe.ſ̊ ̊ eſt falſum. Sanctitas.n.in aĩa eſt primo:⁊ facit poſt immutatiõʒ ĩ coꝛꝑe tanqᷓ in oꝛgano aie.nõ ̊ ꝑ bũc modũ ↄuenit actio ſacri.⸗¶ Pret᷑. ꝓ nihilo eẽt bñdictio vel ſanctiſicatõ ad⸗ hibita elemẽto:ſi ꝑ hũc modũ fieret diſpoſitio.q Pret. bugo te ſacramtis ponit exemplũ de cathaplaſmatõe fa⸗ cta Eʒechie qñ curatꝰ eſt.⁊ dicit.ꝙ voluit dño vt fieret cathaplaſma illð de ficubo:qð ſᷣm ↄditõʒ naturaleʒ eꝛat ↄtrariũ curationi.vt ꝑ boc oñderet dñs ꝙ ipſe naturam dabat ⁊ ſanitatẽ.Eodẽ mõ dñs ſupꝛa naturã dat ſanita tem ſpũalem adhibitis ſacramẽtis.vñ hugo dicit.ꝙ me⸗ dicina eſt appoſita foꝛis:vt viꝛtus occulta intus oꝑaꝛet᷑. 2 nõ erat ſanitas ex medicina:qm̃ ̃m ſe ↄtraria erat ſa⸗ nitati medicina. vt aꝑte monſtraꝛet᷑ qm ñ ex illa erat qð Pillã erat. Iſta aũt medicina ipſa ſunt ſacram̃ta que dũ nobis foꝛis ꝑ mĩſtros ſacꝛe diſpenſatõis coꝛꝑalr adhibẽ tur:vulnera aĩaꝝ noſtraꝝ inuiſibilit cuꝛant᷑vt curati⁊ ſaſati ad ꝑpetue vite ꝓmiſſionẽ ꝑtingere poſſimꝰ. per ꝗᷓ tñ deus cũ nr̃am ſanitatẽ ꝑficit quid alið qᷓᷓ ſue virtutis potentiã oñdit euident:cũ in eodeʒ noſtrũ ꝓcurat reme⸗ diũ a quo infirmitatis ⁊ coꝛꝛuptõis ↄtraxerat moꝛbuʒ. QAõ itaq; iſtis aſcribat᷑ qð ꝑ iſta nobis miſtrat᷑.neq;i il⸗ lis viſibileʒ ita veneremur ſpẽm:vt inuiſibilẽ eis ſubijcẽ cõuincamur veritatẽ. Ex quo ↄcludit᷑.ꝙ vane ſcrutãtur E viam nature ꝑſcrutãtes actõʒ ſacioꝝ.¶ Ad qð dom ? ꝙ actio ſacri vt eſt ſacꝛm:nõ eſt ꝑ ſenſibilẽ q̃litateʒ in ſe⸗ ſᷣ ꝑ virtutẽ foꝛme intelligibilis que eſt bñdictio qua agit diſponendo vt tali facta intinctõe vel inunctõe circa cor pus:fiat a virtute ſpũali talis ſanctificatio ĩ aĩa.⁊ ſic du plex effectus relinquat᷑.vnus in aĩa:alter in coꝛꝑe qð eſt oꝛganũ aie.vt ſic hõ ex duobo ẽ ↄpoſitꝰ:duplicẽ hẽat effe⸗ ctũ.⁊ huic ↄſonat qð dicit damaſ.⁊ qð dic hugo. ¶ Conſequẽteꝛ queꝛituꝛ.S.v. qũo ſit ſanctificatio ſiue virtus ſanctificãdi in ipis elem tis ſacꝛam̃toꝝ:ſicut in aqua vel oleo.Dicit᷑.n.ſanctifica ri aq̃ vel oleũ:⁊ ex illa ſanctificatõe ſanctificare:ſic vult hugo.Querit᷑ ̊ ꝑ queʒ modũ dẽ eſſe ſanctificatõ in his. aut ſicut foꝛma q̃ adueniẽs modo ꝑficit eã:aut ſiẽ foꝛma accñtalis. non ſit foꝛma ſubalis videt᷑ ex eo.ꝙ foꝛma ſubalis dat eſſe aliqð ſubale ei cuiꝰ ẽ foꝛma. h̊ aũt ñ dat aque vel oleo eẽ ſubale.ᷓ nõ eſt foꝛma ſubalis.¶. Pret᷑. ſacr̃a dicunt᷑ vaſa gre.vas autẽ ñ accepit ſubſtantiale eẽ ab eo qð ↄtinet᷑.̊ nõ ẽ foꝛma ſubalis ĩ eis.¶ autẽ nõ ſit foꝛma accñtalis arguit᷑ ex H.ꝙ rei coꝛpoꝛee ẽ accidẽs foꝛma coꝛꝑalis.ſᷣ aqua vel oleũ eſt res coꝛpoꝛea:ſancti⸗ ficatõ aũt eſt ſpũalis.̊ nõ ineſt aque vel oleo tãqᷓ; accũs ſubiecto.4 Itez accñs eſt ex pꝛincipijs ſubiecti.ſᷣ ſancti⸗ ficatio nõ eſt ex pꝛincipijs olei vel aq̃. ᷣ nõ eſt ĩ illis tãq accñs in ſubiecto.¶ Ad qð dᷣm. ꝙ ſicut ſanũ dicit᷑ mul tipłr:ita ⁊ ſanctũ dr multiptr. Sanũ.n.dicit qð eſt ſub⸗ iectũ ſanitatis:⁊ qð eſt indicatm̃ ſanitatis ſicut vrina:⁊ q eſt effectm̃ ſanitatis ſicut medicina. Ita ſanctum dr qð eſt ſubiectũ ſanctitatis.hoc modo aĩa dẽ ſancta.⸗ qð eſt indicatiuũ ſanitatis ſicut ſacrẽᷣm ꝓut dicit ſignũ. vel qð eſt effectm̃:⁊ illud dz multis modis.vel ꝑ le dat ſa⸗ nitatẽ: ⁊ modo dicit᷑ dens ſanctus:⁊ idez ẽ in ip̃o ſan⸗ ctitas qð eſſentia diuina. vel qð diſponit: 2 G̊ modo dici tur ſacrjm ſanctum. Iſio ꝗ̊ modo nõ dicit᷑ ſanctitas ineſſe illa.ſ.que diſponit tanq; foꝛma ſubſtantialis vel accñta lis. Si vo ſanctitas ſumat᷑ a ſanctificatõe bñdictõis ꝓut ſanctificatũ eſt quod eſt bñdictum vel cui accidit verbũ ſanctificans.ſᷣm hũc modũ ſanctificatio eſt adueniẽs aqᷓ veloleo. ⁊ nõ dat eſſe ſubſtantiale oleo vel aque: ſed dat eſſe accũtale.a lʒ adueniat aque vel oleo ꝑ modũ quẽdaʒ accntalẽ:nõ tñ eſt ex principijs.hoc.n.intelligit᷑ de acci⸗ ntibo naturalibo intrinſecus ↄtingentibo.que ðo extrĩ⸗ ſecus contingũt ⁊ nõ hñt principiũ naturã ſ̊ grãm: ñ ſic ſe hñt.⁊ ꝑ hoc ſoluit᷑ pᷣmo obiectũ ⁊ ſecũdo.q; rõnes ille locum habent in accntibus naturalibo intrinſecus ↄtin⸗ gentibo. In hmõi.n. rei coꝛpoꝛee eſt accidẽs foꝛma coꝛpo ralis:nõ ſpũalis. ¶ Conſequẽt᷑ queritur. S. vj. in quo eſt virtus ſanctificans vt in ſubiecto.ſanctificans dico diſponendo ⁊ caracterizando.quia ſi eſt accñs ĩ ali quo ſubiecto:nõ põt eſſe in illis materialibo que in ſacra mento ꝑcipiũtur. Quod ſic pʒ.nulla ſubſtantia ſpiritua lis poteſt reciꝑe aliquam foꝛmam coꝛꝑaleʒ coꝛꝑalit.igit eadeʒ rõne nec aliqua ſubſtantia coꝛꝑalis põt reciꝑe ali⸗ quam foꝛmaʒ ſpũalem ſpũaliter.ſ̊ omne qð recipit᷑ ĩ ali⸗ quo:recipit᷑ ꝑ modũ recipientis nõ recepti.igit᷑ cuʒ mo⸗ Dus coꝛpoꝛis ſit reciꝑe coꝛꝑaliter: nulla foꝛma recipitur a coꝛꝑe ſpũaliter ſ̊ coꝛꝑaliter.igit᷑ nulla foꝛma ſpiritua⸗ lis põt eſſe in coꝛꝑe ſicut in ſubiecto.¶ Item omĩs foꝛma vna eſt in ſubiecto vno. igit᷑ virtus illa aut erit in verbo ſanctificante:aut in elementato.⁊ queꝛit᷑ in qͥ. Querit᷑ vtꝝ ſit in verbo vel in elemento vel in aliquo alio. Vide⸗ tur ꝙ in elemento:qꝛ ſᷣm aug.verbum accedẽs ad elemẽ⸗ tum fit ſacr̃jm.h̊ illud qð fit in aliquo:non eſt in illo qͥ fit vel factum eſt. dico vt in ſubiecto. Cum igit᷑ verbo acce⸗ ente ad elementuʒ: ipſum elementũ fit ſacramentũ.̊ il⸗ lud quod eſt ſacramentũ eſt ſanctificans:qꝛ ſacramentuzʒ efficit quod figurat.igit᷑ in ipſo elemẽto eſt virtus ſancti ficandi.q¶ Iteʒ hugo.ꝑ verbum elementuz ſanctificat᷑ vxt virtuteʒ ſacꝛi accipiat ontra.videt᷑ ꝙ ſit in ipo vᷣbo quia virtus ſanctificandi in aqua eſt a virtute verbi.nec habet a ſe hãc virtuteʒ:qꝛ vt dicit᷑ in ſent.NQõ accedente verbo quid eſt aqua niſi aqua? ¶ Item hugo.aq̃ ſolum elementũ eſſe poteſt:ſacr̃m eẽ non põt donec accedat vᷣbũ Igit᷑ cuz virtus ſignificãdi ſit in ipo elemento ex acceſſu verbi in exercitio ſacꝛi:cuiꝰ virtus eodeʒ actu indiuiduo tranſfert᷑ ad elementũ ⁊ ad recipiẽtẽ: videt᷑ ꝙ ipſi verbo magis aſſignanda eſt vt ſubiecto viꝛtus ſignificãdi qᷓ ele mento.ð.gꝗ.actus immutandi viſum eſt a coloꝛe.coloꝛ eĩ motiuũ eſt viſus.hec aũt immutatio non eſt niſi actu lu cis que de potentia viſibili facit actũ viſibileʒ.actus aũt immutatõis eſt actus quidam indiuiduus exiens a vᷣtu⸗ te aliqua.que quideʒ virtus nõ eſt ſolum ipᷣius coloꝛis: immo ipᷣius lucis vel lucidi:immo foꝛte ꝓpꝛiꝰ lucis ipᷣiꝰ. Item in exercitio ſacr̃i virtus verbi directe feꝛt᷑ ſuꝑ re cipientẽ ſacr̃m.vt pʒ cum dicit᷑:vngo te.baptiʒo te in no mine pa.⁊c.ſ2õ exprimit᷑ viꝛtus aliq̃ ↄferri ab elemẽto. QAõ.n.dicit᷑ baptiʒo te ex aq̃:vel ↄfirmo te ex oleo vel cri tus eſt ab illo verbo immediate:nõ ab elem̃to.¶ MKnſio. ꝙ virtꝰ illa ẽ in ipᷣis materialibo:nõ in elem̃to ſolũ:neq; in vᷣbo ſolũ:̊ in illis ſimul cũ actu exercito.ſ.immerſioe ſiue in vnctiõe.vñ hec omĩa ſimul in vno effectu ↄcurrũt ſcʒ verba ⁊ elementũ ⁊ oꝑatio.Et dico ꝙ ſiẽ in adamate eſt virtꝰ a tota ſpecie:ſilr dico in ꝓoſito.¶ Ad pᷣmũ igi tur dõm.ꝙ virtꝰ ſpũalis nũqᷓ eſt in ſpnali ſpũalr ꝑ natu ram:põt tñ ꝑ virtuteʒ ſupꝛa naturam. 4 Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ om̃e qð recipit᷑ in aliq̊ ⁊c. intelligit᷑ x receptõe in vᷣtute appreheſiua.4¶l Ad illð qð q̃rit᷑ in qͥ ẽ illa virxꝰ. dðm ꝙ ñ eſt in vno ſimptr ſᷣ̊ in omibo que mateꝛiatr ſiue miſteriałr ↄcurrũt ad efficaciã ſacr̃i.vñ nõndũ ꝙ ſic̃ ẽ eẽ abſolutũ ⁊ oꝛdinatũ:ſic ⁊ foꝛma.foꝛma.n.ſm genꝰ ſuuʒ dat eẽ ↄfoꝛme.vnde qꝛ ſacr̃i eẽ determinat᷑ in oꝛdine ⁊ foꝛ ma eius que eſt virtus ſanctificatõis determĩat᷑ ĩ oꝛdie. foꝛma aũt hmõi nõ determĩat ſibi vnũ ꝓ ſubiecto vel ma teria:ᷣ pluro.nde qꝛ omĩa que materialr cõcurrũt ad efficaciã ſacramẽti:oꝛdinant᷑ ad vnũ ⁊ vnitatẽ ex h̊ habẽt dico ꝙ ſimilłr ⁊ virtus ſine foꝛma que eſt ad idem non de⸗ terminat ſibi vnum indiuiduale pꝛo materia vel ſubiecto ſed plura vt dictum eſt. Ex his patet reſponſio in ꝑte ad ea que ↄſequẽt queſita ſunt.qꝛ vt dictũ ẽ.viꝛtꝰ ſanctifica⸗ ſmate.ſicut dẽ baptiʒo te in noĩe pa.⁊c̃.Ex ie inſie dgille Rin; cn . ſinn ceii II ſant pinn lpe ali ſKiali⸗ iz mo⸗ nipitur ritna⸗ ſom ndabo⸗ Wurſ Bice⸗ delem llloft bogece/ tü. Fih⸗ nentuz ſancei fcaier odo erb.nee ccedente d ſobnn Lcatihi r acecſt diniduo ſiverbo iſele coloꝛei Octu iu s oüͦt gabu⸗ lons: iig i. eſupre le in no⸗ lemeto⸗ NAgi Am nio. mnmee ,x dunit inũiß Ppvonn ſanol teeptoe aeird. jakrſine ſtie⸗ nſoß Anenſi ioriie Mueſtio tionis eſt in vtroq;. vñ dico ꝙ in ſacraĩto ẽ actꝰ vnicꝰre⸗ ſpectu recipiẽtis qẽ a virtute:nõ ſolũ vetermĩata in elem to vt ſubiecto:ſᷣ in verbo ⁊ elemẽto.Exemplũ hbꝰ põt eſſe opus aliqð meritoꝛiũ qð ñ ẽ a virtute que ſolũ eſt li.ar. ſᷣ que eſt dei ⁊ li.aꝛ.vñ dico ꝙ neq; totũ ſacim eſt aq̃:ĩmo ablutio exterioꝛ aq̃ cũ imp̃ſſione noĩs trinitatis q̃ ſignifi cat᷑ ablutio interioꝛ gẽe qᷓ ẽ ab ipſa trinitate.ſic igit᷑ viꝛtꝰ ſacram̃ti in vno nõ eſt. Eñ aug.ↄtra fauſtũ.Deꝰ eternꝰẽ nec tñ aqua ⁊ omiĩs actio illa coꝛꝑalis q agit᷑ cũ baptiʒa⸗ mus ⁊ ſit ⁊ tranſit eterna eſt. poſi hec oĩa fiũt ⁊ trãſeũt. virtus tñ que ꝑ illa oꝑatur iugiter manet.ecce ꝙ dicit ꝗ ꝑ illa.¶l ARid aliud qð obijcit᷑.ꝙ illud qð fit in aliquo ñ ẽ in illo a quo fit.doᷣm ꝙ h̊ eſt verũ foꝛmalit: nihilominꝰ ẽ in eo virtualr.nec tñ virtꝰ qua hec virtus fit:in alio po⸗ teſt eẽ foꝛmalr a quo fit.Qec tñ impedit ꝗn illa virtus q̃ eſt ab alio ⁊ illa a qua cõfluãt ad aliquẽ effectũ.ſicut ptʒ in exemplis S.poſitis ð coloꝛe ⁊ luce ⁊ deo ⁊ li.ar.q¶ Ad illud qð dicit hugo.ꝙ ꝑ veꝛbũ elementuʒ ſignificat᷑ ⁊c̃. nõ dicit qꝛ tota virtus ſignificatõis ſit in elemto:ſᷣ potiꝰ expmit ꝙ elem̃tũ hʒ virtutẽ ſanctificatõis:h̊ hʒ a vᷣbo ſicẽ o in mutata luc. . „ onſequẽt᷑ queꝛituꝛ.S. vij. a quo ſit virtus ſacram̃toꝝ.Et videt᷑ ꝙ ſit a paſſiõe xpᷣi. dicit.n.augꝰ.ſuꝑ Geñ.⁊ in pluribo locis.Doꝛmit adam vt fiat eua.moꝛit᷑ xpᷣs vt fiat eccia.doꝛmiente adam de la tere eius fit eua.doꝛmiente xpᷣo in paſſione de latere chꝛi⸗ ſti vulnerato fluũt ſacram̃ta ĩ quibo fundat᷑ eccia.ergo a paſſione xpᷣi eſt virtus in ſacram̃tis.¶ Iteʒ Hug.paſſio ſaluatoꝛis ſacramẽta ſalutis pᷣmo ad effectũ ſalutis ſan⸗ ctificat.q Prerea.hoc habet᷑ in.ij.dilſ.iiij.li.ſen.vbi dr. ꝙ ante aduentũ xpᷣi qui grãm attulit:nõ fuerũt ſacramẽ⸗ ta gratie danda:que ex moꝛte ⁊ paſſione virtutẽ ſunt ſoꝛ⸗ tita. ¶ Contra. videt᷑ ꝙ ex ipſa reſurrectione ꝑ ̊ ꝙ LTeo papa dicit.in hoc ꝙ foꝛmã baptiʒãdi noluit dare niſi pꝰ reſurrectõʒ:inſinuare videbat᷑.ꝙ regeneratõis ſacramẽ tũ ex ſua reſurrectõe grãz acciꝑet.pari rõne ⁊ alia ſacra menta que ſunt in miniſtrando poſterioꝛa. aũt viꝛtus ſacramentoꝝ aliunde ſit:videt᷑ ex hoc ꝙ ſacramẽta q̃ pᷣus erant inſtituta aliquã virtuteʒ hẽant an paſſionem ⁊ re/ ſurrectõneʒ.⁊ que poſt inſtituta erant nondũ hẽbant vir tutes.ᷓ non tota virtus fuit ex paſſione vel reſurrectõe. ¶ Pret.ſi virtus ſacramentoꝝ eſt ex paſſione ſicut mgr in ſent᷑ tangit in li.iij.⁊.iiij. ſᷣm hoc accedẽtes ficte ad d. cramentũ:reciꝑent effectum qui eſt ex virtute paſſiõis.ſᷣ hoc nõ videt᷑:nec infideles multoſoꝛti.reſtat ̊ ꝙ ex paſ ſione inqᷓtũ eſi credita.¶ Contra.paſſio inqᷓtuʒ eſt cre⸗ dita nõ deſcendit ad ꝑuulos ꝗ fideʒ nõ hñt. cuʒ habeãt effectũ qui eſt ex vuꝛtute paſſionis:nõ eſt ex paſſiõe inqtũ eſt credita.¶ Puiꝰ etiã gratia querit᷑ de fide.vtrum ali⸗ quaʒ virtuteʒ tribuat ſacramẽtis.Et videt᷑ ꝑ hoc ꝙ ſunt ſacramenta fidei: co ꝙ a fidelibo tranctant᷑? euʒ fide ad ſanctificationeʒ recipiunt᷑.¶¶ Oret᷑. Hugo de ſacram̃tis. Tria ſunt ncc̃ia ad effectum ſalutis.fides.ſacramẽta fi⸗ dei. ⁊ oꝑa bona.Reſtat ᷓ ꝙ ſides eſt vnũ illoꝝ ſine qͥ effe ctus ſalutis non ꝑuenit ex ſacramẽtis.4¶ Sed ↄtrarium videt᷑ ꝑ hboc ꝙ ꝑuuli effectum ſalutis ſuſcipiũt ⁊ tñ ñ hñt fideʒ. Pret᷑.pnt bunc effectũ ſuſeiꝑe etiã ſi ab infidelibo in foꝛma ccfie baptiz rent᷑.qui tñ non baptiʒãt eos ĩ ali qua fide.¶ Ad primũ dᷣm· ꝙ multa ſunt a quibo ſacra menta dicũtur habere virtuteʒ. AUnuz eſt ipſa inſtitutio ſaluatoꝛis:qui inſtituit illa ad ſanctificãdũ.Aliudẽ for⸗ ma verboꝝ xp̃i ⁊ eccĩe.ſᷣm ꝙ verba inſtituũt᷑ ad ſanctifi⸗ candũ ⁊ ꝓferunt᷑ a miniſtris eccie.Lerciũ eſt ipſa debi⸗ ta actio miniſtroꝝ. Quartum eſt ipſa paſſio xpᷣi cum re⸗ ſurrectõne. Quintũ eſt ipa fides eccĩe de creatoꝛe ⁊ ſalua toꝛe. Inſtitutio añt eſt tanꝙᷓ cauſa prima. miſter eſt tanqᷓ cauſa ſecũda accipiẽs virtutẽ a prima. verba ſunt ꝑ mo⸗ dũ inſtrumenti. debita actio tanqᷓ diſpoſitio ex ꝑte mini ſtroꝝ.paſſio cũ reſurrectõe ſicut qne dat virtuteʒ ad gra tiam iuſtificantẽ a pena quantũ ẽ in ſe.⁊ eſt diſſ politõ ex (Lon! 16 ꝑte ſaluatoꝛis ad plene ſaluãdũ.fides antẽ ẽ ex ꝑte ſuſci⸗ pientis taniᷓ diſpoſitio vel ipſius eccie.¶ SPer boc p̃t rñ deri ad obiecta.Cum.n. dicit᷑.ꝙ a paſſione hñt virtutẽ. dom eſt ꝙ verum eſt qtuʒ ad ſanationeʒ a pena. Cũ autẽ dicit᷑ ꝙ a reſurrectõne.dðm eſt ꝙ hoc nõ dicit᷑ generalit te omnibo ſacramẽtis:ſᷣ de ſacram̃to baptiſmi. Moꝛtuꝰ eſt aũt xpᷣs ꝓpter delicta nr̃a X reſurrexit ꝗꝓpter iuſtifica⸗ tioneʒ nr̃am:vt nos in nouitate ambulemꝰ depoſita ve⸗ tuſtate peccati.⁊ hoc maxime eſt in baptiſino.⸗ Ad ter⸗ cium vᷣo dõm.ꝙ ante paſſioneʒ xpᷣi ⁊ reſurrectiõʒ aliquẽ habuerũt effectum ſacramẽta in collatõne gratie.ſic fu⸗ it ante paſſionẽ xp̃ᷣi de baptiſmo:ſᷣ nõ q́;tum ad dimiſſio⸗ nem pene oꝛiginalis que fuit carentia viſionis dei 2 mul tche penaꝝ que mõ dimittunt᷑ virtute paſſionis xp̃i nꝛos ſupplentes defectus.⸗ Ad h̊ qð obijcit᷑ ð paſſione xpᷣi in⸗ qtũ credita. Dicendũ ꝙ hec conditio requirit᷑ in ipᷣa ec⸗ cleſia cuiꝰſunt ſacram̃ta:nõ tñ in ſuſcipiẽte.ſ.ꝑuulo cuiꝰ defectũ ſupplet eccĩa ⁊ ille qui rñdet ꝓ ꝑuulo.nec in ipſo baptiʒante h̊ in ip̃a eccĩa large ſumẽdo. . ℳ₰ℳG „ 1782 equẽter queri. S. viij. tur que ſit dꝛñtia inter ſacramẽta iſta ſᷣm ꝙ iuſtificaẽ di cũtur:⁊ alia que dicũt᷑ ſilr iuſtificare. Ad qð dici põt.q; deus iuſtificat ſicut cauſa efficiẽs ſeꝑata. Gꝛa iuſtificat ſicut cauſa cõiuncta.⁊ in hoc oꝛdine fides ⁊ caritas dicũ tur iuſtificare. Sacerdos vo dieit᷑ iuſtificare ſiue ſancti⸗ ficare mĩſterio. Sacram̃ta vᷣo dicũt᷑ iuſtificare ſiue ſctiſi care diſponẽdo.aſdandata vo dicũt᷑ iuſtificare dirigen⸗ do. Et in hoc oꝛdine eſt lex iuſlificãs. Opeꝛa vᷣo dicũt᷑ iu⸗ ſtificare exercitio. embꝛuquartũ Onſequent A eſt de effectu ſacram̃toꝝ. Eſt aut duplex effectus.vnꝰ reſpectu ↄgni tiue:alter reſpectu oꝑatiue.vnꝰẽ ad dilcer nendũ: de quo pꝛimo.alter ad refoꝛmãdũ: de quo ſecundo. rticnlus primꝰ Rimo g̊ põt queri.quare effectus iſte ꝗ eſt ad diſcernendũ rõne caracteris: nõ eſt in om̃ibo Docramẽtis. Si.n.in omni ſacram̃to cũ datuꝛ aſſunt bñdictões:cũ bñdictõne aũt datur impᷣſſio ſic ipᷣa ſignatio oñdit exterins. videt᷑ q̊ ꝙ in om̃i ſacram̃to ſit eſ⸗ fectꝰ diſcernẽdi ꝑ caracteris impᷣſſiõʒ. Pret᷑.ſi caract᷑ ꝓpt h ẽ vt ceſignet᷑ ꝙ illa res ẽ ſanctiſicata.⁊ ſctificatio fi at in omnibo ſacr̃is.impᷣſſio ̊ pdicãe hmõi ſanctiſicatõzʒ factã dʒ eẽ in omnibo ſacr̃is.⁊ ſic qͥdlibʒ ſacr̃m hũit hũc effectũ.&̊ aũt ñ videmꝰ niſi in tribo.ſ.baptiſmo.ofirmati one. tneg adlas ummarie dom eſt ad pne.infra enĩ diffuſe aget᷑ de caractere.ꝙ oĩa ſacr̃a q̃ ſunt cã gratie rõne oꝑis oꝑati oꝛnãt ip̃am aĩam:⁊ oꝛnãdo aliquo modo ſignãt.Si.n.aĩa añ ſuſceptõʒ ſacr̃i cuiuſcũq; qð ẽ cã gre viſibiłr apareret ſuo mõ.ſ.alicui videlicʒ angelo vel aĩe gloꝛificate.⁊ poſt bñ diſcerneret ⁊ gnoſceret aliquaʒ ſa ctã fuiſſe innouatõʒ circa ipſaʒ.qð eſſe nõ poſſet niſi ali⸗ quã impᷣſſioneʒ ſine ſignatõʒ recepiſſet ex ipſo ſacram̃to: nõ tñ ſignatũ impᷣſſione ꝑpetua:cuiuſmõi eſt ſignatõ ca⸗ racteris ꝓpꝛie ſumpto caractere.ſec omĩa ſacra hũc ef⸗ fectũ habueꝛũt.Sũt.n.quedaʒ que multotiẽs dant᷑ eo ꝙ; multotiẽs indigemꝰ. Sũt aũt alia que ſemel dãt᷑ taqꝙᷓ ad vnicũ effectũ determiata. In deſignatõe ̊ hoꝝ vltimoꝛũ fit imp̃ᷣſſio ꝑpetua qua fit diſcretio vt decetero nõ ſacret᷑ In deſignatoe vᷣo pꝛimoꝝ nõ fit impᷣſſio ꝑpetua.ne ſi fie⸗ ret:iniuria fieret ſacr̃o ſi iteraret᷑. Indigemus aũt ter ↄtinuũ lapſuʒ actualis peccati ꝙ iteret᷑ pnĩia. Indigemꝰ etiã remedio ꝓpter frequẽtez infirmitatẽ.ſ.ſpũaleʒ ⁊ coꝛ ꝑaleʒ. IJdeo iterat᷑ vnctio extrema que ad hoc dat᷑ infir⸗ mis. Indigemus etiã ꝓpter ↄtinuã deꝑditõzʒ ſpũalẽ q fit ex ꝑte ſpũs ſicut ex ꝑte coꝛꝑis frequẽti nutrim̃to ſpũali. ⁊ ita ꝙ frequẽt miſtret᷑ ſacrᷣm eukariſtie.⁊ ideo nõ fit in „* 7 his hmõi impᷣſſio ꝑpetua ad diſcernendũ. Mõ ſic aũt eſt in baptiſmo ⁊ cõfirmatõe ⁊ oꝛdine.Semel.n.fit deletio oꝛiginalis pct̃i. Semel dat᷑ cinguluʒ militie ſpũalis ſic ĩ coꝛꝑali apparet. Semel dat᷑ ptãs miſtrandi ſpũalr.⁊ de alijs dicet᷑.j.diffuſius.a ideo in his dat᷑ quedaʒ impſſio ꝑpetua quã caracterẽ noĩamꝰ.vt vlteriꝰ ſacro hmõi per iteratõʒ ñ fiat iniuria. De mrionio aũt manifeſtũ ẽ ꝙ qꝛ ↄtingit indigentiã illã multiplicari:eo ꝙ oꝛiginalis ↄcu piſcẽtia carnis ſꝑ infeſtat: mrĩoniũ ẽ in remediũ illiꝰoꝛi⸗ ginalis ↄcupie.ideo ↄcedit᷑ in ꝑſonis ſecularibo mrĩonij Fm prius poſterius multiplicatõ. In his & fit effectus ad diſcernendũ:in his ñ fit.quare aũt quedaã ſic ſe habẽt edã nõ:amplius ſuo loco dicet᷑. rticulus ſecũdus Onſequẽt᷑ querit᷑ de effectu refoꝛmatiõis. Eſt aũt duplex effectus. vnꝰ otra malũ de qͥ pᷣmo: alius ad bonũ de quo ſcdo.Effectꝰꝗ ẽ ð malũ dicit᷑ remediũ moꝛbi ſpũalis.¶ Circa qð põt qri:cũ ſint q̃tuoꝛ inflicta bomĩ.infirmitas.ignoꝛantia.malicia ⁊ cõ cupĩa:ſicut dicit beda.Contra infirmitatẽ habemꝰ cõfir mationẽ extremã vnctõz.ↄtra ↄcupiam mrioniũ. cõtra maliciã videat᷑ haberi pnĩa.vel ſi nõ habet᷑ ↄtra maliciã ſic dictã põt queri.Quare nõ habemus aliqð ↄtra igno⸗ rantiã vel ↄtra maliciã vt eſt pena.¶! Iteʒ eſt quoddã ſa cramentũ tm̃ in remediũ oꝛiginalis peccati.ſ.baptiſmꝰ. alið ĩ remediũ ſcʒ actualis moꝛtalis vnicũ ſcʒ pnia: q̃re nõ eſt vnicũ in remediũ venialis peccati ̊ plura.⸗.. Pꝛe terea.oꝛdo nõ videt᷑ eẽ in moꝛbi ſpũalis alicuiꝰ cum ſit datus ad miſtrandũ.¶ Ad qð dm eſt. ꝙ igno⸗ rantia eſt defectus quidam in cognitiua.Sacramta aũt ꝑ ſe dant᷑ ad tollendũ defectũ in motiua.⁊ ideo nõ rñdet ei aliqð ſacr̃m ꝑ ſe.In oꝛdine tñ ſacerdotali dat᷑ quedaʒ auẽtas diſcernendi.ſᷣ̊ hoc magis ad ptãtem ꝑtinet qᷓ; ad cognitionẽ:lʒ clauis ſcientie noĩe deſignet᷑.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ de malicia.dðm ꝙ malicia ᷣm ꝙ ſonat ĩ penã in remediũ illius eſt etiam pnĩa rõne alicuiꝰ ſue ꝑtis ſeʒ ſatiſfactõis.Sicut.n.ꝓnitas ad malũ ſequit᷑ ad peccatũ ita quedam eſt habilitas ad bonũ ex ſatiſfactõe.q Ad il⸗ lud vᷣo qð obijcit᷑:quare plura ſunt cõtra veniale pecca⸗ tũ.rõ eſt.Quia veniale peccatũ eſt ſine quo vita iſla non agitur in nobis:⁊ ideo multis indigebamꝰ remedijs cõ⸗ tra illud. Septies.n.in die cadit iuſtus ⁊ reſurgit. Et ñ eſt iuſtus in terra qui non peccet. el põt diſtingui.ꝙ ẽ vnũ ſacr̃jm qð ſemel datuꝛ ⁊ ↄtra illud qð ſemel ↄtꝛabit᷑: 2 illud eſt baptiſma qð ẽ vnicũ remediũ ↄtra oꝛiginale:a ſemel dat᷑.Et eſt pnĩa que dat᷑ otra actuale moꝛtale pri⸗ cipaliter.⁊ eſt vnicũ in ſpecie ſacramẽti:bᷣ multotiẽs dat qꝛ cadit homo pluries in moꝛtale.Et eſt ſacramentũ qð datur ↄtra veniale.⁊ qꝛ illud multotiens ⁊ multis mõis ↄtrahit᷑:dãt᷑ multa ⁊ multotiẽs ſacram̃ta.4. Ad vltimũ ddm.ꝙ lʒ ſacim oꝛdinis nõ ſit per ſe ↄtra remediũ mor⸗ bi: eſt tũ mediantibo alijs.illud.n. eſt qð dat᷑ ad miſtran⸗ dũ alia ſacr̃a.⁊ ideo alijs mediantibo valet ð remedium moꝛbi. Si tñ eẽt ↄtra remediũ moꝛbi alicuiꝰ ꝑ ſe: G eẽt õ infirmitatẽ ſiue impotentiã quandiY. Lonſequeter dicen .S. j. dum eſt de effectu ſacramentoꝝ qui eſt ad bonuʒ. Circa qð querit᷑.vtꝝ eadeʒ gratia ſit in ſacr̃is ⁊ virtutibo⁊ do nis. Et videt᷑ ꝙ eadeʒ.cum.n.vtrobiq; ſit gr̃a gratumfa⸗ ciens.In ſacramẽto.n.baptiſmi ⁊ pnie ⁊ eukariſtie ⁊ cõ firmatõis ⁊ extreme vnctõis eſt gr̃a gtumfaciẽs. In vir tutiba etiam ⁊ ſepteʒ donis ſiłr eadeʒ eſt gratia gratüfa⸗ ciens nõ diuerſe.reſtat ̊ᷓ ꝙ eadeʒ gratia in his ⁊ ĩ illis. ¶ Item ꝑ grãm in virtutibo ⁊ donis tollit᷑ culpa ⁊ ſeque la culpe. pᷣ idem fit ꝑ grãm in ſacꝛis.ꝗ̊ eadẽ gꝛa eſt.¶ Itẽ cum ſint tria genera bonoꝝ.ſ.maioꝛa media ⁊ minima: conſtat ꝙ vtrobiq;ʒ gratia eſt de bonie maioꝛibo.lla au teʒ bona maioꝛa ſunt quibo recte viuit᷑ ⁊ quiba nemo ma le vtit᷑:.que deus in nobis ſine nobis oꝑat᷑.reſiat ea⸗ xm eſt gratia in ſacram̃tis que in virtutibo.Eodem mõ in donis.donũ enim eſt qð ex mera liberalitate dãtis ex⸗ hibet᷑.reſtat ̊ ꝙ eadeʒ eſt gr̃a in ſacꝛamẽtis.qꝛ illa que ẽ in ſacram̃to ex mera liberalitate diuina exbibet᷑ Con tra.qui hʒ grãm vnius ſacramẽti nõ ꝓpter h̊ bhʒ grãm al terius:ſicut hñs vnũ ſacim nõ ꝓpter hoc hʒ aliud.vᷣ qui hʒ grãm qua infundit᷑ vna virtus:hʒ gꝛãm qua alia in⸗ fundit᷑.ex hoc.n.eſt qð dicit᷑:qui hʒ vnaʒ bʒ omẽs.Et ſi⸗ militer qui hʒ vnum donũ exr illis ſeptem hʒ omĩa.reſtat Sꝙ non eſt eadeʒ gr̃a in ſacram̃tis ⁊ virtutibo ⁊ donis. AItem gratia in virtutibo neceſſaria fuit añ lapſuʒ bu⸗ mane nature.viꝛtutes.n.nõ defuiſſent homĩ exñnte in ſta tu innocentie:lʒ.n.nõ eẽnt oĩno ad eoſdeʒ actus ad quos ſunt modo.ſed ſacramẽta nõ tũc fuiſſent nccia.̊ nõ ẽ ea⸗ dem gratia in ſacram̃tis ⁊ virtutibo ⁊ donis. E autẽ ſa cramenta nõ tunc eẽnt ncc̃ia:haberi põt ex h.ꝙ ꝑ ſacrᷣm datur gratia reficiens. h̊ in ſtatu primo nõ fuit nece bẽe gram reficientẽ.̊ non fuit neceſſe hr̃e ſacꝛa.⸗! Itez gtia in vitutibus per ſe eſt recta ad oꝑandũ.vt pʒ ex viꝛtutis diffinitõne. Gratia aũt in ſacramtis eſt ꝑ ſe ad ſanãädum a vulneribo.quoꝝ aũt principioꝝ ſunt diuerſi effectus ⁊ ipᷣa inqtum hmõi ſunt dꝛñtia.ꝗq̊ gra hec ⁊ alia ſunt diffe rentes. ¶ Ad qð rnderi põt.q ſm ꝙ eognoſcimꝰ habitꝰ ꝑ actus pꝛios:differũt rõne gr̃a ſacramtalis ⁊ ga vir⸗ tutum ⁊ donoꝝ.vt gr̃a ſacramẽtalis ꝓprie ſit ad ſanãduʒ a vulneribo nature leſe. Gratia vᷣo que eſt virtutum vel donoꝝ inqᷓ;tum hmõi ad facile vel expedite oꝑandum vel ſuſtinendũ.nihilominꝰ tñ cum gratia ſacramtali dat᷑ ꝗ⸗ tia ad bñ oꝑandum.vñ cum ꝑuulo in baptiſmo infundi⸗ tur a qua liberat᷑ a culpa oꝛiginali ⁊ pena ſibi rñdẽti: nihilominꝰ datur gr̃a qua cuʒ adultus ſit valeat bñ ope rari.Qõ.n.oꝑtʒ de nouo infundi ei aliam grãm vt vale at bñ oꝑari.Sʒ cũ primo dant᷑ virtutes: ſicut habetur ĩ ſent᷑.ex eis tñ nõ elicit᷑ oꝑatio niſi cum vires ſunt expedi te.De dꝛñtia aũt virtutũ ⁊ donoꝝ nõ agit᷑ :cum nõ ꝑti⸗ neat ad ꝓpoſitum. Cum ꝗ̊ querit᷑.vtꝝ ſit eadeʒ gra in ſa⸗ cramẽtis ex vna ꝑte ⁊ virtutibo ⁊ donis ex alia.põt rñde ri ꝙ ad alteꝝ ꝑ ſe eſt illa:⁊ ad altexꝝ illa.põt tñ eadem eẽ in ſuba aliqn ⁊ aliqñ differens.⸗¶ Ad obiecta aũt rñdẽ⸗ dum eſt. ꝙ cũ vtrobiqʒ ſit gra gratũfaciẽs:nõ tñ opoꝛtet eadeʒ rõne determĩari ꝗpter effectuũ diuerſitateʒ. nec ex virtute omĩs ſacr̃i noue legis dat᷑ ga gratũſaciẽs:ſed ex data tũc vel prius datur aliꝗs effectus illius gꝛe.ð.ꝗ. ad h ꝙ aligꝗs digne accipiat eukariſtiã exigit᷑ ꝙ hẽat gratiã gratũfaciẽtẽ:⁊ ex vi ſacram̃ti dat᷑ effectus illius gratie. Ad aliud dðᷣm. ꝙ ex eadez gꝛa in ſubſiantia: tollit̃ cul pa ⁊ datur habilitas ad bñ oꝑandũ:lʒ nos ita ratõne di ſtinguemꝰ. 4¶ Ad aliud doᷣm.ꝙ vtrobiq;.ſ.in ſacꝛis ⁊ in virtutibo dat᷑ gratia que computat᷑ inter maioꝛa bona. Ad alia vᷣo que obiecta ſunt ex alia ꝑte dõᷣm.ꝙ lʒ bec it dꝛñtia inter ſacr̃a ⁊ virtutes:ꝙ qui bʒ vnam virtuteʒ gratuitã hʒ omẽs:nõ ſic aũt eſt in ſacramẽto: ꝙ ꝗ bʒ vnũ bʒ omĩa.nõ ex hoc ſequit᷑ quin gẽa poſſit eadeʒ: pᷣ ex h ſe quit᷑ ꝙ nõ eſt ideʒ virtus ⁊ ſaczm. hoc etiã ſequit᷑ ꝙ gra in ſacram̃tis aliquẽ ꝓpꝛinz effectũ determĩat:ꝗ diſtingui⸗ tur ab effectu appꝛopꝛiato donis ⁊ virtutibo.¶ Ad ſcoõm ðdᷣo ex illa ꝑte dom eſt.ꝙ lzʒ ſacꝛa nõ eẽnt nccia in ſtatu in⸗ nocẽtie:nibilominꝰ põt eẽ eadeʒ ga que mõ dat᷑ in his in illis.quia illa que tũc dabat᷑ ad vnũ effectũ ßm ſta⸗ tum illum eo ꝙ nũc eſt maioꝛ neceſſitas: nũc dat᷑ ad du⸗ pliceʒ effectum vel multipliceʒ rõne ſtatus differentis. ſi⸗ cut ꝓ ſtatu illo nõ dimittebatur culpa que nõ eꝛat:nunc autez dimittit᷑. ⁊ ideo nõ oꝑtet ꝙ gẽa que eſt modo ad di mittendũ culpam ſit alia ab illa qua habilitat᷑ hõ ad bo⸗ num oꝑandum:ſᷣ ex eadeʒz põt vtrũq; effici ꝓ tꝑe nature coꝛupte.¶ Ad aliud dõm.ꝙ illa ratio nõ arguit diuerſi tateʒ ſubſtantie:ſ̊ drñtiaʒ rationũ inqtum eſt ſanansa vulneribo quibuſdam ⁊ inqtum eſt ad recte vel erpedite oꝑandum. Pret᷑.diſtinguitur inter ſacramẽta legis gra tie ⁊ virtutes.ꝙ virtutes aſſimilàt nos deo inqᷓtũ bmõi. Gr̃a aũt inqᷓtũ eſt ſacramẽtalis aſſimilat nos mediatori — — ouaa rCrCr⸗ —M — —(G—— — —„ —-—88S-—GQB— — — — — — —⸗æñ — . — — mms is ex. LCon amal qui lia in⸗ Et ſi⸗ adquos nöte⸗ auteſ pſacin nccehie Meziin rutntis Gnädun fbeng: nt diſt habit⸗ iaflr/ nichz te urel ti⸗ und⸗ K: noe Ne betpri epedi högen ninſa⸗ rüce nct ie⸗/ vrtet Eer der za Fni ratie. likaal onedi iSain bom. phͤbee imq; Hʒ fni erbſe vct ngus ſconn wim n bis nſia⸗ Aru⸗ tisſi tnon ad ad bo nawie dinci Nonei vg⸗ ol. gori Lueſtio xpᷣo in quadazʒ ꝓpoꝛtionalitate. Qam xpᷣus ꝓ nobis foꝛ⸗ titer pugnans in ara crucis eſt ↄſecratus ſacerdos inet⸗ nũ ⁊ ſponſus eccĩe reſurrexit.oleo gꝛatie in coꝛꝑe ⁊ ĩ aia telibutus.in quo notat᷑ hõ ſuſcipiẽs ſacram̃ta gerens ſi⸗ gnaculũ xp̃i paſſi ⁊ ſub alijs diſpoſitõib⸗ exñtis. Simili tudo aũt conſiſtit in gratijs que ſunt in virtute ſacramẽ⸗ toꝝ digne ſuſcipiẽti.vltima autẽ aſſimilatio erit in gła. Et nota ꝙ pᷣm potentiã virtualeʒ fuit prima aſſimilatõ Fᷣm aũt ſacram̃ta que ſunt ſigna ſequẽs ſᷣm głam.vltima aũt ſigna reſpiciũt ſapiam. vnde aug.li.de tri.dyaboluʒ vicit deus:nõ potẽtia ſᷣ ſapĩa. „ iemde quintũ toꝝ noue legis. Et querit᷑ vtrũ aliquo mõ ſint diſpẽſanda mĩſterio angeloꝝ.Et ꝙ ñ: videt᷑.dicit.n. PHugo.Tria ſunt in ſacra⸗ mentis:ſimilitudo ex creatione:inſtitutio ex diſpenſati⸗ one:ſanctificatio ex bñdictõne. Prima eſt indita ꝑ crea toꝛeʒ.ſecũda adiuncta ꝑ ſaluatoꝛeʒ. tercia miniſtrata ꝑ diſpenſatoꝛeʒ. Et vt iple determĩat ↄſequenter:diſpenſa toꝛ eſt ipſe ſacerdos qui ſanctificat ipſa elemẽta.Ex quo videtur ꝙ operatio nore onuas in collatione vl ( Onſequẽter querit᷑ de diſpenſatõe ſacram̃ — diſpenſatione ſacramẽtoꝝ Contra.dicit DHug. Quia homo viſibilia concupiſcẽs toꝛꝛuptus fuerat: cõgrue re⸗ ꝑandus in eiſdeʒ viſibilibo ſalutis occaſioneʒ reciꝑe de⸗ bebat.vt ꝑ eadeʒ reſurgeret ꝑ que coꝛuerat.Ex hoc vlti⸗ mo xverbo põt inferri.ſi homo coꝛꝛuerat ꝑ angelũ: re⸗ ſurgere debuit ꝑ eundeʒ cooꝑantezʒ iu collatõne ſacram̃⸗ toꝝ.qꝛ in hac materia loquit᷑ Hugo.ſ̊ cooꝑari nõ poſſet niſi diſpenſando.q̊ ⁊c.q Iteʒ quia conuptus fuit ⁊ pec⸗ cauit ſubijciendo ſe angelo.i.dyabolo:ab angelis debe⸗ ret querere ſaluteʒ. ⁊ iia vt prius.q¶ Item angeli cooꝑã tur bomĩ ꝓficienti oꝑibus virtutis:quare nõ ſiłr relur⸗ genti oꝑibus ſacramẽtoꝝ.4. Item ex eo ꝙ a primo hoĩe erat tranſfuſum ad alios peccatũ:qui primo peccauit ⁊ fnit cauſa peccati alioꝝ:cõgruebat vt eſſet reꝑatio ꝑ ho⸗ minẽ:vt habet᷑ ab Anſel.⁊ ab Aug.Eadeʒ ratione cuʒ angelus fuit cauſa peccati qð tꝛanſfuſum eſt ad omnes: videt᷑ aliqno modo ꝙ miniſierio angeloꝝ deberet fiẽi re ꝑatio.i Iteʒ cum homo ꝓpꝛie purgat᷑ ꝑ ſacramenta: h̊ miniſteriũ angeloꝝ reſpectu noſtri eſt in tribo.ſ.purga⸗ tione.illuminatione.ꝑfectione.Angeli.n.vt dicit Dyo. purgant ⁊ illumĩant ⁊ ꝑficiũt.igit᷑ ⁊c.q¶ Si rñ̃deatur.q quia ſpũs ſunt:nõ eſt eoꝝ exhibere miniſteriũ coꝛpoꝛale tũc querit᷑ quare ꝑ illos nõ fit aliqð opus ſpũale:ſicut ꝑ opus oꝑatum in ſacramẽtis. ERñnſio.multiplex ẽ cau⸗ ſa quare non exhibet᷑ aliquid in ſacramẽto oꝑatõe ange⸗ lica. Ana eſt.vt tota reꝑatio hũana gratie ſaluatoꝛis de beatur.vt ſicut illo ſolo facta eſt reconciliatio ꝑ moꝛteʒ: ⁊ illo ſolo fieret reꝑatio ꝑ ſacramẽta.i.que virtuteʒ bñt a moꝛte. Itẽ alia.vt euidentioꝛ eẽt diuina iuſticia in pu⸗ nitione dyaboli:qui ꝓcurauit lapſum bũanũ.quia ſi hõ aliquo modo eſſet reꝑatus natura angelica: videretur ĩ aliquo ſatiſfactum eẽ de iniuria facta deo in oblatõe bo⸗ minis.a ſimili in redemptõne hũana ↄueniẽtius fuit ſa⸗ tiſſactum deo de iniuria ſibi facta ab homie: qꝛ ꝑ hoĩem facta eſt recõciliatio.vñ Anſel.Quia homo deliquit ſa⸗ tiſfacere debuit.alius tñ fuit qui ſatiſſecit ⁊ qui deliꝗt. Item alia.vt virtus ſaluatoꝛis euidẽtioꝛ appareret:qꝗ vi⸗ libus creaturis contulit virtuteʒ curandi. Alia cauſa ẽ ↄuenientia ſacramẽti.ↄuenit enĩ vt ſacaamentũ ſignificet exterius qð interius oꝑatur.qð non poſſet eſſe ſi fieret ꝑ angelũ cuiꝰ opatio eſt inuiſibilis ſicut ipe.ↄuenit eniʒ vt ꝑ miniſtrũ ſenſibilẽ ⁊ huiꝰ oꝑatõz ſignificet᷑ auctoꝛ inui ſibilis oꝑãs interiꝰ ⁊ oꝑatio interioꝛ. Sũt et᷑ cauſe q̃re nõ ſit remediũ ſacramẽtale ꝑ angelicã oꝑatõʒ.ſ.plenitu⸗ do diuine miſcðie.euidẽtia dine iuſticie.manifeſiatio di uine potentie.ↄgruentia ſacram̃ti.ꝗ Ad prima d uo ob iecta dm eſt.ꝙ ſi in ðᷣbo Hug.aſſignaret᷑ tota rõ quare ſacram̃ta in his viſibilibo inſtituta ſunt bñ teneret arga vüj. mentũ.iQon.n.eſt ꝑ hoc tota cauſa ꝙ ꝑ boc cecidit neqʒ ꝙ illis coꝛuptus eſt. Pret᷑.nõ eſt ſile de coꝛꝛuptõne otra cta ab illis ⁊ dyabolo.qꝛ creatura viſibilis ĩ nullo deme ruit.nec fuit ex malicia creature ꝙ bõ cecidit: ſiẽ fuit ex malicia dy aboli.vñ nec ſibi in ſe nec ſibi in natura cõſi⸗ mili debuit hõ hũiliari ꝓpt᷑ HG.4:.(:l“:d aliud qð obijcit᷑.ꝙ ab eo ꝙ natura hũana lapſa eſt pcto hoĩs: reꝑari debuit x iez ſar vom ꝙ ̊ qð h̊ dr̃ ↄgrueret ſi ↄtingeret an- gelũ ſatiſſacere ꝓ culpa illa.a ſic ꝓcedit rõ.qꝛ.n.homĩs pctm ꝑ hoĩeʒ traductũ debuit expiari:cõueniẽs fuit vt ꝑ hoĩem.Siłtr ſi peccatũ angeli teberet expiari qð fuit cã quodãmodo tꝛaductõis:ꝑ angelũ fieri debuit.⸗ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ angeli cooꝑant᷑ homĩ ꝓficiẽti ſiłr debẽt ho⸗ minj reſurgẽti.dðm ꝙ verũ ẽ ⁊ cooꝑant᷑:l ñ miſtrãdo ſa cram̃ta. In omi.n.ſtatu aſſiſtũt bomi. vñ ꝑuulis aſſiſtũt euſtodiẽtes a vexatõe dyaboli ⁊ oppᷣſſiõe coꝛꝑali.adultis excitãdo ad declinatõʒ mali ⁊ exercitiũ boni.¶ Ad alið qð obijcit.ꝙ angeli purgãt illuiant ⁊ ꝑficiũt.dðʒ q; pur gatio illa nõ eſt a culpa.qꝛ purgare ſᷣm Hug.ẽ tollẽ tene bras er ꝑte intellectꝰ.vñ ſᷣm Hugo.purgare ẽ reſpectu termiĩ a qͥ:illuiĩare reſpectu termĩ ad quẽ. vñ illuiatio ẽ il luſtratio ad cognoſcẽdũ ſimpłr vel limpidiꝰ qᷓ priꝰ.ꝑfe⸗ ctio eſt ĩ adoptòe finis.al Si aũt obijcit᷑ ꝗ angeli coopa⸗ bũt᷑ reꝑatiõi ſcdᷣe q̃ erit ĩ reſurrectõe coꝛpoꝝ.ſilr videt᷑ cbẽt cooꝑari pᷣme.ſ.reꝑatõi aĩaꝝ.hec aũt fit ꝑ grãʒ ſa⸗ cram̃toꝝ.:Rñſio.ꝙ angeli cooꝑabũt᷑ reꝑatõi qtũ ad col lectõʒ pulueꝝ ⁊ reꝑatõʒ coꝛpoꝝ ex pulueribo: ñ aũt m̃ ad inſuſionẽ aĩaꝝ neq;ʒ reꝑatõʒ * glam. hec at᷑ reꝑatio qᷓ gle ẽ: ꝓpꝛie rñdet illi q̃ ẽ ꝑ grãz ſacr̃oꝝ ñ alia.pt᷑ qʒð no ſeqꝗt᷑.ſi cooꝑabit᷑ ſcdᷣe:; ꝓt᷑ h̊ ᷣme.qꝛ illa reꝑatio cui co 7 Membꝛũ ſextũ Einde q̃rit᷑ de duratõne ſacꝛoꝝ noue legis vtꝝ ipᷣa ſint termĩabilia vel ꝑpetua.Et vi⸗ ct᷑ ꝙ terminabilia ꝑ ſilłe. Sacr̃a.n.q̃ data ſunt tꝑe legis nature termiabilia erat. ſilr ſacr̃a legis moſayce. Pari ꝙ rõne videt᷑ ꝙ hec ſint termi nabilia.aut q̃re nõ.¶:1 Pret᷑.hec ſacr̃a ad h̊ ſunt pᷣncipa⸗ lit᷑ vt vulneratꝰ ꝗ incidit ĩ latrones ſanet᷑ a ſamaritano: ꝗ alligauit vulnera eiꝰ infundẽs vinũ ⁊ oleũ.cũ ̊ ſanati fuerimꝰ ab his vulneribo:nõ erũt nccia ſacꝛa.ſ̊ hec libe⸗ ratio fiet cũ liberati fuerimꝰ a ſuitute coꝛuptõis ĩ reſur rectõe:&̊ ñ erũt tũc nccia ſacr̃a.q̊ ceſſabũt.tũc.n.remane rẽt fruſtra.ñ ̊ erũt eiuac or erieun xpᷣi manʒ ineternũ. ſacꝛa aũt miĩſtrata ſunt ⁊ miſtrãt᷑ ꝑ ſacerdotiũ 2 xp̃i.̊ ſacr̃a noue legis ꝑpetua.⸗¶ Itẽ lex gꝛe ẽ ineternů. Sᷓ ſacr̃a q̃ ad eã ſpectat ſunt ꝑpetua.q¶ Pret᷑gra ĩ viꝛtutibo ſicẽ ⁊ ᷣtutes ꝑmanẽt ĩ patria.pari ̊ rõne ĩ ſacr̃is erũt ꝑ⸗ petue:⁊ ſic ſacr̃a erũt ꝑpetua.Zid qð dm ẽ.pillð qð dẽ ĩ glo.ſuꝑ illð pᷣs.Qui alligat ↄtritões ⁊c.dĩ: ꝙ ſacr̃a ꝑm anebũt vſqʒ ad ↄſũmatõʒ ſeculi.vñ glo.alligamta ſũt ſacr̃a:q̃ tũc detrahũt᷑ cũ ꝑfecta erit ſaĩtas.ſic medicꝰ ꝑfe cta ſanitate detrahit alligam̃ta.4l Ad illð qð pᷣmo obij⸗ cit᷑ ð H.ſ.ꝙ ſacerdotiũ xpᷣi manet ineternuʒ ⁊c᷑. dᷣm ꝙ h̊ verũ qᷓtũ ad illa q̃ reqꝗrit ſtatꝰ ille 8 erit ꝑpetuꝰ:ñ at᷑ qtũ ad oĩa q̃ regrit ſtatꝰ ꝗ trãſiet.ſ.ſtatꝰ viatoꝛis.¶. Ad alið dðm.ꝙ gr̃a in ſacr̃is ꝑmanebit in patria.nõ tñ qtuʒ ad effectũ quẽ hʒ in ſacꝛis.vñ etſi ga ꝑmaneat:ñ tñ ſacẽa ꝑ⸗ manebũt.4! Ad illud qð obijcit᷑ de ſiłitudine virtutuʒ ⁊ ſacr̃oꝝ.dðim ꝙ nõ eſt ſiłe.virtutes.n.lʒ euacuent᷑ qᷓtum ad aliqueʒz actum qui eſt in paꝛte:remanebũt tamẽ qtuʒ ad alium actuʒ ſicut dicit Augꝰ. Sacramẽta autẽ rõne ſui non reſpiciunt niſi actum qui neceſſarius eſt in via. ideo via deficiente:non erunt illa neceſſaria:nec oꝑtet remanere.⸗ Ad aliud quod obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ꝙ ſacra⸗ menta legis noue debent ceſſare ſicut ſacramẽta veteris legis ⁊ legis nature.Dicenduʒ ꝙ nõ eſt ſile de his ſacra: mentis ⁊ illis:que fuerũt legis nature ⁊ legis moyſi.Il la enim ſignicabãt futuꝝ:noſtra aũt ſocram̃ta qð iaʒ im 4 pletum eſt in chriſio.⁊a ideo eſt in illis immobilis veri⸗ tas. Pret᷑illa nõ erant niſi pꝑatõnes quedã quibo inte⸗ rim puuli receperũt ↄſolatõʒ:quouſqʒ ſtatus ꝑfectus da⸗ ret᷑: in quo ꝑfecta darent᷑ ſacra.his etiã addenduʒ ẽ ꝙ ſa cramẽtuʒ terminabile ẽ duaba de cauſis. cauſa vna ẽ ſuc ceſſio ꝑfectioꝛis ſiue efficacioꝛis.⁊ bac cã nõ terminabũ⸗/ tur ſacra noue le gis. Alia cã eſt ceſſatio indigẽtie adueni ente ſtatu ꝑfectioꝛi.ſicut erit in fine ſeculi qñ ceſſabũt ſa⸗ cramẽta noue legis. vñ ſimplr termĩabilia ſunt ſacra no ne legis. nõ tñ illa rõne q termiabilia eꝛant ſacram̃ta ve teris legig: 2 ſacꝛa legis nature. — . — Membꝛũ ſeptimui HIVnſequent querit᷑ de numero ſacram̃toꝛũ nonue legis. Pꝛio queꝛit᷑.v.vnũ ſufficiat ůut requirũt᷑ plura. Scðo.dato ꝙ pluꝛa reqꝛu turꝛ:in qͥ numero debẽt eẽ. rticulus pꝛimꝰ Vlerit᷑ ̊ pᷣmo.vtꝝ vnũ ſacrm ſufficiat:an pln⸗ a mgro in.iiij.ſent᷑.j.diſ. Cont᷑ peccati vulne⸗ faſacramtoꝝ deus remedia inſtituit. ᷣ vt dic hiero.Nõ ſanat oculũ qð ſanat calcaneũ. Igit᷑ m diuerſitatẽ moꝛ⸗ boꝝ regrũt᷑ medicine diuerſe.̊ ſunt diuerſa genera moꝛ boꝝ:qꝛ eſt moꝛbo culpe ⁊ pene.vJteʒ vtriuſq; eſt moꝛbus multiplex. igit᷑ ⁊c.qð alnd Vank vh paſſio fuffi⸗ ciens fuit ad veletionẽ omĩs culpe 2 pene. igit᷑ illð ſacra mentü ſez altaꝛis qð eſt repñtatiuũ illius paſſiõis:ẽ ſuſ⸗ ficiens remediũ ↄtra om̃e vulnus.ſ.culpe ⁊ pene.ꝛ ſac⸗ mentũ altaris ſit repnñtatiuũ paſſionis habet᷑ Luc.xxij. Hoc eſt coꝛpꝰ meũ qð ꝓ vobis tradet᷑ ⁊c. ¶. Neʒz ĩ ſacra mẽto eukaꝛiſtie dat᷑ xp̃ᷣs in quoẽ plenitudo gẽe.qꝛ ibi res ſignificata eſt plenitudo gẽe q̃ ſufficit ad delendũ oẽʒz cul⸗ pam ⁊ penã.igit᷑ ⁊c.¶. Itez ex gra in virtutibo eſt habili tatio potẽtie ad oꝑa meritoꝛia:ex ga ſacram̃ti eſt ſana⸗ tio earundẽ.̊ ha bilitatõʒ ↄcomitat᷑ ſanatio.igit᷑ ſic ha⸗ bilitata vna potentia babilitat᷑ altera:qꝛ ꝗ bʒ vnã virtu⸗ teʒ bʒ omẽs.⁊ ſanata vna potentia ſanat᷑ alia. ſ̊ vno ſa⸗ cramẽto vna ſanat᷑ potẽtia.igit᷑ exercitio vniꝰ ſacꝛi ſanã⸗ tur ⁊ omẽs potẽtie.⁊ ita vnũ ſacr̃m ſufficit ad omẽʒ ſana tionẽ. 4 Itez baptiſmꝰ delet oꝛiginale ⁊ actuale ⁊ penaʒ cebitã vtriq;. qð pʒ ex h.ꝙ ſi baptiʒatꝰ ꝗs diſcederet ſta tim euolaret ad celũ.igit᷑ ſacramto baptiſmi confert᷑ ple nũ remediũ qꝛ ⁊ culpe ⁊ pene que impediũt ſalutẽ.q̊ hoc ſolũ ſacr̃m ſufficit.¶ Itẽ vna gra eẽntialłr loquẽdo ſuffiẽ ad ſaluteʒ:vt illa que gratum facit.ſᷣ effectus ſacꝛamenti eſt a gꝛa ſiue ipᷣa gꝛa.igit᷑ ⁊ vnũ ſacẽm dʒ ſu fficẽ. ¶ᷓ Item quare nõ dedit dns vni ſacro effectus oĩm. ⁊ videt᷑ ꝗ ſic ↄueniẽtius feciſſet:qꝛ tũc eſſet euidẽtioꝛ diuina potẽtia ſi⸗ ue virtus ⁊ maioꝛ hoĩs libertas.Euidẽtioꝛ potentia:ꝗa facilioꝛ eẽt oꝑatio.facilitas.n.oꝑatõis maioꝛis potentie indiciuʒ eſt. Maioꝛ eẽt hoĩs libertas:qꝛ nõ tot oneraret᷑ ſarcinis neq; tot ſubijceret ſe creaturis.qð maxĩe vi tur ↄueniẽs tem ꝑe gre.tempꝰ.n.gr̃e eſt libertatisRe ſponſio.ꝙ vnũ ſacr̃jm nõ ſufficit:bᷣ plura reꝗrũt᷑.qa pᷣ mũ obieciũ ̊ h̊ dõm.ꝙ lʒ in ſacꝛo altaris ſit xpᷣs totus ĩ quo eſt plenitudo gre.tñ ꝗa nõ eſt ibi quo ad effectũ ple⸗ nitudimis.i.vt influat ſᷣm ſuã pleĩtudinẽ:nccia ſunt alia ſacꝛa quibo habeant᷑ ſpãles effectus gre.vt enĩ dicit Hu. Coꝛpus? ſanguinẽ xpi credimꝰeſſe ſacim gratie ſpãlis. Pret᷑.lʒ repñtet paſſiõʒ rpᷣi: tñ ꝓpter h̊ nõẽ vt eo fiant ĩ ſuſcipiente omia remedia q̃ recipit hõ ex bñficio paſſiõis ſᷣ ea vel illud ſolũ que vel qð ẽ inſtitutũ a dño.⸗! Ad ali⸗ ud ddm.qꝙ lʒ habilitatõʒ ↄcomitet᷑ curatio:nõ tñ curatõ quelibʒ dico nccio:ſ̊ illa que eſt a moꝛbo culpe moꝛtał⁊ pene illi annexe.Adultus.n.baptiʒatꝰ habilis ẽ ad oꝑa virtutũ lʒ nõ ſit curatus qtũ ad moꝛbos.quoꝝ remedia ſunt alia ſacramẽta etiã poſt ↄmiſſionẽ venialiuʒ.4 Ad aliud dðm.ꝙ baptiſmus ꝗpꝛie ⁊ ſe eſt remediuʒ ↄ cul⸗ paʒ oꝛiginaleʒ ⁊ penã illius que eſt carentia viſiõis dei. Mon.n. delet᷑ actuale ſola virtute baptiſmi.ĩmo oportet a reqrunt. plura requirant᷑ videt᷑:vt hẽt᷑ adultũ ↄtritũ accedere ad baptiſmũ. vñ̃ pnĩa eſi ꝓpꝛie re mediũ ↄtra actuale moꝛtale. Pꝛet᷑ etſi deleat culpaʒ oꝛi⸗ ginalẽ ⁊ actualeʒ ⁊ penã debitã illis.ſ.carentiã viſionis cxi ⁊ penam ſenſibilẽ:nihilominꝰremanẽt alie pene non delete que cooꝑant᷑ ad lapſuʒ in actuale que ñ delẽt᷑.ↄtra quas alia ſacram̃ta ſunt remediũ.Eñ baptiſmus nõ ha⸗ bet effectũ oĩm ſacramentoꝝ ꝗpter qð alia ſunt neceſſa⸗ ria. 4! Ad aliud dom. ꝙ lʒ gratia vna in eẽntia ſufficiat ad ſalutẽ: nihilominꝰ qꝛ coꝛpus qð coꝛumpit᷑ aggrauat aĩam.ix.Sapᷣ.miſera coꝛꝛuptio homĩs frequẽter impel⸗ lente natura coꝛꝛupta:patit᷑ lapſuʒ multiplicẽ ⁊ immor⸗ taleʒ ⁊ venialeʒ.nccia eſt bomi pluralitas ſacram̃toꝛum ſcʒ qua releuet᷑ a lapſu immoꝛtale ⁊ veniale:⁊ q̃ ſuffulci⸗ atur miſera coꝛꝛuptio hoĩs ne labat᷑.Licʒ igit᷑ hõ vna ſo la gratia in eſſentia gratificet᷑ deo.vnde ſi decederet ſal⸗ uaret᷑:⁊ ita gratia vnita ſufficeret ad ſalutẽ: nibilominꝰ ꝓpter multiplicẽ hoĩs miſeriã ⁊ lapſum miſeꝛie:nccia eſt illi multiplex reꝑatõ:⁊ ita multitudo ſacꝛoꝝ.4Xl! Ad alið dðm . ꝙ cauſe prime reꝝ nõ eſi ſolũmodo vt ſua potentia res ſint:ſ eius bonitatis ẽ vt bone ſint ⁊ eiꝰ ſapie vt val⸗ xc bone ſint. aũt valde bone ſint h̊ hñt ex eẽ oꝛdinato in numero.Vñ geñ.j.Vidit deus cuncta q̃ fecerat ⁊ eꝛãt valde bona.vñ lʒ maniſeſtaret᷑ diuina potẽtia euidẽtius ſi vni ſacramẽto eſſet collata vatus generalis curãdi:ni⸗ hilominꝰ ꝑ hoc deꝑiret aliꝗꝗ bonitati oꝛdinis reruʒ que maxime eſt ex oꝛdinatõne reꝝ in numero.Itezʒ qꝛ qð ſa⸗ nat oculũ nõ ſanat calcaneũ: vt dicit hiero.maxime con⸗ gruit diuine ſapie moꝛbo differẽti multiplici ſubuenire remedio.Iiẽ diuine bonitati ↄgruit ſᷣm modũ vtilioꝛem ipſi eurando ſubueniꝛe.melius aũt ſubuenit᷑ illi multipli Onſequent querit᷑ſuppoſito ꝙ ſint plura:an ſint plura an pancioꝛa ꝙᷓ.vij.Et videt᷑ ꝙ pau⸗ Acioꝛa ſic.Sacr̃a inſtituta ſunt ad repationem vulneꝝ.qð pʒ ꝑ hoc ꝙ ſigniſicant᷑ ꝑ alligatõʒ illã q alli⸗ gauit ſamaritanꝰ vulnera illiꝰꝗ cecidit ĩ latrones luc.x. vt dicit mgꝛ in ſent.Fm igit᷑ multiplicatiõʒ vulneꝝ debet gr̃a reꝑatrix multiplicari.Sʒ nõ eſt niſi duplex leſio in genere.ſ. culpe 2 pene.igit᷑ ⁊c.Si aũt oꝑtet multiplicari grãm reꝑatricẽ ᷣm pena ⁊ culpã.non ᷣm ꝙ ſumũt᷑ illoꝝ leſiones in genere. ſᷣ̊ Fᷣm ꝑticulares leſiones.nec adbuc videt᷑ ꝙ debeant eſſe tot:qꝛ leſio culpe nõ eſt niſi actualis 7 oꝛiginalis.actualis duplex:venialis ⁊ moꝛtalis.Sitr leſio pene aut eſt in rõnali aut in ↄcupiſcibili aut ĩ iraſci bili.⁊ ita triplex.ſeʒ erroꝛ doloꝛ ⁊ timoꝛ. Si autẽ dicat᷑ ꝙ adhuc vlterius ẽ diuidẽdũ.ↄſtat ꝙ tũc multoplura oꝑtʒ eſſe ſacramẽta qᷓ.vij.quia primꝰdeſcẽſus actualis moꝛta lis eſt ad.vij.moꝛtalia.Sic igit᷑ videt᷑ ꝙ lʒ deſcẽdatuꝛ ad culpas ⁊ penas ꝑticulares ex ꝑte culparuz: nõ ſunt niſi tres.oꝛiginalis: actualis duplex:⁊ pene ſilr tꝛes. ꝓpt qð nõ niſi ſacramẽta ſex.¶¶ Iteʒ prime dꝛñtie pct᷑i ſunt actu⸗ ale ⁊ oꝛiginale.Vñ ſi diuiſio ſacram̃toꝝ fieri debeat Fᷣm diuiſionẽ peccati qtũ ad generales dꝛñtias ⁊ pᷣmas pec⸗ cati:nõ deſcendet᷑ ad dꝛñtias peccati que ſunt moꝛtale ⁊ veniale:qꝛ he dꝛñtie nõ ꝛime. ſunt dꝛñtie peccati actualis.¶ Contra.videt᷑ ꝙ debeãt eſſe plura ſic.In le⸗ ge fuit vnã ſacramẽtũ ſoluens ab irregularitate.ſ.aqua expiatõis ſiue luſtratõis.de qua Qume.xix. Sed ſic lex carnalis ſacramẽto vno ſoluit ab irregulaꝛitate cnꝛnali: ſiłr lex ſpnalis dz vno ſoluere ab irregularitate ſpũali. Iteʒ in veteri teſtamẽto erant plura ſacramẽtalia in li quidis.vt vinũ oleũ ſanguis.Cũ igit᷑ in nono teſtamẽto duo illoꝝ ſint ſacram̃talia.ſ.vinũ ⁊ oleũ: ⁊ ĩ diuerſis ſa⸗ cramẽtis:videt᷑ ꝙ ſiłr dʒ eẽ terciũ.⁊ iur illð dʒ eẽ vnum ſacr̃m. 4 Itẽ ariaor q̃dã erãt ſacram̃talia.vt thus.vnge tũ.thymiama.videt᷑ ꝙ hec ſiłr ĩ nouo teſtamto vebeat eẽ ſacram̃talia. iur Gᷣ aliq̃ diſtingui ſacꝛa ſiue determiaꝛi. IZtẽ qre ñ hemꝰ vnũ ſacr̃m in remediũ gule ſicut in re⸗ ere on; onis thon otra bo⸗ eſa⸗ ſiat Panar lmpeb⸗ mmor⸗ toun pnaſ trerſal⸗ lomind nckiget Vaals votentin enfel ncdinato atzeuit hiditins tigieni⸗ rze 5 ſa⸗ lecon⸗ neuire lionem nmnpli lin;, orun 11 Nohen ali let. Abet ſon gni Klor cobe⸗ enals S ieſin iiig Nrn iomors Uma nt ni gtes tuctu⸗ atfm 1opee⸗ nale ccati Inle⸗ agn aſüeler cnnuli ſfül luint eſtamen verislr ei on mian tun⸗ ¶neſtio mediũ luxrurie. Rñſio.vt dicit hugo. Sacr̃a dei medi cine ſunt ſpiritales que foꝛis coꝛꝑibo adbibẽt᷑ ꝑ viſibileʒ ſpẽm:ſ̊ intus aĩas ſanãt ꝑ inuiſibilẽ virtutẽ.Cũ igit᷑ ſa⸗ cramẽta ſunt medicine:⁊ qð ſanat oculũ nõ ſanat calca⸗ neũ vt dicit hiero.iuxta numeꝝ moꝛboꝝ ſpũaliũ debʒ ſu mi numerus ſacram̃toꝝ. Septẽ aũt ſunt dꝛñtie moꝛboꝝ. Prima ẽ oꝛigialis pct᷑i·ſecũda actualis moꝛtalis.tercia venialis.quarta difficultatis diſcernẽdi inter bonum ⁊ malũ.bonũ ⁊ bonũ.malũ ⁊ malũ.ꝗnta difficultatis ꝓfi⸗ ciendi in bono. ſexta reſiſtendi ↄ ↄcupĩas carnis.ſeptia difficultas ſtandi ð temptatões. Tres pꝛime ꝑtinent ad peccati dꝛñtias tres:q̃tuoꝛ ꝑtinẽt ad penas ꝑcti. Et pñt ſumi iuxta illa qᷓtuoꝛ genera penaꝝ q ponit beda eſſe ho⸗ minũ inflieta ꝓpt᷑ primũ peccatũ.ſ.ignoꝛãtiaʒ.inſi mita tẽ.maliciã.⁊ ↄcupiaʒ.ſᷣ̊ tres ad tres ꝑtinẽt penas:q̃ ſunt in tribo motiuis viribo.rõnali.ↄcupiſcibili.iraſcibili.nã in rõnali ẽ difficultas diſcernẽdi.in ↄcupiſcibili difficul tas reſiſtẽdi ð ↄcupias carnis. Illa.n.potẽtia ẽ coꝛupta ⁊ infecta. iraſcibili ẽ difficultas ꝓficiendi ĩ bono.n hac.n.potẽtia ẽ motus ꝗ ab aĩa.in ↄcupiſcibili ꝗ ad ani⸗ mã:ſic̃ pʒ in expulſu ⁊ attractu. Et intellige de ↄcupiſci⸗ bili rõnali:iraſcibili rõnali.nõ ð his q̃s coẽs habemus cũ brutis.Quarta pena.ſ.difficultas ſtandi in bono ꝑ⸗ tinet coĩter ad oẽs tres. Cõtra has infirmitates ſunt da ta nobis ſeptẽ ſacramẽta in adiutoꝛiũ. Contra oꝛiginale principałr baptiſmꝰ ꝗ ſucceſſit circũciſioni.cuiꝰ effectus ſpãlis fuit ð oꝛiginale pcẽᷣm. Sʒ amplioꝛ exuberat gra ĩ baptiſmo:qꝛ delet ⁊ actuale qͥ ad culpam ⁊ penã ſi digne ſuſcipiat᷑.Contra actuale principalr dat᷑ pnia:que ẽ ſe⸗ cuũda tabula poſt naufꝛagiũ.⁊ qꝛ multotiẽs recidiuat hõ in actuale pctm:ideo frequẽter iteꝛat᷑ illud ſacrẽ̃m. Rõne dᷣo venialis peccati principalr dat᷑ vnctio extrema. Ra⸗ tione vᷣo difſicultatis diſceꝛnẽdi dat᷑ oꝛdo ſicut dicẽ Dyo. in ecciaſtica hierarchia. ad oꝛdinẽ ꝑtinet illuĩare 2 pur⸗ gare.qð etiã pʒ in clauibo que in ſummo oꝛdine ↄlerunt᷑ ſcʒ ptas ligandi ⁊ ſoluendi:⁊ auẽtas diſcernẽdi inter le⸗ prã ⁊ leprã. Rõne difficultatis ꝓfieiẽdi ĩ bono dat᷑ ma⸗ trimoniũ.dat᷑.n.ĩ remediũ ↄtra carnalis voluptatis cor ruptelam. Rõne difficultatis ſtandi in bono ꝗᷓ tẽptatio⸗ nes dat᷑ ſacim eukariſtie.nazʒ figurat᷑ ̊ ſacram̃to panis viuus ꝗ coꝛ hoĩs oↄfirmat.de quo JSo.vj. Ego ſum panio viuus ⁊c̃.Quoꝛũdaʒ aũt fit ſimpłr ablutio: quoꝛundaʒ in ꝑte.Oꝛiginale.n.ſimpłr tollit᷑ in baptiſmo qͥ ad cul⸗ pam:lʒ nõ quo ad penam. tollit᷑.n. reatus oꝛiginalis pꝛi mo ⁊ diminuit᷑ fomes.Sitłxr in pnĩa remittit᷑ actuał pcti culpa:vᷣ ñ ſꝑ pena.niſi poſt ſatiſſactõʒ. Sʒ difficultas q̃ eſt pena primo nõ ex toto tollit᷑:pᷣ diminuit᷑. Sic igit᷑ d⸗ ſtinguũt᷑ ſacr̃a iuxta generales dꝛñtias infirmitatũ q̃rũ ſunt medicine:⁊ que illis curãt᷑.¶ Vel alit põt accipi di uiſio ſic. Quoddã eſt ſacẽm ĩ genere ſacr̃i ꝓpt ſe: ⁊ qͥddã ſpter alia.pter alia ſacram̃ta eſt oꝛdo ꝗ eſt ſacrẽm mini erij. ꝓpter ſe aũt in illo genere ſunt ſacra alia q̃ ad alia ſacẽa miſtꝛãda nõ accipiũt᷑:łᷣ ſunt in remediũ culpe ⁊ pe ne:que ſic diſtinguũt᷑. Ingrediẽs in hanc vitã indiget ſa cramẽto in remediũ ̊ malũ culpe cũ q̃ naſcimur.⁊ ſic eſt baptiſmus in remediũ oꝛiginale.Progrediẽs in vitaz indiget ſacꝛo in remediũ ð maluʒ culpe in quam ex actu noſtro incidimꝰ.⁊ ſic eſt pnĩa.Egrediẽs ab hac vita in⸗ diget ſacꝛo in remediũ aliquoꝝ venialiũ ex ſola virtute gre.⁊ fᷣm h̊ ſunt tria ſacꝛa ĩ remediũ culpe.In remediuʒ ðᷣo pene ſiłr ſunt tria.Eſt.n.quedã potẽtia inobedibilis rõni:⁊ eſt quedã obedibilis potẽtia. Potẽtia inobedibił hʒ penam ↄcupĩam caꝛnis:⁊ in remediũ q̊ iſtam ẽ matri moniũ.Potentia vᷣo obedibilis aut bʒ infirmitatẽ ſtan⸗ di in bono:aut fragilitatẽ cadẽdi in malũ.Contra vnuʒ eſt eukariſtia: ꝗ aliud eſt confirmatõ. lel aliter pñt bec tres pene accipi:vt ſit vna difficultas reſiſtendi malo.2 Fm hoc ĩ remediũ accipiat᷑ matrimoniũ ꝑ h̊ ꝙ habet᷑ vir tus reſiſtendi aliquałr. aliud ſit infirmitas ad bonũ:t qð dat᷑ confirmatio.tercia facilitas amittendi bonum ʒ qð eſt eukariſtia.Sicut.n.nutrimentũ coꝛꝑale eſt ad cõ %7„ ſeruationeʒ boni coꝛꝑalis ne deꝑdat᷑:ita nutrimẽtũ ſ pi⸗ rituale ad cuſtodiã boni ſpũalis ne amittat᷑.¶ el alio mõ põt ſumi rõ diuiſionis.vt cum ſit duplex reꝑatio in⸗ digentie ncc̃ia.vna in ſingulis mẽbꝛis ꝑ ſe:alia do in coꝛ poꝛe eccie.Ouo aũt ſacr̃a ſunt ad reꝑatõʒ indigẽtie ĩ coꝛ poꝛe eccie.vnũ qtũ ad multiplicatõʒ ſpũalẽ.ſ.oꝛdo:alte⸗ rũ quo ad carnalẽ.ſ.matrimoniũ. Quiq;ʒ aũt ſunt ad re⸗ ꝑationeʒ in ſingulis membꝛis ſm ſe. Qaʒ indigẽtia aut eſt ex culpa:aut ex pena conſequẽte culpam. Culpa autẽ eſt duplex.aut oꝛiginalis:aut actualis. Reꝑatio indigẽ⸗ tie ex culpa oꝛiginali eſt in baptiſmo. Reꝑatio indigen⸗ tie ex culpa actuali eſt in pnĩa.ſic &ᷣ qͥ ad h̊ ſunt duo ſac̃⸗ menta. Reꝑatio vᷣo indigentie ex pena triplex eſt ĩ ſacra meneo:ſicut triplex eſt pena.Eſt.n.pena ↄtracta in ingre diente ad vitam.ſ.ꝓnitas ad malũ.que ↄtrahit᷑ cuʒ pec⸗ cato.⁊ ↄtra hoc eſt ↄfirmatio.⁊ ſicut ſemel ↄtracta ẽ: ſic ſemel datur confirmatio in qua datur firmitas ne cadat homo ꝑ temptatõʒ peccati.Eſt alia pena in ꝓgrediente quã accipit ex actualibus.ſ.infirmitas ad recidiuũ.13 hãc indiget ſacꝛo eukariſtie qð eſt viaticũ quotidianuʒ: vt ſuſtentetur homo in via.Eſt ⁊ tercia pena in egrediẽ⸗ te.ſ.infirmitas mentis ⁊ coꝛꝑis.⁊ ↄtra hanc eſt extrema. vnctio mitigãs cõtra vtrãq;.⁊ ſic in vniuerſo ſunt ſepteʒ ſacram̃ta.uo ad reꝑationeʒ indigentie in coꝛꝑe eccie: ⁊ quinq; ad reꝑationẽ eccĩe in ſingulis membꝛis pſᷣm ſe. Uel alio modo ſic. Sacram̃ta ſunt ãmicula ſiue iuua⸗ menta virtutum.quia.n.homo infirmus eſt ⁊ nõ põt ex⸗ pedite exequi opera virtutum ꝑ ſe: ꝓuidit ſapia ſumma humane infirmitati bñficia ſacramentoꝝ.vt illoꝝ ſubſi dio melius haberet ſe in exercitio virtutũ.vt.n.dicit hu go.Quia.n.homoꝑ ſe infirmus erat:venerũt ſacram̃ta media inter precepta ꝓmiſſa:que illum adiuuarent ? ad precepta pficienda ⁊ ad ꝓmiſſa obtinenda. ꝗpter qð dicũt aliꝗ ꝙ iuxta numeꝝ virtutũ põt ſumi numerꝰ ſac⸗ inẽtoꝝ.Jux igit᷑ fideʒ q̃ ẽ ſacr̃m ⁊ principiũ virtutuʒ ſu mitur baptiſmus ꝗ eſt primũ ſacẽm.ſ.intrantiuʒ. Jnxta ſpem confirmatio.ſpe enĩ coꝛoboꝛat᷑ hõ in fide. Jur ca⸗ ritatẽ ſacr̃m eukariſtie.ur iuſticiã ſacr̃m pnie.ur pru dentiã ſacr̃m oꝛdinis. Juxta tꝑantiã ſacr̃m matrimonij. Duxta foꝛtitudinẽ ſacr̃m extreme vnctionis. Qam quia dy abolus inſidiat᷑ calcaneo: in fine maxime ⁊ foꝛtiſſime inſurgũt temptatões:ↄtra quas maxie eſt nccia foꝛtitu⸗ doꝛcui amminiculat᷑ tũc ſacr̃m extreme vnctõis. Ad il lud qð querit᷑ de irregularitate. dᷣm ꝙ ſacr̃a legis gtie ſunt ꝓpꝛie ad hoc ꝙ hõ ſic ↄſeruet᷑ in ga ꝓpter qð ſunt in remediũ defectuũ:qui oꝑant᷑ ad oblatõeʒ gꝛe.vñ ſunt in⸗ ſtituta in remediũ culpe vel pene deoꝛdinatis ſiue opan⸗ tis diſpoſitiue ad culpam.talis nõ eſt irregularitas que pena eſt:nõ deoꝛdinãs vel operãs ad culpã niſi negatĩe. ¶Si aũt querat᷑ iuxta quas drñtias leſionis ſumit᷑ di⸗ ſtinctio ſacroꝝ.dðim ꝙ iuxta drñtias generales leſiõis: ꝓut leſio eſt duplex culpe ⁊ pene.ſᷣ quia vtraqʒ eſt mul⸗ tiplex:q;tum ad pꝛimas dꝛñtias multiplicant᷑ ſacram̃ta vt dictum eſt. Pret᷑.quia illa dꝛñtia que eſt culpe actuał duplex eſt.iuxta dupliceʒ illam dꝛñtiam diſtinguũtur ſa⸗ cramenta cõueniẽter.nõ aũt iuxta illaʒ que oꝛiginatł eſt. quia nõ multiplicat᷑. Ad illð qð obijcit᷑ de vngẽto.ihu re.thymiamate ⁊ hmõi.dðm ꝙ ſacẽa ſunt ad reꝑandã le⸗ ſionẽ.predicta dᷣo tria ſignificãt q̃ nccia ſunt ad oꝑandũ nõ ad reꝑanduʒ. Significãt.n.ea que pertinẽt ad actus virtutum. ꝑ vngentum enim ſignificat᷑ gra que ẽ ad me⸗ ritum.ꝑ thus deuotio que eſt in oꝑe meritoꝛio. ꝑ thyini ama gloꝛia que eſt finis oꝑis que ſoli deo debet᷑.vñ exo. xxx.dicitur de thy miamate.talem compoſitioneʒ nõ fa⸗ ciatis in vſus veſtros:qꝛ ſanctũ eſt dño.ꝗcũq; fecerit ſi⸗ mile vt odoꝛe illiꝰ ꝑfruat᷑ peribit de ꝓpłis ſuis.qd.odoꝛe gloꝛie que ꝑ thymiama ſignat᷑ nullus debet ꝑfrui:qꝛ ſoli deo debet᷑. Quidaʒ dicunt ꝙ ſm iſta non ſunt diuerſa ſa cramẽta:quia iſta ſignificant illa que ſꝑ ſunt hñda. Si aũt quereret᷑ de ſanguine vt ſupra.dðm ꝙ ſanguis in no no teſlamento nõ eſt tm̃ ſacramẽtũ:ſ̊ virtus oĩm ſacroꝝ. qꝛ in ſingulis ſacram̃tis ẽ ꝑtieularis gra:h̊ ĩ ſanguĩe xpᷣi eſt tota virtꝰ.⁊ ad ̊ ſignificandũ fiebat reſꝑſio ſanguis in lege veteri ſuꝑ ꝓplin qñ iniebat fedꝰ cũ dno de ſibi obe diẽdo Exo.xxiiij. Ille ſumptũ ſanguinez reſꝑſit in ylm. Vt. n. habet᷑ ab Oꝛig.poſiq; rs effudit ſanguinẽ pꝛo no bis:ceſſauit om̃e ſacẽm qð fiebat effuſiõe ſanguis.4!. Ad illud qð querit᷑ de gula.Odᷣin ꝙ oꝑa ex quoꝝ exceſſu ꝓue nit gula:exerceri pñt ſine pcto.vn exercitiuʒ opeꝝ bmõi nõ facit peccatũ:h̊ exceſſus.i .õ ſiłr eſt de oꝑibo luxurie: qꝛ nullo mõ pñt exerceri ſine pcto.niſi excuſent᷑ honeſta te nuptiali que eſt in ſacr̃o mrionij.⸗:. Ad id vᷣo qð obijci tur ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ tm̃ duo eẽnt ſacr̃a. Sicendũ ꝙ ñ acci⸗ piũtur ſm hanc generalitateʒ que eſt culpe 2 pene: ſ ſᷣm modũ dictũ.nec accipit᷑ diuiſio ſacramẽtoꝝ q̃ reſpicamt penã ſᷣm has dꝛñtias pene:que ſunt timoꝛ doloꝛ ⁊ erroꝛ. Illa aũt diuiſio que eſt m appꝛopꝛiatõz virtutũ minume ↄuenit lʒ poſſet fieri quedaʒ moꝛalis appꝛopꝛiatio. Sa ⸗ cramẽta.n.ſunt ad reꝑatõeʒ leſionũ vel indigentiaꝝ que ſunt in coꝛpe eccĩe vel mẽbꝛis ſᷣm ſe.virtutes vᷣo ad expe⸗/ ditõnes vel rectitudines opeꝝ. ¶ Mueſtio. ix. de baptiſmo Abituʒz eſt ſupꝛa de ſacrantis noue legis: ↄſequẽt dðᷣm ẽ de ſingulis ĩ ſpecie. Et pꝛimo de baptiſmo xp̃i ꝗ eſt ianua ſaczoꝛũ.deinceps de alijs Johannis. — FSm ꝓ exigit rõ oꝛdinis. Rõne autez ba⸗ ptiſmi xp̃ᷣi pꝑatoꝛijs ad baptiſmũ xp̃i:que tꝛia fuerũt.ſ.baptiſmus iohis ꝗ ceſſauit:⁊ exoꝛciſmꝰ:⁊ cathe ciſmus. Que ſic diſtinguũt᷑. Haptiſmꝰ iohis exteriꝰpꝛe⸗ ꝑabat ad baptiſmũ rpᷣi. Exoꝛciſmꝰ cohibebat ptãtẽ dya boli.Catheciſmꝰ ad inſtruendũ intellectuʒ baptiʒandi. Ipſe baptiſmꝰ xpᷣi erat ad purgandũ affectũ a culpa oꝛi⸗ ginali ⁊ ſequela eius.vt ſic plenũ detur adiutoꝛiuʒ. Ma⸗ ptiſinus aũt iohis erat pꝛeꝑatoꝛiũ ab initio vt nõ abhoꝛ rerent hoĩes ſubijcere ſe baptiſmati xpᷣi.Et ideo pᷣmo vi⸗ dendũ eſt de illo. ¶ Primo ꝗ̊ᷓ querit᷑.q̃re baptiſmus xp̃ᷣi habuit pᷣpatoꝛiũ ꝓpꝛiũ pluſqꝙ;ᷓ alia ſacra.Scðo.̊ ſuppo⸗ ſito.vtꝝ baptiſmꝰ iohis ſit ſacrẽ̃m. Tercio querit᷑ de ſor⸗ ma eius.Quarto.de efficacia.Quinto.quare appropꝛi⸗ atũ fuit quoddã baptiſma iohi. Serto.qui fuer̃t illo ba ptiſmo baptiʒati. Septimo.vtꝝ baptiʒati baptiſmo io⸗ hãnis erant rebaptiʒadi baptiſmo xpᷣi. Octauo.de inſti⸗ tutione.i ione. X Membꝛũ pꝛunũ iohis:qꝛ homĩes vſu baptiʒãdi p̃ᷣpabat ad illud qð ſuit remediũ oꝛiginalis in lege moyſi. ¶ Itẽ qre magis h̊ xe numero ſacr̃oꝝ noue legis habuit qᷓ aliud.⸗ maxime qᷓᷓ ſacꝛm eukariſtie: cũ illa que fiũt in illo ſacco maioꝛis ſint difficultati cramẽtoꝝ:quo inſtructi in fide filij ire filij dei efficiebãt᷑. Vnñ augꝰ. li.q.noui teſtamti. Yohes tm̃ baptiʒ auit: non ſpiritũ eredentibo dedit.ſicut ipſe dicit de ſaluatoꝛe.Ego quideʒ baptiʒo vos in aqua in pnia:ipſe aũt vos bapti⸗ zʒabit in ſpirituſoncto.q̊ eſt qdð dicit ꝑ me remiſſio pecca toꝝ.nõ tñ dat᷑ ſpũſſanctꝰ vt purificati dicant᷑ filij. H̊ enĩ ſaluatoꝛi reſeruatũ eſt:vtpote dño.vt filij dei nõ fierent: niſi accepto a filio dei ſpũſancto.hec aug.h filioꝝ eſt ac⸗ quieſcere doctrine patris ⁊ pᷣceptis.vñ lʒ anteqᷓ eẽnt filij nccia eſſet quedaʒ manuductio 2⁊ pꝑatio ad acquieſcẽdũ dctrine ⁊ pᷣceptis xp̃i:nõ tñ poſt.vn facti filij ⁊ inſtructi Verit᷑ ꝗ̊ pꝛimo.quare ſacrẽ̃m baptiſmi ma⸗ is habuit pᷣpatoꝛiũ qᷓ; aliqð aliud.vt eniz dicit᷑.iij.ſent᷑. Ad hoc erat vtilis baptiſmꝰ baptiſma xp̃i. Querit᷑ igit. quare ſacrm qð fuit remediũ ptra oꝛiginale in lege gratie: magis babuit pᷣpatoꝛiuʒ q 8 ad credendũ qᷓ; ea que fueꝛũt in ſacramẽto baptiſmi. idet᷑ opoꝛtere ꝙ illud ha beat aliqdð pᷣꝑatoꝛiũ.¶ ERñlio.baptiſmus eſt ianua ſa⸗ in fide rõne qua inſtructi noueꝛũt que eis erant nccid ad ſalutẽ:rõne qua filij debebãt doctrine patris obtemꝑare. ⁊ ita ꝑ baptiſmũ ſufficiẽter ꝑati fuerũt ad omĩa alia que ncẽia fueꝛũt ad ſaluteʒ. ꝓpter qð nõ fuit poſt pᷣꝑatoꝛium neceſſariũ vt añ.¶ Ad aliud dom. ſi illis quibo pᷣdicãda erat doctrina baptiſmi eſſent ꝑfecte obediẽtes:nõ eẽt ne⸗ ceſſariũ vt pᷣcederet baptiſmꝰ iohis vt preꝑatoꝛiuʒ.̊ cui data fuit circũciſio.ſ.abꝛahã: inter omẽs marie fuit cre⸗ dens verbis dei obediẽs volũtati eiꝰ.vñ ⁊ obediẽtia fu it vna cauſaꝝ quare illi fuit datũ pceptũ de circũciſione. Vnge in quadã glo.xvij. geñ. ibi circũcidet᷑ ⁊c. dr̃. Tri⸗ bus de cauſis hoc precipit᷑ abꝛahe: vt ꝑ obedientiã man⸗ dati placeat:ꝑ cuiꝰ puaricatõʒ adaz diſplicuerat. embꝛũü ſecundũʒ Verit᷑ ↄſequẽter vtꝝ ſit ſacramẽtũ. O. ſic videt᷑.dicit mgr̃ bugo. Inter baptiſma io⸗ hãnis ⁊ baptiſma rpi hec diſtãtia eſt. q in baptiſmo iohis ſolũ ſacramentũ dabat᷑.in te xp̃i cũ ſacramẽto etiã res ſacramenti pcipit᷑. Iteʒz ſocramẽtuʒ eſt ſacre rei ſignũ.baptiſmꝰ iohis eſt ſignũ baptiſmatis xpᷣi vt dicit mgr.ij.diſ.iiij.li.ſent. prio a. quid & erat.¶ Contra.nõ eſt ſacim veteris legis vtʒ. iebat.n. ſub hac foꝛma verboꝝ. Ego baptizo te ĩ nomie enturi.que foꝛma in nulla ablutõne immũdi alicuiꝰob⸗ eruabat in lege veteri. ¶ Iteʒ baptiʒati baptiſmo iohis ecipiehãt ſpmſanctũ ꝑ impoſitõʒ manuũ.vt Act᷑.viij.qð nõ ↄtigit in aliquo ſacꝛo veteris legis. Qec eſt ſacc̃m no⸗ ue legis.qð pʒ: quia ſacramẽta noue legis efficiũt qð fi⸗ gurãt.ſ̊ h̊ ſacẽm figurat remiſſionẽ peccatoꝝ:qð ñ effici ebat.vñ bugo.Sacr̃m vtrobiq; ꝙᷓtũ ad foꝛma exterioꝛeʒ idem fuit:hᷣ qᷓtũ ad effectum ideʒ nõ fuit.qꝛ illic remiſſio rũ condonat᷑.¶ Item ſacr̃m eſt qð eſt inſtitutũ ad aliq ð ſacrũ ſignandũ.ij?õ.n.om̃e qdð ſacrũ quocũq; mõ ſigni⸗ ſicat ſacramẽtuʒ dicit᷑:ß qð ex inſtitutõe.baptiſim iohis nõ fuit inſtitutꝰ ad ſignificandũ:ſ̊D potius ad exeꝛcenduʒ ad preꝑatõz ad baptiſma rpi.¶ Item ex hoc videt᷑ ꝙ ſit potius ſacramẽtale qᷓ; ſacram̃tuʒ ſicut eſt exoꝛciſmꝰ⁊ ca⸗ theciſmus.qð etiã videt᷑:qꝛ Jo.iij. Erat iohes baptiʒãs in enon.ibi dicit glo. quantũ cathecumĩs nondũ baptiʒa peccatoꝝ nõ ſuit.hic virtus ſacram̃ti in remiſſionẽ pcko tis ꝓdeſt doctring fidei:tãtũ ꝓfuit baptiſmꝰ iohis añ ba . ptiſma xpᷣi ⁊c᷑.¶ Rñnſio.ꝙ ſumẽdo ſacr̃m noie extẽſo:eo mõ quo ſacrm dicit᷑ ſaere rei ſignũ:fuit ſacr̃jm.fuit eni ſi⸗ gnũ baptiſmatis xpᷣi. Vñ rñdent quidã.qꝙ eſt ſacramtuʒ nõ tñ veteris legis neq; noue:̊ mediũ.tranſitus.n. a ſa⸗ cramẽtis veteris legis ad ſacramta noue legis: debʒz eſſe mediũ qð ↄueĩret cuʒ vtroq; tale eꝛat baptiſma iohᷣis. qa ꝗtum ad ſignificandũ cũ ſacram̃tis veteris legis: ga nõ efficiebat qð figurabat.a ſiłr qᷓtũ ad terminatõʒ quo ad materiã ⁊ foꝛmã ĩ ꝑte cũ ſacr̃is noue legis.In pꝑte di⸗ co:ꝗa ſiebat noĩe venturi.ſacram̃ta noue legis fiũt in no mie pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti. Siłr ĩ h ꝙ dabat tempe gee tanqᷓ; pꝑatoꝛiũ ad baptiſma rp̃i. ꝗ¶ Ad illud qð obijcit᷑. potius debet dici ſacram̃tale ⁊c.dðm q ſacramẽtalia dicũt᷑ que ꝓpt ipᷣa ſacr̃a tiñ exercent᷑. baptiſmꝰ aũt iohis nõ fuit tm̃ ppatoꝛiũ ad baptiſma xp̃i:immo ꝗpt alð fie/ bat.ſ. in pniam peccatoꝝ. Qec ſequit᷑ ſi catheciſmꝰ 2 ba⸗ ptiſmus iohis ↄueniebãt in aliqͥ fine.ꝙ ſi vnũ eſt ſacram tũ: ⁊ aliud.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ inſtitutꝰ fuit ad ex⸗ ercendũ.verũ eſt. nihilominꝰ ad ſignificãdũ.ſ. baptiſma xp̃i. In multis aũt ſacram̃tis pᷣma ⁊ pꝛincipalis inſtitu⸗ tio fuit ad exercendũ:nihilominꝰ ſacꝛa dicũt᷑ qꝛ hñt rõnẽ figurãdi.ſic ẽ de omibo fere ſacr̃is legis veteris. ⸗ embꝛum terciuũ Egqt᷑ inquiꝛc de foꝛma baptiſmi iohannio. Et hoc pꝛimo:deinde occaſione accepta.ſi ſmus petri ⁊ pauli. idem fuit baptiſmus iohannis quod bapti — o „„ —— —— —¶ M +H/-— —— — 0 — — — — — –., — heipik. obiseſ mni. Prio giort. Inomie ct ob⸗ iobis pijc5 rmro⸗ i effci erion, remmo D Auis nge ench; etgſi 1rca⸗ ptizis apuiza anba tiſoreo itcniſce nnmn; nſa he ichis. gisign o preon inno⸗ ek biak. talia ſohis oͤfie⸗ N ba⸗ Aran lader⸗ dptltmn nſin⸗ bitti — —-R Articulus prinꝰ Irca primuz querit ſic. vt hẽt Acẽ · xix. bapti zabat baptiſmo pnĩe prn dicẽs. in eũ g vẽtu⸗ Arusẽ ⁊c̃.q̊ ñ videt᷑ ꝙ bec foꝛma aueĩebat: cuʒ ebat xpᷣm veniſſe. ſiẽ ptz AMWath. üij. Ego debeo ate 7 nſio. qꝙ foꝛma q̃ baptiʒauit iohes fuit hec. Ego baptiʒzo te in nomĩe venturi. i. baptiʒo te in fide vẽturi. AVſido.n.dicit.ꝙ nomẽ dr inqᷓtũ notamẽ: noticia aut peꝛ fidẽ. Pret᷑.lʒ iam venerat ꝑſonałr: nõdũ venerat effectu redẽptõis ſiue paſſiõis vñ vᷣtuteʒ bẽbat baptiſmꝰ 2 alia ſacza.vñ baptiʒabat ĩ noĩe vẽturi.i.in fide redẽptõis fu⸗ ture ꝑ rpᷣm ſiue xp̃ᷣi vẽturi qᷓtũ ad effectũ redẽp tõis.oẽs enĩ fideles hẽbãt ab initio fidẽ vẽturi ad hoĩeʒ redimen⸗ dũ vel explicite vel acgeſcẽdo credẽtibo explicite vt dicit bugo ⁊ aug.Eadẽ fides mediatoꝛis ſaluos iuſtos facie⸗ bat antiq̊ͥs puſillos cũ magnis· qꝛ eãdeʒ fidẽ mediatoꝛis antig iuſti bũerũt cũ puſillis ⁊ m agnis.⁊ hec foꝛma ↄue niebat. nõdũ.n. venerat xp̃s qᷓtũ ad hũc effectũ:lʒ ꝑſona⸗ lit᷑ cel ĩ noĩe vẽtuꝛi ad baptiʒãdũ.baptiſma n. iohis pꝛe⸗ ꝑatoꝛiũ fuit ad baptiſma xpi pceſſit illð. vñ ack. xix · ba ptizauit dicẽs in eũ g vẽturꝰpoſt ipᷣm:intellige ba ptiz on do. Itẽ Jo. j. Dui poſt me vẽturꝰ . Glo.q pꝰ me nat?eſt: poſt me etiã p̃dicaturꝰ.ba ptiʒ aturꝰ.moꝛiturꝰ.vñ bapti⸗ ʒauit in noie vẽturi.ſ.qᷓtũ ad actũ baptiʒãdi ⁊ alios ſalu 2 ti hũane nccios:ſic tuũ ad actũ docẽdi moꝛiẽdi. Articulus ſecüdus Nen de foꝛma baptiſmi iohis qꝛ ſacroꝝ eſt bapezarn Sorterten a celeſti: qꝛ tu es agn diuerſitas a diuerſitate ſoꝛmaꝝ: ⁊ ab idẽpti⸗ O tate idẽptitas.q baptiſmꝰ iohis videt᷑ in foꝛ⸗ ma ↄuenire cum foꝛma baptiſmi qͥ baptiʒabat aphi.⸗ ita idẽ eẽ baptiſinꝰ cũ baptiſmo. Uñ querit᷑.ſi ideʒ fuerit ba tiſmus iohis ⁊ baptiſinꝰ petri ⁊ pauli. qð videt᷑.ĩ noĩe enĩ eiuſdez vterq; baptiſmꝰ fuit. baptiſmꝰ.n.iohis fuit ĩ noĩe vẽturi: baptiſmꝰ petri vel pauli in noĩe xp̃i. idẽ aũt in ſuba in vᷣtute ẽ vẽturꝰ ꝗ xp̃s. idẽ baptiſma.⸗ Pre⸗ terea. maioꝛ ↄueniẽtia videt᷑ cũ fiebat baptiſmꝰ ĩ noie ẽᷓ turi 2 in noie xp̃i: qᷓ cũ fiebat in noĩe xp̃ᷣi ⁊ cũ ſit ĩ nomĩe trinitatis. Si gẽ iſte idez cũ illo ꝗ fiebat in noĩe xpi: 1⸗ tofoꝛtius ille erat idem ꝗ fiebat in noĩe vẽturi d qð rñdendũ ꝑ illud qð dicit aug.in li.de baptiſmo donati ſtas. ꝙ baptiſina qͥ iuſſit illos paulꝰ acciꝑe: ñ h̊ erat qð ꝑ ioheʒ dabat᷑. vñ ſegt ꝙ baptiſmꝰ iohis ñ erat iteratꝰ: cũ ab eo baptiʒatos baptiʒari ĩ xp̃o paul⸗ pcepit. 4 Ad obiectũ aũt dõm.ꝙ lzʒ eẽt idẽ venturꝰ in ſubo ꝙ xpᷣs:non iñ eadẽ virtꝰ noĩs.qꝛ in ̊ noĩe xpᷣs tꝛinitas implicite in⸗ telligebot᷑.nõ ſic in h̊ noĩe venturꝰ.⸗ Ad aliud dom eſt. ꝙ eadeʒ foꝛma eſt cũ dicit.in noĩe pa. fi. 2.ſſ.q ⁊ illa q in primitiua eccĩa fuit in noĩe xp̃i · qꝛ implicite ibi intellige⸗ bat᷑ trinitas. JFoꝛma aũt a dño data fuit.ĩ noĩe prĩ̃is ⁊c. 2 ideo maioꝛ ↄueniẽtia qtũ ad h. embꝛũ quartru Onlſequẽter querit᷑ vtꝝ baptiſmꝰ iohis cõ fert grãm. nõ: babet ab bug. In bapti ſmo ĩohis ꝑ intinctõʒ qꝗ ſolũ dabat᷑ ſacra . mentũ.in baptiſmate xpi cũ ſacꝛo etiaʒ res ſacram̃ti ꝑcipit᷑res aũt ſacr̃i ẽgra. ⁊c̃. l Itẽ alibi diẽ Yllie ſolũ ſacrm fuit:ſᷣ remiſſio pctoꝝ ñ fuit.¶ Itẽ maꝛ⸗ ci.j.ſuit iohes in deſerto. Glo. pnĩe baptiſmuʒ dedit.ba⸗ ptiſmũ ĩ remiſſiõʒ petoꝝ tm̃ p̃dicauit:n dedit. Iteʒ. iij. luẽ. Venit foꝛtioꝛ me poſt me.Glo.cito ꝓbauit ſe nõ eſſe xpᷣm:ꝗ viſibili tm̃ officio aq ñ ſ pũſcto baptiʒauit.4 Ytez damal.ſolũ ſacim fuit ibi:ſᷣ ñ remiſſio pctoꝛnʒ. 4. Ytem Aar.j. Ego baptiʒo vos in aq̃: ille baptiʒabit vos ſpũ⸗ ſancto. Et Acẽ.j. JYohes qdẽ baptiʒabat aq:vos aũt ba⸗ ptiz abimi ſpũſancto. ̊ baptiſmꝰ iohis ñ ↄferebat ſpm̃ſ. ͤ nec grãm. 4! Itẽ augꝰ. baptiʒ auit iohes ⁊ baptiʒatuʒ nõ eſt:baptiʒ auit iudas ⁊ baptiʒ atũ ẽᷣ.qꝛ iudas oferebat 9qui tollis Ix. baptiſmũ xpᷣi:iohes vᷣo ñ ↄferebat baptiſmũ xp̃i:ſᷣ tm̃ ba ptiſmũ ſuũ.qꝛ baptiſmꝰ iohis fuit tiñ opꝰ iohis:ſᷣ̊ ablu⸗ tio in baptiſino iude nõ tm̃ fuit opꝰ iude ſß etiã dei opus. 7 Hᷣ qᷓ̃tũ ad ablutõʒz interioꝛc. bapti iohis ñ ablue⸗ bat interiꝰ. ᷓ ñ ↄferebat grãm ¶ Cõt.· ¶ Jr. j. Erat io⸗ bãnes baptiʒãs ⁊ p̃dicãs baptiſmũ pniĩe in remiſſiõz pec catoꝝ.ſᷣ̊ remiſſio pctoꝝ ñ fit niſi ꝑ grãz. igit 1c. ¶ Itẽ ſa cram̃ta ſuccedũt ſꝑ ꝑfectioꝛa ĩ ſignificãdo efficiẽdo · vñ pugo. Que tꝑe poſterioꝛa fuerũt: effectu gẽe ſpualis di⸗ gnioꝛa inueniũt. ¶¶ Iẽ baptiſmꝰ iohis eſt ſacr̃m mediuʒz inter circũciſiõʒ ⁊ baptiſmũ: ſiue int ſacra veteris legis noue.igit᷑ debuit eẽ maioꝛis efficacie ſacr̃is veteris le⸗ gis ⁊ mioꝛis ſacr̃is nouc.⸗ Itẽ qñ baptizatꝰ fuit xpᷣs aꝑ ti ſũt ccli.ᷣ̊ baptiʒ atꝰ fuit baptiſmo iohis.igit᷑ baptiſmo iohis aꝑti ſunt celi. igit᷑ cũ ñ aꝑiant᷑ celi niſi ĩ ſignũ colla tõis gẽe ⁊c. ¶ IStẽ damaſ.purgat iohᷣes ad ſpm̃ ꝑ aquaʒ ſͦ ñ purgat niſi ↄfeꝛẽdo grãzʒ ⁊c 41 JItẽ Aug. 5 donatiſtas Ita credã ioheʒ baptiʒaſſe in aq̃ ĩ remiſſioʒ pctoꝝ: vt ab eo baptiʒatis ĩ ſpe remitterẽt᷑ pcta.ſᷣ ſpes remiſſiõis nul la ẽ niſi ſit Ga remittẽs.q̊ ĩ baptiſino iohis ↄferebat᷑ gra remi ttẽs pcra. ¶¶ Itẽ aug.· ĩ eodẽ. ¶e gſeỹ ↄtẽdat etiã ĩ ba ptiſmo iohis dimiſſa eẽ pcta.hᷣ̊ amplioꝛẽ ſckificatiõez eis q̊s iuſſit apłs baptiz ari denuo ꝑ baptiſmũ eẽ collatã: nõ ago pugnacit᷑.ᷓ ſanctificatio ñ erat ĩ baptiſmo iohis lʒ maioꝛ in baptiſmo rp̃i. ̊ ↄfeꝛebat᷑ ibi Ga. Ytẽ aug. i li. q·no. ⁊ ve. teſia.exponẽs illð. ego baptiʒo ĩ aq̃: ille bapti zabit vos ⁊c̃. Hoc eſt ingt qð dicit ꝑ me remilſio pctoꝝ. nõ tñ dat᷑ ſpũſſanctꝰ vt purificati dicãt filij. B.n.ſaluato⸗ ri reuatũ ẽ vtpote dño.vt filij dei ñ fierẽt miſi accepio a filio dei ſpũſa. Si g remiſſio pctoꝝ ñ dat᷑ ſine gea. ⁊ ꝑ ba ptiſmũ iopis dat᷑ remiſſio pctoꝝ. g illud baptiſina cofe⸗ rebat grãm ¶ Rñſio.ꝙ n fuit ibi collatio gre:ß ſola ab lutio exterioꝛ pᷣpans ad inteꝛioꝛẽ q̃ fuit ĩ baptiſiuate rpi. vñ diẽ Crib.ſpus grãm Hᷣ ſolũ baptiſma bʒ.qð at ẽ iobã nis h̊ munẽ ẽ eſolatũ.. Ad illð qð pᷣmo obiectũ ẽ ꝑ ilið uͦbũ Aldarci. Johes eꝛat baptiʒãs ⁊c. Dicẽdũ q ſenſus ẽ iohes erat baptiʒãs ⁊2 p̃dicas baptiſmũ xp̃i exñtẽ ĩ remiſ ſionẽ pctoꝝ. vñ ly remiſſiõʒ pctoꝝ ñ vtermiat ly bapti⸗ ʒãs:ſ̊ ly baptiſmũ.⁊ dicebat᷑ baptiſmꝰ⸗ xp̃ᷣi baptiſmꝰ pe nitẽtie: qꝛ oꝑtuit aduliũ ꝗ debuit baptizari penitẽ de pec catis getualibo q̃ omilerat. 4¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ſacr̃a ſuccedũt efficacioꝛa.dðm ꝙ G̊ veꝝ ẽ ſacr̃is q̃ erat ad re mediũ oꝛiginalis. vel loquit᷑ de ſacr̃is diſtinguẽtibo legez a lege. vñ illa qᷓ fuerũt in tꝑe legis nature fuerũt mioꝛa: q̃ ᷣo tꝑe legis ſcripte maioꝛa: q ðo tẽꝑe legis gr̃e maxia. Ad illud qð obijcit᷑ꝙ baptiſmnꝰ ẽmediũ ⁊c. Dicẽdũ q mediũ qᷓtũ ad euidẽtiã fuit in ſignificãdo:qꝛ expᷣſſius ſi⸗ ificabat ſacrm erteriꝰ baptiſmũ xp̃i. nõ aũt fuit mediũ ꝙtũ ad efficaciã in efficiẽdo. Ad illð qð obijcit᷑ de apti⸗ one celi.dðm ꝙ celi aꝑti ſunt nõ vᷣtute baptiſmi:ſ xpᷣi ba ptizati:ꝗ tũc otulit virtutẽ regeneratiuã. vñ glo. iij. Ma ibei.ibi: Ecce aꝑti ſunt celi.pʒ adiuiꝰ in celũ ꝑ xp̃m:ꝗ peꝛ adã clauſus fuit.⁊ aliã ibidẽ.flãmã vibꝛãtẽ q via ꝓhibuit oq̃ baptiſmi extinxit. Nẽ celũ aꝑiri ẽ aditũ celi ꝑ bapti⸗ ſmũ dari ondẽ.vñ glo.ibi aꝑti ſunt celi. dicit:ñ tũc prĩo ſibi pàtuere celeſtia vel ſpũſſanctꝰ datꝰ ẽ:ſᷣ̊ nobis ꝑ acce⸗ ptũ baptiſmũ aditũ celi patẽ ſpm̃ſa. dari mõſtrauit.vñ cũ dr.ꝙ baptiſmo iohis aꝑti ſunt celi.ſenſus ẽ.oñſuz fu⸗ it aditũ celi patẽ baptiʒatis.4 Ad illud qð obijcit ꝙ puꝛ get ioh. ⁊c. dõm ꝙ purgatio illa fuit qᷓtũ ad q̃ſdaʒ tene⸗- bras intellectꝰ:q̃s puꝛgauit inſtructõe annexa. Johes eĩ inſtruxit qͥs baptiʒauit de oꝑibus pnĩe ⁊ ĩ fide baptiſi mi xp̃i. xt qð dĩ ĩ glo. Zo. iij. ibi erat iohes baptiʒãs· ꝙ q̃n tu cathecumĩo nõdũ baptiʒatis ꝓdeſt doctria fidei: tatũ ꝓfuit baptiſma iohis añ baptiſma xp̃i.¶¶ Ad illð qð ob icit. ꝙ ſpes reiſſiõis dabat᷑ ĩ baptiſmo ⁊ ita reiſſio. doðm ꝙ ñ ſegꝗt᷑ ſiẽ̃ ibidẽ oñdit᷑imo ipᷣa reiſſio q̃ ſꝑabat᷑ ĩ baꝑti ſmo rpᷣi dabat᷑.vñ ſeqt᷑ ĩ auẽte: vt ĩ baptiſmo dñi id ſiẽt. Aa ſeqᷓns vo d e ill qd diẽ aug. ñ dic aſſeredo:h oñdẽdo ꝙ vtroqʒ mõ pᷣt rñdẽi..¶ Ad alið vo dici pt. ꝙñ ĩ⸗ telligit ꝙ ĩ bap: Jo. daẽt ex vi baptiſmi reiĩſſio: cuʒz illo er vi penitẽtie. vñ dicit᷑. baptiʒabãt ↄfitẽtes peccata ſua. In baptiſmo aũt xpi ex vi baptiſmi dabat᷑ remiſſio ori⸗ ginalis peri. Eel dicit᷑ H:qꝛ ꝑ ioheʒ pᷣdicata eſt remiſſio peccatox. xñ aug. Jo. iij. Ego baptiʒo in pnĩa: ille in re⸗ rat᷑.exquo baptiſma iohis ñ cõſerebat grãm: ad ꝗd erat vtile: Põt dici ꝙ ad pluꝛa. VUnũ eſt ꝙ excitabat baptiʒza tos ad deuotõʒ hñ̃dam. Aliud eſt ꝙ aſſuefaciebat ⁊ ppa⸗ rabat bomies ad baptiſma rp̃i ſuſcipiendũ.Sicut.n.p⸗ ꝑauit predicãdo viã pdicatõi rp̃ᷣi: ita baptiʒãdo pꝑauit viã baptiſmo rpi. verificãs illð malach.iij. Ecce ego mit to angelũ meũ añ te: ꝗ pᷣpabit viã tuã añ te. Lerciũ fuit ad reuocandũ iudeos a circũciſione. ꝛũ quintũ pꝛiat᷑ iohi: cũ.n. nõ in noĩe iohis dato eẽt ſ in noĩe venturi.nõ erat iohis niſi vt bapti antis.eo mõ dici poſſet baptiſmus cephe iſin? vel cut baptiſmmus xp̃i dicit᷑: nõ tm̃ qꝛ in noĩe eius:ſᷣ etiazʒ ga inſtituit. Nidet᷑ ↄtrariũ ꝑ illud qð dicit᷑ in lib.de bapti⸗ ſmo ↄtra donatiſias.vbi dicit. baptiſinꝰ iohis eſt h ſoluz a xpᷣo ↄceſſus.ſ̊ qdð iohes dicit.nõ põt hõ quicqᷓ accipere niſi datũ fuerit ei deſuꝑ. ¶. Itẽ videt ÿ magis cebuit di⸗ ci baptiſinꝰ petri vel pauli cũ ipſi baptiʒaſſent:qᷓ bapti⸗ ſmus iohis.dicit.n.aug.baptiʒauit iohes ⁊ ñ eſt bapti⸗ ʒatũ:baptiʒzauit iudas ⁊ ẽ baptizatũ./ Itẽ iohes euãge⸗ liʒauit iohes baptiʒauit:in vtroq; cooꝑabat᷑ xpᷣs.ſᷣ enã⸗ geliũ appꝛopꝛiat᷑ iohi: ſilłr videt᷑ baptiſmꝰ. vel quare ñ dicit᷑ baptiſmꝰ iohʒis apli ſicut dr euãgeliũ.4¶ Itẽ dz euã geliũ xp̃i ⁊ euãgeliũ iohis: qᷓre ñ ſilr baptiſmꝰ xp̃i ⁊ ba⸗ ptiſinꝰ iohis:ita vt vtrũq; attribuet᷑ auctoꝛi vel vtrunq; miſtro. ¶Rñiſ io. multipler eſt rõ qᷓre baptiſiꝰ qͥ bapti⸗ zauit iohes dicebat᷑ iohis. baptiſi mꝰ qͥ baptiʒ abat petrꝰ nõ dicebat᷑ petri. qꝛ baptiſma n denoĩabat᷑ a diſpẽſatoꝛe hᷣ ab inſtitutoẽ. iohes.n.fuit 2 diſpẽſatoꝛ ⁊ inſtitutoꝛ ba ptiſmi ſui.petrꝰ ſolũ diſpẽſatoꝛ ſui.Iteʒ alia ẽ cã.in ba⸗ ptiſmo iohis vnũ tiñ fiebat.ſ.ablutio exteꝛioꝛ ⁊ interioꝛ. ablutio interioꝛ ꝗᷓ erat prĩcipale⸗ yt qð fiebat ñ eꝛat a petro.vñ qꝗcqd fiebat in baptiſmo iohis ab ipᷣo erat:non ſilr geqꝗꝗ ſiebat in baptiſmo petri a petro.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ 3 h̊ qð diẽ aug. ʒ donatiſtas.ꝙ baptiſmꝰ iohis fu it illi a xᷣo datꝰ. Dicendũ ̈ H ẽ magis ꝓ: qᷓ ʒ.qꝛ hec eſt vna cã qre iohi appꝛopꝛiat᷑qꝛ illi ſoli fuit datũ ſiue oceſ⸗ ſum a dño officiũ baptiʒãdi ſic.vñ aug.ibidẽ.iQulli ꝓp⸗ phetaꝝ nulli ꝓꝛſus hoĩm? 2ceſſuʒ baptiʒaꝛe ĩ aq̃ pnie in remiſſionẽ peccatoꝝ.qð ↄceſſuzʒ ẽ iohi qꝛ miꝛabili gꝛatia ſuſpẽdẽs in ſe coꝛda pploꝝ viã pᷣꝑaret ĩ eis illi:quẽ ſe tan to pᷣqicaret eẽ maioꝛe.¶. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝑ illð ᷣbuʒ aug. baptiʒ auit iohes ⁊ ñ ẽ baptiʒatũ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hẽ magis ꝓpoſitõʒ q; ꝓ. qꝛ ſiẽ ẽ tactũ: ꝓpt᷑ h̊ dicebat᷑ bapti ſmꝰ iohis:qꝛ ꝗcꝗd ſiebat ibi a iohe fiebat.⁊ qꝛ a iohe: P⸗ pter h̊ ñ fuit baptiʒatꝰ ꝗ ab co baptiʒ abat᷑.¶ Ad illð qð poſtea queꝛit᷑ dm.q; euangeliũ ideʒ ẽ qð bonũ nunciuʒ. Munciũ relatõʒ ad dũm hʒ mãdantẽ ⁊ nunciũ tenũcian⸗ tẽ.vñ euãgeliũ ad vruq; hʒ reſpectũ: ꝓpt qð dẽ eẽ ⸗ xpᷣi 2 iohis.Itẽ alit oꝑat᷑ deꝰ ĩ euãgelio aliter ĩ baptiſmo. IJn euãgelio fuit doctrina euãgelica. de⸗ infudit rrntar i mẽ te euãgeliſte ꝗ poſſea eã trãſfudit ĩ mẽtes audiẽtiũ. Ipſa igit᷑ veritas ẽ euãgelica:qꝛ a deo erat ĩ mẽte euãgeliſte dỹ ibi eẽ ipiꝰ dri.qꝛ denũciat᷑ ab ipo euãgeliſta ĩ mẽtes audi entiũ: dr̃ eẽ euãgeliſte.õ ẽ ſic ĩ baptiſmo.ñ eĩ trãſfũdit᷑ mũdicia pᷣmo a deoĩ baptiʒãteʒ 2 poſtea ab eo ĩ baptiʒa tũ:ĩmo ĩmediate gr̃a pᷣmo ⁊ ꝑ ſie purgãs trãſfũdit᷑ ſiue ĩ⸗ ſundit᷑ a deo.qꝛ igit᷑ illð qdð pᷣncipale ẽ ĩ baptiſmo ẽ a xo immediate.ido dʒ baptiiind xp̃ᷣi:ñ petri vel pauli. miſſione.ego regnũ eternũ pdico: ille dat.¶l Si aũt que⸗ nſequẽt querit᷑.quare vnũ baptiſma ap⸗ pollo:cũ ipſi baptiʒarẽt.⸗ Si foꝛte dica⸗ tur ꝙ eius erat tanq; primo introducẽtis ⁊ inſtituẽtis.ſi⸗ EWmIem — — — Mlembꝛüũ ſextũ Egt᷑ inquirẽ ꝗ fuerũt baptiſmo illo bapti⸗ zati. Prio qrit᷑ de xpᷣo ſi baptiʒatꝰ fuerit eodẽ baptiſmo. Scðdᷣo.ſi ↄgruebat illũ ſolo L iohᷣis baptiſmo baptiʒari. Tercio. de cir⸗ cũſtantijs baptiſmi. Quarto. vtꝝ ꝑuuli mulieꝛes ba⸗ ptiʒati fuerũt baptiſmo iohis. ticulus pꝛim2 Irca pꝛimũ ſic. Cũ oĩs xp̃i actõ nza eſt inſiru ctio.ſi baptiʒatus ẽ iohis baptiſmo. nos Vrbem baptizari illo baptiſino. h ñ vgꝛuit: ei ogruebat ꝙ rpᷣ baptiʒaret᷑ illo baptiſmo. 4l Itẽ ſu⸗ cepit circũciſionẽ q̃ alij erat in remediũ culpe oꝛigina⸗ lis. ̊ debuit baptiʒari illo baptiſmate qᷓ erat alijs in re⸗ „ miſſionẽ culpe oꝛiginalis.ſᷣ ̊ ñ fu iſma iohis. ñ debuit illo baptiſmo baptizari d qð dm.ꝙ pluri⸗ bus de cauſis voluit xp̃s baptiʒ aꝛi ⁊ etiã baptiſmo iohis q̃rũ tres tãgũt᷑ in glo.ſuꝑ illud ANar.j. Maptiʒatꝰ ẽ ihs a iohe. vbi dꝛ. ꝙ tribo de cauſis vt vetitatẽ 1 hũilitatẽ im pleret.vt baptiſma iohis appꝛobaret vt ioꝛdanis aquam ſctiſicãs ꝑ de ſcẽſionẽ colũbe:ſpm̃ſa.in baptiſmo eẽ demõ ſtraret. Itẽ aliã cãm tãgit aug. in li.de natura fũmi bo⸗ ni. vbi dicit. ꝙ ille ꝑ quẽ facta ſũt oĩa ab illo ꝗ factꝰ ẽ int oĩa baptiʒari voluit.vt oñderet ñ intereſſe qgs a qͥ bapti⸗ ʒaret᷑ cũ eo baptiſmo qͥ baptiʒatꝰ ẽ phariſei baptiʒẽtur. Mec cuʒ phariſeis dediqret᷑ ülle baptiʒari ſi bhrent hmõi baptiſmũ phariſei a q iſe certi ſacr̃i voluit baptiʒ ari.⸗ idem dꝛ in glo.ſuꝑ illud. angeł ſuis mãdauit te te 76. Aliã etiã cãm tangit aug.in li.q.no.⁊ ve.teſta.vbi dr̃. Saluatoꝛ mũdi inſtituit fieri debere ñ ꝓpteꝛ petᷣm: ꝓpt iuſticiã implendã. Dignũ.n.erat vt exẽplo eẽt futuris fi lija dei:ꝗ ꝑ baptiſmũ filios dei fieri docebat. debuit ĩ le H viſibilit᷑ demõſtrare:qͥ ↄpto credẽtes ſe poſſe inuiſibiliteꝛ ſpm̃ſa. acciꝑe m ſpe hrent.Aliã aüt cãm aſſigt Crib. qꝛe dñns oñſurꝰ mirabilia qdaz ĩ baptiſino ſuo voluit ab ipᷣo baptiʒzari.ſ.qꝛ ioheʒ multom aioꝛẽ qᷓ; xpᷣm exiſtimabãt.⸗ iõ vt hãc opioʒ remoueret: veĩt oñſurꝰ mirabilia q̃ fueẽt qñ baptiʒatꝰ ẽ.vñ diẽ Criß. Cõtigit aũt ⁊ xpᷣm baptiʒaꝛi a iohe.qð magis hãc ceꝛtificabat ſuſ picatõʒ etſi nihil po rũ eẽt. Cogitabãt.n.qmqdeʒ młtoꝝ h vnꝰerat. neq; ei ſi nõ multoꝝ vnꝰ eẽt:ñ vtiq; cũ młtis ad baptiſma veniſſʒ. Ille aũt maioꝛ eo ⁊ multomirabilioꝛ. vñ igit᷑ ne hec opi⸗ nio apud multos exiſteret: celi aꝑiunt᷑ baptiʒ ato co:⁊ ſpũſſanctꝰ deſcẽdit:⁊ vox cũ eo pdicãs vnigeniti dignita tez. Sic 5 aſſignat᷑ diuerſe caule quaꝛe xpᷣs voluit bapti ʒari a iohe.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ ꝑ hᷣ ꝙ baptiʒ atꝰẽ inſiru xit alios ad ſile qð ñ cõgruebat. doᷣm ꝙ; ↄgruebat illo ba ptiſino baptiʒaꝛi qͥ pcta nõ dimittebãt᷑.cuʒ ipſe ñ tm ſine peccato eſſet:ſᷣ etia venit ad tollendũ peccata. ec etiã ẽ ſimile de nobis ꝗ naſcimur cũ pcto. fuit.n. eiꝰ actio q ad hoc nr̃a inſtructõ.Si dñs hũiliauit ſe ad baptiſmũ Fui: nos ꝗ indigemꝰ hũiliemꝰnos ad baptiſin ñ ↄſerui. Pꝛet. iohes inſtꝛuxit q̊s baptiʒauit baptiſina ſuũ nõ ſufficẽ ad ſalutẽ:̊ baptiſma xp̃i. In h̊ aũt ꝙ inſtruxit baptiſma io⸗ hãnis eẽ appetendũ:inſtruxit baptiſma xpᷣi magis appe⸗ ti debere. vn. iij. Math. Ego baptiʒo vos in aq: ipe ba⸗ ptiʒabit vos in ſpũſa.ibi glo.tm̃ coꝛpa lauo: qꝛ peta ſol⸗ uere nequeo.yvt ſicut naſcèdo pꝛedicãdo pcurro:ſic bapti gZando vt penitens quos ego bhoc ſignaculo ab impenitẽ⸗ tibus deceꝛno ad baptiſma xp̃i dirigam. 4 Ad ſecunduz dicenduʒ. ꝙ non eſt ſimile te circũciſione quam ſuſcepit 2 c baptiſmo. Circumciſioneʒ enim non Apter h ſuſce⸗ pit ꝙ erat remotiua culpe oꝛiginalis: ſed vt eam termi⸗ nandaʒ monſtraret ſui ſanguinis effuſione in paſſione. vt habetur ab Oꝛige. cuius arra erat in circumciſione. 7 propter alias cauſas quos tangit Auguſti. ſuper illð Luce. Poſtqᷓ; conſummati ſunt dies octo vt circũcidere⸗ tur. Maptiſma auteʒ iobãnis ſuſcepit vt virtutem aque conferret ſue carnis contactu:2 nos ad baptiſma ſuum bapti⸗ fuerit illäſol⸗ h. Nar desbe; kfien Pni⸗ Kngn alie e . mgin timnien thehiſe llinin igaqun oei dn ſünibo⸗ ertint ſtupt⸗ tizetar. nbmdi zari, 1NKen. dbi d m:kr fmne tbuitite biſbele Enßt tobiß nabar. q fyeit hpttzar⸗ nilpo Neczſi ghenih. ehecopi ato co dignin wadapt Minkn batſlohe eimiin emii ole hift⸗ ni⸗ ſffci tiſnano⸗ bape⸗ lißeba⸗ iaſol/ ſabapt npeni ſetuptti nſocpt e bie⸗ mtem paſtn mnenſme. ſr i 4 mn e nbun ¶Nueſtio dirigeret vt ſacramẽtũ regeneratõis acciꝑemꝰſi icut in ſup̃ dicta tangit᷑ auctoꝛitate. Pꝛet. alia cauſa fuit exemplũ 89 iĩplẽde ꝑfecte iuſticie. que habet᷑.iij.math.cũ dicit.ſic nos decet adimpleꝛe oẽm iuſticiã· glo.ſic decet.i.ꝑ humilitatis exemplũ. Alia glo.ſic decet nos dare exemplũ implẽde oĩs iuſticie vel oẽm iuſticiã.i.pfectã hũilitatẽ. Elnde glo. ſic de cet.i.in ſubdẽdo ſeruo ⁊ inferioꝛi oẽm iuſticiã.i.hũilitateʒ que eſt oĩs inſticia ⁊ ꝑfecta bũilitas.hec aũt ꝑfecta bumi litas fuit in ſubdendo ſe ſeruo baptiʒ anti baptiſmate ĩ di nioꝛi. ſcʒ ꝙ tiñ erat ſacꝛamẽtuʒ. rticulus ſecũdus Einde querit᷑ quare nõſoluʒz xpᷣe baptiʒatꝰfuit aptiſmo Joh. cũ ↄgrueret. ꝙ alius eẽt baptiſ⸗ „mus quo baptizat dñs qui nõ indigebat mun⸗ datione pet᷑i:cũ nullũ haberet:⁊ alꝰ ſuoꝝ qui indigebãt baptiſmo quo pcta mũdabant᷑.¶. Ad qð rñdendũ ꝑ illud qð dicit augu.in li.de baptiſmo ↄtra donatiſtas. Si ioh. ſolum xpᷣm baptiʒaſſet. melioꝛis baptiſmi diſpẽſatoꝛ fuil⸗ ſe ioh. putaret᷑: quo ipᷣe xpᷣe ſolus tinctus eſſet: ꝙᷓ xpᷣi quo xp̃iani tingũtur. Et rurſus.ſi omnes pꝛius baptiſmo ioh. ceinde xp̃ᷣi baptiʒari opoꝛteret:minus plenus minuſq; ꝑ fectus baptiſmus xp̃ᷣi merito crederetur: qui non ſuffice⸗ ret ad ſalutem. rticulus terciꝰ Onſequẽter querit᷑ de circũſtãtijs.ſcʒ illis que circũſtabant baptiſmũ quo baptiʒatꝰeſt. Que⸗ Xritur ꝗᷓ pꝛimo quareſſpũſſanctus deſcendit ſuꝑ xpᷣm̃ in baptiſmo.⁊ quare ſicut colũba.⁊ quare xpᷣe deſcen dit pꝛius in ioꝛdanẽ vt baptiʒaret᷑: ⁊ deinde ſpũſſanctꝰ in ſpecie colũbe:cũ pꝛius ſit vſus eccleſie vt foꝛis ↄſecretur.⁊ ceinde deſcendat baptizando.⁊ quare ſtatim aꝑti ſunt ce⸗ li ſuꝑ eum. quare vox patris facta eſt ad eũ dicẽs.hic eſt filius meꝰdilectus ⁊c . Rñſio vt dicit᷑ in glo.iij. Math. que ad Faʒ ↄtingebãt in baptiſmo illo:miſtica ſunt nobis vnde ad inſſtructõeʒ noſtrã ↄtingebãt.⸗¶ Ad pᷣmũ ꝗᷓ dicen⸗ dum.qꝙ ĩ deſcẽſu ſpũſſancti ſuꝑ eũ:mõſtrabat᷑ ſpm̃ſctẽm da ri in baptiſmo.vñ glo.ibidẽ.tũc nõ pᷣmũ ſibi patuere cele⸗ ſtia vel ſpũſſanctꝰeſt datꝰ:ſ̊ nobis ꝑ acceptũ baptiſmũ adi tum celi pater ⁊ ſpm̃ſcẽm dari mõſirauit.: Iitẽ q̃ſi colũba deſcẽdit.vt baptiʒatos vᷣtutibo fecũdari ⁊ datoꝛis vᷣtutum qualitatẽ ſcʒ mãſuetudinẽ ⁊ ſimplicitatẽ oſtẽdẽt.Vñ glo. Hene ſpũs in colũba que ſimplex ẽ ⁊ mãſueta deſcẽdit: vt ſue nature ſimplicitatẽ.⁊ eũ in quẽ deſcẽdebat mitẽ miſeꝛi coꝛdie pꝛeconẽ datoꝛẽq; indicaret.Silꝛ om̃es baptiſmo re nati. vij. virtutibus in colũba ſignificatis debent repleri. ¶3 ͤQuare rpᷣ̃e pꝛimũ deſcẽdit in ioꝛdanẽ ⁊c̃. hãc queſtionẽ cetermiat beatꝰ ambꝛo.ſic.deſcẽdit xpᷣc.deſcẽdit ⁊ ſpirituſ⸗ ſanctus quare aũt pꝛioꝛ deſcẽdit xpᷣc poſlea ſpũſſanctꝰcum foꝛma ⁊ vſus hoc habeat baptiſmi: vt ante fons ↄſecret᷑ et tũc deſcẽdat baptiʒandꝰ.xpᷣc aũt deſcẽdit:ſecutꝰ eſt ſpiritꝰ ſanctus.vt nõ quaſi ipᷣe ſanctificatõis miĩſterio egere vide⸗ retur:ſed vt ſanctificaret ipe: ſanctiſicaret ⁊ ſpũſſanctus. 4Quare aꝑti ſunt celi ſuꝑ euʒ iam patet rñſio ex dictis. Seo aliã ratõeʒ ponit Cri.dicẽs.vt diſcat qm̃ baptiʒato hoc fit ad ſuꝑioꝛẽ patriã deo vocãte ⁊ ſuadente nihil ↄmu⸗ ne habere ad terra.¶ Ad id qð querit᷑ quare vox pr̃is fa⸗ cta ⁊c. Rñſio.vt ſic oſtẽderet᷑ filios ire ꝑ baptiſinũ fieri fi⸗ lios dei. VUnde glo.ibi.ſic qui baptiʒat᷑ oſtẽdit᷑ filius dei. OQuare aũt hec ↄgruebãt xpᷣo in baptiſmate ſcʒ aꝑtio ce li ⁊ deſcẽſus ſpũſſancti ⁊ vox pr̃is:fuit amotio erroꝛis ꝓpli credẽtis ioheʒ fuiſſe maioꝛẽ xpᷣo vt dicit auctoꝛitas Cribſ. ſupᷣdicta ſcʒ illa.ↄtingit ⁊ baptiʒari xpᷣm a iohe ⁊c̃. rticulus quartus Onſequẽter querit᷑ vt ꝑuuli ⁊ mulieꝛes bapti zati fuerũt baptiſmo ioh. ſic videt᷑.baptiſ⸗ xpᷣi. Sʒ baptiſma xpᷣi dandũ fuit oibo ſcʒ ꝑuulis ⁊ adultis vtriuſq; ſexus.exquo pparatõ vel diſpoſitõ equat᷑ ꝑfecti ns ioh.fuit quoddã pᷣpaꝛatoꝛiũ ad baptiſmũ Ix. oni:videt᷑ ꝙ oĩbo baptiʒandis baptiſmate xpᷣi dandũ erat baptiſma ioh. aũt diſpoſitõ equet᷑ ꝑfectõi in gratuitis videt᷑ ꝑ ſimile ſumptũ in naturalibo in quibo nõ introduci tur niſi precedat diſpoſitõ ſᷣm phᷣm qui dicit in li.de aĩa. actus actiuoꝝ ſunt in patiẽte ⁊ diſpoſito.¶ Itẽ videt᷑ per ſiłe de alijs pparatoꝛijs ſcʒ exoꝛciſino ⁊ catheciſmo. qui ꝑ⸗ uulis ⁊ mulieribo dant᷑: a ſimili videt᷑ de baptiſmate ioh. 4¶ IJtem AMar. j. dicit. Egrediebant᷑ ab illis hieroſolimite vniuerſi ⁊ oĩs regio iudee baptiʒ abant᷑ in illo flumiĩe ioꝛ:⸗ danis ↄfitẽtes pcta ſua.Ecce ꝙ dicit hieroſolimite vniueꝛ ſi ⁊ oĩs regio iudee.¶ Cõtra.baptiſmꝰ iohis fuit baptil⸗ mus penitẽtie.que no erat ꝑuuloꝝ.mar̃.j.Nuit ioh.ĩ deſeꝛ tꝗ baptiʒãs ⁊ pᷣdicãs baptiſmũ penitẽtie in remiſſionẽ pec càtoꝝ. 4l Itẽ baptiſinꝰille dabat᷑ vt eiꝰaſſuefactio alliceꝛet a ritu ⁊ affectu circũciſionis ⁊ pꝛepararet eo ad baptiimma xp̃i.he aũt cauſe nõ habebãt locũ in ꝑuulis.̊ ⁊c̃. ñ⸗ deo ꝙ baptiſmꝰ ioh.nõ dabat᷑ neq; dari debuit ꝑuulis.c⸗ ratio eſi hec.qꝛ baptiſmꝰ ille dabat᷑ ad pᷣparatõeʒ volũta⸗ tis ad baptiſmũ xpi. In iudeis aũt duplex erat im pedimẽ tum ſuſceptõis baptiſma xpᷣi vnũ retrabẽs a ſuſceptõe ſa⸗ cramẽti ſcʒ affectꝰ⁊ aſſuefactõ circũciſiõis. Aliud ĩpediẽs ſuſceptõeʒ rei ipiꝰſacramẽti ſcʒ gre.⁊ hoc erat perẽᷣm acoua le. ꝓpter qð iohes docebat illos quos baptiʒabat penitẽ: ⁊ baptiſmꝰeiꝰdicebat᷑ baptiſmꝰpenitẽtie.vtrũq; iſioꝝ im⸗ pedimẽtoꝝ erat in actuali volũtate que in ꝑuulis nõ eſt: 7 ideo nõ erat cauſa aliqua quare cõueniebat ꝑuulos iſio baptiſmate baptiʒari.¶¶ Ad pᷣmo obiectũ dicẽdũ ꝙ baptiſ ma iohᷣis nõ erat pᷣparatoꝛiũ vniuerſale ad baptiſmũ vni⸗ uerſale:hᷣ̊ ſolũmodo adultoꝝ qui habebãt duo impedimẽ ta iam dicta.quoꝝ neutꝝ ad ꝑuulos ꝑtinebat.iRec ẽ ſimi le de diſpoſitõe naturali ⁊ ꝑfectõe.⁊ diſpoſitõe ⁊ ꝑfectõne que ſunt a volũtaria diſpoſitõe vel inſtitutõe.diſpoſitõ em̃ naturalis que eſt a natuꝛa que agit ꝑ impetũ.equat᷑ ſue ꝑ⸗ fectioni:alia quia eſt ab electõne nequaq;. 4¶/ Ao illud qð obijcit᷑ de alijs pᷣparatoꝛijs ſcʒ exoꝛciſmo ⁊ catheciſmo que adhuc exercent᷑ circa ꝑuulos.Dicendũ ꝙ hoc eſt vt foꝛma vna ⁊ vnus modꝰobſeruet᷑ in eccleſia in miſierio baptiſmi hec aũt ſcʒ catheciſmꝰ exoꝛciſmꝰquaſi ſacramẽtalia erer⸗ centur.ſ̊ baptiſma ioh̊is fuit quoddã genus baptiſmi: nõ ſacramẽtale baptiſmi xp̃i. ¶ Oe mulieribo põt dici.opinã do nõ aſſerendo ꝙ nõ baptiʒabant᷑ illo baptiſmo:tũ pter honeſtatẽ maxima em̃ eſſet inhoneſtas ⁊ valde indecẽs mu lieres denudari coꝛam viris et in loco ad quem erat con⸗ fluxus multitudinis viroꝛum.tũ quia nõ opoꝛtuit illas re uocari a ritu circũciſionis: erquo non fuerunt circumciſe tum quia exemplum viroꝝ allexit illas ad volendũ bapti ʒari baptiſmo xp̃i.¶ Ad aliud quod obijcitur ꝑ illud ver⸗ bum.j.mar. Egrediebant᷑ ad illum hieroſolimite vniuerſi ⁊c.dicendũ ꝙ fit ibi diſtributõ ꝓ viris.⁊ eſt acoomoda di ſtributio.i Qon eſt em̃ credibile ꝙ oẽs iudei fuerunt bapti ʒati illo baptiſmate:̊ maioꝛ ꝑs. Mlembꝛũ ſeptimu,z Hnſequẽter querit᷑.vtrũ baptiʒatos baptilſ⸗ mo JYohis opoꝛtuit baptiʒari baptiſmo xpᷣi vniuerſaliter.dico ꝙ ſic. Auguſ.baptiʒauit 2 iohᷣs ⁊ nõ eſt baptiʒatũ: baptiʒauit iudas et eſt baptiʒatu. Si igit᷑ nõ eſt baptiʒatũ: opoꝛtet baptiʒari 4 Item JYJoh. iij. Erat iohes baptiʒãs.glo.quãtũ cathecu⸗ minis nondũ baptiʒatis ꝓdeſt doctrina fidei.tãtum ꝓfuit baptiſma ioh̊.añ baptiſma xp̃i qꝛ ſic illis ⁊c. Sʒ opoꝛtuit cathecumĩos nr̃os baptiʒari baptiſmo xpᷣi.igit᷑ ⁊c.¶ Itẽ aug. ſuꝑ Joh.v. in omelia dĩc. Qui baptiʒati ſunt a iohe: baptiſmꝰeis nõ ſufficit.ꝗ̊ baptiʒãdi ſũt baptiſino ꝗ ſuffici⸗ at icʒ xp̃i.¶ Itẽ.iij.encheridion.nõ regenerabãt᷑ baptiſmo iohis.q̊ baptizati illo:erãt adhuc regeneꝛãdi.⸗ Idẽ vide ex hugo.qui dicit.ꝙ in baptiſmo ioh. fuit ſolũ ſacramẽtũ p remiſſio pctoꝝ nò fuit.⸗! Itẽ YJohᷣ.xiij. Qui lot?eſt nõ in diget niſi vt ⁊c.ibi glo.his verbis intelligimꝰ baptiʒatos apłos:⁊ ſi nõ legamꝰvbi vel qñ.ſᷣ̊ mgr̃ biſtoꝛiaꝝ in pꝛimo ca.act.dicit.de qbuſdã ſatis videt᷑ ꝙ de baptiſmo ioh.fue rũt baptiʒati vt de andꝛea philigpo ⁊ petro. de quibooſiat ꝙ fuerũt eiꝰ diſcipuli.igit᷑ ⁊ baptizati baptiſmate iohᷣ.de⸗ bebãt baptiʒari baptiſmno xpᷣi.ſicut illi diſcipuli qui fuert baptiʒati baptiſmo iohis ⁊ nihilominꝰ baptiſmate xp̃i. Stẽ aug.ad ſiluanũ. Maptiſma a deo ipᷣa doctrina apli⸗ ca ↄmendat:vt Coꝛneliꝰcẽturio ⁊ qui cũ illo erãt etiã iam accepto ſpũſancto fuerãt baptizati.gᷓ cũ in baptiſmo iohᷣ. non ↄferebat᷑ ſpũſſanctꝰ:multofoꝛtiꝰbaptiʒati baptiſmate ioh. debẽt baptiʒzaꝛi/¶ Cõ tra. Hieꝛo.ſuꝑ JYohel.c.vlti.ibi Effundaʒ de ſpũ meo dicit.Qui dicit ſe credẽ in xp̃ᷣm ⁊ nõ credit in ſpiſctm:nondũ habet claros oculos vt videat ſa lutare dei. Vñ baptiʒati a iohe in nomie vẽturi.i.dñi ihu (qꝛ dixeꝛũt.Sʒ neq; ſi ſpũſſanctꝰẽ audiuimꝰ)iteꝝ baptiʒa bant᷑.ĩmo veꝝ baptiſma accipiũt.Aſſignat igit᷑ hieꝛo.ra⸗ tionẽ ſcʒ quare iterũ baptiʒati ſũt ſcʒ qꝛ nõ habebãt fidem ſpũſſcti. AUnde dicit.qꝛ dixerũt.ſ̊ neq; ſi ſpũſſanctꝰeſt audi uimiteꝝ baptiʒat᷑:git᷑ videt᷑.ꝙ baptiʒatos baptiſmo io⸗ hã.nõ ſꝑ opoꝛtuit baptiʒari baptiſmo xp̃i.⸗¶ Ite Act. viij. NQui cũ veiſſent oꝛaueꝛũt ꝓ ipᷣis vt accipeꝛẽt ſpm̃ſctẽm.glo. ibi. Jam eĩ ſola aqua fuerãt baptiʒati.¶ IJtẽ eodẽ.iNõduʒ eĩ venerat ĩ quẽꝙᷓ illoꝝ.ſ̊ baptiʒati tm̃ erãt ĩ noĩe ihu.glo. ibi ancti ĩ aqua tm̃ nõ in ſpũſcto.⁊ ſeꝗt᷑ ibi ĩ textu.tũc im⸗ ponebãt manꝰſuꝑ illos ⁊ accipiebãt ſpm̃: hic habet᷑ ꝙ ba⸗ ptiʒati baptiſmo ioh.ñ baptiʒabãt᷑ ab apłis: ſ̊ recipiebãt ſpm̃ſctm ꝑ impoſitõeʒ manuũ aplłoꝝ.exqͥ ptʒ ꝙ nõ fuit ne ceſſe baptiʒatos baptiſmo ioh.baptiʒari baptiſmo xp̃i. Si dicẽt᷑ ꝙ apli baptiʒauerũt eos licʒ ̊ nõ dicat ſcꝛiptu ra.hoc eadem facilitate ↄtẽpnit᷑ qua ꝓbat᷑.exquo nõ habʒ auctoꝛitatẽ a ſcriptura vel ab aliquo erpoſitoꝛe.¶¶ Itẽ. xix Acxt᷑.legit᷑ paulũ baptiʒaſſe baptiʒatos baptiſmo ioh. In viij · eiuſdeʒ legit᷑ baptiz atos a iohʒe ſolũ recepiſſe ſpm̃ſcłm impoſitõeʒ manuũ: ⁊ nõ fuiſſe baptiʒatos baptiſmo rp̃i exquo ptʒ ꝙ nõ fuit neceſſe ꝙ baptiʒati baptiſmo ioh.ba⸗ ptiʒarent᷑ baptiſmo xp̃i:exquo apli quoſdã baptiʒauerunt quoſdã nõ.¶¶ Itẽ męr in. iiij.· di.ij. determinat ꝙ baptizati baptiſmo ioh.neſciẽtes ſpm̃ſcẽm eſſe:ſᷣ ponẽtes ſpem ĩ ba⸗ ptiſmo ioh.baptiʒati fuerũt ĩ baptiſmo xp̃i: illi qui ſpem nõ poſuerũt in baptiſmo ioh.patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſctm cre⸗ cæbãt:nõ poſi baptiʒati fueꝛũt.ſ̊ impoſitõe manuũ ab apo ſtolis ſuꝑ eos ſpm̃ſctẽm receperũt.Si ↄſtat ſi nõ eſſet eis ſa lus ſine baptiſino xpᷣi: baptiʒati eẽnt ab aplis.igitur ⁊c. Item Yoh.iij. ¶ Aſi quis renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpũſcto ex hoc verbo ptʒ ꝙ renaſci ex aqua ⁊ ſpũſcto ſufficit ad ſa⸗ lutem. Sʒ baptiʒati a iohe erãt aqua baptiʒati 2 poſt im⸗ poſitõe manuũ ab aplis receperũt ſpmſctm:̊ erant aqua baptiʒati ⁊ ſpũ.igit᷑ nõ erãt baptiʒandi.⸗!.Stem augu. ba ptiʒauit iudas ⁊ eſt baptiʒatũ.̊ conſtat ꝙ boc nõ fuit ꝓpt᷑ bonitatẽ ꝑſone ſed ꝓpter mĩſteriuʒ qð habuit a dño.Sed ioh.baptiſta receperat mĩſteriũ a dño. Vnde Hugo.con⸗ tra donatiſtas.i Qulli ꝓphetaꝝ nulli proꝛſus hominũ ĩ di⸗ uinis ſcripturis conceſſuz eſt baptiʒare in aqua penitẽtie in remiſſioneʒ peccatoꝝ:quod iohãni ↄceſſuʒ eſt. 4. Item aque habebãt vim regeneratiuã.⁊ iohes baptiʒabat in no mine venturi.i.xp̃i que fuit foꝛma pᷣmo tꝑe aploꝝ ſcʒ ba⸗ ptiʒo te in noĩe xpᷣi.igit᷑ vt videt᷑ in baptiſmo ioh.fuit quic quid neceſſariũ fuit in baptiſmo ſimpliciter ¶ Rñſio. cõ⸗ munis opinio ẽ ꝙ oẽs baptiʒati baptiſmo iołᷣ. rebaptizã⸗ di ſũt.⁊ ꝙ opinio mgri in ſentẽ.eſt falſa in pte iſta.⁊ ꝙ ma le intellexit Hieꝛo. licʒ em dixerit Hieꝛo. ꝙ illi qui nõ ha⸗ buerũt fidẽ ſpũſſct᷑i rebaptiʒadi ſi unt:non ꝓpter hoc conſe⸗ quens eſt.ꝙ illi qui babuerũt nõ erant rebaptiʒandi.Qõ em̃ intendebat dicere illud cũ pciſione ſed ſimplicit. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ quidam baptiʒ ati ba ptiſmo ioh.non fuerunt baptiʒati ab aplis vt babet᷑ Act᷑.viij. Dicũt ꝗꝙ hoc nõ eſt rerum licet ibi nõ legatur.multa em cõtigerunt que nõ ſuut ſcripta.ſicut eſt de baptiſmo apkoꝛum vt dicũt ex⸗ poſitoꝛes ꝙ baptiʒati fuerunt:licet nõ legatur vbi ⁊ quan d. vt patet ex quadã glo. Joh.xiij.ſuꝑ illud qui lotꝰeſt ⁊c. Ao illud quod obicitur. ꝙ baptiſmate ioh.renaſceban tur aqua:poſt impoſitõeʒ manuũ ſpũſſ.a in his duobo cõ⸗ tigit quod ad eſſe requiritur baptilmi. ſcʒ quod bhabet᷑.iij. JYoh.ſQiſi ꝗs renatꝰfuerit ex aqua ⁊c. DSicendũ ꝙ bapti⸗ ʒati baptiſmo ioh.nõ fuerũt renati aqua:ſᷣ ſoluʒ aqua ex⸗ terius abluti.renaſci em̃ dicit quanda natiuitatẽ ſpũalem que ſequit᷑ ad natiuitatẽ nature.que quidẽ eſt ex quadam reꝑatõe imaginis in aĩa ꝑ imp̃ᷣſſionẽ caracteris:⁊ collatõ⸗ nem gre tollẽtis culpã ⁊ expediẽtis aĩaʒ ad oꝑa virtutum Imßpſſio at᷑ caracteris ẽ ex aqua vᷣbo vite ſanctificata. In⸗ fuſio em̃ gr̃e ẽ a ſpũſcto ĩmediate. Impᷣſſio hmõi nõ fiebat in baptiſmo ioh.vñ eo nõ renaſcebat᷑ eo mõ qͥ in baptiſmo rpᷣi renaſcit᷑ ex aqua.¶ Ad illud qð obijcit᷑.q; ioh. habuit miſteriũ baptiʒãdi a dño ⁊c. Dicẽdũ ꝙ veꝝ eſt.ſ̊ nõ ad ba ptiʒandũ ſpũ:ſp̊ ſolũ officio viſibili.ñ.iij CLuc. AVenit foꝛ tioꝛ me.glo.Cito pbauit ſe nõ eẽ xpᷣm: qui viſibili oꝑatur tm̃ officò.aqua nõ ſpũ baptiʒat qdð ſoliꝰẽ xp̃ᷣi.¶¶ Itẽ bapti⸗ ʒare in noĩe venturi nõ expᷣſſt foꝛmã traditã a xpo ſicut in noĩe rpᷣi. In noĩe em̃ rpᷣi expᷣſſa eſt ip̃a trinitas.vt cũ dici⸗ tur baptiʒo te in noĩe pa.⁊ fi.⁊ ſpũſſ.xpᷣc em̃ quodãmõ tri nitatẽ dicit:qꝛ vnctũ a quo:⁊ ꝑ quẽ:qð nõ facit nomẽ ven⸗ turi.licet em̃ erat idem in ſe nomẽ venturi ⁊ nomẽ xp̃i:ni hilominꝰaliud fuit qtum ad nomĩs expᷣſſionẽ.¶ Sʒ quia ita manifeſte ↄtradicere magiſtro in ſentẽ. a⁊ ita ſubterfu⸗ gere verba Hieꝛo.⁊ ea que ſatis euidẽter inſinuant᷑ ĩ ſcri⸗ ptura.vt Act᷑.viij.videt᷑ incõueniẽs:ideo aliter ſine piudi cio dicendũ videt᷑ opinãdo tñ nihil aſſerẽdo. vt dicat᷑ mgĩr ſicut ⁊ Hieꝛo.tangit.⁊ vult ſcriptura.ꝙ illi qui hbabebant fidem ſpũſſcti.nec errabãt ponẽtes ſpem ĩ baptiſmo ioh.ñ erãt rebaptiʒãdi baptiſmo xp̃i neceſſario.⁊ hoc dico ſi ma nuũ impoſitõe receperũt ſpinſcẽm. Si eĩ habebãt ſidẽ ⁊ cũ hoc acceperũt ſpm̃ſctm ita ſcʒ ꝙ acceptõ ſpũſſcti euidẽti ſi gno in eis emicuit:quis nõ dicẽt eos gr̃aʒ habẽ ſufficiẽteʒ ad ſalutẽ? vnde Act᷑.viij.ibi ⁊ accipiebãt ſpm̃ſctᷣm dic glo. ꝙ manifeſtabat᷑: eo ꝙ linguis varijs loquebãt᷑. vt em̃ dicit HBeda.ſuꝑ illud Act᷑.ij. Ceperũt loqui varijs linguis. va⸗ rietas linguaꝝ dona ſigniſicat gr̃aꝝ. Dico igit᷑ ꝙ ſicut añ paſſionẽ xpᷣi ſimul cucurrerũt circũciſio ⁊ baptiſmꝰ. vteꝛ q; efficaciã habuit:ſilꝛ dico poſi ꝑ aliquod tpᷣus ſimul cu⸗ currerũt baptiſmꝰ flumis ⁊ flamĩs. Haptiſmꝰ flamiĩs fie⸗ bat ꝑ impoſitõeʒ manuũ ab aplis fidelibo.Dicendũ igit᷑ ꝙ in pᷣmitiua eccłia fideles recipiẽtes ſpm̃ſctẽm ꝑ impoſitõ nem manuũ:baptiʒati fuerũt baptiſmo flamĩs.4¶! Ad illa que obijciuntur.ꝙ baptiʒ auit ioh.x nõ eſt baptiʒatũ.⁊ q; baptiſmꝰioh.nõ ſufficiebat ⁊ hmõi alia. Dicendũ ꝙ h̊ ve⸗ rum eſt.nibilominꝰbaptiſmꝰioh̊.cũ impoſitõe manuũ ab aplis fidelibo ſufficiebat ad ſaluteʒ. VUnde bene veꝝ eſt 12 baptiſina ioh.nõ ſuffecit ad ſalutẽ: ſ̊ opoꝛtuit alio baptil⸗ mo baptiʒari ſcʒ baptiſmo flamĩs vel flumis vel ſanguis. baptiſmate em̃ flamis baptiʒabãtur fideles ab aptis ĩ im⸗ poſitõne manuũ.q Ad illud quod obijcit᷑ de aplio.ꝙ erãt baptiʒ ati baptiſmo ioh.⁊ nihilominꝰbaptiſmo xpᷣi. Dicẽ/ dum ꝙ hoc nõ fuit debito neceſſitatis ſi potius debito equi tatis.de bono em̃ fuit ⁊ equo:ꝙ illi qui debebant alios ba ptiʒare:ꝙ eodem baptiſmo baptiʒzati eſſent. Dicitur autẽ pᷣmo Act᷑. Tos quidẽ baptiʒabimi ſpũſancto.glo. Hede. ↄueniens erat eos baptiʒatos eſſe qui baptiʒabant alios. 4¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ coꝛneliꝰ⁊ qui erant cũ illo acce pto ſpũ fuerũt baptiʒati:dicendũ ꝙ hoc nõ ꝓbat ꝓ nõ fue⸗ rat alia via ſalutis.diuina em̃ ꝓuidẽtia multuplicit᷑ ĩ tem poꝛe illo ſcz in initio eccłie ꝓuidit humane infirmitati.vt eĩ tactũ eſt ſupꝛa ſᷣm Hugo.n initio ecclie vetera ſacmẽ: ta ⁊ noua ſimul cucurrerũt.vt añ paſſionẽ xp̃i noua incho⸗ ata ad ↄſuetudinẽ ⁊ poſtmodũ vetera tolerata.ſᷣm diſ pẽſa tionẽ:ſic dici põt de baptiſmo flumis ⁊ flamĩs.ꝙ ſiml duo cucurrerũt aliquo tꝑe.baptiſmꝰ ſcʒ flumĩs lege nccitatis: baptiſmꝰſlamis pꝛiuilegio diſpenſatõis.cuiꝰ diſpẽſatõis fuit ſignũ euidentia acceptõnis ſpũſſancti.ſicut inſinuat᷑. viij. act. Vnde quãdo ĩnotuit apłis aliquos fideles bapti ʒatos a iohe acciꝑe ſpm̃ſanctũ: nõ curauerũt illos bapti⸗ ʒare.iõ eĩ memi me inueniſſe aliqͥs baptiʒatos ab aptis poſt receptõeʒ ſpũſcti ꝑ impoſitõeʒ manuũ ᷑ vel pꝛimo ba ptiʒati ſunt ⁊ pꝰᷣ ꝑ impoſitõeʒ manuũ receperũt ſpm̃ſc᷑m. vt. xix. Act᷑.vel receperũt ſpmſctẽᷣm ꝑ ĩpoſitõeʒ mannũ ⁊ nõ uis e ſicutei 1.,ze mnyl a⸗ nis ſie⸗ iige. poſitõ ſdilla 1 gb non ab⸗ eneſ Sn ungus. pheiin⸗ Herit i Di⸗ bitotg alion iiurei .Bee Nrolos. ooe noͤſye⸗ kiten tati. ſaemẽ⸗ lincho⸗ diſpeſa mlouo litans eſato ſui⸗ ebaft gbee⸗ Pnſ ino iin. no ¶ Mueſtio baptiʒati poſtea vt.viij. act. ¶ Sʒ obijciet gs illud Yoh.iij Ali ꝗqs renatꝰfuerit ex aqua ⁊c. Itẽ Mar.vlti.Qui cre⸗ diderit ⁊ baptiʒatꝰfuerit ⁊c.nõ dicit ꝗ crediderit ſaluꝰeꝛit H ⁊ cũ hoc baptiʒatꝰ fuerit. Rñſio bugo vetermiĩat hãc q ſtionẽ. Si ꝗs poſt indictũ publice ꝓpoſituʒ baptiſmatis ſacramẽtũ ſaluari poſſit niſi actualit ſacramẽtũ baptiſini ſuſciꝑet.qꝛ quidã ponebãt ꝙ ſi quis haberet fidẽ pfectam ſpem ⁊ caritatẽ ⁊ alia q̃ requirit ſtatꝰpenitẽtie: nõ ſaluare tur niſi haberet ſacramẽtũ baptiſmi. ꝓpter illã dñi ſnĩam NAiſi gs renatꝰfuerit ⁊c. Pꝛimo igit᷑ dicit bugo ad incõue niens hoc poſito.qꝛ nõ ſaluaret᷑ hõ.eiſi ſanguinẽ funderet ꝓ dño.qꝛ q dñs dixit.Qiſi ꝗs renatꝰ fuerit ⁊c. nõ addit vel effuſo ſanguinẽ vite. Poſi determĩat quõ debeãt intel⸗ ligi hmõi veꝛba dicta a dño.qꝛ etſi aliqd dicat᷑ a dño abſo lute ſine omi additõne:coartat᷑ intellectꝰilliꝰverbi ex alio alibi dicto. Exemplũ eiꝰtale ẽ.dñs dixit.iij.ioh.iQAiſi ꝗs re natꝰfuerit ex aqua ⁊ ſpũ ⁊c̃. Alibi ſcʒ Joh.xj.dixit. Qui credit ĩ me nõ moꝛiet᷑ ineternũ. vnũ igit᷑ verbũ ꝑ aliud co⸗ artat᷑.vñ licet dñs dixerit. Qiſi ꝗs renatꝰfuerit ⁊c.abſolu te ⁊ ſine additõe:nibilominꝰreferẽdꝰẽ intellectꝰilliꝰad veꝛ bũ dñi alibi dictũ ſcʒ.ꝗ credit ĩ me nõ moꝛiet᷑ ineternũ.vñ/ intelligit᷑ illud verbũ dni.Aſi ꝗs renatꝰ fuerit ⁊c̃.niſi ſal uetur fide xp̃i.qð habet᷑ ex illo verbo dñi ſcʒ.qui credit in me nõ moꝛiet᷑ ineternũ.¶ Item ſuppoſito ꝙ baptiʒati ba⸗ ptiſmo iohis habẽtes fidẽ trinitatis.etſi receperãt ſpm̃ſan ctum ꝑ impoſitõʒ manuũ:nihilominꝰſunt baptiʒãdi.i õ Apter boc falſuʒ eſt qð dicit męr in.iiij.ſen.qꝛ nõ dicit ꝙ n ſint baptiʒãdi baptiſmo xp̃i:ſᷣ dicit ꝙ nõ ſũt baptiʒ ati pꝰ: H ꝑ impoſitõeʒ manuũ ⁊c̃.qð quidẽ veꝝ eſt vt ex textu.vij Act᷑.euidẽter ptʒ.Ende mꝗr non dicit.niſi qð haberi pot ibidẽ. Qui aũt ponũt ꝙ nõ ſufficit baptiſmꝰ ioh.cum file trinitatis ⁊ receptõe ſpũſſancti:dicãt quare apłi miſeꝛunt illos baptiz are? Si dicãt ꝙ baptiʒati fuerãt:hoc eadẽ fa⸗ cilitate ↄtẽpnit᷑ qua ꝓbat᷑.cũ hoc ex aliquo auctoꝛe vel au ctoꝛitate ñ habeat᷑. Itẽ impoſitõe manuũ nõ impᷣmebat᷑ caracter neq; in baptiimo ioh̊. Si igit᷑ hoc requirit᷑ ad di ſcretionẽ gregis dei a grege dyaboli:videt᷑ ꝙ nõ ſuꝓleue⸗ rint neceſſitatẽ baptiſmi baptiſmꝰ ioh̊.⁊ impoſitõ manuũ Rñſio ꝙ veꝝ eſt ꝙ nõ impᷣmebat᷑ caracteꝛ baptiſmi.nihilo minus fide ⁊ gr̃a recepta in impoſitõe manuũ diſtinctõeʒ habebãt.nec requirit᷑ diſtinctõ caracteris baptiſmatis ad ſalutẽ:qꝛ multi ſalui facti ſũt baptiſmo flamĩs ⁊ ſanguĩs. Itẽ duplex erat defectꝰin aliquibo accedẽtibo ad fidẽ.do ctrina apłoꝝ ſcʒ ⁊ ſidei ⁊ gre.qꝛ nec habebãt noticiã credẽ darum.nec gr̃aʒ gratificãtẽ.̊ faciliꝰ poterãt ſubuenire de fectu incredulitatis qᷓ; carẽtia gre:igit᷑ ſi impoſitõe mannu um nõ poterãt ſubueire mĩoꝛi:multoſoꝛtiꝰnec maioꝛ. Rñ ſio ꝙ inſtruẽ incredulos ĩ fide hoc erat diſcipuloꝝ ⁊ apło rũ.nõ ex aliquo officõ excellẽti vel dignitate.ſicut mõ ↄfir mare nõ eſt niſi ẽoꝝ.vñ ratõe dignitatis ⁊ officij indultiũ fuit illis a dño: vt ꝑ impoſitõeʒ manuũ ſuaꝝ illi quibo im ponebãt reciꝑent ſpm̃ſanctũ.Vnde ſupꝓpletõ illiꝰ defectus fuit a dxeo auctoꝛitate:licet quodãmõ miſterio ab hoĩe. ¶ Mebꝛum octauum Onſequẽter querit᷑ de inſtitutione baptiſmi ioh. Et querit᷑ vtrũ fuit inſtitutꝰ a deo vel a iohe.& aũt a deo videt᷑ ſic. Ille rei inſtitu⸗ toꝛ eſt:cuiꝰpᷣcepto ⁊ auctoꝛitate res fit. Sed ductoꝛitate vñi ⁊ pᷣcepto baptiʒabat:vñ ioh̊.j. Qui miſit me baptizare ille mihi dixit ⁊c. ꝙ̊ iopſs miſſus a deo baptiʒabat ⁊c̃.¶¶ Itẽ baptiſta ſiue baptiʒatoꝛ ẽ nomẽ offi⸗ cij ⁊ officij honoꝛabilis.Sʒ nemo aſſumit ſibi honoꝛeʒ.v. ad heb. alioꝗn eẽt vſurpatõ qð nõ fuit ĩ iohe: ioh.faciꝰ fuit baptiſta a dño⁊ ab eo inſtitutꝰad baptiʒãdũ.ᷓ baptiſ mus fuit inſtitutꝰa deo. Cõtꝛa.ſi baptiſmꝰioh̊.eẽt inſtitu tus a dño.denoĩaret᷑ ab eo ⁊ nõ a iohe: ſicut ptʒ de baptiſ mo yp̃i.dabat᷑ em̃ baptiſmꝰxpᷣi a petro ⁊ paulo:tñ denoĩa bat᷑ a xpo ꝗ fuit inſtitutoꝛ:⁊ nõ ab eis.a ſilłi videt᷑ de ꝓpoli A aptizat? n 7 ceſſauit baptiſmꝰ ioh.¶ Itẽ exnte vitate dʒ ceſſaẽ vm bꝛa ſiue figura.baptiſmꝰ ioh.fuit vmbꝛa baptiſmi xpi ig F. to. 4 Vtẽ ſi inſtitutꝰeẽt a dño: ſlaret adhuc nec ceſſaret io⸗ hãne nõ ſtante.ſ̊ ceſſauit ſiatim q iohes miſſus fuit ĩ car⸗ Ur. cere.ſicut dicit Cri.ſuꝑ ioh: fuit inſtitutꝰa iohe. Rñ⸗ ſio m opinionẽ antiquoꝝ.ꝙ ioh.fuit inſtitutoꝛ baptiſma tis ſui.vtpote qui foꝛmã in nomie venturi poſuit qdð intel⸗ ligendũ eſt miſterio:dñs vᷣo auctoꝛitate.⁊ hoc ↄcludit pri me ratõnes.Cuiꝰenim pᷣcepto res fit:eius auctoꝛitate fit. nec ille qui auctoꝛitate ⁊ pᷣcepto ſuꝑioꝛis facit rem:vſuꝛpa toꝛ dicendꝰ eſt.licet em̃ dñs eſſet inſtitutoꝛ auctoꝛitate:nõ tamen ab eo denoĩabat᷑.ſᷣ̊ a iohe.qꝛ quicꝗd in illo fiebat.a iohe fiebat vt dictũ eſt:⁊ qꝛ ſoli iohi officiũ baptiʒãdi fuit ↄceſſum. VUnde aug.ↄtra donatiſtas.i ulli ꝓphetaꝝ nulli pꝛoꝛſus hoĩm in diuinis ſcripturis eſt ↄceſſuʒ baptiʒare ĩ aqua penitẽtie ĩ remiſſionẽ pctoꝝ: qð ioh̊.ↄceſſuʒ ẽ. Pꝛet. no ↄueniebat ꝙ denoiaret᷑ a xpᷣo:ne ofũderet᷑ nomẽ baptiſ moꝛum ſcʒ xpᷣi⁊ iohis.¶] Ad illud quod obijcitur.ꝙ deſi⸗ nente iohe deſinebat baptiſma iohis ⁊c. Dicenduʒ ꝙ hoc fuit quia illi ſoli ↄceſſum fuit a dño officiuʒ illud ſicut pa tet ex verbo augu.pꝛedicto. embꝛuũ nonũ Onſequẽter queritur de ceſſatione baptiſmi ioh.Et pꝛimo vtrum debuit ceſſare.Secun⸗ do quando debuit ceſſare. * rticulus pꝛumus Rimo querit᷑ vtꝝ debuit ceſſaꝛe.Et videt᷑ ꝙ ſic Augu.oↄtra donatiſtas.accepit h.i.mĩſterium baptiſmi ioh̊. certe diſpẽſatõis gẽa nõdiu man ſurũ ſ̊ quãtũ ſatis eẽt ad ꝑandũ viã dño:cuiꝰeũ pᷣcurſoꝛeʒ eẽ oꝑtebat.¶ IOtẽ aug.ð donatiſtas.Si oẽs pꝛiꝰ baptiſmo ioh.deinde xpᷣi baptiʒari oꝑtet:minꝰ plenꝰminuſq; ꝑfectꝰ baptiſmꝰrp̃i videret᷑ meꝛito ꝗ nõ ſufficẽt ad ſalutẽ.ꝗᷣ nõ de buit ſił currẽ cũ baptiſmo xpᷣi.q̊ debuit ceſſare.Cõtra. ſuꝑ illud Joh.iij.veniebãt ⁊ baptiʒabãt᷑.glo.quatũ cathe cumĩs nondũ baptiʒatis ꝓdeſt doctrina fidei:tãtuʒ ꝓfuit baptiſma ioh̊.ante baptilma xpᷣi.igit᷑ vt videt᷑.ſicut nõ ceſ ſat catheciſmꝰſ currit cũ baptiſino:ſilꝛ ⁊c᷑.¶ Steʒ aug.li. q.no.⁊ ve.te. Mapꝑtiſma ioh.ceptũ nõ ceſſauit.ſᷣ additũ eſt ei qð deerat. Rñſio.ꝙ ceſſare debuit:ſic pᷣparatõ ceſſare debet exiſtẽte pfecto cuiꝰeſt oꝑatio.q¶ Ad üllud qð obijcit᷑. ꝙ nõ debz ceſſare ſic̃ nec catheciſmꝰ.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſimile. i eceſſaria em̃ ẽ inſtructõ fidei debẽtibo acciꝑe ſacramẽtũ fidei.fides aũt docet᷑ ĩ catheciſmo.baptiſma ioh̊.excitans ad baptiſma xpᷣi ꝑ exemplũ nõ eſt neceſſariꝰ illecta eccłia ad deſideriũ baptiſmi ex ↄgnitõe effectꝰ ⁊ nccitatis baptiſ mi.qꝙ aũt ↄꝑat᷑ catheciſmo.h̊ nõ ẽ ratõe qua erat baptiſmꝰ H qꝛ ioh.baptiʒãdos inſtruxit:⁊ ad ea que erãt neceſſaria ſaluti allexu.hoc ptʒ ex hoc qð ſequit᷑ in glo.que eſt.quia ſicut iſte pᷣdicabat penitẽtiaʒ.⁊ baptiſmũ xpᷣi pnũciabat ⁊ agnitõez veritatis que mũdo apparuit.attrabebat:ſic mi⸗ niſtri eccleſie pᷣmo erudiũt veniẽtes ad fidẽ.poſt pcta eoꝝ redarguũt.de inde in baptiſmo xp̃ᷣi remiſſioneʒ ꝓmittũt.⁊ ſic in cognitõeʒ ⁊ dilectõeʒ veritatis attrabũt.4: Ad illð ꝙ baptiſma xpᷣi ceptũ nõ ceſſauit.dicẽdũ ꝙ hoc dicit eo ſen ſu quo dicit᷑ lex moyſi nõ tollit᷑ ů adimplere lege ꝑfectoꝛe ſuccedẽte. Vnde aug.li.q.no.⁊ ve.te.Int᷑pᷣtatõ acceſſit ad baptiſmũ ioh.cũ ſignificatõe latẽtis dudũ miſterij.acceſſit ⁊ ampliꝰ donũ vt baptiʒati accepto ſpũſancto ſint filij dei. amplificatũ eſt ꝗ̊ nõ euacuatũ.hec augu.his verbis notat᷑ adimpletõ illius qᷓtum ad foꝛmam ꝑpfectioꝛẽ cum dicit᷑ in/ terpᷣtatio acceſſit.quia ioh̊. baptiʒabat in nomie venturi: miniſtri baptiſmi ypᷣi in nomĩe pa.⁊ fi.⁊c̃. Item quo ad ſi gnificatõeʒ euidentioꝛẽ.vnde addit᷑ ibidẽ cum ſignificatõ⸗ ne latentis miſterij. Item q;ẽtum ad efficaciã in gra.VUnde ſubdit᷑ acceſſit ⁊ ampliꝰdonũ ⁊c̃. d B Articulus ſecũdus 67 quit᷑ inquirẽ qñ ceſſauit.q baptiz ato xpᷣo vi mẽtẽ ad ſe dicit.baptizatꝰ ẽ dñs baptiſmo ioh̊. — det᷑. vñ augu.ſuꝑ illð Joh.j. AVidit ioh.ihjm ve ¶ Eoõtra. Yoh̃.ij. venit io 2 diſcipuli eioin iudeaz teꝛrãẽ. ⁊ illic demoꝛabat᷑ cũ eis ⁊ baptiʒabat.Erat at ioh. bapti⸗ qans in enon iuxta ſalim. Et poſt eodẽ.venerunt iudei ad ioheʒ ⁊ dixerũt.Rabbi qui erat tecũ trãſioꝛdanẽ cui teſti⸗ moniũ ꝑhibuiſti:ecee hic baptiʒat ⁊ oẽs veniũt ad eũ.glo ſa.te dimiſſo qui eũ baptiʒaſti. Ecce ptʒ ꝙ ſimul baptiʒa⸗ uerũt xpᷣc.i.diſcipuli xpᷣi ⁊ iohes.igit᷑ nõ ceſſauit baptiʒa to xp̃o ¶Rñnſio ceſſauit dicit᷑ actuũ vt erat in ꝓpinquita⸗ te ad nõ eſſe. Vñ reuera baptiʒato xpᷣo adhuc baptiʒauit ioh.Sʒ qꝛ iam ceperunt holes adherẽ baptiſmo xp̃i dicit ab aug. ceſſare. Vñ baptiʒato xpᷣo cepit tdeſinere: ſᷣ poſito iohe in carcẽ oĩno deſijt. Ande aug.ſuꝑ illud.vidit ihᷣjm ve nientẽ ad ſe. dicit. Maptiʒatꝰeſt dns baptiſmo ioh.i ceſſa uit baptiſmꝰioh.inde miſſus eſt in carcereʒ ioh.deinceps nemo inuenit᷑ baptiʒatꝰ illo baptiſmate.hoc eſt poſiq; po⸗ ſitus fuit in carcere.¶¶ Ad aliud dicendũ ꝙ vmbꝛa nõ ſta⸗ tim ceſſat exiſtẽte veritate:ſ̊ veritate maĩſeſtata. Vñ glo. ſuꝑ illud Joh.iij. Erat ioh.baptiʒãs dicit.xpᷣo baptiʒato adhuc baptiʒat ioh.qꝛ adhuc ꝑmanet vmbꝛa. nec debet pᷣ⸗ urſoꝛ ceſſare vonec veritas manifeſtet᷑. ¶ QNueſtio decima de exo iſmo et catheciſmo. Ictũ ẽ de baptiſmo iohis qui ab initio p̃ᷣparatoꝛiũ fuit ad ba⸗ ptiſmũ xp̃ᷣi.ſᷣ tũc ceſſauit.ũc dicendũ ẽ de pᷣparatoꝛijs que adhuc remanẽt.⁊ ſunt tria ſicut dicit Hugo ⁊ habet᷑ in canone. exoꝛciſmi:catheciſmi:⁊ oꝛoes.Vnde dicit Hugo. tria ſũt vſq; ad ſuſceptõeʒ nouitatis ꝑficiẽda quibo baptiʒandꝰq̃i ↄcipit᷑ ⁊ nutrit᷑.⁊ vſqʒ ad integritatẽ noue vite ꝓmouetur. hec aũt ſunt catheciſmi.exoꝛciſmi ⁊ oꝛzones. Pꝛimuʒ itaq; catheciʒat᷑ baptiʒandꝰ:vt ad finẽ ꝓpꝛio moueat᷑ volũtatis arbitrio. Deinde exoꝛciʒat᷑: vt ab eo dyaboli ptᷣas iniqua pellat᷑. Addit᷑ oꝛo: vt gratia pᷣueniat ⁊ ſubſequat᷑ q̃ vires p̃ᷣberet li.ar.⁊ qua pꝛocul fiat vniuerſa maligni ſpũs illu⸗ ſio. Pꝛimo ergo dicet᷑ de oꝛdine iſtoꝝ. Secũdo de exoꝛcil⸗ mo. Terxci Mebꝛum pꝛimum rca pᷣmũ arguit᷑.qꝛ ex dictis videt᷑ ꝙ cathe ciſmꝰpᷣcedat exoꝛciſmũ.ſ̊ videt᷑ ↄtrariuz. qꝛ pꝛimũ videt᷑ vt pellat᷑ ptas dy aboli ne impe diat᷑. Hoc aũt fit ꝑ exoꝛciſmũ.deinde diſpo⸗ natur ad baptiſmi graʒ ꝑcatheciſmũ. Iſte etiã oꝛdo vide⸗ tur in ꝑuulis obſuari quibo fit pᷣmo exoꝛciſatõ.deinde di⸗ citur patrinis ꝙ inſtruãt in fide. Ad hoc rñdendũ eſi ꝙ aliꝰeſt oꝛdo in adultis ⁊ aliꝰ in ꝑuulis. In adultis em̃ pce dit catheciſmꝰvt ipi inſtruant᷑ nõ ſolũ ad baptiſmũ ſuſi cipi endũ:hᷣ etiã exoꝛciſmũ.qualiter em intelligerẽt exoꝛciʒatõ nem ſuꝑ ſe:niſi ipᷣi intelligerẽt quid eis fieret.⁊ hũc oꝛdinẽ ꝓſequit᷑ Hugo.vnde dicit. recte poſi catheciʒatõneʒ exoꝛ⸗ ciſm ſequit᷑:vt ab eo qui iã inſtructꝰ ẽ fide: aduerſaria vtꝰ pellat. Aliꝰoꝛdo foꝛte põt eſſe in ꝑuulis qui nõ habẽt vſum intelligendi. VUnde pꝛimo dat᷑ exoꝛciſmꝰne dya bolꝰimpe⸗ diat pꝛoceſſum ad baptiſmũ. Membeum ſecũdum Equitur inquirere de ipᷣis pᷣparatoꝛijs. Et pꝛimo de exoꝛciſmo querũtur plura. Pꝛimo an ſit neceſſarius. Secũdo ad quid ſit neceſ . ſariꝰſcʒ vtꝝ ad efficiẽdũ.an ad ſignificãdũ. ercõ. ſupoſito ꝙ ad efficiẽdũ. vtꝝ ad efficiẽdũ in cœꝛpe vel in aia. Quarto cuiꝰſit exoꝛcizare. Quinto de vᷣtute ver iſm?, Sexto de mõ exoꝛciʒãdi. rticulus pꝛimꝰ Verit᷑ ꝗ̊ pᷣmo vtꝝ exoꝛciſmꝰ ſic neceſſariꝰ.2 vi⸗ ꝙ nõ. Si em̃ pᷣmo pellit᷑ dyabolꝰ a ꝑuulo 3 aptiſmuʒ ſicut dicit Ciprianꝰ. Sciãt dy aboli neꝗciã ꝑmanẽ vſq; ad aquã ſalutarẽ poſſe. in baptiſmo at᷑ oẽs neꝗcie ſue viꝛes amittẽ.Eroꝛciſinꝰaũt nõ ẽ ad aliud ni ſi ad pellẽdũ dyabolũ: ſuꝑuacue g̊ᷓ dat᷑ exoꝛciſmꝰ.ĩmo pi⸗ culoſe: cũ in exoꝛciſmo ſit moꝛa tꝑis.⁊ dũ exoꝛciʒat᷑ poſſet baptiʒari ⁊ ita euadẽ hmõi ꝑiculũ.¶ Pꝛet.nõ plꝰ mũdat᷑ pꝛiꝰexoꝛciʒatꝰqui baptiʒatur qᷓ; baptiʒatꝰnõ exoꝛciʒatꝰ. 8 ſuꝑuacuꝰvidet᷑ iſm?:cũ totũ oꝛdinet᷑ ad plenã mũdi⸗ ciam habendã ¶ Contra.celeſtinꝰpapa.ſiue ꝑuuli ſiue iu uenes ad regeneratõis veniãt ſacꝛamentũ:nõ fontem vite pꝛius adeant ꝙᷓ exoꝛciſmis 2 erufflationibo clericoꝝ ſpũs imũdus ab eis abijciat᷑.ergo neceſſariꝰeſi exoꝛciſimꝰ. Ad qð dicẽdũ.q neceſſariꝰ eſt exoꝛciſmꝰ.q Ad pᷣmo g̊ obiectũ ꝙ etſi ꝑ baptiſmũ pellat᷑ poteſtas dyaboli a baptiʒato:ni: hilominꝰtñ quia põt pᷣſtari impedimẽtũ baptiʒãdo a dya bolo ne ſuſcipiat baptiſmũ:ꝑ eroꝛciſmum pellit᷑ ptas dya boli ne pꝛeſtet ei hmõi impedimẽtũ. ⁊ ideo qtũ ad hoc ne⸗ ceſſarius eſt exoꝛciſmꝰ.q¶ Ad aliud dicendũ ꝙ licet nõ plꝰ mũdat᷑ baptiʒatꝰeroꝛciʒatꝰqᷓ nõ exoꝛciʒatꝰ:non tñ ſequit quin ſit neceſſariꝰexoꝛciſmꝰ.quia exoꝛciſmꝰnõ eſt ad mun⸗ dationem:ſ eſt ad pellendũ poteſtatẽ dyaboli.ne ꝑ ipſum impedimentũ pꝛeſtetur ne baptiʒ andꝰ ꝑueniat ad ſæcramẽ tum per quod mundatur. AV.Articulus ſecũdus Einde querit᷑ ad quid ſit neceſſariꝰexoꝛciſmus vtꝝ ad efficiendũ vel ad ſignificandũ tm̃. Et ſi ad efficiendũ.vtꝝ in aĩa vel in coꝛꝑe vel in vtꝛo q;· E aũñt exoꝛciſmſit ad efficienaũ ſic obijcit᷑. Nug.in li. de ſimbolo.ꝑuulꝰ exoꝛciʒat᷑ vt poteſtas dy aboli expellat᷑. ergo ꝑ exoꝛciſimũ expellit᷑ ptas dyaboli: ergo eſt ad efficiẽ⸗ dum aliquid.¶ Item exoꝛciſmi ſalomonis expellebãt de⸗ mones eꝛgo multofoꝛtiꝰexoꝛciſmi eccłie.q¶ Itẽ Rabanus. erufflat᷑ a ꝑuulo ſeua pt̃as ꝑ pium ſacerdoteʒ.⁊ loquit᷑ d exoꝛciʒatõe:ergo exoꝛciſmꝰhabet effectũ.q¶ JZqẽ Rabanꝰ. ſignat᷑ ſignaculo baptiʒandꝰ ſct̃e crucis tã in pectoꝛe qᷓ in fronte:vt ab eo tꝑe apoſtata dyabolꝰĩ vaſe pꝛiſtino ſue in⸗ teremptõis ↄgnoſcẽs ſignũ iã ſibi deinceps illud ſe ſciat eẽ alienũ.ſ̊ ſignatõ ĩ pectoꝛe ⁊ ĩ fronte ꝑtinet ad exoꝛciʒatõeʒ 22 GS exoꝛciz atõ hʒ aliquẽ effectũ.¶ Itẽ Gꝛeg.ĩ omeł.xxiiij.ſu per Eʒech. Sacerdos cũ ꝑ exoꝛciſmi graʒ manꝰcredẽtib imponit.⁊ habitare malignꝰſpũs in mẽte eoꝝ ↄdicit qui aliud facit niſi qꝛ demonia eijcit/ Cõtra.exoꝛciſmꝰẽ ſacꝛa mẽtale·ſic &̊ alia ſacmẽtalia ſunt ibi ad ſignificãdũ nõ ad efficiẽdũ illð qð ſignificãt:ſic ẽ cũ ponit᷑ lumẽ ĩ manu pue⸗ ri.⁊ cũ fit vnctio ex criſmate.⁊ cũ dat᷑ veſtis cãdida.ſigni⸗ ſicãt em̃ diuerſa ĩ baptiſmo:ſic videt᷑ de exoꝛciſmo vt ſigni licet expulſionẽ fiẽda ĩ baptiſmo.i Pꝛet.dicit᷑ demoni exi ab eo ſpũs ĩmũde vel recede.Iſtud at ꝓpꝛie fit ĩ baptiſmo cũ expellit᷑ oꝛigĩale:reſtat ̊ ꝙ ſigficat illð qdð fit in baptiſ⸗ mo.q¶ Pꝛet.appoſitõ ſalis vł ſputi ſigficãtia ſũt q̃ ꝑtinent ad ipᷣi exoꝛciſmũ.q̊ ⁊ ipᷣe exoꝛciſmꝰ.¶ Pꝛete. ſi baptizat᷑ aligꝗs ĩ nccitate aliqᷓ anteqᷓ; veĩat ad eccliaʒ.deinde fiũt ex⸗ oꝛciſmi cũ veĩt ad eccłiaʒ. Sʒ ↄſtat ꝙ iã expulſus ẽ dyabo lus rõe pcti: ͥ exoꝛciſmꝰn ẽ ad erpellẽdum dyabolũ vclad diſponẽdũ ipᷣm ad gr̃aʒ baptiſmi ꝑcipiẽdã.¶ AHv h̊ rñdẽt quidã ꝙ ẽ ad ſignificãdũ.⁊ exponũt oẽs auẽtes ſupᷣdictas vt dicãt erpellat᷑.i.expelli ſignificat᷑ ⁊ toꝛquet᷑.i.toꝛqueri ſignificat.Cũu aũt dicit᷑ recede vel exi: oꝛo eſt ad petenduʒ expulſionẽ.nõ que ſit in exoꝛciſmo:ſ que poſt ſit in baptiſ mo.¶ Qð aũt obijcit᷑ de exoꝛciſmo ſalomõis. dicũt ꝙ illi ſpũaliter ad talẽ effectũ erãt oꝛdinati ſicut legit᷑ in quadã glo. in li.act. Iſti vᷣo inſtituti ſunt ad ſignificadũ id qdð in baptiſino gerit᷑ vna cũ alijs ſacramẽtalibo.q¶¶ Qð aũt dicit a Rabano. ꝙ exufflat᷑ ꝑ pium ſacerdotẽ.i.ꝑ piũ miſteriũ ſacerdotis in baptiſmo. aũt dicit deinceps ſciat ꝛc.alie num retoꝛquet᷑ non ad hoc qð fit in exoꝛciſmo:ſů̊ deinceps poſt baptiſmũ.acciꝑe aũt vident᷑ ratõeʒ ſue dictõnis ex qᷣ⸗ dam verbo Cipꝛiani.qui ponit ſimilitudinẽ de pharaone qui nũꝙᷓ erat oppꝛeſſus ſ̊ ſemꝑ habuit poteſlateʒ quouſq; eſſet ſubmerſus in mari rubꝛo:i. a volüt dicẽ ꝙ effect? eie⸗ ctionis nõ fit ante baptiſmũAlij vo dicũt ꝙ exoꝛciſmꝰ nogt ndnn piͦ oliet 0. 43 dtorn dadt sd boene⸗ W ſſegni d mun⸗ vipſun crani ſnus Etſi yno inli. Alat. eſcie batde⸗ bann. goite ober. reqn ſueinn atei loez ltiby gvid ed noad vpye⸗ ſigni⸗ tſigni onieri ptiſno hapn’ gumt izn füren ytho . zc pcians orgpen Atenc; bapel tli quoci d 1 urdict niſterin e. ale rineeßs istri⸗ urw mg ie⸗/ iſn⸗ — — ¶ Queſtio babet eſſectũ aliquẽ: licet nõ plene expellẽdi dy abolũ ſiue ſpm̃ malignũ.⁊ ꝙ nõ eſt tm̃ ad ſignificãdũ.⁊ boc expᷣmũt pꝛime auctoꝛitates. Ala aũt ver ba exrpulſionis vel eiectõ⸗ nis attendi pñt vt cohibeat᷑ in aliquo ptas dy aboli ne no⸗ ceat:quãtuʒ vellet nocere impediẽdo ſpũale bonũ. 4¶ Item vm hoc videt᷑ diceꝛe Cypꝛianꝰqui introducit ꝓ ꝑte alteꝛa dicit em̃ ĩ ſua auctoꝛitate ꝙ ꝑ exoꝛciſtas voce buůana ⁊ vꝝ tute diuina flagellat᷑ vrit᷑ ⁊ toꝛquet᷑ dyabolꝰ.⁊ de pharao ne ptʒ ꝗ nõ tãta erat ptᷣas ſuꝑ lin iſraheliticũ qn i ap⸗ pꝛopinqᷓuerũt mari quãta erat qn ᷣuiebãt ĩ luto ⁊ latẽ:tñ nõ plene euaſerat añ ſubmerſionẽ ĩ mari rubꝛo ⁊ multum flagellabãt᷑: erquo videbãt eos aliqͥ mõ elõgatos.⁊ q; non eſt malignꝰſpũs ꝑ eẽntiã in aĩa ſ̊ ratõe effectꝰvel oꝑatõis dicit᷑: quãto minꝰhabet de effectu tãto diminuit᷑ eiꝰptᷣas.⁊ quo ad quid dicit᷑ expelli.¶ Ad obiectũ aũt dicendum.qꝙ; nõ eſt ſimile de lumĩe coꝛꝑali qð ponit᷑ in manu.qꝛ ꝑ ipᷣm lumen coꝛꝑale nõ aient luctilients ſpũalis.verba vo viꝛ⸗ tutem babẽt aliquã cũ a debito miſtro debito mõ ꝓferunt᷑ 4 Ad id quod obijcit᷑ de ſale qð ſanctificatũ eſt.rñderi pt 7 ſanctificatõeʒ habet ⁊ aliquid ptatis:cũ ſit ad actũ exoꝛ ciſmi. In h̊ aũt ſignificat ꝙ ꝑ ipᷣm dat᷑ intelligi donũ ſpũa lis intelligẽtie in baptiſmo.¶ Ad hoc qdð obijcit᷑ de exoꝛciſ mo qui poſt baptiſmũ fit:dici põt.ꝙ tuc habet ratõneʒ in ſanctiſcãdo ⁊ nibilominꝰ poſſet ibi eſſe aliqua cohibitio. ¶ Articulus terciꝰ M querit᷑ vtꝝ ſit ad efficienduʒ aliquid in aĩa vel in coꝛꝑe ſuppoſito ꝙ aligs ſit eiꝰeffectꝰ: videt᷑ ꝙ nõ in coꝛꝑe tm̃:eoqꝙ ſicut ſacramenta iſta habundãt a lege veteri: ita ⁊ exoꝛciſmi iſti ab illis.pᷣ il⸗ li tm̃ erãt babentes effectũ ex ꝑte coꝛꝑis: iſti vlteri aliqo habẽt ex ꝑte aĩe.¶ Pꝛet. iſti ſt ſacramẽtales ꝑtinẽtes ad effectũ baptiſmi.ſ̊ baptiſmꝰhabet effectũ ſpũalẽ:eꝛgo exoꝛ ciſmus.4¶. Pꝛet. exoꝛciſmmꝰ qui fit in aqua benedicta babet aliquẽ effectũ reſpectu aĩe:multoſoꝛtiꝰꝭ iſte.¶ Pꝛet. obij citur ſic. Si nullũ habet effectũ reſpectu aĩie qdð habẽt tũc exoꝛciʒatꝰnõ baptiʒatꝰſi moꝛẽt᷑? ꝙ nõ baptiʒatꝰ:nec exoꝛ: ciʒatus.ſ̊ videt᷑ aliqo habẽ.vñ dicũt aliqui ꝙ mĩoꝛes pate retur tenebꝛas.⁊ ſic boc videt᷑ habẽ aliquẽ ſpũalẽ effectum Seod ↄtra hoc videt᷑ facẽ ꝙ exoꝛciſmi ſũt exoꝛciſtaꝝ de ex⸗ oꝛciſtis aũt legit᷑.qꝛ eoꝝ officiũ eſt pellere ſpũs ĩmũdos de obſeſſis coꝛpoꝛibo.¶ Pꝛet.ſuꝑ illuo ¶ Dath.xij.filij vr̃i in quo eijciũt.hoc vno mõ legit᷑ ð apłis.aplłoꝝ erat eijcere ꝑ exoꝛciſmos demones ab obſeſſis coꝛpoꝛibo: videt᷑ j̊ ꝙ qͥ ad hoc ſit eiꝰeffectꝰ. ¶ Pꝛet. obijcit᷑ ↄtra boc ꝙ dicit᷑ eidef⸗ fectus eſſe ꝙ mĩoꝛes patiant᷑ tenebꝛas.i Aã duplices ſũt te nebꝛe interioꝛes exterioꝛes.exterioꝛes ingerũt penã ſen⸗ ſus.vnde nõ debent᷑ niſi pcto aatualli⸗ ꝑuulꝰſolũ patit᷑ te nebꝛas interioꝛes ⁊ carentiã viſionis.Rᷣ hoc nõ erit magis in vno ꝙᷓ in altero:qꝛ pꝛiuatõ nõ recipit maiꝰvel minꝰeꝛgo nullꝰ patiet᷑ tenebꝛas mioꝛes. Itẽ ſi carẽtia viſionis dei eſſet maiꝰ minꝰ:gᷓ aliquis ꝑuulꝰhaberet cognitõeʒ dei ab ip̃o ⁊ ad ipᷣm eſt. Sʒ hoc nõ poſſet cogitari ſine maxia triſticia:gᷓ haberẽt penã ſenſus vermẽ ſcʒ ↄſciẽtie. Rñ⸗ ſio ꝙ ille effectꝰſpaliter ꝑtinet ad aĩaʒ.⁊ hoc ptz in oꝛoni⸗ bus que ad exoꝛciſmos ꝑtinẽt.vnde dicit᷑.vxt ydoneꝰeffici⸗ atur accedẽ ad graʒ baptiſmi.2 iteꝝ.vt hec creatura ſalis ſit ſacramẽtũ ſalutare ad effugãdũ inimicũ.⁊ iteꝝ vt ãge⸗ li ꝑducãt eũ ad graʒ baptiſmi.¶ Ad id qð obijcit᷑ de dimi nutione tenebꝛaꝝ. Rñſio ꝙ nõ intelligo vñ pᷣpoſitiuꝰ hoc accepit. In talibo aũt nõ ſunt adinuẽtõnes faciẽde.⸗ Ad id qð obijcit᷑ de officio exoꝛciſtaꝝ. dicendum ꝙ non tm̃ eſt eoꝛum officium ad id ꝙ reſpicit coꝛpus: ſed etiam animã. vt impediatur dyabolus a veratione coꝛpoꝛis ⁊ nocumen anime per quadam cobibitõneʒ. Articulus quartus Einde querit᷑ cuiꝰſit exoꝛciʒare.vtꝝ ſit eiꝰg eſt in mioꝛibo ↄſtitutꝰ.⁊ videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ h̊ qð dĩic ma Ay giſter in ſentẽ. tangẽs officiun exoꝛciſtaꝝ. Ad ex oꝛciſias ptinet exoꝛciſmos memoꝛiter retinere: manꝰ ſuꝑ Y. energumiĩos ⁊ cathecumĩos imponere.mReſtat q̊ᷓ ꝙ eiꝰ eſt exoꝛciſmos dicere.¶ Ad hoc etiã facit ꝙ ſacramẽtalia mi noꝛa ſunt dignitate ipo ſacramẽto baptiſmi:g̊ poſſunt fie⸗ ri ꝑ illã ꝑſonã que habʒ minꝰ en Ad qð dicenduʒ. ꝙ exoꝛciʒare eſt habẽtis officiũ exoꝛciʒãdi.vñ ⁊ ſacerdoti attribuit᷑ inꝙᷓtum habet officiũ hmõi. Ratio aũt eſt quaꝛe ſacerdotũ eſi exoꝛciʒare ꝑuulos.vt oſtendat᷑ dignitas ⁊ in diuiſio ſacramẽti. vt oĩa ſacramẽtalia ad veꝝ ſacramẽtuʒ oſtendant᷑ ꝑtinere.⁊ ꝑ hoc ptz quõ eſt ad ſcðo obiectuʒ rñ⸗ dendũ.Si em̃ aliꝰeſſet qui exoꝛciʒ aret aliꝰqui baptizaret. niſi obuiaret neceſſitas videret᷑ quaſi quedã ſacramẽti di uiſto. ¶ Per h̊ etiã põt ſolui qð obijci põt nõne aliqñ ĩ ne⸗ ceſſitate baptiʒat laicꝰ⁊ poſlea ſacerdos exoꝛciʒat ⁊ ita ad diuerſas ꝑſonas tũc ꝑtinet:nec tñ ẽ ſacramẽti diuiſio.Re ſpõdendũ eſt em̃.ꝙ h̊ facit ipa neceſſitas que facit pᷣuenire baptiſmũ ꝓpter ꝑiculi vitatõeʒ.nihilom inꝰtñ adhibet᷑ poſt illud qð ꝑtinet ad ſolẽnitatẽ ſacramẽti. Ipᷣa aũt ſolẽnitas ad illã ꝑlonã ꝑtinet cuiꝰẽ ex officõ baptizʒare.ipᷣm aũt ba⸗ ptiʒare ẽ alteriꝰꝑſone in neceſſitate.qꝛ faciliꝰfit.⁊ quia nõ oĩs ẽ inſtruere ð his que ꝑtinẽt ad fidẽ exoꝛciʒare.qEt ſi obijciat᷑ q ĩ pᷣmitiua eccłia baptiſmus fiebat ſine hmõi ſolẽnitate exoꝛciſmoꝝ.⁊ ita ſufficeret baptiſmꝰſine his ex oꝛciſmis. Rñdeo ꝙ ſufficiebat ad cauſãdũ expulſionẽ dy⸗ aboli ratõe pcti. nõ tñ tota ratõ ſigniſicatõis eoꝝ que fie⸗ bant in baptiſmo ibi expᷣmebat᷑. Pꝛet.vt deuotiꝰaccedatuꝛ ad baptiſmũ qð eſt ſacramẽtuʒ ĩnouatõnis: ↄueniẽter ad⸗ hibetur tãta ſacramẽtaliũ ſolẽnitas. rticulus quintus Onſequẽter querit᷑ de ip̃is verbis ĩ exoꝛciʒatõe vtꝝ babeãt aliquaʒ vᷣtutẽ cũ dicit᷑.recede ab eo athana. vel cuʒ dicit᷑. S maledicte dy abole exi ab eo 1c. ¶ Ao qð põt argui ꝑ ſimile. Si em̃ vis aliqua ẽ in verbis ꝑ que ſerpẽtes a ſuio cauernis extrabunt᷑⁊ eoꝛũ malicia cohibet᷑:ſilꝛ videt᷑ in verbis diuinis ꝑ que ſerpen⸗ tes ſpales a ſuis cauernis extrabunt᷑ vel adminꝰaliqͥ mõ eoꝝ malicia cohibeat᷑. ¶ Item ex aiuratõe exoꝛciſmoꝝ ſa⸗ lomonis. de ꝗbo habet᷑ in li.actuũ ĩ glo.idem in li.act᷑.ar⸗ gui põt. Si ei illi babebãt poſſe expellẽdi dyabolũ ⁊ ſpũs malignos de obſeſſis coꝛꝑibo vel detinẽdi ne redirẽt: młto foꝛtisexoꝛciſmi eccłiaſtici. Si aũt &̊ eſt. queri põt ſᷣm quẽ modũ ꝓfuit exoꝛciſmi.¶ Ad qð rñderi põt.q bãc vim ha bere dicũt᷑ vt cũ ꝓferũt᷑ adeſi virtꝰdiuina mĩſterio bonoꝝ angeloꝝ:cohibẽs malignã ptᷣatẽ pᷣncipũ huiꝰaeris ⁊ ĩ hoc iuuãtes ratõnalẽ creaturã ad quã cuſtodiẽdã ſunt dati.⁊ iſte modꝰpõt accipi ex h̊ qð dicit adamãtiꝰſuꝑ Yolſue.xv.ĩ glo. que ſic incipit.¶ õ paꝝ vtilitatis ⁊c̃.vbi dicit᷑.ſic apð infideles ↄtrarie vᷣtutes audientes illa noĩa aſſunt dant oꝑam in ̊D ad qð ſe inuocari ad illos.vel in illo noĩe ſenti unt. officij ſui rẽ cui ſe mãcipauerũt impẽdẽtes:tãto magis celeſtes vᷣtutes que nobiſcũ ſũt libẽter accipiũt ſi ᷣba ſcri⸗ pture 2 hoꝝ nominũ appellatões velut carmĩa q̃dã ⁊ incã tationes ex oꝛe noſtro pꝛomamꝰ. Et ſi em ea nõ intelliga⸗ mus: ille vᷣtutes intelligũt ⁊ velut carmĩe quodã inuitare d eſſe nobis ⁊ ferre auxilium delectantur. rticulus ſextus Einde querit᷑ de modo eoꝝ que ad exoꝛciſmuʒ tinent. Sunt em̃ ſignatões que fiũt ſignaculo VVerucis in ꝑtibo diuerſis: ſunt ⁊ adiurationes. Eſtetiã ſalis in os miſſio:narium ⁊ auriũ linitio. Poteſt ergo queri de numero iſtoꝛum que ſit ratõ.⸗¶!. Ad quod po teſt dici.ꝙ ſignatio facta ſignaculo crucis reſpicit paſſio⸗ nem xpi. quia eſt virtus fuganda contrarias poteſiates. Signaculum em illud tanꝙᷓ ſignaculũ ſũmi regis fugiunt ↄtrarie prates. Immiſſio ſalis in os:⁊ ſputi ĩ auꝛes ⁊ na⸗ res:cũ ſit ſignificatiua doni ĩtelligẽtie ꝑ apꝛopatõʒ:ad fi⸗ liũ ꝑtinet ꝗ eſt ſapiẽtia dei pr̃is. Inſuſſlatio vo ad indiciũ effectaſpũſſancti ſcʒ ad ↄriã cohibendã ptateʒ. Vnge dicit Rabanꝰ.ſignatur baptiʒandꝰoſignaculo ſancte crucis taʒ in pectoꝛe qᷓ in fronte: vt ab eo tꝑe apoſtata dy abolꝰĩ e 3 — * pꝛiſtino ſue interemptõis ognoſcẽs ſignũ:iã ſibi deinceps ſe ſciat alienũ.exhinc iã dicunt᷑ ſuꝑ eũ oꝛones. dat᷑ ſal be⸗ nedictũ in os:vt ꝑ ſal typicũ ſale ſapiẽtie ↄditus:fetoꝛe ca reat iniquitatis. ne a veꝛmibo pctoꝝ vltꝛa putrefiat:ſ̊ ma gis illeſus ſeruet᷑ ad maioꝛẽ gram ꝑcipiendã. poſiea tãgũ tur nares ⁊ aures de ſaliua.⁊ dicit᷑ ei verbũ euãgelicũ.qð iha qñ ſmdũ 1 mutũ ſanauit:tangẽs cũ ſputo linguã eius mittẽs digitos in auriculã eiꝰdixit.Effeta: qð ẽ ad api⸗ re.hoc agit᷑ vt ꝑ typicã ſaliuã ⁊ tactũ ſacerdotis: ſapiẽtia ⁊ vittꝰdiuina ſalutẽ eiꝰoꝑetur.vt aꝑiant᷑ aures ad audien dum mãdata dei.vt aꝑiantuꝛ ei ſenſus in intimo coꝛde ad ſpũalia diſcernẽdũ ⁊ os ad fidẽ xpᷣi ↄfitẽaũ.q¶ Ad illð pᷣo qð queri põt ð tactu triũ ſenſuũ ſcʒ guſtꝰolfatꝰ auditue. rñdendũ eſt ꝙ p̃figurat᷑ donũ gre.ad recipiendũ auditũ fi⸗ i:ad diſcernẽdũ ea que ſunt ad fidẽ ⁊ guſtãdũ bonũ ver bum di. Heb.vj. Signatõ aũt in pectoꝛe ⁊ in fronte deſi⸗ gnat diſpoſitõeʒ ad fidẽ ĩ coꝛde:⁊ nõ ad erubeſcendũ fidei ↄfeſſionẽ ĩ oꝛe.ſᷣim Hugo.q¶ Joꝛma eroꝛciſmi ĩ hũc moduʒ ꝑficit᷑. Siqt᷑ at pᷣmo baptiʒãdꝰcrucis ſiqcło ĩ frõte ĩ pecto re ⁊ ĩ oculis.⁊ naꝛiba ⁊ ĩ auꝛbo ĩ oꝛe:vt totiꝰcoꝛpꝑis ſenſus hoc ſignaculo muniãt᷑:cuiꝰvᷣtute oĩa nr̃a ſacramẽta oplẽt ⁊ oĩs dy aboli figmẽta fruſtrãt᷑. Poſtea dat᷑ ſal bñdictũ in os eiꝰ:ot ſapiẽtia ↄditꝰfetoꝛe careat iniꝗtatis.⁊ vltra non putreicat a veꝛmibo vicioꝝ.Deinde exufflat᷑ malignꝰſpũs ſoꝛis:vt ſpũs ſpũ pellat᷑. Poſtea tãgũt᷑ ei aures⁊ nares cũ ſaliua vt tactu ſuꝑne ſapiẽtie 2 aures eiꝰaꝑiant᷑ ad audiẽ⸗ dum vᷣbũ cei ⁊ nares ſiłꝛ ad diſcernẽdũ odoꝛẽ vite ⁊ moꝛ⸗ tis.his ↄpletis ↄſecrat᷑ fons a ſacerdote ĩ noĩe pa.2 fi. ⁊.ſſ. vt ſanctitas ſacramẽti nõ ex eo ꝗ miſtrat:ß ex eo ꝗ ſanctifi cat ↄſtare ſciat᷑ ſicut ſcriptũ eſt. hic ẽ qui baptizat. Tradi tur etiã noue vite auditoꝛibo ſimbolũ fidei. in qͥ apłice do⸗ ctrine ſoꝛma ↄſiſtit. Poſtremo ad baptiſmũ oblatꝰꝑuulꝰ. introgatꝰa ſacerdote ſi abrenũciaret ſathane oibo oꝑi bus eiꝰatq; oibo pompis eiꝰ:ꝑ oꝛa geſtantiũ rñdet. vt qui aliena iniquitate obligatꝰ eſt:aliena fide ⁊ ↄfeſſione ſolua tur. Poſi abrenũciatõem factã vngit᷑ oleo ſacro in pectoꝛe tãqᷓ; minuat᷑ aduerſus hoſtẽ:ne ei deinceps ĩmũda ⁊ noxia ꝑſuadere poſſit.vngit᷑ ⁊ inter ſcapulas vbi vigoꝛ poꝛtãdi oneris eſt:vt foꝛtitudinẽ accipiat ad poꝛtandũ onus dñi. Deinde facta introgatõe ſi credat in deũ pr̃em ⁊c̃.⁊ facta fidei rñſione trina ĩmerſione a ſoꝛdibo vetuſtatis abluituꝛ vt nouũ bominẽ indutꝰ triduane moꝛti xpᷣi. ↄſepeliet᷑.ſicut ait apfus. Quicũq;ʒ in rpᷣo baptiʒ ati ſumꝰ:in moꝛtẽ ipᷣius baptiʒati ſumꝰ. Conſepulti em ſumꝰcũ illo ꝑ baptiſmũ in moꝛtẽ. vt quõ xpᷣe reſurrexit a moꝛtuis: ita ⁊ nos in noui⸗ tate vite ambulemꝰ. Deinde ſacro criſmate in vertice vn⸗ gitur. vt ſpm̃ xpᷣi ꝑticipando merito dei nceps xpᷣianꝰ appel letur: coheres regni ? gloꝛie ſacra vnctõne effectꝰ. Exinde tradit᷑ rpᷣiano veſtis candida: vt qui pꝛimo natiuitatis de coꝛem pãnis vetuſtatis obfuſcauerat:habitu regeneratõ⸗ nis gloꝛie pᷣferat indumentũ. Tegit᷑ etiã poſt ſacram vn⸗ ctionem eiꝰcaput ſacro velamĩe:vt intelligat ſe dyadema⸗ te regni ⁊ ſacerdotali dignitate potiꝛi. Ad vltimuz datur ceꝛeus accenſus in manu eiꝰ:quatenꝰimpleꝛe doceat᷑ illud euangelicum quod dicit᷑. Sic luceat lux veſtra coꝛam ho⸗ minibus v7c. embeum terciũ nſequẽter querit᷑ de catheciſmo qui tamẽ pꝛioꝛ eſt in adultis qᷓ; exoꝛciſmꝰ:eo ꝙ adulti pꝛius inſtruũt᷑ de fide q; exoꝛciſmis ſe ſubijci 2.ant. EUnde Raban de inſtitutöne clericoꝝ. Poſtᷓ ſe baptiʒandꝰꝑ ↄfeſſionẽ vere fidei in alteriꝰomen datur dñiuʒ.⁊ ꝑ abrenũciationem a pꝛioꝛis poſſeſſoꝛis ſe alienauit ſeruitò:exufflat᷑ ab eo ptᷣas ſeua vt ꝑ pium ſaceꝛ dtis miſteriũ ſpũiſancto cedat ſpũs malignꝰ. Pꝛet. ꝙ ca⸗ thecuminꝰ debeat pᷣcedere baptiſmũ. arguit᷑ ex hoc qð do minus dicit in euãgelio. Ite docete eos baptizãtes eos ⁊c. ctrina aũt iſta ad catheciſmuz ptinet quod ptʒ ꝑ iſind quod ſequit. Qui crediderit ⁊ baptiʒatꝰ ⁊c̃. Vt notet᷑ ꝙ ĩ⸗ ſiructio fidei pꝛecedat baptiſma in illis qui acciꝑe pñt do ctrinam. vnde dicit Hugo. Doceꝛe ad fidẽ ꝑtinet:baptiza re ad emũdatõeʒ. Arguit᷑ etiò exemplo dñi. in quo hoc fi⸗ gurat᷑.pꝛius em̃ ſputo mirto cuʒ luto oculos liniuit ceci:2⁊ poſt ad aquas ſyloe miſit. Vnde Rabanꝰ.ante baptiſmũ catheciʒãdi hõ debet pᷣuenire officiũ vt fidei pᷣmo accipiat cathecumis rudimentũ. Itẽ xpᷣ̃c pꝛiꝰ ceci nati oculos luto 7 ſputo facto ſi uꝑliniuit.⁊ ſic ad aquas ſyloe miſit: qꝛ pꝛiꝰ cbet baptiʒãdꝰfide incarnatõnis xp̃i inſtrui: ⁊ ſie ad ba⸗ ptiſmuʒ iam credulꝰad mitti:vt ſciat cuiꝰgre in eo eſt ꝑti⸗ ceps:⁊ cui iã debitoꝛ fiat deinceps. Ex his ꝗ̊ ptʒ ꝙ catbe⸗ ciſmus ↄgruit in adultis pᷣcedẽ baptiſmũ licet nccitate m . gruẽte vel in capacitate baptiʒãdoꝛũ ſequat᷑ ſicut ĩ ꝑuulis 7 hmõi re ane catchrn mũ querẽdũ ẽ pᷣmo de quibo debet eẽ. Scdo qͥꝝ fit catheciſmꝰtãꝙ; catheciʒãdoꝝ. Ter⸗ cio quoꝝ ſit cathecizare.Quaꝛto vtꝝ cathecumini ex rati one catheciſmi vitã ſpũalẽ habẽ dicũt᷑ cũ ad fidẽ inſtruãt᷑. rticulus primus Kimo querit᷑ de quibo ſunt inſtruẽdi baptiʒan di. ⁊ videt᷑ ꝙ ſint inſtruendi de oĩbo que accide⸗ runt in oĩbo etatibo pᷣcedẽtibo illã in qua natꝰ ẽ dñs.ſcʒ etate ſexta. etiã illis qᷓ in illa ↄtigebãt.vñ Hugo in li.de ſacramẽtis docẽs ꝗbo inſtruẽdi fũt neophiti.deter⸗ minat ꝙ inſtrui debeãt illis q̃ facta fũt in his ſex etatibo qᷓ ↄputãt᷑ ab initio mũdi vſqʒ ad aſcẽſionẽ dñi qñ dirit dilci⸗ pulis.ite docete oẽs gẽtes baptiʒãtes ĩ noĩe pa.⁊ fi. 7.ſl. g crediderit ⁊c. Mar᷑.vlti.⁊ poſt ſubdidit.hec ſũt ſaẽmenta ſidei xp̃iane ab initõ ↄdita in fine credẽda ſine fine ꝓfutu ra. hec ſũt ꝗbo catheciʒãdos ĩbnimꝰ.a eoꝝ ꝗ ſaẽmẽto noui tatis regenerãdi ſũt fidẽ ſalutaꝛi ↄfeſſione ꝓmẽdã exigimꝰ IZdem videt᷑ aug.velle li.de catheciʒãdis rudibo dicẽs. Qarratio plenaẽ cũ quiſqʒ pᷣmo catheciʒat᷑:ab eo qð ſcri⸗ ptum ẽ. In pᷣncipio creauit decelũ ⁊ terrazʒ:vſq; ad pñtia tꝑa ecclie.¶ Pꝛet.inſtruẽdi ſũt ĩ ſpe reſurrectõis ⁊ ĩ credu litate iudicij beatoꝝ ⁊ maloꝝ ⁊ eoꝝ retributòibo. Vñ au⸗ gu.in eodẽ.iQarratõe finita:ſpes reſurrectõis intimãda ẽ ⁊ ꝙꝓ capacitate ac viribo audiẽtis:pꝛoq; ipius tꝑis modu lo aduerſus varias irriſiões infideliũ ð coꝛpꝑis reſurrectõ ne tractãdũ.⁊ futuri vltimi iudicij bonitate ĩ bonos:ſeueꝛi tate ĩ ſmn alos:veritate ĩ oẽs.ↄmemoꝛatiſq; cũ deteſtatõne ⁊ hoꝛroꝛe penis impioꝝ regnũ iuſtoꝝ atq; fideliũ.⁊ ſuꝑna illa cin itas eiuſq; gaudiũ cũ deſiderio p̃dicãduʒ ẽ. Exbia videt᷑ ꝙ hoꝝ ſit neceſſaria inſtructõ ĩ catheciſmo¶ Cõtꝛa patrini ꝗ obligãt᷑ ad inſtructõeʒ ꝑuuloꝝ ſᷣm ecclie ↄſuetu⸗ dinẽ talia ignoꝛãt. de talibo iſios inſtrueꝛe ñ poſſunt. Si vicẽt᷑ ꝙ hec ignoꝛãtia ⁊ illis ĩ pctẽm.vt ð tali dicat ignoꝛãs ignoꝛabit᷑.G̊ nõ ridet᷑ veꝝ:cũ nõ obligẽt ſe patrini in ſuſce ptione baptiʒ atoꝝ.niſi ad illa inſtruẽda de ꝗbo facit men tionẽ ſaceꝛdos baptiʒãs ⁊ rñdẽt ꝓ puero.¶¶ Pꝛet. tenẽt᷑ ne illi patrini ꝗ habẽt noticiaʒ ſacre ſcpᷣture illos qͥs de ſacro fonte ſuſcipiũt de his oĩbo inſtruẽ¶ Rñſio.ad hec ſine piu ditio melioꝛis ſentẽtie.qꝙ alit ſiẽ die aug.ſe debẽt habẽ qui catheciʒãt᷑ ĩ rudibo inſtruẽdis:alit᷑ in intelligibilibog als ſcripturas nouerũt:⁊ aliter ĩ rudibo adultis:⁊ aliter ĩpar uulis. In ꝑuulis ↄpetit inſtructõ cũ ſint capaces de ſim bolo apłoꝝ ⁊ oꝛone dñica. tales em̃ adheſerũt ſete mr̃i ec⸗ cleſie ⁊ obediẽtes doctrine eiꝰ.demũ paulatim iſtruẽdi ſũt vᷣbo pᷣdicatõis. Qui vᷣo adulti ſũt nec dũ xuenerũt ad ba⸗ ptiſmũ:quãdã inſtructõʒ æbẽt habẽ allectiuã ad ſuſceptõ nem ſacꝛamẽti. Et ideo ſi intelligẽtes ſũt oñdendũ ẽ eis q̃⸗ liter a pᷣncipio mũdi cura ẽ deo de ſalute bũani generis. et q̃liter pfigurauit nr̃aʒ redẽptõeʒ 2 nr̃aʒ ſalutẽ ꝑ ſacmenta habẽdã:⁊ pᷣmo ꝑ ſacramentũ baptiſmi.⁊ ſic ꝑ h̊ habilitet ad ſacramẽtũ baptiſmi ſuſcipiẽdũ:⁊ ad fidẽ nr̃e redẽptõis facte ꝑxpᷣm ⁊ gloꝛificatõis in aĩa ⁊ coꝛꝑe future ꝑ ipſum. KRudes aũt ꝑ quedã exẽpla manuducẽdi ſũt ad illa. 4 Ao illud qð obijcit᷑ ex verbo Hugo.⁊ aug. Dicendũ.ꝙ illi re⸗ ferebt intentões ad ſtatũ pmitiue ecclie in quo pᷣm ↄlue⸗ tudinẽ ſtatꝰ illiꝰcatheciʒãt᷑ adulti ab illis qui ꝑiciã habue runt inſtruẽdi tales. VUnde aug. loquit᷑ ad deo gras ꝗ pe⸗ tebat ab illo quõ adultos baptiʒãdos eatheciʒaꝛet:ad quẽ apte boe (ec:. 2 tiini cpiat lut W dbe eſl Lti⸗ pcatbe⸗ tatenn⸗ pondhe rquibd Ter⸗ ex rati lrnät. ptizan ccide⸗ anat ihu⸗ 1dter⸗ nillyg tdiſai⸗ nlla nenta pfara Mni vigin⸗ odices göſen dpii zicenn Gia mächi modu rrec ſeuen öne hna Sdiaa. in en⸗ Pwis nſe citnnen enikye Nſien nneſi bigi gols ¶Mueſtio ſepe adducebant᷑ qui fide r̃iana imbuẽdi erant: eo ꝙ eſti mabat᷑ habeꝛe vberẽ catheciʒãdi facultatẽ: ⁊ doctꝛina fidei ⁊ ſuauitate ſermonis.ſicut in pᷣncipio libꝛi de catheciʒan⸗ dis rudibo ↄtinet᷑. Lalibo em̃ ſm aug. decebat ſieri inſtru ctio ſiue narratõ quedã allectiua ad ſuſceptõeʒ baptiſma⸗ tis. oñdendo qualiter ab initio mũdi cura erat ceo de ho⸗ minis ſalute: ? alia que tacta ſunt. mõ tñ ↄpetenti ſm exi⸗ gentiã tꝑis ⁊ ſtatꝰꝑſone.Vnde tacto mõ narratois verbo ſupꝛadicto:ſcʒ narratõ plena eſt cũ quiſq; ⁊c.ſubiũgit au⸗ gu. nõ tñ debemꝰ ꝓpterea totũ penthateucuʒ totoſq; iudi⸗ cuʒ ⁊ regnoꝝ ⁊ Eldre libꝛos totũq; euãgeliũ 2 act⸗ aplo⸗ rum:vel ſi ad verbũ addicimꝰmemoꝛiter reddẽ vel noſtꝛis verbis oĩa que his volumibo ↄtinẽt᷑ narrãdo euoluere ⁊ ex plicaꝛe:qð nec tpᷣus capit nec illa neceſſitas poſtulat:ſᷣ cũ⸗ cta ſũmatim generatĩq; ↄplecti: ita vt eligant᷑ queda muꝛa bilioꝛa que ſuauiꝰ audint᷑.atq; ĩ ipis articulis ↄſtituta ſũt 7 ea tanqᷓ i volumĩbo oñdere.¶¶ De inſtructõe aũt ꝑuuloꝝ qui mõ baptiʒãt᷑ qui inſtruẽdi ſũt poſtqᷓ babuerint vſũ ra tionis nõ eſt ita:ſᷣ inſtruẽdi ſũt a patrinis de fide ꝙᷓtuʒ ad articulos qui ↄtinẽt᷑ in ſimbolo apłoꝝ od quoꝝ inſtructõ⸗ nem ſe obligãt patrini vt dicũt quidã rñdentes ꝓ ꝑuulis. Vnde cũ ſacerdos querat a ꝑuulo credis in deuʒ patrem om̃ipo.⁊c̃.⁊ patrini rñdẽt credo:dicũt ꝙ patrini obligant puerũ ad credẽdũ iſia cũ habnerit vſuʒ ratõnis:2 ſe ad in⸗ ſtruẽdũ illos ⁊ infoꝛmãdũ in eis quãtũ in ipᷣis E. VUnde cũ patrini rũdẽt credo:ſenſus ẽ. puerũ ad credẽdũ ⁊ me obli⸗ go. obligat em̃ ſe ad hoc ꝙ puer credit.i.ꝙ oꝑaʒ dabit ad boc ꝙ credat inſtruẽdo eun. ⁊ hoc notat᷑ ex hoc ꝙ ſacerdos iniũgit patrinis ⁊ matrinis baptiʒzato puero ꝙ; inſtruant in ſunbolo apoſioloꝝ ⁊? oꝛatõne dominica. de hoc habebi⸗ tur plenius infra: — — Articulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ de his qui catheciʒãdi ſunt Cum em̃ gra nihil facit ocioſe ſicut nec natura Cathecizare aũt in ſuſceptibilẽ doctrine ẽ ocio⸗ ſum:ergo nõ eſt opus gratie.puuli aũt tales ſunt:nõ ergo catheciʒ andi nec eis ↄpetit catheciſmꝰ. ¶ Item cuz querit ſacerdos a puero.credis in deũ: vis baptiʒari:⁊ rñdet pa trinus credo vel volo:ꝓ quo rñdent:aut ꝓ ſe aut ꝓ puero ſi ꝓ ſe:mentit᷑.qꝛ nõ vult baptizari.Si pꝛo puero:ſimilit᷑ mentit᷑.quia nondũ habʒz vſuz li.ar.neq; vult aliquid nec credit.4¶ Item querit᷑ vtrũ ꝑuulꝰ obliget᷑.cũ pꝛo eo rñdet patrinꝰ? ⁊ videt᷑ ꝙ nõ:quia non obligat᷑ ex reſpõſione pa⸗ trinoꝝ.quia nõ habet vſuʒ li. ar.qui requirit᷑ ad credere. Item etſi aliqua obligatio poſſit eſſe ſine cõſenſu eius qui obligat᷑: hoc eſt in eis qui nõ ſubſunt volũtati eiꝰ.R crede⸗ re nò eſt tale ĩmo volũtariũ eſt:̊ nullꝰad credendũ põt ob ligari niſi interueniẽte ↄſenſu ꝓpꝛio actuali. Itẽ ſi pater carnalis voueret ꝓ ꝑuulo ipᷣm intraturũ religionẽ vel qð cũq; ↄſimile: nõ teneret᷑ ꝑuulꝰ.eodẽ mõ licet patrini ſpõde ant ꝓ ꝑuulo:nõ obligat᷑ ꝑuulꝰſponſione pairinoꝝ. Itẽ nec ex pcepto dñi:quia pᷣcepta dni nõ ſunt niſi reſpectu in⸗ telligentiũ ⁊ ſuſceptibiliũ diſcipline.q̊ eum puuli non ſint hmõi:nõ ſubiacẽt pᷣcepto dñi.¶ Item aug.ad Monifaciũ difficilimã q̃ſlionẽ mibi ꝓpoſuiſii.Si ↄſtituã inꝗs añ te p⸗ uulũ.⁊ queꝛas vtrũ cũ creueꝛit futurꝰ eſt caſtꝰ vel fur:rñde bis neſcio.⁊ ſi in ꝑuula etate aligd boni cogitet: rñdebis neſcio. Si gᷓ de moꝛibo nibil audes certuʒ ꝓmittere. vel de cogitatõe:quidẽ ꝙ ad baptiſmũ cũ offerũt ꝓ eis rñdẽt cre do:cũ illa etas cogitare nõ poſſit.¶ ¶ Ao qð dicẽdũ.ꝙ quẽ⸗ admodũ ꝑuulo nõ credenti ⁊ oĩno neſciẽti pꝛeſtant᷑ multa beneficia mĩſterio parentũ.ſicut cibo ⁊ potus ⁊ veſtitꝰ ⁊c. que educatõis ſunt. nec impedit in aliquo iſta beneficia il lius ignoꝛãtia vel incredulitas:nõ em̃ ꝓpt᷑ hͥ minꝰinuolui⸗ tur panis. aut lauat᷑ aut ſopoꝛat᷑ qꝛ ignoꝛat iſia ſibi fieri:ſi militer medicamẽta nihilominꝰ ei adhibent᷑ 2 ſanitas acq ritur licʒ illa neſciat ſibi adhbiberi:ſic ⁊ oꝛone peẽtũ abſq; medicamẽtis diuinitꝰei ſanitas tribuat᷑. nũquid ignoꝛan tia ei aut deuotõeʒ parentũ impediet aut bonitatẽ diuinã manikfeſtũ eſt ꝙ non. Quia veri parẽtes ſpuales ſunt ipᷣi Y. ſancti:⁊ vere mr ſpũalis ẽ eccłia.oĩm illoꝝ ꝗ miĩſterio illo rum ſcʒ ſanctoꝝ eccłic dei ſibi generãt᷑ ſiue regenerãt᷑:non obſtabit vllo mõ nec impedire poterit ignoꝛatia ꝑuuloꝛũ quo minꝰ oꝛonibo hmõi parentuʒz ⁊ matris eccłie bonitas largiat᷑ eiſdẽ ſpũalẽ ſanitatẽ ⁊ alia dona ꝗbo ad vitã ſpũa/ lem indigẽ cognoſcit.¶ Dicendũ ̊ ad pmũ.ꝙ ꝑuulꝰnõ ꝓ⸗ pꝛie catheciʒat᷑.ſᷣ cũ dicit᷑ ab ipo patrino credo:ipᷣe obliga tur quãtũ in ipo ẽ ad h̊ ꝙ ꝑuulꝰ catheciʒet᷑ cũ erit diſcipli⸗ ne ſuſceptibilis.⁊ ideo nõ fit ocioſe qdð reqrit᷑ añ baptiſmũ de hmõi in quibo obligat᷑ patrinꝰ ꝓ ꝑuulo.¶ ¶ Ad aliud di⸗ cendũ ꝙ patrinꝰ rñdet ꝓ ꝑuulo vel ꝓ ſe: ᷣm ꝙ pꝛo ꝑuulo ſenſus eſt credo.i.fidei ſacramẽtũ ſuſcipio ⁊ ſic nõ mentit᷑ Ange aug.in li. de baptiſmo ꝑuuloꝝ. Quis neſciat crede⸗ re eſſe infantibo baptiʒari 2 nõ credere nõ baptiʒari. Sed ꝙ pꝛo ſe ſimiliter nõ mentit᷑.quia ipᷣa ratõne obligat ſe pa⸗ trinus ad inſiruẽdũ eũ in fide:qñ opoꝛtunitas ſe offerret. quia ſenſus eſt credo.i.me ⁊ puerũ ad credẽdũ obligo.me ſcʒ ad inſtruẽdũ eũ in fide vnde niſi inſtrueret᷑ ab alijo:pa trini tenent᷑ illos inſiruere tentõe neceſſitatis.¶¶ Ad illuo dᷣo quod querit᷑ vtrũ ꝑuulꝰ obliget᷑:rñderi põt ꝙ ꝑ ſe obli gatur patrinꝰad ꝓcurandũ ꝙ credit:ꝑuulꝰ aũt obligat᷑ ad credendũ cũ habebit vſum ratõnis: ex hoc ꝙ ſacromeẽtum fidei ſuſcipit etſi vult ſaluari. Ad aliud vo dicendum.qꝙ; vbi melieꝛat᷑ conditio alicuiꝰ:poteſt aliquis ꝑ alium obli⸗ gari licet ignoꝛet. ſicut dicit lex. pꝛo ignoꝛãte fide iubere. ⁊ignoꝛanti actio requirit᷑ ſicut eſi de pupillo cuiꝰconditõ⸗ nem poteſt melioꝛare tutoꝛ.idem eſt em̃ ac ſi quereretur a pupillo.cur ↄuenit᷑ in iudicio:cum non intelligat quid ab eo petitur nec ſciat petitioni rñdere.in quo mamifeſtuʒ eſt quia tutoꝛ debet eũ defendere ⁊ pꝛo eo rñdere:aut totã cau ſam noiĩe illius agere. Sicut ergo negat aut ↄcedit nomĩe pupilli ip̃o ignoꝛante aut ↄtradicente ⁊ facit ↄditõeʒ eius melioꝛẽ in cauſa quã pꝛo ipᷣo agit:ſic ⁊ multofoꝛtiꝰin cau⸗ ſa aĩaꝝ quod fiet ꝑ tutoꝛẽ ſpũalłẽ. Item ſi leges humane⁊ iuſticia ꝓuidit pupillis tutoꝛes ⁊ adiutoꝛes ad acquiſitio nem. ↄſeruatõeʒ. multiplicatõneʒ tꝑaliũ:quãtoſoꝛtiꝰ iuſti⸗ cia ⁊ lex diuina pupillos ſpũales abſq; hmõi adiutoꝛũ ſpi ritualiũ pꝛouiſione nõ dereliquit. ꝗpter bonoꝝ ſpũalium acquiſitõeʒ multiplicatõeʒ ⁊ ſeruatõeʒ.⁊ dicimꝰ q; ꝑuul? credit ꝑ patrinũ:⁊ patrinꝰcredit ei.i.ad opus ⁊ ↄmodũ eiꝰ nec ꝑuulꝰdicit᷑ credere ꝗpꝛie:ſed ſacramentũ fidei ſuſciꝑe. Ao alind dicenduʒ ꝙ nõ eſi ſimile.quia aliter eſt in bis que ſunt de neceſſitaie vite ſpũalis ſicut eſt de pꝛomiſſione facta in baptiſmo:⁊ aliter in his que ſuꝑaddant᷑ ad ꝑfecti onem. i¶ Nmo em̃ ſine ꝓpꝛio ſenſu ſuꝑueniente ad ꝑfectõem tenet᷑.ad ea em̃ que ſunt de neceſſitate vite quocũq; obligã te tenet᷑. ¶ Ao aliud dicendũ.ꝙ aliud eſt rndere credo cũ tamen neſèiat᷑ vtrũ credat:⁊ rũdere de moꝛibo.iſQam cum dicit credo:ſenſus eſt.ſacramentũ fidei ſuſcipio.Ende au guſ.ad Monifaciũ. Sicut ſacꝛamẽtuz coꝛꝑis xp̃i coꝛpꝰxpᷣi. eſt. ⁊ ſicut ſacramentũ ſanguis xp̃i eſi ſanguis rp̃i:ita ſac⸗ mentum fidei fides. Unde credere eſt ſacramẽtuʒ fidei ha bere.⁊ ſiẽ̃ vere rñdet ⁊ bene.⁊ hoc mõ eſt cũ dicit᷑ abrenũ⸗ tio ſathane:ſenſus eſt:in baptiſino ſi digne ſuſcipit᷑ ſic ab⸗ renũtio ſathane ⁊ pompis eiꝰ.Eſt tñ quedã abrenũciatõ ĩ patrino ad ꝓcurãdum ꝙ credat ⁊ ꝙ abrenũciet. Si autez ponat᷑ alia expoſitõ ptz etiã ad hoc quõ rñdendũ eſt.4. Si aũt querat᷑ quare ꝑuuli ꝑ alios credunt vel ↄfitent᷑.vel ſic rũdent: Augu.ꝑuuli ex adam egꝛoti ad eccłiaʒ potant᷑.et ſi pedibo illi currere nõ poſſunt:alienis pedibo currũt.ac⸗ comodat illis mater ecclia ⁊ alioꝝ os vt credãt:x alioꝛuʒ linguã vt fateant᷑. Item Yſið.de officijs ꝑuuli alio ꝓfiten te baptiʒ ant᷑.qui adhuc loqui vel credere neſciũt:ſicut eti⸗ am egri.muti ⁊ ſurdi.quoꝝ vice alioꝝ ꝓfitetur vt pꝛo eis rñdeat cum baptizant᷑. ¶ Sed adhuc querit᷑ que ſit diffe⸗ rentia cum dicit᷑ abrenũcio ſathane ⁊ omnib pompis eiꝰ Ad quod rñderi poteſt.ꝙ deſignat᷑ ibi defoꝛmitas peccati q actus circũſlãtie que noĩe pompe intelligunt᷑: vt nõ ha bere debeat dy abolꝰpoſſeſſioneʒ in ipo ratone defoꝛmita⸗ tis vel actus vel circũſtantiaꝝ. Einde qrit᷑ quoꝝ officiũ erat catheciʒare adul tos ad baptiſmuʒ veniẽtes.dicit᷑ em̃ in pᷣncipio 4 libꝛi de catheciʒ andis rudibo.quo ad fratrem deõ gr̃as adducebant᷑: qui xpiana fide erant inbuendi cũ eſſet dyaconꝰ.⁊ ita videt᷑ ꝙ eoꝝ officiũ. Qũc aũt ſicut ex⸗ oꝛciſmꝰeſt ſacerdotũ:ita ⁊ catheciſmꝰ.cũ hec ſint ſacramẽ⸗ talia baptiſmi.officiũ gũt ſacerdotis eſt baptiʒare:alteriꝰ do eſt in neceſſitate Ad qð rñderi põt.ꝙ ꝓpꝛie eſt ſacer dotis officiũ circa adultos accedentes.de ↄſe.di.iiij. Nico⸗ laus papa.Catheciſmi baptizandoꝝ a ſacerdotibo vniuſ⸗ cuiuſqʒ ecclie poſſunt fieri.ſicut in hac ſancta romana ec⸗ cleſia:cũ deo auctoꝛe mĩſteriũ exhibemꝰnoſtri famulatꝰſò lẽniter fieri ↄpꝛobant᷑.patrinos autẽ incũbit circa punulos ⁊ etiã patrũ ſpũaliũ eſt inſtruere ipos cum ſint dilcipline ſuſceptibiles.dicit em̃ ambꝛo. longe plus debemꝰ dili⸗ gere filios quos de ſacro fonte ſuſcipimꝰ:qᷓ illos quos ſᷣm carnẽ genuimꝰ. ſ̊ hãc auctoꝛitatẽ oꝑtet intelligẽ nõ ſimpli citer:hᷣ qtum ad hoc ſcʒ ꝙ ſpopõdit ꝓ iſto: ꝓ filio aũt car nali nõ ſpopõdit actualiter. obligat᷑ tamẽ tũ ex dei pᷣcepto tũ enobligatõe nature qua tenet᷑ educare filios ad cultum tei. In pᷣmitiua aũt ecclia alioꝝ etiaʒ erat inſtruere adul⸗ tos ad baptiſmũ accedẽtes.⁊ hoc ꝑ veꝛbũ dyoniſij ꝗ dicit. ꝙ catheciʒandꝰducebat᷑ ab anadocho ad hierarchiã. ana dochus aũt dicit᷑ ſurſuʒ ducẽs qꝛ ſurſuʒ ducebat inſtruen⸗ dum ad ſacrũ pᷣncipẽ.vel dicit᷑ foꝛte ꝓpter hoc ꝙ epi bapti⸗ zare ſolebãt antiquitꝰiam inſtructos in ſabbato ⸗ pꝛiꝰ in⸗ ſtruebãt᷑ adulti.VInde di.iiij. de ↄſe.De cathecumis bapti ʒandis id xcretũ eſt. vt in paſchali feſtiuitate vel penthe. veniãt ad baptizandũ. ceteris aũt ſolẽnitatibo infirmi tm̃ tebẽt baptiʒari.Et in eadẽ di.dicit᷑. Ante viginti dies ba ptiſmi ad purgatõeʒ exoꝛciſmi cathecumĩ currant in qui⸗ bus vigiti dieboa oĩno ſimboluʒ qð eſt credo in deum patrẽ omnipotentem ſpecialiter doceantur. rticulus quintus Einde querit 5 mntr ex ratõe cathe⸗ iſmmi vitam ſpũalem habere dicat᷑: cũ ad fidez inſtruat᷑.¶ Aod quod rñdet augu. ad foꝛtunatũ c.· Rathecuminũ ꝙᷓuis in bonis operatõnibus defunctuʒ vitam habere nõ credimus. excepto dũtaxat niſi martirij compleat ſacramẽtum baptiʒatus ↄfitetur fidem ſuam co ram ſacerdote:⁊ interrogatrñdet hoc idem martir coꝛa 3 ꝑſecutoꝛe. Alle poſt confeffionem aſpergitur aqua:ille ðᷣo aſpergitur ſanguine vel contingitur igne. IJlle manus im⸗ poſitione pontiſieis accipit ſpiritũſanctum:hic habitacu⸗ lum ſpirituſſancti efficitur dum nõ eſt ibi qui loquitur: ſᷣ ſpirituſſanctus qui in illo loquitur. Ille municat eucha⸗ riſtie in memoꝛatõne moꝛtis dei: hic ↄmoꝛitur xpᷣo.⁊ lo⸗/ quitur de nõ baptiʒzato vbi nõ adeſt ꝙ; ſuppleat vicem ba⸗ ptiſmi.iQam ſi ſacramentum martirij habeat ſicut fuit in beata emerenciana: vitam habet licet non bhabuerunt ſa⸗ cramentum aque. MMueſtio.xj.de quiddita Ompletis aũt ſacra mentalibo que antecedebãt baptiſmuʒ in quibo conſiſtit dubitatõ:tranſitum facia⸗ mus ad ipᷣm baptiſmuʒ. Circa quẽ plura ſunt ↄſiderãda. Pꝛimo quid ſit baptiſmꝰ aque de quo intendimꝰ. Scðo que inſtitutõ eius. Tercio & his que ꝑtinent ad eſſe baptiſmi.Quarto de virtute ſcʒ a quo habeat virtutẽ. Quĩto de poteſtate baptiʒ ãdi. Sex⸗ to de ↄditionibo baptiʒãtis ⁊ baptiʒãdi. Septimo de effe⸗ ctu baptiſmi. Octauo de ↄꝑatõe eis ad alia genera baptil⸗ matũ.Qono de ſacramentalibo ↄſequentibo ipᷣm. Decimo vtrũ baptiſmꝰfiat extra eccłiam. Vndecimo de vnitate ba ptiſini.¶ E ꝛimo itaq; querit᷑ quid ſit baptiſmꝰꝑ ſeptem .*„ mẽbꝛa. Pꝛimo de ninnero diffinitionũ. Scðdo de diffinitõ ne magiſtri. Lercõ de diffinitõe hugonis. Quarto de vif⸗ finitõne anguſtini.Quinto de diffinitõne dyoniſ. ij. Sexto de diffinitöne YJoh. dama. Septimo in quo genere pꝛedi⸗ cabili ſit baptiſmus. — , ¶Membeüu primu⸗ IIrca pꝛimũ ſic querit᷑.Cũ multe ſint diffini⸗ tiones baptiſmi.quaꝝ vna ponitur a mgĩo in li.ſentẽ ·. Haptiſmꝰ eſt tinctõ.i.ablutõ coꝛ poꝛalis exterioꝛ facta ſub foꝛma verboꝝ pre ſcripta. Alia ponituꝛ ab augu. Paptiſmꝰẽ tinctio in aqua verbo vite ſanctificata.Tercia a hugo. Haptiſmꝰ ẽ aqua „ Diluendis criminibo ſanctificata peꝛ verbum dei. Quarta dyoni. Paptiſmꝰeſt regeneratõnis ſacramẽtuʒ. ſᷣm ꝙ pꝛi⸗ mitus ſubſiſtit anima ſpũaliter foꝛmans aĩales motus ad opoꝛtunitatẽ diuinoꝝ eloquioꝝ ⁊ actionum. ad celeſtis quietis anagogen iter faciẽs. Quinta ponit᷑ 1 dama. Ma⸗ ptiſmꝰeſt pꝛincipiuʒ alteriꝰvite ꝑ quod fuit pᷣmicie ſpiritꝰ regeneratio ſigillum.cuſtodia ⁊ illumiatio mẽtis.Querẽ⸗ dum eſt ergo de ſingulis aliquid ⁊ de comꝑatõne earũ ad⸗ inuicem.4 Cum em vniꝰrei vnũ eſt eſſe.nõ vident᷑ plures poſſe eſſe diffinitõnes baptiſmi.⁊ ita ſi vyna illaꝝ eſl diffi⸗ nitio:relique nõ erunt diffinitõnes ñſio.ꝙ diffinitõ nes iſte dant᷑ ſm genera diueꝛſa caulãꝝ pꝛincipaliter: licʒ alie cointelligant᷑ inqᷓtuʒ baptiſma tꝛahit eſſe ab illis. Eſfi em̃ cauſa materialis pᷣm quam datur di ffinitio hugonis. cum dicitur. Waptiſmus eſt aqua ⁊c. licet enim tangatur ibi finis:hoc non eſt niſi m ꝙ mateꝛia diſponitur vt talis fimis quãtum eſt de ipᷣa conſequat᷑.Eſt etiam cauſa foꝛma lis ſcʒ tinctio ſiue ablutio.⁊ hoc attendi poteſt dupliciter vel reſpectu ſubiecti cum dicit᷑ ablutio:vel reſpectu mate⸗ rie cum dicit᷑ tinctio in aqua. vnũ eſt reſpectu eius qð ab⸗ luitur:aliud reſpectu eius quo abluitur. In alijs autẽ ille due ratõnes ↄueniunt.niſi in hoc ꝙ veꝛbum quo fit ſancti ficatio ſub duplici foꝛma notificatur. In deſignatione em̃ magiſtri verbum deſignatur in reſpectu ad inſtitutõez cuʒ dicitur.foꝛma verboꝝ pᷣſcripta.i.inſtituta ad hoc.In dif⸗ finitione vᷣo augu.deſignat᷑ in com ꝑatõe ad aiam.ad cuiꝰ vitam ſpũ aleʒ diſponit.Eſt iteꝝ cauſa finalis ⁊ penes iſtã dant᷑ due vltime.dyoni.⁊ dama. ſ in hoc differũt ꝙ finis attendi poteſt dupliciter. vel inꝗtum efficit᷑ ab agente: et m hoc accipit᷑ diffinitio dama.in qua tangunt᷑ effectſpi⸗ rituſſancti.quibo anima quodãmodo pꝑficitur ꝑ baptiſmi ſacramentũ.⁊ quia multi ſunt ſᷣm pꝛius ⁊ poſterius: ideo multi tangunt᷑. Oiffinitio vᷣo dyoni. determĩat finem ſᷣm ꝙ ſubiectũ qð eſt anima vel homo. ⁊ eſſe accipit ſpũale et motũ ſpũalem diſponẽte baptiſmo m ſuã veritateʒ. Elel ſic ↄtingit ↄſiderare baptiſmũ inꝙᷓtum eſt ſignuʒ exterius ⁊ inꝙtum habet effectũ interioꝛ?.ſi ↄſiderat᷑ pꝛimo modo. hoc põt eſſe dupliciter.vel inqtuʒ habet tm̃ ratõeʒ ſignifi⸗ candi: ⁊ ſic eſt illa diffinitõ mgri. Gaptiſmꝰeſt ablutõ coꝛ poꝛalis exterioꝛ vbi tangit᷑ ſolum ratõ ſignificandi.vel in⸗ ꝙᷓtum habet ratõnem ſignificandi ⁊ aptitudinẽ diſponen/ di ſiue ſanctificandi:⁊ ſic eſt illa augu.que eſt. Maptiſinꝰ eſt tinctio in aqua veꝛbo vite ſanctiſicata.ꝑ hoc ꝙ addituꝛ verbo vite ſanctificata inſinuat᷑ aptitudo ad ſanctiſican⸗ dum. Si ↄſideret᷑ qᷓtuʒ ad effectũ interioꝛẽ ſiue in efficien⸗ d · hoc eſſe põt dupliciter. lel qᷓtuʒ ad ablatõʒ mali. Ael qᷓtum ad poſitõeʒ boni.Si pꝛimo modo:ſic eſt illa bugo. Haptiſmꝰeſt aqua diluẽdis criminibo ſanctificata ⁊c. Si ſcðo modo.hoc põt eſſe dupliciter. aut inqᷓtũ eſt infſoꝛmãs 7 pficiens ip̃am aiam ſimpliciter indiſtincte:⁊ ſic eſt illa que eſt dyoni. Aut inqtum eſi ꝑficiens ⁊ infoꝛmãs ip̃am tum ad differentias potentiaꝝ aĩe:⁊ ſic eſt illa que ẽ da⸗ ma. hec infra melius patebunt. embꝛum ſecundũ qrẽ ðᷣ ſingulis diffinitõibo diuiſim 22722 2 pmo illa q eſt mgr̃i.q̃ habet᷑ in ſenten. 1 iiij.li· di.iij . Ooaptiſmꝰtinctõ dicit᷑i.ablutio Rinis ddiß ero ped⸗ difini anngio tidt torne nobn iagl Wart npui tus ad Ctleſtis 1. Ha⸗ eſpirit⸗ OQuere⸗ earüach, tplores aſiift finn enhig 1, El gonis. Garar Kws Afonne apicte duu mate⸗ oge⸗ autiſe ſitſanei loneeñ bezchj Mon. ocnls Goſſti fins N echſpi⸗ aptiſni g: ideo jemkn püelect e Gel Etenps vonot⸗ iniß⸗ r ſelin vonen⸗ Gdau Fſican⸗ icien⸗ i.el aboo⸗ n gfomnus ſechin io m gridn nuin en Chluco Mueſtio coꝛpis exterioꝛ facta:ſub foꝛma verboꝝ p̃ſe cripta. Videt᷑ ꝙ hec diffinitõ ſu ſufficiẽs ⁊ ↄpleta. qꝛ dicit foꝛmã baptiſmi que attendit᷑ in verbis p̃ſcriptis a dño: ⁊ materiã per hoc ꝙ dicitur ablutio coꝛpoꝛis exterioꝛ 1 ↄuertitur. plus nõ vi cetur requirere diffinitio.¶ Contra. Ita ſe habent di ffini tio ⁊ diffinitum.ꝙ vno exiſtente aliud exiſtit:vno deſinen⸗ te 2 aliud.⁊ iterum vno reducto in eſſe 2 aliud. illud pla⸗ num eſt ſumpto exemplo generaliter de diffinitõne quacũ qʒ ⁊ diffinito.eꝛgo deficiente ablutõne ⁊c̃.deſicit baptiſmꝰ exiſtente eſt.⁊ iteruʒ coꝛrupto hoc coꝛrũpitur aliud: ⁊ hboc reducto in eſſe ⁊ illud ſimiliter. ſᷣ cõtingit fieri ablutõnes hmõi ⁊ deficere multotiẽs.⁊ iterum redigi in eſſe:igitur ⁊ ſimiliter eſt de baptiſmo.⁊ ita baptiſmꝰẽ iterabilis. Itẽ cum baptiſmꝰſit ſacramentũ noue legis:efficit quod figu/ rat. de eius igitur eſſentia eſt efficere ſicut figurare.nõ ex/ pꝛimitur bic aliquid notiſicans illud inqᷓtum efficit: di⸗ minuta eſt. ¶ IYJem Hugo. tria requirũtur ad hoc ꝙ ſacꝛa mentũ habeat eſſe ↄpletũ.ſcʒ ſimilitudo ex natura:rep̃ᷣſen⸗ tatio ex inſtitutõe: ↄtinẽtia gratie ſpũalis ex ſanctificatõe hoc nõ eſt reꝑire in actione aliqua vnde nec in ablutione Item baptiſmꝰꝑpetuo manet in baptiʒato.ſᷣ ablutio ſia/ tim deficit: ergo ⁊c. O ꝑpetuo manet:videt᷑. quia cum ali quis baptiʒat᷑ recipit ſacramentũ baptiſmi.⁊ ꝙᷓdiu eſt ba⸗ ptiʒ atus habet ſacramentũ: ſicut ꝙᷓdiu eſt vnꝰ albo habet albedinem. pᷣ ſemel baptiʒatꝰſemꝑ eſt baptiʒatꝰ:igit ſem/ per habet ſacramentũ baptiſmi. 4 Ytem ſi eſt ablutio exte rioꝛ.aut actiue dicta:⁊ tunc eſſet aliquãdo peccatuʒ moꝛ⸗ tale. ſicut in pᷣbitero ſymoniace baptiʒante. boc eſt ab⸗ ſurdũ.aut paſſiue dicta ſiue ipᷣa paſſio:vᷣ ſi illa tranſit tũc baptiſmus tranſiret.quod cum non ſit:non eſt bapuſmus tinctio.i.ablutio.actio vel paſſio.q IJtem Augu.diffiniẽs 7 baptiſma dicit.ꝙ eſt tinctio in aqua.Adagiſter dicit gbiun tio non apponendo aquam. vnde videtuꝛ diminuta. hñ ſio. eſt conſiderare baptiſma vt eſt habens modum ſubſtã⸗ tie que eſt: aut ſubſtantie que fit. ꝓut ſcdᷣo modo conſide⸗ ratur:deſcribitur in ꝓpoſito.4l Item eſt conſiderare vt eſt ſacramentũ ſolũmodo ⁊ exercitum ab homine.⁊ ſic nõ cõ⸗ ſideratur in eſſe ↄpleto ⁊ optimo.⁊ hoc modo ſumptũ dif⸗ ſinitur hic.aut vi eſt ſacrameniũ exercitum miſterio bũa⸗ no habens efficaciam a diuina auctoꝛitate:⁊ ſic ſumit᷑ ſᷣm eſſe vltimũ ⁊ ↄpletum. Vnde dico. ꝙ pᷣſcriptõ pᷣtacta noti⸗ ficat baptiſmũ.non m eſſe eiꝰ vltimũ ⁊ ↄpletum: h̊ ſolum vt eſt ſacramentũ exteriꝰexercitũ miſterio humano.⸗ AUd illud quod obijcit᷑ pꝛimo.ꝙ ꝑ ↄuertentiã notificãs ⁊ noti⸗ ſicatum dicunt᷑ qtũ ad eſſe foꝛmale ⁊ materiale. Dicendũ eſt ꝙ foꝛma eſt ꝑfectio rei. Vnde ſicut duplex eſt ꝑfectõ ſcʒ maierie ⁊ ↄpoſiti: ⁊ duplex ſfoꝛmale. VUnde deſcribit᷑ iſtud qᷓtuʒ ad foꝛmale ꝑfeetinũ totius.quod attendit᷑ in effectu vltimo penes quod eſt ↄpletio totius eſſe. Pꝛet.illud aꝛgu mentum nõ valet. hec notiſicatõ deſcribit hoc q;tum ad ea que reſpiciunt eſſe materiale ⁊ foꝛmale ⁊ ↄuertibiliter: igi rur eſt diffiniens ſufficienter. Inſtantia cum dicit hbomo ẽ ſubſtantia ratõnalis moꝛtalis.deſcribit᷑ homo ꝑ ea que re ſpiciunt eſſe materiale ⁊ foꝛmale ⁊ ↄuertibiliter:nec tamẽ diffinit ſufficienter vt patet intelligenti.ſ̊ bene ſequeretuꝛ ſi diceretur eẽ materiale foꝛmale ⁊ ↄuertibiliter.ꝑ hoc em ꝙ dicitur.dicit eſſe materiale ⁊ foꝛmale:plus dicitur qᷓ; cũ dicitur.dicit materiam.quia ꝑ pꝛimum dicitur actꝰvtriuſ⸗ qʒ quo notatur vt ſunt in eſſe ↄpleto: ꝑſcðm non.eſſe em̃ ẽ actus entis. Ad hoc aũt quod obijcitur ex alia ꝑte.q; nõ exiſtente vel deficiente diffinito:deficit diffinitõ ⁊ econuer ſo.⁊ ſimiliter reducto in eſſe.ſ̊ ↄtingit bnõi ablutõeʒ deꝑi re ⁊ iterũ reduci in eſſe:igit᷑ baptiſmꝰeſt iterabilis.Dicen dum eſi.ꝙ nõ ſequit᷑ĩmo debet inferre.igit᷑ põt iterari.qð bene verũ eſt vt eſt ſacramentuʒ tm ſcʒ de facto:nõ de iure. E aũt baptiſmꝰnõ iterat᷑.hoc eſt ratõne illiꝰ q ex caractẽ habet ⁊ oꝛiginalis peccati remiſſione.⁊ hoc eſt alterũ eſſe ab eo qð iam dictuʒ eſt. ſeʒ ab eſſe qð reſpicit eſſe ſacramẽ ti tm̃.¶¶ Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙ tria requirũtur tm̃ ad eẽ ↄpletum baptiſmi. Dicendum ꝙ ablutio exterioꝛ ex natu⸗ ra ſimilitudinẽ habet cum interioꝛi ablutione.virtꝰem̃ re⸗ xj. generatiua eſt in aqua materialiter: in verbis foꝛmaliter: in ablutõne ſimilitudinarie. Item inſtituit᷑ ad hmõi ablu⸗ tionem repᷣſentandã ſcʒ Math. vlti. Ite docete oẽs gẽtes. baptiʒãtes eos in no.⁊c. Maptiʒore eſt idem qð intingeꝛe ſiue abluere. Continet aũt gram ſpũalem ratõe verbi ap⸗ poſiti ad actum exercitũ.cum dicit᷑. baptiʒo te in noĩe pa. 7 fi. Hec aũt ↄtinẽtia qua ſacramẽta dicunt᷑ ↄtinere gr̃am ſpũalem.nõ eſt ꝑ modũ quo aliquidↄtinet᷑ in vaſe ſubſtan iialiter vt electuariũ in pixide:ſᷣ eo modo quo ad aliquid qð nibil eſt alteriꝰↄtinet᷑ in eſſe ꝙᷓtum ad ſubſtantiã ⁊ vir⸗ tutem. Sacramẽta aũt vniuerſaliter gram ſpũalem dicun tur ↄtinere: quia gratiã ſpũalem ſaluat qtum ad eſſe ⁊ vir eutem. tollendo illa que illam impediũt.hoc autẽ maxime ↄuenit ablutõni facte ⁊c.vel poteſt dici ꝙ inſtitutõ non eſt de eſſe ſacramenti.ſ̊ adeſſe ⁊ ideo nibil tangit᷑.de cauſa vᷣo ſanctificatõnis ſignatõnis hic tangit᷑.¶ Qam ex ablutõne coꝛpoꝛis trahitur ſignatio: ex foꝛma verboꝛum ſanctiſica tio. ¶¶ Ad aliud dicendum. ; in baptiſmo ſunt ſignum ſi⸗ ue operatio exterioꝛ: ⁊ effectus interioꝛ ſiue ſignificatum ſcʒ impꝛeſſio caracteris.dicit᷑ igitur ſemꝑ manere nõ qtũ ad opus ſiue ſignum exterius: ðᷣ qtum ad effectuʒz interio rem ſiue ſignificatum. vnde reuera non manet ſimpltiter ſemꝑ:ſᷣ qᷓtum ad aliquem effectum ſcʒ q̃tum ad caracterẽ Cum auũt oſtenditur ꝙ ꝑpetuo manet per hoc ꝙ qᷓdiu ali⸗ quis eſt baptiʒatus habet ſacramentuʒ baptiſmi: ſicut qᷓ; diu eſt aliquis albo habet albedinem. dicendum ꝙ non eſi ſunile.quia albo pᷣſentialiter denominat᷑ ab albedine que pᷣſentialiter ineſt:ſᷣ baptiʒatus pᷣſentialiter a baptiſmo de nominat᷑.qui aliquãdo infuit.ql Ad aliud dicendũ.ꝙ nõ intelligit᷑ hic de ablutione actione vel paſſione:ſᷣ de eo qð relinquit᷑ ex bis.Cum em̃ paſſio tranſeat cum actione:re⸗ manet nibilominꝰquod relinquit᷑ er actione ⁊ paſſione.vi dici poſſit iſtie eſt baptiʒatus... Ad aliud dicendum ꝙ nõ ſolet fieri ablutio exterioꝛ niſi in aqua:datur intelligi per hoc ꝙ dicitur ablutio exterioꝛ. ¶ Membꝛũ terciũ Onſequenter queritur de diffinitõe Hugo. que eſt. Haptiſmus eſt aque diluẽdis crimiĩ bus ſanctificata ꝑ veꝛbum dei.de quo pꝛimo uerit᷑ de ip̃a diffinitõne. Secũdo de comꝑa ni? diffinitõnis 2 p̃cedentis. Articulus pꝛimus Irca pꝛimum ſic.Non em̃ videtur hec ratio cõ munis quia hoc totum poſſet eſſe ⁊ non eſſe ba⸗ ptiſmus. vt ſi ſacerdos pꝛoferret hec verba ad Num aquam: z nullus intingeretur in aqua vel ablueretur. ¶ Item baptiſmus fit in aqua: ſed nihil fit in ſe: ergo baptiſmus non eſt ipſa aqua.¶ Pꝛete. hm boc ſi aliquis in mari vel in ſecana baptiʒaretur: diceretur ma⸗ re vel ſecana baptiſmus.quod cum non ſit:non eſi baptiſ⸗ mus aqua ⁊c. ¶¶ Pꝛet.additur diluendis criminibus. po/ teſt contingere ꝙ bic qui ficte accedat ad baptiſmum reci⸗ pit baptiſmum:non tamen diluuntur crimina.eſt ergo ba ptiſmus cum non eſi aqua diluendis criminibo ꝛc. ¶¶ Pꝛe te. ſanctificatio que eſi in aqua tranſit. baptiſmus auteem manet: ergo baptiſmus non eſt aqua ſanctificata. ¶Ad quod reſpondendum eſt.hec diffinitio tangit eſſe materia/ le baptiſmi.cum em̃ aqua ſanctiſficata eſt per verbum dei ad diluenda crimina: tunc ſi abluitur aliquis dvebito mo⸗ do ab eo qui babet intentionem baptiʒandi baptiʒat᷑.ma⸗ teria ergo diſpoſita tangitur in pꝛedicta diffinitõe.4 Per hoc poteſt patere qualiter ſit reſpondendum ad pꝛimo ob⸗ iectum. Cum em dicat materiam diſpoſitam. in materia autem diſpoſita non tangitur totum eſſe: bene põt eſſe H̊ ⁊ nõ eſſe baptiſmꝰ. Si vo ſit ablutõ de bita in ea:eꝛit tunc ba ptiſmus. . Ad aliud dicendũ.ꝙ cum dicit baptiſmꝰfit in aqua: accipit᷑ pꝛo ablutõne.cñ aut dicit᷑ baptiſmꝰ eſt aqua materialiter ſumit.4 Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ nibil fit in ſe ⁊c.dicendũ ꝙ hoc eſt veꝝ ꝑ ſe loquendo.nec ea ratione qua fit in ſe ̊ aliud ꝓut nomĩat᷑ in ſua materia. Vnde cũ dicit᷑ baptiſmꝰfit in aqua.hoc eſt intinctio fit in aq̃.¶¶ Ad aliud vᷣo dicenduʒ.ꝙ aqua que com ꝑatur ablutõni ſolum baptiſma dicit᷑. Aqua vᷣo qua baptizat᷑ lauacrum dicitur Ephe.v.mũdans lauacro aque in verbo vite. ꝓpter quod illud qð cooꝑatur ablutõni ſiue tinctõni baptiſma dicituꝛ Vt quãdo aliquis baptiʒat᷑ aqua ↄtenta in vaſe: illa que deputata eſt miſterio tali aqua dicit᷑. Ande mihi videt᷑ di cendum. ꝙ ſi aliquis baptiʒaret᷑ in fluuio vel in mari: to⸗ ta illa aqua que mouet᷑ in tinctione: aqua baptiſmi dicit᷑. Aliter dicunt quidã.ꝙ illud quod ſupꝑficialiter claudit ſi⸗ ue includit intinctũ aqua baptiſmi dicitur. nõ dico ſuꝑfi⸗ cie aque: ̊ illud quod termĩatur in ſuꝑficie includente in aqua minoꝛi non ſaluatur ſpecies aque.⸗¶ Ad id vᷣo quod obijcitur de tranſitu aque.dicendũ eſt ꝙ ibi accipit᷑ baptiſ mus nõ pꝛo ſuo eſſe materiali pᷣmo:ſᷣ accipitur pꝛo re que relinquit᷑ ĩ baptiʒato.que ſcʒ res manet:licet aqua trãſeat 4 Ad hoc quod obijcitur de hoc mẽbꝛo diluendis crimini bus.dicendũ ꝙ hec eſt intentõ ſermonis vt aqua ſanctifi⸗ cetur ꝑ verbum dei.ad hoc ꝙ digne accedẽtis cũ hoc ablui tur diluũt᷑ crimĩia.nõ ꝓpter hoc ſemꝑ fit criminũ ablutio: ſed ep ꝑte diſpoſitõnis aque nõ plus reqnirit᷑.¶ Ad alið dicenduʒ. ꝙ eſt ſanctificatõ qua aliquis ſanctificat᷑ in ba⸗ ptiſino.⁊ hoc ſequit᷑ ablutõeʒ digne accedẽtis. Eſt autem fides ſanctificatio diſponens ad illam. ⁊ de illa loquit᷑ hic ⁊ determinat eſſe materiale quoddam reſpectu illius vlte rioꝛis ſanctificatõnis. rticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ de comꝑatõe ꝑtiũ pᷣdictaꝝ diffinitionũ.⁊ querit᷑ vtrũ baptiſmꝰ ꝗꝓpꝛius di Vitur aqua qꝙᷓ tinctio ſiue ablutio.ꝙ aqua vide⸗ tur: eſt abluens ⁊ ablutio interius.2 eſt abluens a ablutõ exterius.exterius aqua eſt abluens:ablutio effectus in ab luto.interius gr̃a abluens:ablutio effectus gr̃e in abluto. Seo ꝓpꝛius dicitur gra agere in anima qᷓ actio gre.i.ab⸗ lutio:ergo illud exterius quod eſt ſignum gre ꝓpꝛius dici⸗ tur ſacramentũ qᷓ illud quod eſt ſignuʒ ablutõnis interio⸗ ris. ſcʒ ablutio exterioꝛ. ꝓpꝛietas em maioꝛ ⁊ minoꝛ in ſi⸗ gnatis:rñdet maioꝛi ⁊ minoꝛi in ſignis.q Item ſacramen tum eſt inuiſibilis gr̃e viſibilis foꝛma. igit᷑ illud quod eſi ꝓꝛius ſignũ vel foꝛma gr̃e: ꝗꝓpꝛius debet dici ſacramentũ Sed aqua ꝗꝓpꝛius eſt ſignum gr̃e qᷓ ablutio aque.¶! Item in ſanctificatõne interioꝛi pꝛius eſt naturaliter gr̃a.in aĩa ꝙ ſit oꝑatio illius ergo ex ꝑte ſigni naturaliter pꝛius eſt ſi gnum illius gre qᷓ ſignum oꝑationis illius. Sed ſignum gre eſl aqua. Signum oꝑationis illius eſt ablutio: igitur pꝛius ⁊ ꝛius eſt aqua baptiſmꝰ q; tinctio ſiue ablutio. 4 Contra. in foꝛma pꝛeſcripta a dno nõ referẽ᷑ verbum a uo eſt virtus ſacramẽti ad elementũ:ſᷣ ad ipam ablutõeʒ ſiue tinctõeʒ.quod ptʒ cum dicit᷑ baptiʒo te in noĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpũ ſancti igit᷑ cuʒ a virtute verboꝝ ſit efficacia ſa cramẽti ꝑ ſe ⁊ pᷣncipalit: debet dici ſacramẽtũ illud ad qð refert᷑ virtꝰverboꝝ pᷣcriptoꝝ boc eſt ipᷣa tinctõ vel ablutõ debet igit᷑ ablutõ dici ſacramẽtũ.q¶¶ Itẽ ſacramẽta ſunt re⸗ media coꝛruptõnis hũane.Vnde diſtinguũt᷑ ſjm diſtinctõ nem vefectui humane coꝛruptõnis.igit᷑ illud quod pꝛie 7 pꝛincipaliter eſt remediũ defectus cauſati ꝑ baptiſmũ:pꝛi mo ⁊ pncipaliter dicit᷑ ſe ẽtum hec aũt eſt ipᷣa ablutõ nõ elementũ.ergo ⁊c̃.¶ Rñſio.qꝙ ĩ baptiſino tria ſũt ip̃ᷣm elementũ.verbũ ſanctificãs.⁊ ipᷣa tinctio.dicendũ igit. ꝙ in elemẽto eſt virtꝰregeneratiua potẽtia ex ↄtactu carnis Fpᷣiique potẽtia reducit᷑ in actum ꝑ verbum ipᷣm: ſicut co⸗ loꝛ eſt viſibilis potẽtia ⁊ luce efficit᷑ actu viſibilis. ſᷣ in tin⸗ ctione virtꝰregeneratiua effectũ habet in bomie. Ande il⸗ lud qð imediate oꝑatur pꝛincipalem effectuʒ baptiſmi. eſt ipa tinctio.Concedẽde igit᷑ ſunt ratões vltime. quibo oſiẽ ditur ꝙ ꝓpꝛius dicit᷑ tinctio baptiſmꝰq; aqua.¶. Ad quod igit obijcit ꝙ illud quod eſi ſignum gre a quo eſt pꝛincipa⸗ lis effectuq in aĩa: debet dici pꝛie baptiſmus. Dicendum V aqua nõ dicit᷑ eſſe ſignum ſiue ſacramentuʒ gre inqtum comꝑantur adinuicem aqua? gratia m ſuas ſubſtãtias ſed potius ſᷣm ꝗꝓpꝛietates illoꝛum ſiue ↄuenientiam que at⸗ tenditur in ablutõne coꝛpoꝛali ⁊ ſpirituali. ꝓpter quod il lud quo ĩmediatiꝰeſt repᷣſentatõ iſtius ↄueniẽtie.i.ablutio nis:debet foꝛmaliter loquendo dici baptiſma. Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ gra eſt pꝛius in aĩa qᷓ; opus illiꝰ.⁊ ita in ba ptiſmo naturaliter gr̃a pꝛecedit ablutoeʒ interioꝛem. Di⸗ cendum ꝙ duplex eſt oꝑatio gratie.vna qua reꝑat animã defoꝛmatam:alia qua expedit ad oꝑa virtutũ. ⁊ ſic aꝑꝛo⸗ pꝛiate loquendo induit gratia vultum virtutis qtũ ad pꝛi mam oꝑationeʒz eſt gra effectus baptiſmatis.Licet igitur gratia pꝛius ineſt aĩe qᷓ; opeꝛet᷑ ſcõa oꝑatõne:ſimul tamen ineſt cum oꝑatõne pꝛima..:!Et ſi obijcit᷑.pꝛius natura in⸗ eſt qᷓ operet᷑ licet nõ pꝛius tꝑe.dicendũ ꝙ etſi hoc conceda⸗ tur:nihilominꝰquia gratia non inqtum gratia vᷣ̊ inqtum reꝑans eſt ꝓpꝛius effectus baptiſmi: ipſa vᷣo ablutio ꝓpꝛie foꝛmaliter loquendo eſt illud quod pꝛius ſignificat.⁊ effi⸗ cit illam reꝑationem. Illud enim in moꝛibo ſemper magis debet dici foꝛmale:qð ꝓpinquius oꝛdinat ad finem.a ipſa ablutio foꝛmaliter loquendo pꝛius eſt ꝓpꝛie dicendo ba⸗ ptiſmus. Ad illud qð obijcitur ꝙ aqua ꝓpꝛius eſt ſignũ gratie ꝙᷓ ablutio.igitur cum ſacramentuʒ ſit viſibilis foꝛ: ma inuiſibilis gratia ⁊c̃.dicendũ ꝙ aqua ratõne ſubſtan⸗ tie aque nõ eſt ſignum gratie.ſᷣ ratõne ꝗꝓpꝛietatis ſiue ↄue⸗ nientie qᷓtum ad ablutionem. vnde abſtracta hac ꝗpꝛieta⸗ te aqua nõ eſt ſacramentum.addita hac ꝓpꝛietate eſt. Un⸗ patet ꝙ pꝛout diſtinguitur inter aquam ? ablutionem. ꝓPꝛius repꝛeſentat gratiam ipᷣa ablutio qᷓ; aqua. ꝛum quartum Abitat᷑ de diffinitõne aug. hac ſcʒ baptiſinꝰ eſt tinctio ĩ aqua vᷣbo vite ſanctificata. Que nõ videt᷑ multũ differre a pꝛima ſcʒ illa que eſt magiſtri ſenten.tinctio em̃ in aqua nõ eſt aliuð hic q; ablutio.Sanctiſicatio autẽ ꝑ verbum vite ſe⸗ quitur ex foꝛma verboꝛum pꝛeſcripta: cum verbum acce⸗ dit ad elementum. ¶¶ Obycitur tamen de hoc ꝙ dicitur tin ctio ⁊ nõ determinat᷑ cuius. vnde videtur ꝙ diminuta ſit cum multoꝛum ſolet eſſe tinctio quoꝝ non eſt baptiſmus. Vnge videtur ꝙ deberet dicere baptiſmꝰ eſt tinctio hoĩs in aqua.⸗4 Item ſi baptiſmus eſt tinctio. aut tinctõ actio: aut tinctio paſſio.iõ tinctio actio:quia illa eſt ipius agẽ tis vt ſaceꝛdotis vel alteꝛius intingẽtis.Non tinctõ paſſio quia ſacramenta efficiunt qð figurant. tinctio paſſio fit et nõ facit.⸗¶! IOtem tinctio tranſit ⁊ nõ manet:baptiſmꝰma⸗ net. ¶ IStem dicit verbo vite. aut ibi ſumit᷑ verbum vite ꝓ verbo creato:aut increato.Qõ increato vt videt᷑:quia ver bum illud eſt verbũ pꝛolatũ a ſacerdote. Vnde hugo. In baptiſmo ſunt tria.Repᷣſentatõ ex ſiłitudine: ſignificatio ex inſtitutõe:virtꝰex ſignificatõe. Pꝛima ẽ indita ꝑ creato rem.ſcða Aüce ſaluatoꝛẽ.tercia mĩſtrata ꝑ diſpenſa⸗ toꝛem. ¶ Cõtra.hugo. Recte ꝑ verbũ dei ſanctificat᷑ que ꝓ verbũ dei creata ſubſiſtũt.ꝑ verbũ creare potuit:⁊ ꝑ ver⸗ bum ſanctificare nõ poterat.hec hug.ſᷣ creata ſubſiſtunt ꝑ verbũ increatũ.q¶ Item querit᷑ de hoc ꝙ dicit ſanctificata pᷣmũ. ꝙ licʒ ↄtigerit multa tingi q̃ nõ ſũt vel fuerũt bapti⸗ ſata:nõ tñ in aqua ver bo vite ſanctificata. Illa em̃ tinctõ regeneratio eſt. Si em̃ aliꝗd aliud ab hoĩe tingẽt in aqua cum ꝓlatõne hoꝝ verboꝝ in noĩe pa.⁊ ſi.⁊.ſſ.nõ eſſet illa tinctio in aqua ſanctificata verbo vite. Verbũ em̃ illð nõ eſt verbũ vite niſi habilibo ad vitã ⁊ inqᷓ;tuʒ ꝓfert᷑ cum in⸗ tentõne habilitandi ad vitam. ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ba⸗ ptiſmus dicit᷑ tinctio paſſio.que licet fiat ſiue efficiat᷑: ni⸗ hilominꝰefficit.Efficit᷑ em̃ exteriꝰ? efficit interiꝰvt ſupᷣ ta⸗ cium ⁊.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ trãſit ſᷣm actũ: manet aũt Fm eſſectũ.⁊ maxime qᷓtuʒ ad caracterẽ.¶ Ad aliud dicẽ dum. ꝙ verbũ ſumit᷑ ꝓ verbo creato ⁊ increato ſcʒ filio cei ſᷣ differẽter. ꝓ cꝛeato quo fit ſanctificatio per ſe efficiendo magis aũt ꝓut hic accipit᷑ attendit᷑ de ᷣbo creato ꝙ acce⸗ Sanctificatõ hec nõ eſt aliud ꝙᷓ collatio virtutis reg — ratiue. ſ̊ hec fuit collata ex ↄtactu carnis xpᷣi ¶ KBñſio ad rũt bapti⸗ lities guegt, wodil blutio dülud ginbe n Di⸗ nmnim ka⸗ et igiur bltanen Aturain conceln inihumn tio ie t.7 eſh⸗ ermags mn.ie eſtſigne loſn ſubſtnn⸗ ine he⸗ priete⸗ 1.En, onen. daptiln Nte. Cbe Ziee na nöͤ n mieſs nmn ocee⸗ itur tin luto ſit ſinvs. bois etio: nsage eſo ſioſiter moman m wüe p guiaver ugo⸗ miftano Upann Olſponi ficit e tN ihunte iſicota ſſioad tbapti⸗ tincto in aq eſetila illöns cum m⸗ b ciak:i cens ao elemẽtũ efficit ſacramẽtũ.¶ Ad aliud dicẽduzʒ. q; ſanctificatõ.i.virtꝰregeneratiua ẽ a ↄfactu carnis xpᷣi po tentialit: a vbo actualiter. exemplũ ad boc eſt coloꝛ moti⸗ uum viſus de nocte: potẽtia de die actu. ꝑ ↄtactuʒ em fit q dam diſpoſitõ in elemẽto aque.que ꝑ ver bũ in actu reduci Wlem ex intentõe debite ꝓfert᷑. Mlembꝛũ quintuʒ . Onſequẽter querit᷑ de diffinitõe Dyoni.qui diffinit baptiſma ſic ĩ eccliaſtica bierarchia Haptiſmeſi ſacramentũ ſiue traditõ fm ꝙ . ꝛimitꝰ ſubſiſtit aia ſpũaliter ſoꝛmãs aiales motus ad opoꝛtunitatẽ diuinoꝝ eloquioꝝ ? actionum. ? celeſtis quietis anagogen iter faciens.Et queritur de hoc quod dicit.qꝙ pꝛimitꝰ ſubſiſtit aĩa ſpũaliter.quia hoc nõẽ generaliter veruz. quia multi deceſſerunt ſine ſacramento baptiſmi qui ſalui ſunt: ⁊ multi cum gratia acceſſeꝛunt ad boc ſacramentũ.4 Pꝛet. ſides eſt qua pꝛimitꝰſubſiſtit ani ma cum viuit illa ſpualiter. iuxta illud abacuc. Juſtus er fide viuit. ¶¶ Item ꝗ dico ſacramentũ fᷣm ꝙ pꝛimit? ſubſi⸗ ſtit anima ſpuᷣaliter. dicit totũ eſſe baptiſmi. dicit em gen⸗ illius 7 differentias quibo puertibiliter ineſt. Per hoc em̃ quod dicit᷑ꝙ anima ſubſiſtit ſpũaliter:diſtinguit ab eẽ na turali.ꝑ boc ꝙ dicit᷑ pꝛimitꝰ:ab illis quibo nõ pꝛimitꝰſpi⸗ ritualiter eſt ſcʒ anima,. ſicut ſunt virtutes.que etſi in ba⸗ ptiſino dant eo ꝙ hoc eſt ꝑ baptiſmũ pꝛimitꝰ:ha bet aĩa eẽ ſpuale a baptiſino. Item diſiinguit ꝑ boc ab alijs facra⸗ mentis. Haptiſmꝰ em quia eſt ianua ſacramentoꝝ: inter ſacramenta pꝛimitꝰeſt vita ſpiritualis. 4 Item querit de hoc ꝙ dici᷑ motus aĩales.quare magis diffinitur ꝑ motꝰ aĩales q; humanos. cum ꝓpꝛie homis ſit baptizaꝛe inituz bomo eſt:nõ inqᷓtum animal.4. Pꝛet. cum in ꝑuulo ſit ba ptiſmus.nulli aũt motus animales foꝛmant᷑.4. Pꝛet. ma⸗ gis deberet dici motus ratõnales.⸗! Met. ratõne motuũ animaliũ nõ habet homo opoꝛtunitatẽ diuinoꝝ eloquioꝝ actionũ.iĩmo ex motibo animalibo efficit᷑ homo pꝛonꝰ ad contraria ⁊ inhabilis ad iſta ſcʒ diuina eloquia ⁊ actõnes nec hec inhabilitas tollitur vnqᷓ virtute baptiſmi.⸗ Pꝛe⸗ te. ex virtute vel ex gratia magis eſt hec foꝛmatio qᷓ ex ba⸗ ptiſmo. 4 Pꝛet. additur in diffinitõne. iter faciens ad ce⸗ leſtis quietis anagogen:cum boc nõ videat᷑ cõuenire ficte accedentibo.¶ EKRñnſio ad pꝛimum. ꝙ ꝑtes diffinitõnis ſo⸗ nant in habitum nõ in actum. Ende licet baptiſmꝰ nõ in omnibo ẽ illud m ꝙ pꝛimitꝰſubliſtit aĩa ſpũaliter.hoc nõ eſt quia hmõi virtutes ſiue efficacie nõ ſit baptiſmus: ſed vel quia nõ ſuſcipitur vel ſi ſuſcipitur cauſa eſt ex parte re cipientis vt accidit ſi ſit in gratia vel ſi ficte ⁊ indigne ac⸗ cedit. Vnde dico ſᷣm ꝙ pꝛimitus ſubſiſtit anima ſpiritua⸗ liter. dicit virtutem ipᷣius baptiſmi ſicut efficaciam habi⸗ tualem ⁊ quãtum eſt de ip̃o baptiſmo.habet hanc efficaci⸗ am in ipo ſuſcipiente.licet em̃ per alia ſubſiſtit anima ſpi⸗ ritualiter.ſicut eſt baptiſmus ſanguinis vel flaminis ĩ ne ceſſitate:tamen hoc eſt quod inſtitutum eſt a domino pᷣnci⸗ paliter ad hoc. alia vᷣo ſupplent vicem ipᷣius in caſu.⁊ de il lo dicit in iohe.Niſi quis renatus fuerit denno ex aqua ⁊ ſpirituſancto ⁊c̃.⁊ ita eſt ꝓpꝛie regenerationis ſacramen⸗ tum. Ad hoc quod obijcitur.qꝙ fide pꝛimitꝰ ſubſiſtit ⁊c. Dicendũ ꝙ fides nõ excludit baptiſmũ nec ecõuerſo.ſuffi⸗ cientia em̃ vnius eſt ꝑ alterum. homo em̃ ſubſiſtiit ſpiritu⸗ aliter ꝑ fidem. ⁊ ꝑ ſacramentuʒ fidei.i.baptiſmum.⸗!Ad aliud quod obijcitur dicendũ.q boc ꝙ dico ſacramentum Hᷣm ꝙ ſubſiſtit anima ſpiritualiter:dicit totum eẽ baptiſmi Nñſio ꝙ duplex eſt efficacia baptiſmi que diſtiguitur ſᷣm modum vm quẽ diſtinguit᷑ virtꝰa gratia.vnde baptiſmus efficit hominẽ gratuʒ deo ⁊ habilem ad oꝑa virtutũ. Pꝛi⸗ mum inituz habet efficaciã gratie:ſcdᷣm inqᷓtuʒ efficaciã virtutis. Dicendũ igitur ꝙ illa pꝛima pars diffinitõis de qua obiectuʒ eſt.dicit eſſe baptiſmi ꝓut illius eſt efficacia gratie. YJlla ꝑs que ſequit᷑ ſcʒ foꝛmãs aĩsles motꝰ ⁊c. ꝓil⸗ lius ẽ eicacia vᷣtutis. Per illa em̃ que ſequũt᷑ expᷣmit᷑ vir⸗ tus baptiſmi inqᷓtuʒ oꝛdinat ⁊ expedit hominẽ in merito xj. ſiue in pꝛofectu meriti. AUnde licet pꝛimuʒ ſufficiat ad hoc ꝙ eſſe ſpũale habeat: tamẽ nõ in hoc ſiſtit.ſ̊ diſponit vlte⸗ rius ad motum ſpũalem.vnde tangit duo.ꝙ dat eſſe ſpũa⸗ le:⁊ ꝙ diſponit ad motũ ſpũalem.¶ Ad illud qð querituꝛ quaꝛe magis diffinit᷑ ꝑ motus aĩales q; hũanos.Dicendũ ꝙ nõ ibi intelligunt᷑ motus aĩales motꝰſenſualitatis: ſᷣ di cuntur aĩales ab aĩa non ab aĩalitate. Vnde peꝛ motꝰaĩa⸗ les intelligunt᷑ motus cognitiue? affectine ſiue intellectꝰ 7 affectus.Fᷣm quoꝝ infoꝛmationẽ anima pꝛoficit in meri⸗ to.vnde notat᷑ hic quaſi triplex motus ꝓficiendi in meri⸗‚⸗ to.iQota igit᷑ ꝙ in pꝛima ꝑte diffinitõnis notat᷑ efficacia il lius inqtuʒ miſtrat vitam ſpũalem anime.In ſcða inqtũ miĩſtrat habilitatem ꝓficiendi in merito.⁊ hoc multiplici ter. pꝛimo inqꝗᷓtum abilitat ad recte intelligendũ. cũ dicit eloquioꝝ.⁊ bene operandũ cũ dicit᷑ actionũ.⁊ vt ꝑ intelle ctum ⁊ oꝛdinatã operationẽ ſurſum ducat᷑ anima ad cele⸗ ſiem quietem:cũ dicitur celeſtis quietis anagogen.⸗ Vd aliud dicendũ ꝙ baptiſmꝰquãtuʒ eſt de ſe foꝛmat.ſi fuerit ibi motus foꝛmat ꝑ gratiã.in ꝑuulis aũt nõ foꝛmat in ef⸗ fectu.ſᷣ̊ hoc nõ eſt ex defectu gratie ſacramẽti: ſ̊ ex xfectu vſus li.ar.4. Ad aliud patet rñſio.quia motus aĩales ſu⸗ muntur pꝛo motibo anime:⁊ ita ↄtinet motus ratõnales. 4l Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ hec foꝛmatio eſi ex fide ⁊ gr̃a ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc eſt veꝝ.vnũ aũt iſtoꝝ nõ excludit reli⸗ quũ.ſcʒ nec gra vel virtꝰ baptiſmũ nec ecõuerſo.quia hec ſcʒ gr̃a ⁊ virtꝰcomitat᷑ eſſe baptiſmi: hec aũt foꝛmatõ ↄue⸗ nit baptiſmo qᷓtũ ad duos eiꝰeffectus qui ſunt ablutõ im⸗ pedimẽti robur neceſſariũ exitui potẽtie in actũ.pꝛimuʒ eſt ꝑ baptiſmũ inqᷓtuz eſt cauſa ablutõis culpe oꝛiginalis pene impediẽtes ꝓgreſſuʒz in actũ virtutis.ſcom eſt ꝑ ba⸗ ptiſmũ inĩtuʒ eſt cauſa virtutuʒ in aĩa.¶¶ Ad id vᷣo quod obijcitur e vitima clauſula. Oicendum eſt ꝙ ꝑ hoc voluit dare intelligere ꝙ ꝑ baptiſmũ fit apertio ianue celeſtis. ⁊ boc eſt ad quod ſũme oꝛdinat᷑.virtus aũt ſicut dicit phᷣus per ſuum ſũmũ determĩatur. Onſequenter queritur de diffinitione Johᷣ. dama.Maptiſmꝰeſt pꝛincipiũ alterius vite ⁊c̃. hec em̃ omnia videntur ↄuenire caracte⸗ ri.quia ꝑ ip ᷓ ĩmediatam diſpoſitio⸗ nem að gratiam fiunt in nobis pᷣmicie ſpũs ⁊c. ¶ Pꝛete. idem videtur pᷣmicie ſpũs ⁊ pncipiũ alterius vite.¶ INeʒ pꝛincipiũ vite ſpũalis nõ poteſt eſſe niſi vel efficiens vel fi⸗ nalis vel foꝛmalis vel materialis. Sed efficiens ⁊ finalis eſt tm̃ deus. Aita em̃ ſpiritualis ſoluʒ dicit᷑ que eſt ab ipᷣo 2 ad ipᷣm. pꝛincipiuʒ aũt foꝛmale eſt ipᷣa gratia: materiale vᷣo anima.ergo baptiſmꝰ nullo mõ eſt pꝛincipiuʒ.4! Iem AMathei vlti. Ite docete oẽs gẽtes. dicit glo. ↄgruus oꝛdo. quia niſi recipiat aĩa fidem:nõ eſt oferendꝰ ei. baptiſmus. nõ põt intelligi de fide offerentiũ. nõ em̃ illa exigit᷑ neceſ ſario:ſᷣ eccleſie.ergo fides pᷣcedit baptiſmũ. ſp̃ fides eſt pꝛi⸗ ma gratia:nõ ergo pᷣmicie ſpũs dant᷑ in baptiſmo. Itez Hieꝛo.omnis qui iam ſue volũtatis arbiter ↄſtituius eſt. cum accedit ad ſacramẽtuʒ baptiſini.niſi pemteat eum ve teris vite:nouã inchoare non põt.ergo ante baptiſmũ exi gitur gratia gratũfaciens in ſuſcipiente.. Pꝛet. ex bis ſe⸗ quitur.ꝙ ꝑtes diffinitõnis nõ ↄueniũt ſemꝑ ipi diffinito. ita diffinitõ nõ eſt vniuerſalis vniuerſalitate tꝑis:quia baptiſmꝰnõ eſt ſemꝑ pᷣncipiũ alteriꝰvite ꝑ quod ſunt pᷣmi⸗ tie ſpũs. Pꝛet. omnes ille vident᷑ ↄuenire gr̃e que ofert in baptiſmo.ergo ipᷣa eſi ſacramentũ baptiſmi.4! Pꝛet cũ per gratiã bapiiſmalem refoꝛmet᷑ imago in anima. meliꝰ deberet dicere imago ꝙᷓ ſigillũ.¶ MDꝛet. videt᷑ inſufficiẽs.ꝑ gram em̃ baptiſinalẽ non ſolũ cuſiodit᷑ quis a maloꝛ illu⸗ minat᷑ ad verũ:ſed etiã accedit᷑ ad bonum ⁊ roboꝛat᷑ ad ar duum. quare ergo ſolũ ponit illa duo ſcʒ cuſtodiã a malo. uluminatõneʒ in vero. ¶ Item queritur de hoc qð dicit ibidẽ.remiſſio peccatoꝝ omnibo datur ĩ baptiſmo: gratia aũt ſpũs ſᷣm ꝓpoꝛtõem ſidei ⁊ purgatõis.ex h̊ obijcit᷑ ſcut ſe habet bapti mũ ad remiſſionẽ peccatoꝝ:ſic fides ad Ee 2 — RWR’jÿ collatõeʒ.Rſbaptiſmꝰp̃cedit remiſſionẽ natura:adminꝰ er⸗ go fides gr̃aʒ.¶ Pꝛet.quare pctoꝝ remiſſionẽ aꝛopꝛiat baptiſmo gram vo ſidei:cũ tamẽ vtrũqʒ fiat ꝑ baptiſmum Si dicat᷑ ꝙ pctoꝛuʒ remiſſio equaliter datur omnibo. gr̃a autem. i. gre actus vellvſus exigit aliquod meritum a ꝑte li.ar.ſᷣm em̃ ꝙ quis ſe pᷣparat ⁊ confidit in xo:ſᷣm hoc q⸗ tia cooꝑatur plus vel minꝰſuo li.ar. ¶Contra.tanta gra ſiue li. ar. cum tanta gra:poteſt in tãt actum ſine aliquo merito p̃cedenti.¶¶ Pꝛet. in baptiſmo dat᷑ gr̃a ⁊ remittituꝛ petm a virtute influente a paſſione xp̃i.que cũ ſit vna ⁊ ea dem ⁊ equaliter ſe habẽs reſpectu omninuzʒ:equaliter fit in om nibo vtcũq; baptiſmũ ſuſcipientibo.¶ Pꝛet.cũ p̃ponat remiſſionẽ peccati gr̃e infuſioni. videt᷑ ꝑuertere oꝛdinem Mam naturaliter ẽ pꝛius lucis infuſio ꝙᷓ; expulſio tenebꝛa rum. Item querit᷑ de diuerſitate illaꝝ ſex ꝑticulaꝝ que in diffinitõe ponutur. Go pmi dicendum.qꝙ nõ ↄuenit dDiffinitio caracteri. eo mõ quo ↄuenit baptiſmo. Qain ba ptiſmꝰeſt ſicut diſpoſitõ exterioꝛ ad hoc ꝙ fiãt illa ſex ĩ no bis. Vnde dicit᷑ efficẽ:qꝛ diſponit exteriꝰad h̊ vt illud fiat in nobis.caracter vðᷣo vt diſpoſitõ interioꝛ.q̊ᷓ vtriq; ↄuenit 5m; alio modo vni ſicut diſpoſitõni exterioꝛi:alio ſicut diſpo ſitioni interioꝛi. 4 Ad aliud patebit rñſio infra in aſſigna tione modoꝝ differẽdi ꝑtiũ diffinitõis.¶ Ad illð qð obij⸗ citur de cauſa.dicẽdũ ꝙ deꝰẽ pᷣncipiũ efficiẽs: ⁊ baptiſmꝰ 5 differẽter. qꝛ deꝰpᷣncipalit efficiẽdo:baptiſmꝰdiſponẽdo 4 Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ fides ⁊ gr̃a pᷣcedũt baptiſmũ.di cendũ ꝙ veꝝ eſt.iſQaʒz de? ſufficiẽt ſe pᷣpanti.ſtatim infũdit graʒ.nõ tñ ex neceſſitate ſ̊ mera liberalitate.Qibilominꝰ tñ baptiſmꝰ initũ eſt de ſua ðvᷣtute in ſubiecto bñ diſpoſito efficit gr̃aʒ.⁊ ꝗꝓpter hoc dicit᷑ pᷣmicie ſpũs dant᷑ in baptiſ mo.Poteſt tn impediri ꝑ fictõneʒ:vel pᷣueniri vt in adul⸗ tis digne accedentibo.eoq nõ alligauit deꝰpotentiã ſuam ſacramentis quin ſine ipᷣis conferat gr̃am qñ vult.¶ Ao hoc qð obijcit᷑ de vniuerſalitate. Rũſio ꝑtes in diffinitõne Em habitum vel virtutẽ debent accipi nõ ſᷣm actũ.vt cũ di citur homo eſt aial ratõnale moꝛtale nõ actu ratõcinãs:ſᷣ aptum natũ ratõcinari. dico aũt ꝙ ſacramentum in bene diſpoſito ſuſceptibili.gr̃am infundit virtualiter 2 ſi non actualiter.⸗¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ oẽs ꝑticule ↄueniũt gr̃e dicendũ ꝙ nõ eſt verum in illa ratõne qua ↄueniũt baptiſ mo.quia nec hec pars que generatõ neqʒ hec que eſt ſigil⸗ lum. ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ baptiſmꝰeſi ſacramẽtuʒ ſidei cuiꝰeſt ꝓpꝛium illuminare ad cognitõneʒ veritatis.ꝗpter hoc ꝙ ſpecialiter tangit᷑ in diffinitõe baptiſmi.nõ tamen p h excludũt᷑ alia ſcʒ acceſſus ad bonũ ⁊ roboꝛatõ ad arduũ ¶ Ad illud quod querit᷑quare pcti remiſſio baptiſmo at⸗ tribuitur nõ gr̃e collatio. Rũñſio idem eſt ᷣm eſſentiã pec⸗ catoꝛum remiſſio ⁊ gr̃e infuſio.ſimiliter ⁊ lucis infuſio ⁊ tenebꝛaꝝ expulſio.diffeꝛũt tñ ratõne.⁊ ibi accipit᷑ petoꝛuʒ reiniſſio ꝓ ipᷣa gra vt eſt mũdans aĩam ⁊ pctᷣa delens.qui effectus ↄmũiter ⁊ equaliter datur omnibo in ba ptiſmo. 2 qtum ad remiſſionẽ culpe ⁊ pene: ꝓpter vnitatem virtutis ſacramẽtalis deſcendẽtis a paſſione xp̃ᷣi. O aũt poſtea di⸗ cit gra ⁊c. ibi accipitur gra put facit dignum vita eterna. ad hoc aũt cooꝑatur ⁊ purgatio antecedẽs. on em ſᷣm copacitaté naturalẽ ipoꝛum naturaliũ neceſſario dat᷑ gr̃a ſ̊ m ꝙ quiſq; ex ſuis naturalibo ſe p̃parat.vnde ex dono naturali quod habet homo ſe p̃parando. nihilominꝰ põt acciꝑe gram differẽter ꝓyter diuerſitatẽ volũtatis. ex hoc patet ſolutio.quare pctoꝝ remiſſionẽ p̃oꝛdinat.gr̃a em̃ vt mũdans aĩam ſeipᷣam pᷣcedit naturaliter vt facit dignũ vi ta eterna.¶ Ao hoc quo querit᷑ de iſtis ſex differẽtijs. Rñ⸗ ſio. ꝑ illas ſex differẽtias ſignatur gra baptiſmalis pᷣm di⸗ uerſas ſui com ꝑatõnes.poteſt em̃ gra illa com ꝑaꝛi ad cau ſam efficientẽ ſcʒ ſpmſanctũ.ſicut dicit pmicie ſpũs.i.pꝛi⸗ mum donũ gratũſaciens.vel ad finalẽ ſieur dicit᷑ pᷣncipinzʒ vite. vel ad materialẽ ſcʒ ad ſuũ ſubiectũ.⁊ hoc dupliciter vel ſm eẽntiã ſuã:vel ſᷣm potẽtias.Fᷣm eẽntiam dupliciter vel operãdo ꝑ a ꝛopꝛiatoeʒ ad patrem: ſic eſt regenera tio aĩe.vel ad filiũ:⁊ ſic dicit᷑ ſigillũ. IFilius em̃ eſt imago Patris.pcedentes aũt effectꝰ ꝑtinẽt ad ſpmſanctũ. Siↄpa⸗ retur ad animã m ſuas potẽtias hoc ẽ dupliciter.vel ſᷣm cognitiuã ſic dicit᷑ illumĩatõ.vel ſᷣm motiuã ⁊ ſic cuſtodia cuſtodit em̃ a malo⁊ in bono que ſũt due ꝑtes iuſticie.vel aliter vt notet᷑ reꝑatio aĩe qᷓtuʒ ad ſubſtatiã ⁊ potẽtias⁊ ita reꝑatio imagis dei.reꝑatio aĩe ꝑ pᷣmas differẽtias: re⸗ paratio potentiaꝝ ꝑ tres vltimas. quia reꝑatio memoꝛie ꝑ boc ꝙ dicit᷑ ſigillũ.intelligẽtie ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ illuminatio mentis.volũtatis ꝑ hoc ꝗ; dicit᷑ cuſtodia.volũtatis em̃ ha bet cuſtodiri a malo ⁊ in bono. embꝛum ſeptimũ nſequẽter querit᷑ in quo genere pᷣdicabili ſit baptiſmꝰ.⁊ videt᷑ ꝙ ſit in genere relatõis cum baptiſmꝰſit ſacramẽtuʒ.ſacramẽtũ aũt ſt ſignũ eẽntialiter: ꝗpter eẽntialiter ad ali cũ baptiſmꝰ ſit aqua verbo xite ſanctifi⸗ cata.ꝙ dico ſanctificata nõ ponit in aliquo genẽ: igit᷑ eſtĩ genere ſubſtãtie. 4 Itẽ baptiſmꝰeſt ablutõ ⁊c. hec pᷣdicatõ nõ eſt accidẽtalis:qꝛ tũc poſſʒ dici denoĩatiue de baptiſino ſicut albedo de homie. Qec cauſalis:qꝛ eſi ipᷣm ſacramẽtũ igit᷑ eſt eẽntialis ̊ baptiſmꝰ ⁊ ablutõ ſunt in eodẽ genere. Sedv ablutõ actio eſt in genere actõis:ablutõ paſſio in ge⸗ nere paſſionis ⁊ ita videt᷑ ꝙ ſit in genẽ actõis vł paſſiõis. Itẽ videt᷑ ꝙ ſit de genẽ habitꝰ. qꝛ due ſunt ꝗpꝛietates ba bitus ſcʒ adiacẽtia 2 oꝛnatꝰhabitꝰ.hec ↄueniũt baptiſmo: Haptiſmꝰem eſt coꝛpoꝝ ⁊ eoꝝ que circa coꝛpꝰſunt adiacẽ tia.¶ IStem cũ baptiſmꝰocernit ouo eẽntialit in ſuo eẽ.ſe· cʒ quo ſignat ſiue figurat:⁊ quo efficit.debet vt videt᷑ eẽ in di uerſis generibo.ratõe qua ſignũ eſt vel imago in relatõne: ratõe qua efficit in actõe ſiue in genẽ actõis. ne nihil impedit idem diuerſis ratònibo in diuerſis eẽ geneꝛi bus. ſicut ſolet dici magnũ iniᷓtuʒ dicit magnitudinẽ ab⸗ ſolute ⁊ ſimpliciter:dicit᷑ eſſe in genere quãtitatis.ratione qua dicit exceſſuʒ reſpectu ꝑui in genere relatõis. Pꝛet.q; dam dicunt᷑ adaligd ſimpłꝛ ⁊ inꝙᷓtũ ꝓpꝛijs noĩbo deſigna⸗ tuꝛ.vt duplũ ⁊ dimidiũ.quedã no ſm ſe.ſᷣ ſᷣm modũ ſui ge neris. ſᷣm ꝙ dicit phᷣus in pᷣdicamẽto qualitatis habitꝰ et diſpoſitio eoꝝ que ad aliquid ſunt eẽ dicebamꝰ. pene em̃ in omnibo talibo genera ad aliquid dicunt᷑.nibil aũt hoꝛũ que ſingularia ſunt.⁊ ponit exemplũ de diſciplina que di⸗ citur ad aliquid.nõ aũt grãmatica. Juxta hũc modũ dici poteſt. ꝙ baptiſinus ᷣm ꝙ diuerſimode conſiderat᷑.in di⸗ uerſis eſt generibo.¶¶ Ad pᷣdictoꝛum intelligẽtiam notan dum. ꝙ cum baptiſmus nõ ſit vnum ꝑ eſſentiaã ſ̊ ꝑ oꝛdineʒ ſicut ⁊ alia ſacramẽta.Fm diuerſa ſui habet poni in diuer ſis generibus. ꝓpter quod intelligitur ꝙ baptiſmꝰ poteſt conſiderari dupliciter. vel inꝙtum nominat quid nature: vel inqtum nominat quid miſticum. Inqtum aũt nomiĩat quid nature:ſumit᷑ vel materialit vel foꝛmaliter vel vtro⸗ q; modo.Si foꝛmaliter: ſic nomĩat ablutõeʒ que eſi in pᷣ⸗ dicamẽto actionis vel paſſionis.Si materialiter:nomiat aquã ſiue elementũ in quo fit ablutõ ſicut balneum vel la⸗ uacrum ſic eſt in genere ſubſtantie.Si vtroq; modo ſic nõ dicit ꝙ vnius generis: ĩmo ꝙ quodmodo eit in genẽ ſub⸗ ſtantie ⁊ quodãmodo in genere accidentis. vtpote actõis vel paſſionis. Si aũt loquamur de baptiſmo ſᷣm ꝙ nomi⸗ nat quid miſticũ.hoc poteſt eẽ dupliciter.vel exteriꝰvel in⸗ terius.q; duplex eſt baptiſmꝰ interioꝛ ⁊ exterioꝛ. Baptiſ⸗ mus quidẽ exterioꝛ inꝙᷓtuʒz dicit ſacramẽtũ ſiue qd miſticũ eſt ſignũ foꝛmaliter loquẽdo.⁊ eſt in genẽ relatõis.mate⸗ rialiter pᷣo ſiue cauſaliter eſt ſenſibilis foꝛma ſᷣm ꝙ ſacmẽ tum dicit᷑ inuiſibilis gr̃e viſibilis foꝛma.⁊ reducit᷑ ad ter⸗ ciam ſpẽm qualitatis. Scðm aũt ꝙ nomĩat baptiſmũ in⸗ terioꝛẽ hoc põt eẽ dupłꝛ.vel in fieri:⁊ ſic reducit᷑ ad genus actõnis vel paſſionis vel ineſt factũ:⁊ ſic reducit᷑ ad habi⸗ tum ſicut mẽtis mũdicia. ⁊ ita ad pᷣmam ſpẽm qualitatis ſic patet quõ ſm diuerſas conſideratões baptiſmꝰad di uerſa genera habet reduci. ꝑ hoc ptʒ quõ ad queſita rñdẽ dum ẽ. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ ẽ de genẽ habitꝰ qꝛ oꝛnat et adiacet.dicẽdũ ꝙ h̊ nõ ſequit᷑. alio em̃ mõ adiacet ⁊ oꝛnat qð eſt d geneꝛe babitꝰ. Maptiſmꝰem̃ oꝛnat aĩaʒ oꝛnatu CE — — — —U — —— — U044 erpalpn ccuſtogin alitiag/ tdigs. le⸗ Umemonee lunmmto ngeſiieg „ reaſieſbi ererelatös rametüg lirredl iteſanenßß neigiieg bee cicni N bapuiino nſacranii de genere lpaſͦg. Metotes hi boptiſnor mradioci ſoeeſc indi Warene: egenei iwwdineahe tisratoone ing lvaſgn ü ſig bobitdet pene eñ itboꝛi ngpedi⸗ ocidici nnotan pordinez lindiuer noponeſ duatart: ütnonint Atn getſiß ſerzvonet eumn en oloſei eniſi Ne actots Pnomi/ ſyelin⸗ apti⸗ miltich 6. maten ſieni ſt ad ten/ tiſmümm⸗ nalius ſnston ſiuſic⸗ . mmatas tom zmnn ¶ Queſtio qui eſt effectus gratuitꝰ ſiue ge.nõ eo mõ quo anulꝰ oꝛ⸗ nat manũ vel veſtimentũ coꝛpꝰ.vñ habitus ẽ ꝛie oꝛna⸗ tus coꝛpoꝝ.⁊ hoc dico eẽntialiter.ſᷣ baptiſmus aĩarũ ⁊ꝛ nõ eſſentialit: ſᷣ̊ effectiue.efficit.n.oꝛnatũ in aia:ipᷣe autẽ nõ eſt oꝛnatus. ſret᷑.oꝛnatus ⁊ adiacẽtia habitus ? ſolũ coꝛpoꝝ:⁊ coꝛpoꝝ m ꝑtẽ coꝛꝑis:nõ ſᷣm totũ.neutrũ con uenit baptiſmo. neqʒ adiacet coꝛpoꝛi ſolũ neq; coꝛꝑi m ꝑteʒ dico nccio.vt aũt dicit phᷣus.̊ aũt ñ ſᷣm totũ h̊ ᷣm ꝑticularẽ diuiſionẽ.vt armatũ eẽ:calciatũ eẽ. ¶Mueſtio. xij. de inſtituti⸗ . oꝛdine inſtitutõis baptiſmi.Secũdo.de cauſis inſtitutionis.Cercio.de tempo⸗ inſtitutionis. ¶ Membꝛuͦ pꝛunnʒ Irca primũ ſic. Videt᷑ ꝙ debuit inſtitui añ circũciſionẽ.vt enĩ habet᷑ a hugꝗ·ſᷣm ꝙ ma⸗ gis appꝛopinquabit tempꝰ reuelatõis gr̃e: EEvbebãt inſtitui ſigna euidẽtioꝛa.Sed cir⸗ cũciſiõ eſt ſignũ euidentius ꝙᷓ; baptiſmꝰ.q̊ baptiſmus de⸗ bebat inſtitui añ circũciſioneʒ. ꝓbatio medie.euidentia ſiue expreſſio ſigni penes tria notat᷑:que ſunt diſtinctio ſignificatio ⁊ certificatio. Sʒ ciꝛcũciſio expꝛeſſius diſtin guit q; baptiſma:⁊ euidẽtius ſignificat:⁊ melius certiſi⸗ cat.igit᷑ ⁊c. O expᷣſſius diſtinguit pʒ:qꝛ expᷣſſiſſimuʒ ſi⸗ gnũ reliquit. euidentius ſignat pʒ: ⁊ in relatione ad cãm:⁊ in relatõne ad effectũ. Ad cãm:qꝛ enidẽtius ſigni ficat paſſionẽ xpᷣi que facta eſt in effuſione ſanguĩs: ſiłit ⁊ circũciſio.nõ ita baptiſma.In relatõe ad effectũ: qꝛ eo ꝙ circũcidit᷑ membꝝ depuiẽs ꝓpagatiõi vbi magis viget incentiuũ oꝛiginalis:euidẽtiſſime ſignat᷑ amotio oꝛigina lis.nõ ſic in baptiſmo.¶Manifeſtiꝰ in ceꝛtificãdo.qð pʒ. ga duplex ẽ in fide certitudo.ſ.reſpectu obiecti:⁊ creden tis.qꝛ in fide eſt certitudo creditoꝝ.⁊ ſiłr qᷓ;tũ ad hiĩtũ fi⸗ dei:qꝛ fidelis ceꝛtus ẽ de ſua fide.Silłr eſt duplex certitu do in circũciſione. In circũciſione.n.eſt ceꝛtitudo qtũ ad illud quo circũcidendũ eſt.Siłr circũciſus eſt certus ꝙ; ẽ circũciſus.baptiʒatus aũt nõ eſt certus ꝙ accepit ſacmẽ⸗ tũ baptiſini. igit A,ont pin veehim tꝑis ⁊ apꝛo⸗ rimatõʒ maioꝛẽ aduẽtus ſaluatoꝛis:ↄueniebat ſacramẽ⸗ ta ꝑfectioꝛa ſuccedere minꝰ ꝑfectis.vt vult hugo.⁊ ſacra mentũ baptiſmi fuit ꝑfectius ſacramẽto circũciſionis.g ⁊c̃. Vñ hugo.qꝛ circuciſio eas tm̃ que foꝛis ſunt enoꝛmi tates amputare põt.eas vo que intrinſecꝰ ſunt pollutio⸗ nũ ſoꝛdes mũdare ñ põt.venit poſt circũciſionẽ lauacrũ aque:totũ purgãs vt ꝑfecta iuſticia ſignaꝛet᷑. RRnſio. verbũ hugo.qð dicit᷑ ꝙ ſigna debẽt ſuccedere hᷣm ꝙ ſunt euidẽtioꝛa.hoc intelligendũ ẽ reſpectn ſignati ꝓpꝛij qð eſt res ipᷣius ſacramẽti:nõ qiũ ad vnãquãq; ſignificationẽ miſticã. aptiſmus.n.ſignificat rem baptiſmi expᷣſſius ſcʒ deletõneʒ oꝛiginalis ſiue iuſtificatõʒ ꝑuuli:q circũci ſio.vñ hug. qꝛ circũciſio eas tm̃ qᷓ fſoꝛis enoꝛmitates ⁊c̃. vt S. Pret᷑.ꝙ dicit᷑ expᷣſſius diſtinguere h̊ nõ eſt veꝝ ſim⸗ płr.expꝛeſſius.n.diſtinguit ad hoĩeʒ exterioꝛẽ:ſ nõ ꝙtũ ad interioꝛeʒ. caracter.n. baptiſmalis certius diſtinguit q nõ eſt alij ſimilis:qᷓ; carnalis ꝗ ſimilẽ hr̃e põt.vt ſi ↄtin geret ꝓpter infirmitatẽ aliquẽ circũcidi.Siłr qꝛ dicit᷑ ꝙ euidẽtius ſigniſicat reſpectu eauſe: nõ eſt verũ.qꝛ effuſio ſanguinis ñ ita euidẽter repñtat moꝛteʒ xrpᷣi ſiẽ baptiſmꝰ qga immerſio in aqua ſignificat immerſionẽ xpᷣi ĩ moꝛte. Sexto.n.ad Ro.r.Conſepulti ſumꝰcũ illo ꝑ baptiſmũ in moꝛtẽ.ibidẽ diẽ̃ glo.ꝙ ꝑ immerſionẽ eleuatõʒ ſigni⸗ ficat baptiſmꝰ paſſionẽ ri ⁊ reſurrectõʒ. Siłr ꝙ dic. q; euidẽtius ſignificat reſpectu effectꝰ.falſum eſt vt diẽ hu⸗ go.qꝛ ciucũciſio eas tm̃ qᷓ foꝛis ſunt enoꝛnitates amputa re põt ⁊c. ret᷑.iſtud pʒ ↄſideratis ꝓpꝛietatibo aq̃ ⁊ effe⸗ one baptiſmi. [DOnſ⸗ equenter que/ k de inſtitutõne baptiſmi.Et pꝛimo de vij. ctibus baptiſmi que ↄcurrũt ad iuſtiſicatõz.⁊ ↄpatis ad eas que ſunt circũciſionis.pꝛietates aque ſunt virtꝰ mũ dificatiua ꝑſecte.frigiditas.dyaphanitas.ꝑſpicuitas. Nð oũt dicit᷑ ꝙ in baptiſmo nõ eſt illa certitudo que eſt in eircũciſione.qꝛ in circũciſo ex euidẽtia facti innoteſcit ꝙ circũciſus eſt.nõ aũt ſic eſt in baptiſmo.Dicendũ ꝙ ca racter circũciſionis põt ſimilẽ hr̃e:caracter baptiſmalis nõ.vñ ipᷣm ſignũ baptiſmi maioꝛẽ hbʒ euidentiã quantuʒ eſt de ſe: lʒ nõ innoteſcat. embꝛũ ſecundũᷣ Onſequẽter querit᷑ de cauſa inſtitutionis. Circa qð querit᷑.quare ncc̃e fuit baptiſma poſt circũciſioneʒ inſtitui.Qazʒ ſicut in ba: ptiſmo tollit᷑ culpa oꝛiginalis: ſiłr 2 in cir⸗ cũciſione tollebat᷑ ⁊ pena ſiłr.⁊ ſicut dictũ ẽ de baptiſmo iſi quis renatus ſuerit nõ intrabit in regnũ celoꝝ.ſilr æ circũciſione dicit᷑. Maſculus cuiꝰ p̃pucij caro circũci ſa nõ fueꝛit:ꝑibit ⁊c.¶ Si dicat᷑ ꝙ ille ꝗ nõ eſt baptiʒatꝰ a regno di excludit᷑.qui vᷣo nõ eſt circuciſus ꝑiturꝰ me⸗ moꝛat᷑.ꝑ qð videt᷑ innui:ꝙ circũciſio ſuſcepta a ꝑditione tm̃ potuit liberare: baptiſmꝰ dᷣo renatos etiã ad gloꝛiaiſt ꝑducere. Contra.illi antig patres ꝗ circũciſionis grãm ꝑceperãt:a ꝑditõne quidẽ liberabant᷑.ſᷣ̊ ad gloꝛiã nõ du⸗ cebant᷑ añ paſſionẽ xpᷣi.baptiſmus ̊ habuit virtuteʒ ꝑ⸗ ducendi ad regnũ a paſſione xpᷣi.Sʒ eandeʒ virtutẽ ha⸗ buiſſet circũciſio poſt paſſionẽ xp̃ᷣi exquo aꝑta eẽt ianua. nõ fuit ꝗꝓpter hoc neceſſe vt baptiſma inſtitueret᷑ ⁊ ſuc⸗ cederet loco eucciſion to. ie qð rñdenduʒ eſt.ſᷣm ꝙ; dicit hugo de s.vic.ꝙ opoꝛtuit vt ſm ꝓceſſuʒ tempoꝛuʒ ſpũaliũ grãꝝ:ſigna magis ac magis euidẽtia ⁊c̃.⁊ h̊ de⸗ clarat euidẽtibo exemplis vt S.tactũ eſt.vñ qꝛ circũciſio erat ſacramẽtũ ꝑticulare nõ vniuerſale.q;ꝛ ſolũ dabat᷑ vi ris ⁊ nõ mulieribo:ideo ↄpetebat vt poſt circũciſionẽ in⸗ ſtitueret᷑ ſacramẽtũ qð eẽt vniuerſale remediũ.IItem cir⸗ cũciſio inferabat doloꝛẽ in carne:vñ fuit ſacramẽtum la⸗ boꝛioſuʒ.⁊ ideo poſt illud ↄgruebat ꝙ inſtitueret᷑ ſacr̃m qð eẽt ſine doloꝛe.⁊ ideo qᷓtũ ad h̊ ꝑfectius fuit ſacramẽ⸗ tũ baptiſmi. Preterea.in h̊ eſt ꝑfectius: qꝛ eſt ſacram̃tũ regeneratõis.qꝛ fiũt filij dei de filijs ire.Jo.j. Dedit eis ptãteʒ filios dei fieꝛi his qui credũt in noĩe eiꝰ.hec auteʒ regeneratio nõ fuit facta in circũciſione.iQõ.n.ibi diciũ eſt.niſi ꝗs renatus fuerit ⁊c. In circũciſione.n.ſignifica tur fieri ablutio. In aqua vᷣo cũ ſanctificat᷑ quedã diſpo ſitio ad regeneratõʒ qð exterius opparet in boc ꝙ ad ge⸗ nerationẽ ſeminũ humoꝛ aqueꝰ ẽ neceſſariꝰ. Pretea. ba ptiſimus ẽ ſacramẽtũ maioꝛis efficacie.nõ.n.im̃ ẽ ad mũ Datõʒ a culpa.vel etiã ad ſanatõz a pena:ſicut dicẽ augꝰ. ad Valeriũ.pᷣ etiã ad collatõʒ ge.vñ dicit Criſ.õ po teſt quis grãm vite celeſtis acciꝑe: niſi purgatꝰ fuerit ꝑ donũ baptiſmi ſalutaris.hoc aũt ſane intelligendũ ẽ: nõ ꝙ alłs nõ poſſit deus dare grãm: ſ̊ qꝛ ↄueniẽs diſpoſitio ad ſuſceptõʒ gr̃e celeſtis eſt in baptiſmo. Iteʒ ẽ ſacramẽ tũ renouatõis ſicut habet᷑.vj.ad Ro. Conſepulti ſumus cũ xpᷣo ꝑ baptiſmũ in moꝛtẽ.vt qũo reſurrexit xpᷣs a mor tuis ꝑ gloꝛiã patꝛis:ita ⁊ nos ĩ nouitate vite ambulemꝰ. ⁊ hec eſt vna ſiłitudo aque.dicit᷑.n.xiiij. Yob.ſi ſenuerit ĩ terra radix eius ⁊ in puluere moꝛtuꝰ fuerit truncus eiꝰ: ad odoꝛeʒ aque germĩabit ⁊ faciet comam. Pretea dat quedã refectio ſpũalis cũ alijs bonis.ſicut dicit᷑ ſuꝑ illð pᷣs.ſuꝑ aquã refectõis ⁊c.glo.educauit me paulatim vt puerũ ſuꝑ aquã refectõis.i.baptiſmũ.quo reſiciũt᷑ ꝗ in⸗ tegritatẽ ⁊ vires amiſerãt:⁊ aĩa ariditate pctoꝝ ſterilis fecũdat᷑. Pret᷑.ẽ ſacẽm illuiatõis:ſic diẽ dyo. In illo enĩ ſigficat᷑ ꝙ, mẽs ad dinũ lumẽ apta illð ꝑcipit⁊ illo ſigt᷑. Ert ha . ? alias pʒ ncẽiuz eẽ iſtud ſacim. embꝛum terciun VHnſequẽt querit᷑ d tꝑe inſtitutõis.Et p⸗ mo qñ fuit inſtitutũ. Scðo.qñ eius inſtitu tio indu cebat obligatõʒ nccĩtatie. rticulus primꝰ rca primũ querit᷑ ſic.quia videt᷑ ꝙ tune fu⸗ it inſtitutũ qñ dñs baptizatꝰ fuit a iohe.dicit lo.nõ ex indigẽtia:ſ̊ ex magiſteꝛio.vt renatꝰ filius dei:oẽs renatos filios dei fratres ſibi faceꝛet.Exqͥ igit᷑ nõ ex indigẽtia baptiʒatꝰẽ:ſᷣ vt alios faceret fratres ſuos ꝑ baptiſma: videt᷑ ĩm baptiʒandi ſoꝛmẽ alijs tũc cediſſe.⁊ h̊ eſi inſtituiſſe.¶ Iteʒ videt᷑ ꝙ poſt paſſiõʒ qñ expᷣſſit baptiſmi effectũ.Mar.vlt.Qui crediderit ⁊ ba⸗ ptizatꝰ fuerit ⁊c.¶ ISteʒ videt᷑ poſt paſſiõeʒ qñ dedit di/ ſcipulis foꝛmã baptizandi. vlt. ¶QDath.ibi.Eũtes docete omẽs gentes ⁊c. IJoꝛma exprimit᷑ cuʒ dicit.baptiʒantęs eos in noĩe patris ⁊c̃.ſĩoꝛma dico nccĩtatis.glo.inuoca⸗ tione trinitatis.⁊ foꝛma honeſtatis.ibi:docete.glo.pri⸗ mo cathecizate:qꝛ impoſſibile eſt ſine fide placẽ deo He⸗ bre.xj.⸗¶ Itez videt᷑ qñ icodemo modũ noue regenera tõnis inſinnauit.Jo.iij.i Aiſi ꝗs renatꝰ ⁊c.¶ Itẽ vt dicit magr ĩ ſent᷑.ꝙ qñ miſit binos ⁊ binos ad pᷣdicãdũ Ma⸗ thei.x. Luẽ.ix./Rñſio.ꝙ multipłx fuit inſtitutõ bapti ſini.¶Materialis ſiue potetialis qñ dñs baptiʒabat᷑ a io Hine Math.iij.qñ collata fuit virtus regeneꝛatiua aꝗo vñ LCuc.iij.p. Oaptizʒzato ihu.ibi glo.baptiʒat᷑ dñs ñ mu⸗ dari indigẽs:ſ̊ tactu mũde carnis aquas mũdãs vt vim abluendi habeant. Foꝛmalis.Math. vlt. ibi. Ite docete omẽs gentes ⁊c᷑. Lũc.n.fuit inſtitutũ foꝛmalr in expreſ⸗ ſione foꝛme baptiʒzandi. tũ ad fineʒ.iij. Jo.Qiſi quis renatus ⁊c̃.finis.n.baptiſmi eſt introductio ſiue ingreſ⸗ ſus in ꝑadiſum. tuʒ ad effectũ. Aarci vlt. Qui cre⸗ diderit ⁊c̃.baptiſma.n.ſaluat a pena ⁊ culpa.tum ad efficaciã ⁊ ſignificatõeʒ qũ d latere rpᷣi exiuit ſanguis ⁊ aqua Jo.xix. tum ad efficaciaʒ:qꝛ ex fluxu illo bapti⸗ ſma hʒ efficaciã ſiue cirtutẽ.vñ Eʒech.xlvij.lidi aquã egredientẽ de templo a latere dextro ⁊c. Etũ ad ſigniſi catõʒ:qꝛ ſanguis ⁊ aq̃.illa erãt ſigna baptiſmi ⁊ eukari⸗ ſtie. Officialiter:qñ miſit dñs binos ⁊ binos ad pᷣdican⸗ dũ ⁊ baptizandũ vt dicit magr.tũc.n.ↄtulit illis officiũ baptiʒandi.Sic igit᷑ diuerſe fuerũt baptiſmi inſtitutões vt ex bis ꝑʒ. rticulus ſecũdus quit᷑ inquirẽ qñ inſtitutio baptiſmi induce bat obligatõeʒ nccitatis. Et videt᷑ ꝙ qñ dñs diyxit ſicodemo.iQiſi ꝗs renatꝰ fuerit Zohᷣ. teʒ videt᷑ ꝙ in paſſiõe xpᷣi:qn dñs dixit cõſumma⸗ nj.4 tu eſt Yo. xix. Quia tuc erprimebat᷑ ceſſatio 2 terminatõ legaliũ⁊ inchoatio ſacramẽtoꝝ none legis.¶¶Cõt mk· ti eꝛant ad quos nõ ꝑuenit noticia inſtitutõis. Inſtitutõ an moꝛteʒ ↄtra omne ius ⁊ ratõʒ eſt.ꝙ in obſeruantia le gis alicuiꝰ imputet᷑ alicui: niſi illi innotuerit latio eiuſ⸗ dem. igit᷑ ⁊· ¶ Rñſio.ꝙ a tꝑe inſtitutiõis nõ erat obli⸗ gatio nccĩtatis:h̊ a tꝑe quo innotuit inſtitutio ꝑ ↄſilium diuinũ vel preceptũ.vñ Hugo.Aeritati ⁊ ratõni ↄſonũ eſſe ꝓbat᷑: ex eo vnũquẽqʒ obligari cepiſſe: exquo vel pꝰ inſtitutõʒ preceptũ:vel an inſtitutõʒ oↄſiliũ ꝑcepit bapti⸗ ʒandi. Qui.n.nec pꝛius ↄtemptoꝛ ↄſilij nec poſt pꝛeuari⸗ catoꝛ pᷣcepti extitit: culpandus non fuit. niſi foꝛte ꝗs aut prius aut poſtea ita ignoꝛãs fuiſſe dicat᷑ ad quẽ dine in⸗ ſtructõnis noticia ꝑueniſſet:niſi eius culpa obſtitiſſet. Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ omĩa legalia erant termĩata.vnde ſalus nõ erat niſi ꝑ ſuſceptioneʒ ſacramẽtoꝝ noue legis. Dicendũ ꝙ nihilominꝰcõueniens fuit vt ſacramentũ no ue legis curreret cum ſacramẽto ve.le.donec ſacramenta veteris legis eſſent interdicta Q noua manifeſtata. vnde ugo.Muis in paſſione xp̃i veteris figure ſtatus finem accepit: ⁊ noui conſtitutio ſacramenti exoꝛdiũ: tñ ⁊ priꝰ aliquãto temꝑe z noua inchoata ſunt ad ↄſi uetudineʒ: 7 vetera poſtmodũ tolerata ſunt ſ̃ᷣm diſpenſatõʒ. poſt ſi⸗ cut ante paſſionẽ ipſa circũciſio in ſtatu ſuo ad remediũ ſuſcipiebat᷑.⁊ tñ tune baptiũnus ſine ꝑiculo ſalutis non otemnebat᷑ ab his quibus predicabat᷑.ita poſt paſſiõʒ q̃i in ſtatu ſuo percipiebat᷑ ad ſaluteʒ:⁊ tamen tunc circũci ſio ſine periculo ſalutis nõ ↄtemnebatur ab bis quibus finis eius nondum manifeſtabatur. Poſtꝙᷓ auteʒ dictuz eſt. Si circũcidimini rpᷣus nihil vobis prodeſt.v. Gala. iam deinceps cireũciſio non poterat ad ſaluteʒ percipi. ¶ Ad hoc quod obijcitur.iij. Jo. Niſi quis renatus ⁊c̃. Dicendum ꝙ hoc intelligitur de illis quibꝰ innotuit in⸗ ſtitutio baptiſmi per conſilium:ſicut Nicodemo.iij. Jo. vel per preceptum:ſicut illis quibus innotuit per predi cationeʒ apoſtoloꝛum.¶ Sed queritur.ſi nondum inno tuit alieui inſtitutio baptiſmi.vel quia eſſet loco remoto vel occulto ⁊ decederet non baptiz atus:damnaꝛetur ne: Keſponſio. Hugo.Si quis adhuc aliquos ĩ ignotis re⸗ gionibus? remotis terrarum ſedibus degere contendat qui foꝛte mandatum diuinoꝝ de percipiendo baptiſma tis ſacramento non acceperint:ego vel neminẽ talẽ eſſe: vel ſi foꝛte aliquis talis eſt: ſi eius culpa nõ obſtitiſſʒ au dire ⁊ ſcire potuiſſe ac debuiſſe ſine cunctatione affirmo maxime cum ſcriptura euidenter clamet. In omnez ter⸗ ram exiuit 7· ¶ Queſtio. xiij. de bis que ꝑtinent ad eſſentiam baptiſmi. nſequẽter dicen/ dum eſt de his que pertinent ad eſſenti⸗ am baptiſmi:que ſunt quatuoꝛ.ſcilʒ in⸗ tentio baptiʒãtis.⁊ materia ſcilʒ aqua. 2 foꝛ ma verboꝝ.⁊ immerſio. embꝛuũ pꝛunũ Rimo igitur queritur de intentione bapti ʒantis. Circa quod ꝓceditur ſic. Primo. ſi requiritur intentio baptiʒ antis. Secun . RN requiritur intentio recta. Tercio.ſi a intentio poteſt eſſe ſine fide. Quarto.cuius vt obie Cti debet eſſe intentio. rticulus pꝛimꝰ Veritur ergo primo: ſi intentio baptiʒ antis requiritur. ſie:videtur. Efficatio operis eſt ab intentione. vnde Mathei. xij. de arbo⸗ re bona.interlinea ntum quis intendit tantum facit.igitur ad hoc ꝙ baptiſmus efficaciam habeat reꝗ⸗ ritur intentio. ¶¶ Si diceretur ꝙ hoc intelligitur de ope rante aliquod opus virtutis.tunc queritur.Exquo duo genera operum neceſſaria ſunt ad ſalutem ſimpliciter ſci licʒ ſacramentoꝛum ⁊ virtutuʒ.ſed opera virtutum ſine intentione inoꝛdinata ſunt. igitur 1 opera ſacramento⸗ rum.Vnde ſuper p̃s.xxx. Auguſti.Monum opus inten⸗ tio facit.¶ Item ſi ſufficeret ablutio exterioꝛ ſine inten tione ad hoc ꝙ aliquis baptiʒ aretur.igitur mater ablu⸗ endo paruulum baptiz aret illum: quod non eſt verum. igitur requiritur intentio.4 Yem dicitur in iure ciui⸗ li. Qui in alia ſignificatione vtitur voce q; inſtitutum ẽ: non hec dicit quod ſignificat: quia hoc non intendit. nec quod intendit: quia hoc non ſignificat. Ex boc pa⸗ tet.ꝙ ad hoc ꝙ vox litterata ⁊ articulata habeat efficaci⸗ am actualem ſignificandi requiritur intentio proferen⸗ tis. Intentio inquam vtendi in ea ſignificatione quam habet ex impoſitione. igitur eadem ratione videtur.ꝙ verba virtutis non habent efficaciam actualem operan⸗ di:niſi cum proferantur cum intentione operandi ſᷣm viriutem illis collatam. Contra.Auguſtinus. ides intentionem dirigit. hoc dicitur ſuper triceſimum pſal⸗ mum. Si igitur non eſt baptiſmus ſine intentione bapii ʒantis: nullus infidelis poteſt baptiʒare. 4. Item intẽ⸗ tio non oꝛdinat niſi operationem intendentis. Intentio enim vnius non oꝛdinat opus alterius. igitur cum tota efficacia baptiſmi ſit ab operatione diuina: que ſcᷣm diuinam oꝛdinationem efficaciaʒ hʒ:nullo modo requi⸗ ecireiei uibus 3 dietiz fercidi. ains. otunt in⸗ perpreti corenot eturne gnotisre contendt bapnſm⸗ enleſt bſtiniß D ne aſſirne⸗ te cen deſſent⸗ ſclzin⸗ isana. nonebenn ie Prin. tio. Gean Lenoli ns obe ients ſochers A aittandwe⸗ obentreg⸗ uur wope 1gvo dud gacirſ lotumſin ranment, opusun ſineſnn noteri eſtwenmn⸗ iune in vtumd intenclt. xhocpa⸗ t efficac⸗ roferen⸗ one quan ndetur. m operan erandift nus. Niin mung/ ionehegt Yon nnm ran qe n ohat/ Queſtio ritur intentio miniſtri.⸗l Itez vt dicit augꝰ. accedẽs ver bũ ad elementũ fit ſacrjm. duo igit᷑ ſunt tm nccia.ſ.elem̃ tũ qð hʒ vim regeneratinã ex contactu carnis xpᷣi.⁊ vᷣbũ inſtitutũ a dño.⁊ hec vident᷑ ſufficere. ¶ Iteʒ ſi intentio baptiʒ antis requirit᷑: tunc intentio alicuiꝰ ſibi ſoli patet 7 alios latet.nullus ſcit vtꝝ ſit baptiʒatꝰ vel nõ.igit cuzʒ nullus debeat cõmittere ſe diſcrimini: videt᷑ q oẽs debẽt rebaptiʒari.immo videt᷑ ꝙ nõ ſit via ſalutis:cũ ſꝑ relin⸗ qui opoꝛteat ſcrupulũ bmõi heſitatõis in oſcia.4. Stẽ au guſti.ſi ludicre ſiue minute factũ ſit: imp oꝛandũ ẽ dĩnũ auxiliũ vtꝝ baptiſmꝰ ſit vel nõ. Si igit᷑ totuʒ ludiere fa⸗ ctum eſt:nulla eſt intentio baptiʒandi.igit᷑ ſi requiꝛit in⸗ tentio:certũ eſt ꝙ vbi totũ ludicre factũ ẽ:nõ ẽ baptiſmꝰ. igit᷑ vt certificet᷑ ſuꝑ ̊ nõ ẽ imploꝛandũ diuinũ oꝛaculũ. Item deus ꝓbat ꝑ miniſtros bonos ⁊ malos.vt ꝑ de⸗ mones boĩes malos:q ꝑmittit illos ꝑſequi bonos ad eoꝝ ꝓbationeʒ. Similiter purgat ſacr̃jm baptiſimi exeꝛci ti ⁊ ꝑ bonos ⁊ ꝑ malos.Sed ad hoc ꝙ aliquis ꝓbetur ñ requirit᷑ intentio ꝓbantis.qñ dyabolus ꝑſequit᷑ aliquẽ nõ intendit ꝙ probet᷑ ſua ꝑſecutione. a ſimili videt᷑ ꝙ nõ requirit᷑ intentio.ſ.ꝑ baptiſmũ.l Iteʒ in oꝑibo coꝛꝑali⸗ bus nõ requirit᷑ intentio.nec iudicat᷑ oꝑatio m intenti⸗ onẽ. Si aũt aliquis ꝑcuteret aliqnẽ lz nõ intenderet int⸗ ficere:ſi interficeret homicidiũ ↄmitteret.a ſimili videt᷑ ĩ ꝓpoſito.¶ Itez Yſido. Quacũq; arte verboꝝ quis iuret us ſic accipit ſicut ille cui iurat᷑ intelligit.A ſimili vi⸗ et᷑ ꝙ verba baptiſmi quacũq; intentõe ꝓfeꝛant᷑: x acci pit ſicut intelligũt aſſiſtentes. 4 Iteʒ minus malũ eſt in⸗ tendere bonũ qꝙᷓ intẽdere malũ.ſᷣ qui baptiʒat aſſumpto precio malũ intendit: nibilominꝰ baptiʒat. multofoꝛtiꝰ videt᷑ ꝙ qui non intendit bonũ: ̊ faceꝛe qð facit eccĩa ba ptiʒat.¶¶ Itez fides eccie põt implere defectuʒ baptiſima⸗ tis. ſicut in baptiſmo ñ requirit᷑ fides baptiſmatis: ſic nec intentio.¶¶ Iteʒ baptiſmus eſt ſacrm fidei.hoc eſt qꝛ fides p̃rogatiua quada ⁊ ſpãli congruẽtia eſt eſſentialis illi.nihilominꝰ nõ requirit᷑ fides baptiſmatis ad effica⸗/ ciam baptiſmi.igit᷑ nec intentio conſimili rõne:cũ inten⸗ tio non ſit magis eẽntialis baptiſmo.⸗ Iteʒ magis vide tur ꝙ baptiʒans debet habere illud qð eius miſterio fit in baptiʒato qᷓ; ꝙ nõ efficit.ſᷣ miniſterio baptiʒãtis qͥdã⸗ modo efficit᷑ fides in aĩa:nõ aũt intentio.igit᷑ vt videtur magis requirit᷑ fides in baptiſmate qᷓ; intentio. ¶ Item duo ſunt effectus baptiſmi.ſ.remiſſio culpe:⁊ oꝛnatꝰ gr̃e ſiue virtutũ. Sacr̃m autẽ baptiſmi virtutẽ hʒ a paſſione rpᷣi ⁊ reſurrectõe ad iſios effectus. igit᷑ intentio non ẽ ba ptiſmo eẽntialis neq; denccĩtate baptiſmi:cuʒ aliũde ſit tota virtus baptiſmi. ¶ Iteʒ intentio recipiẽtis nõ reꝗ⸗ ritur neceſſaꝛio: vt pʒ in ꝑuulis.ſiłr nec in adultis.Si eĩ hereticus ficte accedat ad baptiſmũ alia de cauſa: lʒ nõ intendat acciꝑe ſacr̃m. ſuſcipit tñ vt dicunt quidam.igit᷑ vt videt᷑ nec intentio baptiʒantis.4¶ Itez diffinitio indi⸗ cat eẽ rei.ſᷣ diffinitio baptiſmi eſt bec vt habet᷑.iiij.ſentẽ. dil.iij. Paptiſmus tinctio dicit᷑i.ablutio coꝛꝑis exteri: oꝛ ſub foꝛma verboꝝ preſcripta.In hac diffinitõe ñ tan⸗ git᷑ aliquid quo ſignificet᷑ ꝙ intentio eſt nccia baptiſmo. ¶ Item vnde habet᷑ ꝙ intentio eſt neceſſaria:cum nõ ex⸗ primat᷑ in foꝛma preſcripta a dño.¶ YIem verba illa qͥꝝ virtus eſt in ſignificando:efficaciã hñt ſiue intendatur a ꝓferente quod ſignificent ſiue non. igit᷑ videt᷑ ꝙ illa ᷣba quoꝝ virtus eſt ad oꝑandũ:efficaciã habebũt cum pꝛofe runt᷑:ſiue intendat᷑ qd oꝑent᷑ ſiue nõ.¶ ñſio.ꝙ neceſſa rio requirit᷑ intentio baptiʒ antis in baptiſmo.⁊ rõ hꝰẽ. quia miniſteꝛũ baptiſmi eſt opus volũtatis rõnabilis 2 deliberate.qð aũt eſt hmõi:nõ ꝑtinacia vel impetu exer⸗ cendũ eſt:ᷣ conſideratione rationis ⁊ directõne intentio nis.⁊ hoc ꝓpter duo.ꝓpter reueꝛentiã ſacramenti:⁊ cau telam baptiʒati.vnde iniuria ? irreuerentia fieꝛet ſacra mento baptiſmatis ſi ſine intentione fieret. IOtem vt ma ioꝛ cautela adhibeatur baptiʒato.quia enim ibi eſt ꝑicu lum: debet baptiʒandus cautꝰ eſſe vt non ſe erponat cui⸗ cũq; notato vel ſuſpecto.Alia ratio eſi bec.ides ẽ pꝛin tis habebit. Pret᷑.ſi H̊ nõ faciat:in nullo p̃ᷣiudicatum eſt 2 xiij. cipium vniuerſale quo ſacramẽta ⁊ maxime ſacramentũ baptiſmi efficaciam habet.ſ̊ hec efficacia ſcʒ fidei nõ ha⸗ bet locum in iſto vel in illo baptiʒato:niſi mediante mi⸗ niſtro eccleſie diſpenſante. Sed baptizans efficit᷑ miſter eccleſie ꝑ hoc qʒ intendit eccleſia.vnde neceſſario reqrit᷑ intentio.ſimiliter eſt de virtute verbi:quia nullam habet virtuteʒ niſi mediante diſpenſatõne miniſtri eccĩe illð ꝓ ferentis.¶ Ad illud auteʒ qð primo obijcit᷑ ↄtra hoc.di⸗ cendũ ꝙ verbũ aug.intelligitur in oꝑibus virtutũ quiba aliquis meret᷑ ſibi:in talibo ſides dirigit intentõneʒ.ſ.in finem optimũ.nibilominus dici poſſet ꝙ ſicut fides pro pꝛie dirigit intentioneʒ agentis ſiue exercentis ſe ĩ ope⸗ ribus virtutũ: ſic fides eccie in oꝑibus ſacramẽtoꝝ.⁊ G dico ſi deſit ꝓpꝛia agentis. Cum aũt hereticus baptiʒat eo ꝙ intendit qð intendit eccia: efficit᷑ miniſter eccleſie. Si.n.non intendit quod intendit eccia:ſᷣ qð hereſis in⸗ fideliũ:non baptiʒaret.quia igit᷑ in baptiʒando eo ꝙ in⸗ tendit idem qð eccleſia:efficitur miniſter eccie.⁊ qð facit eſt opus eccleſie. AUnde ſicut qñ baptizʒat fidelis intentio nem eius dirigit fides:ſic qñ baptiʒat hereticus intẽtio⸗ nem eius dirigit fides eccie ratõne pretacta. 4l Ad alið qð obijcit᷑. ꝙ intentio non oꝛdinat niſi opationeʒz intẽd tis ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ vt vult phᷣus.eſt agens ſᷣm naturam: vt qð in ſubiecta ſibi materia ſtatim ⁊ quaſi quodaʒ im⸗ petu agit.i.non cum ꝓuidentia ⁊ conſideratõne aliqua. Eſt ⁊ agens ſᷣm ꝓpoſitum qð nõ agit ſtatim ſubiecta ſi⸗ bi materia:ſ̊ cum quadam intentione ⁊ cõſideratõe. ⁊ ĩ⸗ tentione:ſic agit vtens ratiõe.⁊ maxime in his q̃ neceſſa ria ſunt ad ſaluteʒ. Elnde cum baptiʒãs ſit agens ſᷣm ꝓ⸗ poſitum neceſſario requirit᷑ in hmõi actione intentõ.ſed actio baptiʒantis eſt relata ad aliam.ſ.ad actiõeʒ dei.ꝓ: poſitum.n.eccleſie eſt ꝙ miniſter abluat exterius:vt de? abluat interius. ꝓpter qð intentio dirigit actionẽ bapti⸗ ſmatis vt eſt relata ad opus dei.vñ intẽtio reſpic̃ vtrãq; actõneʒ ⁊ vtrãq; dirigit ⁊ oꝛdinat ſicut cauſa ſine qua ñ. Cum igit᷑ obijcit᷑. ꝙ intentio vnius nõ oꝛdinat actũ alte⸗ rius.Dicendũ ꝙ hoc eſt verum qñ intentio illius nullo modo reſpicit actum alterius.ſic nõ eſt hic.4 Ad aliud quod obijcit᷑ꝙ accedens verbum ad elementũ fit ſacẽmẽ⸗ tum ⁊c.dõm ꝙ vt dicit Grego.in moꝛalł.non debet intẽ tio verbis deſeruire:ſᷣ verba intentõni.vnde tunc dicitur accedere verbũ ad elementũ: qñ cuʒ intentione ꝓfertur. aliter nõ dicit ꝓꝑꝛie verbũ accedere ad elementũ. cũ eniʒ dicit᷑ accedens verbũ ⁊c.ibi ſumit᷑ verbum ꝗpꝛie.non ſo lum ꝓ voce litterata articulata:b ſᷣm ꝗ/ ꝓlert᷑ cũ inten tione. Qð pʒ ꝑ ̊ qð dicit augꝰ.nõ gꝗa dicit᷑: quia credi tur.ſicut.n. dicit augꝰ.fides dirigit intentionẽ. Vel põt dici.ꝙ augꝰ.nõ intendit determiare omĩa que requiꝛun⸗ tur ad ſacẽm:ſᷣ ea que ad opus exterius ſacramenti reꝗ runt᷑.vt elementũ qð eſt materiale:⁊ verbũ qð eſt foꝛma le. Ad illud qð obijcit. ꝙ ſi intentio requirit᷑ nullꝰ ſcit vtx ſit boptiʒatus ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſi aliquis debeat bapti⸗ ʒari: adhbibenda eſt diligẽtia ꝙ baptiʒatus ñ ↄmittatur alicui ſuſpecto vel notato de hereſi: ᷣ ꝓbato in fide.⁊ ſi lʒ intentio baptiſmatis nõ innoteſcit certitudinałr:tñ ĩ⸗ noteſcit vehemẽti pᷣſumptõe.⁊ G̊ ſufficit ſaluti ipᷣius ba⸗ ptiʒati adulti cñ ꝓpꝛia fide ⁊ intentõe. ſic ſatis pꝛecaue tur ꝑiculo.¶ Sʒ adhuc dubitat᷑.qꝛ bis omnibo expletis in baptiſmo ꝑnuli: bñ põt accidere ꝙ ꝗ baptiʒat ñ habe⸗ bit intentõz ecciĩe.igit᷑ ſi requirit᷑ intentio baptiʒãtis: nõ eſt baptiʒatus ꝑuulus.igit᷑ ſi decedat anteq; hẽat vſuz li beri ar. damnabit᷑ nibilominꝰ eccia fecit qð in ſe fuit:ꝑ⸗ uulus nihil potuit facere.igit᷑ videt᷑ ꝙ ꝑiculoſe ⁊ minus ſufficient ꝓuiſum eſt hũane ſaluti.cum ſcʒ ꝑuulus dam⸗ natur: ⁊ in eccĩa in nullo negligit. immo facit ſufficiẽter qð in ſe eſt:nec ꝑuulus aliꝗd põt.⸗ NRñdeo ſine pᷣiudicõ in caſu iſto pie ſupponi põt ꝙ ſummꝰ ſacerdos ſupple⸗ it. Cum enim virtus ſua nõ ſit alligata ſacramẽtis:pie ſupponenduʒ eſt ꝙ ſuꝑabundãtia liberalitatis ⁊ Gꝛe illiꝰ merito eccĩe in nullo negligentis aliud remedinʒ ſalu⸗ — eccleſie nec ꝑuulo:cũ ſola gꝛa ⁊ abſq; om̃i debito remit⸗ tat dñs pcrᷣa:qᷣcũq; mõ vel medio remittãt᷑. Pret᷑.nec in boc pᷣiudicat᷑ diuine miſcðie: qꝛ ex dina ꝓuidẽtia rõna⸗ bilit ꝓuiſum eſt:vt ſine intẽtione que ẽ q̃i vita oꝑatiõie ⁊ dux:ipᷣa oꝑatio efficaciã ñ hẽat.vñ cũ dĩna miſcðia ñ debet aliꝗd facere qð ſit in pꝛeiudiciũ ꝓuidẽtie eiꝰ: ma⸗ gis conſonũ eſt rõni.ꝙ oꝑatio baptiſmatis ñ ſine inten⸗ tione efficaciã habeat qᷓ ſine:etſi ex ̊ eminat aliqð ꝑicu lũ ꝑuulo. Ad aliud qð obijcit᷑.ſi totũ ludicre factũ eſt ⁊c.dðm ſicut a Hug.habet᷑.ꝙ aliqd fieri ludicre duptr eſt. ſicut aliqd dare ludicre. pot.n. daꝛe aliꝗs ita ludicre aliꝗd:ꝙ cũ h̊ ꝙ ludicre dat:vult ⁊ intẽdit dare.velita ꝙ; ludũ tm intendit:nõ aũt vult neq; intẽdit dare:b̊ᷣ potiis nõ dare. Silr in ꝓpoſito dm. Si ꝗs iocoſe totã foꝛmaʒ baptiʒandi ſeruet.⁊ ſimul cũ h̊ iocare intẽdit ⁊ baptiʒac intendit:baptiſmꝰ eſt. Si aũt nõ intẽdit niſi luduz ĩ ſub⸗ mergendo:nõ eſt baptiſmꝰ.Ad hoc igit᷑ qð dicit augꝰ.ꝙ; ſi totũ ludicre factũ ẽ implorãdũ ⁊c. dõm ꝙ intellectus Außg. eſt. ſi totuʒ opus exteriꝰ ludicre fiat:adhuc qꝛ opꝰ exterius poſſit exerceri cũ intentõe baptizãdi vel ludẽdi tm̃:imploꝛandũ eſt diuinũ oꝛaculũ vt dñs oñdat ſi ſit ba ptiʒatus.i.ſi ſic ludendo intendebat᷑ baptiʒare vel ludẽ tmmodo.¶X Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de purgatõne ꝑ malos ⁊c̃.dðm ꝙ ſacram̃ta nõ ſunt inſtituta vt irrõnabi li ꝑtinacia ⁊ impetu violento ꝓcedãt ad effectũ: h̊ vt vſu oꝛdinata rõnis fiãt ⁊ efficaciã habeãt. h̊ aũt reꝗrit excel lentia ſacram̃ti:⁊ maxime ſacram̃ti nccĩtatis. Quia enĩ eſt ſacẽ̃m nccĩtatis:requirit᷑ multa ſolicitudo vt nõ pᷣter⸗ mittat᷑ qdð ad h̊ ꝙ oꝛdinate fiat requirit᷑.ſᷣ vbi aliqð opꝰ vſum rõnis oꝛdinatuʒ requirit:nccia eſt intentio que eſt dux ⁊ regula oꝑis:pter qð in ſacramẽto requirit᷑ inten tio.ſᷣ in oꝑibus ꝓbatõis quia oꝑans impetit in opus q̃⸗ dam violenta atq; irrõnabili ꝑtinacia nec vllã admittit ratiõʒ:nõ requirit᷑ intentio.nec dõm ꝙ talis ꝓbat:nec ẽ inſtrumentũ vel miſter ꝓbantis ̊ opus potius. Nð eni ipſi ꝑuerſe faciũt:dñs oꝛdinat ad bonũ.vñ opꝰñ probat vt eſt oꝑantis:pᷣ vt eſt dei oꝛdinãtis. Sʒ qñ malꝰ bapti⸗ ʒat:baptiʒat eo ꝙ eſt miniſter eccie.⁊ inqtũ hmõi eſt mi/ niſter ſacram̃ti.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de operibꝰ coꝛꝑalibus.dðm ꝙ non eſt ſimile: qꝛ oꝑatio ſacramẽti ⁊ alia opera ſpũalia ſᷣm vſum rõnis oꝛdinatiſſimũ debent ꝓcedere in actum. ꝗꝓpter qð in actibo ſpũalibo intẽtio re quirit᷑nec ſic eſt de coꝛꝑalibo.ql. Ad id qð obijcit᷑ ꝑ ſimi⸗ le de iuramẽto.dðᷣm ꝙ cum dr̃ ꝙ dñs accipit verbuʒ iu⸗ rantis ſicut ille cui iurat᷑. hoc intelligit᷑ de acceptõe qᷓtũ ad hoc ꝓ iurans væbet iudicari verax vel ꝑiurꝰ.ð.. ille cui iurat᷑:pᷣm coẽʒ vſum ⁊ rõnaleʒ verboꝝ ꝓlatoꝛuʒ acci pit iurantis intellectũ.iurãs aũt aliqua fallacia foꝛmat ſibi intellectum priuatũ.⁊ ſᷣm ꝙ ↄcipit de illo intellectu quem ſibi foꝛmat iurat.dñs nõ iudicat illũ veracẽ ſᷣm ve ritateʒ illius intellectus: ̊ ꝑiurũ. quia nõ eſt verax ſᷣm cõmuneʒ ⁊ rõnabilẽ intellectũ.vnde cuʒ dicit᷑.dñs ſic ac cipit vt ille cui iurat᷑.hoc eſt.dñs iudicat iuramentũ ve⸗ rũ vel ꝑiuriũ: ⁊ iurantẽ veracẽ vel ꝑiurum. ſᷣm ꝙ ↄfoꝛmẽ vel diffoꝛmẽ hʒ intellectũ intellectui illius cui iurat᷑. Si militer põt dici in ꝓpoſito.ſi baptiʒans confoꝛmat inten tioneʒ ſuam intentioni aſſiſtentiũ:dñs iudicat eũ veruz miniſtrũ ⁊ vere exequi officiũ baptiʒandi. Si ñ ↄfoꝛmat ſ̊ hʒ intentioneʒ ꝑuerſam: ⁊ dñs iudicat eum malũ ⸗ ꝑ⸗ uerſum in executõne officij ſui. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ minus malũ eſt nõ intendere bonũ ⁊c.dðᷣm ꝙ vt diẽ Au guſti.ſuꝑ Jo. Maptiſmus talis eſt qualis eſt ille in cuiꝰ poteſtate dat᷑:nõ qualis eſt ille ꝑ cuius miniſteriuz dat᷑. Item alibi in eodeʒ.Cum baptiʒat malus: illud qdð da⸗ tum eſt vnum eſt.nec impar ꝓpter impares miniſtros: Fᷣ par ⁊ equale. ꝗpter hoc hic eſt qui baptiʒat. Vñ dðm.qꝙ; malicia non impedit efficaciam ſacramẽti:quia nõ ẽ mi⸗ niſtroꝝ ſed dei. ꝓter hoc quicũqʒ baptizat dũmodo con⸗ currant que nccio requirunt᷑:baptiſmꝰ eſt. Si autez ꝗd neciuʒ omittit᷑:nõ eſt baptiſmus.l Ad aliud qð obijcit & ſides eccie poteſt ſupplere defectum fidei baptiʒantis. ⁊c.dðm ꝙ intentio ba ptiʒantis qñ infidelis baptiʒat fa cit baptiʒanteʒ miniſtrũ eccĩie.Si.n.non intenderet facẽ qð facit eccĩa:ſᷣ qð facit hereſis.nõ eẽt miniſter eccleſie. Vnge vt dicit Augꝰ.qñ baptizat hereſis non baptiʒat: vnde diuiſa eſt ab eccia:ſᷣ vnde coniũcta.cõiuncta eſt au tem ꝑ hoc ꝙ intendit quod intendit eccĩa. Intentio igit᷑ baptiʒantis fidelis ſuꝑplet defectum fidei in eodeʒ.⁊ illũ ſuſſicienteʒ ad hoc miniſteriũ exequẽdũ efficit. q; igit᷑ ex intentione eſt ꝙ eſt miniſter eccie ⁊ ꝙ quodãmodo eſt de eccia.⁊ ſi nõ haberet intentionẽ:nõ eẽt ex hoc ꝙ intentio eccĩe nõ põt ſupplere defectuʒ intentionis miniſtri talis. ¶ Ad illud qð poſtea obijcit᷑ dðᷣm.ꝙ fides eſt eſſentialis ipᷣi baptiſmo.quia baptiſmus virtutẽ hʒ a fide:⁊ maxĩe a fide paſſionis. IJpſa aũt verba inſtituta a dño efficaciã hñt ſanctificandi a fide.vt habetur ab Aug.dicente.ac⸗ cedit verbum ad elementũ ⁊c̃.nõ quia dicit᷑: ̊ qꝛ credit᷑ Eſt igit᷑ ipſi baptiſmo fides eẽntialis.nõ fides baptiʒan tis:bᷣ eccie.⁊ hoc quia ſacramentũ eſt eccĩe.ſ̊ ipſi bapti⸗ ʒati rõne actualis miniſterij intentio eſt nccia:ne excel⸗ lentie ſacramenti actio irrõnalis ⁊ impetuoſa p̃iudicet. vnde quia ſacramentũ eſt eccleſie requirit᷑ fides eccleſie: ratione qua miniſtrat᷑ actualiter a baptiʒante: requirit intentio baptiʒantis.¶! Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ magis de bet habere baptiʒans qð efficit qᷓ; qd non efficit ⁊c. Di⸗ cendum ꝙ medium ſumit᷑ in hoc argumento a maioꝛi de terminante ſibi materiaʒ vniuocatõis cauſe ⁊ effectꝰ.qð patet cuʒ dicit᷑.magis videtur ꝙ debeat habere baptiʒzas qð efficit qᷓ; qð non efficit:ſᷣ efficit fideʒ in aĩa ⁊c. Dico g̊ᷓ ꝙ in hoc argumento vnum falſum ſupponit᷑ſ.ꝙ ẽ vniuo⸗ ca actio.quia neq; qtũ eſt ex ꝑte ſacramenti neq; miſtri eſt vniuocatio reſpectu effectus qui eſt gratia vel virtus quia neq; in ipſo ſacramento neq; in miniſtro requirituꝛ gratia. Cum igit᷑ ſuponit᷑ ꝙ magis debet baptizans ha bere ⁊c̃.ſuponit᷑ falſum.quia hic non eſt vniuoca actio. Item ſuppoſito ꝙ eſſʒ vniuoca actio:adhuc eſſet fallacia conſequẽtis in argumẽto.immo potius ſic deberet infer re.ſed ab ipſo eſt tinctio vel ablutio. igitur ipſe ẽ tinctꝰ vel ablutus.non auteʒ ſequitur ⁊ eſt inſtantia.calidum agit vniuoce: igitur ſi calidum liquefacit: calidum eſt li⸗ quidum.4l Ad hoc quod obijcitur. ꝙ duo ſunt effectus baptiſmi qui ſunt a virtute paſſionis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ que dam eſſentialiter reſpiciunt ſubſtantiam ſiue eſſe bapti⸗ ſmi ſimpliciter: quedam miniſterium baptiſmi. virtꝰ au tem baptiſmi vt conſideratur in ſubſtantia ſua ⁊ eſſe:eſt a paſſione ⁊ reſurrectione.nihilominus q;tum ad mini⸗ ſterium ſacramenti ꝑ quod applicatur efficacia requirit᷑ intentio.lʒ igitur quo ad principales effectus ſit virtus baptiſmi a paſſione ⁊ reſurrectione xpᷣi:nibilominus ꝗa virtus baptiſmi non habet effectũ in iſto vel illo ſine mi⸗ niſterio:neceſſaria eſt intentio ad hoc ꝙ virtus baptiſmi effectum habeat in iſto vel in illo.¶¶ Ad illud quod obij⸗ citur.ꝙ intentio recipientis non requirit᷑ neceſſario. Di cendum ꝙ; quia ꝓpꝛius effectus baptiſmi eſt ablutio oꝛi⸗ ginalis quod ex altero contrabitur: ꝓpter hoc remediũ quod habetur ꝑ baptiſmum per alterum debet ꝓcurari ſiue miniſtrari. ꝓpter quod non eſt neceſſaria intẽtio ba eßari ſed baptizãtis.¶l Ad hoc quod obijcit᷑ de adulto peretico ficte accedente. dico ſine preiudicio. ꝙ talis nõ recipit ſacramentuʒ niſi aliquo modo intendat recipere qð recipit᷑ a membꝛis eccĩe.vnde in tali regꝗrit᷑ quodam⸗ modo intentio generalis eccleſie ſicut ĩ baptiʒãte.⸗! Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ in diffinitiõe baptiſmi in ſoꝛma pᷣ⸗ ſcripta a dño: nõ tangitur aliquid ꝑ quod ſignificat᷑ ꝙ intentio eſt neceſſaria baptiſmo. Dicendum ꝙ inſinuat᷑ a fſoꝛma preſcripta a dño.vlti.Math̊. Ite baptizantes eos in nomie pa.⁊ fi.⁊.ſpũſſa.⁊c.vt enim dicunt aliqui intentio inſinnatur in hoc ꝙ dicitur baptiʒantes.vñ ſen ſus eſt baptiʒzantes.i.tingentes in aqua cum intentione baptiz andi. In oꝑe enim qð fit ſᷣi ꝓpoſitum regrit᷑ intẽ tio. Vnde dñs precipiendo illis opus exercendum cum ꝓpoſito ⁊ intentione oꝑantis hñdã circa idem inſinuat. Ptizaß⸗ ſaet ſaet feccleſie. Nptizat: alaeſt au micigit aſli gigter nodo intente niſitls. lcſenigli ſenmmit noeffari dicente ge ſqcnedi⸗ baptgn ipſibagn⸗ neerch⸗ Apiuctet, legercleſe. erregnint magisd Irt, noiont & feen o Aptizas Dnz iwmino⸗ Wri Artos reqointen ptizahsh loca aen etſollac eret inſer tinet cnliumn mmeſtl⸗ efſectus ſigane ſebepri⸗ Nirbn ilſeeeſt d mini⸗ aggirt ſüwens miousg loſinen⸗ Obapein ontn ſario boto jſonetii paran titoba Nadulto calis o oiper cocn n nſomeß Gifct⸗ Fiſtun ptißnmd untoa nes in i nn ſagnt 1 don ninee baptiz ans intendat ꝙ verba ꝓlata effi ¶ Lueſtio Ad vltimũ dðᷣm. ꝙ ↄcluſio eſt vera.¶õ. n. requirit᷑ ꝙ . caciam hnt ſigni⸗ ficandi.¶Dulti.n.baptiʒant ꝗ ignoꝛant ꝗ; verba hñt vn · tutẽ hmõi:p requirit᷑ ꝙ intendat facere qð facit eccia in baptizando. rticulus ſecũdus Bnſequent᷑ querit᷑.vtꝝ intentio recta reqrat᷑ Lad baptiſma. O: ſic:videt᷑ ꝑ boc ꝙ intento re⸗ . irit᷑. Sᷓ ad recte baptiʒare requirit intentio recta. 4I Item minus malũ eſt nibil intendere in oꝑe: qᷓ malũ fineʒ intendere.ᷓ ſi baptiſmus nõ põt eẽ nõ exiſte⸗ te intentione: multofoꝛtius exñte ꝑuerſa intentõe. Itẽ ad q̃ reqrit᷑ intẽtio denoĩant᷑ bona vel mala ab ißa intẽ⸗ tione. ̊ cum ad baptiſma ſit neceſſaria intentio: ſi inten tio ſit recta: baptiſmus dicendus eſt rectus. ſi inten⸗ tio nõ recta:nec baptiſmus rectus ne Cõtra. bereticus baptiz at cũ tñ habeat intentõʒ ꝑuerſam intendẽs ꝑ boc trahere ad ſuam hereſim. Similit ſymoniacus intẽdẽs queſtum aliqueʒ tem ꝑalez. nõ eſt neceſſaria ad bapti⸗ ſmũ recta tenna, ñſio. ꝙ intentõ eſt directiua ei⸗ cuius eſt in finẽ. Niſis aũt rei eſt duplex.ſ.terminus vel complementũ rei:⁊ vtilitas rei. Sic in ſacram̃to dupler eſt finis.vnus qui eſt eius ↄplemẽtũ qð fit ex acceſſu vᷣbi ac elementũ modo debito. 2 alius qui eſt vtilitas bapti⸗ zati vel baptizantis. Similit duplex eſt intentio. vt cuʒ aliquis conſtruat domũ intendit eam conſũmare? inte⸗ dit eam inbabitare. Sic in ſacramẽto intendit quis pri⸗ ma intentione ſacrm eccie mĩſtrare: oſequẽter intẽdit ſuã vtilitateʒ vel ꝑpuuli ſaluteʒ:vel quicqd illud ſit.pᷣma intẽ tio eſt de nccĩitate ſacramẽti: ſeda tm̃ de ↄgruitate.pꝛima intentio nõ bz rectũ vel obliquũ:̊ ſecũda bʒ rectũ ⁊ ob⸗ liquũ.vnde ptz rñſio.ꝙ ad ſacꝛm baptiſmi nibil facit in⸗ tentio recta: nec aliꝗd obſtat intentio nõ recta ꝙᷓtum ad ſubam ſacramẽti.Argumẽta igit᷑ que ꝓbant ꝙ ad bapti⸗ ſmũ requirit᷑ intentio recta: ſupponũt ad baptiſmũ regri intentioneʒ que eſt intentio vtilitatis.⁊ ideo ſuꝑ falſum fundant᷑.vt pʒ de primo..¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ meliꝰ eſt nibil intendere qᷓ male.dom ꝙ defectus inteutõis nõ impedit ſacramentũ ꝓpter culpã: ̊ ꝓpter illius actus ne ceſſariam exigentiaʒ. ¶¶ Ad id qð obijcit᷑· ꝙ oꝑa denomi nant᷑ ab intentione.dðm q; hoc eſt verum & oꝑibo ad qͥ⸗ rum infoꝛmationeʒ neceſſaꝛia eſt intẽtio finis.vt eſt vtili tas.bmõi aũt intentio nõ requirit᷑ niſi ex ↄñti. In h enĩ ꝙ ꝑſe intendit facere qð facit eccĩa: intẽdit ex oñti aliꝗd fieri circa baptizatũ qð intẽdit eccia. Articulus tercius Onſequẽter querit᷑.vtꝝ poſſit eẽ intentio que requirit᷑ in baptiſmo.ſ.faciendi qð facit eccia ine fide ſcʒ baptiſmatis. ſic:pʒ ꝑ h̊ ꝙ beꝛe ptiʒãt: ⁊ baptiſmus ñ eſt ſine intẽtiõe.¶ Cõt. au⸗ ticĩ be guſti. ad Oꝛoſiũ. Quicũq; baptizat᷑ in ſpe ſalutis eteꝛne baptiz at᷑.igit᷑ a deſtructiõe ↄntis:ſi ñ baptiʒat᷑ in ſpe ſa⸗ lutis eterne:ñ baptiʒat᷑. cſᷣ nõ baptiʒ at᷑ in ſpe ſalutis eter ne ſine fide.igit᷑ nec baptiʒat᷑ ſine fide neq; ſine intẽtiõe. igit᷑ hec duo requirũt᷑ in baptiſmo:fides 2 intẽtio. igit᷑ ñ ſufficit intẽtio ſine fide.¶ Itẽ ad miniſteriũ baptiſmi re quiꝛit᷑ inuocatio quedã. Inuocatio aut eſt intus vocatõ. Sʒ inuocatio que requi go. nomẽ ibi dicit ſidem ſiue noticiã ſidei. igit᷑ ad hoc ꝙ aliquis baptiʒet intentõe requirit᷑ interioꝛ vocatio: q̃ eſt Ftũ ad fideʒ ſiue noticiã fidei·ſᷣ bmõi vocatio nõ ẽſt ine fi de.igit᷑ nec intentio baptiʒ andi.¶ Item qꝛ baptiſmus ẽ ſaczm ſidei:nmõ eſt neceſſaria intẽtio baptiʒãtis ꝑſonalis h baptiʒãtis in ꝑſona fideliũ.vt ſcʒ intẽdat facere qð fa⸗ cit eccĩia.Siẽc g̊ ꝓpꝛie loquẽdo baptiſma fit ĩ fide eccie:qꝛ miĩſteriũ eccĩe exercet᷑ in baptiſmo.⁊ miſter inqtũ talis miſter eccie. Similit ꝓpꝛie loquẽdo qꝛ in baptiſmo inten dit illud qð intendit eccia:baptiʒat᷑ in intẽtiõe eccleſie.⁊ Sʒ inuoca requirit᷑ eſt in noĩe trinitatis qne expᷣ mit᷑ cũ dicit᷑.baptiʒo te in noĩe p.⁊ fi.⁊ ſſ. Sʒ vt vult bu⸗ 5 vxüj. ita eiuſdẽ eſt intentio 2 fides. 4¶ Item verbũ inuocatõis nõ ponit᷑ ad ſignificãdum ᷣ ad agẽdum. intẽtio igit ꝓ⸗ ponẽtis eſt vt agat ñ vt ſignificet. ¶ Pꝛet. intẽdit vt agat quia creditur: n quia dicit ꝓbatio intẽdit qð intẽdit ec⸗ cleſia. igitur cum eccia intẽdit vt verbũ opetur quia cre⸗ ditur: 7 baptiʒãs ſiłr. Sed intẽdere ꝙ; verbũ agat qꝛ cre ditur ñ poteſt quis niſi ſi beat. igit fides requirit᷑ ad hoc ꝙ ſit intẽtio.¶ MRñſio.q; intẽtio faciendi qð facit eccĩa põt eſſe ſine fidè.ſ.intẽdentis.⸗ Ad illud &̊ qað pri⸗ mo obijcit doõm eſt. ꝙ duo.ſ.fides ⁊ intentio requirũtur ad boc ꝙ aliꝗs baptiʒet᷑:ſᷣ ñ in eodeʒ. Requiꝛit᷑.n.fides eccĩe:⁊ intentio baptiʒantis.nec intendit auge. dicẽs · ꝙ quicũq; baptiʒatur in ſpe ⁊c. ꝙ ſpes illa ſit ipſius bapti zantis: eccie. 4l Ad illud qð obijcit ꝙ ad miſteriuz ba⸗ ptiſmi requirit᷑ inuocatio trinitatis: que ñ eſt niſi ĩ fige 7c. Dicẽdum ꝙ baptiſmus eſt ſacramentũ fidei.vñ mini ſteriũ baptiſmi ñ ẽ ꝑſonale:vt hmõi.ſ.heretici cuʒ bapti⸗ ʒat hereticus:5pᷣ baptizat in ꝑſona miniſtri fidelis.qꝛ vt ẽ miniſter eccie : ĩ fide eccie. n igit᷑ fit illa inuocatio vt eſt homo pſonaliter: vel vt eſt eccie vel miſter fidelis.⁊ ſic hmõi ꝑſonaliter vel illius põt eſſe intentio ſine fide.qꝛ i⸗ tentio reſpicit actũ ſingularẽ.ſ.actũ baptiʒadi:bᷣ inuoca⸗ tio habitũ generaleʒ.ſ.membꝛoꝝ ecciĩe. Vñ cũ baptiʒas dicit. baptiʒo te in noie patris ⁊c.ñ eſt intẽtio vᷣbi tingo te in aqua ĩ fide mea que eſt patris ⁊c. vᷣ in fide eccleſie. Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ quia baptiſmus eſt ſacramẽtũ fidei:ñ eſt neceſſaria intentio baptiʒãtis ꝑſonalis: ſ̊ ba⸗ ptiʒãtis in ꝑſona eccie. Dicẽdum ꝙ immo.cum.n.ſides ſit vniuerſale principium:⁊ ſidelis agens vniuerſale: ne ceſſaria eſt intentio que eſt quaſi ꝑticulare remedium. ⁊ intendẽs agens ꝑticulare applicans ſidem buic operi ſin gulari qð exercetur in hoc baptiſmo vel illo. Pret᷑. cum dicit᷑ baptiʒ ans intẽdit facere qð facit eccia.actus intẽ⸗ tõis duplicem habet reſpectum· ad intedentẽ: ⁊ ad illud quod intẽditur quod eſt facere qð facit eccia. m autem primã relationem poteſt eſſe intentio ſine fide.quia intẽ⸗ tio ſic ſumpta eſi actus intẽdentis.⁊ ſᷣm hũc reſpectũ di⸗ cituꝛ ꝙ poteſt eſſe baptiſmus ſine fide:hoc eſt ſine fide ba ptiʒãtis. ſᷣm relatõem ſecũdam ñ poteſt eſſe intẽtio recta fine fide:boc eſt ſine fide eccie.vñ lzʒ eiuſdem ſit fides ⁊ ĩ⸗ tentio.ſ.eccĩe:ñ eſt tamẽ eiuſdeʒ.ſ.baptiʒãtis.⸗ Ad vlti mũ dm. ꝙ hoc argumẽtũ ñ valet.baptiʒãs intẽdit qð ĩ⸗ tẽdit eccĩa.ſᷣ̊ eccia intẽdit ꝙ verbum oꝑetur q creditur. baptiʒas ⁊c. immo eſt ibi fallacia ↄſequẽtis.ñ eĩ ſegẽ ſi intẽdit qð intẽdit eccia:q; ꝓyter boc intẽdit quicqd in⸗ tendit eccia.quid aũt intendit eccĩa ĩ miſterio baptiſmi infra dice Articulus quaꝛtus VHnſequẽt queꝛit᷑ quid intẽdit baptiʒans: aut ſolũ abluere exterius:aut aliud.ꝙ ſolũ ablue⸗ Ire exterius: videt᷑ baptiʒãs intẽdit facere qð facit eccĩa p̊ eccĩa ni hil facit niſi abluit exteriꝰ.igit᷑ ſi ſuf ficit intẽdẽ qð fac̃ eccia:ñ oꝑtʒ q; intẽdat niſi erteꝛioꝛem ablutõz. 4 Yẽ ſacrm ꝓprie dꝛ illd qð eỹ ſenſibo apparet. opꝑatio eccie ſiſtit circa ipſum ſacr̃jm miſtrãdũ. iqr circa ulð ſolũmõ qð ex ẽ debet eẽ intẽtio baptiʒãtis· Cont᷑. intẽtio finẽ reſpicit: pterea pmũ dr i intẽtõe q vltimũ eſt in oꝑatõe.ſᷣ finis baptizããti eccie ñ eſt ablutio exteri oꝛ ſ̊ interioꝛ· igit᷑ ⁊c ↄcedimꝰ. ¶¶ Ad h̊ qð primo queſitũ eſt dom. ꝙ intetio eccie abluere eſt exteriꝰ: vt deꝰ abluat interiꝰ. vñ intẽdẽ facẽ qð ſac eccia:c intẽdẽ abluẽ exteriꝰ vt deꝰ abluat interiꝰ.ꝗ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ ec cleſia ñ fac aliud qᷓ abluit exteriꝰ.dðm ꝙ qꝛ intẽtio diri⸗ git oꝑatõz: ñ ſtat i illa ablutõe intẽtio eccie nec intentio baptiʒ antis.vñ actio hec que ẽ gblutio exteriꝰ:rõne dire ctionis intẽtõis ẽ actõ relata.qð pzʒ per h ꝙ ablutõ illa ẽ ſacr̃ᷣm interioꝛis ablutõis.⸗! Si aũt q̃rat᷑ quare ñ requi rit᷑ nccio intẽtio baptiʒãtis pſonalr: H̊ generalis ſcz eiꝰ quod fac eccła. Rñſio. ſacrm iſtud eſi ſacramentuʒ ſi⸗ i que uequirit᷑ in baptiſmo. ꝗꝓpter hoc in miſterio illiꝰ nõ dæbet eẽ intentio baptiʒãtis pſonalis: p baptizãͤtis ꝑſona fideliũ.ſ. xvt intẽdat facere qð facit eccia. embꝛü ſecuduũ Onſequent᷑ queꝛitur de mateꝛia baptiſmi. Primo ꝗg querit᷑ te ſubſtãtia materie. Se⸗ cũdo de quãtitate. Lercio de idemptitate. Primo.n.queꝛit᷑ ſi baptiſmꝰ debeat fieriĩ qua. Scdᷣo. quãta aqua requirat᷑. Tercio. ſi baptiſmꝰ ideʒ eſt qðᷣ aqua. ticulus primꝰ Irca primũ ſic.videt᷑ ꝙ nõ debeat fieri ĩ aqua quia regenerãs ⁊ regeneratũ tebent bze ue ientiã · ͤ homo regenerat᷑ g eſt compoſitum: ptiſmi ſimplex eſt.pret᷑.coꝛpus hoĩs elemẽta⸗ tum eſt:ᷣ aq elementũ.nõ eſi igit᷑ iũctio ↄueniẽs.¶ Itẽ querit᷑ quare magis fit in h̊ elemẽto ꝙᷓ in alio.quia ſi ba⸗ ptiſmus ſignificat ſepulturã xpᷣi ⁊ reſurrectõzʒ:ſepultura rpᷣi fiebat in terra nõ ĩ qua.videt᷑ ꝙ ⁊c. Sic.n.ſignatuʒ magis ↄgrueret ſignificato.vj.ad ro.Cõſepulti.n.ſumꝰ cum ill o ꝑ baptiſmuʒ in moꝛtẽ. vt qũo reſurrerit rpᷣus a oꝛtuis: ita æ nos ⁊c. ¶¶ Iteʒ in nullo ſacram̃to neq; le⸗ gis nature neq; legis ſcripte: qð fiebat ad pu rgatõeʒ oꝛi ginalis erat aq. igit᷑ a ſimili c. 4 Itẽ omia ſacramenta eoꝝ que fiebant ad purgatõʒ oꝛiginalis ĩ veteri lege ha⸗ bebant oꝛtum principalr a terra. quare nõ ſilr ĩ noua vt eẽt ↄuenientia figurati ad figuras. Dicit.n Hug.omĩa illa ſuꝑioꝛis tꝑis ſacram̃ta ſiue ſub lege naturali ſiue ſb ſcripta:ſigna quedã fuerũt 7 figure eoꝝ que nũc exbibi ta ſunt ſub gra ſacram̃toꝝ.⸗ Itez iſtud eſt ſacramentũ nccĩtatis.g̊ aqua nõ eſt ſemꝑ parata ĩmo multi moꝛiũtuꝛ ante. cum igit᷑ aer ſit omibo coĩs ⁊ ꝑatus: videt᷑ ꝓ debe⸗ ret fieri in aere. 4¶ Iezʒ ſi ↄgruebat ſea acramẽtuʒ iſtud fieꝛi in liquoꝛe aliquo:quare nõ fiebat in oleo quo ſignificat᷑ ſpũſſanctus ſiue gra ſpũſſancti. Itẽ ſi baptiſma fiebat in aqua quia aqua effluxit de latere xpᷣi So.xix.quare ñ ſimilit᷑ in ſanguine qui ſilr efnuxit.¶ Itẽ qð fluxit de la tere xp̃i:aut fuit aqua pura qð nõ videt᷑. enĩ eẽt contra naturã. ꝙ ſcʒ aqua pura efflueret de coꝛꝑe hũano.aut fu it humoꝛ aqueꝰ.⁊ ſi G: tũc videt᷑ in alio liquoꝛe ab aqᷓ pura poſſit fieri. Itez viget ꝙ in aqua 2 ſanguĩe ſimul ↄmixtis fieri deberet:qꝛ ſimul effluxerunt a latere xpᷣi in paſſione a qua baptiſinꝰ hʒ virtuteʒ.¶ Itez circũciſioni ſucceſſit baptiſmꝰ ſicut ſignatũ ad ſignũ ſiue figuratum ad figurã.ᷣ ſacramentũ circũciſi ionis fiebat ferro vel la⸗ pide que nullã hñt ↄuenientiã ad aquã. vñ ⁊c.¶ Itẽ qᷓre ſacẽm quo purgat᷑ oꝛiginale in lege gratie fiebat aqᷓ:ĩ le⸗ E ſcripta lapide vel ferro? VYtez arguit᷑ ſic. ſicut cauſa e bʒ ad cauſaʒ:2 effectus ad effeciũ.̊ ca circũciſiõis ſu it ferx vel lapis: baptiſini aqua.hᷣ boꝝ nulla uemiétia. igit᷑ nec effectuũ.ſ.circũciſiõis 2 baptiſmiRelpoſio. buic queſtioni.ſ.quaꝛe baptiſmꝰ fit in aqu. rñdʒ Dam. ſic dicens. Dm̃ in incoꝛꝛuptõne fecit nos de. tralgrediẽ⸗ tes.n.ſalutare eius mandatũ coꝛꝛuptõne moꝛtis cõdem nauit:vt nõ ĩ moꝛtale eẽt malũ.condeſcẽdẽs ſeruis vt mi ſta fonteʒ remiſſionis.aquã quideʒ in regeneratõʒ ⁊ ab⸗ lutionez peccati 7 coꝛꝛuptõis:ſanguineʒ aũt potum vite eterne datoꝛeʒ.⁊ mandatũ dedit nobis aquã regenera ri ⁊ ſpiritũ ꝑ inuocatõʒ oꝛoneʒ aque ſu ꝑpueniente ſpiꝛi⸗ tn. OQm. n. vuplex homo er aĩa coꝛꝑe duplicẽ dedit no⸗ bis purgatõʒ ꝑ aquã ⁊ ſpiritũ.ſpiritu gdez ꝙ ßm imagi⸗ nẽ ⁊ ſimilitudinẽ eſt renouante. aqua aũt ꝑ ſpũs gratiã coꝛpus a peccato purgãte ⁊ a coꝛu ptõe libeꝛante:⁊ moꝛ⸗ tis qdez imaginẽ explente aqua aũt vite arrã attribuẽte ſpiritu.a principio.n.ſpũs dei ferebat᷑ ſu aq̃s antigꝗ⸗ tus ſcriptura teſtat᷑ aque ꝙ in ea eſt purgatio.¶⸗] Itẽ hoc ncrameniũ inſtitutuʒ fuit fieri in aqua potius q́ in alio elemento vel elemẽtato: pter ꝓprietates aque qᷓ huic ſa⸗ ramento magis cõgruũt. aqua.n.ſiue bumidũ aqueum habet vim mũdificatiuã. Hugo. In ſolo elemento aqne ſacramẽtũ baptiſmi ↄſecrari inſticutũ eſt: qꝛ hec ſola ple nam ⁊ ꝑfectã mundatõʒ hʒ. ali liquoꝛes omẽs aq̃ purifi cant᷑.⁊x ſi ꝗd alio quolibet liquoꝛe tactũ fuerit: aq abluit vt emũdet᷑.hec Hugo. Cuʒ.n. habeat vim mũdificatiuã ↄuenit vt ꝑ tactũ caꝛnis xpᷣi in qua omĩs mũdicia a trãſ⸗ fuſione peccati fuit: ↄferet᷑ ratio mũdificãdi a ſondibus culpe. Iteʒ ꝑ naturã frigiditatis hzʒ vim repꝛeſſiuã calo⸗ ris. vnde ↄuenit vt ꝑ contactũ carnis xpᷣi in q̃ nõ erat cõ cupiſcentia peccati:adueniẽte ſpũali vi verbi: refrigera⸗ ret carnẽ a ↄcupia peccati. Iteʒ rõne dy aphaneitatis ſi⸗ ue tranſparẽtie ꝑ ipam tranſit lumẽ: 2 illud ſibi quodã⸗ modo incoꝛꝑat. Eñ cõuenit vt P ipᷣam virtute verbi deo agente tranſeat lux gꝛatie ad aĩam.nõ ꝙ ſit gr̃a in bapti ſmo ſicut ĩ ſubiecto: ̊ rõne virtutis coĩs.vt ex vᷣtute vᷣbi vite:ↄferat᷑ ꝑ grãm vita ſpũalis baptiʒ ato ſi digne ſuſci⸗ piat. Item rõne ꝑſpicui qð habet: coẽʒ cum coꝛꝑe celeſti hʒ virtutẽ ſiue vim viuificatiuã.vnde cõuenit vt ulla me⸗ diante aĩa viuificaret᷑ vita ſpũali. Iſte aũt ꝓpꝛietates cõ ueniũt baptiſmo qui bʒ virtutẽ mũdandi ſoꝛdes ſpiritu⸗ ales ⁊ reprimẽdi incentiuũ fomitis: SYteʒ ꝑ ipᷣm trãſfun⸗ dit᷑ lumẽ gratie ad aĩias⸗ viuificat᷑ ipſa aia vita ſpiꝛitua li ſiue gratie.¶¶ Ex hoc pʒ rñſio ad primũ. qꝛ quis aq̃ ñ cõueniat cũ regenerato iniꝙᷓtũ ſimplex vel inqᷓũ elemẽtũ nihilominꝰ cõuenit cũ ipſa regenerãte ſiue cuʒ effectu il⸗ lius rõne ꝗꝓpꝛietatũ que p̃dicte ſunt.⁊ hec ↄuenientia po tius attendit᷑ in ſacramẽtis. vt ſit ↄuemẽtia in ꝓpꝛietati⸗ bus potius ꝗᷓ in ſubſtantia de qua obijcit.⸗¶. Ad alið qð querit᷑ quare magis erercet᷑ baptiſmꝰ in hͥ elemẽto qᷓ in alio:⁊ maxime qᷓ in terra. Dicendũ ꝙꝓ duo attendi debẽt in ſacramento.ſ.miſticũ ſolũ: a miſticũ moꝛale.vñ ⁊ hec in baptiſmo attendi debẽt.miſticũ ſolũ circa xpᷣm.ſ.paſſi onem eius ⁊ reſurrectõʒ: que ſignificatur ꝑ immerſionẽ 7 eleuationeʒ ab aqua. miſticũ moꝛale Stuz ad ea q̃ fiũt circa baptiʒatum.ſ. pur gationeʒs. repreſſionem incentihi ⁊c̃. ꝓvter que principalr 2 per ſe exereet᷑ baptiſinꝰ.qᷓtuʒ ad iſta congꝛuit magis aqua ꝙᷓᷓ teꝛra vel ſanguis. Coꝛpꝰ enim merſuʒ ĩ terra vel ſunguine potius ſoꝛdidat᷑ q; pur gatur vel mundat᷑.nõ ſimilit᷑ eſt de aqua:immo hʒ virtu tẽ mundificatiuã qua mundant᷑ coꝛꝑa immerſ a. vñ ſigni ficat gram mundantẽ ipſam aĩaʒ. Sitr eſt de alijs effecti bus. 4 Ad aliud qð obijcit᷑. neq; lege nature neq; ĩ le· ge ſcripta ⁊c. Dicendũ ꝙ boc nõ opoꝛtuit: immo vt diẽ Hug.opoꝛtuit vt ſ̃ᷣm ꝓceſſum tempoꝝ ſpũaliũ grãruʒ ſi Ina magis ſemꝑ ac magis euidẽtia ⁊c. vñ ↄueniens fuit vt baptiſmus fieret in aqua que euidentius grãm repre⸗ ſentat qᷓ decimatio vel circũciſio: vt Hugo ondit. 4 Ad illud qdð obijcit᷑ de ſacramẽtis legis nature 2 legis vete⸗ ris que fiebãt ad purgatiõzʒ oꝛiginalis ꝙ hẽbant oꝛtuʒ a terra. Dicẽdũ ꝙ ler ſcripta omia pcluſit ſub maledicto. vnde de terra que maledicta crat.iij. Geñ. cõgrue bat vt oꝛtũ haberet quo exercebat᷑ ſacr̃m purgatiõis:immo oĩa ſacrificia coꝝ ex terra oꝛtum hẽbant hac rõne.xt cogno⸗ ſcerẽt ſe ꝑ ſacramẽta legalia nõ ꝑtingere ad plenam pfe⸗ ctioneʒ: p̊ adhuc ꝑſiſtere in maledictõne.2 ſic cogerẽt fu gere ad xpᷣm. Hec eſt cã ſpalis quare ogruebat vt ſacrifi⸗ cia ⁊ ſacram̃ta legis veteriso haberẽt oꝛtum er tra. 4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ quia eſt ſacrm nccitatis ↄueĩebat ꝙ fi⸗ eret in aere. Dicendũ nõ.lʒ enĩ aer ſit humidꝰ:ñ tamẽ qdlibet humidũ aptũ ẽ ad lauandũ vel ad abluendũ: ſed . humidũ aqueũ. Alia etiaʒ rõ eſt. qa aer natuꝛalit calidꝰ eſt: ideo ita ñ auenit ad repꝛeſſionẽ fomitis ſic aq q eſt frigida.4 Et qð obijcit ꝗ; eſt ſacr̃jm necitati 8. dom ve rũ eſt: ⁊ ideo inſtituit dñs vt fieꝛet in elemẽto cõmuni ad h tñ apto:qð ſolũ eſt aqᷓ. vt nullus poſſet excuſari a ſuſce ptione ſacr̃i.⸗ Ad G̊ qð obijcit. ꝙ ꝑ oleuʒ ſignat᷑ gr̃a ⁊c. Rñſio.ꝙ verũ ẽ:ᷣ rõne effectus greꝗ ſunt ↄfoꝛtare ⁊ con firmac.oleũ.n.ↄfoꝛtat 2 ↄſolidat illð qdð linit᷑ illo. Iſtos aũt effectus hʒ gratia in ↄfiꝛmatõe.alios aũt effectus bʒ ĩ baptiſino.ſ.purgatõis 2 xcoꝛatõis.q; gẽa baptiʒabilł i⸗ ſcnun ſadu idn Uteſtgen aneitnigf ſſibi gloi⸗ teteruin grainby nann digneſtz crpeht t tllen Wrictnnse Mtesſeiit Pin räfin aſpinn uiboji ielaucni eſſec til⸗ ientade Prierand MWalide, mito lendidi lepirhe n ſa mmerſoi genq fi ccntihi 1cz Cop? lipur Pru fiſigni Seſkci negil⸗ vortdi ririzſi hs funt mrepe⸗ 1,41 gos er⸗ tormnt ledſc. Vebatt nnocit o⸗/ ne⸗ nüſi cnfß 1 igti ſtame Gü:ſel tcalch iſi ng hhni ſaſie * N moh⸗ — ¶ Nueſtio purgat ſiue mũdificat aĩam ⸗ coꝛat. tum ad hos eſfe⸗ ctus expᷣſſius ſignificat᷑ ꝑ aquẽ qᷓ ꝑ oleuʒ. Ex his dictis pʒ rñſio ad pluꝛa que ſequũt. Sanguis.n.mũdificatiuã vpim nõ hʒ potius ſoꝛdidat 7 maculat. ideo ñ cõuenit buic ſocramto. Sanguis aũt xp̃i bʒ vim mũdificatiuã 2 viuificatiuã cauſałr. 4! Ad illud qð querit᷑ quare ſacra⸗ mentũ purgatõis in veteri lege exercebat ſerro vel lapi⸗ :in nouo in aqua. Rñſio.vt habet᷑.vij. Act᷑.ꝓpłus ule durus erat ⁊ reſiſtens ſpũiſancto.ideo ↄgruebat vt pur⸗ gatio illoꝛ fieret ferro vel lapide: que ñ defacili cedunt vel recipiũt impᷣſſioneʒ. Sʒ ſact̃m purgatõis xp̃ianoꝛuʒ quoꝝ eſt imitari xpᷣm obedientẽ patri vſq; ad moꝛteʒ.ij. Phil. ↄgrue fit in aq̃ que maxime cedit ⁊ facillime reci pit imp̃ſſioneʒ.⸗. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ circũciſio fuit ſi gnũ baptiſmi:vnde debebãt ↄuenire in ſigno. Dicenduʒ circũciſio nõ dicit᷑ eſſe figura ſiue ſi ignũ baptiſmi repᷣ ſentatõis ex ꝑte ſigm: ſᷣ ponus rõne ↄueniẽtie er parte ſi gnati.vñ Hug. Adãdauit deus abrabe vt eircũcidẽt pel lem pᷣpucij:ſibi in ſi ignũ:poſteris in exemplũ tĩ ad prio rem ſtatũ ſuꝑaddens.quatenꝰ ꝑ ̊ ſignaculũ ꝓplłs cxi ab infideli diſcerneret᷑: quouſq; ille veniret ꝗ nõ ſoluz de filijs abrabe h̊D de vniuerſis gentibo fideles colligerer. ac ꝑ hoc nõ iam ſignaculũ carnis in genere:pᷣ pſ ignaculuʒ baptiſmatis ſecernerent᷑ in ſanctificatõe.hec Hugo. Si⸗ gnũ igit᷑ fuit baptiʒãtis qᷓtũ ad h. ꝙſi icnt genus obrabe fuit diſcretũ ab alijs caractere carnali: ſic genꝰ xp̃i.i.fi⸗ deles diſcretum ab alijs caractere ſ pũali.i. ſe anctiſicate. Ad h̊ qð obijcit᷑. ꝙ ſicut ſe hbʒ cã ad cãm 1c. Dicendnʒ ꝙ hoc nõ tenet in cauſis inſtrumẽtaliba. lignũ.n. 2 lapis nõ ↄueniũt niſi in genere. nibilominꝰ in multis effectibo ꝓrimis ↄueniũt.vtrũq;.n.aptũ eſt ad ſuppoꝛtãdũ ad ↄte⸗ rendũ ⁊ ad alia multa. Mec eſt aliq nccitas inferẽdi.ꝗa c in comꝑatione ſumit᷑ equoce.qꝛ h ſumit᷑ cã inſtrume⸗ talis: ibi cã materialis.¶ Ad illud qð querit᷑ vtꝝ de la⸗ teꝛe xp̃i flurit aq̃ vel humoꝛ aqueꝰ.Dicendũ ꝓ aq m te⸗ ſtimoniũ Yo.xix.⁊ G̊ ad eliminandũ erroꝛẽ manicheoꝛũ: qui poſuerũt xpᷣ̃m nõ hr̃e coꝛpꝰ verũ.Cum.n.de ↄpoſiti⸗ one coꝛpis hũani prima ↄponẽtia ſint elemẽta.nõ pꝛimo pↄponẽtia humoꝛes qui ↄſtant ex elemtis:vt oñderet ſe ha bere coꝛpus verũ:vtrũq; flurit de coꝛꝑe eiꝰ. ſ. elemtuz vt aq̃:⁊ humoꝛ vt ſanguis.in q ſimul fluxerũt alij tres hũo⸗ res ſicut in minutòibo.q¶ Si aũt q̃rat᷑ ſi in articulo moꝛ⸗ tis aligꝗs in vino vel alio liquoꝛe Ipt defectũ aq̃ baptiʒa⸗ ret᷑.vtꝝ eẽt baptizatus vel in aq̃ mixta cũ alio liquoẽ vt oleo vel ſanguine. Rñſio. ꝙ ſi ĩ quocũq; alio liqᷣre ab aq̃ baptiʒaret᷑ ꝗs:nõ eẽt baptiatꝰ. nec etiaʒ ſi in aq̃ mixta cũ aliquo liquoꝛe:niſi aqua intantũ dominaret᷑ ꝙ aq̃ eẽt ſi aũt alius liquoꝛ dominaret᷑:nequaqᷓ;.⁊ rõ hꝰ eſi pt in⸗ ſtitutõʒ diuina. qꝛ dñs inſtituit in aq̃ ⁊ ñ in alio liquoẽ. . nec etiã atulit alijs liqriba virtutẽ regeneratiuã ſic aq̃. rticulus ſecũdus Onſequẽter queꝛit᷑ de q̃ntitate.⁊ qꝛ tactuʒz eſt quanta aqᷓ debet dici baptiſmꝰ vbi ſupabun⸗ dat aqᷓ.vt ſi ꝗqs baptiʒaret᷑ in fluuio vel mari. Inta ſufficiat vbi eſt defectus aqᷓ. ⁊ querit᷑ vtꝝ querit᷑ qu ſifſuerit tanta modicitas aq vt nõ poſſit baptiʒãs tingẽ niſi vnam ꝑtem coꝛꝑis:vtꝝ debeat dici baptiſmꝰ.cuʒ nõ etermi ñno vtꝝ totũ coꝛpꝰ debeat tingi vel aliqua ꝑs.¶ ¶ Ad qð ddm. ꝙ in artieulo nccĩtatis ſufficit tantũ cæ aqua ꝙ ibi poſſit intingi principalis ꝑs coꝛpis:cũ ibi vigeant oẽs ſenſus.ſi tñ dubitet᷑ an fuerit baptizatꝰ: re⸗ mediũ habẽꝰ: qꝛ ñ dr iteratũ qdð neſcit᷑ eẽ factũ.⁊ de his habemꝰfoꝛmã expᷣſſius ab Inno.vt dicat᷑ ñ rebaptiʒo te b ſi ñ fueris baptizatꝰ ⁊c. Ego baptiʒo te. Articulus tercius Onſequẽter q̃rit᷑ de idẽptitate aq ⁊ baptiſmi. Et querit᷑ vtꝝ baptiſmꝰ ſiue ſacẽm baptiſmi DEm ſuã eẽntioʒ ſit aq̃. O ſic: videt᷑ ꝑ diffiniti dnẽ Hugo.que eſt. Paptiſmꝰ eſt aq abluẽdis crimibus Yiij. ſanctificata. IJdem vider ꝑ diffinitõʒz ſui generis que eſt. Sacrm eſt elemẽtũ ex ſil itudine repñtans ⁊c. ſi aq eſt elementũ.ſacrm baptiſmi eſt aqua.4l Si diceret᷑.difnini tiones predicte ſunt aſſignate ꝑ cãm materialẽ ñ ꝑ eſſen⸗ tiã.Cõtra.hec predicatio eſt eẽntiaʒ. baptiſmus eſt ſa⸗ cramentũ.⁊ hec:ſacramentũ eſt ſignũ.⁊ bec:ſignũ eſt ſpe cies ſenſibilis aliud faciẽs in cognitõʒz venire. ̊ hec ẽ ve⸗ ra m eẽntiaʒ: baptiſmus eſt ſy pecies vel foꝛma viſibilis rei inuiſibilis.ſ̊ hec foꝛma vel ſpẽs nõ eſt niſi aq̃.igr ꝛc̃. Itẽ in baptiſmo gr̃a que eſt res ſacram̃ti ſignificat᷑ . qquã:qð pʒ ꝑ hoc.ꝙ gẽa abluẽs intra: ſignat᷑ per aquaʒ abluentẽ extra. gra ſignificat᷑ ꝑ aquã.pᷣ illud eſt ſacra⸗ mentũ ꝑ qð ſignat᷑ res ſacramẽti.i; aqua eſt ſacr̃m. ſᷣ noõ aliud q; baptimus.g 1 da iud eſt ablutio in aqua: aliud ipſa aq. ablutio.n. in aqua nõ eſt aqᷓ. Sed dicit magẽ ſent᷑.ꝙ baptiſmus eſt ablutio coꝛꝑis exterioꝛ facta ſub foꝛma verboꝝ pᷣſcripta.gᷓ baptiſinꝰnõ eſt aqua: cum ſit ablutio in aqua.4! Itez quare qñq; dẽ baptiſiꝰ aqua:qñq; ablutio ĩ aq̃:qñq; tinctio.q ẽ iſtoꝝ differẽꝛia· ⁊ lunt ne dinerſa ſacram̃ta vel vnũ ſacim? Rñgdeo. ꝙ cum dicit᷑ baptiſmus aqua. eſt p̃dicatio materialis.⁊ diſ finitio Hugo.eſt aſſignata ꝑ cãm materialẽ. vñ noĩe ex⸗ ten ſo ſcʒ eo mõ qͥ ꝑs eẽntialis alicuiꝰ.ſ. ,Hateria vel for⸗ ma dicit᷑ de illo cuiꝰ eſt ꝑs ꝑ eẽntiam ⁊ ecõuerſo.̊ ẽ ꝑ cõ municatõʒ eẽntie alicuiꝰ:ſic põt dici baptiſmꝰ eẽ aq̃ eẽn⸗ tialiter ſiue ꝑ eẽntiam. ꝓpꝛie aũt dicendo aligd eſſe alið Peẽntiam eo ꝙ eadeʒ eſt eẽntia illoꝝ oĩno.ſicut ẽ de diffi nitione ⁊ diffinito.⁊ de Soꝛte ⁊ hoc ſedente eodẽ demõ/ ſtrato.ſic nõ debet dici baptiſmꝰ eẽ aq ſm ſuam eẽntiaʒ. Cum ꝗg obijcit᷑.ꝙ hec predicatio ? eẽntiam:baptiſmus eſt ſacꝛm. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt eo modo quo pᷣdicatio eſt ꝑ eẽntiam. qñ aliqꝗd qð eſt de eſſe alterius p̃dicatur ðᷣ illo. Genus.n.eſt de eſſe ſi pẽi: ⁊ nõ dicit totũ eẽ eiꝰ. q¶ Cũ aũt ſubdit᷑ quia baptiſmꝰ eſi foꝛma vel ſpẽs rei viſibilis faciens aliud in cognitõʒ venire. z hec eſt ſpẽs aqua. Di cendũ ꝙ aqua nõ facit aliud.i.rem ſacram̃ti in cognitõʒz venire inq;tum eſt aqua:ſᷣ iniꝙᷓtũ eſt aq̃ abluẽs.aqua eni abluens ſignũ eſt gre intus mdantis: 2 ablutio ſignuʒ interioꝛis mũdatõis.a ita vtrũq; ſacr̃m: nec tñ duo ſaẽ⸗ mẽta qꝛ vnũ eſt ꝓgter alterũ.aqua enĩ nõ eſt ſacramẽtuʒ niſi inqᷓtũ eſt abluens.⁊ lotio non eſi ſacr̃m niſi qꝛ lotio aque vel in aqᷓ.⁊ ideo vnũ tm̃ ſacim. Nec dẽ baptiſmꝰ aq̃ ſimplłr in diffinitõne Hugo.ſᷣ aq ſanctificata:quo nota tur ꝙ dicit᷑ aqua abluens. in ablutõne.n. ſanctiſicat ip̃a aqua: qꝛ tũc verba ſanctificãtia ꝓferũt.¶ Ad aliud odðin ꝙ aqua eſt ſacramentũ nõ inqᷓtum eſi aqua ſolum ꝓprie loquendo:ſᷣ potius inqᷓtum illi cõnenit actus ablutõis. nec res ſacramẽti ẽ ꝓpꝛie loquẽdo gra:ſ̊ gra mũdãos ſiue ſpũaliter abluens.¶. Ex bis pʒ rñſio ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ꝗa lʒ baptiſmus ſit ablutio: ex h ñ ſegt ꝙ nõ ſit aqua abluens.quia aqua inq;tum abluẽs eſt ſacramẽ tum. 4 Ad vltimũ dᷣm. ꝙ baptiſmus dicit aqua mate⸗ rialiter loquendo vt dictum eſt. tinctio ⁊ ablutio q̃ſi for⸗ maliter. Sed tinctio ſimpłr dicit foꝛmã actus exterioꝛis ablutio dicit foꝛmam exterioꝛis:concernendo quodam/ modo effectum ipſius actus. Ablutio.n. dicit tinctionez cum effectu ipſius mundationis.ablutio enim eſt lotio a quitur inquirere de ſoꝛma huius ſacra⸗ menti.Primo.de neceſſitate huius foꝛme. Secundo.de integritate. Tercio.de mu⸗ tatione. Quarto.de comparatione diuer⸗ ſarum foꝛmarum. Wrticulus peimꝰ IYrca primũ querit᷑.vtꝝ nccia eſt foꝛma voca liter expreſſa. Quod videt᷑ per h dñs tradi it ſoꝛmam expreſſione nocali. 4 NRem verbů us foꝛmalem rationeʒ tenet in boc ſacramẽto: ele⸗ mentum materialez. igit ſicut ſine elemẽto nõ eſt bapti ſmus: ſic nec ſine verbo exterioꝛi. Ytem er inſtitutõe ba bent ſacramẽta virtutẽ. pᷣ ex inſtitutõe eſt ſoꝛma ver boꝛũ ſicut ⁊ materia.q̊ eſkant foꝛma veꝛboꝝ ad ſancti⸗ Coni ficatõzʒ ſacꝛamentoꝝ· .vt babek. j. Eʒech. Rota erat in rota.i. vetus teſamentũ in nouo.ſ. ſicut ſignũ in ſignato:⁊ nouũ in veteri ſicut ſignatũ in ſigno. igit cuz ĩ nullo loco in veteri teſtamto p̃figurat᷑ foꝛma ſacramtoꝛu noue legis eſſe ꝓponenda ſermone vocali: videt᷑ ꝙ nõ re⸗ quirit᷑ in baptiſmo expreſſio aliq̃ vocalis.4 Itez aꝛtius ſeruituti aſtringit᷑ qui verbo ⁊ facto ſeruire bʒ ꝙᷓ ꝗ facto tm̃.p lex euangelica eſt lex libertatis.S minus debet fili eccie artari in mĩſterio ſacramtoꝝ ad illã exercenda vᷣbo 7 facto: qᷓ filij ſynagoge qui ſubiecti erant legi timoꝛis. 4 Item in iuſtificatõne impij requirit᷑ fides ſicut in pur-/ gatione baptiſmali. bᷣ ibi nõ requirit expreſſio fidei per verba. igit᷑ nec in purgatõe baptiſmali. 4! Itez ler vetus hoĩem oꝛdinauit erterioꝛc ꝑſſe. lex noua interioꝛẽ boĩeʒ. In oꝛdin atõe hoĩs exterioꝛis magis eſt nccia expᷣſſio vo cis ꝙỹ in oꝛdinatõe hoĩs interioꝛis:qꝛ ibi ꝓpꝛie vnctio do cet. igit᷑ ſi in ſacram̃tis legis moyſi nõ expᷣmebat᷑ foꝛma expreſſione verboꝝ:multofoꝛtius nec in ſacrametis no⸗ ue legis. ¶ Si diceret᷑ ꝙ ſic: ſicut in ſacrir̃icio zelotipie. NMume. v. Contra. veꝛba illa nõ erant de ſuba ſacrameti hᷣ expꝛimebãt cauſaʒ mulieris.⸗ Item eadẽ ẽ foꝛma ba⸗ ptiz andi apud omẽs.nõ aũt expꝛeſſio vocis eſt apð oẽs. igit᷑ vox expreſſa nõ eſt de foꝛma baptiſmi.4! Itez foꝛma vocis nõ eſt de nccitate baptiſmi. neq; illa neq; illa ⸗ ſic „. de ſingulis: igit᷑ nulla.igit᷑ foꝛma vocis nõ ẽ ⁊c.¶ Item duo ſunt genera opeꝝ dei reſpectu boĩs.ſ.creatõio ⁊ re⸗ creatõis.ᷣ opus creatõnis exercuit ſine xerbo vocali.ſi⸗ militer vt videt᷑ debet eſſe de oꝑatõibo recreatõis. Itez quedam ſunt oꝑa nature:quedã gratie. hoc vel Itiſda te vel Ftãfacientis.ſᷣ in oꝑibus natuꝛe deus oꝑatur ſine verbo lenſibili.? in oꝑibus gratie gratiſdate vt in opati one miraculoꝝ: quare &̊ ĩ oꝑibus gratie gꝛatüfaciẽtis qᷓ multonobilioꝛ ẽ.ſ.que confert᷑ in ſacramẽtis reꝗrit᷑ vͤbũ ſenſibile. ¶ Iteʒ bugo. Si eſt nomen vocale cuz ĩ illo no mine ſit ſalus.̃m illud. Deus in noĩe tuo ſaluũ me fac: ſurdis ⁊ mutis nõ eẽt ſalus.4! Itẽ accedit verbũ ad ele⸗ mentũ ⁊ fit ſacramentũ.nõ qꝛ dicit᷑: ̊ qꝛ credi i fidei ſufficit ⁊ nõ requirit᷑ verbũ vocale.¶ Rñdeo. ꝙ ð cebat diuinã ſapiam ꝙ erñte lege gratie ercerẽt ſacra⸗ menta cum platione verbi ſenſibilis.cuiꝰ rõ ẽ bec vt di⸗ cit hugo.Recte ꝑ verbũ dei ſanctificant᷑: que ꝑ vᷣbuz dei creata ſubſiſtunt. vnde verbũ increatũ eſt ꝑ qð res rõna⸗ lis ſcʒ bomo eriſtit ⁊ ſanctificat᷑ ſiue creat᷑ recreat᷑.ſed ad hoc ꝙ cõueniẽter recrearet᷑ opoꝛtuit vt fieret ſenſibile qð ante erat inſenſibile.quia opoꝛtuit vt ꝑ natuꝛe huma ne aſſumptoõʒz fieret ſenſibilis in iudiciũ.igit᷑ verbi incꝛe ati ſenſibilis facti ꝑ qð homo reꝑatur.⁊ hoc mediãtibo ſacramẽtis ↄueniens fuit vt exercerent᷑ mediãte ſenſi ibi⸗ li verbo.¶ Ad boc igit᷑ qd obijcit᷑. ꝙ ĩ nullo loco veteris teſtamenti figurata fuit foꝛma verboꝝ facienda in ſenſi⸗ bili voce.Ande cuʒz rota erat in rota ⁊c.dðm ꝙ rota dẽ eſſe in rota.i.nouũ teſta.in veteꝛi.nõ quia omĩa que ſunt in nouo teſtamẽto eẽnt in veteri m omẽʒ dꝛñtiaz. ſed qꝛ omĩa que erant in veteꝛi ⁊ in nouo teſtam̃to oꝛdinabant᷑ ad intelligentiam eiuſdez veritatis ⁊ ad obſᷣuatiõz eiuſ⸗ dem iuſticie.quia vᷣo in nouo teſtamẽto ſtabilitũ ẽ veꝛbũ in carne.ideo ad ſanctificatõʒ ſacramẽtoꝝ que hñt viꝛtu tem a verbo incarnato: inſtituta ſunt verba que nõ erãt in ſacramẽtis veteris legis. Decuit.n. vt ſieut verbũ in creatũ factum erat infirmũ:ꝙ verbũ creatũ fieret virtu⸗ oſum.. Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ exercitio ſacramẽtoꝝ per verbum vocale artius aſtringit᷑ homo ſeruituti. dom ꝙ artioꝛ obligatio diuino ſeruitio nõ maioꝛeʒ inducit ſer⸗ uitutẽ:h̊ potius libertatem amplioꝛẽ. Seruire.n.deo re⸗ gnaꝛe eſt. vñ beata Agatha. Sũma ingenuitas iſta eſt in qua ſeruitus xp̃ᷣi compꝛobat᷑hmõi g artatio nobis eſt cã libertatis.vnde Merñn.dicit. Felix nccĩtas q libertatem inducit. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ in iuſtificatiõe impijñ requiritur ſermo ſenſibilis. dᷣm ꝙ ad plenam iuſſifica⸗ tioneʒ impij qua deo? eccleſie recõciliatur:reꝗritur vͤbũ ſenſibile extenſo nomie veꝛbi.i.nota ſenſibili. quia reqri tur confeſſio que nota aliqua bʒ ꝓpalari In inſtificatõe igit᷑ que fit ꝑ ſacramentũ:dico qua fit recõliatio eccleſie ⁊ membris eiuſdem requirit᷑ nota ſenſibilis ſicut h. In iuſtificatione impij qua fit reconciliatio deo ꝑ grãz non ſemꝑ requirit᷑. Similit nec in recreatõne qua repꝑat᷑ de⸗ foꝛmitas imaginis di in aĩa ex ↄtractu oꝛiginalis ñ ſo requirit᷑.quia qñq; reꝑatur baptiſmo flamĩs.qñq; ſan⸗ guinis vbi expreſſio vocalis nõ eſt nccia.¶. Ad illud qð obijcitur de lege veteri que hoĩeʒ exterioꝛẽ oꝛdinabat 76. ddm ꝙ oꝛdinatio exterioꝛ vel interioꝛ ñ eſt cꝗ quare ſac/ menta qñq; exercebãatur ſine verbo ſenſi ibili: qñq; cũ ver bo ſenſibili.ſᷣ̊ duplex modus exiſtendi ipſius verbi incre ati. I. viſibiliter inuiſibiłr. quia.n. currente lege moyſi verbum increatũ nondũ fuit viſibile ſicut tẽꝑe euãgelij: ſacramenta illius legis ſine verbo ſenſibili exerceri debe bant. ſacram̃ta legis euangelij cum veꝛbo ſenſibili.¶ Ad aliud qð obheik.g. eadeʒ eſt foꝛma baptizandi apð oẽs: non vox eadem. Dicendũ ꝙ eſt loqui de foꝛma baptiſini eẽntiali ſimplr.r illa eſt in inuocatõne trinitatis ſub ꝓ⸗ pꝛijs nomibus erpreſſa cuiuſcũq; ydeomatis.? hec ẽ ea⸗ dem apud omẽs. Et eſt loqui de foꝛma baptiſini eſſentia li iſtis vel illis.a illa eſt in inuocatõne trinitatis ſab ꝓ⸗ prijs nomibus expreſſa bꝰ ſingłaꝛis ydeomatis vel illiꝰ. hec nõ eſt eadez apud omẽs ꝓut foꝛma attendit᷑ in foꝛ⸗ ma ſenſibili.OQñ gᷣ dicit᷑ ꝙ foꝛma eſt eadem apud omẽs. hoc verum eſt de foꝛma eẽntiali ſimptr. cum aũt dicit᷑ nõ eſt eadeʒ foꝛma vocis.igit᷑ ⁊c. Dicenduzʒ nõ ſequit᷑ſic nõ ſegtur homo vninuerſale eſt vbiq; ⁊ ſemꝑ:bomo parti cularis non. ſic igit᷑ ad eſſe hoĩs vłis nõ requirit᷑ eſſe ho⸗ mis ꝑticularis. ⁊ ratio buiꝰ eſt. quia illud qð vbiq; E ſczʒ homo vniuerſale:hʒ eẽ ab hoĩe ꝑticłari. Sitr dico er ꝑ⸗ te iſta.lz expreſſio vocis nõ ↄueniat in idemptitatis ꝛi⸗ etate cum foꝛma eſſentiali ſimpłr: nibilomin qꝛ illa foꝛ⸗ ma nõ põt eſſe ſine expreſſione bac vel illa:nõ ſequit ſi ñ̃ ſit eadẽ expreſſio q; expreſſio nõ ſit de foꝛma.⁊ dico ꝙ in argumento eſt fallacia figure dictõnis ꝗ determĩata ſup poſitione ad indeterminatã .cum.n. dicit᷑.nõ eſt eadẽ ex⸗ preſſio vocis. q dico expreſſio: determiatã hʒz ſuppolitõʒ. cum infert᷑ igit᷑ expreſſio nõ eſt de foꝛma.qꝙ dico exp̃ᷣſſio: iam habet indeterminatã. 4! Ex hoc pʒ· ꝙ illud argumẽ tum nõ valet. hec foꝛma vocis nõ ẽ de neceſſitate neq; il⸗ la neq; illa.igit᷑ foꝛma vocis nõ ẽ ð neceſſitate baptiſmi. ibi eſt ꝓceſſus a determĩata ſuppoſitiõe ad indetermina⸗ tam. cum dicit᷑ neq; bec neq; bec vnde nulla ſemꝑ diſcre⸗ ta eſt ſuppoſitio.cum dicit.igit foꝛma vocis nõ ẽ ⁊c̃. H eſt indeterminata ſuppoſitio.4 Ad qð obijcit᷑. ꝙ oꝑa creati onis exercuit deus ſine verbo ſenſibili ⁊c̃. Bicendum q; non ſequit᷑.quia verbum increatuʒ non factum eſt ſenſi⸗ bile vt crearet:ſicut factũ eſt ſenſibile vt recrearet.4l Ex his patet rñſio ad aliud.ꝙ verbum increatum eſt ſenſi⸗ bile factum. non ꝓpter opus nature vel gratie gratiſda⸗ te: ſed ter opus gratie gratumfaciẽtis. quia pter mu dationem ? ſalutez anime.ideo decuit ꝙ in operibo mü⸗ dationis eſſet expreſſio verbi ſenſibilis ⁊ ñ in alijs. 4 Acd aliud quod obijcit᷑ dõm.ꝙ non negat hugo gn in bapti⸗ ſmo requiratur verbũ vocale.ſᷣ intendit ꝙ per hoc ꝙ di⸗ citur in nomĩe. cum dicit᷑ baptiʒo te in noĩe patꝛis ⁊ filnj 7 ſpũſſancti.nõ intelligit᷑ nomen vocale ſed potius men⸗ tale:quod nõ eſt noticia fidei ſiue noticia que eſt fides. ¶ Ad vltimũ doᷣm. ꝙ non negat verbo predicto quin re quirat᷑ verbũ exterius:̊ oñdit illud nõ ſufficere ſine fið vñ exꝑonit᷑ nõ qꝛ credit᷑ tm̃. ticuius ſecũdus Onſequẽt᷑ querit᷑ de integritate foꝛme. Prio oc verbum baptiʒo.Tercio · vtrum trinita⸗ vtꝝ boc ꝓnomẽ ego requirat᷑. Scðo.vtruʒ npii Hnn urob W hfiende edeſie uth. Niz ien epatd⸗ nlisiſ, gnz ſan⸗ Ailvas nabattt, uareſce⸗ iqh ci de erbiinett egenofſ heuigeſi erib bili lapoͤes⸗ baptiſn tioſub becccn leſenna sſub p⸗ A. üinſor⸗ odomis. ürdicktn bono pmi nnteſeto⸗ rbizeſg coer⸗/ Has en nilaho ccvifĩ Nogen mnimaſen lat ſapoſſ lcoeriſi⸗ dergon e nehl ebapuin dicend ſempolee Nöttibe Ogucen Biccncung umck eni⸗ mr4 nck eni⸗ ganſc, n peribomd⸗ igſ ueſtio tis expꝛeſſio. Quarto.de alijs que erpꝛimũt᷑ in foꝛma.ſ. Muerituré primo. H.). Atꝑ hoc ꝓnomen ego ſit nccio de foꝛma. ſic: videt᷑. qꝛ hec foꝛma integritatẽ requirit qᷓtũ ad foꝛmã ſenſibilẽ intelligibilẽ. ⁊ maxime qᷓtum ad ſenſibilẽ.cũ ſacramẽ⸗ tum ſenſibile ſit ſignũ. igit᷑ cum intellectus verbi ñ ſuffi⸗ cienter exprimit᷑ niſi ſubintellecto ꝓnoĩe vel appoſito.⁊ ſacramentũ eſt ſignũ ſenſibile:debet apponi ꝓnomẽ non ſubintelligi. ¶ Itez hoc videt᷑ ꝑ decretuũ illud. Si ꝗs pu erũ ter in aq̃ merſerit.dicẽdo In noĩe pa.⁊ fi.⁊.ſſ.ſi nõ dicat Ego baptiʒzo te:nõ baptizat.⸗ Itez ſi ſine h/ ꝓno⸗ mine ego:eſt baptiſmꝰ. ita erat in alijs ꝙ ſufficiet:ꝙ illdð qð eſt de foꝛma implicite ꝓferat᷑.⁊ tunc erit baptiſmꝰ ſi dicat᷑ in noĩe xp̃i in quo intelligit᷑ ipᷣa trinitas ¶ Cont᷑ ecimo ad ro. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã ⁊c.igit᷑ confeſſio fidei nccia eſt ad ſaluteʒ.ᷣ in confeſſione fidei nõ requi⸗ ritur expreſſio vocalis ꝑſone credentis.nõ eniʒ in ↄfeſſi one fidei dicit᷑ ego credo in vnũ deũ ⁊c̃.ſᷣ̊ credo in vnum &um.a ſimili ex pꝑte iſta ſufficit dicere baptiʒo:nec requi ritur appoſitio ꝓnoĩs ego.igit᷑ ů̊ ꝓnomen ego nõ eſt ne⸗ ceſſario de ſoem. Rſto- in iaer amẽtis 2 maxime ĩ hoc eſt nccitas facientis ⁊ nccitas faciendi.qᷓtũ ad nccĩ⸗ tatem fociendi nõ eſt neceſſario ð foꝛma.immo exiſtimo ꝙ baptiʒatus aſſequitur plenarie effectum ſacramẽti. ſi dicat᷑ baptiʒo ⁊c.ſine appoſitõne.nihilominꝰ ẽ de foꝛma neceſſario ꝙᷓtum ad neceſſitatem facientis.ſcʒ vt coartet᷑ intentio baptiʒantig.quia eccia baptiʒat ſub hac foꝛma ego baptiʒo ⁊c. valde.n.negligit galiꝗd de foꝛma eccie omittit. Vñ necitatis eſt qᷓtu ad illũ ne peccet negligen⸗ do. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ Leonis pape.Bicen⸗ dum ꝙ intentio illins eſt ſi ſubtrabat᷑ verbũ quo expᷣmit᷑ actus baptiʒãdi vt immergeret᷑ puer in noĩe trinitatis: ⁊ nõ exprimeret᷑ actus baptiʒandi:nõ eſſet baptiʒatus. 4Ad aliud dᷣm. ꝙ nõ eſt ſimile de intellectu implicito huiꝰ ꝓnoĩs ego⁊ ipſius trinitatis.qꝛ trinitas expreſſa fuit in foꝛma data a dño dicente. baptizantes eos in no⸗ mine pa. fi.⁊.ſſ.qð aũt ab eo fuit expreſſuʒ:expᷣſſe debʒ ꝓferri ⁊ explicite: nõ implicite. ¶ Conſequẽter que .S. ij. ritur. Vtꝝ hoc verbũ baptiʒo ſit de foꝛma verboꝝ. dicit ecretalis ꝙ ſic.¶ Itez in decretis Alexan.pape.iij.dẽ. Si quis pueꝝ in aqua ter merſerit dicendo in noĩe pa. ⁊ fi.⁊.ſſ.ſi nõ dicat ego baptiʒo te: talis merſio nõ facit baptiſmũ. — In Raiheto baptiſmatis deꝰ eſt principałr ? intime oꝑans ⁊ etiã qð miſter oꝑat᷑ hoc hʒ a deo.vñ tota virtus ſacramẽti eſt a diuina oꝑatõne.Si igit᷑ actus baptiſmatis eſt de foꝛma ⁊ debeat expᷣmi ĩ foꝛ⸗ ma:videt᷑ ꝙ potius debet exprimi vtẽ dei qᷓ; vt eſt hoĩs. vt dicat᷑ baptiʒat te xpᷣs vel deꝰ.¶ Itez Yo.j. Hic ẽ g ba⸗ ptiʒat.ſi q̊ miſter dicat baptiʒo:videt dicẽ falſuʒ.⸗ Iteʒ ſi vterq; oꝑat᷑:quare magis opus miſtri expᷣmit᷑ qᷓ opus dei. 4¶ Itez maius eſt exprimere facto qᷓ; verbo.igit᷑ cum baptiʒãs actũ baptizandi exprimat facto: ſuꝑſluit expᷣſ⸗ ſio ꝑ verbũ.¶ Iteʒ qñ aligꝗs cõſentit in aliqua ꝑ verba ð futuro.ſi ſecuta fuerit carnalis copula ↄpletũ eſt matri⸗ moniũ ſᷣm canones.nec oꝑtet exprimere ↄſenſuʒ aĩoꝛuʒ ꝓ verba de pñti:cum ſenſus ſuſficiẽter expᷣſſus ſit facto. Eodeʒ modo in ꝓpoſito videt᷑.immo foꝛtius eſt vinculũ cum ſic expreſſus ſit cõſenſus ſacto qᷓ; rerbo.qꝛ ſi eẽt con ſenſus ſolo verbo expreſſus: adhuc poſſet alter cõiugnzʒz ſe tranſferre ad vitam artioꝛez ſine alterius ↄſenſu.qð fi eri nõ licet ⁊ expreſſo ↄſenſu facto hmõi.¶: Iteʒz in ſigna tionibo noſtris nõ dicit᷑ Ego ſigno me in noĩe pa.⁊c̃. ꝗa ſignatio exprimit᷑ ꝑ actum exercitum quem determĩat ly in noĩe pa.⁊c̃.ſiłr videt᷑ in ꝓpoſito.⸗ Itez non dicitur ĩ ſacramẽto altaris ↄficio:a ſimili nec h baptiʒo.¶ Item querit᷑ vnde habet᷑ bec foꝛma baptiʒ andi.ſcʒ baptiʒo te ⁊c̃.ita ꝙ actus exercitus exprimat᷑.Si dicatur ꝙ ex illo 472„ verbo dñi Math. vlt. Ite docete omẽs gentes baptiʒan⸗ tes eos in noĩe pa.⁊c̃. Cõtra.non pᷣcipiebat᷑ ibi actus vt verbo exprunẽdus:łᷣ vt oꝑe exercẽdus. Iteʒ ſi baptiʒo eſt de foꝛma baptiſmi:qꝛ dñs dixit baptiʒãtes ⁊c.cũ dñs miſerat eos ad duo.ad docendũ ⁊ ad baptiʒandũ:opor⸗ tebat actũ pᷣdicãdi in pᷣdicatõe expᷣmi vocalr.qð nõ ẽ ve⸗ rũ.ql Itẽ q̃rit᷑ cũ inſtruẽdo apłos in foꝛma baptiʒãdi pᷣ⸗ miſit dñs de doctrina dicẽs. Eũtes docete omẽs gentes bap.⁊c.requirit᷑ ne cũ baptiſmo doctrina? ¶ Itẽ ſi nccia eſt expᷣſſio actꝰ vt dr̃ qꝛ nccia relatio intẽtõis ad actũ.vi⸗ det ꝙ tũc ↄueniret expri tũ intẽtõis vt diceret᷑ in⸗ tepdo baptiʒ aꝛe e Rlo H̊ dm.ꝙ expᷣſſio actus baptiʒandi ẽ de ſoꝛma ſic ſtatutũ eſt in ↄcilio.illð qð ſta tutũ fnit in cõcilio:factũ fuit ad coartatõʒ intentõis ba⸗ ptiʒandi ⁊ ꝓpter alia que.j.patebũt ⁊ mõẽ de his que ex⸗ igunt᷑ ad eẽ baptiſmi.i Ad pᷣinũ obiectũ ↄtra h̊.dõᷣm ꝙ; drñter eſt de oꝑatõe dei ⁊ hois.in omĩbo oꝑibo hmõi deꝰ oꝑat᷑ ⁊ hõ cooꝑat᷑.vñ actio hoĩs eſt q̃i actio relata.vnde oꝑatõne hoĩs oꝑatio xp̃i intelligit᷑. nõ aũt ecõueꝛſo.ꝓpt᷑ qð ſufficit ⁊ ↄuenit vt exprimat᷑ actio homĩs. Iteʒ alia ẽ rõ cum operatio homĩs exprimit᷑:exprimit᷑ ⁊ modꝰoꝑa⸗ tõnis.modus aũt oꝑatõis in hoc attendit᷑.ꝙ ſicut ablu⸗ itur coꝛpus er: ſic purgat᷑ aĩa intra.h̊ aũt requirit ſacra mentũ:qꝛ efficit qdð figurat. Si vᷣo exprimeꝛet᷑ oꝑatõ dei tm̃ erprimeret᷑ oꝑatio ⁊ ñ oꝑatõis modus.vñ lzʒ tota vir tus ſit penes oꝑatõʒ di: nõ tñ totaliter exprimit᷑ ꝑ actũ dei.qꝛ igit᷑ virtus nõ ſolũ attendit᷑ ĩ oꝑatõe:ſᷣ in mõ ope⸗ rationis.melius exprimit᷑ actus hoĩs qꝙᷓ ſi actus dei expᷣ meret᷑. Pret᷑.ſicut oꝑtuit hoĩeʒ hoĩe redemi ad h̊ ꝙ con⸗/ grua eẽt redemptio.opoꝛtuit.n.vt ꝑ hoĩem fieret ſatiſſa⸗ ctio ſicut facta fuit puaricatio:ſic ↄuenit vt hõ homĩ mi⸗ niſtret ſacramentũ quo aſſequit᷑ bnñficiũ redemptionis.⁊ hoc fuit de diſpenſatõne diuine prouidentie que volebat vt ratione miniſterij huius homo homini foꝛtioꝛi copu⸗ la vniretur.expreſſiõe auteʒ hmõi innoteſcit ꝙ bomo ho mini ſubuenit in hoc miniſterio.4 Ad aliud dicenduʒ. ꝙ deus baptiʒat auctoꝛitate ⁊ hoc miniſterio.quod pa⸗ tet peꝛ hoc ꝙ homo baptizat in nomiĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpi rituſſancti.per hoc enim excludit a ſe auctoꝛitatem ⁊ at⸗ tribuit illam trinitati.Ande dicendo ego baptiʒo ⁊c̃.ſi⸗ bi attribuit miniſterium: deo auctoꝛitateʒ.⁊ ideo non di cit falſum.4 Ex hoc patet reſponſio ad aliud quod ſeꝗ⸗ tur.⁊ poteſt ſuperaddi ꝙ in actõne miniſtri intelligitur actio dei ⁊ non econuerſo.¶] Ad aliud dicendũ.ꝙ intin⸗ ctio in aqua poteſt fieri multiplici de cauſa.vel ad ablu⸗ endum.vel ad lauandum extra.vel ad baptiʒanduʒ. Si militer expreſſio trinitatis fit in multis operationibus. vnde immergens paruulum in actu exercito neq; expᷣſſi⸗ one trinitatis exprimit niſi ꝙ cõtingit.nõ autẽ exprimit qua intentione: que exprimit᷑ per hoc ꝙ dicit᷑ baptiʒo. Siẽ igitur intentõ eſt de neceſſitate ⁊ eſt de eẽntia bapti⸗ ſmi: ſic hoc verbum baptiʒo de neceſſitate eſt de foꝛma verboꝛum.per hoc enim exprimit baptiʒas ſe tingere nõ ad abluendũ vel lauandũ:ſed ad baptiʒandum.vnde ex⸗ primit ſe tingere ad lauanduʒ aĩam ſine lauacro trinita tis fidei in fide trinitatis.l Ad aliud qð obijcit᷑ de car⸗ nali copula. Dicendũ eſt. ꝙ illa copulatio carnalis ñ fit ſine conſenſu:ſed eſt ſignum conſenſus precedentis. ꝓpt quod non eſt ſimile. lʒ ille conſenſus poſſet eſſe in volu ptatem non in matrimoniuz: tamẽ concubitus ille inteꝛ⸗ pretandus eſt in melioꝛem partem.nec ſi cognoſcẽs alle⸗ garet ↄtrariũ audiendus eſt. Infamatoꝛ. n. ſui non ẽ au⸗ diendus cum allegaret ꝓziam turpitudinem.¶Ad hoc qð obijcit᷑ de ſignatõne dðõᷣm. ꝙ actus hmõi.ſ.exercitus in ſignatione eſt figuratio crucis q̃ eſt ipſa ſignatio.vnð actus ille non poteſt fieri niſi intentione ſignãdi.⁊ ideo non opoꝛtet actum ſermone ſignificare: cum ipſo opere ſatis dicatur. non ſic in propoſito.4l Ad aliud dᷣm.ꝙ vt referat᷑ ſicut dictũ eſt intẽtio baptiʒãtis ad actũ exer⸗ citũ:nccia eſt expreſſio hmõi ⁊ magis qꝙᷓ in alijs ſacramè tis.quia.n.illud ſacramẽtũ eſt ſacramẽetũ nccitatis: ma. rima adbibenda ẽ diligentia vt intentio reſerat᷑ ad opꝰ. SPret᷑.qꝛ hmõi ablutio frequens eſt in oꝑibus huanis. cuiꝰ frequẽtia eſt occaſio vagandi aĩo baptiʒatis:neciaẽ hec expꝛeſſio ad repᷣſſioneʒ hꝰ vagawis vi et iſe oꝛma baptizandi.Qec ſas inſtituta fuit hec expꝛeſſio in 4 eſt hmõi expreſſio nccia in ſacꝛẽo altaris.tum qꝛ no eſt ſa cramentũ neciĩtatis:tum qꝛ opus eſt ſingulare.vñ coitas nõ eſt ibi cã euagatõis:tum qꝛ in hoc oꝑe maxime homo reuocat ſe ad ſe ꝓpter magnitudinẽ ſacramẽti. 4. Ad ali⸗ ud dm.ꝙ nõ eſi ſitłe de pᷣdicatõe ⁊ baptiʒatõe:qꝛ in pꝛe⸗ dicatõne nõ requirit᷑ relatio intentõis pᷣdicãtis ad actũ. qꝛ ꝙ̊ᷓ nulla nccitas fuit relationis intentõis ad actũ: non opoꝛtebat vt actus exprimeret᷑ ne eſſet vagatio anim ad aliud.4. Ad alið dõᷣm.ꝙ tũc nccia fuit doctrina fidei: ꝗa tũc baptiʒ abãt adultos ignoꝛantes fidez.nõ ſic eſt modo qñ generałr ꝑuuli qui nõ ſunt capaces doctrine baptiʒã tur. ꝓpter qð nõ eſt ncẽia modo doctrina cum baptiſmo. I Ad vltimũ dom. ꝙ cum actu baptiʒandi requirit᷑ intẽ tio:nõ aũt ſufficit alteꝝ ꝑ ſe. Sed ſi diceret᷑ intẽdo bapti zare:nõ exprimeret᷑ actus vt eſt actus:p̊ vt eſt intentus. vnde nõ expꝛimeret᷑ actus cum intentione.bᷣ quia inten⸗ tio eſt regula oꝑis cũ dicit᷑ baptiʒo te ⁊c.ipſi actui coin⸗ telligit intentio. vnde cum dicit᷑ baptiʒo te: intellectꝰ vᷣbi eſt tingo te cũ intentione baptiʒandi. „: ¶Lonſequẽter queri .S. ij. tur.vtꝝ foꝛma baptiſmi requirit expᷣſſionẽ trinitatis.O⸗ ſic videt᷑.eo ꝙ in foꝛma expreſſa a dno trinitas exprimi⸗ — tur. ¶¶ Ieʒ boc ideʒ videt᷑.qꝛ in hoc ſacramẽto aĩa reſoꝛ⸗ matur ad expreſſam ſilitudineʒ trinitatis. Vñ illð qð ẽ ex ꝑte miniſterij foꝛmale: debet eſſe expreſſiuũ trinitatis ſcʒ verbum. 4¶ Itez IFfulgentiꝰ.miniſteriũ redemptionis nullo modo habetur ſi patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti nomen ſubtrahat᷑.¶ Item damaſ.iiij.li. Quicũq; non in ſanctã trinitateʒ baptizati ſunt hos opoꝛtet rebaptizari. bapti ʒari in ſanctam trinitatẽ:eſt baptiz ari inuocando ipᷣam trinitateʒ. ꝗ¶ Item Pelagius Gaugentio ep̃o.Si reue⸗ ra hi qui de hereticis qui de locis dilectõnis tue vicinis cõmemoꝛari dicũtur:ſolũmodo in noĩe patris dñi bapti ʒatos fuiſſe foꝛſitan ↄfitent᷑ ſine cuiuſqᷓ; dubitatõis am⸗ biguo eos ad catholicam fideʒ venientes:ſancte trinita⸗ tis noĩe baptiz abis.igit᷑ requirit᷑ baptiʒatio in noĩe tri⸗ nitatis¶ Cont᷑.in creatione homĩs non exprimit᷑ trini tas ꝑ verba deſignantia explicite ꝑſonas:quis indiſtin⸗ cte ſignificet᷑ cum dicit᷑: faciamus hoĩem ad imaginẽ ⁊c̃. gnec in ſacramento recreatõis eſt neceſſariũ.¶ Itẽ cuz p verbum dei oĩm ſit facta refoꝛmatio:videt᷑ ꝙ ſufficẽt ex⸗ pꝛeſſio ipſius in refoꝛmatione.⁊ hoc fundat᷑ ſuꝑ quoddã verbum Hug.ꝑ verbũ dei ſanctificant᷑ que ꝑ verbuʒ dei creata ſubſiſiunt.ꝑ verbũ creare potnit:⁊ ꝑ verbũ recre⸗ are nõ poterit.¶ IJteʒ homo gerit imaginẽ vnitatis ſicut trinitatis.ſ̊ primũ non exprimit᷑: ̊ nec ſecundũ dʒ expᷣ⸗ mi.vel quare hoc ⁊ nõ illud.¶ Item ambꝛo.li.d trini. Si vnum in ſermone coinpᷣhendas:vel patrẽ vel filiũ vel ſpiritũſanciũ:fidem autẽ nec filij nec patris nec ſpũſſan⸗ cti abneges:plenum eſt fidei ſacramẽtuʒ. hec ambᷣ.ꝗ̊ ba⸗ bens fidem trium ꝑſonaꝝ:baptiʒat inuocando vna ſolã expreſſione vocali.¶ Iteʒ trium ꝑſonarum vna eſt ptãs ſapia bonitas.expreſſa ꝙᷓ foꝛma verboꝝ qua fit inuoca⸗ tio quedam.vt poteſiate ſiue bonitate dei fiat ablutõ cul pe ⁊ remiſſio pene debite ipſi baptiʒato.cum oĩm trium ſit vna bonitas vna ptãs ⁊ vna actio:⁊ eadeʒ eſt vnius oĩm:nõ requirit᷑ niſi inuocatio ſiue expreſſio vnius ꝑſo⸗ ne. ¶ Iem videt᷑ ꝙ expreſſio hmõi nõ requirat᷑ ĩ foꝛma. quia dicit augꝰ.vnde eſt tanta vis aque vt coꝛpus tingat coꝛ abluat:niſi faciente verbo.nõ quia dicit᷑:ſᷣ qꝛ credi tur.̊ in baptiſmo nõ eſt neceſſe expꝛimere vpᷣba.i Si di⸗ cat᷑ ꝙ intelligit᷑ ſic.nõ qꝛ dicit᷑ im̃:ſᷣ ga credit᷑. Cont᷑.pa ri rõne põt dici:nõ qꝛ credit᷑ ſ̊ qꝛ dicit᷑.cũ vtrũq; reqrat᷑. Item in primitiua eccĩa foꝛma fuit in noĩe xpᷣi.⁊ ita ĩ noie filij. quare nõ adhuc ſilr.¶¶ Itẽ ſi aliq̃ rõne tũc erat ba ptiʒandũ inuocando vnam ꝑſonã: quare potius inuo cando filiũ q patrẽ ⁊ ſpymſanctũ.¶ Itez querit᷑.vtꝝ ſuſ⸗ ficiat exprimere ꝑſonam ſpũſſancti. Nam ſicut in h noĩe xpᷣs intelligi᷑ vngens ⁊ vnctus ⁊ vnctio: ⁊ ita trinitas.? ideo baptiʒzabat᷑ in noĩe xpᷣi.Siłr in ſpũſancto intelligi⸗ tur ꝑſona patris ⁊ ꝑſona filij a quibo ꝓcedit.̊ multofoꝛ tius vt videt᷑ põt dari baptiſmꝰ in noĩe ſpũſſancti. Itẽ querit᷑.ſi dicat᷑.baptizo te ĩ nomie trinitatis: ſit ſeruata foꝛma baptiſmi.Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ h̊ qð dicit᷑ in li.ſenten. M ſi querat᷑ in qua foꝛma baptiʒabãt diſcipuli: dici po teſt ſane ꝙ in noie trinitatis ¶ Rñdeo. ꝙ foꝛma bapti⸗ ſmi requirit expreſſioneʒ trinitatis. qꝛ ad illã refoꝛmat᷑ imago aĩe in hoc ſacramento que defoꝛmata fuit in pᷣmo peccato.q Ad primũ dðm.ꝙ oꝑa creatõis ꝑtinẽt ad na turam vnde dicũtur naturalia oꝑa. recreatois ad grãm ⁊ ideo dicũtur gratuita.qꝛ ̊ aia ꝑ naturã nõ põt eleuari ſupꝛa ſe ad expreſſam cognitõʒ trinitatis:nõ debuit ĩ cꝛe atione exprimi trinitas niſi ſoluʒ implicite.Sed gꝗa per grãm eleuatur aĩa ad noticiã trinitatis expreſſe:ideo in hoc ſacramento baptiſmi maxime debuit eſſe exprimi q̊ʒ introitus ad grãm.4.l Ad aliud doᷣm. ꝙ cum dicit᷑ ꝑ ver⸗ bum fecit omĩa.dictum eſt ꝑ applicationeʒ nõ ꝑ ꝓpꝛieta⸗ tem.vnde ſicut a tota trinitate facta ſunt omĩa:ſic ⁊ per totaʒ trinitatẽ.verũtamẽ ſicut habitudo principij appꝛo priatur patri:⁊ habitudo finis ſpũiſa.ſic bĩtudo medij filio qui eſt verbum patris.¶ Ad aliud dicũt quidam.q; cum vnitas reſpiciat ſubam aĩe:tꝛinitas vᷣo potentias.⁊ ipᷣa ſubſtantia non ſit defoꝛmata ſiue coꝛꝛupta ſᷣ potẽtie. ideo ñ refoꝛmat᷑ ꝓpꝛie vnitas eẽntie ipſius aĩe h̊ trinitas potentiaꝝ.ſ.qdð eſi ad imaginẽ trinitatis increate.iõ ſo⸗ lũ trinitas exprimit᷑ in foꝛma. Hoc autẽ nõ aſſeꝛo ſcilʒ ꝓ ipſa ſubſtantia aĩe nõ defoꝛmat᷑ ꝑ peccatũ:ſᷣ quaſi aliqz dictum recito. Elel põt dici vt coĩter dici ſolet.ꝙ ĩ hoc dico nomie intelligit᷑ vnitas.¶. Ad aliud doᷣm. ꝙ verbũ am bro. intelligendũ eſt in caſu ſcʒ qñ ſacerdos deficit.vt ſi fuerit moꝛte preuentꝰvel alio impedimẽto:vel qñ puer moꝛit᷑. Sed quia hoc preſumit᷑ ex diuina miſcdia ꝙ ĩ ta⸗ li caſu ſummus ſacerdos ſupplet qð deficit:nõ tñ cerem. . eſt vtꝝ baptiʒatus ſit. Poteſt aliter dici.ꝙ in baptiſm non ſufficit ꝓlatio verboꝝ miſi aſſit ſides. EIñ aug· ſuper Jo.vnde eſi hec tãta virtus aque: vt coꝛpus tingat ⁊ cor abluat:niſi faciente verbo.nõ qꝛ dicit᷑:ſᷣ qꝛ credit᷑. Ad h̊ igit᷑ ꝙ foꝛma baptiʒãdi plene obſeruet᷑ requirit᷑ fides c verbis expreſſis.põt aũt eſſe plena fides etſi verbis non confiteat᷑.vult igit᷑ ambro.ꝙ qñ credũtur tres ꝑſone lʒ ñ pꝓferat᷑ niſi vna:eſt plenũ ſacramentũ qtum ad illã ple⸗ nitudineʒ que eſt ex fide.vnde dicit plenũ eſſe fidei ſacra mentũ:nõ dicit plenũ eſt ſacim.q̃i diceret.lʒ requirat᷑ in ſacramentis fides ⁊ confeſſio fidei ſm ꝙ dicit.x.roma. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiam: oꝛe aũt ↄfeſſio fit ⁊c.nibilomi nus ſi fides ꝑfecta ſit in coꝛde:lʒ nõ ſit afeſſio fidei in ple na diſtinctõne ꝑſonaꝝ:nihil deperit ipſi ſacram̃to ꝓpter teſectũ fidei.Aliter dicũt quidam.qꝙ ibi ponit᷑ ſignuʒ ꝓ ſignato.vnde cũ dicit᷑ plenu eſt fidei ſacramentũ. hoc eſt plena eſt fides qᷓ deſignat᷑ ꝑ ip̃m ſacr̃m. 4 Ad alið oom. ꝙ lʒ equalitas ſit in ꝑſonis in ptãte ⁊ in omibo ſint eo⸗ rũ oꝑa indiſtincta:tñ ↄfeſſio vniꝰ ꝑſone nõẽ ofeſſio alte⸗ rius. Quia g̊ baptiſimꝰ datur in ↄfeſſione trinitatis. 1iðo nõ ſufficit expᷣſſio vnius ꝑſone ad ↄſequendũ plenũ effe⸗ ctum baptiſmatis: niſi foꝛſitan in caſu vt dicũt. Pretea eadez rõne poſſet ↄcludi ↄtrariũ.ſ.ꝙ quia actõ ſignifica tionis que ẽ medite ſacram̃to eſt ꝑ indiffeꝛentiã a tribo. igit᷑ debet triũ ꝑ indifferentiã fieri inuocatio. Preterea . mediũ efficacius ↄtrariũ eẽt ad hanc ↄcluſioneʒ. vt ſi di⸗ ceret᷑.ab vna ꝑſona eſt virtus ſanctificatõnis.igit᷑ de bet tm̃ vna mmuocari. 4 Ad aliud dom. ꝙ in baptiſmo ſit du plex configuratio reſpectu trinitatis.ſ.in ſigno ⁊ in re· In ſigno ꝑ caracterẽ.In re ꝑ trinit ateʒ creatam.ſ.fidei ſpei ⁊ caritatis.⁊ quia opoꝛtet ſignũ copulari cũ princi pali re cuiꝰ eſt ſignu mediãte alio.ideo oꝑtʒ ꝙ fiat cara . cter ꝑ verbũ fidei trinitatis.Iteʒ veꝛbũ intel igibile fili? — —. — — — inginn⸗ tpſus nbnoie telligi⸗ nliſe i d tſend Nlſenen. li di NN lireſomt ui inpnd tinet adn adgin Pöteleuan baitie g eihin terpeiniiß dicſgren 0 % prien iaſczpe nalpiſap tugo nec gicamn 4 Nentias. b done. tbrimitns reaie ſo⸗ WMeſahg gvoſialch len giboen on. 4 ſaht ſoo deſieit erelqnpue ſcois gite öm̃ertun nbaphin⸗ nug ſuper ingan100. neci. Vab unt ücesc werbisſol res ſoeßi m Ndilig Geſtiaaſſon tegunmn dicſk pfin ſtne nde ſioſci rañt/ onit ſiglz⸗ enui et laudoon⸗ iwr ſintco⸗ ſeſioalie miatig. igenu et⸗ icht. Prein cſigiifel entiäa uicn Mueſtio tei fecit verbũ viſibile induẽs ſe carne.⁊ ideo ncciuʒ eſt verbũ in voce repñtãs in baptiſmo verbũ in carne.⁊ fi⸗ des in mẽte repntans verbũ intelligibile.4! Ad illud qð obijcit.ꝙ pari rõne poſſʒ dici.nõ qꝛ credit᷑ ̊ qꝛ dicit᷑. Di cendũ ꝙ credere eſt oꝛdinatũ añ dicere:ſic verbũ intelli⸗ gibile añ verbũ in voce.⁊ ideo ↄuenit dicẽ nõ qꝛ dĩ:ł̊ gꝗa credit᷑.⁊ ñ ecõuerſo.Ideo dicit apłs.Coꝛde credit᷑ ad iu ſticiã: ↄfeſ.aũt ⁊c.q Ad aliud dõm.ꝙ illa foꝛma q erat in noĩe xp̃ᷣi:ↄſtituta fuit ad tp̃s ab aplis ꝓpt cam ncciaʒ. In pᷣmitiua.n.eccĩa eo ꝙ nomẽ rpᷣi erat odioſuʒ incredi⸗ biił ⁊ erubeſcibile infirmis.ideo ſtatuerũt apli vt in noĩe xpᷣi baptiʒaret᷑.vt increduli ad inuocatõʒ noĩs xpᷣi:vidẽ⸗ tes ſpiritũſanctũ.ſ.in ſigno viſibili deſcẽdere ſuꝑ bapti⸗ ʒatũ:ad amoꝛẽ illius nois ⁊ veneratõʒ alliceꝛent᷑.quo fa cto redierũt ad foꝛmã ſibi traditã a dño.ceſſante.n.cã de buit effectus ceſſare. Itẽ alia rõ fuit.qꝛ baptiſmꝰ ꝑ ĩmer ſionẽ ⁊ eleuatõʒ ſigiificat paſſiõʒ xpᷣi ⁊ reſurrectõʒ.̊ ha bet᷑ in glo. vj.ro.ſuꝑ illud. Cõſepulti ſumꝰ cũ illo ꝑ ba⸗ ptiſmũ in moꝛtẽ.ſ̊ᷣ paſſio ⁊ reſurrectio ſoliꝰ xpᷣi ſunt. Itẽ in xpᷣo tota trinitas intelligit᷑.vt.n.diẽ Amb.intelligit cũ dꝛ xpᷣs pater a qͥ vnctus ẽ:⁊ ipſe ꝗ vnctꝰ ẽ: ⁊ ſpũſſctus queʒ vnctus ẽ.⁊ he rõnes ñ ↄgruerẽt ſi baptiʒatũ eſſet vel in noĩe patris tm̃ vel ſpũſſancti tm̃.¶ Ad alið dðᷣm. ꝙ ſi inuocato ſpũſancto intelligãt᷑ alie ꝑſone: nõ tamen ſufficit niſi exprimant᷑.iã nõ ſolũ exigit᷑ intellectus tri⸗ nitatis:h̊ etiã ↄfeſſio ⁊ ideo expᷣſſio. Secꝰ aũt fuit de hoc noĩe vxpᷣs in primitiua eccia.qꝛ tũc diſpenſatũ fuit ex cau ſa.h̊ nõ eſt diſpenſatũ vt baptiʒet᷑ in noĩe ſpũſſancti ſolũ. nec fuit ca.q¶ Ad vltimũ dicendũ.q; ꝑ H̊ nomen trinitas nõ exprimũt᷑ ꝑſone diſtincte pᷣ indiſtincte.oꝑtet auteʒ di ſtincte in baptiſmo exprimẽ ꝑſonas.4 Ad bhoc auteʒ qðᷣ mgjr in ſent᷑.dicit:rñdeo.ꝙ diſcipuli baptiʒabãt ĩ nomie trinitatis exprimendo ꝑſonas diſtincte.vñ addit mg? ⁊ dicit.ꝙ in ea foꝛma in qua gentes baptizabãt poſtea:⁊ il la fuit foꝛma explicita in qᷓ expᷣmebãt᷑ ꝑſone diſtincte. 2* * un △ e h ꝙ dicit. Baptizo te. qꝛ videt᷑ ꝙ h̊ ꝙ dico te nõ ſit de foꝛma:ſ̊ qꝛ debet dici baptizʒo ioheʒ vel eũ.cuʒ in foꝛma tradita a dño dicat᷑ baptiʒates eos.⸗¶j Itẽ niło noie ꝓla⸗ to. Eg iz0 te ĩ noie patris ⁊c nũqd baptiʒatꝰ eſſʒ? Rñdeo.ꝙ ſi diceret᷑ baptiʒo ioheʒ vel eũ:nõ demõſtꝛã do im baptiʒatũ ꝑ H̊ ꝓnomen te: nõ eẽt foꝛma baptiſmi ſeruata. 4 Ad h̊ qð obijcit᷑ ↄ ꝑ foꝛmã datam a dño.dðm ꝙ dñs nõ vſus eſt relatiuo.qꝛ ñ potuit vti demõſtratiuo in foꝛma generali data:ſ̊ nibilominꝰ oꝑtet dirigi ſermo nẽ ad baptiʒatũ.. Ad aliud videt᷑ dõm.ꝙ determinan/ vũ eſt nomẽ ſᷣm bẽm Dyo.vñ dicit in li.de eccĩaſtica hie⸗ rarchia loquẽs de baptiʒãdo. Cũ ad eũ manuductus eſt ſummꝰ ſacerdos deſuꝑ ſians.reclamantibo iteꝝ ad ſum⸗ mũ ſacerdotẽ iuxta aquã nomẽ ꝑficiendi ſacerdotibo.cũ quidẽ ipᷣm ſummꝰ ſacerdos baptiʒat ⁊ vocat nomẽ ꝑfici endi nomẽ baptiʒandi.i.eius ꝗẽ baptiʒandꝰ.ſ̊ intelligẽ dũ eſt. ꝙ b. Dyo.loꝗt᷑ pᷣm ↄſuetudinẽ eccĩe.Cõſuetudo at cccie hʒ vt ferat᷑ actꝰ determĩate ſuꝑ illũ cuiꝰ nomẽ ꝓfer⸗ tur. Uñ dom ſine piudicio.ꝙ nullo noĩe impoſito ipſi ꝗ baptiʒat᷑:alijs ocurrẽtibo q̃ requirũt᷑ in baptiſmate: ba⸗ puiʒatus ẽ¶ Stez querit᷑ de hoc ꝙ or in foꝛma in nomie patris ⁊c̃.ꝗ dicat h̊ͥ nomẽ cũ dr in noĩe pꝛis ⁊c̃.aut vox aliqua. aut nomẽ aliqð interiꝰ. aut noticia.aut fides.aut ofeſſio fidei. Oe nõ aliq̃ vox pʒ.qꝛ nõ ẽ vna aliq vor q̃ pa tri ⁊ filio ⁊ ſpũiſancto attribuit᷑ ĩ q fiat baptiſmꝰ. ñ h nomẽ deꝰ videt᷑.qꝛ jm h̊ ſi diceret᷑ in noĩe dei aut omi⸗ potẽtis eẽt baptiſmus:cũ tñ nõ fiat ↄfeſſio tinitatis nec foꝛma a dño ſtatuta ſe eruet Itez nec aliqð nomẽ interiꝰ. tiũc.n. ſi illð exprimeret᷑ eẽt ↄpletus baptiſmꝰ. ⁊ videtur illud qð dr̃ ephe.iiij. Unus dñs vna fides vnum bapti ſma.ꝙ nomen dñi eſt illud in quo ẽ vnitas baptiſmi. Et Acx.iii. dr.Qõ eſi aliud nomẽ ſub celo ⁊c.⁊ Gͥ pʒ eſſe fal ſum:qꝛ ſi tũc baptizaret᷑ in noĩe dñi tbaptizatũ eſſet. Si vᷣo nomẽ dẽ noticia ſicut ĩ pᷣs. In iſrł magnũ nomẽ eiꝰ. noticia aũt ẽ fides.tũc ſi aligs ĩ fide baptiʒat᷑ trinitatis: baptiʒatus c.q̊ ñ erant rebaptiʒandi qꝗ in fide trinitatis baptiʒabant᷑: de quibo legit᷑ Act᷑.viij.¶ᷓẽBᷓDpKeret.ſᷣm hoc ſa cerdos tacẽs baptiʒaret: neq; reqreret᷑ niſi fides patri⸗ noꝝ. Cũ tñ dicat᷑ Ro.x.Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã ⁊c.exi⸗ git᷑ ̊ ꝓfeſſio.ᷓ requirit᷑ foꝛma ꝓfitendi.4:! Pret᷑.ꝙ dẽ ĩ noĩe ⁊ nõ in nomĩbo:cũ tres ꝑſone in baptiſmo noiande ſunt: quaꝝ tria ſunt noĩa.4! Pret᷑.dicit Augꝰ. accedit verbũ ad elementũ ⁊c̃.Ex h̊ videt᷑ ꝙ dʒ dici in foꝛina: in verbo patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti.q icit ph nomẽ dr inqtũ ſit nota.Et ſido.:Qomẽ dẽ inqtũ nota men. Vñ in noĩe patris ⁊c.ideʒ eſt ꝙ in noticia pr̃is ꝛc. oticiã aũt dei ñ hẽmꝰ niſi ꝑ fidẽ.illud igi ᷑ nomẽ eſt ſi⸗ des trinitatis.nõ ſolũ latẽs ĩ coꝛde q; efficit iuſiiciã.ro. x. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã oꝛe at ⁊c.ſ̊ expᷣſa vᷣbo.iõ dñ⸗ dicit Math. vlt. Ite docete oẽs gẽtes baptiʒãtes eos in noĩe p.⁊ fi.⁊.ſſ.in fide trinitatis expᷣſſa ᷣbo. Ex hie ptʒ rñſio ad pᷣmo q̃ſita.qꝛ nõ intellexit de H̊ noĩe deꝰ vel di· vel aliqͥ oſimili.ſ̊ illud nomẽ ẽ noticia ſiue fides trinit: tis.vñ Hugo.Si nomẽ dei ẽ noticia eiꝰ ⁊ fides eſt in no bis:nõne baptiʒant᷑ in noĩe ꝗ in fide baptiʒant᷑ pa.ꝛ fi:2 ſſ.̊ enĩ ẽ vnũ nomẽ ⁊ vniꝰ nomẽ qͥ trinitas p̃dicat᷑:⁊ vni⸗ tas ñ negat᷑.Et alibi dicit Hugo.exp̃ſſius plꝰ aligd hr̃e videt᷑ qᷓ fides.nà fides intus ẽ ⁊ latet occulta:donec no⸗ miari incipiat.tũc ꝗppe nomẽ eẽ incipit: qñ noĩari ĩcipit ⁊ notificari vt ↄgnoicat᷑.⁊ ſic ꝗdẽ in noĩe pa.⸗⁊ fi.⁊.ſi.ba peiʒ amꝰ. Ipᷣe.n.dixit.Ite docete oẽs gẽtes ⁊c. Si tingis 7 taces:tingis ⁊ ñ doces. crede q̊ ⁊ ↄfitẽ.loquẽ ⁊ merge: vt in ↄfeſſiõe fidei mũdent᷑ q̃ mũdãda ſunt.¶ Ad alið di⸗ cendũ.ꝙ fides trinitatis vna ẽ. Ephe.iiij. A nꝰ deꝰ vna fides vnũ baptiſma.iõ dẽ in noĩe:ñ ĩ noĩbo.⸗. Ad vltimũ dðm.ꝙ vt ex dictis pʒ:baptiſmꝰ debet fieri in ↄfeſſiõe fi⸗ dei trinitatis.q̃ ofeſſio exprimit᷑ ꝑ nomẽ ñ ꝑ vᷣbũ.Qomẽ enĩ dr inqᷓtũ fit nota vel notamẽ.nõ ſic ẽ de ᷣbo:cũ vᷣbuʒ ſit oꝑatm̃ potiꝰ in h̊ ſacro. Pret᷑.verbũ pr̃is ẽ filius.ſi g&̊ diceret᷑ in ᷣbo pꝛis ⁊c̃.excluderet᷑ virtꝰ pꝛis ab actu ba⸗ ptiʒãdi.⁊ efficacia baptiʒãdi filio attribui vidẽt᷑ ⁊ ñ pꝛi. rticulus tercius prius ponẽde ſunt opiones magiſtroꝝ.vt il⸗ NVis inſpectis facilius ad veritatẽ ptingamus. Aota ꝙ foꝛma verboꝝ diuerſimode variat᷑. variatur eniʒ ᷣm additioneʒ.ſubtractioneʒ.tranſmutatõeʒ.coꝛ⸗ ruptioneʒ.i mmutationeʒ. Scðʒ tranſmutatõʒ qñ pᷣpo⸗ ſterant᷑ verba. Scðʒ additiõeʒ multipir. qꝛ põt fieri ad-⸗ ditio in principio in medio ⁊ ĩ fine.n prineipio vt ſi di ceretur. Ego dᷣo baptiʒo ⁊c̃. In medio ſic. Haptizo te ĩ nomine patris ⁊ beate marie ⁊2 filij ⁊ ſpũſſancti. In fine ⁊ beate agnetis.Scðʒ tranſinutationeʒ. vt ſi baptiʒo po natur in fine.vel ſic alio modo fiat tꝛanſmutatio.Scðʒ coꝛꝛuptioneʒ.vt ſi aliquis verba ipſius foꝛme coꝛꝛupte p ferat.vt ſi dicat.baptiʒo te ĩ nomie patrias ⁊ filias ⁊c. Scðʒ ſubtractioneʒ ſiue diminutõneʒ.vt ſi ſubtrahatuꝝ a foꝛma dietio ſillaba vel littera.vt ſi dicatur. In p.⁊ fi. 1 Onſequẽt᷑ querit᷑ de variatõne foꝛme: de qua 2⁊ ſ.⁊c̃.vel baptiʒo te in noĩe p.⁊ fi.⁊c᷑. Scðʒ immutatiõʒ vt ſi dicat᷑. Ego baptiʒo te in noĩe genitoꝛis ⁊ geniti ⁊ p cedẽtis de vtroq;.Iſta variatõe facta ciꝛca foꝛma:queri⸗ tur vtꝝ baptiſmꝰ habeat ſuã efficaciaʒ. Oiuerſi diuerſi⸗ mode ſentiũt.dicũt.n.quidam.ꝙ ſi aliquo dictoꝝ modo rũ mutat᷑ foꝛma a rpᷣo inſtituta.mutet᷑ dico notabiłr vel enoꝛmit᷑:nõ eſt baptiſmus. Joꝛma aũt ver boꝝ cõſiſiit in tribus.in ſignifica tõne.integritate.⁊ oꝛdine.q̃ tria oꝑtʒ obſᷣnari.Signiſic atio.vt ſi in pluribo linguis baptiʒet᷑. vt ſi inſtitutio facta fuerit in hebꝛeo ⁊ debebat fieri in la tino:debet fieri trãſlatio a vᷣbo in verbũ.ñ trãſferido no⸗ mẽ equa lẽs tm̃.vt ſi loco pr̃is diceret᷑ gignẽtis:nõ eſt ba ptiſmus ſᷣm eos.Integritateʒ ſiłr ſeruare oportet.vt ſi omittatur dictio vel ſillaba: niſi ab ignoꝛante linguam non eſt baptiſmus. Similiter ⁊ oꝛdinem obſeruari opoꝛ tet. vt tali ordine proferantur que a deo fuerunt inſti⸗ tuta.verbis.n.tali oꝛdine ꝓlatis ⁊ nõ alijs: dedit deꝰ vir · tutẽ ſanctificandi ab oꝛiginali. Si aũt coꝛupte ꝓferant aliqua verba ex ſola ignoꝛantia lingue: baptiſinꝰ eſt. ſic ponit hugheton ⁊ quidã alij modernoꝝ.¶l Alioꝝ ẽ opio/ ꝙ; dũmodo pᷣuet᷑ ſenſus verboꝝ inſtitutoꝝ quantũq; vau rient᷑.ſi tñ ꝑ illam variatõʒ nõ intendit baptizãs dogna tiʒare bereſim: baptizatũ eſl.nec tebet rebaptizari. Ad 22⸗ iſiam opioʒ ↄfirmadã ſumũt ꝓ ſe auẽteʒ amb. uij li. ſen. iij. diſ. ca.hic querit᷑ an baptiſmus.vbi dꝛ. Si vnũ in ſer⸗ mone ↄpꝛehenda s:vel patrẽ vel filiũ vel ſpmſa.fideʒ aũt nec pa.nec fi. nec ſ.ſ.abneges:plenũ eſt ſacr̃m. 4¶. Iſtaꝛuʒ aũt opĩonũ quidã tenẽt mediuʒ.⁊ hoc videt᷑ mibi magis tenendũ. vt de additõe in principio medio vel fine dumm/ modo addat᷑ aliquid qð nõ neget factũ.vt ſi addeꝛet᷑:ego nõ baptiʒo te in noĩe ⁊c̃.vel adderet᷑ ĩ ſine ⁊ dyaboli: vel in medio poneret᷑ aligd er quo fieret multa interruptio verboꝝ inſtitutoꝝ.debent.n. foꝛme ver boꝝ ↄtinue ꝓfer⸗ ri dũmodo nõ intendit᷑ dogmatizare hereſim:baptiʒatũ eſt. De coꝛuptõne verboꝝ dicũt. ꝙ ſi illa coꝛꝛuptio intel lectui nõ deſtituat:dũmodo nõ intẽdat᷑ dogmatiʒare he⸗ reſim:baptiʒatũ eſt. Similiter dicũt de ſubtractõne ⁊ di⸗ minutõne duũmodo ex illa ſubtractione nõ pereat intelle⸗ ctus verboꝝ.De tranſmutatõe dicũt.ꝙ ſi illa trãſmuta⸗ tio ſenſuʒ foꝛme nõ variat:nec intendat dogmatiʒzare he⸗ reſim:baptiſmꝰ eſt. Si aũt crederet patrẽ minoꝛem filij ⁊2 ꝓpter hoc trãſmutaret ſic dicẽd in noie fi ⸗ lij ⁊ patris ⁊c.baptiſmꝰ ñ eſt.¶ Hec aũt variatio multi plex eſt e qua intendit᷑. Pꝛimo igit᷑ dicet de variatõe ꝑ immutationẽ. Scðo ꝑ coꝛuptõʒ.Lercio ꝑ diminutiõʒ · NQuarto ꝑ additõʒ. Quĩto ꝑ tranſmutatõʒ. ¶ Circa primum que S. j. ritur.vtꝝ hec foꝛma ſufficiat.Ego baptiʒo te in nomine genitoꝛis ⁊ geniti ⁊ ꝓcedẽtio ab vtroq;. ſic videt᷑.cũ ideʒ ſit intellectus hoꝝ ⁊ illoꝝ verboꝝ.iQon.n.requirit᷑ ſy eadeʒ vox audibilis numero.qꝛ ſi h:nõ ↄtingeret ba⸗ ptiʒare niſi in vna lingua.vbi aũt eſt eadeʒ foꝛma intelli gibilis lʒ ſint diuerſe foꝛme ſenſibiles ꝓ vna reputãtur. bec aũt eſt cauſa quare baptiʒatũ eſt in noĩe xpᷣi ſicut dr in li.ſent.Siłr in diuerſis ydeomatibo diuerſe ſunt for⸗ me ſenſibiles.vna intelligibilis:⁊ ſic baptiſmꝰ.ᷓ cuʒ ea dez foꝛma intelligibilis ſit ĩ noĩe genitoꝛis ⁊ geniti ⁊ fla⸗ minis:⁊ ĩ noie patris ⁊ filij ⁊c.erit foꝛma obſᷣuata ſi di cat᷑ in noĩe genitoꝛis.q Iteʒ foꝛma baptiſmi ẽ apud oẽs eadeʒ.ſᷣ̊ foꝛma audibilis nõ eſt eadem apud omẽes nec eẽ põt:cũ vnuʒ ydeoma nõ innoteſcit omĩbus. igit᷑ ſufficẽ ꝙ ſit ideʒ intellectꝰ verboꝝ.igit᷑ cũ ſit ideʒ intellectꝰ in his verbis in noĩe genitoꝛis: ⁊ in his in noĩe patris ⁊c̃. tam bona eſt hec vt illa foꝛma ndeo ſic ſine piudicio.ꝙ ſi baptiʒaret᷑ aligs ſub hac foꝛma.baptizo te in noĩe ge⸗ nitoꝛis ⁊c̃.nõ eſſʒ baptiʒatus.⁊ rõ eſt.qꝛ alius eſt intelle etus iſtoꝝ ⁊ illoꝝ verboꝝ q;tũ ad ſigniſieata ex impoſiti one.lʒ enim idem ſit pater qð genitoꝛ:⁊ filius qð genitꝰ. nihilominꝰ qtũ ad intellectũ quẽ hñt ex impoſitõe:geni⸗ toꝛ ſignificat vt ab eo eſt alius ꝑ modũ generatiõis acti⸗ ne. genitus vt eſt ab alio ꝑ modũ regeneratõis paſſiue.ñ ſic eſt de his dictionibo pater ⁊ filiꝰ. lʒ eniʒ ex ↄſequenti dant intelligere hmõi modũ:nõ tñ boc eſt ex impoſitiõe. ſed ſignificant ea circa que notat᷑ hmõi modus:ex conſe⸗ quenti tñ modus inſinuat᷑.vñ qñ in diuerſis linguis ba⸗ ptiʒatur:oꝑtet ꝙ ĩ omĩbo eadezʒ ſit ſignificatõ qᷓtuz ad ſi⸗ gniſicatũ ex impoſitõne.nõ ꝙ idẽ hic ſignificet᷑ ex impo⸗ ſitõne:ibi detur intelligi ex ↄſequẽti. Pret᷑.pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus ſunt noĩa ꝑſonarũ.ſed genitoꝛ⁊ genitus ⁊ flamen ſunt noĩa notionũ.⁊ ꝗꝓpter hoc ꝙ in fide vniueꝛ⸗ ſalis eccĩe eſt trinitas ꝑſonaꝝ de notõnibo.ita ẽ niſi apð vtentes fide ⁊ rõne fidei addita.ideo nõ eſt dðm in noĩe genitoꝛis ⁊c.q¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ nõ põt eẽ eadeʒ foꝛ⸗ ma audibilis ⁊c. Oicendũ ꝙ; foꝛma audibilis dupiicem bʒ comꝑationeʒ. Eſt.n. mediũ inter auditũ ⁊ ſignificatũ ipſam.vñ vnã hʒ comꝑatõʒ ad auditũ que mouet: aliã noꝛem filio ad ſignificatũ qð continet.quo ad primã comꝑationem non eſt foꝛma audibilis eadeʒ apud omẽs: d ſcᷣaʒ vna ? eadeʒ eſt apud omnes. ¶ Ytem in baptiſmo ↄferk gratia qua remittitur culpa ⁊ virtutes donant᷑ que habi litant ad exercitium opeꝝ meritoꝛioꝝ. bec autẽ reſpiciũt potentiam ſapĩam ⁊ bonitatẽ.potentiaʒ qua oñditur in excellentia effectus.ſcientiaʒ qua ſic pꝛudenter pꝛouidit homi.bonitateʒ qua ſine merito.igit᷑ vt videt᷑ ĩ foꝛma de⸗ bet expꝛimi potentia.ſapientia.bonitas.vt dicat᷑. Mapti 30 te in noĩe potentie ſapĩe ⁊ bonitatis dei. Rñſio.vt di⸗ ctum eſt illud magis congruebat foꝛme baptiʒãdi qð ma gis cõſonat neceſſitati fidei ⁊ quo inſinuat᷑ reꝑatõ ima⸗ ginis duplex in aĩa: ⁊ quo inſinuat᷑ auctoꝛ re ꝑatiõis ad diſcre tionez potentie ſapĩe ⁊ bonitatis ſine fide ꝑuenit᷑ Prete rea.penes hoc nõ eſt aĩa ad imaginẽ dei:vᷣ ratõne ↄuenientię in idem ptitate eẽntie ⁊ diſcretõis ꝑſonaruz.· ꝓter qð nõ cõuenit hec foꝛma.¶ Itẽ ſimilit eſt queſtio de immutatione hꝰ verbi baptiʒo.vt ſi dicat᷑ intingo te: . vel abluo te ĩ noĩe pa.⁊c. Et videt᷑ ꝙ hec foꝛma ſit recta. ꝑ hoc ꝙ baptiſma dicit᷑ tinctio ⁊ ablutio:vt ex diffinitio/ nibo S.poſitis pʒ.Si.n.vt ex dictis diffinitõibo patʒ.ba ptiſmus eſt tinctio ⁊ ablutõ.ſi dicat intingo te vel abluo te:nõ videt᷑ aliqꝗd deꝑire foꝛme.¶ Contra.bec foꝛma neq; inſtitutõz hʒ a concilio neqʒ; a verbis dñi:quibo ſignifi⸗ cata fuit foꝛma ⁊ inſtituta.quare ñ videt᷑ ↄueniẽs: QðS ↄcedimus rñdendo vt S.tactuʒ eſt.ꝙ intinctio ⁊ ablutio multiplici de cauſa ſolent fieri.vnde ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ intin⸗ go ⁊ abluo nõ exprimit᷑ intentio baptizantis ſicut ꝑ h̊ ꝙ dico baptiʒo.ꝓpter qð minus ↄueniebat ꝙ inſtitueretur baptiſmus fieri in foꝛma tali.q¶l Ad illð qð obijeitur.ꝙ baptiſmus dicit᷑ tinctio vel ablutio ⁊c. Dicenduzʒ ꝙ ex B non ſequit᷑.ꝙ baptiſmus exercendus ſit foꝛma tali.quia diffinitõnes ille lʒ quodã modo geneꝛali expꝛimãt foꝛmã actus:nõ tñ exprimũt foꝛmã baptiſmi pꝛeſcriptã in cõci⸗ lio ⁊ inſtitutã a dño.Preſumenduʒ.n.eſt.qꝙ qñ pᷣlati ad conciliũ ↄgregant᷑ de oꝛdinatõne.ſ.ſ.ſunt illa que ↄſtituũ tur ab ipſis.NDulta enim relinquebant᷑ oꝛdinãda a ſpi⸗ ri ſa to eccĩazʒ. SS . LCõſequẽter queritur.S.ij. de variatõne ꝑ coꝛuptõʒ. Queritur g. ſi coꝛupte ꝓferãt᷑ verba que continent᷑ in foꝛma.vtrũ ſit baptiſmꝰ. E ſic. videt᷑iiij.ſent.vj.diſ.ca.queri ſolet. Zachar ias bonifa⸗ cio ſcribit.ꝙ ſi ↄtingit aliquẽ ſiringendo linguã ꝑ igno⸗ rantiã ydeomatis dicere baptiʒo te ĩ noĩe patria ⁊ ſilia ⁊ ſpũſſancta.nõ ẽ rebaptizãdus ſi ſic eſt baptiʒatꝰ.¶¶ Itẽ ſi aliqua vetula ex ſimplicitate conũpit verba dñice oꝛa⸗ tionis:nõ ꝓpter hoc inutilis eſt oꝛatio illa. ſi baptiʒãs ex ſimplicitate coꝛumpat foꝛmã:nõ impedit ꝗn ſit bapti Zains J/Forira verbi coꝛꝛuptũ vel nullius eſt intelle⸗ ctus:vel nõ eſt illius cuiꝰ eſt ſi integritate ſua ꝓferatur. vt pʒ.pa trias alterius eſt ſignificatõis qᷓ patris vel nul⸗ lius.ᷣ virtutẽ ſignificandi nõ contulit deus niſi hñtibs intellectum ſue poſitõis.q Itez duplex intentio requiri tur in hoc ſacramẽto.ſ.miĩſtri ⁊ verbi.intentio aũt ver⸗ bi eſt ſignificare illud ad qdð inſtitutũ eſt. ſ̊ non eſt bapti ſmus ſi deficiat intentõ ex ꝑte miniſtri.igit᷑ ſiłr nõ erit ſi deficiat intentio verbi.immo melius videt᷑ ꝙ requiritur intentio verbi qᷓ; mini ſtri.qꝛ verbũ enl ee ſubſiãtia ſacra⸗ menti: nõ ſic miniſter. patria.n. nõ intendit ſignificare quod patris:hᷣ illud ad qð ſignificãdũ imponit᷑.4! Item ſi fiat coꝛuptio ex ꝑte pꝛincipij ſicut ſi ex ꝑte finis.hʒ ne verbũ virtutez ſea nenſkanan ,Rtlialtor dom illo qð dicit Zacharias papa ſcribens bonifacio epᷣo.ꝙ ſi il le qui baptiʒauit nõ erroꝛẽ introducẽs aut he reſim.bᷣ ꝓ ſola ignoꝛantia romane locutõnis infringẽs linguaʒ ⁊c· Mota ꝙ; or̃ones qñq; ſignificant ex veritate im poſitõis: licut que integre ꝓferunt᷑qñq; ex accõmodatõe vſus:ſic qñ coꝛꝛupte ꝓferũt᷑. dũmodo coꝛuptio nõ tollat aptitu/ dinẽ ſignificadi illud ad qð impoſitũ eſt.ð.ꝗᷓ.ꝑfecte pꝛo⸗ nunciaãs ⁊? integre ſermones denũciat illio ꝙ ſign iſicant npetion niſ hlno ,ſei ſtcnebadi entſpieii ncinrin in oonicit iRene Fifann izidigön ſenein battoise ſiegneng Aus ratde pſonang, iteſ ueſin intingote maſitreetg er difſinino fibp patz bte veſabl⸗ rſomang nig/ orablutio dicſkinen⸗ ſientbg alürueremr Obieitrg endnze matali gri pimätſon npti indn gilan gue aNini nicho ſol⸗ „Nol tepferit 1. AQſe. as boniin w pig Aria aſii rit da diicten ſibannzr ugnithet instſtin eſuopſen. Pumgſeni no ni bitn entio tmn mtotütte⸗ onabot irinf dbſünaſun, gir ſiifen 14 eſinshi co jngii beneſnt/ inpoſde, iliei 1¹ Mueſtio veritatẽ inſtitutionis. Sʒ puulus balbuciẽs qð ſigniſicat accomodatõeʒ vſus. illũ em̃ eundẽ intellectũ quẽ inſtituet in ipo Smõi ĩtegro accomodat vſus ᷣmõi coꝛrupto. Dicẽ⸗ dum igit᷑ꝙ dñs nõ ↄtulit tm̃ vim ſignificãdi ex veritate ĩ⸗ ſtitutonis: ̊ dedit ſignificãti ex accomodatõe vſus. 4 Cũ igit᷑ obijcit᷑ ꝙ ᷣmones coꝛrupti nullũ intellectũ ſignificãt. Bicendũ ꝙ boc falſuʒ eſt. ſignificãt em̃ ex accomodatione ſimiliter babẽt intẽtionẽ ꝓferẽdi illud idem qð in integri ¶ Lonſequẽeter que — tate pꝛolati.¶ Ao hoc qð querit᷑ de coꝛuptõne in pᷣncipio Dicendũ ꝙ non eſt ſimile de coꝛruptõne in pncipio ⁊ in fi ne. coꝛruptio em in pꝛincipio tollit ſigniſicatõnem:in fine nõ tollit niſi diſcretonem conſignatõnis. 117727 .S. Uj. ritur de variatoòne ꝑ diminutõeʒ ſie dẽ vlti.apoc. Si quis diminuerit de verbis ꝓphetie buiꝰ: aufert eiꝰ ꝑtem deꝰ de li bꝛo vite. Si igit dãnabile eſt aliquid ſubtrabere vel aufeꝛ re de verbis ꝓphetiaꝝ hmõi:multofoꝛtiꝰ vt videt᷑ eſt dãna⸗ bile aliquid aufeꝛre de verbis dñi. a ſpalit de illis que ad neceſſitatẽ ſalutis ꝓferenda ſunt. ¶ Itez oꝛo ↄſtat ex ſuis Dictionibo. nec eſt oꝛo eadem que pꝛius ſi ſubtrahatuꝛ ſibi dictio vna. ſimiliter eſt de dictõne reſpectu ſillabaꝝ:2 ſilla barum reſpectu l̃arum.igit᷑ ſubtracta lr̃a vna vel non eſt dictio: vel nõ endem que pꝛius.et ſi nõ eſt eadem dictõ que pꝛius:ergo nec ozo cuiꝰeſt pars eadẽ que illa cuiꝰdictio in tegra erat pars.igit ſi ta ſillaba teperit oꝛo:vel non eſtilla que pꝛius¶ Rñſio.dicendũ ꝙ ſi diminute diceꝛet᷑ foꝛma ex aliqua neceſſitate. nõ aliqua intẽtione ꝑuerſa.dũ modo illa diminutõne nõ tolleret᷑ intellectꝰmonis pꝛimꝰ nec accomodatꝰ: baptiſmꝰeſſet. 4¶ Ad hoc qð obycit de il⸗ lo verbo apocẽ. Dicendũ ꝙ quidã erãt qui ꝓpter hereſes ſu as tuẽdas diminuebãt de veritate ſcripture vel addebant quos anathematizat beatꝰ iohᷣ. hic fit queſtio de illis qui Apter ignoꝛantiã lingue vel aliqua alia ratõne excuſabili ſubtrabũt aliquid de foꝛma veꝛboꝝ pᷣcriptoꝝ a dño.vnde imꝑtinẽtes ſunt hi modi diminuẽdi.¶. Ad aliud qð obijci tur.ꝙ ſubtracta lr̃a variat᷑ eẽntialiter ſillaba ⁊c. Dicẽdũ ꝙ licet ex ſubtractione lir̃e vel ſillabe ſit aliqua materialis variatio in oꝛatõne:nõ tamen qᷓ;‚tum ad intellectũ oꝛatõis 7 dico intellectũ accomodatũ. cum em̃ dicit᷑ in nomine pa ti vel patri filij ⁊ ſpũſſancti:conſtat hic eſt quedam ma⸗/ terialis variatio: nibilominꝰ ſᷣm accomodatõneʒ vſus idẽ ſi niſicat qð ipa integꝛe pꝛolata. „„ Weinde queritur .S. uij. de variatõne ꝑ additõnem. Contingit aũt fieri additõnem aliquãdo in pꝛincipio. aliquãdo in medio. aliquãdo in fi⸗ ne. Et videt᷑ ꝙ cum additõne foꝛma obſeruet᷑.Cum em̃ foꝛ ma verboꝝ pᷣuet᷑ ð quibo dicit᷑.accedit vᷣbũ ad elemẽtũ fit ſacramẽtũ.efficit᷑ ſacramẽtũ. exiſtẽte aũt ſacramẽto ſi ẽ ibi intinctõ eſt baptiſmꝰ: ꝗᷓ ibi ẽ baptiſmꝰ.4! Per ſimile etiazʒ põt oſtẽdi in alijs ſignis.ſi em alia ſigna ĩ debito nũero et in debito oꝛdine accepta. licʒ fiat additõ: rep̃ſen tẽt illð cꝰ ſint ſigna. pari ratõe erit in G̊ ſigno licz ̊ fiat additõ:nõ Apter b̊ tollit᷑ virtpᷣboꝝ.¶ Ad hᷣ dicũt aliqui mgr̃i qꝗð re fert. vtꝝ ponat᷑ in pᷣncipio vel ĩ medio vel ĩ fine qð addit᷑. Si em̃ ponat᷑ in pncipio vt dicat᷑. In noĩe błe marie vł ce tera.vel ĩ medio vt dicat᷑ i noĩe pr̃is ⁊ bre marie: nõ eſt ba ptiſmꝰ. integritas em foꝛme nõ uat᷑ cui data ẽ viꝛtꝰ. Mon em̃ inſilł dictu ẽ in noĩe pa. ⁊ fi.⁊.ſſ.cũ eo qð pᷣceſſit ego ba ptiʒo te. Si vdo ponat᷑ poſt.vt addat᷑ ⁊ be marie:dicunt ꝙ; ſi illò adait᷑ ex ſola deuotõe:nec intẽdat᷑ ꝙ ſit de eẽntia foꝛ me: baptiʒzatꝰẽ. Si dᷣo credat illð eẽ de eẽntia foꝛme ⁊ pt h ſic ꝓferat nõ ẽ baptiʒatꝰ.OQð qꝛ ex ſcripturis ſacris nõẽ diffinitũ h̊ videt᷑ eẽ tenẽdũ.ꝙ ſi nomẽ vᷣtutem dic.virtꝰ aũt baptiʒãdi ẽ penes trinitatẽ nõ penes creaturã: in noĩe.i.i pᷣtute alicuiꝰcreature nõ fit baptiſmꝰ. Vñ cũ dicit᷑ ĩ fine ⁊ bre marie ⁊ bti petri:repeti videt᷑ in noĩe.Si ̊ nomẽ vᷣtu⸗ tem dicit. videt intelligi cuʒ vᷣtute bti petri ⁊ bie marie.⁊ ita ꝙ illo mõ nõ ſit baptiſmꝰ. Si aũt aligd adderet᷑ qͥ nul⸗ la fieret variatõ ipᷣiꝰfoꝛme.vt ſi adderet᷑ bta pᷣgo cuſiodiat G la fuit. 4 Item eadem ratõne qua illa mut rxin. paꝛuulũ iſtũ.pᷣſumẽdũ eſt ꝙ ſit baptiʒ atꝰ.¶ Ad obiectum aũt dicendũ. ꝙ nõ eſt ſimile de iſto ſigno ⁊ de alijs. Iſti ei ſigno in ſua integritate ↄſtituto nulla facta additõne eius qð exterũ eſt a virtute.ſiue inſinuãs baptiſmũ fieri virtu⸗ te alteriꝰqᷓ; iiꝰtrinitatis:data eſt viꝛtꝰſacramẽti. ¶ Conſequeter queri S. v. tur de variatõne foꝛme ꝑ trãſmutatõeʒ · que fieret ſi h ꝙ di co baptiʒo poneret᷑ in fine:⁊ ̊ ꝙ dico. In noĩe pa.⸗ fi. et ſpirituſſ. poneret᷑ in pncipio.⁊ querit᷑ ſi ſit baptiſmꝰhmõi facta trãſmutatõne? ꝙ ſic:videt᷑. Ad veritatẽ 7 integritatẽ foꝛme nõ intelligit᷑ niſi intellectꝰſiue figuratõ foꝛme cũ di⸗ citur. In noĩe pa. 1 fi.⁊.ſſ.baptiʒo te ⁊c:⁊ cũ dicit. Bapti ʒ30 te in noĩe pa.⁊c̃. Quia Fᷣm phᷣm noĩa ⁊ verba trãſpoſi⸗ ta idem ſignjficãt.⁊ eadẽ eſt ↄfeſſio fidei ⁊c. ¶¶ Iẽ ſiue fiat trãſmutatõ ſiue nõ: ppoſitõ cũ ſuo caſuali ẽ determĩatõ v⸗ bi. igit᷑ idem intellectꝰexpᷣmit᷑ cũ dicit. Paptiʒzo te in noĩe ⁊c ⁊ in noĩe ⁊c.baptiʒo te.ᷓ idẽ verbũ ſm veritatẽ ⁊ ſub⸗ ſtantiã ⁊ ſic ꝓlatũ. ſi h̊ ᷣbo ꝓlato ĩmergat᷑ baptizãdꝰ in elemẽto ↄueniẽti:accedit vᷣbũ ad elemẽtũ.q fit ſacramẽtũ. Si diceret᷑ ꝙ licz ſit idẽ vᷣbũ intelligibile: tñ idẽ eſt verbũ ſenſibile. H nibil eſt: qꝛ vt ex dictis ptz nõ ſemꝑ reqꝗrit᷑ ides verbũ ſenikite ſ bifun ſolũ requirit᷑ in foꝛma ſacra menti 1 marime huiꝰqð eſt neceſſitatis numerꝰ dictionũ:ᷣ 7 oꝛdo.ꝗ̊ᷓ ſi oꝛdo ꝑuertit᷑ nõ eſt foꝛma ↄueniẽs.K Pꝛet. cõ⸗ ſtat ꝙ oꝛdo eſt de inſtitutõe foꝛme ⁊ oꝛdo vnicꝰ. ille ẽ ob. ſeruãdꝰ:nec videt᷑ eſſe baptiſmꝰillo nõ obuato.( Rñſio ꝙᷓ ſi fiat trãſmutatõ ꝑtiũ foꝛme ex q̃ nulla ẽ mutatõ intelle ctus ip̃iꝰfoꝛme.vt ſi dicat᷑ in noĩe pa.⁊ fi.⁊.ſi.baptiʒo te. ĩ iĩmerſione eiꝰqui baptiʒat᷑ baptiſmꝰẽ ſi baptiʒans intẽdit baptiʒare. Si aũt fieret trãſmutatõ aliqua ex qua muta⸗ retur intellectꝰfoꝛme:nõ eẽt baptiſmꝰvt ſi diceret᷑. In noĩe pr̃is baptiʒo te⁊ filij⁊ ſpũſſancti.hac ꝓlatõe inſi. inuat᷑ nõ eſſe fides ⁊ viꝛtꝰvna qua baptiʒaret᷑. Pꝛet.qꝛ eſt in ꝑſonis oꝛdo nature qui deſignat᷑ in foꝛma illa 7 virtꝰvna.nõ pᷣſu⸗ mitur baptiſmofieri vbi nõ obſeruat᷑ oꝛdo ille in verbis:2 diuerſt itas ſiue diuiſio virtutis inſinuat᷑.vt ſi diceret᷑.ba⸗ ptiʒo te in noĩe ſpũſſancti filij ⁊ patris.vnde de inſtitutio⸗ ne eſt oꝛdo pſonaꝝ ſicut numerꝰ. 4 Ao hoc qð obijcitur. ꝙ noĩa ⁊ verba tranſpoſita idem ſigniſicãt.q; ꝑ hãc aucto ritatem videt᷑.ꝙ ſi diceret᷑. baptiʒo te in noĩe ſpũſſancti et filij 1 patris: eſſet baptiſmꝰ. Dicendũ ꝙ ver bũ illud intel⸗ ligitur in enũtiationibo indeſinitis qᷓtum ad tranſ poſitõ⸗ nem ſubiectoꝝ ⁊ pꝛedicatoꝝ quãdo eſt terciũ adiacens.vt patet ꝑ exemplum phᷣi quod ſubiũgit verbo ꝓpoſito qð eſt xt eſt albo bomo ⁊ homo albo.ꝗ¶ Ad illud qð oꝛdo verbo⸗ rum m inſtitutõeʒ ſernãdꝰeſt ⁊c. Oicendũ ꝙ hoc verũ eſt qᷓtum ad illa verba quibo expᷣmunt᷑ ꝑſone diuine in quibo obſeruãdꝰeſt oꝛdo erpᷣſſionis ꝑ ↄfoꝛmitatẽ oꝛdini emanati onis. In alijs nõ eſt vis facienda in tranſmutatõne:dũmo do intellectꝰnullo modo varietur. rticulus quartus Onſequenter querit᷑ de diuerſitate foꝛmarum 7 com ꝑatione. Pꝛimo ergo querit᷑ de diuerſi⸗ tate foꝛmarum. Secũdo de com ꝑatione foꝛme xp̃i ad foꝛmam diſcipuloꝝ in pꝛimitiua eccłia. Tercio de comꝑatione foꝛme noſtre ad foꝛmam grecoꝛum. i rca pꝛimũ ſic. H. j. Inſtitutio facta a domino ſcʒ ite baptizantes ⁊c.facta fuit abſolute ſine omni cõditione.igitur vt videtur debuit ſim pliciter obſeruari ⁊ nullo modo mutari.ergo illa foꝛma q̃ baptizabatur in pꝛimitiua eccleſia ſeʒ in nomine xpᷣi:nul⸗ it tunc ab eccleſia:⁊ nũc ſimiliter poſſet mutari.¶Rñſio.ꝙ ẽ foꝛma intelligibilis:⁊ foꝛma ſenſibilis.ſemꝑ aũt ſeruata fuit foꝛ ma intelligibilis.ſᷣ nõ ſemꝑ ſenſibilis. Nã in eo ꝙ dicituꝛ xpᷣi:intelligit᷑ trinitas cũ incarnatõe.nõ aũt ſenſibilit ex⸗ pꝛimit᷑. Hec em fuit neceſſitate ingruente mutata: facta tñ inſpiratõne a dño. VUnde q̃dã ẽ foꝛma inſpirata a dño ab — apłis ↄſtituta ad tp̃us ob neceſſitatẽ.altera ↄſtituta a dño vt eĩ dic veꝛitas Aſdath.xviij.vbi duo vel tres ↄgꝛegati ſũt in noĩe meo ibi ego ſũ ĩ medio eoꝝ. In ↄcilijs at erat ↄgre⸗ gatõ ĩ noĩe dñi:vñ ĩ medio illoꝝ erat dñs inſpirãs illis q̃ ↄgruebãt ad ſalutẽ hoĩm.vñ ↄſtat illã mutatõeʒ ad tpᷣs fa⸗ ctã fuiſſe ex ĩſpiratõe diuĩa.q Ad h̊ igit᷑ qð obijcit᷑ ꝙ ñ de⸗ buit mutari qð abſolute fuit inſtitutũ a dño.dom ꝙ H ve rũ ẽ auẽte hũana:bñ potuit tñ auẽte diuĩa diſpẽſãte.Pꝛe teꝛea:non fuit ita mutata.quin intelligibilit eẽt obruata. Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ eadẽ ratõe ⁊ nũc poſſet mutari.bñ ↄcedo ſi talis eẽt neceſſitas ⁊ ita diſpẽſãs auẽtas:alit᷑ nõ. onſequẽter queri .S. ij. tur que foꝛma ↄuenientioꝛ fuit ſimpłꝛ.⁊ videt᷑ ꝙ illa q̃ fuit in noĩe xp̃i.qꝛ vt habet᷑ a Hugo.cũ dicit᷑ baptiʒo in nomiĩe ⁊c̃.nomẽ dicit noticiã fidei ſiue ipᷣazʒ fidẽ.ſ̊ viriꝰſacramen ti baptiſmi ẽ er paſſione ⁊ ty pum gerit paſſionis. Ro.vj. Muicũq; baptiʒati ſumꝰin xpᷣo in moꝛte ipᷣiꝰbaptiʒati ſu⸗ mus.igit᷑ vt videt᷑ in foꝛma debet expꝛimi aliquo mõ fides paſſionis.nõ ant expᷣmit᷑ cũ dicit᷑. In noĩe pa.⁊ fi.⁊.ſſ.ſed aliquo mõ expmit᷑ cũ dicit᷑ in nomie xpᷣi:qꝛ ꝑ rpᷣm deꝰ⁊ hõ ſignat᷑ qui ꝓ hũano generi paſſus ẽ.Cuʒ aũut dicit᷑ in noĩe pa.⁊c̃.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ filij:filiꝰ de itelligit᷑:nõ filiꝰhõ.&̊ ⁊c. Item ioh̊.baptiʒabat in nomiĩe vẽturi.ſ̊ baptiſmꝰioh. fuit figura baptiſmi:igit᷑ vt videt᷑ baptiſmꝰxp̃ᷣi debet fieri in noie eiꝰqui venit.q Item in pᷣmitiua eccłia baptiʒaba: tur in nomie venturi.igit᷑ verbis illis collata fuit virtꝰſan ctificãdi vel regenerãdi.igit᷑ habẽt adhuc eandẽ viꝛtutẽ qð ſi nõ.quis eã abſtulerit?: Oiuina virtꝰ a nullo ſe ſubtrahit niſi cauſa ſubtractõis fuerit ex ꝑte illiꝰa quo ẽ:ſi nec ab hoĩe vel aliqua creatura poſſet fieri ¶ Rñſio.mul⸗ tiplex eſt ratio quare ſoꝛma baptiſmi inſtituta fuit in noĩe trinitatis. AUna ratõ eſt ex ꝑte auctoꝛis reꝑatõnis huma⸗ ne.qᷓ;uis em̃ ꝑ xpᷣm facta eſt reꝑatõ humana tanq; ꝑ medi⸗/ atoꝛem: nihilomin?ꝰ facta eſt a trinitate tanq; ab auctoꝛe. Aꝓpꝛie em̃ ⁊ ꝑ ſe debet᷑ oꝑatio auctoꝛi:nõ ita mediatoꝛi.vn⸗ quia trinitati debet᷑ beneficiuʒ reꝑatõnis ſicut cauſe ⁊ guctoꝛi ꝑ ſe:xpᷣo vt mediatoꝛi:ↄueniẽtiꝰ aſſignata fuit foꝛ⸗ ma xpᷣi baptiſini in noĩe trinitatis qua expᷣmit᷑ a quo ẽ viꝛ tus ſacramẽti:qᷓ ſi eſſet aſſignata in noĩe mediatoꝛis.iij.eĩ Joh.dicit᷑.ſic deus dilexit mũdũ vt vnigenituʒ daret.glo. apetit cauſaʒ ſalutis noſtre.ſcʒ dilectõeʒ dei patris.ex quo omnis reſtitutõ ꝑ filiũ ſuũ in ſpũſancto.ecce quõ inſinuat glo.ꝙ reꝑatio facta eſt ꝑ ipᷣaʒ trinitatẽ.ibi em vocat mun dum natuꝛã homis reꝑabilis.Alia eſt ratõ ſumpta ex ꝑte oↄmẽbꝛoꝝ.hec em̃ foꝛma que ẽ in noĩe trinitatig expᷣſſa ma⸗ gis ↄſonat neceſſitati fidei.ſi em̃ fieret baptiſmꝰin inuoca: tione xpᷣi:poſſet credi virtꝰ reꝑatõnis eſſe a xpᷣo nõ a trini⸗ tate.pᷣcipua aũt cauſa introductõnis legis euangelij fuit: vt fides trinitatis manifeſtaret᷑.vt em̃ habet᷑.v.mathᷣ.Cri ſtus venit legẽ adimplere. hec aũt adimpletõ vt dicit aug. li.q.no.te.fuit in manifeſtatõne trinitatis. Vnde aug.ſi. q:no.te.xx.q.on dixit implere ſe legem aut ꝗꝓphetas:ſed adimplere.adimplere nõ aliud ſigniſicat qᷓ; plene addere. quid eſt addere ꝓphetas:niſi cultum dei ſub nomiĩe trinita tis oꝛdinare.hec aug. ꝓpter hoc dico ꝙ valde ↄſonum fuit neceſſitati fidei.ꝙ ſacramẽta ⁊ maxime ſacramẽtuʒ neceſſi tatis expꝛimeret᷑ ſub foꝛma expᷣmente trinitatẽ. vt ſic in fi⸗ æ trinitatis roboꝛarent᷑ fideles. Item alia eſt ratõ ex ꝑte baptiʒati.ſcʒ reꝑatio ad imaginem creatoꝛis que peccato foꝛmata erat.Pꝛimꝰaũt effectꝰbaptiſmi eſt reꝑatõ ima ginis defoꝛmate. q;is em̃ baptiſmi effectus ſit ꝓpꝛius re⸗/ generatio filioꝝ dei ⁊ eccleſie.ſicut dicit᷑.iij.ad tituʒ.Sal⸗ uos nos fecit ꝑ lauacrũ regeneratõnis ⁊ renouatõnis ⁊c̃. que videt᷑ eſſe ꝓꝛie ꝑ xpᷣm:nihilominꝰ hunc effectũ pᷣcedit reꝑatio imaginis dei defoꝛmate. hec aũt refoꝛmatõ filiatõ nem pᷣcedit. Requirit igitur pꝛimꝰeffectus haptiſmi appꝛo pꝛiate loquẽdo foꝛmã in qua expmitur ipᷣa trinitas. ꝓpter qð in diffinitõe baptiſmi aſſignata a Dama. notat᷑ reꝑa⸗ tio imaginis dei que eſt. baptiſmꝰ eſt pꝛincipiũ vite ſpũa⸗ lis.ſigillũ ⁊ cuſtodia ⁊ illumiatio mentis.hec igit᷑ triplici ratione ↄuenit vt foꝛma expꝛimeret trinitatem non xpᷣm. ¶ Ad hoc igitur qð obijcitur ꝙ baptiſmꝰhabet virtuteʒ a paſſione xpᷣiꝓpter quod oueniret vt foꝛma xp̃ᷣm expᷣmeret. Dicendũ ꝙ generaliter beneficiũ redemptõis ⁊ ita baptiſ mus eſt ab ipᷣa trinitate vt a cauſa ꝑ ſe ⁊ pꝛima.⁊ vt a cau ſa cui debetur pꝛima auctoꝛitas:licet ſit a xpᷣo vt a media⸗ toꝛe.⁊ quia eſſe rei ⁊ actio magis debet᷑ auctoꝛi pꝛimo et ꝑ ſe qᷓ; auctoꝛi mediatoꝛi:magis ↄuenit vt in foꝛma baptiſmi eypꝛimat᷑ trinitas qᷓ; xrpᷣc.¶ Ad aliud dicendũ q/ baptiſmꝰ iohᷣ.fuit tꝑalis.Vnde augu.contra donatiſtas accepit hic ioh.certe diſpenſatõnis gratia nõ diu manſurũ: ſ̊ quãtuʒ ſatis eẽt ad parandũ viam dño. Quia igit᷑ tꝑalis erat:cõ/ ueniebat vt foꝛma illius tꝑalem ocerneret ↄditionem. non ſic fuit de baptiſmo xp̃i qui ꝑpetuus eſt. Ipter qð non de⸗ buit in foꝛma illiꝰexpꝛimi aliquid quod ↄditõeʒ tꝑis deſi⸗ gnaret.nec opoꝛtet ꝙ etſi erat figura baptiſmi xpᷣi.ꝙ pꝛo⸗ pter hoc ↄueniant in omnibo cõditionibo foꝛmarum. ſicut patet. in ſu bmerſione ⁊ diluuio et in mari rubꝛo fuit ba⸗ ptiſmum xp̃i pꝛefiguratũ: nec tamen ↄueniebat cũ baptiſ⸗ mo foꝛma hmõi.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ſicut baptiſmus in pꝛimitiua eccleſia diſpenſatoꝛie fiebat ob cauſam ne⸗ ceſſariam ⁊ ad tempus: ſimiliter ⁊ virtus collata fuit ver⸗ bis diſpenſatoꝛie ⁊ ad tempus.i. inſtante cauſa neceſſita⸗ tis.qua ceſſante:quid mirũ ſi virtus ad tempus data 2 pter cauſam ſpãlem ceſſauit. ¶ Lonſequẽter que . S. ij. ritur vtꝝ ſit ↄueniẽtioꝛ foꝛma noſtra q; foꝛma grecoꝝ.que eſt.baptiʒet᷑ ſeruꝰxp̃i in nomĩe pa.⁊ fi.⁊.ſpũſſancti.Que⸗ ritur vtrum hec foꝛma ſit bona.⁊ vtrũ ea poſſet baptiʒari in eccłia romana. E ſic:videt᷑. cum foꝛma illa tradita ẽ a ſanctis ↄgregatis in concilijs in quibo oꝛdinata credũtur eſſe inſpirata a ſpũſancto.¶ Item cuʒ dicit᷑ baptiʒet᷑ ⁊c.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ baptiʒet᷑:indifferẽter põt intelligi oꝑatõ deiet miſtri cum alijs que requirũt᷑.igit᷑ vt videt᷑ ſufficiẽtiꝰexpꝛi mũtur que requirũtur ꝙᷓ in foꝛma qua vtit᷑ romana eccle⸗ aLonttd ii Epe Vnus dñs:vna fides:vnum ba ptiſma.igitur ſi illa foꝛma eſt recta ⁊ bona:nr̃a nõ ẽ hmõi Si diceret᷑ ꝙ illa foꝛma ẽ ſubſtãtialiter eadẽ cum noſtꝛa Contra.nõ eſt eadẽ q;tum ad foꝛinã ſenſibilẽ neq; qᷓtuʒ ad foꝛmam intelligibileʒ. Aliũ em̃ intellectũ habet baptiʒet᷑ ſeruus xpᷣi:qꝙᷓ baptiʒo te.¶ Item iſtud ſacramẽtũ ꝓpꝛie di⸗ ſtinctiuũ eſt.ipᷣo em̃ fideles diſtinguant᷑ ab infidelibo.Vn⸗ de maxime ↄuenit huic ſacꝛamẽto foꝛma diſtinctũ expᷣmẽs actum reſpectu baptiʒantis ⁊ reſpectu baptiʒati. Sed cũ dicit᷑ baptiʒet᷑ ſeruꝰxpᷣi.nõ diſtinguit᷑ vt eſt baptiʒatis ne⸗ qʒ vt eſt baptiʒati: igitur vt videt᷑ nõ eſt foꝛma ↄueniens. cum em̃ dicitur baptiʒet᷑:nõ determĩatur a quo. ſilꝛ hoc ꝙ dico ſeruꝰ:eſt terminꝰↄmunis indetermĩatam habẽs ſup⸗ poſitionem.¶ Si diceret᷑ ꝙ ex actu exercito mediantibus ꝑſonis talibo ſcʒ baptiʒz ante ⁊ baptiʒato determinant᷑ ꝑſo ne:⁊ ita actus ipᷣe determĩat᷑.Contra.in ſacramẽto diſcre tionis debet foꝛma diſtinguere ꝑſonas ⁊ actum:⁊ nõ actꝰ ꝑꝓſonas:aliter nõ habet diſcretõeʒ a ſe ⁊ eſſentialiter:ſed ꝑ accidens ⁊ ab alio.q¶ Pꝛet.illa foꝛma nihil factum expᷣmi tur: ſed ſolum fieri optatur vel poſtulatur. ꝓpterea mĩme ↄuenit ſacramento baptiſmi quod eſt ſacramentũ fidei.de cuius effectu certificat fides foꝛma debita cum ĩmerſione pꝛolata ð videndam pᷣeminentiam foꝛmarum greco⸗ rum ⁊ latinoꝛum:opoꝛtet videre differentiaʒ ⁊ dicere cau ſam inter illam ⁊ hanc. Sciendũ ergo ꝙ foꝛma hec ab il⸗ la diſtinguitur in tribus. Pꝛimũ in expꝛeſſione ꝑſone ba⸗ ptiʒ andi quia nos determiamꝰeius ꝑſonã ſub ratõne ſcðe ꝓſone.videlicet vt ad queʒ dirigit᷑ ſermo:ipᷣi vᷣo boc deter⸗ minant in tercia dicentes baptiʒet᷑ ſeruus xpᷣi. Sca dif⸗ ferentia eſt in expꝛeſſione baptiʒ antis.i Qam in foꝛma no/ ſtra baptiʒans expꝛimitur in pꝛima perſona determinan⸗ do ſe. In foꝛma veꝛo grecoꝛum non determinatur.ſed ſim⸗ pliciter et indiſtincte dicitur baptiʒetur ſeruus chꝛiſti: nõ a me nec a te. Tercia differentia eſt. qui nos vtimur ver/ bo indicatiuo:ipᷣi ᷣo vtunt᷑ alio modo vtpote optatiuo vł non pi .V h tcrönere, kiabapti aacan 8 Amechia⸗ npimoen 3 nabehtin N accepithi rü: a aliserd ſtionennn er 33 Non N deztpodi nirpgn marumn, ſan ubꝛoſuit h batcüboht ntbaptiinn bcanſane lotafint en ſa nereſſtn 19 0aa 1 Hui. teon ne ncti.Que⸗ Abaptihon. Atraditnie Atacredine aptizet i⸗ opnts de Kain en non cccle pnom bu höibmoj In noſtra ätnzad tbapdiet füwredi NAw. Vn ctüeppnis au. Qrci priälenr nentn⸗ ho. ſchbe n babist⸗ nediant rninaiß mao din⸗ n.r ns lirnſeo- wmapm crea mine fidei. ſmerſione un greo dicere can becabb⸗ egloneh⸗ ratöne ſc⸗ botatn B Serun ſomt ttemimn rſin eteihid nim ſe⸗ minft ¶ Nueſtio depcatiuo.Ratõ aũt buiꝰdiuerſitatis ẽ indetermĩatõ ſeri pture.qꝛ in foꝛma baptizãdi ſcriptura erpᷣmit tres perſo⸗ nas diſtincte 2 oꝛdinate.ſcʒ ꝑſonã baptiʒãtis vel baptiʒa ti vel actũ.nõ ſic determĩate expᷣmit ſ̊ inuit expᷣmendũ di⸗ cens.baptiʒãtes eos ⁊c. ꝓpterea patres ⁊ doctoꝛes ſequẽ⸗ tes ſm diuerſas ↄſideraioes foꝛmas diuerſas inſtituerũt Breci vᷣo in expᷣmendo actũ baptizandi intelligere potue⸗ runt ꝙ hoc fieret ad maioꝛẽ euidẽtiã ſignificatõis.⁊ ideo cum actus exercitꝰſatis expᷣmat actũ qui fit ex ꝑte noſira: voluerunt in verbo baptiʒ andi expᷣmere actũ qui fit ex ꝑ⸗ te dei. 1 qꝛ ille nõ eſt a nobis nec a noſtra prate.ſ̊ ab inui⸗ ſibili oꝑatoꝛe:ideo actum illum expᷣmũt in tercia ꝑſona ⁊? ſub modo depcatõnis vel optatõnis.Et qm̃ qui baptiʒat᷑ frequẽter caret intellectu:ideo nõ ad ipᷣm dirigũt pmonez ſed in tercia ꝑſona cũ expmũt.volẽtes ꝑ hoc etiã vitare er roꝛem ⁊ ſciſma qdð fuit ĩ pᷣmitiua eccłia.cui obuiabat apłs dicẽs ſe nõ baptiʒaſſe:nec in noĩe ſuo aliquẽ baptiʒatũ eẽ. ideo dicũt baptiʒet᷑ ſeruꝰxp̃i ſeʒ ab eo qin baptiʒat inte/ rius. latini aũt ↄſiderauerũt intellererũt ꝙ verbũ bapti zandi expᷣmit᷑ in foꝛma ad determĩatõeʒ intentõnis.⁊ qm intentõ meliꝰexpᷣmit᷑ ꝑ verbũ indicatiuũ ⁊ diſtinctiꝰꝑ pri mam ⁊ ſcdᷣam ꝑſonaʒ que ſunt certe ⁊ p̃ᷣſentes.2⸗ demõſtra te ne intentõ euaget᷑:ideo vtunt᷑ hac foꝛma. ego baptiʒo te Et iteruʒ quia indubitãter verũ eſt hominẽ baptiz ari ſub foꝛma verboꝝ pᷣcripta.ad maioꝛẽ certitudinẽ fidei expri⸗ mendam verbo indicatiui modi qui certioꝛis ⁊ plenioris eſt erxpꝛeſſionis: ⁊ ꝑſonis determĩatis. pꝛima ſcʒ ⁊ ſcða vo luerunt? debuerũt vti.Et quia rectiꝰ ↄſiderauerũt: ꝓpter boc em̃ pᷣncipaliter actꝰ baptiʒandi expꝛimit᷑.ideo foꝛmaʒ tenemus magis laudabilẽ. Rurſus quia foꝛma iſia inſti⸗ tuta fuit a dno. dñs em̃ dans foꝛmã baptizʒ andi inſinua⸗ uit actũ baptiʒandi debere erpmi actiue ⁊ nõ paſſiue. di⸗ cens baptizantes eos:omnis baptiʒans debet his verbis vti ſicut dñs inſtituit. Pꝛet. baptiʒãtes vicẽ dñi gerunt ĩ hac ꝑte ⁊ in eiꝰ ꝑſona baptiʒãt.ſ̊ ↄſtat ꝙ dñs ipᷣe ſi bapti⸗ ʒaret hac foꝛma vteret᷑ qua nos vtimur: ⁊ ꝓpteꝛ hoc ſoꝛma iſa recta 2 certa eſt. ⁊ indubitãter credit᷑ ꝙ ab oꝛe dñi peꝛ aplos ad romanã eccliaz fuerit deriuata. que ſemꝑ xpᷣi in ſtituta ſine erroꝛis fermẽto puamt.quapꝛopter hec foꝛma indubitãter tenet᷑:a illa tanqᷓ; incerta mĩme aꝓpꝛobat᷑:licʒ nõ oĩno careat ratõne. Atrũ aũt qui illa foꝛma baptiʒ an tur pꝛo baptiʒatis ſint babendi: dici poteſt ꝙ non eſt vſq; quaq;ʒ certũ.pᷣ in dubijs ſecurioꝛ pars eſi eligenda: ⁊ ideo ſanum ↄſilium eſt ꝙ ſub conditõne rebaptiʒent. hoc tamẽ pꝛo certo habendũ eſt ꝙ illa foꝛma quã tenemꝰ.nõſolũ hu mano modo ſ diuino illi pfert᷑.ad quod veritas ⁊ ſinceri⸗ tas ⁊ auctoꝛitas romane eccłie pᷣbet efficax ⁊ irrefragabi le argumentũ.Ex dictis ptz ꝙ foꝛma grecoꝝ nõ eſt eadem cum foꝛma latinoꝝ.neqʒ qtum ad foꝛmã ſenſibilẽ neq; qᷓ⸗ tum ad intelligibilẽ. vnde nõ illa foꝛma debet baptiſmꝰce⸗ lebꝛari.⁊ vt dicunt quidã baptiʒati illa foꝛma rebaptiʒãt in foꝛma romane eccłie.¶ Ad hoc qð obijcitur. ꝙ fuit in⸗ ſtituta a ſanctis.bene ↄcedo.ſ̊ ea que inſtituta ſunt huma no arbitrio reuocari pñt.Eodẽ mõ dicendũ ꝙ romana ec cleſia que eſt caput eccłiaꝝ ĩmo ipᷣa eccłia:inſtituẽdo aliã illam ex ↄſequenti reuocauit. vnde appꝛobãda nõ ẽ.⸗ Ad illud qð obijcit. ꝙ videt᷑ ſufficiẽtiꝰ expmere actũ baptiſmi qᷓ foꝛma noſtra.dicẽdũ ꝙ hoc nõ eſt verũ.qꝛ ibi neq; deter minat᷑ actꝰ ſiue oꝑatio diuina neqʒ hũana diſcrete dico ꝙ requirit᷑ in fſoꝛma buiꝰſacramẽti.exquo em̃ ĩ hoc ſacramẽ⸗ to expᷣ nit᷑ actvt baptiʒãs illud efficere intendat.ſicut ne⸗ ceſſario iſte vel ile baptiʒat: ſic debet expꝛimi iſte vel ille baptizans. us iſtius vel illius. Membꝛu quartuʒ . Equitur inquirere de imerſione. Circa quã hec querũtur. Pꝛimo queritur quãtũ opoꝛ⸗ teat de coꝛpoꝛe imergi vel perfundi.vtrũ to⸗ / tum vel partem. Secundo de numero imer⸗ ſionum ſcʒ quotiens debeat ĩmergi.Tercio de neceſſitate numeri imerſionum. Quarto de maioꝛi congruitate nũe⸗ ri. Quinto de ↄꝑatõe ĩmerſionis ad effectũ baptiſmi. Sex to de com atõne imerſionis ad virtutem ſacramẽt. rticulus pꝛimꝰ Irca pᷣmũ querit᷑ ſi neceſſe ſit illũ qui debet ba ptiʒari ĩmergi vel nõ.Item ſi ĩmergat᷑ vtꝝ ne⸗ a pars imergatur. et ſi hoc queritur que. ñſio. ꝙ baptiſmus ſolet duobo modis fieri. vel per ĩmerſionem vel ꝑ aſperſ ionẽ. ſiue ꝑ infuſionẽ pelui vel cypho.Vñ non eſt neceſſe ꝙ ſemꝑ ꝑuuli ĩimergantuꝛ.¶¶ Ad hoc ꝙ eſt argu mentũ ꝙ aptłi baptiʒantes plura milia hominũ in vna die ſieut habet᷑.iij. act. omnes nõ poterãt ĩ aqua mergere.Eñ dicendũ ꝙ ſi vel ꝓpter debilitatẽ ſacerdotis vt ſi eſſet ebi⸗ lis manibo ꝙ nõ poſſet puerũ mergere:vel ꝓpter modicita tem aque.vel qꝛ ↄſuetudo ẽ patrie: aſpergat᷑ aqua vel ꝑfũ dantur ſuſſicit. Iteʒ in aliquo caſu nõ poſſet ꝑuulꝰ imergi vt qñ ſemi nati ſũt. nec si pariẽs pᷣ nimia debilitate pue⸗ rum totalit emittẽ.a inſtat hoꝛa moꝛtis.xvel qñ ſolũ emit⸗ titur caput:in tali caſu neceſſe ẽ vt exeꝛceat᷑ baptiſmoaſpeꝛ ſione vel ꝑfuſione aque. Pꝛet.ſi aqua eẽt tã modica ꝙ nõ poſſet ꝑuulꝰtotaliter ĩmergi.Elel ſi ex nimia debilitate ꝑ⸗ uulꝰabſq; ꝑiculo moꝛtis nõ poſſet ſuſtineꝛe ꝙ totalit ĩmeꝛ geret᷑:vel aliquo caſu neceſſario ↄtingente:ſufficẽt ꝙ pars pncipalioꝛ caput cũ pectoꝛe ĩmergeret᷑ vel caput im̃ vel fa⸗ cies vt dicunt quidã. ⁊ hoc dico vrgente neceſſitate. In ſa⸗ cramentis aũt neceſſitatis ampla eſt diuina miſeꝛicoꝛdia iuxta qð neceſſitas requirit facta acceptans. rticulus ſecũdus Einde querit᷑ quotiẽs debʒ baptiʒandꝰ imergi ſcʒ vtꝝ ſemel vel ter. at᷑ ter:videt᷑.de ↄſe.di. AMiij. Ex canonibo aploꝝ. Si gs pᷣſbiter vel epᷣus no trinã merſionẽ vniꝰmiſterij celebꝛat b̊ ſemel ĩmergat in baptiſinate qdð dari a quibuſdã iubet᷑ in moꝛte dñi.i.in ĩ⸗ uocatõne moꝛtis dñi:deponat᷑.¶ Stem hiero.ſuꝑ epłam ad Philp. vt ibidem habet᷑ eodem mõ in patrẽ ⁊ filiuʒ et ſpm̃ſanctũ baptiʒamur? ter mergimur:vt trinitatis appa reat vnũ ſacramẽtũ. Itẽ pelagiꝰibidẽ.Euãgelicũ pᷣceptũ nos amonet in noiĩe trinitatis trina ĩmerſione ſcẽm baptiſ⸗ ma vnicuiq; dare. ¶ Item gꝛeg. hiero. ambꝛo. dama.hugo de ſctᷣo victoꝛe:aſſignãt ratoeʒ ĩmerſionis triplicis.ex quo inſinuãt trinã debere fieri. Contra.videt᷑ ꝙ tiñ vna debe at eſſe ĩmerſio.eo ꝙ vnũ ſit baptiſma.¶j Pꝛet.baptiſmce⸗ lebꝛat᷑ in memoꝛia moꝛtis xp̃i que vna eſt.ꝗ debet fieri niſi vna imerſio. ¶ Item vt dicit męr̃ in ſenten. baptiſmꝰeſt tĩ⸗ ctio coꝛꝑis exterioꝛ ſub foꝛma verboꝝ pᷣſcripta.ſᷣ in vnica merſione eſt tinctio coꝛꝑis:ergo ⁊c̃.¶ Item idem videtur ex diffinitõe aug.que eſt:baptiſmꝰ eſt tinctio in aqua ver⸗ bo vite ſanctificata.ĩmo ex bis ratõnibo videt᷑ ꝙ ter ĩmer⸗ gere eſt trinũ facere baptiſmuʒ. quia elaickaen eſt baptiſinꝰ:in alia ſilꝛ eſi:in teꝛcia ſiłꝛ.¶ Rñſio.ſicut deter minat mg' in ſenten.⁊ vt patet ex verbis ſanctoꝝ.⁊ vnica ĩmerſio ſufficit ad veritatem ſacramenti:⁊ trina cõgruit. AUngde ꝓpter cauſas diuerſas in diuerſi is eccleſijs inoleuit diuerſa conſuetudo mergendi ſemel vel ter. Unde dæ cõſe. diſ.iiij. ex tholetano concilio.ꝓpter vitandũ ſciſmatis ſcã⸗ dalum. vel heretici dognatis vſum:ſimplam teneamꝰ ba⸗ ptiſmatis merſionem. Ende canones determinãtes nuine rum merſionũ.diuerſas cauſas ⁊ ↄſuetudines eccleſiarum attendũt.Et gꝛeg.de trina ĩmerſione baptiſmi.nihil veriꝰ rñderi põt.qᷓ quod ip̃i ſenſiſtis.quia in vna fide nihil effi cit eccleſie ↄſuetudo diuerſa.quia in tribo ſubſiſſẽtijs vna ſubſtantia eſt:repᷣhenſibile eſſe nullatenꝰpõt infantẽ in ba ptiſmo. vel ter vel ſemel ĩmergere. quia in tribo ĩmerſioni bus ꝑſonarum trinitas. ⁊ in vna poteſi diuinitatis ſigna ri ſingularitas. VUnde dicendum ꝙ ſm conſuetudinem ec cleſie romane trina debet eſſe ĩmerſio.Qñq; tamẽ ⁊ in ali qua eccłia ꝓpter hereſim vitandã.quia ſcʒ heretici ĩmergã do teꝛ dogmatiz abãt heꝛeſim: vnicã fecer̃t imeꝛſionẽ.q¶qAd illud qð obijcit. ꝙ vnũ eſt baptiſma ⁊c̃.dicenduʒ.ꝙ etli ſit — A 2 ceſſe eſt ꝑuulum totaliter ĩmergi vel ſufficiat vnũ baptiſma:nihilominꝰ ꝓpt᷑ multipler eiꝰmiſticũ ⁊ mul tiplex moꝛale de quibo infra dicet᷑:ↄuenit multiplici ĩmer ſione exerceri.q¶ Ad aliud dicenduz.ꝙ nõ ſolũ celebꝛat᷑ in memoꝛiã moꝛtis xp̃i.nec ſolum ꝓpter hoc vt infra patebit: pter quod illa ratõ nullaẽ.q¶ ¶d aliud qð obijcit᷑.ꝙ ba⸗ ptiſmus eſt tinctõ ⁊c. Qicendũ ꝙ deſcriptões hinõi dicũt eſſe ſiue ſubſtantiã baptiſmi:nõ modũ vſus.Ungde ſiue ſit imer ſſio vnica ſiue trina baptiſmꝰeſt:dqdũmodo ↄcurrũt alia que requirũt᷑ ſcʒ foꝛma verboꝝ a dño pᷣſcripta cum mate⸗ ria debita ⁊ actus ⁊ intẽtio.¶ Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ ſi ba⸗ ptiſmꝰeſt tinctõ ⁊c.igit᷑ ⁊ intingeꝛe ter:ter baptiʒare ẽ.Re ſponſio ꝙ nõ ſequit᷑.quia ad baptiſmũ nõ ſufficit tinctõ ſi ue ĩmerſio:ſ̊ intẽtio cũ pᷣſcripta foꝛma verboꝝ⁊ alijs pᷣᷣa⸗ ctis.q Ad hoc qð obijcit᷑ ꝑ canonẽ de ↄſe.di.iij. Si pᷣſbi⸗ ter vel epᷣus nõ trinã merſionẽ vniꝰ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ nõ infli⸗ gitur tali pena dpoſitõis qꝛ nõ baptizat vnica imerſione ſed quia foꝛmã ↄmunẽ ⁊ ↄſuetudinẽ non tenet.quia bapti⸗ ʒat in moꝛte dñi ⁊ nõ in foꝛma inſtituta a dño ⁊ vſitata ab eccleſia.Ande nõ tenendo foꝛmã ꝑuulos ſeducit. Pꝛetea nõ tenet ↄſuetudinẽ eccłie romane que trinã exercet ĩmer ſionem. Aliud em̃ eſt ſemel ĩmergi ſub iſta foꝛma verboꝛũ baptiʒo te in moꝛte dñi quod hic non intendit᷑:aliud eſt in nomine trinitatis vniea immerſione quod in eccleſijs qui⸗ buſdam ꝑmittitur. rticulus tercius Einde querit᷑ de neceſſitate numeri ĩmerſionũ. querit᷑ ſi neceſſario requirit᷑ vnꝰmodoꝝ pᷣdi⸗ ctoꝛum. vnde querit᷑. Si quis ĩmergat᷑ bis vel quater vtrũ ſit baptiʒatꝰ vel nõ.Et videt᷑ ꝙ nõ: quia cum tinctio ſit de ſubſiatia baptiſmi ſicut ⁊ foꝛma: ꝙ ſicut non eſt baptiſmꝰ niſi obſeruata foꝛma verboꝝ ⁊ vnica:ſimilit᷑ non erit baptiſmꝰ niſi modo obſeruato mergendi ſiue foꝛ ma. vt ſcʒ ſemel vel ter fiat: ſᷣm foꝛmã ⁊ modũu oꝛdinatũ ab eccleſia.¶ Item ſi baptiʒaret᷑ bina imerſione vel quater⸗ na.eadem ratõne videtur ꝙ quina vel ſea in⸗ finitis modis ĩmergendi fieri poſſet.¶ Rñdent aliqui q; bina imerſione non baptizant᷑: quia numerꝰ binarius eſt infauſtus. vnde dicunt ꝙ ſi vnica ĩmerſio fiat vel trina cũ alijs que requirũtur verus eſt baptiſmꝰ. Si bina nõ:quia numerus iſte eſt infauſtus. ꝙ ſit numerus infauſlus habe tur ex canone.Sed hec cauſa nulla videt᷑.quia ſicut bina⸗ rius dicit᷑ numerꝰ infauſtus:quia recedit pᷣmo ab vnitate vnde ſignificat receſſum a pᷣma vnitate.i.deo. ſilꝛ põt dici fauſtus:qꝛ eſt ꝓxime accedẽs ad vnitateʒ.vnde binariꝰeſt numerꝰpceptoꝝ caritatis quibo maxime apꝛopinquatur do. Sicut igit᷑ binariꝰquia eſi numerꝰinſauſtꝰ.facit q; bi⸗ naria imeꝛſio nõ facit baptizʒari:ſilꝛ ⁊ quia eſt fauſtoſaciet trariũ. pter qð videt᷑ mihi hanc cauſaʒ nulliꝰeſſe neceſ⸗ ſitatis. ꝓpter qð dici põt.ꝙ cũ ĩ merſione requirit᷑ pꝛola⸗ tio ſoꝛme verboꝝ facta modica interpolatõe vel nulla. ſi⸗ militer ↄſequẽtes debẽt eſſe imerſiones 7 ſine i nterpolatõ⸗ ne. VUnde cũ ĩmerſiones debeãt rñderi pꝛolatõni verboꝛũ. conſtat cũ veꝛba debeãt modica vel nulla interpolatõne ſi⸗ ue pauſatõne ꝓferri:nõ poſſet qᷓ plures eſſe ĩmerſiones vt ſcʒ.x.vel.xij.quia ſi verba foꝛme p̃ſcripte ita diu ꝓnũcia⸗ rentur: fieret ꝓnũciatio talis vox non articulata. Dicen⸗ dum eſt igitur ꝙ ſiue trina imerſione ſiue bina ſiue quateꝛ na vel quina fiat:alijs obſeruatis. vt intentione recta:foꝛ/ ma verboꝛum pꝛeſcripta pꝛonũciata in debita articulatio ne baptiſmꝰ eſt. peccarent tamẽ grauiter ſic baptiz antes. ¶ Ad bhoc quod obijcitur. ꝙ; cum intinctio ſit de ſubſtãtia ſacramenti ſicut foꝛma ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ nõ eſt ſimile:quia vnica eſt foꝛma verboꝝ p̃ſcripta: nõ ſimiliter vnica imer⸗ ſio tm̃ vel trina tm̃. Unde ĩmerlſio eſt de ſubſtantia:nõ aũt pꝛeciſe in numero tali vel in tali. rticulus quartus Eine querit᷑ demaioꝛi ↄgrintate numeri ĩmeꝛ ionũ ſic.cũ numerꝰtalis vel talis imerſionum ſit de neceſſitate baptiſmi pꝛeciſe.quare ma gis inſtituit ecclia debere exerceri trina ĩmerſione qᷓ; vni⸗ ca vel bina vel aliquo alio ood Rnn⸗ ꝙ imerſio tri⸗ na maxime ↄſona eſt effectui baptiſmi.⁊ inqtum eius ef⸗ ctus eſt in ſignificando ⁊ purgando. Vnde qꝛ quãtũ ad id quod ↄcernit miſticũ ⁊ quãtũ ad id quod gratuituʒ maxi⸗ me expmit᷑ efficacia eiꝰin trina ĩmerſione: magis tenet ec⸗ cleſia hunc modũ q; aliũ.quãtũ aũt ad efficacià in figurã⸗ do congruit.vnde Dama.Typus moꝛtis xp̃i ẽ baptiſmꝰ. per tres em̃ imerſiones tres dies dñice ſepulture expᷣmun tur.Et de conſe.di.iiij.augu.omelia.ij.Poſtq credere ꝓ⸗ miſiſtis:tercio capita veſtra in fonte ſacro ĩmerſimus.qui oꝛdo baptiſmatis duplici miſterij ſignificatõne celebꝛatur Recte em̃ tercio merſi eſtis:qui accepiſtis baptiſmũ in no mine ihu xpᷣi.qui tercia die reſurrexit a moꝛtuis.Illa em tercio repetita dimerſio.ty pum dñice expᷣmit ſepulture.ꝑ quã rpᷣo ſepulti eſtis in baptiſmo.⁊ cum rpᷣo reſurrerxiſtis in fide.vt peccatis abluti in ſanctitate virtutũ xpᷣm imitan do. IJtem Gꝛeg. tercia ĩmerſio eſt ſignificatiua miſterij tri⸗ nitatis quãtũ ad efficacià ĩ gratificãdo ↄuenit.vñ Hieꝛo. trina iĩmerſio.eſt cogitatõis.locutõis.operatõniſq; mũda tio:vel triplicis concupiſcentie. Hec autem tam q;tum ad pꝛimam partem eſt in adultis.qui peccant cogitatõne.lo⸗ cutione operatõne.qᷓ;ẽtum ad ſcdᷣam in paruulis ⁊ adultis in quibus viget concupiſcentia triplex.quibus datur vir⸗ tus in baptiſmo ad vitandum triplex peccatum. Itẽ Am⸗ bꝛo.li.de ſacramentis. Interrogatꝰes.credis in deũ patrẽ omnipotẽtem ⁊ dixiſti credo.⁊ merſus es: vnde ſepultꝰ es peccato. Interrogatus iterum. credis in dñm ihᷣm xp̃ᷣm ⁊ crucem eius:⁊ diriſti credo:iterum meꝛſus es:⁊ ſic xpᷣo cõ ſepultus.Qui enim cum rpᷣo ſepelitur:cum xpᷣo reſurget. Interrogatus es iterum. credis in ſpmſanctum. dixiſti. credo:merſus es tercio:vt multiplicem culpam multiplex ſpũſſancti gratia in trina confeſſione abſolueret. Hec at aſſignatio conuenit ⁊ paruulis ⁊ adultis.qtum ad duo p ma mẽbꝛa.q́ẽtum ad tercium adultis:qui multiplici pecca to purgant᷑ in baptiſmo. Poteſt etiã dici ꝙ trina fit ĩmer ſio ꝓpter adeptõnem trium virtutum theologicaruʒ.ſcili⸗ cet fidei ſpei ⁊ caritatis. rticulus quintus Einge querit᷑ de imerſione in comꝑatõe ad ef⸗ fectum baptiſmi ſic. Querit᷑ ſi paruulus pᷣma Ay imerſione facta ſtatim decedat. vtrum dicẽdus aptiʒatus? O non videtur: cum nõ ſit baptiſinus ni⸗ ſi inuocatõne trinitatis. Item ſi hoc:ſuꝑflueret ſcða ⁊ ter⸗ cia ĩmerſio.q¶ Item queritur. ſi imerſi ione pꝛima oĩa ver⸗ ba pꝛoferant᷑.vtrum due merſiones ſequẽtes ſunt de ſub⸗ ſtantia baptiſmi. 4 Item ſi in ſcdᷣa ĩmerſione omnia ver⸗ ba pꝛoferatur vtrum alie eſſent de ſubſiantia ſacramenti. pꝛimũ dicendũ eſt. ꝙ in neceſſitate tali baptiʒatꝰẽ. upplente ſummi ſacerdotis gratia quod ex alia parte de⸗ ficit:quia neſcit tarda molim ina ſpũſſancti gratia. ꝛet. poteſt dici.ꝙ in pꝛima ĩmerſione ſuſcipit caracterem cum gratia. Indiuiſa em̃ ſunt opera trinitatis 2 ſubita. qꝛ ne⸗ ſcit tarda ⁊c. Alijs imerſionibus additis oſtenditur cara⸗ cter impꝛeſſus per trinitatis confeſſionem.4. Ad aliud di cendum ꝙ vt tactum eſt in illa imerſione in qua expᷣmitur actus baptiſmi cum inuocatõne trinitatis:ſacramentum ↄfertũ confert᷑.alie ĩmerſiones oſtendunt impꝛeſſionem ca racteris ꝑ trinitatis confeſſionem. ¶ Articulus ſertus Einde querit᷑ de imerſione in comꝑatõe ad vir tutem ſacramẽti.⁊ querit᷑ quãdo aqua incipit eſſe ſacramẽtũ:⁊ qñ deſinit eſſe ſacramẽtũ:⁊ ꝙ;⸗ diu durat virtꝰpurgatiua in aqua. vtrum ſic incipiat eſſe ſacramẽtũ cũ ĩmerſione illa ⁊ cũ illa deſinat vel poſt ĩmer ſionẽ maneat.¶ Dicendũ ꝙ licet ex ↄtactu carnis rpᷣi mũ⸗ diſſime collata eſt virtꝰregeneratina aquis:nihilominꝰqꝛ virtus illa potẽtialis eſt:⁊ requirit᷑ foꝛma ver boꝛum pre⸗ ſeripta a dno.ꝑ que virtꝰ illa reducat᷑ in actũ qñ cum actu alp tunn. aſin beat - ſoneg MMe Unerſio r, num eingeß litiedi minzmori gbrenter ſidanſtd, RN lcninn „ mecklebunnn ptiſnäinn⸗ tuis Nlaei ſepulume reſarreniſe ürpmnini namiſtenn nit n hie tönnſcgnit tam umal ogitatöne, lisz adults oogtyp ni, . Ni Ann⸗ n ipat eſepultes Bnrim aſicrpoc porcſargen umn. dirſt am molnpe eret hecein um od doo⸗ plicipera iniſrimer arʒ.ſelli atötade⸗ ulns Hina m dicedus puüſmus euſchan ten ma cid Ne ſunt deſn⸗ e onnniai ſacramen⸗ baptint liaported⸗ rona O⸗. Nerem cum ita, Ne⸗ ſturcara⸗ dalinddi erömitur amnentum ſionem ea noetoſ va mncßi. metuͦ ¶ Nueſtio exercito.accedit verbũ ad elemẽtũ fit ſacramẽtũ.⁊ cũ du rat pꝛolatõ verboꝝ pᷣſcripta cũ actu erercito eſt ſacramen⸗ tum. incipit eſſe ⁊ deſinit eſſe ſacramẽtũ quãdo incipit ⁊ xeſinit hec pꝛolatõ cum ĩmerſione. Mueſtio. xvuij. Aquo ba beat baptiſmꝰſuam viꝛtutem. DOnſequenter queri tur de vtute baptiſmi ſcʒ a quo baptiſinꝰ habeat virtutem. Et pꝛimo vtrum a cota ctu carnis xp̃ᷣi. Scðo vtrũ a paſſione vel a reſurrectõne vel ab vtroq;· ebꝛum pꝛunum Irca pꝛimũ ſic. JYoh.Cri.Qunqꝙᷓ aqua ba⸗ ptiſmi purgare pctᷣa credẽtiũñ poſſet:niſi ↄta ctu dñici coꝛꝑis ſanctificata fuiſſet. 4¶ Con⸗ tra. eſto ꝙ vxpᷣe nõ fuiſſet baptiʒatꝰꝑ hanc foꝛ mam in noie pr̃is ⁊c. Et vtute paſſionis delent᷑ culpa ⁊ pe „ na in baptiſmo ⁊ eq; repᷣmit᷑ fomes.Cuʒ em̃ moꝛs xpᷣi nue⸗ rit pena.ex ea pena quã caro xpᷣi ſuſtinuit vnita diuinitati fit remiſſio talis 1 maxima debilitatõ fomitis.ergo ſuper⸗ uacuũ eſt ponere ꝙ aqua recepit vim deliberatiuazʒ ex hoc ↄtactu vel virtutẽ deletionis culpe aut pene.4 Item que⸗ ritur quã vim babuerit aqua: ⁊ quare no potiꝰdicit᷑ hic xe aqua que fluxit de latere xp̃i cũ ſanguine.4 Item vim diei tur habuilſe ex ↄtactu carnis xp̃i ? iterũ a verbo: que diſ⸗ ferentia. 4 Itez nõne ↄtactꝰ ille potuit ſufficere ad vim re generatiuã ↄferendã · ita ꝙ nulla virtꝰ verbi adderet᷑:ſicut aqua ex vi ſibi collata mudauit Qaaman a lep abſq; ali⸗ quo addito.4 Item querit᷑ quõ verbũ ſanctificet aquam cum fiat in ꝑſonam baptiʒati.quãdo aũt aliquid benedici tur ↄuerſio fit ſuꝑ illud vt benedico te creature ſalis: ⁊ in fontibo dicitur:qui ſuper te pedibo ambulauit ⁊c̃. Item quomõ accedit verbũ ad elementũ: cum potiꝰad ꝑſonam. ¶ Item querit᷑ quare alia eleme nt ſanetificata ex ↄtactu carnis xp̃i vt aqua.¶ Rñſio dicendũ ad hoc.q; circa rem quãcũq; ↄſideranda ſunt nõſolum que ad eſſe:h que ad bene eſſe ꝑtinent. dñs em̃ qui venit ſaluare qð fue⸗ rat ꝑditum. nõſolum fecit hoc ꝑ potentiã ſed ꝑ ſapientiaʒ ſiue ꝑ potentiã oꝛdinatam. ⁊ hoc eſt quod augu.dicit. po⸗ terat quidem modus aliꝰeſſe noſire ſaluationis:ſed nullꝰ⸗ ↄuenientioꝛ. Eodem modo dicendũ. ꝙ ſi nõ fuiſſet xpᷣc ba: ptiʒatus:baberet eundẽ effectũ baptiſmꝰ. tamen vt omnia fierent m oꝛdinem: ccuit ita fieri.vnde ꝑ colligantiã car nis deſcendẽtis ꝑ libidinoſam ꝓpagationem: oinnis ani⸗ ma ↄtraxit oꝛiginalis culpe ⁊ pene imũdiciam ⁊ pena car nem aſſumpſit nõ ſic deſcendẽtem: cum aĩa ipᷣi carni ↄiun cta ⁊ ſibi qui eſt pꝛincipiũ vite.que caro nulla habuit imũ⸗ diciam.⁊ quia in aqua facienda erat regeneratõ.yvt conue niens erat fieri ſᷣm ꝓꝛietatem elementi: voluit vt ſicut ex ↄtactu carnis imũde pꝛius ↄtracta eſt imũdicia: ita ex ↄta ctu carnis ſue otraheret elementũ regeneratõnis ſcʒ aqua vim ſanctificatiuã. Item ſimiliter ꝑ cõtaetum carnis que fuit imunis a caloꝛe ↄcupiſcentie danda fuit vis expᷣſſiua fomitis. Ad verbum ergo Criſ.ꝙ nunqᷓ aqua ⁊c. Rñ⸗ ſio ꝙ exponendũ eſt.nõ poſſet ita ↄuenienter: licet ita ple⸗ ne ⁊ ita efficaciter.¶ Ad aliud dicenduʒ. ꝙ illa aqua que fluxit de latere xp̃i.ad hoc fluxit vt eſſet ſignũ ꝙ ꝑ moꝛtem xpᷣi virtutem haberet baptiſmꝰ. a ideo fluxit cum ſanguĩe. in hoc ꝙ in latere xpᷣi aꝑto.ſignum fuit ꝙ ianua ꝑadiſi erat reſerata ꝑ moꝛtem xpi.⸗ Ad aliud dicenduʒ.ꝙ pt̃as virtutis regeneratiue nõ eſt in aqua niſi cũ verbũ ſanctifi: catur.ſed ex ↄtactu carnis xpᷣi dicit᷑ collata hboc modo ꝙ ĩ⸗ telligitur de potentia ante actũ.a verbo aũt habuit poten tiam cũ actu ⁊ fuit hec potẽtia ad illã ↄpletiua.⸗! Ao alið dicendũ.ꝙ nõ eſt ſimile de mũdatõne ¶ Qaaman:cũ illa fue rit coꝛꝑalis ſcʒ lepꝛa:pctẽm aũt ſpnale.⁊ ideo licet aqua ex virtute ſibi collata diſponat ad mũdatõeʒ. pᷣter hoc ᷣm cõ nenientiã medicine requirebat᷑ ſpũale remediũ ſcʒ ſpũs 2 AAD xuiij. virtus verbi.verbũ quidẽ animã caracteriʒat.ſpiritus vi⸗ uificat.¶ Ad aliud dicendũ. ꝙ ſanctificatio aque ẽ pᷣpara toꝛia vt in fontibo.⁊ quia ſola aqua tunc eſſet ſanctificãda temonſtrat᷑ aqua.⁊ eſt alia ſanctificatio aque in actu tin⸗ ctionis:⁊ tunc nõ opoꝛtet demõſtrari aqua ſed ꝑſona que intingitur cuiꝰeſt reciꝑe ꝑ verbũ caracterẽ.ꝑ ſpiritũ graʒ in eodem ſpiritu ſanctificat᷑ aqua ꝑfecte ꝙ ſignificat᷑ in bhoc quod dicit Bama. de illo quod dicit᷑.j.Coꝛĩ.x.om̃es in moyſe baptiʒati ſunt in nube ⁊ in mari.Qebula ſimbu lum eſt ſpũs:mare vo aqua.virtꝰ etiã verbi attingit aquã in bhoc ꝙ imergat᷑ in aqua inuocato ſuꝑ aquã nomine tri⸗ nitatis. AUnde bec vox in nomine trinitats reſpicit h̊ ver⸗ bien baptizo qð eſt intingo in aqua.⁊ ſm boc ſanctificat᷑ aqua.reſpicit etiã ꝑſonam ſiue ſuppoſitum qð demonſtra⸗ tur ꝑ pꝛonomẽ ? nominat᷑ expꝛeſſe:⁊ ſic ſanctificat ꝑſonã. Ad hoc qð vltimo querit᷑ quare alia elementa non ſunt ſanctificata ex ↄtactu carnis xpᷣi. Dicendũ ꝙ nõ ſufficit cõ tactus:ſed requirit᷑ volũtas dei inſtituẽtis. Mlembꝛum ſecuůdum Einde querit᷑ vtꝑ baptiſmꝰbabeat effectum ſiue virtutẽ efficiẽdi a paſſione vel etiã a re/ ſurrectõe?⁊ videt᷑ ꝙ ab vtroq;.qꝛ vtrũq; repᷣ/ ſentat᷑ in actu baptiʒãdi. In imerſione eĩ in aqua moꝛs ſiue paſſio: in eleuatõe reſurrectõ.̊ cũ vtrũq; repᷣſentat᷑ ab vtroq; habet virtutẽ. 4l! Item leo papa.dñs ihs xpᷣe foꝛmã ante potuit inſtituere niſi ꝓpꝛie intelligi vel let ꝙ regeneratõis ſacramẽtũ ex ſua reſurrectõe gram re⸗ ciperet.¶¶ Item. j. Coꝛin. xv.ſuꝑ illud. Qui baptiʒat᷑ pro moꝛtuis.glo.i.pꝛo peccatis cũ ipa nõ dimittant᷑ ſi xpᷣe nõ reſurrexit:qᷓ baptiſmꝰ habet virtutẽ a reſurrectõe.¶ Sed tunc querit᷑ quẽ effectũ habet aut eundẽ quem a paſſione aut diuerſuʒ. Si eundẽ: ↄſtat ꝙ nõ remiſſionẽ culpe.a ſo la em̃ paſſione habet hũc effectuʒ. aliter em nõ euolaſſent baptiʒ ati inter reſurrectõeʒ ⁊ paſſionem dñi.Item minoꝛ eſſet effectus baptiſmi onte reſurrectõeʒ poſt paſſioneʒ do⸗ mini qᷓ circũciſionis tꝑe legis ꝑ quã fiebat pcti remiſſio:ſi a reſurrectõe eſſet dimiſſio culpe. Si diuerſuʒ: querit᷑ quẽ ab iſto: quẽ ab illo.¶ Si dicat᷑ ꝙ a paſſione habʒ remiſſio nem culpe. a reſurrectõne collatõeʒ gre. qð videt᷑ ꝑ illud. iiij. Ro. ¶Moꝛtuꝰ eſt ꝓpter delicta noſira ⁊ reſurrexit ꝓpter iuſtificatõeʒ noſtrã. Contra.glo.ſuꝑ eũdem textũ dicit.qꝙ vtraq;.i.moꝛs ⁊ reſurrectõ xpi delicta nr̃a tollũt:⁊ vtraq iuſtificãt. iſti effectꝰſunt ↄmũes.ꝙ/ Aod boc rñdeo ꝑ ver ba p̃dicta.glo.illiꝰ. AQDoꝛtuꝰeſt ꝓpteꝛ delicta nr̃a ⁊c.ſũt veꝛ ba mgr̃i nõ aug·ſ̊ verba aug.ſtatim ſequũt᷑ in eadem glo. hec ſcʒ moꝛs rp̃i ſola in interitũ vite veteris ſignificat.2 in ſola reſurrectõe noua vita ſignificat᷑ que a iuſtificatõe in⸗ cipit: in imoꝛtalitate ꝑficit᷑. AUnde aug.nõ ponit ibi ratõzʒ cauſe ſ ſigni.vnde aug. Haptiſmꝰhabet ratõeʒ ſigni ⁊ cau ſe ⁊ qtum ad remiſſionẽ culpe ⁊ pene.ex moꝛte xpᷣi ratõezʒ ſigni ⁊ nõ cauſe qᷓtum ad iuſtificatõeʒ ex reſ urrectõe. Re⸗ ſurrectõ em̃ xpᷣi ratõeʒ ꝓpꝛie bʒ ſigni ⁊ nõ cauſe qᷓtũ ad iu⸗ ſtificatõez:tñ qᷓ̃tũ ad id qð ſeꝗt᷑ ſcʒ imoꝛtalitas.i.ĩpaſſibi⸗ litatis:incoꝛruptõ ratõʒ hʒ cauſe ſm ꝙ dici ſolet. ꝙ reſur rectio xp̃i cauſa ẽ nr̃e reſurrectõis. Ande cuʒ aug.dixit.ꝙ; moꝛs xpi ⁊c.ſubdit.q̃ a iuſtifſicatõe incipit ⁊ ĩ imoꝛialitate ꝑficit᷑.¶ Si obijcit᷑ ꝙ adhuc remanet debitũ moꝛtalitatis poſt vt añ.Rñſio ꝙ ſic circũciſio delebat ex ꝑte aĩe debitũ carẽtie viſionis dei ene inqᷓ̃tuʒ et᷑ne.⁊ remaſit debitũ ca⸗ rẽtie tꝑalis:ita er ꝑte coꝛꝑis baptiſmꝰ deleuit debitũ moꝛ talitatis.i.paſſibilitatis eine inqᷓtũ et᷑ne.⁊ remanet debi tũ paſſibilitatis tꝑalis.Sʒ reſurrectõ generalis tollet de⸗ bitũ oĩno.⁊ ſi añ reſuꝛrectõʒ xpᷣi baptiſmꝰtollẽt pᷣdicto mõ cbitũ h̊ ſeu ↄmutaret:nõ tñ ſignificabat h̊ niſi pꝰ reſuꝛre⸗ ctionẽ xp̃i.tñ diſponebat ad reſuꝛrectõeʒ ſ̊ a remotis.ſᷣ q; reſuꝛrectõ xp̃i eſt cauſa nr̃e reſuꝛectõis.Alio mõ dedit ba ptiʒato tria ex ꝑte ſacramẽti.qꝛ eſſet huiꝰrei ſignũ ð ante nõ erat.⁊ qꝙ eſſet cauſa diſponẽs ad hoc a ꝓpinquioꝛi ⁊ vt det qᷓtũ ad aĩaz inter alias vᷣtutes maioꝛẽ ſpem ⁊ certioꝛẽ ce reſuꝛrectõe generali.inqtuʒ facit mẽbꝝ iliꝰcoꝛꝑis cuiꝰ — 7 caput iam eſt gloꝛificatũ.cũ nõ poſſit eſſe mẽbꝛuʒ paſſibile ⁊ infirmũ ſub capite gloꝛioſo.quãtũ ad coꝛpꝰ dat diſpoſi⸗ tionẽ ꝓpinquioꝛẽ ⁊ habilitatẽ ad reſurrectõeʒ generalẽ.vñ leuatõ baptiʒ ati nõ ſolũ reſpicit ad reſurrectõeʒ xpᷣi R̊ ad reſurrectoez mẽbꝛi ſcʒ eius qui eſt mẽbꝝ. „QDue io. xv. de poteſtate aptiʒandi. Equitur de poteſta J te baptiʒzãdi.Pꝛimo ꝗᷓ querit᷑ que ſit pote ſias baptiſmi quã retinuit ſibi xrpᷣe. Scðo vtꝝ dñs poſſet mĩſtro pr̃atẽ cooꝑatõistõ ferꝛe. Tercõ vtꝝ data fuit xp̃ᷣo homĩ pote ſtas dimittẽdi pcta in baptiſmo.Quarto querit᷑ incidẽter ꝓpter illud verbũ euãgelij qd dicit YJoh.Ego neſciebã eũ: quid ſcinit iohes ⁊ quid neſciuit. Membꝛũ pꝛimũ Irca pᷣmũ qrit᷑ ſic.Augu.ſuꝑ Joh̊.j.potuit dñs ptateʒ baptiſmi alicui ſᷣuo vice ſua tra⸗ dere. vt tãta eẽt vis ĩ baptiſmo pᷣui:quãta eſt . in baptiſmo dñi. ̊ noluit. Iſtud vᷣbuʒ hʒ du bitatõʒ ⁊ querit męr̃ ſentẽ.di.v.que ſit illa ptas quã dñs nõ dedit ⁊ dare potuit: Querit᷑ igit᷑. vtꝝ ſit pᷣas purgãdi a pcto.ꝙ nõ:videt᷑ ſic.Maiꝰẽ iuſtificare impiuz q; creare celũ ⁊ terrã.Sʒ ptᷣatẽ creãdi celũ ⁊ terrã nulli poſſet ↄfer⸗ re:igit᷑ ⁊c̃.creature em̃ nõ põt eſſe infinita potẽtia.i¶ Item glo.ſuꝑ illud Luc.xv.gaudiũ ẽ magnũ ⁊c.dicit.magis eſt iuſtificare im pios qᷓ iuſtos creare ⁊ ↄſeruare.qꝛ ⁊ ſi vtrũ qʒ equalis potẽtie: hoc maioꝛis gaudij ⁊ maioꝛis miſcdᷣie. ¶ IYtẽ aug.qualis ẽ ioh.talis ẽ baptiſmꝰ ioh.⁊ qualis eſt xpᷣc:talis ẽ baptiſmꝰxpᷣi. Unde qꝛ xpᷣc eſt deꝰ: baptiſmꝰ eſt diuinꝰ:igit᷑ ſolꝰdeus põt dare baptiſma diuinũ.̊ hõ non põt eſſe deus.¶¶ Itẽ dicit Dyoni.optimi ẽ optima adducẽ igit᷑ cũ oꝛdo rerũ ſit optimꝰᷣm quẽ a pᷣma cauſa fluũt crea ture vt angeli ⁊ aĩe ⁊ hoc m eſſe naturale ⁊ gratuitũ: con⸗ tra naturã optimi eſſet oꝛdinẽ illuʒ ꝑmutare:vt ſcʒ amma eiꝰpfectio eſſet ab alio ꝙᷓ imediate a teo.Sʒ vt dĩc Anß. quodlibet incõueniẽs eſt impolſibile dro:igit᷑ hoc ẽ impoſ⸗ ſibile deo. ¶ Iẽ. v. JYOoh. Oꝑa que ego facio teſtimoniũ ꝑ⸗ hibẽt de me.glo.qꝛ talia oꝑa nõ niſi a deo fieri poſſunt. et determiĩat᷑ ibi in alia glo.que ſunt hmõi oꝑa ſcʒ illumiare cecos: apꝑire aures ſurdoꝝ.⁊ oꝛa reſoluẽ mutoꝝ. Si igit hec teſtant᷑ qẽ deꝰ.ſi nulli põt ↄferre eſſe deũ:nulli põt cõ⸗ ferre ptᷣatẽ faciẽdi ſanitates coꝛꝑales:młtofoꝛtiꝰnec ſpuũa⸗ les ſiue aĩarũ.il Item oĩs actio eſt ꝑ ↄiunctõeʒ agẽtis cuz eo in quo agit.ꝑ ↄiũctionẽ dico vᷣtutis vel ſupſiãtie vel vtꝛi uſq;. in purgatõe aĩe nõ requirit᷑ quecũq; ↄiũctio.ſᷣ ꝑ inti mitatẽ quandã eo mõ quo diffuſa ẽ coꝛruptio pcti.ↄiũctio aũt ꝑ intimitatẽ eſt ſolius dei:qꝛ vt dicit aug.ſolꝰdeꝰillabi tur aĩe cũ purgatõ aĩe nõ fiat niſi ꝑ illapſuz aĩe ſolꝰ eꝰ pẽ aĩam purgare.l Itẽ videt᷑ ꝙ hec ptas nullo mõ ſit bomis quia nec capacitas.qꝛ ab optimo relegata eſi oĩs inuidia vnde viꝛtutẽ dat rebo pᷣm ſui capacitatẽ.¶Dath.xxv. dedit vnicuiq; Fm Apꝛiã virtutẽ.nulli homĩ fuit collata hec pras ſcʒ ᷣmittẽdi pcta:&̊ ſi alicuiꝰeẽt hec capacitas:fruſtra fuit ei collata.qꝛ nũqꝙᷓ; fuit adimpleta. Cõtra.ꝓpꝛiũ dei ẽ om̃i⸗ potẽtia:ſic ⁊ oĩs ſciẽtia.igit᷑ ſicut deꝰpõt dare creature ra⸗ tionali ſcʒ aĩe ſciẽtiã oĩm ſicutẽ de aĩa xp̃i: ſilʒ aĩe beate ſci ent oĩa poſtqꝙᷓ plene beatificate erũt:igit᷑ 7 om̃ipotẽtiã põt dare..l Stẽ de deſt ſũme bonꝰ.igit᷑ cũ bonũ eſi diffuſiuũ ſui ſũme debz diffundẽ ſe. Sʒ magis diffundẽt ſe ſi purgaret illũ ⁊ daret illi pratẽ purgãdi alios: ꝙ ſi ſolũ purgaret il⸗ lum. igit c. 4 Itẽ dñs ↄtulit creaturis pratẽ purgandi a peto ſicut gre ⁊ vᷣtutibo.vñ Act᷑.xv.fide puꝛificãs coꝛda eo rum.quare nõ idẽ potuit ↄferre hoibo.⸗ Itẽ actꝰ ⁊ oꝑatio nes foꝛmaxꝝ ↄueniũt ſubiectis vt qdð põt foꝛma:⁊ ↄpoſituʒ „* foꝛmà.verbigr̃a.caloꝛ calefacit:⁊ calidũ caloꝛe calefacit a ſimili videt᷑ ꝙ fides puriſicat ſiue iuſtificat.⁊ ꝙ fidelis ſilꝛ iuſtiſicare põt.ꝗ IJtẽ dñs ↄtulit creaturis coꝛꝑalibus ptᷣatẽ curãdi a moꝛbis coꝛꝑalibo.eadẽ rõne videt᷑ ꝙ potuit ſpũalibo. Itẽ plus ẽ eicere demonẽ q ſemĩatũ ꝑ ipᷣm. Cũ igit᷑ deꝰ edit ſanctis ptᷣatẽ eiciendi demones.⸗ poſſet dare ptatẽ eiciendi ſemĩata ꝑ ipos demones ſcʒ pctᷣa.hec nõ po⸗ teſt niſi ꝑ collatõeʒ gratie.¶ Itẽ tres ſunt actꝰhierarehici purgare.illumĩare.pficere.ptas aũt iſtoꝝ actuuʒ ↄceſſa eſt ſuꝑioꝛibo angelis reſpectu inferioꝝ.ſᷣ vt dicit Aug.lxxxũj q.ꝙ nihil eſt eo ↄueniẽtiꝰaĩa ratõnali:videt᷑ igit᷑ ꝙ poſſet ↄſerre aĩe ratõnali poteſtatẽ purgãdi illumĩandi.pficien⸗ di aliã aĩam:cũ ſit reꝑire oꝛdinẽ in oĩb.¶] Itẽ.j.Coꝛin.j. diuiſus eſt xpᷣc in glo.ibi recitat᷑ obiectõ quoꝛũdaʒ. hec ſcʒ potẽtia dei eſt diuina eẽntia quia nõ eſt aliud do eſſe ⁊ ali ud poſſe. Si ergo nõ potuit eis dare vt eẽnt quod ipe eſt. tñ potuit eis dare poteſtatẽ quã habet.i.ptatẽ q poſſent re mittere pcta qð ipᷣe ſolus babet.hec glo.¶ Item poſt eadẽ glo. potuit eis dare auctoꝛitatẽ baptiʒãdi quibo ↄtulit mi⸗ deris. MKneo eſt multiplex ptas baptiſmi. Vna eſt auctoꝛitatis que ſcʒ ẽ ptᷣas dimittedi pcta.que ptas eſt ab eo qui dimittit. Itẽ eſt alia pĩas ſcʒ cooꝑatõnis qua ſcʒ bomo cooꝑari dicat᷑ deo in ablutõe interioꝛi.i.in remiſſio ne pct᷑i ⁊ infuſione gr̃e:ſicut cooꝑatur homĩ in ablutõe ex⸗ terioꝛi. Itẽ alia ẽ ptas excellẽtie.qua ſiue ptate media ſiue pĩate clauiũ remitti poſſet perm qᷓtuʒ ad penã: ſicut xrpᷣe ꝑ paſſionẽ. Item eſt alia ptas inuocatõis quã ſcʒ dñs dedit his verbis in pmitiua ecclia. Haptizo te in nomine rpᷣi.⸗ poſt his:baptiʒo te in noĩe pa.⁊ fi.⁊.ſſ. Item alia eſt mini ſterij que ↄfert᷑ cũ oꝛdine ſacerdotali ⁊ ptᷣate elauiũ miſtꝛis eccleſie:vſus tamen ptᷣatis omnibo ↄcedit᷑ in neceſſitate.vt qð ſolũ ſacerdotibo ↄmittit᷑ ex officio:alijs xedit᷑ er diſpẽ ſatione neceſſitatis.Oicendũ igit᷑ ꝙ pᷣma auctoꝛitatis po⸗ teſtas ſcʒ ſolius dei eſt.nec illã põt alijs dare.ſicut nec eſſe deũ. Iſa.xliij.Ego ſuʒ qui deleo iniqtates ꝓpter me.de alia płate dicet᷑ infra. Tercia ptas excellẽtie que fuit ſoliꝰ xp̃i hec vt eſt dictũ eſt ptas qua ſine claue media remittit᷑ pec⸗ catum q;tum ad penã: qꝛ hoc fuit ꝑ virtutẽ paſſionis. bãc poteſtatẽ nõ potuit habere purꝰhomo.hãc aũt non decuit dari puro homiĩ. vnde hãc non potuit ypᷣc dare diſcipulis ſuis.Eſt tamen alia poteſtas eʒ cellẽtie quã potuit deꝰda⸗ re ſeruis ſuis.ſcʒ vt demõſtraret᷑ baptiʒatꝰin aliquo ſigno vnde glo.ſuꝑ illud.Qe quis dicat ꝙ in noĩe meo baptiʒa⸗ ti eſtis.dicit.poterat quidẽ dñs ihs baptiſmi ſui ptatẽ da re alicui vel aliquibo ſeruis ſuis.vt quẽadmodũ ꝑ virgam floꝛentẽ demõſiratꝰeſt aaron:ita ꝑ aliqð ſignũ demõſirarẽ tur excellẽtioꝛis dignitatis miſtri ⁊ diſpẽſatoꝛes miſterio⸗ rum qui ſoli baptiʒarẽt.Siłꝛ ẽ de quarta ptᷣate ſcʒ inuoca tionis qð ſila fuit ip̃ius xpᷣi.qꝛ ad inuocatõeʒ nois xp̃i ba⸗ ptiʒabat᷑.hãc potuit xpᷣc ↄtuliſſe diſcipulis.vt ad innocatõ nem noĩs petri vel ioh.baptiʒaret᷑.⁊ de hac intelligat᷑ ver bum aug.ꝙ dñs potuit ↄferre diſcipulis ptatẽ:ſᷣ no ↄtulit ſicut tangit᷑ in glo.j. Coꝛin.j.ſuꝑ illud.diuiſus ẽ xpc. Vñ dicit aug. ſuꝑ Yoh. Per hãc ptatẽ quaʒ xpᷣe ſibi retinuit ⁊ in neminẽ miſiroꝝ trãſfudit.qꝙuis ꝑ miſtros baptiʒare di gnatꝰſit.ꝑ hãc inquã ſtat vnitas eccłie q̃ ſignificat᷑ in colũ ba d qua dictũ eſt. Una ẽ colũba mea.vna eſt mr̃i ſue ele⸗ cta.Si em̃ trãſiret a dño ptᷣas ad miſtꝝ.tot baptiſte eſſent quot miſtri eẽnt⁊ iã vnitas baptiſini nõ ſtaret. Oñ igẽ cõ cedi põt ð inuocatõis ptate.q xpᷣc potuit illã ↄtuliſſe diſci pulis ſ̊ noluit.Silꝛ ẽ de pt̃ate quadam excellẽtie.de ptate auẽtis excellẽtie nõ potuit.nec h̊ nõ poſſe fuit impotẽtia ſů. potiꝰpotẽtia.¶ Ad h̊ qdð obijcit᷑.q põt dare oẽm ſcĩaʒ q̊ et om̃ipotẽtiã.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſile.aĩa em̃ nata eſt ſcire oĩa ſciẽtia aũt oim nõ eſt ꝓpꝛiũ dei.ſciẽtia em̃ oĩm ẽ ꝑs beatitu dinis quã aſſegꝗmur ex intuitu in li.vite.ſᷣm ꝙ dicit gꝛeg. NQuid eſt ꝗð nõ videt qui vidẽteʒ oĩa videt:i¶ õ eſt aut na⸗ ta aĩa poſſe oĩa.hoc autẽ ꝓpꝛiũ eſi ſoliꝰdei.¶ Ad illudqð obijcit᷑ ſũme bonꝰſũme diffundit ſe.dicẽdũ ꝙ nõ dicituꝛ ſũme bonꝰ.qꝛ ſũme ſe diffundit:hᷣ qꝛ diffundit ſe ſine ſui di minutõe.Pꝛet.diffuſio nõ debʒ eſſe tãta vt ſit in pᷣiudiciũ pratis.h̊ aũt eẽt:ſi daꝛet creatuꝛe ptatẽ ↄferẽdi gr̃aʒ.¶ Ad alið qdð obijcit᷑.q deꝰ ↄtulit creaturis poſſe curare o petis dðm ꝙ h verũ ẽ foꝛmalit᷑ nõ effectiue.gr̃a ei foꝛmalit pur⸗ ſt⸗ le dann Namn Aitun ja mai noen lniti lami gue citu fian aepiageſt tönispeſg iiintmſt m blt 0 iteneinſit n. ſunni iggriin nwiinzi ntitckine Cnünins 1eſtue tügeſ epnmnsd ecluenetc pernne, N euitſaleri emitnine Glionis, i tnon want eilatpulis tit ene⸗ igvoligno obipez aRd ühegan 1deörri omiſten⸗ geſczinun zwcisrüi todinnoeid neliguir nisnwonit nserje ſbirenmmnt boptzanedf ininu nfi ſue ele iſt eſent Giifai nlile diſe⸗ e.e prant npoteni nleiaziet eſtſciroin ps beumn dieitge⸗ eſtoutn ſo ilogs no gein rſinehin niu 6 oret ntliſt⸗ 7 ¶ Mueſtio gat a culpa a virtꝰa vicio:licut vnũ ↄtrarioꝝ infoꝛmando ſubiectũ aliqð: purgat illud a ſuo ↄtrario.nõ em̃ ↄpatiũt ſeſe in eoꝗẽ ſubiecto ↄtraria: ſicut nec lux ⁊ tenebꝛa. Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ actꝰ oꝑatões foꝛmaꝝ ↄueniũt ſubiectis ⁊ ita fidelis põt purgare ſicut ⁊2 fides. Dicẽdũ ꝙ h̊ intelli⸗ gitur vbi aliqð ↄcertũ agit in aliud mediãte ſua foꝛma ſiẽ ignis in aqua.nõ aũt eſt ̊ reꝑire niſi aliq̃ ſoꝛma agit ꝑfici endo ſuũ ſubiectũ.cũ aũt caloꝛ vel caliditas ꝑficit materiã calidi non ꝓpter h̊ verũ eſt ꝙ calidũ ꝑficit materiã calidi. 4 Ad illð qd obijcit᷑. ꝙ deꝰotulit vᷣtutẽ curãdi a moꝛbo coꝛ poꝛali creature coꝛꝑali.ſic ber bis lapidibo ⁊c̃. Dicẽdnʒ q; creature coꝛꝑales coꝛꝑalia oĩno nõ curãt.̊ ẽ. nõ oĩno hñt ratõeʒ cauſe efficiẽtis reſpectu ſanitatis coꝛpoꝝ: ̊ potius aut exercitant aut roboꝛat naturã cũ apponuũt᷑.q̃ roboꝛata moꝛbũ expellit.vt qñq; medicĩa aſſumpta attrabit ſibi bu moꝛes nociuos ꝗ ſũt in coꝛꝑe quã q̃i aut ↄriã cũ bumonbo attractis ex pellit natura vt fit ĩ laxatiuis.ꝛ ſic efficit᷑ ſani⸗ tas ĩ hoĩe.vñ medicina nõ ẽ cauſa efficiẽs ꝑ ſe:licet quodã mõ. Pꝛet. nõ eſt ſimile ꝙ ꝓonit᷑.qꝛ deꝰoꝛdinauit coꝛꝑalia iſla vt depuirẽt ncc̃itati hũane quãtũ eſt ex ꝑte coꝛꝑis:ᷣ oꝛ dinauit vt inter ipᷣm ⁊ aĩazʒ ratõnalẽ nihil eẽt meqiũ ſcʒ vt pficiẽs effectiue.¶ Ao alið qð obijcit᷑ ꝙ ſctis dat᷑ pias ex⸗ pellẽdi demões.ddm ꝙ dy abolꝰdupłꝛ pᷣſidet hom.⸗ ïtuz ad coꝛpꝰ ꝑ effectũ verxatõis coꝛꝑalis ⁊ aie ꝑ effectũ pcki. licʒ em̃ nõ pᷣſideat aĩe ꝑ eẽntiã:pᷣſidet tñ 4 oꝑatõnis eſfectũ.ex. pellũt igit᷑ ſcti demões qᷓtũ ad effeciꝰvexatõis coꝛꝑalis:nõ aũt qtũ ad effectũ pcti. ᷣ ſolꝰdñs oꝑat᷑ illã expulſionẽ ꝑ g⸗ tiam. Ad illud qð obijcit. ꝓ tres ſunt act?hierarchici c. SDicẽdũ ꝙ oẽs angeli indigẽt purgatõe ⁊ ꝑfectõe.⁊ in oĩbo exercet᷑ actꝰpurgatõis ⁊ ꝑlectõis.vel imediate a pᷣmo: vel ab angelis ĩ oꝛdinibo ↄiuctis. Iſta aũt purgatõ nõ reqrit influẽtiã gre a purgãte neq; hec ꝑfectõ:q;ꝛ hec purgatõ vel ꝑfectio nò eſt qᷓtuʒ ad culpãa vel penã.ſ̊ qᷓtũ ad efectũ cre⸗ ature ratõe qua creat᷑a eſt.i.ex nibilo.Dicendũ igit᷑ ꝙ an⸗/ gelus 2 ꝙ̃tuʒ ad intellectũ ⁊ qtuʒ ad effectũ eſt puꝛgabilis adhuc ⁊ ꝑfectibilis ⁊ purgabilis a quadã materialitate qᷓ tam ex ꝑte intellectꝰqᷓ effectꝰvltime ↄtrariantur pfectõni. Adhuc eiĩ ẽ ĩtellectꝰangelicꝰ ĩ paſſibilitate q̃dã reſpectu qͥ⸗ rundã agnoſcendoꝝ. ſicut em̃ fuit de adam ꝙ m naturaʒ eiꝰbene inſtitutã coꝛpꝰeiꝰſuit materiale ⁊ nõ ſpũale.vnde indiguit purgatõne ex ꝑte coꝛꝑis:ſiłꝛ ex ꝑte aĩe ratõnalis quia aĩa eiꝰfuit paſſibilis reſpectu ↄgnoſcẽdoꝝ. Vnde ab hac ptate infuit illi materialitas quedã qua indiguit pur⸗/ gari ꝙỹmʒ ad intellectiuã. Silꝛ dico exr hac ꝑte ꝙ intellectꝰ angelicꝰeſt in quadã poſſibilitate adbuc. a qua ineſt ei q̃ dam materialitas ⁊ imꝑfectio quoꝝ indiget purgatione. Silꝛ ex ꝑte affectꝰeſt queda imꝑfectio.licʒ em angelusnõ ſit mutabilis in culpã:tñ adhuc ẽ in angelico quãtũ ad af⸗ ſectũ quedã poſſibilitas ſiue materialitas reſpectu quoꝛũ dam pᷣmioꝝ que illi debent᷑ ex ſua mĩſtratõe.ad quã tollen dam indiget purgatõe. Poteſt igit᷑ dici.ꝙ purgatõ atten⸗ ditur ĩ amotõòe hmõi materialitatis: tam ex ꝑte intellectꝰ i ex ꝑte affectꝰ. IJllumĩatio aunt eſt qᷓtum ad vlterioꝛẽ ↄſũ⸗ mationẽ intellectꝰ:ꝑfectio qᷓtuʒ ad vlterioꝛẽ affectꝰ. Pꝛi⸗ mo em̃ tollit᷑ materialitas ex ꝑte intelleciꝰqð eſt quoddaʒ initiũ ad ↄſumatõeʒz vlterioꝛẽ que inducit᷑ actu vel oꝑe il⸗ luminatõis.Siłꝛ pᷣmo tollit᷑ qdaʒ materialitas ab affectu que ẽ quaſi initiũ quoddã ad ↄſumatõeʒ vlterioꝛẽ que ĩdu citur actu vel oꝑe ꝑfectõis.Cũ igit᷑ hec purgatõ ⁊ ꝑfectio fiant ſine influẽtia gre: nõ habet᷑ argumẽtũ ex h ꝙ aie vel homĩ poſſit vel debeat deꝰↄferre ptateʒ ↄferendi graʒ alij. Ad hoc qð obijcit᷑ de illa glo.j.Coꝛin.j.que dicit.ꝙ bec ptᷣas eſt ptas remittẽdi pcta. Dicẽdũ ꝙ cũ dicit ptateʒ re⸗ mittedi pct᷑a: intelligit᷑ de prtate inuocatõis.hoc ẽ vt ad in. uocatõeʒ noĩs petri vel alteriꝰremitterẽt᷑ pcta ĩ baptiſmo: ſicut ad inuocatõem noĩs xpᷣi.⁊ hãc potuit dare:pᷣ noluit. Vel intelligi põt de ptate efficiẽtis ꝓut eſi ſicut cauſa effi⸗ ciens caracteres qua mediãte illumiat᷑ aia.⁊ eoipo tollit quaſdã tenebꝛas que ſunt reliquie pct᷑i. ſiłꝛ ⁊ alie que ſũt pene pcti. Vnde cũ dicit᷑.habet ptatẽ remittẽdi pct̃a:intel ligitur qmʒ ad penã aliquã vel qᷓtuʒ ad culpã ſicut cauſa v. ſine qua nõ.¶j Ad illud qð dicit glo.ꝙ potuit eis dare an ctoꝛitatẽ baptiſmi quibo dedit miſteriuzʒ. intelligit᷑ ibi ſub auctoꝛitas qð patet ex glo.que ſequit᷑ que eſt.ita ꝙ ipᷣe pᷣn⸗ cipalis auctoꝛ exiſteret. aũt ptas hec de qua loquit᷑ au⸗ guſ.eſt ptẽas inuocatõnis.patet ex quadã glo.ſuꝑ illud.j. Coꝛin.j.Qe quis dicat ꝙ in noĩe meo baptiʒati eſtis.que eſt hec. Poterat quidẽ vt dictũ eſt dñs ihjs ſi voluiſſet ba⸗ ptiſmi ſui poteſtatẽ dare alicui vel aliquibo pᷣeipuis ſeruis ſuis.vt quẽadmodũ ꝑ virgã floꝛentẽ demõſtratꝰ eſt aaron ſacerdos:ita ꝑ aliqð demoſtrarent᷑ excellentioꝛis dignita⸗ tis mĩſtri ⁊ dipenſatoꝛes miĩſterioꝝ.qui ſoli baptiʒare de berent. Sed ſi hoc fieret:ipᷣoꝝ iam baptiſmꝰdiceret᷑:qᷓuis &s a dño attribuit᷑ hec glo.Eius em̃ ꝓpꝛie dicit᷑ baptiſmꝰ in cuiꝰnoĩe baptiʒat᷑.⁊ ita videt᷑ loqui de ptate inuocatio⸗ nis.eo em̃ ꝙ nomis inuocatõ innoteſcit: nõ ita auctoꝛitas 4 Ad boc videt᷑ q; aug. intelligit de prᷣate remittẽdi perᷣa. dicit em̃ ſuꝑ Joh̊.hanc ptatẽ quã xpᷣe ſolꝰretinuit ſibi ⁊ in neminẽ miſiroꝝ trã ſfudit.qᷓuis ꝑ miniſtros baptiʒare di⸗ gnatus ſit.ꝑ hãc inquã ſtat vnitas ecclie que ſignificat᷑ in colũba de qua dictũ eſt. vna eſt colũba mea.vj. Canti. Sʒ banc(dicit augu)potuit dare diſcipulis.Sʒ ptas qua ſtat vnitas ecclie eſt illa qua dimittit᷑ pctm ⁊ Gra ↄfert᷑.¶ Pꝛe te.incidẽter querit᷑. quõ vnitas ecclłie ẽ illa q̃ dimittit pec⸗ catũ ⁊ gra ↄfert᷑.¶ Pꝛet.incidẽt querit᷑ quõ vnitas ecclie ẽ a caritate ? a fide ⁊ a baptiſmo? Dicẽdũ ꝙ renera licʒ vni tas ecclie ſit a fide ⁊ caritate:nihilominꝰ ẽ a ſacramẽto ba ptiſmatis. qͥ filij ire fiũt filij regni ⁊ incoꝛꝑant᷑ xp̃o. vt.iij. ad tytũ ꝑ lauacrũ regeneratõis ⁊ renouatõis ſpũᷣſſcti quẽ effudit ĩ nos habũde ꝑ ihᷣm xpᷣm ſaluatoꝛẽ nr̃m: vt iuſtiſi⸗ cati gra ip̃iꝰperedes ſumꝰ.Et Canti.vj. dicit᷑ de hac vni⸗ tate ibi. Vna eſt colũba mea ꝑfecta mea. Elna mẽĩi ſue ele⸗ cta ⁊c.glo.mater nr̃a regeneratrix gr̃a. Gr̃a aũt regenera trix ẽ gra baptiſinalis ꝓpꝛie loquẽdo mr̃ igẽ colũbe vni. i. eccłie q̃ẽ vna gr̃a que ẽ regeneratrix.i.baptiſmalis.⁊ ſic a ptᷣate remittẽdi pcta ⁊ ↄferẽdi graʒ:ẽ vnitas eccłie.vnitas dico ↄnexionis ⁊ vinculatõis ſcʒ mẽbꝛoꝝ eccłie adinuicẽ ⁊ cũ capite.¶ Itẽ vt dic aug.ſuꝑ Joh.ðᷣbo ba ptiſmꝰↄſecrat᷑ vetrabe verbũ quid eſt aqua niſi aqua. verbũ hoc ẽ illus quo innocat᷑ illud a quo eſt regeneratõ ꝑ gram.vt cũ dicit᷑ baptiʒo te in noĩe xp̃i vel pa.⁊ filij.⁊.ſſ.a ver bo igit᷑ inuo⸗ cationis eſt effectsille effectiue: cuiꝰ cauſa ↄiũcta ẽ baptiſ⸗ mus. Iſte aũt effectꝰeſt caracter.vt em̃ alibi dictũ ẽ regene rationis ꝗᷓ eſt ꝑ gr̃am baptiſinꝰeſi ſine qua nõ.⁊ ẽ a deo vt a tota cauſa.ſ̊ oꝛnatꝰ caracteris ẽ ip̃m ſacramẽtũ cauſa ef⸗ ficiẽs ſimptꝛ.a caractere vᷣo baptiſmali ẽ vnitas eccłie ſcʒ aſſimilatõis. eo em̃ mẽbꝝ mẽbꝛo aſſimilat᷑· a ptate & inuo⸗ catõis ẽ vnitas eccłie aſſimilatõis.⁊ hoc etiã valde ↄgruit qꝛ a vᷣbo inuocatõis ẽ effectiue caracteꝛ.nõ qꝛ dicit᷑:bᷣ quia credit᷑.vñ vᷣbũ habẽs ðᷣtutẽ a fide. efficit illud a quo ẽ vni⸗ tas aſſunilatõis ſic fides. Cum em fides ẽ vnio ecclie ſiue cauſa vnionis 2 caritas differẽter tñ.qꝛ caritas ẽ cã vnita tis ↄnerxionis.fides aſſimilatõis. Caritas ei vinculũ ẽ nõ fides.Cũ igit᷑ vult aug.ꝙ xpᷣc potuit dare miſtris pfatem baptizandi ꝑ quã ſtat vnitas eccłie:hᷣ intelligit de vnitate aſſimilatõis que ẽ a vᷣbo inuocatõis vt dictũ eſt. nõ aũt de vnitate ↄnexionis que eſt ex gra. ferre miniſtro poteſtatẽ cooꝑatõnis.Qð ſic ¶ Memoꝛum ſecũdum videt᷑.quia ſuꝑ illũ locuzʒ. vidi ſpmſanctum HBnſequenter querit᷑ vtrum dñs poſſet con⸗ 6 Mrauan aug. Quid ell qð neſcie⸗ bat Johᷣ.⁊ ſoluit aug.dicens ꝙ ptateʒ baptiʒandi ſibi eſſʒ retentuꝛꝰ.qð non poteſt intelligi de poteſtate auctoꝛitatis pꝛime: bene em̃ ſciebat ꝙ illã poteſtatẽ nulli eſſet daturus nec de poteſtate miſterij: illa em dedit apłis 2 ſacerdotibo omniboĩ articulo neceſſitatis.nec de ptate excellẽtie ſeu inuocatõis quod pꝛobat᷑·quia certificatꝰ eſt ioh.de hoc ꝙ dubitabat.certificatꝰaũt eſt ſicut ipᷣe dixit. Sed qui miſit me baptizare ille mihi dixit.ſuꝑ quem videris ſpiritũ de⸗ ſcendentem 2 manentem luper eum: hic eſt qui baptiʒat. et augu. exponita petis mũdat. ergo iohᷣ.baptiſta neſcie⸗ bar ꝙ xpc eſſet retenturꝰ poteſtatem mũdandi a peccatis. Sed illã potuit dare vt dicit aug. poteſtatẽ cooꝑatõnis potuit dare homĩ. ¶ Item ſuꝑ illud Joh̊.v. Sicut pater ſuſcitat moꝛtuos ⁊ viuiſicat:ſic ⁊ filiꝰquos vult viuificat. ſicut pater vitã habet in ſemetipᷣo:ſic ⁊ filio dedit vitã ha⸗ bere ĩ ſemetipᷣo.⁊ ptatẽ dedit ei iudiciũ facere ⁊c. Aug.i. poteſtatẽ ſuſcitandi coꝛꝑa.vnde dicit.ꝑ hoc qð ⁊ filiꝰ⁊ pa ter ſunt eadẽ vita iudicat aũt ⁊ ſuſcitat coꝛꝑa.nõ pater ſed filius ſᷣm hũanitatis diſpenſatõeʒ in qua mioꝛẽ pr̃e.Que ritur igit᷑ de qua pꝛate intelligit᷑.dedit ei iudiciũ facẽ: aut ſcʒ de pfate auctoꝛitatis aut miſterij: Si de pt̃ate auctoꝛi tatis.̊ xpᷣc ſᷣm ꝙ homo habet ptatẽ ſuſcitãdi coꝛꝑa.̊ ſᷣm ꝙ homo poteſt miracula facere.q̊ eadẽ ratõe potuit ei da⸗ re potentiã creatã mũdandi aĩas.Sicut em̃ mũdare aĩas eſt ſupꝛa naturaʒ: ſic facere miracula. 4l Item res nature cadunt ſub tribo differẽtijs.quedã em̃ res eſt ſimplicit cor poꝛalis. quedã ſimpliciter ſpũalis.quedã medio modo ſe habens ſcʒ coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis.ſed in coꝛꝑalibo ſimplłꝛ vna cooꝑat᷑ deo in ꝑficiẽdo aliã:ſilłꝛ ⁊ in ſpvũalibo ſimplicit᷑. qꝛ in angelis ab vno purgat᷑ aliꝰ ⁊ ꝑficit᷑:igit᷑ ⁊ ſimiliter erit in coꝛꝑali ⁊ ſpũali ꝙ vna cooꝑabit᷑ deo in ꝑficiendo aliaʒ ⁊2 purgendo.hoc nõ põt niſi influẽtia gr̃e.igit᷑ ⁊c.⸗¶ IJtem gra eſt media inter naturã ⁊ gloꝛiã.ſed gratia cooꝑat᷑ deo reſpectu gloꝛie:igit᷑ multofoꝛtiꝰpoteſt aliqua creatura ſcʒ nobilis cooꝑari deo reſpectu gratie⁊ ita creatura poteſt cooꝑari deo ꝙᷓtum ad collatõeʒ gratie.¶ Stem in ꝓductõ ne mime ſiue infime creature.natura coopꝑatur deo.a ſimi li videtur ꝙ in ꝑfectione nobiliſſime creature ꝙ creatura poſſit cooꝑari deo. ¶ Item m ſui ꝑtem cognitiuã recipit aliquid a creatura quod eſt cooꝑans ſue ꝑfectõni.vt cum ab obiecto ſenſibili ꝑ ſuſceptõeʒ ydoli ſiue ſpeciei ꝑficitur ſenſus.⁊ ſic ↄſequẽter ꝑ maioꝛẽ abſtractõneʒ.ꝑficiũtur ſu perioꝛes potentie.vltimo abſtractione purioꝛi ſiue magis pfecta ꝑficit᷑ intellectiua.hec aũt ꝑfectõ tota eſt a deo⁊ to⸗ ta a creatura.qꝛ ab ipᷣo intellectu agente.quare nõ ſimili⸗ ter põt eſſe de affectiuna ꝙ haberet aliquid ex ꝑte aĩe.ſcili⸗ cet vin aliquã cooꝑantẽ ſue ꝑfectõni que diceret᷑ affectus agens vel aliquid hmõi:quo oꝑante eiꝰ ꝑfectõ eſſet totalit a deo ⁊ a creatura.¶l Item creatura rationalis cooꝑatur deo ꝑ illud qð eſt ꝑfectio cognitiue ſcʒ ſciẽtia cũ infoꝛmat aliquẽ in his que cognitõis ſunt.quare nõ ſimiliter cooꝑa tur deo ꝑ illud qð eſt ꝑfectio affectiue ſcʒ gr̃aʒ:ita q habẽs graʒ daret graʒ alij:ſicut habẽs ſcientiã dat ſcientiaʒ alij. Pꝛet. mgr.v.di.ſenten.potuit eis dare potentiã dimitten di peccata.nõ ipÄaʒ eandẽ qua deꝰ eſt potens:ſ̊ poten:iam creatã qua ſeruꝰpoſſet dimittere pct̃a.nõ vt auctoꝛ remiſſi onis:p̊ vt miſter.vt ſicut in miĩſterio habet exteriꝰ ſanctifi⸗ care:ita in miſteꝛio habet interiꝰmundare.ᷣ qui ſic poſſet mũdare haberet poteſtatẽ cooꝑatõnis:ergo ⁊c¶ Rñdeo ſine p̃iudicõ.q deenulli põt ↄferre ptatẽ cooꝑatõls.licet ꝗ⸗ dam dicãt ↄtrariũ.qꝛ ptᷣas cooꝑatõis dicit᷑ qua hõ cooꝑat᷑ do interioꝛi ablutione.vt ab aliqua ptate homini collata infunderet gr̃am ⁊ remitteret culpã ſimul cum deo. ita vt totũ eſſet dei ⁊ totũ homis. Qõ aũt videt᷑ mihi ꝙ talis po teſtas poſſit homini conferri:tum quia gr̃a eſt ĩmediate a co:tum qꝛ ſubiectũ gratie cũ eſt oꝛdinatũ ĩmediate adhe⸗ ret veo vt a quo influit illi quo bene ẽ 7 oꝛdinate.4: Ad pꝛi mum rñdendũ eſt. ꝙ nõ intelligit᷑ illud de pr̃ate coopatio⸗ ms nec cœ ptate mũdandi aĩas a culpa qð ſoliꝰ ci eſi:ß de ptate excellentie quã potuit habere creatura.2 de potẽtia mũdandi ratõne pene oꝛiginalis quã decuit babeꝛe creatu ram vnitã deoſcʒ humanã naturã. poſſet tñ ſi voluiſſet al⸗ teri humane creature ↄtuliſſe: ̊ nõ eſſet modꝰpuenientioꝛ ad redimendũ ꝑ xpᷣm.⸗ Et cum dicit᷑ hie eſt qui baptiʒat. ſi intelligat a culpa mũdat: hoc de xpᷣo inꝙᷓtum filius dei dicit᷑. Si vo intelligat᷑ ꝙ a pena purgat ⁊ hoc mediãte ba⸗ ptiſmo:tũc intelligit᷑ ð ptᷣate excellẽtie quã habuit xpᷣe fᷣm homo.4l! Ad aliud vᷣo dicendũ ꝙ potentia ſuſcitãdi cor poꝛa qu habuit rp̃ᷣt homo.nõ fuit ptas auctoꝛitatis rati one humane nature:nec prtᷣas miſterij: ſed ptas diſpenſa⸗/ tionis que excellẽtioꝛ eſt ptate mĩſterij⁊ infra pꝛatẽ aucto⸗ ritatis.4 Ad terciuzʒ patet rñſio ex dictis.quia in angelis nõ eſt purgatõ ⁊ ꝑfectõ vniꝰab alio ꝑ influentiã gratie.im mo eſtimo ꝙ illa purgatõ vel ꝑfectõ quã vnꝰhabet ab alio nõ eſt ꝑ influentia lucis ſpũaliter ab vno in alium que in⸗ fluxa impmitur in intellectu vel affectu angelicoꝛ ſic pur⸗ gat vel pficit. ſicut eſt de gratia que manens in anima pfi cit illam ⁊ illuminat:hᷣ in illis eſi quedam influẽtia ꝑ mo⸗ dum doctꝛine. VUnde quibuſdam nutibus reuelat ſuperioꝛ inferioꝛi qð intendit: quo purgatur materialitas intelle⸗ ctus ⁊ affectus illius.¶l Ad aliud dicendũ.ꝙ poteſtas co oꝑationis dicit᷑ dupliciter. pꝛie ſᷣm ꝙ poteſias cooꝑatio⸗ nis dicit᷑ qua creatura ſcʒ homo cooꝑatur deo inteꝛioꝛi ab lutione.vt ab aliqua poteſtate illi collata infunderet gra⸗ tiam ⁊ remitteret culpã ſimul cum deo:ita vt totũ eſſet dei totũ homĩs.⁊ de hac dictũ eſt ꝙ deus nõ põt dare eã crea⸗ ture.Alio mõ dicit᷑ ↄmũiter.ſᷣm ꝙ creatura dicit᷑ cooꝑari co.vel diſponẽdo creaturã ad hoc vt oꝑetur aliquid cui⸗ cus eſt cauſa pꝛima ? intime agens.vt gratia diſponit li berum arbitrium ad oꝑa meritoꝛia:vel imꝑando vel elici endo hmõi oꝑa vt virtutes:xel expediendo in hmõi operi bus vt dona:vel exequendo ſiue oꝑando ipᷣm opꝰ ſicut ra⸗ tionalis creatura ⁊ alijs multis modis.⁊ hec ptas coopa tionis data eſt creature ratõnali. de bmõi ptate nõ inten: dimus hic. Gratia igit᷑ nõ cooꝑat᷑ gloꝛie ita vt tota ſit gr̃e vt eſt tota dei.nõ em̃ oꝑatur vt efficiẽs ꝑ ſe:ſᷣ vt diſpoſitio ſiue foꝛma merentis ſiue eiꝰ qui meret᷑ gloꝛiã.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſiłe de oꝑatõe nature.Dicendũ ꝙ; nõ ẽ ſile.qꝛ em̃ homo eſt nobiliſſima creatura. vt ea que eſt deo ↄiun⸗ ctiſſima.neq; qᷓtuʒ ad eſſe nature neq; qᷓtum ad ꝑfectõneʒ eſſe nature ei põt cooꝑari creatuꝛa eo mõ quo ꝓpꝛie dicituꝛ cooꝑari:qꝛ ſi hoc:ꝑuertet᷑ oꝛdine diuine ꝓuidentie in reb Item pᷣiudicaret᷑ no bilitati creature nobiliſſime. ꝙ fieret debitrix ⁊ obnoxia alij qᷓ; deo ex bñficio reꝑatõis abnexie⸗ tate ſeruitutis. Item pꝛiuaret᷑ libertate voſũtatis.que tan te libertatis eſt ꝙ ſolus deus habet pr̃atem cohercẽdi illã. quã habẽt creatura ſi ſimul ab illa poſſet dari gratia ani⸗ me. ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ nõ eſt ſimile de ꝑfectõne 2 afle⸗ ctu.actus em̃ cognitiue eſt ꝑ motuʒ qui eſt ab exterioꝛi ad interius.pter qð eius ꝑfectõni cooꝑatur qð eſt extra ſcʒ creatura,ſed actꝰaffectus eſt ꝑ motum qui eſt ab interioꝛi ad exteriꝰ: ꝓpter qð eius ꝑfectõni cooꝑatur qui intra ani⸗ mam eſt ſcʒz deus. Item inter animã ⁊ deũ nihil eſt mediũ ̈tuʒ ad ptẽ affectiuã: qtuʒ ad cognitiuã eſt vtiq;. 4 ꝛet. bac queſtione querit᷑ quare affectꝰ nõ habet pꝛincipiũ na⸗ turale quo ꝑficiat᷑ gratia vel caritate: ſicut intellectꝰ quo Eficiatur ſcientia.hoc eſt querere.quare natura nõ eſt pᷣn⸗ cipium gre.Cuiꝰratio põt eſſe.ꝙ gratia ⁊ virtutes ſũt de maximis bonis. vires ſiue potentie anime de medijs ſicut dicit aug. Aihil aũt de ignobilioꝛi ſiue minꝰ bono ꝓducit in eſſe.¶ Ad illud qð querit᷑.quare nõ cooꝑatur deo.qᷓtũ ad illud qð eſt cognitiue ⁊c. Dicendũ eſt ꝙ cauſa eſt.quia hec dat᷑ doctrina ⁊ inſtructione: illa ſolũmodo infuſione. Pꝛet. affectina eſt vis que ĩmediatiſſime eſt deo ↄiuncta. vnde ⁊ ꝑfectõeʒ ſuã nõ poteſt reciꝑe niſi a deo cuiꝰactio eſt ab interioꝛi.vnde ⁊ cauſa debet eſſe ab interioꝛi que ẽ eius perfectio.⸗ Ad vltimum rñdendum eſt ſicut ſupꝛa rñſum eſt ad glo.j.Coꝛin.j.que dicit.ꝙ potuit dare ᷣuis poteſta⸗ tem dimittendi peccata. Membꝛü terciũ Onſequẽt q̃rit᷑ vtꝑ xpᷣᷣ homĩ data erat po⸗ teſtas remittẽdi pcto ĩ baptiſmo.ꝙ nõ:videt᷑ Joh.v.Sic pr̃ hʒ vitã ĩ ſemetipᷣo.glo.ĩ eo ꝙ; E filiꝰ dei eſt vita que viuificat aias.ĩ eo q ẽ filixpomis iudex. dedit ergo ei pater vitam generando vt viuificet:mittendo in carnẽ vt indicet. ꝑ verbũ.q̊.i.ꝑ filiũ dei fit aĩiaꝝ reſurrectõ.ꝑ verbũ filium dei factum in carne fit coꝛpoꝝ reſuꝛrectõ.hec glo.Ex hoc ptʒ ꝙ ſolũmodo po⸗ tuit ꝑct̃a remittẽ inqtũ filiꝰ dei ſiue deꝰ.q¶ Cõtra.ANDath. ix. AVt ſciatis qꝛ filiꝰ homĩs hbʒ ptatẽ in tra dimittẽdi pec⸗ — — — —, tui Acto zn ngi Ulein 4bali⸗ unein drſie pur⸗ ſaunmmpf hin wo. irfirmin nus iunle Poteſtn 6 coopati⸗ intenionicn ncerten otüeſſed dre ti cren⸗ citchohen liquidens ndiſponil nch elelig hnöiope ſicntra⸗ nocwoh eno inten vlaſitgfe diſpoſino Müllud diſkeg 1do Mum ecine; wuedicinr entieinne me. gfn isabin loguenn rciRili rotia oni ne zafe⸗ eriorlao lerraſc; imenoni inuraani eſtmmedii Pee Kipiün⸗ lect gpo znoeſn nesſüra cr i pdf rw ſani ſftſon. oimnn. ndacto gve eein 70 riſum poteſty jeratpo⸗ no:wice lo ico⸗ ieoge rancoſt Pihfin in ant nocſe . Ns tinfe⸗ ¶ Lueſtio cata.¶ Itẽ vnde eſt redempto::⁊ dimiſſoꝛ pcẽi. h inq tũ hõ fuit redemptoꝛ:igit᷑ vt videt᷑ inqᷓtuʒ homo fuit peccatoꝛuʒ indultoꝛ ſiue dimiſſoꝛ. VUnde habet᷑.ijj.li.ſentẽ·xix.di.ca. Inde ipᷣe vere dicit᷑. Redemptoꝛ dicit᷑ im bumanitateʒ qꝛ ſm eam ⁊ in ea ſuſcepit? impleuit illa ſacꝛamẽta que ſunt cauſa noſtre redemptõnis. MRũſio.q' ptateʒ non habuit iſtã vnde homo ſ̊ vnde deꝰ. qꝛ ſoliꝰdei eſi dimittẽ peta.rato huideſt. ¶ Qam homo nihil eſt quo ad eſſe gratie ꝑ culpam: quẽadmodũ nihil eſt ſimpłꝛ ante creatõeʒ vnde equalẽ vð⸗ tutem requirit recreatõ ⁊ creatõ.vt habet᷑ in glo. ſuꝑ illð Luc.xx.Maiꝰeſt gaudiũ ĩ celis ⁊c.que dicit.videt᷑ magis iuſtificare impios ꝙᷓ creare iuſtos ↄſeruare. ſi vtrũq; ẽ equalis potẽtie.q¶¶ Ad h̊ igit᷑ qð obijcit ꝗ filiꝰhomĩs babzʒ pfateʒ ⁊c. Dicendũ ꝙ h eſi vñ deꝰ. VUnde glo.ſuꝑ illud ma thei. ix. fili? bomĩs habʒ prateʒ ⁊c̃.oicit.qꝛ idẽ eſt filiꝰ ho⸗/ minis ⁊ deꝰ. VUnde dicendũ.ꝙ bõ habzʒ pt ateʒ dimittendi pcetᷣa quia deꝰ.⁊ quia ꝓpter vnitatẽ ꝑſonaleʒ coĩcant deꝰ 2 bomo ydiomata:dicit᷑ habẽ bomo ptateʒ dimittẽdi pcta. nõ tñ vnde homo:ſ̊ vnde deꝰ. 4¶ Ad aliud dicẽduʒ. ꝙ redi⸗ mere penã reſpicit.⁊ ideo ↄuenit xpᷣo vnde hõ babẽ płateʒ redimẽdi. Sed ſolus deꝰ habet ptatẽ dimittẽdi pcta. AUn⸗ de Marci.ij. Et ſciatis quia filiꝰhomĩs habʒ ptatẽ dimit- tendi peccata.glo.ſolus deꝰdimittit pctᷣa.⁊ filiꝰhomĩs ba bet pt ateʒ dimittẽdi pcta:ergo ideʒ deus ⁊ filiꝰhomĩs.ita bomo xpc ꝑ diuinitatẽ pcta dimittit:ꝑ humanitatẽ ꝓ pec⸗ catoꝛibo põt moꝛi.hec glo.Ecce ꝙ redemptõ eſt ꝑ bumani tatem. 4 Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ vnde eſt redemptoꝛ 7 di⸗ miſſoꝛ. Dicendũ ꝙ redemptoꝛ vno modo dicit᷑ ꝓpter vſuʒ ptatis.alio mõ ꝓpter effectũ pumilitatis.Redemptoꝛ ꝓut modo pᷣmo ſumit᷑ eſt dimiſſoꝛ pctoꝛũ ⁊ vnde redemptoꝛ di⸗ miſſoꝛ nõ aũt ꝓut ſumit᷑ ſcdðo mõ. Vnde.iij.li.ſenten.xix. di. c. Inde ipße vere rp̃c eſt redemptoꝛ inqᷓtuʒ eſt deꝰ ptatis initu ou militatis effectu. bꝛu quartuʒ Ego neſciebã eũ. Querit᷑ gd ioh.ſciuit ⁊ ꝗo neſcinit.dicit aug.ꝙ neſciebat qð ſibi reten⸗ urus eſſet 2 nulli traditurꝰ ptᷣatẽ baptiſmi. Sciebat aũt ꝙ dñs erat agnꝰtollens pcta mũdi:⁊ ꝙ ab eo deberet baptizari. Sʒ Hiero.videt᷑ dicẽ.ꝙ ioh̊.neſciebat ꝑ baptiſmũ xpᷣi mũdũ redimẽdũ eſſe:ſciebat tñ eũ eſſe filiũ dei ⁊ in carne natũ.⸗¶. Sʒ obijcit᷑ ↄtra hoc qð videt᷑ dicere Hieꝛo.videt᷑ em̃ ꝙ ioh̊.pꝛius cognouit mũdũ redimẽdum eſſe ꝑ baptiſmũ xp̃i.dixerat em̃ pꝛius. Ipᷣe vos ba ptiʒabit in ſpũſancto igne.vbi dat᷑ intelligi.ꝙ in baptiſmo vpᷣi cõ ferret᷑ remiſſio pctoꝝ: ⁊ ita ꝑ baptiſmũ redimerent᷑ hoĩes a pct̃is.⸗¶ Pꝛet.pꝛus dixit de eo.Ecce agnꝰ dei ⁊c. Sʒ gd aliud eſt tollẽ pcta mũdi niſi redimẽ mũdũ:̊ cognouit re cemptionẽ mũdi futurã ꝑ ipᷣm.4.! Pꝛet.non legit᷑ pꝛius ꝙ teſtificatꝰfuerit ipᷣm filiũ dei eſſe ſ̊ poſtea ſicut ha bet᷑ ĩ euã gelio ioh. in fine eĩ teſtimonij dicit᷑. Ego vidi ⁊ teſtimoniũ ꝑhibui.qꝛ hic eſt fili ci. Johᷣ.j. MPꝛet. ex ipo textu euan gelij habet᷑ ꝙ ſciebat eũ cũ vidit ſpm̃ſctm deſcẽdentẽ quaſi colũbaʒ ⁊ manẽ ſuꝑ eũ.Sʒ ꝑ quid aliud ſciebat ipᷣm niſi ꝑ deſcẽſum ſpũs in ſpẽ colũbe.n illo em̃ ſigno dicit.ꝙ bic ẽ qui baptiʒat.⸗ Pꝛet. in illo deſcẽſu q̃liter cognouit ꝙ re⸗ tenturꝰeẽt ptatẽ.⁊ nemĩ traditurꝰ:cũ nihil alind ſit ei reue latũ niſi ꝙ bic ẽ qui baptiʒat in ſpũſcto.nec ꝑ h̊ excludituꝛ quin aliꝰſit ꝗ baptiʒat in ſpũſct᷑o ſo. ꝙ triplex intelligit᷑ noticia ioh̊.d rpᷣo ſm pꝛiꝰ⁊ poſteri us. Pꝛima fuit añꝙᷓ intraret deptũ.⁊ de illa nõ fit mentõ. Sc&da fuit cũ ipe pᷣdicaret turbe.Tercia vo in aduẽtu xpᷣi ad baptiſmũ cũ facta ẽ ruelatõ voce pr̃is ⁊ deſcẽſus ſpũs ĩ ſpẽ colũbe.Cũ igit dicit. Ego neſciebã eũ.h̊ dicit᷑ rõne an terioꝛis tꝑis:qꝛ n ita plene ↄgnouit eũ ſiẽ tũc ↄgnouit.nec ita anteqᷓ; ingꝛedẽt᷑ deſtũ ſicut poſt cũ baptiʒabat ⁊ pᷣdica bat turbe. vñ Crib.cũ dicit neſciebã eũ anteriꝰ dic tpᷣs:nõ id qð ꝓpe baptiſmũ. etiã pꝛiꝰognoſceꝛet eũ in baptiſmo ſuo collaturũ gr̃azʒ.ptʒ ꝑ h̊ qʒ dicit Criſᷣ. Qualiter teſtis vignꝰfide eſſet: qualiter etiã ⁊ alios docẽt ſi ipᷣe ignoꝛaret. AVtõne pᷣdictoꝝ ꝓpteꝛ illud ᷣbũ qð dĩc Johß. d H̊ dicẽdũ pᷣm Cri rxvſ. qualiter etiã ſi neſciuerat eũ añ ſpũſſct̃i deſcẽſuʒ.⁊ ſi tũc p⸗ mo ↄgnouit:q̃liter añ tpᷣs ꝓhibebat eũ.Ego neceſſe habeo a te baptiʒ ari ⁊ tu venis ad me.Dicẽdũ eſt ꝙ̊ Fᷣm opioneʒ Hieꝛo. nõ pꝛiꝰ ↄgnouit mũdũ redimẽdũ ꝑ baptiſmũ vpᷣ qᷓtuʒ ad oẽm debitã penã ꝓ oꝛiginali ⁊ actuali:licʒ cogno ſceret ꝙ in baptiſmoxpᷣi daret᷑ gra ꝑ quam fieret remũſio pctoꝝ. Quandãa em̃ virtutẽ habʒ baptiſmꝰ a paſſione rpᷣi ⁊ illa potuit ei tũc eſſe reuelata.¶ ADo ſcom vo dici põt. ꝙ; licet pꝛiꝰ ↄgnouiſſet redemptõeʒ mũdi futurã ꝑ ipᷣm cũ di⸗ xit.Ecce agnꝰ⁊c̃.potuit tñ eſſe ꝙ nõ ↄgnoſcẽt niſi pꝛiꝰtan⸗ tam vertutẽ ſe daturũ baptiſmo.¶ Ao terciũ vᷣo dicẽdũ.q; illa teſtificatio de filio dei refert᷑ ad illud qð audiuit a vo⸗ & pr̃is.¶j Ad quartũ vo dicẽdũ.ꝙ illud qð dicit᷑. Ego ne⸗ ſciebã eũ nõ refert᷑ ad illud tpᷣs quo vidit ſpm̃ſctᷣm delcẽdẽ⸗ tem:R ꝙ pꝛiꝰ neſciebat ↄꝑatõe huiꝰ ↄgnitois ſic dic Criſ. In illo eĩ deſcẽſu ꝓfecit ipᷣe in ↄgnoſcẽdo.¶ Ad vltimũ di cendũ.qꝙ in illo deſcẽſu ↄgnouit ꝙ retenturꝰerat ptᷣatẽ.co⸗ gnouit em̃ ꝙille eſt qui baptizat ptᷣate excellẽn ſᷣm ꝙ bõ: prate auẽtis ſᷣm ꝙ deꝰ. Qeutrã auũt ꝓut binõi daturꝰ erat alij.2 ex H nemo diceret ſuũ eſſe baptiſinũ.ſ̊ baptiſmũ xpᷣi Vnde aug.de ↄcoꝛdia euãgelioꝝ.axparet qᷓuis eũ iã noſce ret(nam in vtero mr̃is iam exultauit cũ ad eliʒzabeth ma⸗ ria veniſſet) aliquid tñ in eo qð nõ nouerat didiciſſe colũ⸗ be deſcẽſione.⁊ ꝙ ipᷣe baptiʒaret in ſpũſcto ꝓpꝛia quada et diuina ptate.vt nullꝰ homo qui accepiſſet a deo baptiſmũ etiã ſi aliquẽ baptiʒaret:poſſet dicere ſuũ eſſe qð traderet vel a ſe dari ſpmſanctum. NMueſtio. xvj. de conditio nibus baptizantie. . — ſtur de condito nibus baptizantis.vbi pꝛimo querit᷑ vtꝝ ſoli ſacerdotes pñt baptizare.Scðo vtꝝ mali pñt baptiʒare. Zercio vtꝝ heretici pñt baptiʒare.Quarto vtꝝ demões. Ouĩ to vi carẽtes rõnis vſu. Serto vtꝝ plures ꝑſone pnñt ba⸗ ptiʒ aꝛe vnã. Septimo vtꝝ vna ꝑſona poſſit ſimul baptiʒa re plures. Octauo vtxꝝ aliꝗs põt baptizare ſeipᷣm. Ebꝛum pꝛimum Irca pᷣmũ q̃rit᷑ ſic.vtꝝ ſolis ſacdotibo licitũ ſit baptiʒare. Qð videt᷑ ꝑ ̊ qð dĩc Yᷣſi.ↄſtat baptiſma ſoł ſacdotibo eẽ traditũ.eiuſq; mi⸗ ſteꝛiũ ñ ipᷣis diacõibo licitũ ẽ explẽ abſq; epo vel pᷣſbitero. E ſi diaconibo ñ ẽ licitũ:młtofoꝛtiꝰ nec alijs ꝑſonis. ſolis ſacerdotibo ẽ licitũ.¶ Itẽ aug.nulla nccita te cogẽte ſi fiat:alieni mũeris vſurpatio ẽ. ᷓ alia ꝑſona a ſacdote ſi baptiʒat pᷣter nccitatẽ vſurpat. ſolis ſacerdoti bus ẽ licitũ baptiʒ aꝛe.¶.¶ Aidet᷑ etiã hͥ oñdi ꝑ ſike. ſi ab alijs q a trapeʒetis ↄllitutis ſiẽtũ fuerit auꝝ vel argẽtũ vel es dep̃hẽſuz fuerit: puniũt᷑ ſigãtoꝛes vel indulgẽtia liberant᷑ Kegale tñ ſignũ ↄgnitũ theʒauris regalibo infert · a ſimili videt᷑ ĩ hac re.ſignatoꝛes eĩ ↄſtituti ſut ſaceꝛdotes. Si ſi⸗ at ꝑ alios regia ſiãtio ĩ baptiſmo:puniẽdi ſũt vł idulgetia liberãdi. ̊ nẽ alijs licitũ baptiʒare Contra. a qcũq; dat baptiſma ei ꝗ indiget recte ſuſcipit᷑. qre &̊ ñ recte daret᷑ cũ indigẽti det? ab eo ꝗ pt᷑ dare.⸗ Pꝛet.xpi ẽ baptiſmꝰg dat ⁊ rpᷣc ẽ ꝗ baptizat.nec tollit᷑ ꝑ quẽcũq; det᷑.nõ Cſolis ſaceꝛ dotibo ẽ ↄceſſuʒ ¶ Ao h̊ rñdet᷑.ꝙ aliud ẽ eẽ licitũ ex officio ſuſcepto.a aliud? eẽ licitũ ex ſtatuto vꝛgẽte piculo.Pꝛimo mõ licitũ ẽ ſolis ſacerdotibo.ſcðᷣo mõ alijs ẽ licitũ ex diuĩa diſpẽſatõe intuemiẽte ſtatuto cũ vꝛget ꝑiculũ. Añ aug. ad foꝛtunatũ. In nccitate cũ ep̃i vel pᷣſbiteri aut ꝗlibʒ miſtro⸗ rũ nõ inueniũt᷑.⁊ vꝛget ꝑiculũ eiꝰꝗ petit ne ſine iſto ſacmẽ⸗ to vitã finiat.etiã laycos ſolere dare ſacramẽtuʒ qꝗð acce⸗ erũt audemꝰ. 2 ex ↄcilijs habitũ ẽ. ¶¶ Per h̊ pt ſolui qð obiectũ eſt. Ilud vo qð dicit aug ꝙ alieni mũeris eſt vſur patio.ĩtelligit᷑ vbi nulla ẽ neceſſitas. Qã ⁊ laycis Eↄceſſuz munꝰiſtud ĩ neceſſitate.4l QRec eſt ſiłe ↄueniẽs deſignatoꝛi bus monete regalis publicis:⁊ de his ꝗ furti ſignãt.Non * em̃ layci tꝑe neceſſitatis furtiuis ſignatoꝛibo debẽt ↄꝑari H ꝓ illis ꝗ tꝑe neceſſitatis in ſignatoꝛes regios recipiunt᷑. embꝛum ſecundũʒ Onſequẽter querit᷑.vtꝝ mali poſſunt bapti ʒzare. Pꝛimo g querit᷑ vtꝝ ↄferũt baptiſma. Secũdo vtruʒ peccent miſtrando baptiſma PYpter eoꝝ dignitatem. Tercõ vtrum equali ter detur ꝑ bonũ miniſirum 2 ꝑ malum. hchelnnn pꝛimus Verit᷑ ̊ pᷣmo.vtꝝ mali ſacerdotes pñt bapti/ zare.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.iiij.ſentẽ.di.v.dicit᷑.q baptłſ W mꝰ põt dari a malis miſtris ſic a bonis.¶ Cõ⸗ tra.Ecc̃i. Ab imũdo ꝗs mũdabit᷑.q Item in eodẽ.xxxiiij. Qui baptiʒzat᷑ a moꝛtuo quid ꝓdeſt eiꝰlauatõ.ſ̊¶ alꝰmoꝛ⸗ tuus eſt:ergo nõ ꝓdeſt eiꝰ lauatõ.q̊ nõ dat verũ baptiſma Mec obſtat qꝛ in noſtra trãſlatõe habet᷑ ⁊ iteꝝ tangit eum illa em̃ eſt traſlatio.lxx.quã ponit aug.⸗:! SIwtẽ Mũeri.xix. NQuicꝗd tetigerit imũdus ĩmũdũ faciet.⸗¶] Itẽ ad collatõ⸗ nem huiꝰſacramẽti tria ſunt neceſſaria.miſter debitꝰ:ma⸗ teria debita:foꝛma verboꝝ debita.Sʒ ſi defuerit materia debita vel foꝛma verboꝝ debita nõ eſt baptiſmꝰ:igit᷑ ſi mi niſter debitꝰ defuerit ⁊c. Sed vt dĩc aug.⁊ inagiſter in lr̃a. iuſtos oꝑtet eſſe ꝑ quos baptiʒat᷑.¶ Item oꝛo amittit vir⸗ tutem ſuã ex vicio oꝛantis.quare nõ ſimiliter verba ſacra/ mentoꝝ ex malitia baptiʒãtis.Ecci.xv. on eſt ſpecioſa laus in oꝛe pctoꝛis. Item.ij.Coꝛin.vj.ſj emĩ dãtes vllã offenſionẽ vt nõ vituꝑet᷑ miſteriũ vrjm. vbi habet᷑ ex glo.q; miĩſteriũ doctrine veritatis:vituꝑat᷑ in oꝛdinato vᷣbo ⁊ exẽ⸗ plo.ſ̊ ea ratõe qua miĩſteriũ q;tuʒ ad doctrinã veritatis vi⸗ tuꝑatur ĩ oꝛdinato ver bo vel facto miſtri:videt᷑ ꝙ miſteri⸗ ui baptiſmi vituꝑet᷑ in oꝛdinatõe miſtri.ſ̊ ꝗꝓpter hoc nõ ẽ iterãduʒz baptiſma:qꝛ iteratõ fieret in ↄtumeliaʒ ſiue vitu⸗ perium ſacramenti. ergo nec miſtrari tali mĩſtro qꝛ hoc fieret in iniuriã ſacramẽti.¶ Rñſio.q; deꝰbaptiʒat ſi ue mũdat:miſter ſilꝛ. Sed deꝰſolus ↄferẽdo gr̃am mũdan tem ⁊ ſanctificãtẽ cũ miſtro ei cooꝑando in mĩſterio.vnde ⁊ auctoꝛitas eſt a deo ⁊ miſteriũ: eo mõ quo dicit᷑ eẽ ab eo qð ꝑ aliud oꝑat᷑.Eſt igit᷑ deꝰin ſanctificãdo tota cauſa:et eſt in mĩſterio pᷣma cauſa.vnde hugo.Solus deꝰ ſanctifi⸗ cat ⁊ bñdicit.qm̃ ab ipᷣo oĩs ſanctiſicatõ ⁊ bñdictõ eſi.2 ta men ſacerdos miſter dei ſanctiſicat ⁊ bñdicit:qm̃ ꝑ ipᷣm q̃ dam ſanctificatõ ⁊ bñdictõ eſt que ⁊ ipa a deo eſt qui ẽ au⸗ ctoꝛ in dono.⁊ ꝑ deũ qui cooꝑatoꝛ eſt in miſterio.hec hugo Dicẽduʒ eſt &. ꝙ deꝰeſt auctoꝛ gre ſanctificãtis:⁊ ẽ cooꝑa⸗ toꝛ in miſterio quia ꝑ ipᷣm miſter oꝑatur. Quicꝗd igit᷑ ibi eſt ſanctificatõis a deo eſt. ꝓpter qð a quocũq; fiat:plenuʒ habet effectũ. IOtem ĩmũdicia ex parte baptiʒantis intraẽ in aĩa que eſt defectꝰ.⁊ nullo modo tranſſerẽs ſe ꝑ diffuſio nem. nde nõ põt diminuere virtutẽ ſacramẽtalẽ. Pꝛete. miſteriũ baptiʒãtis exercet᷑ in oꝑe exterioꝛi.quãtũ eſt de il lius miſterio.qtum aũt ad exterioꝛẽ hoĩeʒ nõ eſt imũdus. eo ꝙ pct᷑oꝛ:̊ qtum ad interioꝛẽ.his igit᷑ ratombo patet.qꝙ; nõ diminuit᷑ virtꝰ baptiſmi ex miſterio maloꝝ.4! Ad pꝛi⸗ mum igit᷑ dicendũ.ꝙ ab ĩmũdo nõ mũdat᷑ quis ratõe qua ĩmũdus eſt:ſ̊ in miſterio baptiſmi nõ eſt tranſfuſio virtu⸗ tis baptiſmnalis a miĩſtro ratõe qua talis eſt. Pꝛet. nec ba⸗ ptiʒatꝰmũdat᷑ ab homie malo: ſ̊ a deo qui purgat animã. Ao aliud dicẽdũ.ꝙ ſi ꝑ moꝛtuũ intelligit᷑ pctm vt videt᷑ ſanare nr̃a trãſlatõ que dicit.ꝗ baptiʒat᷑ a moꝛtuo ⁊ iterũ tangit:plana ẽ rñſio.ã baptiʒari a moꝛtuo eſt mũdari a pcto:tangẽ vᷣo moꝛtuũ ẽ recidiuare in pctm.⁊ tali nõ ꝓdeſt lauatõ pꝛima:cũ iteꝝ polluat᷑ ꝑ recidiuũ.Si vo intelligat᷑ moꝛtuũ pctoꝛ baptiʒãs.ſᷣm ꝙ videtw᷑ alia trãſlatõ dicere: tũc intelligẽdũ eſt qũ baptiʒatꝰimitat᷑ eũ.lauacrũ em̃ tunc nõ ꝓgeſt ei ad ſalutẽ.⁊ hoc manifeſtat᷑ ꝑ nr̃am trãſlatõem in qua dicit᷑.⁊ iteꝝ tangit moꝛtuũ.⸗l Ad aliud dicendũ ꝙ; xix · Nũeri loquit᷑ de imũdis m ritũ legis.vt q imũdꝰerat ex ↄtactu moꝛticini.vel ex alio aliqͥ ↄtraxerat imũdiciam: imũdũ fecit qʒð tetigit ſm legem.⁊ debuit expiari aqua lu ſtratõnis.nõ aũt loquit᷑ de ĩmũdicia pct̃i.q Ad aliud di⸗ cendũ.ꝙ miſter debʒ eſſe iuſtꝰ debito ↄgruẽtie.vñ vbi dicit᷑ iuſtos oꝑtet eẽ ꝑ quos baptiʒat᷑: ſubdit᷑ iuſtos oꝑtet eẽ tã⸗ ti iudicis mĩſtros:qꝛ.x.Ecẽci.ſᷣm iudicem ꝓpłi ſic ⁊ miſter eiꝰ. Vñ multiplex ẽ ratio ↄgruẽtie.vna ẽ mũdicia eiꝰcuiꝰẽ miſter. Uñ ambulãs ĩ via imaculata hic mihi miſtrabit. Alia mĩſteriũ mũdatõis.qꝛ em̃ mũdat miſterio ſuo:debet mũdꝰeſſe.Qũeꝛi.xix.mũdꝰluſtꝛabit ĩmũdũ.iQee.xij.mũda ti ſunt ſacerdotes ⁊ leuite ⁊ mũdauerũt ꝓłum. Itẽ digni⸗ tas mũdandoꝝ.mẽbꝛa regis ꝗs ĩmũdioꝛ illis pᷣſumẽt illa mũdare.iiij. re. Recedite polluti recedite abite mundũ nolite tãgẽ. ſ̊ debitũ reſpectu foꝛme ⁊ nature ðᷣboꝝ ẽ debi⸗ tum nccitatis.iQõ igit᷑ ſimile ẽ de debito materie ⁊ foꝛme vᷣboꝝ ⁊ mĩſtroꝝ:qꝛ in h̊ ẽ debitũ ↄgruitatis:in illis neceſſi tatis. 4 Ad illð qð q̃rit᷑ de oꝛoe ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſimile. qꝛ vᷣtus data ẽ a ſaluatore ⁊ ipᷣis ᷣðbis ſacramẽtalibo nõ ſic vᷣbis in oꝛoe ꝓlatis.ſ̊ potiꝰvirtꝰ⁊ efficacia oꝛonis ẽ a fide 2 deuotõe oꝛãtis Yaco.j.poſtulat in fide nihil ⁊c̃. Et oꝛo ẽ pius affectꝰin deũ directꝰpᷣm aug.⸗¶ Ad aliud vicendũ.ꝙ illud dicit᷑ fieri in rituperiũ baptiſmi: qͥ pᷣiudicat᷑ veritati baptiſmi. vᷣbigr̃a qꝛ caracter baptiſmalis ẽ ꝑpetuꝰ.ſi itera ret᷑ baptiſmꝰ:videret᷑ caracter indigẽ reꝑatõe.qð nõ ẽ ve⸗ rum. ĩmoↄtra veritatẽ caracteris. Sʒ doctrina veritatis vituperat᷑:qñ etſi oñdat᷑ ᷣbo:oñdit᷑ ↄtrariuʒ facto.qꝛ ma⸗ gis credẽdũ ẽ facto inqᷓtuʒ hmõi q; ᷣbo.vnde nõ ẽ cadẽ ra tio vituꝑandi ſiue faciẽdi quid in ↄtumeliã miſierij ſaẽmẽ toꝛum ⁊ miſterij doctrine veritatis.4! Si obijcit᷑.ꝙ g facit ↄtrariũ doctrine ſue:facit aligd ĩ pᷣiudiciũ veritatis doctri⸗ ne ſue ſicut ex alia ꝑte. Rñſio.qꝙ hoc nõ ẽ miſtrando ipᷣam doctrinã:ſ̊ oꝑando ↄtrariũ. ſ̃ ex alia ꝑte facit ↄptumeliam mĩſtrãdo ipᷣm ſacramẽtũ.Si quis rebaptiʒaret ipᷣo miſte rio faceret ↄtumeliã ip̃i ſacramẽto vnde nõ ẽ ſimile. Onſequẽter querit᷑ ſi peccẽt miſtrando baptiſ: mum?⁊ videt᷑ ꝙ ſic.Repᷣhendũt᷑ em̃ mali ſacer dotes ꝑ ꝗꝓphetã.cũ dicit᷑.vt quid offertis ſuꝑ al⸗ tare meũ panem pollutũ: nõ quia ipᷣe panis in ſe polluat᷑ H quia ex in dignitate ſua ipᷣe miſter polluit᷑ in ſe.pari ra⸗ tione mali ſacerdotes polluũt᷑ indigne accedẽdo ad bapti ʒandũ:licʒ ſacꝛamẽtũ in ſe nõ violet᷑. Hoc etiã videt᷑ ꝑ boc qð dicit aug. Illicitã vſurpatõeʒ coꝛrigit remiſcentis ⁊ pe nitentis affectꝰ.qdð ſi nõ coꝛrexerit:manebit ad penã vſur⸗ patoꝛis qdð dedit.exquo videt᷑ ꝙ mali vſurpent officiũ ba⸗ ptiʒandi.i.mũdandi.q¶ Item aug.ſuꝑ Joh̊. Nos dicimꝰ omnes.quia iuſtos oꝑtet eſſe ꝑ quos baptiʒat᷑ iuſios opoꝛ tet eſſe tati iudicis miſtros:&̊ vt digne baptiʒent opꝑtet eſſe iuſtos.Si ſunt iniuſti:indigni ſunt diſiributõe tãti ſac⸗ menti. ¶ Moõtra. ex officõ habet ꝙ baptiʒet cũ ad oꝛdinem ſacerdotalẽ vis baptiʒãdi ꝑtineat.faciẽdo aũt id qð tenet nõ peccat:g malꝰſacerdos baptiʒãdo nõ peccat.Ad dicẽdũ.ꝙ aliter ẽ in baptiſmo:⁊ in ſacramẽto euchariſtie. baptiſmꝰem̃ eſt ſacramentũ neceſſitatis.⁊ ideo ſi ↄferat᷑ ab eo cuiꝰẽ ↄferre ⁊ cni neceſſe ẽ oferre:nõ peccat ſic ↄferendo Sacramẽtũ aũt euchariſtie ẽ ſacramẽtũ de quo dicit. ꝓ in digne accedẽs iudiciũ ſibi aſſumit.nec ẽ ſacramẽtũ neceſſi tatis:⁊ ideo ſine remoꝛſu ↄſcientie accedẽduzʒ ẽ ad miſteri⸗ um tanti ſacramẽti.q¶ Ad aliud vᷣo dicendũ · ꝙ illud quod dicit aug. de illicita vſurpatõe attẽdit᷑ vbi nõ extat neceſſi⸗ tas nec tenet᷑ ex officõ.¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ opoꝛtunitas accipit᷑ ibi ꝓ ↄgruitate.decet em̃ ſiue ↄgruit miſtros tanti iudicis eſſe iuſios:nõ qꝛ ſi nõ ſunt iuſti nõ miſtret᷑ ſacramẽ tum. vñ aug. Sũt miſtri iuſti ſi volũt.Si aũt nolueꝛint eẽ iuſti:ſecurũ me facit mgꝗr̃ meꝰ de q̊ſpũſſctus ſic dicit. hic ẽ qui baptiʒat. Sacerdotes aũt mali etſi baptiʒẽt ex officio nõ tamẽ de merito vite.¶ Qõð aũt dicit am bꝛo.in oꝛdina⸗ tione ius dandi habẽt baptiſmũ ad ſuã xniciẽ qᷓdiu caꝛita tem nõ habẽt vnitatis:hoc intelligit᷑ qᷓtuʒ ad hoc ꝙ nõ ſiat in vnitate eccleſie.nec eſt eĩno ſimile de his malis qui nõ⸗/ dum ſunt pꝛeciſi ab vnitate eccleſiaſtica. ile ti cer al⸗ 1 1 ri⸗ i⸗ a8 gui mi lc ci co nan ita it „ ¶ LNueſtio culus tercius Onſequẽter querit᷑ vtrũ equaliter det᷑ ꝑ bonuʒ ꝑ malũ mĩſiruʒ. Quod videt᷑:ꝑ hoc qð dicit aug. ↄtra donatiſtas.tantũ valet baptiſmꝰpꝑ bo minem ↄemptibilẽ:quãtuzʒ ꝑ miſtruʒ apłm. quia nec illiꝰ eſſe cognoſcit᷑ ̊ xrp̃ᷣi.¶ Item aug.ↄtra creſcentiũ:ꝑ miſisos diſꝑſos minꝰ cei eſt equale.qꝛ nõ illoꝝ bᷣ̊ eius idet᷑ cõ⸗ icatõ dineꝛ trariũ.ſicut em̃ euangeliũ dicit᷑ differẽs ſiue pᷣ ſa a diuerſis diſiributa.cũ tñ vnꝰſit qui interiꝰ doceat.Eo modo videt᷑ ꝙ difſerẽs ſit baptiſma aliquo mõ cũ a melio⸗ ri rel minꝰ bono dat᷑.ſicut em iſti nõ ſunt ſapia equalit᷑ pᷣ⸗ diti: ita nec eq̃liter ſũt gra pditi.¶ MRñſio. ꝙ eqtiter dat᷑. ¶ Ao illud qdð obijcit᷑ ↄtra hoc.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſimile de ba ptiſmo ⁊ euãgelio ſine p̃dicatõe.Qõ eĩ dicit᷑ baptiſmꝰmeꝰ ſicut euãgeliũ vel pᷣdicatõ mea ſicut dic augu.ↄtra donati⸗ ſtas. VUnde nõ ẽ melioꝛ baptiſmꝰqui ꝑ melioꝛẽ dat᷑:licʒ me lioꝛ dicat᷑ pdicatõ q̃ a melioꝛi ⁊ diſcretioꝛi dat᷑. Ratio aũt eſt. qꝛ in viriute xpᷣi datur a quocũq; datur:⁊ penes illum eſt indiuiſio.poteſtatẽ aũt baptiʒandi ſibi retinuit:ſeruis miſteriũ dedit. poteſtatẽ aũt docẽdi ſiue p̃dicandi miſiris deait:licet ipe ſit qui interius doceat. Equit᷑ ingreꝛe vtꝝ hẽtici poſſunt baptiʒare Pꝛimo igit᷑ qrit᷑ vtꝝ baptiſma ↄfeꝛãt. Scðo vtꝝ bẽticꝰ ꝙᷓtũ ad orticulũ ð baptiſmo bapti Maat. Tercõ vtꝝ cũ labũt᷑ ĩ heſim amittãt ins baptiʒãdi vel nõ. Quarto vtꝝ illi qui nũꝙᷓ crediderũt pñt baptiʒare. MD rticulus pꝛimus Irca pᷣmũ q̃rit᷑vtꝝ hẽticꝰ poſſit baptiʒ are.q ſic:videt᷑. Meda. Sine heretic,ſ iue n ingtic?ſi e facinoꝛoſus quicũq; ĩ ↄfeſſiõe ſcłe trinitatis baptiʒat nõ valet ille ꝗ ẽ baptiʒatꝰ a bonis catholicis re⸗ baptiʒari.ſ̊ᷣ ↄſtat ſi nõ eẽt baptiʒatꝰ:baptiʒari poſſet ⁊ de beret.igit᷑ ẽ baptiʒatꝰ.il Itẽ aug.i Qulli ſacmẽto iniuria ẽ faciẽdailli iniuriãt ſacramẽtis ꝗq dicũt ea pollui ꝑ pollutõ nẽ mĩſtroꝝ.⸗l Itẽ.ix.Luẽc̃.ꝛeceptoꝛ vidimꝰquẽdã ĩ noĩe tuo demonia eijciẽtẽ ⁊ ꝓhibuimꝰ:qꝛ ñ ſegꝗt᷑ te nobiſcũ.⁊ di⸗ xit ihᷣs.nolite ꝓhibẽ.ſic igẽ aꝑpobauit dñs. ꝙ ille licʒ ma lus coĩter fecerat cũ apłis.a ſiłi videt᷑ ſi bẽtiei coĩcant cuʒ eccłia ĩ actu baptiʒãdi ꝙ dñs h̊ apꝛobet. Itẽ dñs qui ꝑ. abꝛabã figurat᷑ quoſdã filios generat de ſpõſa ſcʒ eccleſja: quoſdã de ancilla ſcʒ de hereſi vel de ecclia malignantiũ: S heretici ↄferũt verũ baptiſma.¶ Vtẽ aug.ↄtra donatiſtas mũera ↄceſſa diuinitꝰ.ꝑtim ſũt ꝓpꝛia:ſicut ĩ hoc tꝑe infati gabilis caritas ⁊ ĩ futuro vita eteꝛna.ꝑtim vo cũ malis ꝑ⸗ uerſiſq; coĩa: ſicut oĩa cetera ĩ quibo ſũt ⁊ ſacroſancta mi⸗ ſteria.h̊ ſub ſacroſanctis miſterijs cõtinet᷑ baptiſmꝰ: ba⸗ ptiſmꝰomũis ẽ icis 2 bereticis. ̊ heritici ↄferũt veꝝ baptiſma.¶ ontra. oĩa oꝑa eccłie emicaciã habẽt ab in⸗ flueti a capite ĩ mẽbꝛa. Sʒ virtꝰnõ inſluit a capite in mẽbꝝ moꝛtuũ:& ſi hẽticꝰ:nõ eſi mẽbʒꝝ.vel ſi ẽ mẽbrũ ali quo mõ eſt mẽbꝝ moꝛtuũ.ꝑ ipᷣm nõ ẽ influẽtia vᷣtutis a ca⸗ pite in opꝰaliqð.igit᷑ baptiſmꝰ ab eo miſtratꝰ nõ hʒ effica⸗ ciam baptiſmi.⸗l Iẽ aug. vñ tanta vis aque vt coꝛpꝰ tin⸗ gat ⁊ coꝛ abluat niſi faciẽte verbo nõ qꝛ dicit᷑ ̊ qꝛ creditur Er bis ptʒ ꝙ virtꝰbaptiſmi ẽ a fide.nõ aũt a quacũq;:ſed requirit᷑ ꝙ credat᷑ ꝙ in aqua ẽ virtꝰregenerãdi ab ipᷣis veꝛ bis vel a vᷣtute vboꝝ. Sʒ qñ hereticꝰſolꝰbaptiʒat ꝑuulũ: nullꝰhoc credat.qꝛ nullꝰſcit ꝙ baptiʒat:̊ nõ eſt baptiſmꝰ. Itẽ aug.de baptiſmo ꝓuuloꝝ.ad remiſſionẽ oꝛiginalis pꝛodeſt eoꝝ fides a quibo offerũtur. vt quaſcũq; maculas Ealios a quibo oꝛti ſunt ↄtraxerũt:alioꝝ interrogatõe ab eis purgent᷑.hec aug. Sʒ ſi ſolꝰaſſiſtat hereticꝰ qui bapti⸗/ zare intedit.nõ purgat᷑ fide offerentiũ nec ſide heretici:igi tur nõ purgat᷑.il Itẽ Ambꝛo.⁊ babet᷑.iiij.ſenten. di.iij.li⸗ cet petrẽ ⁊ filiuʒ ⁊ ſomſanctũ vicas.vel patris vel filij vel ſpũ ſancti minuas ptᷣatẽ.vacuuʒ ẽ om̃e miĩſterium.bᷣ nullo xvſ. mõ põt minui pr̃as alicuiꝰꝑſone niſi diſcredẽdo: ergo ⁊c̃. 4I Itẽ ab exiſtẽte in moꝛtali pcto neq; ſibi nec alij aliqͥ ope eiꝰacquirit᷑ vita eterna.ſ̊ miſterio baptiſmi acgꝗrit᷑ vita et᷑⸗ na:igit᷑ nõ põt fieri ab aliquo heretico.⸗ IStẽ aug. Muis vnũ baptiſma ſit ⁊ heꝛeticoꝝ ſcʒ eoꝝ ꝗ in noĩe pa.⁊ ſi.⁊.ſſ. baptiʒãt ⁊ eccłie:tñ qui foꝛis eccłiaʒ baptiʒãt᷑ nõ ſumunt baptiſmũ ad ſalutẽ ſ̊ ad ꝑniciẽ:habẽtes foꝛmã ſacꝛamenti virtutẽ eiꝰabnegãtes.Ecce ꝙ baptiʒati extra eccłiaʒ nõ aſ ſequũtur virtutẽ baptiſmi:quales ſũt baptiz ati ab hereti⸗ co. 4 Iteʒz aug. ⁊ habet᷑ de ↄle.di.iiij. Ecclia ꝑadiſo ↄpata indicat nobis poſſe quidẽ baptiſmũ eiꝰfoꝛis acciꝑe:ſᷣ ſalu tem beatitudĩs extra eã neminẽ vel ꝑciꝑe vel tenẽ. Mõ em̃ in meſopotamia vel egipto qua illa flumia ꝑuenerũt ẽ feli citas vite q̃ in gꝑadiſo ↄmemoꝛat᷑. ſic igit᷑ ba ptiſmꝰ põt eſſe extra eccłiaʒ:munꝰaut bone vite nõ niſi intra eccliaʒ reꝑi tur. 4¶ Itẽ eadẽ di.aug. Sacramẽtũ etiã dat deꝰ ꝑ malos: ipᷣaʒ ðᷣo grazʒ nõ niſi ꝑſeipᷣm ⁊ ꝑ ſctos.⁊ iõ remiſſionẽ pct᷑o tũ ⁊ ꝑ ſeipᷣm facit vel ꝑ illiꝰcolube mẽbꝛa ꝗ ait. Si dimiſe⸗ ritis dimittet᷑. Ex h̊ videt᷑ ꝙ nec a malo ſacdote ↄfert᷑ viꝛtꝰ ſaẽmẽti:multołoꝛtiꝰnec ab hẽtico.q¶] Itẽ hẽſis nõ ẽ eccłia: igit᷑ baptiſmꝰhẽſis nõ ẽ baptiſmꝰeccłie. Stẽ hẽtici oꝑpo⸗ nũt ſic.aut eccłia ẽ eccłia.aut hẽſis ẽ eccłia. Si eccłia ẽ ec⸗ tleſia:nõ igẽ hẽſis ẽ eccłia.igẽ qð ſpectat ad eccłiaʒ ñ ſpe⸗ ctat ad hẽſim. igẽ ſi ecclia veꝛe baptiʒat:hẽtici ñ baptiʒãt: ſbaptizati ab bẽticis ſũt baptiʒãdi.¶ Itẽ baptiſma hẽti coꝝ.aut facit filios dei an ñ. Si ñ:igr ñ ẽ veꝝ baptiſma ⁊ ipᷣo baptiʒati debẽt iteꝝ baptiʒari.ᷣ ̊ ẽ falſuʒ:igẽ baptiſ⸗ ma hẽticoꝝ facit filios dei.⁊ nõ ſolũ filios dei pᷣ ſilios ſpõ ſe:cũ hmõi generatõ ſit ꝑ ſaẽmẽta hẽticoꝝ.igẽ ↄgꝛegatõ ẽ eeclłia.4¶ Itẽ baptiſma hẽticoꝝ aut facit rmiſſionẽ pctoꝝ aut ñ. Si nõ:tũc nõ ſi ẽ veꝝ baptiſma ⁊ eo baptiʒati iterũ ſũt baptiʒãdi.ſᷣ h ẽ falſum:ꝗ̊ facit remiſſionẽ pctoꝝ.h̊ nõ ẽ niſi: p inſa ſionẽ ſpũſſcti: igẽ in eccłia hẽticoꝝ inqtũ bapti ʒañnt ẽ ſpũſſctus.igit᷑ cũ ſpuſſctus nõ ingredit᷑ eccłiaʒ mali gnãtiũ.vñ Oſee.xj.Ego dñs ⁊ ciuitatẽ ñ ingꝛedioꝛ ſcʒ ma lignãtiũ vt vult glo.igẽ ↄuẽtꝰhẽticoꝝ ẽ eccłia.⁊ nõ niſi que dicit᷑.cũ nõ ſit eccłia niſi vna.vj.Cant᷑. Una ẽ colũba mea. Itẽ gꝛeg. Hi hẽtici.q in trinitatis noĩe baptiʒãt ſic ſunt bonoſiati ⁊ catafrige nõ veꝛe baptiʒãt.Alij cũ ad ſctaʒ ec⸗ cleſiã veniũt baptiʒãt᷑.qꝛ baptiſma nõ fuit.qꝛ ĩ erroꝛe poſi ti trinitatis nomẽ mime ꝑceperũt.cũ ̊ baptiʒẽt᷑:maifeſiũ eſt ꝙ veꝝ baptiſma ñ fuit qð ab illis hẽticis dabat᷑.⸗ Ytẽ ad Gal. Quotqt baptizati eſtis xrpᷣm induiſtis.ſed adulti ſciẽter baptiʒati ab hticis ñ induũt rpᷣm:̊ nõ baptiʒ abã tur.ꝗᷓ hẽtici nõ tribuũt veꝝ baptiſma. 4! Itẽ baptiſma il⸗ loꝝ nõ facit vt adulti inter filios dei reputẽt᷑. Vñ aug.iĩ li. cæ fide ad petꝝ. Sine eccłie catholice ſocietate nec baptil mus põt alicui ꝓdeſſe: niſi foꝛte vt minꝰteꝛq̃at᷑.nec tñ int filios dei reputet᷑.ſᷣ baptiſma veꝝ facit ꝙ inter filios dei reputet᷑ Zohᷣ.j.Dedit eis ptatẽ filios dei fieri.qui nõ ex ſa gurnibo neq; er roluntate carnis neq; er volũtate viri ⁊c. ergo baptiſma hereticoꝝ nõ ẽ veꝝ baptiſma.4¶ Itẽ Yſið. de ſum. bono.Solã eccliaʒ catholicam habẽ baptiſmũ ad ſalutẽ acharias ꝓpheta teſtat᷑. In die illa erit fons patẽs domui oauid.dom dauid ẽ eccłia ĩ q̃ manet fons ĩ ablutõʒ pctoꝝ.hẽtici aũt id ſolũ imaginaria oñtatõe faciũt:&̊ non ↄferüt veꝝ gruinagAea don ꝙ bẽtici baptiʒãtes in foꝛma eccłie intẽdentes facẽ qdð facit eccłia:veꝝ baptiſma miſtrãt. ¶ Ad pᷣmũ q̊ dom.ꝙ licʒ hẽticꝰ ſit mẽbꝝ moꝛtuuʒ inqᷓtũ ꝑſona.nõ tñ inꝗᷓtu miſter dñi.vñ ĩ ſe ẽ putridꝰ.ñ vt alijs miſtrãs qꝛ vᷣtutẽ hʒ miſirãdi. vel aliter ſicẽ oꝑatoꝛ ma terialis qñq; oꝑat᷑ ſolũ mediãte mẽbꝛo aliqͥ vt manu vel ali quo alio mebꝛo.qñq; oꝑat᷑ mediate iſtrumẽto aliqͥ.ſic dñs oꝑat᷑ oꝑa vᷣtutũ mediãtibo mẽbꝛis.vᷣ oꝑa ſacmẽtoꝝ mediã tibo miſtris. pᷣmis oꝑibo veꝝ ẽ ꝙ nõ habẽt efficaciã niſi ꝑ influẽtiã a capite in mebꝛa.de ſcðis nõ ẽ veꝝ.¶ Ad alið vicendũ.ꝙ etſi nullꝰaſſiſtens h̊ credat.nihilominꝰecclia H̊ credit.qð ſufficit in caſu tali.in h̊ em̃ ꝙ bẽticꝰintẽdit facẽ qð facit ecclia.infoꝛmat opꝰ ſuũ ⁊ eccłie oꝑi ↄfoꝛmat.ñ ↄſoꝛmãdo intẽtõeʒ ſuã intẽtioni eccłie.ifſoꝛmat opꝰſuũ ᷣm ꝙ infoꝛmat ecclia.q¶ Ad h̊ qð obijcit ex vᷣpbis aug ad re⸗ miſſioneʒ oꝛiginalis ꝓdeſt eoꝝ fides a quibo offerunt᷑ ꝛc̃. Dicendũ ꝙ quãdo ſolꝰaſſiſtit hereticꝰ.reuera non purgat᷑ paruulꝰfide offerentiũ nec fide heretici:pᷣ fide eccłie ĩ cuꝰ fide baptiʒat᷑ ratõe qua tactũ eſt.⸗¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ verbũ am bꝛo. Dicendũ ꝙ vt dicit męr̃ in ſen.di.iij. Cũ di⸗ citur ille minuere ptatẽ pr̃is ⁊ filij ⁊c.h̊ intelligẽaũ ẽ qᷓtuʒ ad fidẽ ⁊ intẽtionẽ. Et ſi nõ credat vnã eſſe potẽtiã triũ ꝑ⸗ ſonax: nec intẽdat ꝙ exerceat᷑ eoꝝ potẽtia ĩ purgãdo iſtũ quẽ vult baptizare. Vnde iſte dicit᷑ minuere ptatẽ pr̃is et filij ⁊c.qui male ſentit de potẽtia alicuiꝰeoꝝ.ñ credẽs vnã illoꝝ eẽ potẽtiã.nec intẽdit illoꝝ potẽtia illũ foꝛe baptiʒzã⸗ dum quẽ ꝓponit baptiʒare.qð faciũt hẽtici ꝗ baptiʒat non ea intẽtõe q̃ baptiʒat eccłia.¶¶ Ad alind qð obijcit᷑ ꝙ exiſtẽ te ĩ moꝛtali pct᷑o.ſibi nec alij acꝗrit᷑ vita et᷑na ⁊c̃. Sicẽdũ ꝙ aliquo exiſtẽte ĩ moꝛtali pct̃o nõ acꝗrit᷑ vita et᷑na meꝛito rie:bñ põt tñ miſterialit᷑ vt ĩ caſn ꝓpoſito.4¶. Ad aliud qð ſequit᷑.dicendũ.ꝙ ꝑuulꝰvel adultꝰbaptiʒatꝰab hẽtico dũ⸗ mõ nõ oſentiat hereſi ſue nec ſit ſeꝑatꝰab eccłia:baptizatꝰ eſt.⁊ habʒ baptiſmꝰ ĩ eo plenã efficaciã. Vñ aug. ⁊ ha bet de ↄſe.di.iiij. Ille cui tradit hẽticꝰbaptiſmũ põt ſalu bꝛiteꝛ acciꝑe: ſi ipᷣo nõ ſeꝑato acceꝑit.vrgẽte moꝛtis neceſſitate. Ex his ptʒz ꝙ baptiſinꝰ hereticoꝝ plenã habet efficaciã in nõ ſeꝑato ab eccłia.⁊ h̊ tali neceſſitate ſcʒ moꝛtis.hec igit duo requiꝛũt᷑ ſcʒ ꝙ nõ ſit ſeꝑatꝰ⁊ ꝙ in aꝛticulo moꝛtis.Si em̃ ſciẽter ⁊ pꝛudẽter facẽt gs baptiʒari ſe ab heretico ſiue mitteret niſi ĩ articło ↄſentiret quodãmõ hereſi ſue.⁊ ita nõ reciꝑet rẽ ſacramẽti. Intelligi igit᷑ debẽt auctoꝛitates ſupᷣdicie de baptiʒatis ab hẽticis ꝗ ſunt extra eccłliam. vel qui ſciũt hereticos tales eſſe ⁊ ꝑmittũt ſe ab illis baptiʒoꝛi nõ exiſtẽte artienlo moꝛtis.Unde ſi ꝗs baptiʒet᷑ ab hereti co ignoꝛãs eũ eſſe hereticũ:baptiʒatꝰẽ. Si aũt ſciat ipſum eſſe hereticũ ⁊ timeat ſibi de moꝛte inſtãte.i.ſi ſit ĩ articulo moꝛtis:ſilꝛ eſt baptiʒatꝰ.¶¶ Ad h̊ qʒd obicit᷑ ꝙ deꝰnon dat gram niſi ꝑ ſeipᷣm.aut ꝑ ſctos.⁊ ꝙ remiſſonẽ pctoꝝ facit vel ꝑ ſe vel ꝑ mẽbꝛa colũbe ⁊c.dicẽdũ ꝙ cũ dicit᷑ dare gr̃azʒ E ſctos:̊ intelligẽdũ ẽ ſᷣm ꝙ ̊ qð dicit᷑ ꝑ:dicit cauſaʒ effi⸗ cientẽ nõ ſimpłꝛ ſᷣ meritoꝛiã. VUñ aug. vult diſtinguẽ inter bonos ⁊ malos in h.ꝙ boni meritis ſuis impetrant gr̃am alijs ſine miſteꝛio ſacramẽtoꝝ:alij nequaqᷓ ſcʒ niſi miſteꝛio ſacramẽtoꝝ.ñ intẽdit oſtẽdere ꝙ boni i h̊ pexcellũt ma⸗ los:ꝙ ſine ſacramẽtoꝝ miſterio impetrãt graʒ ⁊ remiſſio nem pctoꝝ alijs:qð nõ faciũt mali.¶ Ad illud qð obijcit᷑ x donatiſtis.dicẽdũ ꝙ aug.mouet q̃ſtionẽ talẽ donatiſiaꝝ n baptiſinꝰ xp̃i generet filios ecclie in ꝑte donati an non. Si generat:igit᷑ ſunt de eccłia.⁊ cũ vna ſit eccłia qᷓ ſignifi⸗ cat᷑ ꝑ tunicã iĩcõſutilẽ q̃ ñ fuit diuiſa nos arguũt eẽ e eccle ſiam. Si vo nõ generat:igit᷑ apud nos ſunt rebaptiʒãdi cũ nõ ſint ꝑ baptiſmũ renati.Et rñdet aug.ad hoc.i Jõ gene rat ecclia in ꝑte donati ꝑ baptiſmũ vñ ſeꝑata ẽ:ſᷣ vnde con iuncta.Seꝑata em ẽ a vinculo caritatis:ↄiũcta vnitate ba ptiſmatis.ꝑ hoc igit᷑ ꝙ ſuũ ĩ eis habʒ: ipᷣa generat nõ illi. Eccleſia aut qñq; generat ꝑ ꝓpꝛiũ vterũ.qqʒ ꝑ vteros an⸗ cillaxꝝ eiſdẽ ſacramẽtis tãqᷓ ex viꝛi ſemie.ꝗ aũt ſuꝑbiũt ⁊ le gitime mri nõ adiũgũt᷑: ſilłes ſũt yſmaheli.ꝗ vo legitimaʒ pꝛis vxoꝛẽ diligũt ſiles ſũt filijs iacob:qᷓuis de ancillis na tis ⁊ ꝑtẽ hẽditatis pr̃is ſumẽtibo.ꝗ aũt de vtero mr̃is nati negligüt graʒ quã accepeꝛũt:ſiles ſunt eſau ꝗ repꝛobatꝰeſſ a deo licet er eodẽ ↄcubitu eẽnt gemĩ ↄcepti.ix.Ro. Patet igit ꝑ aug. ꝙ baptiʒat hereſis nõ vnde diuiſa ẽ:ß vnde con iuncta.Dicedũ eſt igit᷑. hoc argumẽtuʒ nõ valet. hereſis nõ eſt eccłia: igit baptiſma hereſis nõ ẽ baptiſmꝰecclie.li⸗ cet em no ↄueniat hereſis 2 ecclia ĩ vinculo caritatis:ↄue⸗ niunt tñ in vnitate baptiſmatis.4 Ad alið argumẽtũ po i oug.talẽ ĩſtãti. aut ꝑadiſus ẽ padiſus aut egiptꝰẽ pa⸗ us. B ꝑadiſus ẽ ꝑadiſus:igit᷑ egiptꝰnõ eſt ꝑadiſus.igit᷑ uui egipti nõ ẽ fluuiꝰegipti:ſᷣ hoc ẽ falſum: qꝛ fluuiꝰg eſt San fluuiꝰpadiſi ⁊ egipti:qꝛ emanat de ꝑadiſo ĩ egiptũ e 2 baptiſm? emanat ab ecclia queẽ adiſus ſpũalis ad oꝛates i hereſis tenebꝛis. vnde nõ ſequit᷑ hereſis nõ eſt . lckia:igit baptiſmꝰhereſis non eſt baptiſmꝰeccłie.¶ Ad auud dicẽdũ. ꝓ baptiſinꝰ hereticoꝝ facit quoſdã filios dei vt ꝑuulos: quoſdã nõ vt adultos ꝗ imbuti ſunt erroꝛe be⸗/ reticoꝝ. Vnde cũ hẽtici baptiʒãt hmõi adultos.nõ faciũt eos filios dei:tñ veꝝ baptiſma qᷓtũ ad rẽ ſacramẽti recipi⸗ unt. Vnde ſi veniãt ad vnitatẽ eccłie nõ ſunt rebaptiʒãdi. q vt dicit aug.Sanãdũ eſt qð vulneratũ ẽ:nõ curãdũ qð ſanũ eſt.Sani aũt ſunt ſic baptiʒati qtũ ad hoc in quo cõ ueniũt cũ eccłia qtũ ad baptiſmũ.Cum igit᷑ heretici ꝑuu/ los baptiʒãt ⁊ filios dei faciũt: illi vicũt᷑ eſſe filij eccłie.nõ qꝛ eos genuit deꝰ de ſpõſa legitima.i.eccłia:ſᷣ qꝛ eos genue rit de ancilla.i.hereſi.nibilominꝰ filij eccłie dicunt᷑: qꝛ ec⸗ cleſia filios reputat quoſcũq; deꝰ generat ſiue genuerit de vtero ſpõſe vt ꝗ a fidelibo ſũt baptiʒati:ſiue de vteris acil⸗ larũ vt ꝗ baptizʒati ſũt ab hẽticis ſiue paganis ſiue a gbuſ cũq; qui nõ ſũt ð eccłia.qð ſignificatũ ẽ Señ.xvj.vbi dixit ʒara abꝛahe.ingredẽ ad ancillã meã ſi foꝛte ex illa ſuſcipi⸗ am filios.¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ baptiſma hẽticoꝝ facit re⸗ miſſionẽ pctoꝝ.nõ vnde ẽ hoĩs opus:ſᷣ vnde ẽ opꝰ dei. ñ ibi eſt ſpũſſanctꝰ in effectu baptiſmatis.nõ inqtuzʒ eſi opꝰ hereticoꝝ:ł̊ dei.Dicũt quidã ꝙ deꝰbaptiʒat pᷣmo auẽte:ee cleſia pᷣmo mĩſterio ⁊ ſcdo auẽte ſiue ſub auẽte.heretici vl timo miĩſterio.⁊ inqᷓtuʒ habẽt mĩſterium:ſunt de eccleſia. 4Ad auctoꝛitatẽ gꝛeg.dicẽdũ.ꝙ intelligit᷑ de illis hereti⸗ cis qui nõ ſeruãt foꝛmãt eccłie:s̊ baptiʒant in noĩe patris maioꝛis ⁊ filij mĩoꝛis.⁊ tales nõ miſtrat verum baptiſma. ¶ Ad aliud dicẽdũ.q vpᷣc indui dupłꝛ dicit᷑.vel qtũ ad ſa cramẽti ꝑceptõeʒ.⁊ ſic dicunt᷑ oẽs induere vxpᷣm ꝗ baptiʒã tur ĩ foꝛma ecclłie a ꝗbuſcũq; baptiʒẽt᷑ dũ tñ intẽdãt faceꝛe qð facit eccłia:vel qᷓtuʒ ad gre ſuſceptõneʒ ⁊ ſic ſolũ ꝑuuli qui nõ ficte accedũt ad baptiſmũ. Illi vᷣo qui baptiʒat᷑ ab hereticis ⁊ ſunt imitatoꝛes eoꝝ.dicũt᷑ pᷣmo mõ vxpᷣm indue re h̊ nõ ſcdðᷣo mõ.¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ baptiſma heretico rum vt dictũ eſt quoſdã facit filios dei vt ꝑuulos.quoſdaʒ nõ:vt adultos ꝗ imbuti ſũt erroꝛe hereticoꝝ.⁊ de his ẽ ve⸗/ rum qð dic aug.⸗¶: Ao vltimũ dicẽdũ. ꝙ illud qð dic Aſi. ꝙ heretici illud faciũt imaginaria oſtẽtatõe. Si h̊ dicit᷑ de illis ꝗ in foꝛma eccłie.vel baptiʒãt᷑ ab ipis hereticis:intel⸗ ligitur imago qᷓtuʒ ad foꝛmã ſacramẽti: qꝛ recipit᷑ ibi ſaẽ⸗ mentũ.nõ tñ qᷓtuʒ ad rem ſacramẽti.i.gr̃am.nõ em̃ in illa imitant᷑. Si aũt intelligat᷑ de hẽticis ꝗ nõ baptiʒãt in foꝛ⸗ ma ecclie:tũc mutatõ nõ attẽdit᷑ qᷓtũ ad ipᷣaʒ imerſionem: nõ qᷓtũ ad foꝛmã ſacramẽti vel ad rẽ ſacramẽti.videt᷑ autẽ magis pᷣmo mõ intelligi ꝑ h̊ qdʒ ſegꝗt᷑.baptiſma ñ ẽ illis ad remiſſionẽ pctoꝝ:ſᷣ ad ſupplicij teſtioniũ dat᷑.vñ etiã ĩ ↄmu ni ꝓuerbio dẽ de malo xpᷣiano legẽ dei nõ cuſtodiẽte. iſte ẽ baptiʒatꝰ in aqua ⁊ nõ in ſpũſſancto. ticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtꝝ hereticꝰqᷓtũ ad articn⸗ lum de baptiſmo baptiʒat.i. ille ꝗ diſcredit ſa⸗ Eramẽtũ baptiſmi.q nõ:videt᷑cũ talis nõ intẽ⸗ dit baptiʒ are.qꝛ nõ intẽdit ꝙ aliqui ſiat ꝓꝑuulo baptiʒa⸗ to.vnde nõ intẽdit baptiʒare.Rñſio.quidã dicũt ꝙ du plex ẽ intẽtio baptizantis.vel reſpectu effectꝰ:vel reſpectu foꝛme. Si aũt nõ ſit reſpectu effectꝰ:nihilominꝰ baptizat. vnde nõ oꝑtet ꝙ intẽdat effectũ ſ foꝛm. cũ ad h ꝙ quis baptiʒet pᷣter materiã debitã ⁊ foꝛmã vᷣboꝝ requirit᷑ inten tio:ↄſiat ꝙ intẽtio nõ verſat᷑ circa ſoꝛmã vᷣboꝝ. Vñ hugo. Vide ⁊ ↄlidera qꝛ ratõnale eſſe oꝑtet opꝰmiſtroꝝ de i.nec ꝓpter foꝛmã ſolã p̃iudicare niſi intẽtio agendi nulla ẽ.pꝛo pier qð aliter dicendũ.ꝙ licet hereticꝰnõ intẽdat ſpaliter diſtincte effectũ:nihilominꝰindiſtincte ⁊ quodamõ gene⸗ rali intẽdit.qꝛ intẽdit quod ecclłia intẽdit.dico indiſtincte ⁊ generali quodã mõ.⁊ hec pñt bene ſimul eẽ ꝙ ĩtẽdat op⸗ poſitũ alicuiꝰin ſpãli.i.nõ intẽdat illud in ſpali qð inten⸗ dat in generali. ſicut aligs ſcit qm oĩs mula eſt ſterilis ni⸗ hilominꝰ dubitat vtꝝ hec habeat in vtero·. Mrticulus terciiuns Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ cũ labũt᷑ ĩ hẽſim amitiat ius baptizãdi vel adpuc fuẽt. Et vẽ ꝙ amittat us em baptiʒãdi ſtat ĩ vnitate ecclie. nõ ba⸗ ſa be öſheiit tebpi hick. gvoc e dung achien Ogrnne tige Mberkd. meagr laſſſcn Eſactn der uzeſte oanetet beretiag reccleſen ieponn pnſin. i/ ptzi tfucee üpauli atg indn Aberetio gboſit Xhiseſt 5de). Pdiclt orintd ibiſai inila tin ſo⸗ vonenn: ct an llis d aigun n⸗ilei AAtrtn ſartin gnüii obue ürpe reſpecn⸗ z⸗ qus fun jbugo⸗ Nins W ſſpäunr nogen⸗ diſinee icgto⸗ Ginin erlisns ueſtio bent ius baptiʒandi. ¶ Ad boc facit quod dĩc aug.in lib. te baptiſmo ↄtra donatiſtas.Si bereticus ius baptiʒan di nõ habuit:tñ xp̃i eſt qð dedit et illud xpᷣi eſt qð accepit multa em̃ otrai nec tñ ideo vel nulla vel nõ data dicunt᷑.Contra. ius dandi baptiſmũ ẽ er ordine ſacer/ dotali:ᷣ 'do ſacerdotalis tollit᷑ ꝑ bereſim. Qam ſi tolle⸗ retur rediens ad vnitatẽ eccłie: iterũ oꝛdinaret᷑.Sᷣ nõ oꝛdi natur: ꝙ manet oꝛdo.quare ⁊ ipᷣm ↄſequens oꝛdinẽ ſcilicʒ ius baptiʒãdi. Ao h̊ facit qð dicit aug.ↄtra ꝑmenianuʒ ſicut hñt in baptiſmo ꝙ ꝑ eos dari poſſit: ſic in oꝛdinatõe ius baptiʒãdi.vtrũq; quidẽ ad ꝑniciẽ ſuã ꝗᷓdiu caꝛitateʒ nõ ainonitatis eeckhllice / A qð igervoͤn ꝑ Gᷓ̊ quod dicit aug.ↄtra ꝑmenianũ ꝙ in his qꝗ habuerũt oꝛdineʒ ſa⸗ cerdotaſem in eccłia ⁊ poſiea trãſierũt ad hereſim: rema⸗ neat ius dandi baptiſmũ. dicit em̃ ꝙ quidã eoꝝ veritate coacti dicẽ ceperũt.baptiſmũ quidẽ non amittit ꝗ recedit ab ecclia:ſᷣ tñ multis modis ius dandi amittit qð apparʒ fruſtra ⁊ inaniter dici. Pꝛimo qꝛ nulla oſtẽdit᷑ cauſa cur ille ꝑ iam baptiſmũ amittere nõ põt ius dandi põt amit tere. Atrũq; em ſacẽm eſt.⁊ quada ↄſecratõne vtrũq; dat pomini. illud cũ baptiʒzat᷑:illud cum oꝛdinat᷑ in catholica eccłia.vtrũq; aũt nõ licet iterari.ſicut em redeuntes ad ec cleſiã nõ ſunt rurſuʒ baptiʒãdi ſic nec rurſum ordinandi ius ᷓ dãdi baptiſima qð eſi ex oꝛdine ſacerdotali nõ amit titur. Si tñ alicui videt᷑ ↄtrarium ſicut aparuit in auẽte aug.ↄtra donatiſtas.diſtingui põt.ꝙ aliud ẽ hr̃e ius ex oꝛ dine ſacerdotali: ⁊ aliud ex vnitate fidei eccłiaſtice vel ec vite ↄgruitate.põt q̊ vno mõ hr̃e ius:⁊ alio mõ nõ habere ⁊ hoc ſoluit᷑ illud qð obiectũ eſt in ↄtrariũ: intelligit᷑ eĩ de iure qð habetur ab vnitate eccłiaſtica. iculus quartus Onſeq̃nter querit᷑.vtrũ illi ꝗ nunqᷓ crediderũt pñt ↄferꝛe baptiſmũ.⁊ videt᷑.fſoꝛma em̃ nõ dat hiſi ab illo qui bʒ ptateʒ ad illã.ptateʒ at᷑ acti⸗ uam dr hr̃e ad illã ꝗ hʒ eaʒ vel nobilioꝛẽ. Sʒ ꝗ non hʒ fi⸗ dem vel baptiſmũ:nõ hʒ foꝛmã illaʒ vel nobilioꝛẽ ea ergo a tali nõ dat᷑ baptiſmꝰ.ꝙ aũt nõ hʒ nobilioꝛẽ pʒ. In inſfiʒ deli em̃ nõ eſt foꝛma nobilioꝛ fide vel baptiſmate in quo ẽ fundamentũ fabꝛice ſpũalis.¶¶ Cont᷑.baptiſma a qͥcunq; dat᷑ in neceſſitate.nõ em̃ eiꝰẽ baptiſma ſ᷑ xpᷣi.de quo dicit᷑ bic eſt ꝗ baptiʒat.¶ Arguit᷑ etiã ꝑ ſimile.q em̃ ab eccleſie vnitate receſſerũt.dare pñt baptiſma.Sʒ minꝰ opponunt᷑ fideles vel nõ baptiʒati qᷓ heretici:qᷓ et illi pñt daꝛe baptiſ ma.¶ Ad boc facit qð dicit yſið.Romanꝰpontifex nõ ho minẽ iudicat ꝗ baptiʒat:ſ̊ ſpm̃ dei ſubminiſtrare gras ba ptiſmi: licet paganſit ꝗ baptizat:põt ꝙ nõ baptiʒatꝰdare baptiſmũ ð ↄcedendũ eſt vt ab ipᷣo in neceſſitate det᷑ 4¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dici põt.ꝙ ptᷣas dandi bapti ſma ẽ in ꝓlatõne debita vðᷣboꝝ ad hoc inſtitutoꝝ cũ inten⸗ tione:hoc aũt totũ põt ↄuenire nõ baptiʒzato ſiue infideli Si vo dicat᷑.ꝙ ptᷣas reſidet apud ipᷣm ꝗ bʒ foꝛmã ſimilẽ vel nobilioꝛẽ. Rñdendũ eſt ꝙ illa foꝛma q eſt caracter: im pᷣſſa ẽ mediante vᷣtute verboꝝ.ñ ꝓferẽs verba cũ alijs q̃ ad ſacr̃m baptiſmi regrunt᷑.licet nõ hẽat caracterẽ foꝛma liter:hʒ tñ quodãmodo ptᷣatiue.nec oꝑtet ꝙ inducẽs for⸗ mã quã hẽat talẽ: inſtantia em̃ eſt in equoce agẽtibo Mlembꝛum quartum NRen querit᷑.vtꝝ dyabolꝰpoſſet bapti — ʒzare.E ſic:videt᷑. Ponat᷑ ꝙ traſfiguraret᷑ in ſacerdotẽ ſiẽ qñq; traſfigurat ſe in ange⸗ Au lucis: ⁊ baptiʒaꝛet aliquẽ.videt᷑ ꝙ ille ſit baptiʒatꝰ. Augꝰ.ſuꝑ ioh. Maptiſmꝰtalis ẽ qualis ille in cuiꝰptate dat᷑.dat᷑ aũt in ptate xpᷣi:̊ ⁊c.igit᷑ nihil depeꝛit ipᷣi baptiſino a qͥcunq; miſtret.i¶ Iteʒ aug.ſuꝑ ioh.Cum baptiʒat malꝰillud qdð datũ eſt veꝝ eſt.nec impar ꝓpt im⸗ pares miſtros:h̊ par et eqᷣle.ꝓpter h̊ hic ẽ ꝗ baptiʒat. ſen⸗/ ſus ẽ verbi aug.ꝙ qꝛ xpᷣc baptiʒat:a qͥcunq; baptiʒat᷑ ean dem efficaciaʒ hʒ baptiſmꝰ.¶ Item efficacia baptiſmi ẽ a materia debita 2 debita foꝛma verboꝝ.⁊ nõ aliqͥ mõ a mi xvj. niſtro: ̊ a quo ꝓferant᷑ verba debita cũ alijs qᷓ reqruntur hẽbit eicaciã ¶ Cont.vt dicit hug. deꝰminiſtꝛãti coopa tur. cuiꝰᷣtute ꝑ miſteriũ mĩſtrãtis qð ſctificandũ eſi ſcti⸗ ficat᷑vt ſit quidẽ vna virtꝰꝑ vnũ opꝰad vnũ effectum. hec bug.ↄueniunt igit᷑ dñs ⁊ diſpenſatoꝛ ſacr̃oꝝ in vna vᷣtute reſpectu vniꝰeffectꝰ.ſᷣ dñs ei dy abolꝰin nullo ↄueniũt. ꝓ batõ.ij.coꝛĩ.vj.Que ↄuẽtio xpᷣi ad belial.glo.deꝰ⁊ dyabo lꝰ nõ cõueniũt:g̊ ⁊c. ¶ Rn. ſine pᷣiudicio.ꝙ ſi ĩmergeret aliquẽ in aq̃ cũ tebita ꝓnũciatiõe verboꝝ:nõ baptiʒaret. Vna rõ eſt ꝑuerſa intentõ illiꝰ.tãta cĩ eſt eiꝰ ꝑuerſitas.q; nullo mõ intendit ſalutẽ baptiʒati. Intentio at᷑ reqrit᷑ ad efficaciã baptiſmatis.vñ qꝛ ñ ↄueĩt cũ eccĩa ĩ intẽtiõe ba⸗ ptiʒãdi: nõ baptiʒat.ꝙ at᷑ hoc ſit vex.pʒ ex qdazx clo.ſuꝑ illud.ij.coꝛi. vj. Que ↄuẽtio ⁊c.·q̃ eſt.xpᷣc facit oĩa bñ.dya bolꝰmale. qð nõ intelligit᷑ q̃tũ ad ſubam actꝰ:qꝛ dyabol⸗ freqᷓnter obedit deo in agẽdo:ᷣ ꝙᷓtũ ad intentõeʒ.ſꝑ ĩ om̃i bus intentõ di bona ẽ:dyaboli mala.¶ Sʒ ponat᷑ ꝙ hꝛet intentõeʒ eccie ⁊ intendẽt baptiʒare.Rñdeo.ꝙ ñ baptiʒa ret. Et ẽ rõ vna.qꝛ nõ ẽ illi ↄceſſuʒ miſteriũ diſpenſatõnis hmõi.vt eĩ dic hug. e elemẽta ſacr̃a ſunt.nõ nata pꝛiĩa fa cit ſ̊ appoſita inſiitutõ ꝑ diſpenſatõʒ.⁊ gr̃a infuſa ꝑ bñdi ctionẽ. pᷣma facta ẽ ꝑ creatoꝛẽ:ſcðᷣa ꝓpoſita ꝑ ſaluatoꝛem. tercia ãmĩſtrata ꝑ diſpẽſatoꝛẽ.hec hbug.Diſpẽſatoꝛ vᷣo dĩ q diſpenſat.ſᷣ cui datũ ẽ miſteriũ diſpẽſandi ẽ ſacerdos re gularit᷑ vnuſqſq; bõ in articło neceſſitatis. Alia eſt rõ qꝛ neq; actu neq; potẽtia ẽ de eccłia.ꝗ tales ſunt:nõ pñt ſac⸗ menta eccĩe miſtrare. he aũt rõnes ſunt neceſſitatis.Ler cia eſt rõ ↄgꝛuẽtie.qꝛ ſicut moꝛs fuit miſtrata ꝑ boĩem:ita vita dʒ mĩſtrari.hmõi rõnes aſſignat Anſel.q̃re oꝑtuit ſatiſfactõeʒ ꝓp offenſa oꝛigĩalis fieri ꝑ hoĩem.ſ.qꝛ offendit hõ.¶:. Ad illud qð obẽ.ꝙ efficacia baptiſmi ẽ a materia et foꝛma vᷣboꝝ.Dðm ꝙ nõ oĩno.ĩmo reqꝗrit᷑ diſpenſatoꝛ ⁊ ⸗ tentio recta diſpenſaꝛoꝛis:q̊ꝝ vtrunq; deficit in dyabolo. vbi dat᷑:ſñ dat᷑ niſi mediãte diſpẽſatoꝛe a ðo ꝓuiſo embꝛum quintũ Onſequẽter querit᷑.vtrũ nõ hñtes vſum rõ/ nis poſſint baptiʒare.qð videt᷑.v.di.iiij.ſen. dr. Si gs baptiʒat ebrioſus: xpᷣc baptiʒat. vñ vid et li ebꝛius baptizʒat ꝙ baptiz atũ eſt. ¶ Cont. ebri us eſt ꝗ nõ hʒ vſum rõnis.igit᷑ in mergẽdo nõ hʒ intentõʒ baptiʒandi. Intentõ eĩ ad vſum rõnis ꝑtinet. Intentõ at regrit᷑ ad ̊ ꝙ baptiſmus ſit. Item eadẽ eſt q de furioſis. ñ. ebrij ſiue ebꝛioſi nõ ſꝑ pᷣuant᷑ vſu rõnis. Vñ bñ ba nt intentõeʒ generalẽ baptiʒãdi ſᷣm fſoꝛmã eccĩe:⁊ tales vere baptiʒant.⁊ de talibo loꝗtur aug.Silłr furioſi qñ ba bent lucida interualla 2 tũc hñt vſum rõnis. Si aũt ebꝛij ⁊ furioli eſſent iniſſtatu pᷣuatõis talis ꝙ nõ hr̃ent vſum ra tõnis:licet ĩmergerẽt nõ baptiʒarent. ie querit᷑ inci⸗ xenter.ſi ebriꝰhʒ linguã ligatã:ita ꝙ nõ hẽat ꝓfecte vſum lingue:hẽat tñ vſum rõnis:ſi talis baptiʒãdo vᷣba corrũ⸗ pat.vtrũ baptiʒat.Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ ſile ſumptũ ab eo qui bʒ a natura linguã impeditã. i.impotentẽ ꝓferꝛe vᷣba ſine coꝛruptõne.q̃les ſunt ꝗ ſonant.l.ꝓ.r. dicentes in noĩe pa tlis ⁊ filij ⁊ ſpilituſſcti. Sʒ ↄſtat ꝙ tales baptizant. Silr videt᷑ ꝙ ebꝛij baptiʒãt hñtes ſitłe impedimentũ.¶ Contꝛa. talis nõ obſuat foꝛmã baptiſmi inſtitutã a veo ſiẽ deberʒ nec habet ꝙ illũ excuſet ̊ nõ baptiʒet.¶ Rñſio.ad hoc di cunt quida ꝙ ebꝛiꝰtalis nõ baptiʒat:nec eſt ſiłe de impotẽ te ꝑ naturã ⁊ ꝑ culpã. Qui ei impotẽs eſt ꝑ natura culpã nõ bʒ et iõ baptiʒat.q vᷣo impotens ẽ ꝑebrietatẽ:culpã bʒ et ideo nõ baptiʒat. Aliter at᷑ videt᷑ dðᷣm.ꝙ qꝛ nec virtus ſacr̃alis nec miĩſteriũ im pedit᷑ culpa vel pcto miſtri.ſi ebꝛi us ꝗ ex culpa ſua impedit᷑ nõ magis hẽat linguã ligatã ꝙᷓ ille ꝗ natura impedit᷑: nec magis coꝛrupte verba ꝓfert q̃ᷓ foꝛma baptiſmi regrit qᷓ; alius:ita baptiʒat ſic ille.¶ No hoc qð obijcit᷑. ꝙ talis nõ obſeruat formã ſicut dʒ. Dðm verum eſt quantũ eſt ex ꝑte ſua.tñ obſeruat illam ita ꝙ ſufficit ad miniſteriũ ſacramenti:vnde illud indebitũ nõ redundant in miniſterium ſed in miniſtrum. Ad illð aug. Haptiſmꝰẽ talis q̃lis ẽ ille in eꝰ ptate dat᷑ embꝛum ſextum Onſequenteꝛ querit᷑. Si plures ſil pñt vnũ baptiʒaꝛe.O nõ:videt᷑.qꝛ ſi vterq; dicẽt ba ptiʒo te:videret᷑ iteratũ ſacr̃m. Si dicerent dcoꝛditer. Haptiʒamꝰte hec foꝛma nõ ẽ for ma ecchie.⸗ ſi vnꝰſit baptiʒ andꝰet ſint duoꝗ velint eũ baptiʒare.⁊ vnꝰilloꝝ ſit mancꝰet aliꝰmutꝰ.Si mutus imergat ⁊ mancꝰ ꝓferat verba:erit ne baptiʒatꝰ.⸗ Rñſio duo pñft vnum baptiʒare bᷣ nõ debent.i.ſi duo baptiʒãt baptiſimn deſt. ſ̊ tũc quilibet dʒ ꝓferꝛe ſformaʒ verboꝝ dicen do baptiʒo te ⁊c.et qꝛ ꝓlatio verboꝝ ſine ĩmerſione nõ ba ptiʒat: licet plures ꝓferant verba cũ vnica ĩmerſione non iterat᷑ baptiſma.Si aũt vnus illoꝝ cuʒ fit immerlio citiꝰ ꝓtulerit verba q; alius: ꝗ pꝛimo ꝓtulit baptizauit: alius non.. Ad aliud dicendũ.q; mancꝰ mutꝰnon baptizant qꝛ cum mancꝰdicit.Ego baptiʒo te:cũ duo reqꝛunt᷑ ad ba ptiſmum. ſcʒ ĩmerſio et ꝓlatio:non dicit verũ.K Sed ad⸗ huc querit᷑ ſi mancꝰdiceret.nos baptiʒamꝰte.quare ñ ba ptiʒant:cũ ad baptiſmũ non regꝗritur niſi immerſio ⁊ ver boꝝ ꝓlatio que duo ↄcurꝛũt. Rñſio.ꝙ q̃ ſunt te eſſentia baptiſmi immerſio et ꝓlatio: ab vno fieri debent. Hoc eĩ reqꝗrit foꝛma verboꝝ pᷣſcripta a dño.⁊ ideo maneꝰ mutꝰ dicto modo baptizare non pñt.hoc etiã reꝗꝛit ſimplex in⸗ tentio baptiʒantis:debẽt em̃ intendere qð ecclia intendit. embꝛum ſeptumnum nſequenter querit᷑ ſi in articulo neceſſita⸗ tis poſſet aligs baptiʒare ſimul ⁊ ſemel plu res.dicendo. Haptiʒo vos ⁊c̃.⁊ videt᷑ ꝙ nõ j ũ hec nõ ſit foꝛma eccłie. 4¶ Item ponatur ꝓ aliqui naſcant᷑ gemelli ita ↄiuncti ꝙ non poſſent diſtin gui. vt ſi hr̃ent terga ⁊ ceruices vnita ſiue ↄiũcta:tũc optz dicere baptiʒo vos:cũ con ſtaret illos diuerſos eẽ. RKñ. ſine pᷣiudicio.quotq̊t põt gs immergere ſimul vel ꝑfunde⸗ re aqua:tot põt baptiʒare ſimul.ſ̊ nullo mõ debet niſi in articulo moꝛtis.nec eſt foꝛma hec baptiʒãdi aliena a for̃e inſinuata a dño:licet differẽs a foꝛma ↄmuni inſtituta ab eccłia:nibilominꝰqꝛ foꝛma iſta non eſt ita extranea a foꝛa eccłie vel a foꝛma data a dño:gꝗn aliquo mõ indulgeat᷑ in illa.dici põt ꝙ in hmõi modo baptiʒandi ſaluat᷑ foꝛma de bita verboꝝ.¶ Si obijceret᷑ ꝙ foꝛma mutat᷑ ſicut cum af̃. nos baptiʒamꝰ. dᷣm ꝙ non eſt verũ. Qam ſicut dicit Pꝛi ſtianus.i Jos nõ geminat ſingulare ſuum vt dicat᷑. ego et ego:ſed ego et tu:vel ego⁊ ille.a ideo ſi dicat᷑ nos baptiʒa mus: aliꝗꝗ dicitur q̊ foꝛma variat᷑ vnde forma mutatur. Sʒ cuz dr ego baptizo vos:ſenſus eſt baptiʒo te ⁊ te.⁊ iõ non eſt mutatio foꝛme ſᷣ quedã geminatio.ij ec hic intro⸗ ducitur ꝑſona alia niſi ꝑſona baptiʒans et baptiʒzata. nõ ſic eſt in foꝛma alia cũ dicit᷑:nos baptiʒzamꝰ:qꝛ vt ex dctis pʒ ibi ſit mentio de ꝑſona aliq̃ que neq; eſt baptiʒans neq; baptiʒata.Ex pᷣdictis pʒ.ꝙ vnꝰpõt ſimł baptizare pluẽs nõ plures vnuʒ. ⁊ rõ eſi mutatõ foꝛme in vno non in alio. Poõt nihilominꝰalia rõ aſſignari.qꝛ nõ eſt neceſſe ꝙ ſimt duo baptizent ſi vterq; põt verbũ dicẽ imergeꝛe ſ̊ neceſ⸗ ſitas ⁊ vtilitas eſt ꝙ ſimul duo baptiʒent᷑:q ſunt in aꝛti culo moꝛtis. Alia tñ ratio ẽ.qꝛ baptizas miſter ſignificat rpᷣm. vñ ſicut in H̊ͥ ꝙ vnꝰhẽat plures vxoꝛes ſaluari potu⸗ it ratõ ſacri aliquo mõ:qꝛ rpᷣe ẽ ſponſus multaxꝝ aĩa ꝝ.ſed nõ ecõueꝛſo:ſic in ꝓpoſito ẽ intelligendũ.qꝛ vnꝰbaptizans eſt interiꝰ.ſ.xpᷣe dns:a q̊ eſt vnitas in ſac mento baptiſmi. ¶ Ad aliud dici põt. ꝙ ſi aliquoꝝ ꝑtes pᷣncipales ita eẽnt iuncte ꝙ nõ intingi nec ꝑfundi poſſet vnꝰſine alio:a con⸗ ſtaret ibi eſſe duas ꝑlſ. onas: poſſent ſimul baptiʒzari ſpᷣ foꝛ⸗ ma pᷣdicta:vt diceret᷑ baptiʒo vos ⁊c. 6 embꝛumoctauum ſI. nſequẽter querit᷑ vtrũ ꝗs poſſet baptizaẽ ſeip̃ᷣm. cũ nõ ſit alioſi imptrx vel ꝗ velit in arti⸗ culo moꝛtis. ſic: vr. cũ virtꝰ baptiſmi at⸗ tendat᷑ in ꝓprijs obis ⁊ elemẽto debito. Jux — illud verbũ Aug. Accedit verbũ ad elementũ? fit ſacrjm. Itez als videret᷑ pcludi via ſalutis alicui.cũ dr.iij. Jo. NMiſi ꝗs renatꝰf.⁊c.¶ Iiẽ eo ꝙ baptiſmꝰẽ ſacrt̃m neceſſita tis. ẽ indultũ oĩbo ſine diſtinctõe ĩ neceſſitate poſſe bapti⸗ ʒare aliũ.q̃re igit᷑ nõ eadẽ rõne indultũ ĩ tali nccitate hoĩ poſſe baptizʒ are ſe.¶ Itẽ vt vr velle Inno.in decretali q̃dã dicẽs. Sane intimaſti ꝙ ꝗdã iudeꝰↄſtitutꝰin articło moꝛ/ tis.cũ int iudeos tm̃ exiſtet:ſeipᷣm ĩ aquã ĩmerſit.dicẽdo. Ego baptiʒo me ĩ noĩe p.⁊.f.a.l.ſ.⁊ ptꝰſi talis dtinuo de⸗ ceſſiſſet ꝓtinꝰeuolaſſet ad patriã.ex ̊ videt᷑ ꝙ ba ptiʒatus fuerat. ¶ Si diceret᷑ ꝙ baptiʒatꝰfuit baptiſmo flamis.ꝗqa ibidẽ ſubiũgit᷑. ꝓpt ſacr̃i fidẽ ⁊ ſi nõ ꝓpt ſacrm fidei h̊ non videt᷑ veꝝ:qꝛ baptizati tm̃ baptiſmo flamĩs non ſtatĩ euo lant.(¶ Kñ.ꝙ nullꝰpõt baptizare ſe.cuiꝰvna eſt rõ. ꝙ ſiẽ aliꝰ ẽ generas ⁊ genitꝰnull em generat ſe: ſic aliꝰdz eẽ re⸗ generas et regeneratꝰ. Sic em̃ in generatõe carnali diſti⸗ cte ſũt ꝑſone pr et filiꝰ:ſic ĩ generatõe ſpũali.Vñ in decre⸗ tali Inno.djr̃.ſicut in carnali generatõne q̃ ꝓles er viro⸗ femĩa naſcit᷑:aliꝰeſiꝗ carnałr gignit et aliꝰꝗ gignit᷑ cama liter: ſic in ſacr̃ali generatõe q ſoboles ex ſpũſcto ⁊ aq re⸗ naſcit᷑ aliꝰdʒ eſſe ꝗ ſpũaliter gigneret:et aliꝰqui ſpũaliter gigneret᷑. Sane cũ coꝛpꝰexterisſiue cũ coꝛ interiꝰ baptiʒa tur.opoꝛtet vt vtrobiq; paternitas ⁊ filiatio valeat inue⸗ niri:quibo baptiʒans ⁊ baptizatꝰadinuicẽ rferant᷑. Alia eſt rõ.qꝛ nõ poſſet ſeruari foꝛma baptiʒãdi inſtituta ab ec cleſis iur ſoꝛmã traditã a dño MMaꝛ. vlti.hr̃ foꝛma tradi⸗ ta a dño cũ dr. Ite baptiʒãtes eos.vbi inſinuat᷑ diſtinctio ꝑſonalis inter baptiʒates ⁊ baptiʒatos. Vñ dr in p̃dicta xccretali.cũ inteꝛ baptiʒantẽ ⁊ baptiʒatũ debeat eẽ diſere tio:ſicut ex ᷣbis dñi colligit᷑ dicentis aplis baptizate oẽs gentes in noĩe p.2. f. .ſ.ſ.memoꝛatꝰiudeꝰ denuo ẽ bapti⸗ ʒandꝰab alio:vt ondat᷑ ꝙ aliꝰeſt ꝗ baptizat᷑ ⁊ aliꝰꝗ bapti⸗ zat. Ao qð etiã deſignandũ ipᷣe xpe non a ſeipo: ſ̊ a Johe voluit baptiʒ ari.¶ Ad ̊ qð obr.q accedit vᷣbũ ad elemẽ⸗ tum ⁊c̃. Oðm ꝙ in caſu tali nõ accedit veꝛbum ad elemen tum:qꝛ ibi verbũ dr foꝛma inſinuata a dño et pᷣſcripta ab eccłia:q̃ eſt baptiʒo te ⁊c.nõ aũt baptizo me. Mec eſt ꝓpteꝛ hoc via ſalutis pᷣcluſa:qꝛ in articło volẽs baptiʒari et ſiñ hẽat ꝗ baptiʒet eũ:ſi moꝛit᷑ ſaluat᷑ in fide hñs baptiſmuz flamiĩs qð ſupplet defectuʒ in neceſſitate baptiſmi flumĩs Ad H̊ qð querit᷑.ꝙ indultũ eſt in oibo c.dðm ꝙ nõ ẽ ſi⸗ mile:qꝛ cũ illa indulgẽtia obᷣuari põt foꝛa baptiſmi:non aũt poſſet cũ alia.foꝛma aũt ẽ.Ego baptiʒo te:nõ aũt ego baptiʒo me. Ad illud qð vltimo obr.ꝙ baptiʒati bapti ſmo flamĩs nõ euolãt.Dðm ꝙ regularit᷑ loq̃ndo verũ eſt. aliqñ tñ ſicut magnitudo ↄtritõis ſufficit ad deletõʒ pene debite ꝓ culpa.Vñ ↄtritꝰſi decederet ſtatim euolaret:ſilr magnitudo fidei ſufficit baptizato baptiſmo flamis cũ cõ tritõne ad deletiõeʒ reatꝰ.Añ ſi ſic baptiʒatꝰ decedẽt ſia⸗ tim euolaret.q̃lis foꝛte fuit iudei fides de qͥ loqꝗt᷑ decretalł ¶ Queſtio. xvij. de conditio niba ꝑuuli baptiʒandi. Eterminatis condi õibo ex ꝑte baptizãtis ſeꝗtur de ↄditiõi⸗ 8 ex ꝑte baptiʒãdi. Pꝛio queret᷑ de ꝑ⸗ uulie. Scdo de adultis.¶¶ De puulis q⸗ runt᷑ hec. Pꝛio vtruz ꝑuulꝰſit ſuſceptibił baptiſmi.Scðo vtrũ ꝑuulꝰintra mr̃is vterũ.Lercio vtx ꝑuuloſeminatꝰſiue ſm aliquã ꝑteʒ egreſſus.Quaꝛto vtxꝝ qñ ꝑturiẽs ẽ in ꝑiculo moꝛtis ſit incidenda. Quinto vtrũ diſſerꝛi debet baptiſmus an nõ. Sexto vtrum ſanctificati in vtero ſint baptizandi. ¶ Membꝛum primum . Irca pꝛimum ſic. In veteri teſtamento erat ſacramentum inſtitutum ad deletioneʒ oꝛi⸗ ginalis peccati in paruulis.ſacramentum Autẽ noue legis eſt perfectiꝰ:ᷓ in nouoteſta⸗ mẽto ſacrm erit in remediũ oꝛigialis ĩ ꝑuulis. Sʒ hᷣ ẽ ba⸗ — — — — ——. — — — arnal dec Vnin dn pledertitn goni me hſi gniſpürſir enbapeg folearinne Hrant. Ni litora ober matradti⸗ diſtinei NKinſeien ntedin aptizatec⸗ Nadeleni delenen ſenptoeb rehpe mnetſi peſinnz ifumis minon eitege⸗ Huibapti eozpor clarenſcr lunisci erci o nch 1 aiiin mmind euiis 6ſcepiht Lco Oomom intoſn ſmnanfen ¶ Queſtio ptiſmus ꝗ ſucceſſit circumciſiõi: ergo uuli ſuſciptibiles ſunt ſacr̃i baptiſmalis.¶¶ Itez gra ſuꝑ abũdauit plus qỹ velictũ. ᷣ delictũ rõne oꝛiginalis pcti tranſiuit ad parnu⸗ los.multofoꝛtiꝰ gꝛatia xpᷣi. Illa aũt maxime eſt in ſacꝛa mẽto baptiſmatis: ergo ꝑuuli pñt ſuſcipeꝛe ſacr̃m baptil⸗ matis. Item regeneratõ 'm ſpm eſt eoꝝꝑ quoꝝ eſt gene⸗ ratio ᷣm carnẽ:ſᷣ regeneꝛatio eſt ꝑ baptiſmũ. punloꝝ aũt nõ habentiũ vſum ronis ẽ generatõ m caꝛnẽ:̊ ꝑuuli dũ nõ bñt vſum rõnis pñt ſuſcipere ſacr̃m baptiſmi. Mont dicit᷑ in euãgelio.Qui crediderit ⁊ baptiʒatus fuerit ⁊c. pᷣmittit᷑ ibi fides baptizãdi.ſ̊ fides nõ eſt in paruulis: er⸗ go nec ſacrẽm baptiſmi q ↄſegtur. 4 Ytez in matrimonio carnali regrit᷑ ↄlenſus: multoſoꝛtiꝰin matrimonio ſpuali cum g in baptiſmo aia fiat ſponſa xp̃i niſi ponat᷑ obex:re quirũ in baptiſmo ↄſenſus baptiʒzãdi. In ꝑuulo aũt nul. lus ẽ cõſenſus:qᷓ nõ recipit ſacrẽ̃m baptiſmatis.¶ Ad qð rñdendũ.qꝙ ꝑuulłꝰſuſcipit ſacr̃m baptiſmi. MMiſcdia eniʒ ſuꝑeraltat iudiciũ. Judiciũ aũt trãſinit ex peto pentuʒ in ꝑuulos: miſcdia aũt ꝑxpᷣm in omes ꝙᷓ̃tuʒ ad ſufficientià. ¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ.dðim eſi. ꝙ illud qð dr ĩ eua⸗ gelio ſic intelligit ſic dĩc Heda.ꝑ alios ꝑuuli credunt ſiẽ ex alijs ea qᷓ in baptiſmo eis remittunt᷑ pcta ↄtraxerunt. AVñ fides parentũ vel ecclie ſupplet qð minoeſt in ꝑuulis vel ga logtur ibi de pdicatõe qᷓ fit adultis:pt inteltigi de fi de adultoꝝ q̃ ↄueniẽter pᷣcedit baptiſma ad ſalutẽ obtinẽ· dam. ¶ Ao ſcðᷣm vo dðm . ꝙ aliud ẽ in matrimonio caꝛna li⁊ aliud in ſpũali.in ꝑte in ꝑte ẽ ſimile. In adultis em regꝗrit᷑ vtrobiq; ↄſenſus:in puulis vᷣo de ↄſenſu parentum otrabunt᷑ ſponſalia:bᷣ non oĩno ratificant᷑ niſi ꝑↄſenſum iliaꝝ ꝑſonaꝝ cũ venerint ad adultã etateʒ. In puulis vo trabiẽ matrimoniũ ſpũale ꝑ gram xp̃i·a qua bʒ vᷣtutem baptiſmꝰet ꝑ ipᷣm ↄſenſum ecckie. Vñ yſið.de officijs. paꝛ uuli nocpltenre baptiʒ ant᷑ ꝗ adhuc loqui vel credere ne ſciũt. Et dicit aug. ad Monifaciũ vt poſſit regenerari per officiũ volũtatis aliene cũ offert ↄſecrand“. facit hoc vnꝰ ſpũs.exqͥ regenerat᷑ oblatus: ratificat᷑ ex ↄſenſu patrini 2 fide eccłie ipᷣm matrimomum ſpũale ſuſcepto baptiſma tis ſacramento.⁊ quo ad boc eſt diſſimile reſpectu matri⸗ monij carnalis:in alije etiã ſimilitudo attenditur. mbꝛu ſecundum DOnſeq̃nter querit᷑.vtrũ ꝗe poſſet baptiʒari in vtero mr̃is. Ee ſic: videt᷑. Cũ em̃ aiĩa rati onalis infuſa ẽ coꝛꝑi:ↄtrahit oꝛiginale pcĩ᷑ʒ x ip̃a coꝛruptõne vicioſa. Cũ aut ↄtractũ ẽ oꝛiginale pctm. indigentiã bʒ ipa nĩa remedij ad purgati onẽ ipius.Deꝰaũt imaginẽ ſuã nõ vult pire.de miſcdia g ſua aliqð eſt remedium oꝛiginalis pcri ipi ꝑuulo exñti in vtero. Pꝛonioꝛ eĩ eſt deꝰad miſeꝛendũ ꝙᷓ ad puniendũ.cuzʒ g̊ baptiſma ſit inſſitutũ in remediũ oꝛiginalis pcri. erit ꝑ⸗ uulus dũ eſi in vtero materno habilis ad baptiſmũ:vł eſt aliud remediuʒ· ¶¶ Si vo dicat᷑. ꝙ illd eſt ſanctificatõ. obĩ ↄtra hoc.ꝙ ſanctificatõ nõ eſt coĩs. Pꝛiuilegia autẽ pau⸗ coꝝ nõ faciũt legẽ cõem. ¶ Item maioꝛ eſt gra ſanctifica⸗ tõmis ꝙᷓ gra baptiſmalis. ̊ puulus in vtero eſt ſuſceptibi lis gre ſctificatõis.ſic pʒ ð YJohe baptiſta ⁊ Hieremia.ð iohe Luc.j. Spũſcto replebit᷑ adpuc ex vtero mĩis ſue. ſi 8 euulus in vtero ẽ capax gre ſ⸗ anctificatiõis:videt᷑ ꝙ ſitr 7 gre baptiſmalis. Cont. dicit aug. et hr.iiij.li.ſen..⸗õ pot gꝗs renaſci anteqꝙᷓᷓ ſit natꝰ.ſᷣ baptiʒaꝛi ẽ renaſci:&̊ nul⸗ lus põt baptizari anteqᷓ ſit natꝰ.¶ SItem ſacrm baptiſmi eſt remediũ exteriꝰerhibendũ.q̊ nõ põt alicui exhiberi.ni ſi exteriꝰ ꝓdeat in lucẽ.igit᷑ qᷓdin ꝗs eſt in vtero mr̃is non eſt bapti andꝰ.¶¶ DHuietiã gre querit᷑xtrũ ꝑuulꝰ dũ eſt ĩ vtero matno baptizet᷑ mr̃e baptiʒata adminꝰĩ ꝑiculo moꝛ tis?et videt᷑ ꝙ ſic.ad coꝛpꝰmĩr̃is id qð in ea ↄcipit᷑ ꝑtinet. ita ꝙ eiꝰ ꝑs quodãmodo deputet᷑ ſicut hr in li. Aug·cõtra Julianũ. Sʒ baptiʒato toto vel illo de cuiꝰintegritate eſt ꝑs: baptiʒat᷑ ipᷣa ꝑs. Si ꝗ̊ ꝑuulꝰeſt ꝑs mr̃is:baptiʒabitur mr̃e baptiʒata. Sʒ huic obuiat᷑ ꝙ ſi eẽt baptiʒatꝰ:cũ nul⸗ lo ſacro faciendo eſt iniuria:ipᷣe poſtea materno vteꝛo ſe⸗ xvij. patus nõ baptiʒ aret᷑. Maptizat᷑ aut: nõ § eſt ſuſceptibil⸗ baptiſmi ĩ materno vtero rõne mr̃is ſi baptiʒet.¶ Pꝛete. cũ iam vniat᷑ aia rõnalis coꝛꝑi ꝑuuli.efficit᷑ iam altera ꝑ⸗ ſona a ꝑſona mr̃is: baptiʒata ꝙ̊vna ꝑſona non ꝗꝓpter H̊ ba ptiʒat᷑ altera. Uñ martinꝰpapa.i ihil ꝑticipat in h̊ mat infanti ꝗ naſcit᷑. ꝓpterea ꝙ vnicuiq; ꝓpꝛia volũtas in ↄfel⸗ ſione moſtrat᷑:reſtat ̊ ꝙ puulꝰnõ baptiʒat᷑ mr̃e baptiʒa⸗ ta¶Rñ. ad pdictoꝝ intelligentiã notandũ.ꝙ ratõ quare aliqs nõ baptizat in vtero maternoẽ dina inſtitutõ. Ra⸗ tio aũt dĩne inſtitutõis aſſignãt᷑ ↄgꝛuitatis non nccitatis qꝛ poſſet vtiq; aliter eẽ ſi de vellet. ym diuerſos plures. diuerſe cõgruẽtie aſſignant᷑. Iuerũt ei ꝗ dixerũt ꝙ rõ ſu⸗ mit ex ꝑte eꝗtatis dĩni iudicij.qᷓ nec ꝑuulũ nec adultũ iu⸗ ſtificat niſi aliq̃ntula pena.⁊ ideo debuit circa puulũ ali⸗ qd fieri penale ad h̊ vt iuſtificaret᷑.ꝛ illud dicũt fuiſſe om̃i tꝑe. Sʒ iſla rõ nõ videt᷑ zueniẽs.ꝗa nõ eſt generalis.iQaʒ tꝑe legis nature vt dĩc BGre. iuſtiſicabant᷑ in ſola fide ꝑen⸗ tum. Pꝛe. eſto ꝙ puulus baptiʒet in aq̃ calida ſiue tepida potiꝰeſſet ei ſolaciũ qᷓ pena et ita bec ro nõ ſufficit. ¶¶ IJue⸗ runt alij ꝗ dixerũt.ꝙ; rõ ſumit᷑ ex ꝑte ſacrati.qꝛ em̃ in oꝛi⸗ ginali pcło et ẽ caro infecta ⁊ aĩa defoꝛmata: ideo ſaccrᷣm baptiſmi duo bʒ.ſ.aquã et ſpm̃ vt dic Dam̃.⁊ quodamo⸗ do ẽ ibi purificatio ⁊ regeneratio carnis ſpũs.⁊ ideo nõ tm̃ pᷣſupponit natiuitatẽ in vtero q̃ eſt in infuſiõe aĩe.verũ etiã natiuitatẽ ex vtero qᷓ eſt in egreſſu. iſta quidẽ rõ bo⸗ na eſt ſ̊ ꝑticularis: qa nõ valet ad remediũ legis nate qðᷣ nõ reſpiciebat ꝑuuli carnẽ.⸗ Juerũt⁊ alij ꝗ ſumpſerũt ra tionẽ ex ꝑte culpe.qꝛ ei culpa oꝛiginalis ↄtracta ẽ ex carne infecta et er carne parentũ ſm actũ generatõnis: totũ tpᷣs generatõnis ⁊ cibatõis ex illa carne infecta vtputa ex ſan guine meſtruo ẽ corpꝰ deputatũ pcto nõ remedio.et iõ ãte neceſſe ẽ a carne mris ꝑuulũ ſeꝑari:et totã generatiõis a⸗ ctionẽ ↄſũmari:qꝙᷓ ſuꝑueniat bndictio.qm illud totũ ẽ tp̃s maledictõis. iſta quidẽ rõ bona eſt niſi etiã repugnaret ſanctificatõni qm̃ ibi dat᷑ gra mũdans a cuipa originali. lFuerũt et quarti ꝗ dixerũt. ꝙ rõ ẽ ex ꝑte gre. qꝛ em gre ẽ dare eſſe oꝛdinatũ? gre eſt regeneraꝛe.et eſſe oꝛdinatũ pꝛe ſupponit eſſe diſtinctů:⁊ renalci pſupponit naſci:iõ neceſſe eſſ ꝙ añ baptiſmũ puulꝰnaſcat᷑ vt ſit ꝑfecte natꝰſᷣm caꝛnẽ ſic aũt diſtinctꝰnõ eſt in vtero materno:qm̃ qᷓdiu ẽ in ven⸗ tre ↄiungitur matrici ꝑ vmbilicuʒ vñ recipit alimentum. ⁊ hec quidẽ rõ bona eſt.maxime qꝛ ↄſonat ⁊ oꝛtũ hʒ a ver bis ſanctoꝝ:tñ adhuc ꝑ iſtã rõnem poſſet oſtendi ꝙ paauun lus non dʒ ſanctificari in vtero ſicut nec kaprzen. ct ꝓpterea dõm. ꝙ ratõ ſumẽda ẽ ex ꝑte ſacr̃alis reme em̃ ſacr̃ale remediũ reſpicit eccłie oꝑationeʒ. et oꝑatio ec,/ cleſie nõ ſe extendit ad ꝑuuluʒ niſi extra vterũ: ideo nullo tꝑe nec fide parentũ nec aliqͥ ſacro iuſtificatꝰeſt paruulus anteqᷓ natꝰ quantuʒ eſt de lege cõi.qꝛ deꝰ decreuit ſaluare puerũ per ſacrm vel aliꝗd qð fit in loco ſacramẽti. Nd G aũt intelligenduʒ. Qotanduʒ ꝙ; triplex ſtatꝰdiſtinguit᷑ in hoĩe pꝰaĩe infuſionẽ. Pꝛimꝰeſt in vtero. Scðs extra vte⸗ rũ in ſtatu infantie. Oercius in ſtatu etatis adulti. In pᷣ⸗ mo ſtatu manifeſtus eſt deo. In ſcðᷣo manifeſtꝰ eſt nobis. In tercio manifeſtꝰeſt ſibi. In pꝛimo igit᷑ ſtatu cũ ſoli deo ſit notus põt ꝑ eiꝰvoluntatẽ ſanctificari nõ noſtram co⸗ oꝑationẽ.cũ nõ cognoſcat eũ eccłia nec ſit de foꝛo eccleſie In ſcðo ſtatu quo notꝰeſt deo et eccłie.remediũ põt habe⸗ re a teo:cooꝑante adiutoꝛio alieno nõſuo. In tercõ ſtatu cum ſit notus omnibus modis deo et ſibi et eccleſie: reme dium poteſt habere et ſibi poteſt omnibus his modis ad⸗ iuuari vt nõ tm̃ deus ſua virtute faciat: ſeo adiuuet fides aliena qtum ad ſacramentum? fides et deuotio pꝛopria. Pꝛima ergo ſanctificatio eſt per diuinã voluntatem ⁊ peꝛ tinet ad ſingulare pꝛiuilegium. ſecunda vo per legem da⸗ tam ſicut patet in circumciſione. patet etiam in baptiſma te cum dictum eſt. Niſi quis renatus ⁊c. Joh.iij. Tercia eſt per legem inditam quam deus indidit vt ad deum re curꝛat homo petere veniam pꝛo offenſa.et pꝛima quidem eſt paucoꝝ vtputa illoꝛum quos deputat ad aliquod ma⸗ gnum officiũ:et ſic eſt pᷣter legem ↄmunem. ita eĩ decreuit — — diuina iuſticia vt quantũ eſi de lege communi non releue⸗ tur qui cecidit:niſi aliqua diſpoſitio erterioꝛ ſiue opera⸗ tio occurꝛat.et ꝑuulus quidem ſicut ꝑ alium cecidit:ita põt per alium releuari diſponendo vtpote ꝑ fidem alienã adultus aũt per ꝓpriam ſicut ꝑ ꝓpriam voluntateʒ pecca uit. Quia vᷣo in vtero non põt ꝑ fidem alienam ſacramen to adiunuari:qm non eſt de foꝛo eccleſie vt nec nobis notꝰ hoc decreuit deus ð lege ↄmuni:ideo nullus in vẽtre pu rificatus eſt niſi de pꝛiuilegio ſpali.qm̃ igitur baptiſi mus reſpicit legem ↄmunem et legem datam. ideo non tebuit in vtero baptiʒari:et hec ratio ↄmunis eſt omibus ſacra⸗ mentis ſᷣm om̃e tempus. Dicendu igitur ꝙ ꝑuulus dum eſt in vtero materno nõ eſt ſuſceptibilis ſacramenti bapti ſmalis nec ꝑ ſe:nec ratione matris.ꝗ em̃ adbue natñ eſt Fm adam:ſᷣm ypᷣm regenerari non põt.ſicut dicit Iſið.li· ſenten.⁊ occipitur ex hoc quod dicitur in euangelio. Aſi quis renatus ⁊c.⁊ iterum opoꝛtet nos neſci denuo.pꝛeex igitur ́natiuitas m carnem ſecũde natiuitati que ẽ ſm ſpiritum.¶¶ Ad id vpᷣo quod obijcit.dicendum ꝙ licet pro/ nioꝛ ſit deus ad miſerendũ qᷓ; ad puniendũ:tñ quia cũ mi ſericoꝛdia curꝛit iuſticia:iuſſicia inquã que eſt in inflictio ne pene ꝓpter peccatũ Ade.que ↄtinuatur qᷓdiu caꝛo par nuli ↄtinuatur cum matre ⁊ accipit nuirimentum ex ipſa tanꝙᷓ; paꝛs eius quodãmodo.facta autẽ ſeꝑatione apparet manifeſte opus miſericoꝛdie diuine.et tũc poſſet regenera ri ſcʒ poſtꝙᷓ iam natus eſt. cum em̃ ꝑuulus ↄtrahat oꝛigia le peccatũ ex coꝛruptõne carnis vicioſa:caro aũt colligat᷑ q̃diu eſt in vtero materno cum cauſa moꝛbi ̃m legem cõ⸗ munẽ ſubiectus eſt corruptõni vicioſe:⁊ ideo vt poſſit ſᷣm legem ↄmunem ſubijci gratie ſiue ſacramento erquo ↄfert gratia:exigitur ſeꝑatio ab vtero materno.¶ Ex dictis pa tet rñſio ad id quod querit᷑ de ſanctificatione.ↄcedo enim deus poſſet gram ſi vellet ꝑuulo dare.ſᷣ per ſacramen⸗ tum baptiſmi vel aliud eccleſiaſticũ non debet fieri.nõ ꝗa maius ſit:ł̊ quia alius eſt modus qui non cõpetit illi ſia. tui. Ad aliud vᷣo quod obijcit᷑. vtrum baptiʒetur matre ſuſcipiente baptiſma:eo ꝙ eſt ꝑs eius quodamodo. RRñ. ꝙᷓ non. ꝗꝙᷓcito em̃ vnitur anima rõnalis carni. cum iaʒ pꝛi us deciſum ſit ſemen a generantibo.non iam habet ↄtinu itatem eandem quã habebat dum erat in ↄpoſitõne gene⸗ rantis. & illis aut ꝑtibus intelligit᷑ que ſimpliciter 1 pᷣnci paliter ſunt de ↄſtitutõne carnis materne. Si ðᷣo obijcit ꝑ ſimile quoddam ſumptum a lege bumana ꝙ enʒ mater manumittit᷑: ⁊ partus ſiliter ꝑↄſequens. eo ꝙ partus eſt ꝑs viſcernm:⁊ ita non videat᷑ ſimile de liberatõne a ſerui⸗ tute peccati. Rñſio ꝙ non eſi ſimile. baptiſma em̃ eſt ꝑſo⸗ nale beneficiũ nec ꝑſonaʒ egreditur:fecus eſt in manumiſ ſione. Dicitur aũt partus viſceruʒ pars.non gaſi implicit ſit ꝑs:ſed quia non põt peti ꝑ interdictum de liberis exhi bendis.⁊ ideo quo ad hoc dicit᷑ eſſe ꝑs viſceruʒ in natura libus:et non dicit᷑ eſſe oĩino ꝑs:łᷣ quodãmodo ꝓpter quan dam colligatõeʒ fetus cum matre. emnbru tercium Onſequenter querit᷑. vtrum ſemi natus xel natus m ꝑtem aliquaʒ ſit ſuſceptibilis ba ptiſmi.hoc eſt poſt oniuerſalem ſeꝑationem Ctm̃: an etiam poſt ꝑticulaꝛem. Et videt pꝰ vniuerſalem tm.tũc em̃ ꝓprie dicit᷑ natus. renatus autem põt eſſe poſtqᷓ eſt natꝰ⁊ nõ ante:̊ nõ ĩ ſeꝑatione ꝑticulaꝛ eſt ſuſcepiibilis baptiſini.¶ Pꝛe. natiuitas que eſi pm ſpi⸗ ritum non eſt in ꝑte:et in ꝑte non:ſ̊ vniuerſalis.Qatiui⸗ tas ergo ᷣm carnem que debet eſſe ꝓpinqua diſpoſitio ad hanc natiuitatẽ ſpũalem: cæbet eſſe natiuitas ſᷣm totumet non tm̃ ym ptem. ¶ Pꝛe. cum ↄtingit aliqñ monſtra q̃ ha bent aliquid foꝛme bumane et aliquid nõ. ſi egrederetur illa pars que ſpectat ad humanam foꝛmaʒ latente alia ꝑ⸗ te poſſet eſſe erꝛoꝛ in baptiʒ ando.vt ergo vitetur erꝛoꝛ: vi⸗ etur ꝙ exigatur vmuerſalis egreſſus ipſius partus a vẽ tre matris. ¶Contra. in ipſo egreſſu a ventre matris mił totiens moꝛiutur infantes. Si ergo expectaretur vniuer⸗ ſalis egreſſio.anteqᷓ; baptiʒaret᷑ vel aqua tingeret:frequẽ ter ꝑuuli moꝛerent᷑ ſine baptiſmo.Sed ꝓcuranda eſt ſalꝰ anime que ↄdita eſt ad imaginem dei quantũ fieri poteſt. 2 maxime placet deo zelus animaꝝ:g non exiſtente tota⸗ li egreſſione ſi timet᷑ de ꝑiculo moꝛtis:fundenda eſt aqua baptiſmalis cum inuocatõne trinitatis ſᷣm foꝛmã ad hoc inſtitutam. Sed ſi fundit᷑ hoc modo baptiʒatꝰ videtur cũ ea ↄcurꝛũt que ad baptiſmũ exiguntur:ergo ꝑticulari ex⸗ iſlenti egreſſione ꝑuulus eſt ſuſceptibilis baptiſmatis. Deinde ſupoſito ꝙ ꝑuulus ſit in articulo neceſſitatis ticulari facta egreſſio. Querit᷑ vtrum indifferenter qua⸗ cunq; ꝑte egrediente aut non:et videt᷑ ex iam dicta rõne. ꝙ ſiue egrediente manu ſiue pede in articulo neceſſitatis tribuendũ ſit baptiſma.anima em̃ ratõnalis que eſt ſuſce ptibilis gratie non eſt actus alicuiꝰꝑtis coꝛꝑis determĩa te: quẽadmodũ dicitur de ſenſibili et vegetabili.ſᷣ eſt perſe ctio totius et dicit᷑ eſſe vbiq; in coꝛꝑe ſuo ſicut habetur in li.de aĩa ⁊ ſpũ.ſicut tdeus ſ totus in toto oꝛbe:ſic anima vbiq; tota in toto coꝛꝑe ſuo:ꝗ̊ quacũqʒ ꝑte coꝛꝑis eſſentia. li baptiʒ ata cuʒ debitis circũſtãtijs iprimet᷑ caꝛacter ĩ aĩa ratõnali.¶ Sed ↄtra hoc obijci põt.ꝙ non in om̃i ꝑte cor⸗ poꝛis om̃es ſenſus vigent ſ̊ in copite.ibi em̃ in figura ca⸗ pitis marime diſcermt᷑ ꝑfectio anime rationalis. non ſie aũt in alijo ꝑtibus.non ̊ quacũq; ꝑte egrediente: ſed illa maxime in qua plus diſcernit᷑ anima ronalis ſi tingat᷑ in aqua ſm foꝛmam baptiſmi iudicandus eſt baptizatus. AS quod rdeni pot niſi ꝑiculum moꝛtis vrgeat.ex pectanda eſt vniuerſalis egꝛeſſio vt plene naſcat᷑ anteji re naſcatur.ſi tñ articulus neceſſitatis exigat hoc:a appaꝛe⸗ at illa ꝑs in qua pᷣncipaliter diſcernit᷑ anima rationalis: ſuꝑfundẽda eſt aq̃ adhibita debita foꝛma ad hoc inſtituta In his em̃ ſecurioꝛ pars et ſalubꝛioꝛ eſt accipienda.⸗ pꝛe⸗ ſumitur ab eccleſia baptiʒatus eſſe. Unde ſi poeſtea plene naſceretur: non videtur aliquod aliquilo faciendũ niſi ig ſuppleat᷑ ꝙ de ſacramentalibo exigitur. nõ ſic aũt videtur eſſe iudicandũ ſi manus vel pes egrediatur. in articlo.n. neceſſitatis ſi fiat intinctio cum debita foꝛma:pie credituꝛ ꝙ ſummſacerdos ſuppleat exiſtente aĩa ratõnali in coꝛpo re illo. Si tñ naſcatur poſtea et viuat in ſyẽ bumana:nõ eſt diſſonũ a ſalute ipſius:nec fit iniuria ſacramẽto ſi po⸗ ſtea a ſacerdote illo modo quo ↄſtitutum eſt baptiʒetur vt dicat᷑.Mon te rebaptiʒo ſi baptiʒatus es.Sed ſi nonduʒ baptiʒatus es:ego baptiʒo te in noie pa.⁊c.ᷣm ꝙ oꝛdina⸗ tum eſt ab Innocentio papa. embꝛum quartũ Onſequenter n de muliere pturiente qꝗᷓ eſt in articulo moꝛtis et deſperatur de vita. vtrũ poſſit dari ↄſiliũ de ſecando eã vt puer iuꝰha beat᷑ et baptiʒet᷑. Et videt᷑ ꝙ ſic: ꝗa ↄſiliũ caritatiò eſt optimũ. caritas aũt dictat ꝙ pponẽda eſt vita ſpũalis vite coꝛꝑali:⁊ hec ꝑdenda ꝓpter illã ſaluã⸗ dam: nõ eſt ↄtra ↄſiliũ caritatis ꝙ mulier e qᷓ dſſperat ſecet᷑ vt puer viuꝰpẽatur ⁊ baptiʒet᷑. ¶ Cont᷑ incertũ eſt ſi puer viuꝰ poſſit hr̃i vt baptiʒet᷑.certũ eſt vt mulier pᷣgnãs occidet᷑.iAõ ſunt at᷑ faciẽda mala vt veniãt bona: nõ eſt Dandũ ↄſiliũ vt mulier pᷣenans duʒ adbuc ĩ ea ſupeſt vita ſecet ꝓpter dictã rõneʒ ꝙ/¶ Dð ↄcedit᷑ ſaluo iudicio melio⸗ ris ſnie.diĩc em Aug.tenendũ eſt certũ ⁊ dimittendũ inceꝛ tũ.⁊ planũ ẽ ſi ẽ ibi pet̃m homicidij.cũ in oꝛdine caꝛitatis pᷣponẽda eſt ſalꝰ ꝓpria aliene.nõ eſt ſecãda mulier dũ ad⸗ huc ſuꝑeſt vita ex q̃ ſectõne fiat moꝛs vel moꝛtis acceleꝛa⸗ tio.ſ ſecus ? eri ſectõ ſine moꝛtis ꝑiculo. embꝛum quntũͦ Onſequenter querit᷑.vtrũ baptiſmus poſſit differꝛi . Et pꝛimo querit᷑ vtrum debeat di⸗ ferri vſq; ad finem vite. Secundo dato ꝙ ñ AMtrum vlq; ad etatem adultam. — dͤſic anin is ſſentin Nacteried miprecwn i⸗ ⸗ eſeoil⸗ nngas in gatus. gead.& Anteire apan Ationalis N inſäintn enche.1n eſlenpeen Mu niſig it nicenn Utnclonn. tcreci. incoꝛpo ina: no ſipo⸗ ſemr n inondnz Pordind gtorient Ur defia eiſtpo tpſog⸗ ſpit liij aſn ai rgnis oc eſeinn omclio⸗ cüinee rinnns d⸗ accelen lo nspoſ ehenn, ol ¶ LNueſtio —.ł.i eů0ͤ— Articulus primus Irca pꝛimum ſic Dinm modꝰ ↄuenientiſſi mus ẽ ſuſceptõni baptiſmi qͥ maturiꝰ ꝑuenituꝛ ad ſalutẽ. Sʒ ꝗ baptiz at᷑ in fine ſtatim euolat: quia in baptiſmate delet᷑ culpa et pena. buiꝰ ergo expecta tione citiꝰ?⁊ maturius ꝑuenit᷑ ad ſaluteʒ qᷓ; ſuſceptoõne ba⸗ ptiſmi tẽꝑe anterioꝛi: c. ¶ Pꝛe.omis xpᷣi actio noſira? inſtrnctio.Xpc aũt nõ expectauit tm̃ etatem adultã: fe⸗ re vſq; ad finẽ vite ſue diſiulit baptiʒari.nõ em̃ acceſſit ad baptũmũ anteqᷓ Aerrrrannokz ↄueniret vt ſic expecta rent eiꝰmembꝛa.¶ Contra.nullꝰ certus ẽ de die vel boꝛa moꝛtis. nullus aut exponere ſe dʒ ꝑiculo ſpũali cum hẽat viam bonã ſalubrem quaʒ eligat.& nõ eſt expectandum vſq; ad finem vite vel vſq; ad etatem virilẽ vt ſuſcipiat᷑ ba ptiſmus. 4 Prete. videtur eſſe contemptus ſacramenti⸗ cũ em̃ teneat᷑ vnuſqſq; ad ſuſceptõeʒ baptiſinatis ſi poteſt ſcienter differt cum poſſit et omittit ⁊ ↄtemnit:peccat er go ſic inrido n Fnon rven differri ſuſceptõ bu⸗ ptiſmi vſq; in finè vite ⁊ tũc pcta om̃ia dimitta nt᷑.quia di latio illa petm eſt et diuturna exñtia in hoc pctᷣo eſt cã peꝛ ditõnis. VUnðd Criv. quõ ꝗs ꝓpterea peccat vt ſctẽm baptiſ⸗ ma in nouiſſima ſua expiratõne ſuſcipiat: foꝛtaſſis ñ adi piſcitur. ⁊ credite mihi nõ terꝛẽs vos dico qð dicturꝰ ſum multos noui ꝗ bec paſſi ſunt ꝗ ſpe baptiſmatis multa pec cabant.circa diẽ aũt moꝛtis diſceſſerũt vacui.deus em̃ P. pter hoc baptiſma tribuit vt ſoluat pctĩa:nõ vt addat. Si gs vᷣo ad hoc baptiſma vtit᷑ vt amplioꝛa elinquat:ipſum fit negligentie ca er ſumit᷑ cauſa ꝓ occaſione.non eĩ ſacra⸗ mentũ ꝗð per ſe dat remiſſionẽ pctoꝝ eſt cauſa pcti: ſᷣ oc⸗ caſio quedam põt eſſe negligentie.nullus aũt dz eſſe negli gens de ſua ſalute:nec ꝑ tantũ tpᷣs remanere ipe filius ire 7 qð deterius eſt filiꝰgehenne.nec ſubtrabere ſibi oↄmuni⸗ onem bonoꝝ ſpũaliũ ⁊ augmentũ meritoꝛiuʒ. 4 Ad illud quod Eino ʒ boc obijcit᷑.ꝙ boc mode.ſ.expectando bapti ſma vſq; in finẽ maturiꝰꝑuenit᷑ ad ſalutem ſiue ad gliam Bicendũ ꝙ hoc nõ eſt verũ niſi foꝛte ꝑ accidens.eo eniʒ ꝗ⸗ nullꝰtalis certus ẽ de die moꝛtis. neq; certus elt ſi dabit᷑ ſibi gr̃a ↄtritõis ⁊ facultas baptiſmatis:ſic differẽdo eui⸗ denti erponit ſe ꝑiculo.cum hoc ꝙ pᷣuat ſe bñficijs eccłie. talis em̃ exponit ſe ↄſimili ꝑiculo:quali exponit ſe peccãs ↄtinue in ſpe penitendi ĩ fine. VUñ tali timendũ eſſet ne veꝛ bum Aug. verificaret᷑ in io.ſcʒ bac aiaduerſione ꝑcutit᷑ pcxt᷑oꝛ. vt cum moꝛt obliuiſcitur ſui: ꝗ dum viueret oblitꝰ eſt dei. ec accipiendũ eſit exemplũ a dño ꝗ nõ indigebat baptiʒari.q ad hoe ſignificandũ in illa etate baptiʒateſt vt miſteriũ trinitatis et oꝑatio decalogi in boc intelligan tur. Decalogem̃ ꝑ fidẽ trinitatis meliꝰintelligit? imple⸗ tur. quilibʒ em nrm ꝗ naſcitur filiꝰire indiget ipᷣa purga⸗ ri ab oꝛiginali pcto:⁊ ab actuali ſi qð ꝑpetratur. rticuius ſecundꝰ Onſequenter querit᷑.vtrum baptiſinus dʒ dif ferꝛi quouſq; ꝑuulus ſit adultꝰꝛet videt᷑ ꝙ de⸗ Xbeat differꝛi. qꝛ cuʒ ſit duplex vita.ſ.naturalis ſpũalis.pꝛimã facit infuſio aĩe:ſcðᷣam infuſio gre.Sed anima dans vitã naturalẽ nõ infundit᷑ quouſq; ſit coꝛpus oꝛganiz atũ et ↄpletum: nec gr̃a dans vitã ſpualem dʒ ĩ⸗ fundi aĩe quouſq; ſit ꝑfecta ⁊ quaſi oꝛganizata in potẽtijs ſicut coꝛpꝰin mẽbris.igr cũ potentie ſint ligate ante adui tam etatem: non dz baptizari añ iſtam. 4 Item duplex eſt potentia aĩe ſicut innuit Dam.ſ.naturalis et rationalis. Sʒ in naturali nihil impꝛimit᷑ niſi naturaliter: in ratõ⸗ nali nihil debʒ impꝛimi niſi voluntarie.Sed anteqꝙᷓ ſit ad ultus non habet vſum volũtatis: eꝛgo ante non debet reci pere gr̃am:ergo nec baptiʒari.¶ Item vanuz dicit᷑ eſſe qð non põt attingẽ ꝓprio fini.Si igitur gr̃a datur anime vt ꝑ ipᷣam poſſet deuenire in finem: nec põt ante adultaʒ eta tem:videtur ꝙ ſi daretur in vanũ fieret. nit deo cũ nihil faciat in vanuʒ.¶ Contra.oↄſtat ꝙ vulnꝰ coꝛpoꝛale quãto citius ſonat᷑ tanto laudabilioꝛ eſt medicꝰ hoc nõ conue * xvvij. magis expedit ſanato.Ex dilatione em̃ curationis red/ ditur qñq; vulnoſiupiduʒ et incurabile. Si ergo ita eſt in coꝛꝑali.multofoꝛtiꝰita eſt ⁊ in ſpũali. Si ꝗ̊ᷓ deꝰ ẽ ſummus medicꝰet laudabilis ſumme ⁊ vtilime agens:videt᷑ ꝙ non debeat differꝛi ſua medicina.igit᷑ cuʒ medicina dat᷑ in ba⸗ ptiſmo:ſtatim dʒ curandꝰbaptiʒari.¶ IJtem duplex ẽ na⸗ tiuitas.ſ.in vtero et ex vtero. Statim aũt ptꝰnatiuitatẽ in vtero vel in ip̃a natiuitate ↄtrabit aĩa moꝛbũ letaleʒ ſcili⸗ cet culpã oꝛiginalẽ:q̊ ſlatim pꝰnatiuitatẽ ex vtero dʒ aſſe⸗ qui medicin vitalem ſcʒ gram baptiſmalẽ.qa ſicut moꝛs ſegꝗtur natiuitatẽ pꝛimã: ſic vita dʒ ſequi natiuitatẽ ſecun dam. et ſicut in pꝛima eſt imediatio:ſic in ſcdᷣa non dʒ eſſe dilatio ¶Rniſio.ꝙ nõ eſl expectandũ.ſᷣ baptizandus eſt ſtatim puulue.ſiatim dico ſᷣm ꝙ congruit. Ratõnibo aũt dictis poſſunt addi alie:ſcʒ moꝛs ſubita et damnatio.fre⸗ quenter em̃ ꝓpter debilitatem naturalẽ ſubito moꝛiuntur ꝑuuli. Alia eſt opꝛeſſio a demonibo.pᷣſumit enim ꝓbabi⸗ liter ꝙ demones plus pñ̃t in eis qñ ſunt in Sekenal qᷓ qñ ſunt in gra.Alia eſt impᷣſſio imaginatõnuʒ ⁊ antaſiaruz in aĩa ꝑuuli a demonibo.cuʒ em ante baptiſmũu ſit anima ꝓuuli quodãmodo in ptate dyaboli.ipᷣe conatur quantu põt impmere illi imagines et fantaſias ꝑ qᷓs habilis effi⸗ ciat᷑ ad malũ qñ venerit ad etatem ꝓuectioꝛẽ. ¶ Ad pᷣmũ g obiectũ ↄtra hoc dðᷣm.ꝙ aia ꝑfecta eſt ad receptõeʒ ga tie.ꝗa iam hʒ potẽtias aptas ꝑrici gra.qtum ad pꝛimũ ⁊ Fstal actũ gr̃e ꝗ eſt viuificare gratificare ip̃am deo. ñ nota ꝙ aĩia ? actus eſt ⁊ motoꝛ.ꝙᷓuis igitur nõ ſit ad⸗ buc motoꝛ ꝑfectꝰcoꝛꝑis.et hoc qꝛ coꝛpꝰnõ ẽ adhuc totalit ↄpletũ reſpectu oꝑatiõis:eſt tñ ꝑfecte actus a ideo apta ẽ ad recipiendũ ipam gram vt viuificet᷑ ⁊ gratificet et ſi nõ vt oꝑetuꝛ.¶ Ad ſcõᷣm dom. ꝙ duplex eſt volũtas ſcʒ ꝓpꝛia et aliena. Sicendũ igitur ꝙ licet ꝑuulꝰnõ bẽat vſum volũ tatis ꝓprie:habet tñ ſuffragiuʒ volũtatis aliene.⁊ hoc eſt ſufficiens ad ſuſceptõeʒ gre baptiſmalis.qꝛ eiꝰinfuſio eſt ex dei miſericoꝛdia. miſcðia aũt penſat mileriam. et ſicut miſeria contracta eſt a volũtate aliena: ſic et miſcdia rele⸗ uat miſeriã ꝑ voluntatẽ alienam. 4. Ad terciũ dðm.ꝙ du plex eſt finis gr̃e ſcʒ gratificare ⁊ viuificare ⁊ diſponẽ po⸗ tentias ad oꝑationẽ· licet igit᷑ nõ attingit ꝑ gram vltimo fini.attingit tamen pᷣmo et ideo nõ datuꝛ in vacuum.iã pꝛimus finis pᷣncipalis eſt ip̃i gratie:vltimꝰeſt quaſi ſecũ darius vnde opus diuinũ ꝑfectũ eſt.et pᷣterea per gratiaʒ magis ac magis habilitat᷑ aĩa.vt cum babuerit organnʒ expeditum:poſſit exire facilius in alium finem. ⁊ ideo eti am reſpectu illius nõ datur in vanum. mbꝛum ſextum Onſequenter querit᷑vtrũ ſanctificatꝰin vte ro debeat baptizʒaꝛi cũ nateſt.⁊ ꝙ ſic:videt᷑ qꝛ talis ꝑ ſanctificatõeʒ nõ habet caracterẽ ſed debet ſigno xp̃ᷣi ↄfiguraꝛi qð fit in bapti ſino:g debet baptiʒari.¶ Item baptiʒati baptiſmo flami⸗ nis baptiʒant᷑ aqua et tenent᷑ baptiʒari.vt patʒ de Coꝛne lio Act᷑.x.ſ̊ ſctificari nõ eſt aliud q; gr̃am ſpũſſct᷑i reciꝑe: gDſctificati tenent᷑ baptiʒaꝛi. Iteʒ nullꝰqᷓntumcunq; ma⸗ gnꝰabſoluit᷑ a dino mandato.ſ̊ dñs dedit mandatũ ⁊æ ſu ſcipiendo baptiſma: & ita tenet᷑ ad hoc ſctificatus vt alius Contra.vigoꝛ ſingularis pᷣuilegij ſemꝑ trãſcendit bene ĩciũ ↄmune.q in ſanctificatoe dat᷑ gra curans ĩ baptiſmo 2 maioꝛ ⁊ efficacioꝛ.ſ̊ oꝛdo nõ eſt a maioꝛe ꝑfectiõe ad mi⸗ noꝛẽ ̊ econtra:q ſcciſicatꝰnõ tenet᷑ baptiʒari. Itẽ ſi ſcti⸗ ficatꝰbaptiʒat᷑.videt᷑ ꝙ ſit vanitas.qꝛ qð pt ſufficient fie⸗ ri ꝑ vnuʒ fruſtra fit ꝑ duo in natura. & ſi nata nibil facit fruſtra:multominꝰgra.pᷣ gratia ſctificãs ſufficit ad cura: tionẽ alioꝗn deꝰagit im ꝑfecte:̊ ⁊c.¶ Item videt᷑ ꝙ lit ibi ↄtemptꝰ.qꝛ ꝗ baptiʒatꝰeſt:ſi iterũ baptiʒet᷑ facit ↄtumeliã ſacr̃o.ꝗa pꝛimũ remediũ reputat inſufficiens:̊ᷓ pari rõne qui iʒat᷑ poſt ſanctificatõeʒ iniuriatur ſanctificatõni Rñſio.dicendum ꝙ ſanctificatus baptizari dʒ bapti/ mo aqᷓ.ſicut baptiʒatꝰbaptiſmo flaminis.Et eſt ratõ tri⸗ plex. Pꝛima ꝓpter bonũ obediẽtie.qꝛ deꝰpᷣcipit vt oẽs qui — naſcantur renaſcantur aqua. Scda ꝓpter bumilitateʒ. qꝛ de bet ſe reputare pctoꝛem ⁊ indigẽ xpi redemptõne.Ter: cia ꝓpter vnitatem:vt ab alijs mẽbris rpᷣi nõ diſcoꝛdet.nõ g̊ baptiʒ at᷑ ꝓpter hoc ꝙ ſanctificatio nõ ſufficiat:ſed ꝓpter rõnes pdictas ꝓpt q̃ꝛu exempla dãda fuit xpᷣe circũciſus. vt ſcʒ obediret legi ſubiecit ſe ſigno pctoꝛis quo nõ ipſe ſe pctoꝛem:h̊ alios ſe pctoꝛes ꝓfiteri docet.poſtremo vt pr̃i⸗/ bus nõ eſſet diſſimilis.patet ̊ rñſio ꝙ ſanctificatꝰ nõ reci pit baptiſmũ in remediũ.qð ſi faceret:eſſet inoꝛdinatõ va nitas ⁊ ↄtem ptꝰ.ſ̊ in ſignũ qð hʒ tria ↄiũcta bona ſcʒ obe dientiã humilitatẽ et vnitatẽ qᷓtum ad vnitatẽ caracteris Ad illud ̊ qdð obijcit᷑. ꝙ ſanctificatio tranſcendit.dðm ꝙ iuis hoe verũ ſit qtum ad gram q̃ delet culpã ⁊ habili tat ad bonũ.tñ nõ tranſcẽdit ꝙᷓtum ad caracterẽ:qꝛ illum nõ impmit.⁊ ideo rõne illiꝰadhuc baptiſmꝰ debet recipi. 4Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſuꝑfluit.ptʒ rñſio ꝙ nõ recipit ad idem ad qð pceſſit ſancuficatio.¶l Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ rebaptiʒatꝰiniuriat᷑ baptiſmo.dðm ꝙ boc verũ eſt qꝛ ite⸗ rat idẽ iñ 7 ad idẽ nõ ſic ẽ in ꝓpoſito ⁊ ſic ꝑʒ totũ. Lueſtio. vviij. de conditio/ nibus adulti baptiʒandi. — . Onſequenter que/ ritur de adultis et pꝛimo de inuitis.Se cundo de fictis. Tercio de non vtentibo — —V— — embꝛum primnum Aerit᷑ &̊ pꝛimo.ſi ꝗs inuitus põt baptiʒaꝛi. E ſic:videt᷑.dic em̃ Aug.in encheri.młta bona pᷣſtant᷑ inuitis q eoꝝ cõſulit᷑ vtilitati nõ volũtati.qꝛ ipᷣi ſibimet inueniunt᷑ inimi⸗/ 3 magnũ pᷣſtatur bñficiũ qñ pᷣſtatur ſacrm qͥ liberat a culpa ⁊ pena:⁊ marime ↄſulitur vtilitati.vt qñ ↄfertur ſacr̃m baptiſmi: põt inuito pᷣſtari.vel q̃re nõ?¶ IStem in lege hũana ita ẽ.ꝙ aliꝗs põt ſoluẽ ꝓ alio et liberaꝛe eũ a bito tꝑali ipo inuito ⁊ ↄtradicente.⁊ h̊ fit pᷣſtando bñfi⸗/ ciũ tꝑale.ſiłr videt᷑ ꝙ aligꝗs põt pᷣſtare bñficiũ ſpũale ali: cui illo inuito ⁊ dicente ⁊ liberare eũ a debito ſpirituali Pꝛe.paulꝰcũ eccłiam dei ꝑſeq̃ret᷑ ad deũ ↄuerti coactꝰẽ a xpᷣo.cum g eccłia debeat vpᷣm imitari: ↄpellere dʒ etiaʒ renitentẽ ad ſuſceptõeʒ ſacr̃i baptiſmalis ſiue baptiſmi. Item baptiſmꝰẽ remediũ ↄᷣ oꝛiginale.ſ̊ oꝛiginale cõtra hitur ncc̃io nullo exñte aſſenſu volũtatis:ſilłr videt᷑ ꝙ ba⸗ ptiſmꝰpoſſet ↄferꝛi nccio abſq; om̃i ↄſenſu volũtatis reci: pientis.ſ̊ ↄferꝛi aliꝗd alicui neceſſitate abſq; ↄſenſu volũ⸗ tatis eſt yferꝛe inuito: inuito põt ↄferꝛi ſacrin baptiſma⸗ tis.4¶ Item nõ põt magis cogi volũtas qᷓ; ↄminãdo vel in tem ptãdo moꝛtẽ.Sʒ ſi aliꝗs ↄpulſus timoꝛe moꝛtis ſacri ficet erit ydolatra: ſiłr ſi ſaccẽm baptiſmi recipiat timoẽ moꝛtis erit ſacrjm verũ.¶ Item ſi aligs baptiʒat᷑ ex amoẽ male inflãmante baptiʒateſt de facto:q̊ ſi non minꝰrepu⸗/ gnat baptiſmo amoꝛ male inflãmans qᷓ; timoꝛ male humi lians:ſi baptiʒatꝰex malo amoꝛe bapi ʒatꝰeſt:ſiłr vidẽ ex timoꝛe ſit baptiʒatꝰ ¶ Cont.ab adulto reqrit᷑ in pro⸗ pria ꝑſona.vis baptiʒari.⁊ in ipᷣo eſt rñdere volo:vł nolo ſi aſt dicat oĩno nolo:nõ eſi aptꝰ ad ſuſcipiẽdũ baptiſma talis ꝗ̊ nõ recipit ſacr̃m baptiſmi.¶¶ Item dẽ in decre. In nocẽ.ꝙ ſi aligs recuſans ĩmergat᷑:ꝙ non eſt baptiʒatus. YIem in ſacr̃o baptiſmi ↄtrahit᷑ matrimoniũ ſpũale. et cſponſat᷑ aia deo.ſ̊ mr̃imoniũ ſpũsale aut tãtũ aut plꝰexi⸗ git de ↄſenſu quantũ mr̃imoniũ carnale. Siłr videt᷑ ꝙ cõ⸗ trarium impediat.ne quis ſuſcipiat ſacrẽm baptiſmatis. IZtem ſacramentum eſt donum dei. non ſolum rõne gr̃e gratũfacientis:ſ̊ etiam rõne caracteris imp̃ſſi.ſ̊ gꝛatia ði non im datur repugnantibo immo etiã ſubtrabit᷑: ̊ videt᷑ tali nullo mõ ↄferatur ſacr̃m. ¶ Item lex euãgelica ẽ lex libertatis. ſacramenta euangelica ſunt libertatis: ſed quod libertatis eſt libere ſuſcipitur a volente: ergo videt᷑ ꝙ nec de iure nec de facte aliquis ſacramentum baptiſmi recipiat innitus. HKnſio,. duplex eſt coactio ſcʒ ſuffi⸗ ciens et inducens.ſufficiens ſi aliquis immergat᷑ coactio ne ſufficiente. vtpote qñ violenter ⁊ ipo renitente immer/ gitur. talis nullo modo baptiʒatus eſt: quia nullo mõ fu⸗ it in eo cõſenſus nec voluntas imo fuit oino repugnans. Si aũt aliquis ĩmergat᷑ coactõne inducẽte.vtpote minis et flagellis ita ꝙ magis vult ſe ſubijcere ſacramento eccle ſie qᷓ; moꝛte ꝑire:dico ꝙ aut intendit alios illudere ⁊ moꝛ⸗ tem euadere:et tũc quia non eſt intentio nõ eſt ſacramẽtũ. cum nullus dicatur baptiʒzatus eſſe qui cõſenſit ſe immer gi ad iocum.Aut ipᷣe vult id quod facit eccleſia circa ſe fie ri magis qᷓ velit ꝑuꝛe:tũc ſiue credat ſiue non:ſiue velit ha bere gr̃am ſiue non. Dicendum ꝙ recipit ſacramentũ. eo ꝙ qᷓ;uis non ſit ibi meritoꝛia voluntas:eſt tamen ibi con⸗ ſenſus et voluntas.nec eſt ſimpliciter inuoluntariũ:quia talis recipit ſacramentuʒ exterius et vult circa ſe fieri qð fit in miniſterio ſacramẽti huiꝰ.vnde ᷣm Canones iudi⸗ candus eſt baptiʒatus.a hoc diffinitũ eſt in decre. Innoc. vbi determinat᷑ ꝙ inuitꝰqui eſt ↄtradicens penitus nec rẽ nec caracterẽ ſuſcipit ſacramenti. Av id qð obijcit᷑. ꝙ be neficia pᷣſtantur inuitis. Oðm eſt ꝙ et ſi fuerit inuitꝰ pri⸗ mo modo.i.penitꝰcontradicens:tñ poteſt ei pꝛeſtari bene ficium temꝑale:ſᷣ nõ põt ei pᷣſtari beneficiũ baptiſmatis. Sic em̃ beneficiũ gratie gratũfacientis non datur ei ꝗ po nit obicem voluntatis tũc cum datur:ſic nec ſacramentũ baptiſmi quod quantũ eſt œ ſe diſponit ad gram gratum facientem nõ datur ei ꝗ ponit obicem volũtatis.tũc enim caracterẽ ſacramentalẽ impꝛimit operatio: cum obieẽ nõ inuenit obſiſtentem. ꝗ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ debitum ſpũ⸗ ale ita indicat᷑ in voluntate:ꝙ manente voluntate neceſſa rio manet debitum hmõi.ñ nullo modo põt aliꝗs ab h debito liberaꝛi niſi euulſa radice.i.voluntate.nõ ſic eſt de cebuo tem ꝑali. Pꝛe.beneſicio hmõi fit ingreſſus in eccle ſiam. Ingꝛeſſus aũt ad vnitatem ccclie nõ ẽ in adulto niſi annuente voluntate aliquo mõ.¶ Ad id vᷣo quod obijcit᷑ de paulo.dicendum eſt ꝙ licet a pᷣncipio fuerit renitens 2 ↄtradicens ecclłie dei:tñ poſtea factus eſt ſpontaneꝰcũ di/ xit.dñe quid me vis facere.xñ ſi aligs pꝛius eſſet cõtradi cens ⁊ poſtea cõſentiens: ꝓ ↄſentiente babendus eſſet in ſuſceptõne ſacramẽti.iQon aũt vult eccłia nec iuſticia re⸗ quirit vt pz ex decre. Inno.ꝙ illi ꝗ nuniᷓ ſuſceperunt ba⸗ ptiſmũ ſiue ſacrĩm diuinũ cogantur ad ſuſceptõeʒ:ſed qui aliqñ ſuſceperũt cogantur ad obſeruatõeʒ. Religioni em̃ xp̃iane ↄtrarium eſt.vt ſemꝑ inuitus ⁊ penitꝰcõtradicens ad recipiendã ⁊ ſeruandã xpianitatẽ ↄpellatur. Ad hboc qð obijcitur.ꝙ oꝛiginale cuiꝰeſt ꝓpriũ remediũ baptiſmus cõtrabhitur ſine cõſenſu ⁊ voluntate ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc eſt verũ.et ↄſimili mõ confert᷑ remediũ baptiſimni in paruulis qui nõ hñt vſum rõnis.adultus autem repugnans⁊ cou⸗ tradicens nõ ſoluʒ modo nõ conſentit nec ſolum vult ne⸗ gatiue:hᷣ ponit obicem impedientem oꝑpoſitum nolendo. Pꝛe. non eſt ſimile.qꝛ oꝛiginalis ↄtractio eſt naturalis.et ideo ineuitabilis. Sʒ remediũ baptiſmi nõ reſpicit natu⸗ ram.ſ̊ potius voluntatem perſone:⁊ ideo non eſt ſimile. Ad aliud quod obijcitur de cõminatione mortis.dicen⸗ dum ꝙ maioꝛ eſt coactio q; hec. Qam hec eſt ſolum indu⸗ cens non ſufficiens.ſᷣ cum accipitur velit nolit ⁊ immeręi tur ibi eſt ſuſſiciẽs coactio.qᷓuis em̃ voluntas cogi nõ poſ ſit in volendo: põt tñ ſimpłr homini fieꝛi coactio in actu exterioꝛi.Vñ voluntas inducta voluntas eſt.et ideo h im pꝛimitur caracter:et ibi non.⁊ eſt exempluʒ in eo qui po nit thura timnoꝛe moꝛtis:et de eo cuiꝰmanus trabitur vio lenter. pꝛimus conſentit ⁊ peccat et dicitur ſacrificare:ſe⸗ cundus nõ ſic qui ſacramentum inductus ſuſcipit dicitur conſentire.ſiue inducatuꝛ amoꝛe bono vel malo ſiue timo re vono vel malo ſuſcipit ſacrẽ̃m:qꝛ ſacramenti ſuſceptio ẽ bonis maliſue ↄmunis.a ideo talisvoluntas ſufficit ad ſa cramentũ.Ex boc pʒ rñſio ad aliud quod ſegtur. detfri cogctio eſunmer⸗ ſ ſ 4 cans, Memninig nentdeecle imon ſunanii, ſe nnner reaſeſe ile elitin ament. 4 enſbichn tariügti aſe fier 6 nones inen e. Ynoe nitub neeni ieth inntopri Alaribene Niſnon. ureigpo fomentä gratum tücenimn nobicen me meſi taligseb höſteela ſueinceke vleoN o ohici Chttens neio cötrodt pellan iciare⸗ gomntdo ſden igcniti cötrocieens 1r A ibaneſim dig e jinſunt naneton unſt Unnolek turalisd iatmuin ſimile. nis.dicen⸗ umn ind⸗ immerg Nginope inden icdeohin cocpiß⸗ abiturti rifichreß⸗ Pirdein oſuemm ſiin⸗ ftein r. ate opponi ¶ QLueſtio ¶ Membꝛum ſ. ecunduũ SHnſequenter querit᷑ de ficto ſiue de accedẽ⸗ J te ficte ad baptiſmũ.vtrum ſuſceptibilis ſit baptiſmi. Pꝛimo ꝙ querit᷑ xe ficto qui aece⸗ L △— dit ad baptiſmũ nõ contritꝰ. Scðo de ficto qui accedit nõ credens. Tercio de ficto qui ↄtemnit. Eſt em triplex fictio. In ronabili cũ nõ credit. In ↄcupiſcibi⸗ li cũ nõ ↄteritur. In iraſcibili cũ contemnit.Quarto vtru recedente fictõne baptiſmus babeat efficaciam. rticulus prinus Rimo ẽ querit᷑ vtrũ nõ ↄtritꝰ accedens ad ba⸗ ptiſmũ lſit baptizatus. nõ:videt᷑. Amb.ſuꝑ epłam ad MRo. xj. ſine pnĩa em̃ dona ſunt ⁊ vo⸗ catio dei.gr̃a dei in baptiſmonõ requirit gemitũ vel plan ctum vel opus aliquod: niſi ſolã fidem 2 coꝛdis ↄtritõem om̃ia gratis ↄdonat.ex h̊ verbo videtur ꝙ in adulto ba ptiʒ ando reqritur coꝛdis cõtritio.⸗ Item fictꝰnõ cõtritꝰ actuabłr vult iſtud qð nõ cõpati᷑ ſecũ gr̃a gꝛatũfacientem ſcʒ ſe eſſe in pcto.vult dico veꝛe vł interpᷣtatiue.voluntas em̃ talis ↄtrariat᷑ gre gratũfacienti. Qð aũñt cõtrariatur gre gratũfacienti ↄtrariat᷑ gratie baptiſmali. In ficto ðo eſt aliquio hmõi:quia volũtas ſiue ↄplacentia peti.gᷓ non recipit gram baptiſmalem.igit᷑ ad boc ꝙ recipiat gꝛatiã iſtam requiritur contritio nõ compatiẽs ſecum volütatez bmõi. ¶¶ Item voluntas inoꝛdinata ſiue libidinoſa eſt cã immediata peccati:qð patet ꝑ Augu. dicentem. peim ita eſt voluntariũ.·q ſi nõ eſt voluntariũ non eſt peccatuʒ Smanente hac voluntate: neceſſario manet peccatũ: et ita vt pains Contrd cuſpe oꝛiginalis que ꝓprie 2 immedi gratie baptiſmali.nõ impedit ꝗn baptizatus recipiat gratiam baptiſmaleʒ: multo 5̊ foꝛtius vidr̃ ꝙ nec culpa actualis q̃ nõ ita pꝛimo ⁊ ĩmediate ſupponit. ¶ Itez gra gratũfaciens foꝛtioꝛ eſt quolibet peccato. quia gr̃a na tura aliqua eſt:pcrm vᷣo defectus vel pꝛiuatio modi ſpẽi ⁊ oꝛdinis.iᷣ expellit quodcũq; pcẽm:ꝗ et pcim fictõis ⁊ pec⸗ catum oꝛiginale.⸗ Item actu voluntatis eiꝰꝗ debet bapti ʒari non ↄtrabit᷑ oꝛiginale p̊ quaſi actu nature coꝛrupte. & videt᷑ ꝙ nec impediri habeat eiꝰmedicina actu volunta⸗ tis:cum hi actaſcʒ voluntariꝰ⁊ naturalis nõ cadant ĩ eo⸗ dem oꝛdine. ¶ IJtem Aug. dicit. ꝙ fict? eſt ꝗ non credit vel indeuotꝰaccedit: vel aliter celebꝛat ſacrm ꝙ inſtitmtuʒ eſt. vel qui ↄtemnit ſuſcipere.ecce ꝙ inter dr̃ias fictõnis nihil tangitur de contritione nec ei oppoſito. ꝓpter qð videt᷑ ꝙ nõ ↄtritus nõ dicendꝰeſt fictꝰ. Et p̃ᷣterea h incidenter inꝗ ritur ꝓpter qꝗd aſſignant᷑ tĩ he differentie fictõms. 4 Neʒ querit de illoꝗ ↄteritur de pctis moꝛtalibo et ↄmiſit venia lia:vtrũ fictꝰ debet dici ſi non ↄterat᷑ ſuꝑ venialibo. Si em̃ nõ eſt fictus:⁊ nõ ficte accedenti in baptiſmo dimittit᷑ cul⸗ pa 1 pena.ſi talis ̊ decederʒ ſiatim euolaret.Contra.nõ ↄtritus fuit de venialibo.⁊ veniali debebat᷑ pena tꝑalis gᷣtalis non hʒ penã tꝑalem oĩno dimiſſam.dr em̃ ſuꝑillð Ro. xj. Sine pnia ſunt dei dona et vocatio. Glo. gra dei ĩ baptiſmo nõ reqrit gemitũ aut planctum ſcilʒ exterioꝛẽ.⁊ opus aliquod niſi ſolã fidem ⁊ coꝛdis ↄtritõez. ⁊ om̃ia g⸗ tis condonat. Si nõ fit ↄtritio nõ omia gratis cõdonat᷑ in ipo adulto ¶ ¶Rñſio.ꝙ in adulto accedente ad baptiſ⸗ mum regritur cõtritio: vñ ↄcedende ſunt rõnes ꝓ iſla ꝑte inducte.¶ Ad hoc qð pꝛimo obijcit᷑ ↄtra dom. ꝙ licet oꝛi ginale pctm nõ impediat gGam baptiſmalem ꝗqn hẽat effe ctum in baptiſato:tñ actuale impedit in adulto nõ contri to.ſ̊ hoc eſt qꝛ baptiʒandꝰ ponit obicem gr̃e ſcʒ volũtateʒ ꝑmanendi in pcto:qð nõ facit ꝑuulus purgandꝰ ab origi nali.Vñ ꝓpꝛie loquendo neq; oꝛiginale neq; actuale impe dit gram baptiſmalẽ ꝗn hẽat effectũ in baptiʒato: ſᷣ potiꝰ ipᷣa volũtas inoꝛdinata ipſiꝰbaptiʒandi.q Ex h̊ ptʒ rñſio ad aliud qð ſegꝗtur.qꝛ reuera gra eſt foꝛtioꝛ quolibet pet̃o Apꝛie loquendo:vt ſcʒ qñ nõ inuenit obicem in volũtate ſi ue libe. ar. Vñ nõ erpellit pcim h̊ facit volũtas reſiſtẽs umpediens. Unde dicendum.ꝙ eſt loqui de gratia ⁊ cul Mueriturergopri F. f. 76 rxviij. pa dupkr. vel ꝓut adinuiceʒ ꝓparant᷑:vł ꝓut ↄpant᷑ reſpe⸗ etu ſubiecti. Si adinuiceʒ: foꝛtioꝛ eſt gratia.qꝛ illa actiua im̃ et culpa tm̃ paſſiua.quia culpa non eſt aliqua natura vnde nullam bubet actõnem ꝓprie loquendo. Si reſpectu ſubiecn: ſic foꝛtius dicitur in qð li. ar. magis conſentit.et ßm bec ſunt ſient excedentia exceſſa.bñ in ficto contrito foꝛtioꝛ eſt culpa ꝙᷓ gratia eo ꝙ li.aꝛ.magis cõſentit culpe ĩ penitente ecõtrario qꝛ penitens magis oſentit gre.4 Ao aliud qð obijcit. ꝙ originale ñ contrahit᷑ actu voluntatis eius qui debet baptiʒari ⁊c. Sicendũ ꝙ argumentũ non valet et ratio eſt. quia in habente vſum rõnis gratia non babet effectum reſiſtente voluntate ? impediente. peccatũ em̃ ita inheret voluntati in habente vſum rõnis ꝙ non ex⸗ pellitur a gratia niſi voluntas gẽe cooꝑetur.argumentuʒ autem virtutem hʒ in non babentibo vſum rõnis. In his em̃ ſicut nõ contrabit᷑ oꝛiginale actu volũtatis: ſic nec eiꝰ medicina impedit᷑. ¶ Ao aliud qð obijcit᷑ de differẽtijs fi⸗ ctõnis aſſignatis ab Aug. Dicenduʒ ꝙ fictio dicitur falli tas:7 fictus dicit᷑ falſus.nec accipit hic falſitas ſpeculati ne:ſed inqᷓtum pꝛiuat rectitudinẽ reſpectu finis. Hoc aũt põt eſſe dupliciter.vel qꝙᷓtum ad actuʒ exteriorẽ:et ſic acci pitur illa dr̃ia qui aiiter celebꝛat ſacr̃m ⁊c̃. Uel qtum ad actũ interioꝛem et h̊ tripłr. Vel m rõnem: et ſic incredu litas. Vel ſᷣm ↄcupiſcibilẽ: ⁊ ſic indeuotio.Ael ßm iraſci bilẽ:2 ſic ↄtemptꝰ.¶ Ao alið qð querit᷑ ð ↄtritõe veniali⸗ um. SDöm ꝙyalit regrit᷑ ↄtrinio ĩ moꝛtauboꝛ in venialibo. moꝛtalibo at dicet᷑ fictꝰſi nõ ↄterat᷑ c illis q̃ reducit ad mẽoꝛiã. de venialibo vᷣo nõ dicet᷑ fictꝰ ſi ↄterat᷑ generaliter Dicũt tñ aliꝗ ꝙ niſi doleat determĩate de veniali.ꝙ nõ de⸗ letur in baptiſmo qͥ ad culpã ⁊ penã. Sʒ mihi videt᷑ ob re uerentiã ſacramẽti. ꝙ ſi adeſt illa otritio generalis d vei⸗ alibo. cũ in baptiſmo ↄferat᷑ gra: illa gra ſic ſe hʒ ad venia lem culpã ſicut ignis in camio in guttaʒ aqᷓ. vt virtute ba⸗ ptiſmi deleat᷑ culpa venialis ⁊ pena ðᷣtute paſſiõis.et h̊ hʒ baptiſmꝰa paſſione.Qon bño aũt petʒz actuale adultꝰ ſeo oꝛiginale tm:non tenet᷑ ↄteri ſuꝑ eo niſi röõne ſtatꝰ. ↄtritio em̃ ꝓprie eſt otra illuo pctm qð actualiter geſſit.oꝛiginale vo petm aliunde eſt ↄtractuʒ. ↄuenit autem dolere de h habet hmõi pctm ꝑ quod poſſit ſexpari eternaliter a viſio⸗ ne dei:et hoc ẽ rõne ſiatus in quo eſt.quia iaʒ habet vſum rationis et fidem. Onſequenter querit᷑ de ficto qui accedit ad ba ptiſmũ nõ credens.Et ad maioꝛẽ euidentiam. Pꝛio querit᷑. ſi fides vłr reqꝗritur iĩ baptiſmo. Scdo vtrũ ſictio infidelitatis im pedit in adulto ſuſcepti onẽ ſact̃i. Lercio ſi impedit ſuſceptõez rei ipſiꝰſacra mẽti Quarto querit᷑ ſi fides eccłie ſufficit adulto: vel reqratur fides alicuiꝰcerte ꝑſone. Quito ſi regrat᷑ fides alicuiꝰ cer te pſone.vtrũ ſufficiat fides baptiʒzati tm̃:aut cũ h̊ reqrat᷑ fides baptizãtis ⁊ offerentis ſic in baptiſmo ꝑuuloꝝ. mo. ſi fides vłr requiratur in baptiſmo. & non: videtur per hoc quod poteſt ↄtingere ꝙ ille qui baptiʒat non cre⸗ Dit. ille etiam ꝗ offert vel ſuſcipit ꝑuulum non credat.par nulus etiam qui baptiʒzatur non credit. he autem peꝛſone ſufficiunt.ſi auteʒ baptiz atur in foꝛma eccleſic recipit ba/ ptiſinum ad ſalutem: quantũ eſt q ſe vt dicunt: ergo non requiritur fides. ¶ Pꝛe. dæ alijs ſacramentis non dicitur ꝙ requirant᷑ alie virtutes que ſolent eis axpꝛopꝛiaꝛi.Non em̃ ↄfirmatio neceſſario fit in ſpe.ↄſecratio euchariſtie nõ ncẽio regꝗrit caritatem:pari ratõne nõ videtur ꝙ oꝑteat baptiſmũ fieri in fide.¶ Pꝛe.poſito q; nullꝰĩ eccia mülitã ti credẽt. YJlli vo ꝗ ſunt in eccłia triũphanti iaʒ ſunt viſi⸗ one:⁊ ita nullꝰin eccłia hoc poſito hret fidem. de fide aũt trãſit᷑ ad ſpeʒ.nungꝗd ꝓpter h̊ ſubtrabet᷑ efficacia ſacr̃i ba⸗ l malis. cuz adbuc remanẽt foꝛma debita: videt᷑ æ noen erbo em̃ accedẽte ad elementũ fit ſacrẽ̃m. In ꝑuulo autẽ non eſ ober ex ꝑte voluntatis. eſſet ergo eſſicacia ſacr̃i in caſu iſto ⁊ ita ſine fide baptiſmꝰſuũ effe ſeqꝛet᷑:non Svlr ncẽcia eſt fides ad baptiſi mmi4 Sʒ videt᷑ otrariũ.dĩ em̃ ad Ephe.iiij. Unꝰoñs.vna fides.vnuz baptiſma. ex q̊ oꝛdine deſignat᷑: ꝙ vnitas fidei p̃cedit vnitatem baptiſma tis: ̊ baptiſma ad hoc ꝙ efficax ſit reqꝗrit fidẽ.¶ Pre.iiij . ad Gał.dr. Oms filij cei eſtis ꝑ fideʒ in xpᷣo ihu. Quiců⸗ q; em̃ in ipo baptiʒati eſtis xpᷣm induiſtis.fides ̊ ad ipᷣm regritur: pᷣmittit em̃ ꝙ ex fide eſt iuſtiſicatõ.¶ Pꝛe. dĩ ſu⸗ illud. xj. ad Ro. Sine pnia ſunt dei dona ꝙ nõ reqꝗrituꝛ gemitꝰvel planctꝰin baptiſmo niſi ſola fides et tritio. et om̃ia gratis ↄdonant᷑: exigitur & fides. ¶ Item ſuꝑ illuꝗ Math.vlti. DPocete om̃s gentes baptiʒãtes ⁊c̃.glo. Niſi ꝓrꝛiꝰaia fideʒ recipiat:nõ eſt dandꝰbaptiſmꝰ. 4 Yẽ Nug. E eſt bec tanta virtꝰaq̃.vt coꝛpꝰtingat et coꝛ abluat:niſi faciente obo.nõ qꝛ dr: ᷣ quia credit᷑:ſides ꝗ̊ exigit᷑.¶ I)eʒ baptiſmꝰet ꝑ baptiſma dat᷑ gra ſᷣm ꝗꝓpoꝛtõeʒ fidei:ꝗq̊ fides p̃ᷣerigitur. ¶¶ Pꝛe.vlteriꝰquerit᷑.ſi fides reqꝗritur reſpectu cuiꝰcrediti. vtrũ trinitatis tm̃:vel incarnatõnis vel paſſio nis vel reſurꝛectõnis. Videt᷑ em ꝓ fides trinitatis ſuffici at:illud em̃ in ip̃a foꝛma expꝛimitur ⁊ nõ ampliꝰ. aũt fides incarnatõnis reꝗratur.videt᷑ ꝑ hoc ꝙ verbum acce⸗ dens ad elementũ ſenſibile: viriutem accipit a pᷣbo eterno apparẽte in carne ſenſibili.O etiã fides paſſionis reqrat ex hoc arguit᷑.ꝙ baptiſma virtutẽ hʒ a paſſione xp̃i. ſicut br̃.iiij.ſen.ij.di.j.c.Et dr.vj.Rom.Quicũq; baptizati ſu mus:in moꝛte ipiꝰbaptiʒati ſumꝰ.glo.moꝛs eiꝰ cã purifi⸗ catõnis eius.⁊.j.Coꝛi.j.et ſanctificatio ⁊ redemptõ.glo. quia pꝛiꝰ in baptiſmo emũdat nos:et ꝗa priꝰredemit nos patiendo.ex q̊ͥ oſtenditur ꝙ redemptio in paſſione pᷣcedit ſanctificatõeʒ in baptiſino.et ita reqritur fides redemptõ nis in baptiſmo. Oe iterũ fides reſurꝛectõnis exigat᷑:acci pitur ex hoc qð dr.vj.Ro.Simul ⁊ reſurꝛectõnis erimꝰ. glo.tũc dicit nos poſſe fieri ſiłes reſurꝛectioni:ſi ſimilitu⸗ dini moꝛtis eiꝰfuerimꝰoplantati.i.ſi in baptiſmo omĩa vi cia deponẽtes:poſtmodũ non peccemꝰ.hec em̃ ſimilitudo moꝛtis pᷣſtabat ſimilitudinẽ reſurꝛectionis:vt in nouitate vite ambulemꝰ. fides reſurꝛectõnis regꝗritur ĩ baptiſmo p quaʒ reſurgit homo a pct̃is ¶ Ao qð rñderi põt.ꝙ fi⸗ des eccłie regritur in q̃ exhibeał᷑ baptiimꝰ.dico aũt fidem Fm ꝙ coiter ſe bʒ ad fidem duplr dictam ſicut hr KRo. j. Juſticia de fide in fidem reuelat᷑.vbi glo.ug. Eſi fides qua credunt᷑ ea q̃ nõ vident᷑.que prie dr fides:ſed tñ etiã eſt fides rerũ:q nõ verbis ſed rebo ipſis pntibo credit᷑.qð erit cuʒ ꝑ ſpẽm manifeſtam ſe ↄtemplandam ſanctis pᷣbe bit ipla dei ſopĩa.dicit g iuſticiã illi eſſe qui tranſit ex ſide verboꝝ quibo credit᷑ q̃ nõ videntur:in fidem rerũ qua cre dita obtinebimꝰ. ſcʒ ex fide in q̃ miniſtꝛat᷑ tro:in illazʒ vbi fruat᷑ dro.q tñ impꝛopꝛie dr̃ fides. Iides autẽ iſta coopat᷑ yvt fiat ↄmẽbruz ⁊ incoꝛꝑet᷑ eccłie ꝑ ſacr̃m baptiſmi. ¶ Ad illud vo qð pᷣmo obijcit in ↄtrariũ. dᷣm ꝙ licet in ꝑſonis q̃ aſſunt in baptiſmo nõ ſit fides:nihilominꝰtñ in fide ec⸗ cleſie tribuit᷑ ⁊ hʒ efficaciã ſuã in ipis ꝑuulis.Eccłia eniz mðr eſt.in baptiſmo aũt ẽ generatõ ſpũalis.deꝰ po pf ẽ. Au guſti. Hec mr̃ ecclia q in ſctis ſuis e facit:qꝛ tota om̃es to⸗ ta ſingłos parit.dat᷑ ̊ gra fidei a deo pr̃e in qua iuſtifica⸗ tur diſponẽte fide ipimr̃is ecclie:vt ſit quodãmodo ↄfoꝛ⸗ mitas geniti ad gignenteʒ. ¶ Ad illud vo qð ſcdᷣo obĩ. di⸗ cendũ eſt. ꝙ licet nõ eſſet fides enigmatica in eccia et dare tur baptiſinꝰin debita foꝛma:nihilominꝰ hr̃et baptiſmus effectũ. remaneret eĩ fides ᷣm alteꝛuũ modũ in eccĩa.⁊ hoc vocat bẽs Amõ.veritatẽ fidei. AUnde Aug.offerunt᷑ ꝑuuli ad ꝑcipiendã gr̃am ſpualem.nõ tã ab eis quoꝝ manibus geſtant: ꝙᷓ ab vniuerſitate ſctoꝝ.ab om̃ibo em recte offer⸗ ri intelligunt᷑: quibo placet ꝙ offerunt᷑:z qͥꝝ indinidua ca ritate ad coiĩonem ſanctiſpũs adiuuant᷑. Sic g in fide ec⸗ cleſie large ſumpta miſtrat᷑ baptiſmꝰ.et ſi militãs eccĩa eꝛ raret qð tñ nõ ↄtingit vłr:nihilominꝰipᷣa triũphãs adiu⸗ uaret. Ao aliud vo doᷣm. ꝙ non ſic ↄpant᷑ alia ſacr̃a ad alias vᷣtutes: quẽ admodũ baptiſma ad fidẽ. Hoc aũt eſt. qꝛ baptiſinꝰeſt ianua ſie acramentoꝝ.et regrit adiutoꝛium ſidei eccleſiaſtice vt fiat incoꝛꝑatio in corꝑe miſtico qð eſt ecclia. VUñ Augu. de baptiſmo puuloꝝ. ad boc baptiſma valet.vt baptiʒati xpᷣo incoꝛꝑent᷑:vt membra eiꝰfiant.Si vo fuerit adultus. ꝓpꝛia fides reqꝗrit᷑:2⁊ boc mõ vel illo lo⸗ quunt᷑ auẽtes q̃ obiecte ſunt in ↄtrariũ.i Laz cũ d vna fi des vnuʒ baptiſma. de fide ecchie fit mo rõne ei credit vel q credit᷑. ¶ Oð autẽ poſtea obijcit. intelligit᷑ de fide ec⸗ cleſie vel eiꝰꝗ baptiʒ at᷑.quod tercio obijcit᷑ intelligatur de fide eiꝰꝗq baptiʒatur ⁊ illud qð ſiłr dr in glo. Marci vlti. MDð aüt or ab Aug. intelligitur de fide ecclłie rõne eqðᷣ credit᷑. ð aũt dicit Dam̃.intelligitur de fide eiꝰꝗ bapti⸗ jatur qñ baptiʒat᷑ adultꝰ.ibi em̃ ſᷣm ꝓpoꝛtõeʒ gr̃e ſigei:eſt ꝓPoꝛtio gr̃e virtutuʒ.q¶ Ad illud vo qð querit᷑ cuiꝰcrediti fides exigatur. Dm eſi. adultꝰin catheciſmo inſtruen dus eſt ve om̃ibus ſupᷣdictis.ſi tñ implicite credat:nihilo⸗ minus oſegꝗtur effectum ſalutis ꝑ baptiſmuʒ. In eccĩs vo fides exigitur diſtincte. 0 Conſequẽter queri ¶S. ij. tur.ſi fictio infidelitatis impedit ſuſceptõem ſacri. ꝛ ſic videtur.qꝛ iſtud ſacrm eſt ſacr̃jm fidei:̊ ad hoc ꝙ aliquis ſuſcipiat hoc ſacmẽtuʒ:neceſſe eſt hoc eſſe mediante fide. Contra.ſi fictus hmõi ſupponeret ſe oꝑatõni ſacerdota li. ↄſentiens in id qð facit eccha.⸗ abluat᷑ ᷣm foꝛmã eccie 2ſtat ꝙ nullo caſu ↄſequente iteꝝ baptiʒaret᷑. Sʒ ſi nõ ſu⸗ ſciperet ſacr̃m baptiſmi iteꝝ eſſet baptiʒandꝰ: talis re⸗ cipit ſacr̃m baptiſmi.¶¶ Item fſictio ſiue inſidelitas ẽ moꝛ tale pctm. Sʒ recepto baptiſmate ſi peniteat de pctis moꝛ talibo baptiſmꝰiam hʒ ec⸗ delitas nõ impedit ſuſceptõeʒ baptiſmi. Ad qð rñdet᷑. ꝙ fictio ſiue inſidelitas nõ impedit qn baptiʒ at ſuſcipiat ſacr̃jm baptiſmi:ſ̊ impedit ne ſuſcipiat ipᷣam rẽ manẽte ſi ctõne. dico aũt rem ipᷣaʒ gꝛ?aʒ vel remiſſionẽ pctoꝝ. Unð Aug.adulti ꝗ baptiʒant᷑ cuʒ fide ſacrm et rem ſulcipiunt ꝗ do ſine fide accedũt vel ficte:ſacrjm ⁊ nõ rem ſuſcipiunt. Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ iſtud ſacr̃m eſt ſacrjm fidei.Dicendũ ꝙ ratõ eſt q̃re dr ſacrm fidei:ꝗa in illo datur ſignuʒ fidei ſcʒ caracter qͥ diſtinguunt᷑ fideles ab inſidelibo.qñq; noĩe ⁊ re:vt qñ digne accedit᷑ ad ipᷣm ſacr̃m.qñũq; noie et nõ re vt qñ indigne.Vñ licet hoc ſacrm ſit ſacrm fidei:nõ ꝓpter hoc oꝑtet ꝙ ipᷣm ſacr̃m habeat fidem: ſᷣ ſufficit ꝙ ſuppoĩt ſe oꝑatõni ſiue miniſterio baptiſte cõſentiens in id quod „ ¶ Lonſequẽter queri .S.i. tur.ſi fictio hmõi impediat ſuſceptõeʒ rei ſacri. ſic:vi⸗ detur. Sap̃.j. Spũſſanctꝰeffugiet fictum. Mon aũt dicit ſpirituſſanctus effugere fictum qtum ad omnẽ potentiaʒ et pñtiam qua vbiq; eſt:ſ̊ ᷓtum ad effectum gratie. ergo fietus non recipit ſpirituſſaneti gratiam. ¶ Iem gtia nec ſtat nec ſtare poteſi cum ꝓpoſito peccãdi.immo babita ex⸗ pellitur.̊ talis accedit in ꝓpoſito peccãdi:ergo ⁊c̃. ¶ Itez vltimo. ANDaꝛci. Qui crediderit et baptizatus fuerit ⁊c. Ex his verbis patet.ꝙ baptiſmus qui ſufficit ad ſaluteʒ requirit fidem:hᷣ illa ſola ſufficit ad ſalutem in quaſi tur res ipᷣins ſacramenti.i.gratia:ergo ⁊c.¶ Contra.ſa cramenta noue legis ſunt cauſa.ſed poſita cauſa ponitur effectus:ergo ſi aliquis recipit ſacramentum etiã ſi fictus eſt:recipit ſacramentũ ⁊ rem. ¶ Si dicas ꝙ cauſa iſta po teſt impediri ꝑ malam diſpoſitionem in ſuſcipiente:tamẽ non poteſt impediri quin ſignificet.eꝛgo ſigniſicat ibi eſſe gratiam? non eſt falſum ſignum: ergo eſt ſignum verum Item quero quid impeditur. et conſtat ꝙ nibil magis repugnat gratie iꝙᷓ culpa.ſed culpa non impedit immo er⸗ pellitur:ergo a nullo alio poteſt impediri.¶ Item ſi fictõ talis impedit.i.defectus fidei: ergo eadem ratione defe⸗ ctus caritatis.et tũc omis non habens caritatem eſt fictꝰ: ̊ nulłꝰrecipit gr̃am. ( ꝙ hmõi fictio impedit ſuſce/ ptionẽ rei ſacri.i.gralie.licet em̃ ſictus ſe coꝛꝑaliter ſubij ciat oꝑatõni baptiſmatis:tñ interiꝰvolũtate aquerſatur. qꝛ & nulli adueꝛſanti gre dat᷑ gra:nulli tali dat᷑ gẽa in ba ectũ nec iterat᷑:̊ fictio ſiue infi.ꝰ — — — Tv — — — — — — — —.— — — Preti S= — emſocni boeg glin necſanteſt, toniſoernten mn ſormieet Gnoſ, gunlore liag i no⸗ Npetismor tioſineinſi Paorſei abſuſcppn mimanef ipcior s tenſucpin en iſapir. cti Dund r ſicnuz iti tngißz ji Nirer ont Ninoͦper tg upvit indctod § . . Aſienn ſmiitdii nni orn ngeltſ Dengin nmobin⸗ enone tusſen ſet oaſtr 1, Lonurn ſaponitur etiäſi ſictu⸗ aula ſion ſentertan fen bbich numn enn nubil nu ait imno⸗. Jem ſſin ratione 1 —“ũfZ retii⸗ Mulnit nſnin itont eſtio ptiſmo. Vnde in tali ſacrẽ̃m non habet effectum. ¶ Ad hoc 5ſg qð obijcit᷑.ꝙ ſacr̃a noue legis ſunt cã ⁊c̃.dðm ꝙ hoc eſt verũ in digne ſuſcipiẽte:in qͥ nõ ponit᷑ obex ſiue aduerſa⸗ tio gre..¶ Ad aliud dᷣm.ꝙ ſacrm ſignificat ſe bꝛe effectũ gratuitũ in recipiente.⁊ quantũ eſt de ſe ſemꝑ facit. Sed qð nõ fiat viciũ eſt ſuſcipientis:⁊ ita veritas eſt in ſaẽmẽ⸗ to:ſ̊ falſitas in ficto.q¶ Ad aliud dðᷣm.qꝙ gr̃a expellitur 2 recipit᷑ in aĩa ſᷣm ↄfoꝛmitatẽ voluntatis:ſilr ⁊ culpa. VUñ culpa nõ obſiſtit gre niſi qᷓdiu volũtas eſt illi ↄſentiẽs.qñ aut dolet:tunc ↄſona eſt.Cum ꝗ̊ᷓ dicit᷑ ꝙ nihil magis repu gnat gr̃e q; culpa:intelligendũ eſt ꝙ repugnare pt eẽ du· pliciter.vel q;tum ad reſiſtentiã:vel qtum ad oꝑatõeʒ ſᷣm foꝛmam.erxemplũ eſt tenebris in aere et de opacitate re ſpectu lucis.ſic dicendum in ꝓpoſito.ꝙ culpa et gr̃a repu/ gnant ᷣm oppoſitõeʒ ſoꝛme:pů fictio ſᷣm oꝓpoſitum reſiſien tie:vnde foꝛtius repugnat. Ad id qð obijcit᷑ de defectu fi dei.dicendũ eſi ꝙ neceſſe eſt ↄcoꝛdare rõneʒ cũ ſacramẽto ⁊ voluntate.ſᷣ̊ non opoꝛtet ꝙ ꝑfecta ↄcoꝛdia que eſt ꝑ gꝛa⸗ tiam gratũſacientẽ:ſed ea q̃ eſt ꝑ gram gratiſdataʒ.̊ non efficit᷑ concoꝛs niſi gratia fidei ſaltem infoꝛmis:voluntas aũt efficitur ↄcoꝛs a ↄtritõne.ſimiliter iraſcibilis quadaʒ humilitate ſiue ſubiectõne:ideo non eſt ſimile de caritate bene aũt opponeret ſi intelligeret᷑ de fide. onſequenter que . S. iii. ritur.ſi fides ecclłie ſufficit adulto:vel regrat᷑ fides deter⸗ minate peꝛſone.Et videt᷑ ꝙ fides eccleſie ſufficere debeat. quantũ em̃ eſt de ſe:eccłia ſe indifferẽter hʒ ad mẽbꝛa ſua. ſi ᷓ quibuſdã ſufficit cũ virtute paſſionis xpᷣi ⁊ baptiſmo ad effectũ ſalutis vt in ꝑuulis:ſimiliter ſufficiet cũ eiſdem ad effectuʒ ſalutis in adultis: et ita fides ecclie ꝑ ſeipſam ſufficiet.¶ Item videt᷑ ꝙ nõ reqritur fides baptiʒandi ſic fides neceſſaria eſt in illis actõnibo q̃ ſunt a nobis tm̃.vñ oꝑa illa infoꝛmat fides q̃ ꝑ dilectõeʒ oꝑatur vt ſint meri⸗ toꝛia.Sʒ vt innuit Hug.in li.de ſacr̃is ꝑte.vj. Cõtractio oꝛiginalis eſt ad aĩiam nõ ab aĩa:igitur non erit ibi fides neceſſaria.hoc etiã patet qm̃ generatio dr ꝑ ſimilitudineʒ ad generatõneʒ.generatio aũt non eſt a generato ſ ad ge⸗ neratũ:q et regeneratõ ad regeneratũ.patet igitur cuʒ ſi⸗ des neceſſaria ſit in actõnibo que ſunt a nobis nõ ad nos: ꝙ nõ erit neceſſaria in regeneratõne.¶ Item Anb. dicit. ꝓ nõ plus exigit᷑ in pena q; ↄmiſſum ſit in culpa. Sʒ iſte ĩ cedens a ſua volũtate:ᷓ nec fides cum ſit hmõi Cont. dicitur vltimo ANath.ſuꝑ illud docete omnes gentes ꝛc̃. ↄgruus oꝛdo. prius em̃ docendus eſt auditoꝛ:deinde fidei ſacr̃is imbuendus.⁊ꝛ iterũ.pꝛimo catheciʒare.qꝛ ſine fide impoſſibile eſt deo placeꝛe.In adultis ᷓ requirit᷑ fides ad effectũ ſalutis cum baptiſmo¶ ð ↄcedimꝰ.¶¶ Ad illud qð pꝛimo obiectũ eſt ↄtra hoc.dðm ꝙ licet eccłia quantũ eſt de ſe indifferenter ſe habeat ad membꝛa:tñ plus requi ritur ad ſalutẽ in adultis ꝙᷓ in ęꝑuulis:qui nihil hñt ð pec cato a ſe ꝑpetrato.ſᷣ tñ aliunde ↄtracto:ꝑ adiutoꝛium xpᷣi ⁊ ecclie liberant. Adulti po qui ꝑ ſe peccauerũt ſuꝑaddẽ⸗ do oꝛiginali pcto.vel adminꝰhñt vſum libe.aꝛbi.quo pñt moueri ꝑ ſid em:in deũ tenent᷑ credere ad obtinendã ſalu⸗ teʒ. dĩc ei Augꝰ.de meritis ⁊ remiſſione pctoꝝ.mater ec⸗ cleſia os maternuʒ in ꝑuulis p̃bet: vt ſacris miſterijs im buant᷑:qꝛ nondũ pñt coꝛde ꝓprio credere ad iuſticiã. et ita a ↄtrario ſenſu.qꝛ adulti poſſunt:reꝗritur ſides in eis ad ſalutem cũ baptiſmo.Sed qꝛ aliqñ põt fictus accedeꝛe ad baptiſmũ non credens qð credenduʒ eſt.qð defuit in fide ante baptiſmũ:ſuppleri põt ꝑ fidẽ ſubſequentem vt ſequa⸗ tur effectus ſalutis ꝑ baptiſmũ 2 fidem. 4 Ad aliud dicẽ dum . ꝙ non eſt ſimile de generatõne et regeneratõe adul⸗ ti. foꝛte em̃ ſimile eſſet de generatõne ꝑuuli. In adulto eĩ eſt conſiderare culpe ↄtractum et etatis ſtatum. q;tum ad culpam. quã cõtraxit ſufficeret actus ad ipſum nõ ab ipᷣo quemadmodũ et in parnulo.quia dᷣo ratone etatis habũ: dat a paruulo ſcʒ in dominio ⁊ libertate ꝓprie volũtatis: ideo ratõne talis ſtatus requiritur ab eo fides pꝛopria. culpa nibil ↄmiſit ꝓpꝛia volũtete:q̊ nibil iTkar. Ao aliud dicendum. ꝙ non plus requiritur in pena q́ ſit in culpa ↄmiſſum. Iides eĩ ſꝑ regꝗrit᷑ ̊ alio mõ ĩ ꝑuulo alio modo in adulto. In ꝑuulo em̃ ſufficit fides aliena. ſi cut ↄtraxit culpam ab alio. Similiteꝛ in adulto ſufficeꝛet quantũ eſt de culpa oꝛiginali:ſed rõne ſtatus requirit᷑ fi⸗ des ꝓpria.alioꝗn iam reputaret᷑ ↄſentire culpe: ſed exquo poteſt credere nollet idem ergo ab eo exigitur:ſed alio mo do ratione ſui ſtatus. NPeinde queritur S. v. cum baptiʒat᷑ adultus.vtrũ reꝗratur tm̃ fides ipſius ba⸗ ptiʒati ad ſalutem:aut cum hoc fides ipſius baptiʒantis. Et videtur ꝙ ipſiꝰ baptiʒantis.Maptiʒ ans eniʒ inqtum hmõi officiũ eccłie gerit. ex illa ꝑte requirit᷑ fides: cum fides eccłie exigatur.¶¶ Pret᷑.vicem patris ſpũalis tenet. cum in alio gi ides: in eo reqritur qui vicem pr̃is ſpũalis tenet Contra.vt ſupᷣ determinatũ eſt: hereticꝰ baptizat et baptiʒatum eſt. Rñſio.ꝙ nõ de neceſſitate ex illa ꝑte fides reꝗritur ſed de ↄgꝛuitate:põt em̃ infidelis baptiʒare fideleʒ. Ad illud aũt qð obijcit᷑ rñũdeꝛ poteſt. ꝙ illud qð deeſt in baptiʒante qui vicem eccłie tenet:ſup⸗ pletur in alijs mem bris vel in alio ſicut dictum eſt.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ pater ſpũalis qui infundit fidei gratiaʒ eſt ipſe deus. Ylle em̃ eſt qui interiꝰbaptiʒat. nec eſt fides tranſſuſa a miſtro eccłie in baptizatum:ſed quoddam ex⸗ emplũ credendi põt acciꝑe adultus ab ipſa eccłia.: aũt miniſter pater ſpũalis dicit᷑ hoc eſt:quia ꝑ ipᷣm miſtratur baptiſma quod eſt ſacr̃jm regeneratõnis ſiue generatõnis ſpũalis.¶ Item rõne pꝛecedentiũ querit᷑ cuʒ infidelis ba⸗ ptiʒat ꝑuulũ in foꝛma ecclie baptiʒatus eſt ⁊ tamẽ nõ ha/ bet fidem eccłie: quõ ergo in fide ecclie dicitur iſte bapti/ ʒatus.Si dicat᷑ ꝙ intendit facere quod facit eccłia:h̊ non videtur.quia eccłia intendit impꝛimere caractereʒ quo di ſtinguitur iſte.⁊ ꝙ mundet᷑ ab oꝛiginali:hoc tñ non inten dit iſte.¶ Rñſio.ꝙ intendit vti foꝛma ecclie ⁊ vtitur. et h ſufficit ſiue credat ſiue non. vnde aliquã intentõem habe eandem cum ecclia:licet nõ omnẽ eandem. deinde quertur §S. vf. ĩ requiratur fides in offerente ꝑuulum ſiue in ſuſcipiẽte ip̃m. Et videtur ꝙ ſic:quia rñdet ꝓ ꝑuulo credo et abre⸗ nuncio ⁊ ſpondet ꝓ eo.Sed conſtat ꝙ ꝑuulus non credit: videtur ergo ꝙ ꝓ ipſo offerente verificetur.ſed pꝛo ipᷣo nõ poteſt verificaꝛi niſi ipſe credat:q̊ opoꝛtet ꝙ offerens cre⸗ dat.¶ Pꝛete.ſi ſpondet pꝛo ꝑuulo:quõ poterit ſatiſfacere niſi habeat vnde ſatiſfaciat?: VUñ dicit Canon. de oſe.diſ. iiij. Vos ante omnia tam viros qᷓ; mulieres qui filios ſu⸗ ſcepiſtis in baptiſmo moneo.vt vos cognoſcatis ſideiuſ⸗ ſoꝛes extitiſſe pꝛo illis apud deum:uos vſi eſtis de bapti ſmo ſuſciꝑe.¶ Item dicitur in alio canone. In baptiſma⸗ te vel criſmate non põt alium in filiolum ſuſcipere:ꝗ non eſt baptizatus vel ↄofirmatus. Contra. infidelis poteſt baptiʒare fidelem in neceſſitate: ergo tius offer⸗ :ꝛcum ſit minus nobile officium ñſio.ꝙ non ẽ neceſ ſe ꝙ offerens habeat fidem: ſed ſufficit ꝙ ſit ſides eccleſie que eſt vel ſi hoc deficeret:ſufficeret meꝛitũ fidei quod fuit in eccłia.ſicut enim oꝛatõnibo ſanctoꝝ in via deus recon ciliatur multis peccatoꝛibo:ſic meritis ſanctoꝛum ꝗ ſunt in patria multa remittunt᷑ nob: quia prius meruer̃t nobᷣ. Et hoc dicit Aug.ad bonifacium. Cum offeruntur ꝑuuli ad ꝑcipiendam gratiam.nõ tã ab eis quoꝛum geſtant᷑ ma nibus qᷓ;uis et ab ipſis ſi ipſi fideles ſunt: qᷓ; ab vniuerſa ſocietate ſanctoꝝ atq; fideliũ.ab omnibo nanq; offerꝛi in⸗ telliguntur quibus placet ꝙ offerunt᷑.⁊ quoꝝ ſancta atq; indiuidua caritate ad coioneʒ ſpũs adiuuant᷑.⁊ ita offeꝛẽ tes poſſunt intelligi ſancti non ſolum qui ſunt in eccleſia militante:ſed etiam qui ſunt in triumphante.nihilominꝰ tamen verum eſt ꝙ ſacramentum baptiſmi pꝛodeſt paruu lis merito fidei eccleſie militantis.que qᷓ;uis poſſit defice⸗ re in aliquibo ꝑſonis ſpãliter:generaliter tñ nunqꝙᷓ tefici et. Jur illud Math.vlt.Ecce ego vobiſcũ ſuʒ vſʒ ad ↄſũ⸗ mationem ſeculi. Vñ ſicut ſpecies ſemꝑ ſaluat᷑ in aliquo indiuiduoꝝ:ſic fides in aliqͥ fideliũ.et hoc dĩina ꝓuidẽtia faciente.nec vnqᷓ fuit poſtea qᷓ incepit eccłia.qn ſemꝑ ali⸗ quis ꝗ deo placeret ſit:ſic nec vnqᷓ erit.¶¶ Et dðm ad pri⸗ mum.ꝙ nõ rñdet ꝓ ſe dicendo.credo.abrenuntio ⁊ hbmõi ſ pꝛo ꝑuulo.Vñ ſenſus eſt credo.i.ſacrm fidei ꝑcipio: vł ſuſciꝑe pꝛeſio ſum.⁊ nõ eſt ſermo falſus nec inconſuetus: qꝛ ſic dic Aug.ad bonifaciũ.freq̃nter accipit᷑ ſignũ ꝓ re. vt cũ dicimꝰcras erit reſurꝛectio dñi: ⁊ videns fumũ dicit ſe videre ignẽ. Glel põt eſſe ſenſus credo.i.ad credendum me obligo. ſiẽ̃ ei ſup̃ tactuʒ eſt catheciſmꝰ exercet᷑ ĩ bapti⸗ zandis ꝑuulis ꝗꝓpter duo.ſ. ꝓpter vnifoꝛmitatẽ obſeruan⸗ dam:et ꝓpter rõnem obligãdi. Vñ cũ dr credo ab offeren⸗ te:ſenſus eſt ad credendũ iſtum obligo.¶ AUd aliud Döm. ꝙ ſi nõ hʒ tũc tꝑis vñ inſtruat ipᷣm ad fidem:hʒ tñ vnð in poſſerũ faciat vel ꝓcuret anteq; ęꝑueniat ad adultam eta⸗ tem. 4 Qð aũt dicit᷑ in canone. Iuſtitutuʒz eſt ⁊c̃. Hoc eſt Apter ꝑiculũ quod poſſet accidere.⁊ qa talis tenet᷑ ad hoc ꝙ ꝓcuret eiꝰ inſtructõeʒ ꝙᷓtum ad fidem.4. Quod aũt dici tur in canone alio.Non põt aliũ in filiolũ ſuſciꝑe ⁊c̃. In⸗ telligendũ eſt de ↄgruo.id eſt talis nõ eſt ydonea ꝑſona ſi ue ↄgrua ad ſuſcipiendũ aliquẽ in filiolum. ticulus tercms Onſeq̃nter querit᷑ de ficto ꝗ ↄtemnit ſacrt̃m ba⸗ ptiſini.⁊ querit᷑ ſi talis manẽte ↄtemptu ſuſci: it baptiſma ſiue baptizet᷑ ſic:videt᷑ ꝑ hoc qꝛ ſi talis ſubijciat ſe miſterio ſacerdotis baptiʒãtis:non eſt rebaptiʒandꝰ.q¶ Pꝛe.ↄtemptu ſuſcipiẽtis neq; virtꝰme dicine coꝛꝑalis neq; efficacia illiꝰdiminiit᷑:ſimiliter vidr de ötute medicine ſpũalis.cum ꝗ̊ baptiſmꝰſit medicia ſpi⸗ ritualis:in nullo videt᷑ ꝙ virtꝰeius vel efficacia diminuat᷑ ex ↄtemptu ſuſcipientis.⁊ ita videt᷑ hr̃e eandẽ virtutem ⁊ efficacia in ↄtempnẽte ⁊ in nõ ↄtempnẽte.q IJtem ↄtemptꝰ dei videtur eẽ ma malũ qᷓ; ↄtemptꝰbaptiſmi vel ſaltẽ tm̃. ergo cũ malũ ſit impeditiuũ boni:malũ illud qð eſt ↄtem⸗ ptus dei plus impedit bonũ ſacramẽti baptiſmalis qᷓ; ma lum qð eſt ↄtemptꝰbaptiſmi vel eque:&̊ cũ ĩ om̃i pcto moꝛ⸗ tali actuali ſit ↄptemptꝰdei.ſi ↄtemptꝰbaptiſmi impedit ſu ſceptõnem baptiſmi:et om̃e pcẽm idem facit.⁊ ſi hoc:qtia baptiſmalis nullũ delet moꝛtale pctm.qð cũ ſit falſum:et illud ex qͥ̊ ſegtur.⁊ ita videt᷑ ꝙ ↄtemptꝰſuſcipientis.nõ im pediat virtutẽ ſiue efficaciã baptiſmi.¶¶ Item minimũ bo⸗ num gratuitũ.eſt maiꝰbonũ ꝙᷓ; aliqð malum eſt malũ.er⸗ go vniuſcuiuſq; boni huiꝰeſt maioꝛ virtꝰqᷓ ſit virtꝰ alicuiꝰ mai:g q̃ntumcũq; ſit ↄtemptus nõ põt reſiſtere actõni ſi⸗ ue vᷣtuti gratie baptiſmalis:nec eiꝰefficaciam impedire. Contra.ineptitudo et inoꝛdinatio ex ꝑte ipᷣius aĩe im/ pedit ſuſceptõeʒ baptiſmatis. ꝓpter ineptitudinẽ em̃ ip̃iꝰ aĩe accidit qũq; ꝙ adultus ſubijciẽs ſe ablutõni exterioii defraudat᷑ a bnſicio baptiſmatis.ſed magis deoꝛdinat᷑ ip/ ſa aĩa vt videt᷑ ex ↄtẽptu baptiſmatis qᷓ; ex voluntate ſuſci iendi baptiſma:q̊ ſi nolens baptiʒari fruſtrat᷑ beneficio aptiſmatis nec baptizat᷑ licet immergat᷑:videt᷑ ꝙ ſimilit erit e ↄtempnẽte baptiſma.⸗ Item ex hoc ẽ malũ.ꝙ illð eſt illi voluntaꝛiũ ſiue placens ſ̊ eiuſdẽ generis vident᷑ eſſe placentia mali ⁊ diſplicentia boni:q̊ᷓ diſplicẽtia boni ẽ ma lum illi cuiꝰẽ ipᷣa diſplicẽtia.⁊ illud bonũ qð diſplicet illi cui dilplicet nõ eſt bonũ ſᷣ potiꝰmalũ: q̊ baptiſma quodẽ maximũ bonũ ſi diſpliceat alicui vtpote illi ꝗ ↄtempnit:ñ — eſt illi bonũ. Sʒ Babezemagnn bonũ illi ꝗ baptiʒatur Stalis nõ baptiʒat ¶ Rñ.ꝙ fictus talis in baptiſmo re⸗ cipit ſacr̃m.i.caracterẽ.⁊ nõ rem.i.gr̃am ſi ſubijciat ſe mi niſterio baptiſmali hñs intentõeʒ eccłie.Cũ ꝗ̊ querit e iſ⸗ talis baptiʒat᷑: Oðm ꝙ baptizat᷑.i.recipit ſacr̃m bapti m 2 nõ baptiʒat᷑.i.nõ recipit rẽ ſacri.¶ Cũ ̊ pᷣmo obr. talis nõ rebaptizat: ⁊c̃.ddᷣm ꝙ nõ rebaptiʒat᷑.qꝛ non re cipit ſacr̃m.i.caracterẽ.vñ rõ illa ſolũmõ ↄcludit ꝙ ſuſci pit ſacr̃m baptiſmi.i.caractereʒ.q Ad aliud dðm. ꝙ nõ ẽ ſile de ſuſceptõe medicine coꝛpalis ⁊ ſpũalie. In ſuſcepni one eĩ mediciĩe coꝛꝑalis diſpoſitõ ex ꝑte ſuſcipiẽtis ẽ natu⸗ ralis.ꝓpter qð ex ↄtemptu hmõi nõ vaꝛiat᷑. In ſuſceptõne medicine ſpũalis diſpoſitõ ex ꝑte ſuſcipientis ẽ volũtaꝛia rõnalis: ꝓpter qð neceſſe eſt ipᷣm ſuſcipientẽ variari et di⸗ ſponi diuerſimode hꝰexñte ↄtemptu vel nõ exñte. Vñ ꝗa fictus ex ↄtemptu exteriꝰſe ſbijcit coꝛꝑaliter baptiſmo:ſac mentũ ſuſcipit.qꝛ vᷣo interiꝰaduerſat᷑ ptempnendo oſentiẽ te volũtate rõnabili:nõ ſuſcipit reʒ ſacr̃i hmõi ↄtẽptu im⸗ pediente:⁊ ipᷣm ſuſcipientẽ ineptum ad h̊ reddente.¶ Ad aliud vðm.qꝙ ↄtemptꝰ dei ſᷣm ꝙ eſt cã om̃is pct᷑i.nõ dicit motũ actualẽ vilipendentie:ſ̊ potiꝰquendã modũ ꝓuiden tie qua creatũ pꝛefert᷑ interpᷣtatiue creatoꝛi.cuiuſmõi con temptꝰeſt in pcto qð accidit ex ↄtemptu baptiſmatis.⁊ cũ hoc ↄtemptu eſt aliꝰꝗ eſt actualis vilipendentia ipᷣius ba⸗ ptiſmatis.ꝓpter qð maioꝛ eſt repugnantia ⁊ reſiſtẽtia ipᷣi gẽe hoc ↄtemptu q; alio.Cuʒ ̊ dr ꝙ maiꝰmalũ eſt dei con temptus q; ↄtemptꝰbaptiſmatis.Dðm ꝙ boc verũ eſt ſᷣm ꝙ vniuoce ſumit᷑ cõtemptꝰ.hoc eſt ſᷣm ꝙ cõtemptꝰ ꝓut eſt reſpectu dei:dicit actualẽ vilipendentia ipᷣius dei.ſicut ex alia ꝑte dr actualis vilipendentia ipᷣius baptiſmatis.ſed nõ eſt ſic in ꝓpoſito. Ad aliud qð obr̃.ꝙ vniuſcuiuſq; bo ni ẽ virtꝰmaioꝛ qᷓ ſit virtꝰalicuiꝰmali ⁊c. DHðm ꝙ virtꝰ bo m gtuita et mali culpe ſiłr efficaciã hʒ:ſᷣm ꝙ ei eſt confor mis ⁊ cooꝑans voluntas ſiue li.ar. VUnde licet bonũ gtui tum ſit maioꝛis ðvᷣtutis qᷓ; malũ culpe.quia efficacia virtu tis vtriuſq; dependet a ↄfoꝛmitate lib.ar.⁊ cooꝑatione.ſi tñ voluntas inclinet ſe ↄſentiendo ⁊ cooꝑando bono:ipᷣm bonũ pᷣualet ⁊ efficit᷑ efficacie maioꝛis.ecõuerſo eſt ſi ſen⸗ tiat et cooꝑetur ipᷣi malo.¶ Ad pꝛimum qð obijcit᷑ ꝓꝑ alia ꝑte.ouod videt᷑ ondere ꝙ fictus ↄtemnens neq; ſacramen tum neq; reʒ baptiſmi ſuſcepit. Dicendũ ꝙ nolẽs negati ꝛ ue.i.nullo mõ volens.i.hñs volunintẽ qua remittit᷑ affe ctu ⁊ effectu:oĩno fraudatur a bñficio baptiſmatis: quia neq; ſuſcipit ſacramentũ neqʒ rem ſacramenti.hec autem volũtas magis deoꝛdinat ſuſcipienteʒ q; temptus interi ?&arͤ niſterio baptiſmatis.Nolens aũt pꝛiuatiue hoc eſt habẽs voluntateʒ affectus:nihilominꝰaſſentiens in effectu:ſuſci pit ip̃m ſacramentuʒ.nec talis fraudat᷑ oĩno beneficio ba⸗ ptiſmatis. Hec aũt voluntas minus deoꝛdinat q; cõtem/ ptus ꝗ eſt actualis vilipendentia ipius ſacramenti. Con⸗ ſiderata igit᷑ voluntate duobo modis ſicut ſupᷣdictum eſt de coactõne.vno modo magis deoꝛdinat voluntas qꝙᷓ; ↄtem ptus de quo hic intendit᷑:alio modo non.¶ Ndvltimũ di⸗ cendũ.ꝙ licet diſplicentia ⁊ cõtemptꝰſint malũ ſuſcipien⸗ ti baptiſma:nibilominus ipᷣm baptiſma eſt illi quodam⸗ modo bonũ.nõ aũt vt eſt contemptum:ſᷣ vt eſt ſuſceptum in intentõne ecclie.eo enim ꝙ ipᷣo impꝛimit᷑ caracter:da quedam aptitudo ad rem ſacramenti⁊ diſponit᷑ ipᷣe ſuſci piens quodamodo ad ipᷣam. rticulus quartus Onſeq̃nter querit᷑.vtruʒ recedente fictõne ba⸗ ptiſma habet efficicã: Et videt᷑ ꝙ ſic.quia dic Vug. et habet᷑.iiij. ſenten. Lunc incipit valere ba E ma ad ſalutẽ:qñ illa fictio veraci confeſſione de coꝛ⸗ de receſſerit.¶ Item fictio erat ſola cauſa quare ſacramẽ⸗ tum nõ habeat efficaciã: ̊ illa remota habʒ effectũ. 4 Itẽ ſi nõ haberet effectũ.cum ſacramentũ non poſſit iterari ⁊ nulloſine efficacia baptiſmi poſſit ſaluari: non pateret bu ic via ſalutis.¶ Contra.oꝑa moꝛtua non viuificantur. Sed iſte recipit baptiſmum extra caritatem:⁊ ita eſt opꝰ moꝛtuum.4lIOtem neceſſe eſt cauſam coniunctam eſſe effe ctui.ergo ſi baptiſmus eſt cauſa alicuius boni in anima: neceſſe eſt ꝙ illud bonum cauſetur in anima ſtatim exiſtẽ te baptiſmate.¶¶ Item ſi aliquis indigne recipit coꝛpꝰdo⸗ mini.recedente indignitate:non ꝓpter hoc aliquid efficit ⁊c̃.¶ Item queritur de ficto accedente qui ſuſcipit baptiſ/ mum vel poſtea ↄmittit aliqua peccata moꝛtalia vel veni alia. vtrum recedente fictõne redeat effectus baptiſmi:et videt᷑ ꝙ nõ:eſffectꝰem̃ baptiſmi eſt vt deleat culpã et penaʒ totałr.ſ̊ in iſto totałr nõ delet᷑.delet᷑ eĩ pena ꝓ his pctis q oꝛ de quo intendit᷑ ꝗ non impedit ſbiectionẽ exterioꝛẽ mi? ilite ſepiͤr⸗ ütnin ariet di⸗ ig ulnoſte en Mpmuinn nd ödin otüplin iuſnin ſnatigt ia iöſnshn eſiſkini⸗ lüeſtdien werüeſßn npt guntf duͤ ſte iinatidſe lſcuiſgt nwirdhe eieſtconſe boni n ſcncanin patone ſi bonorin oeſiſiden dccit pal , Keran nolisneg⸗ remittit ſinatis gn nti bec anten npkus intat renii ni/ ceſtbobis fectu⸗i mefictobu⸗ tiͦ cten/ enti. Con⸗ gictum eſ asiden dnmöd ſi uleipien Mi goocen ſt ſalcepun carnennt ponißin 1 nr ſeiitn ſi⸗ ud apirwolen ſone r con reſacrame ſecti.4 N ſititranit pateret limm itaeſ tan aſ niinanins ſatin (Wneſtio poſt baptiſmum ſunt cõmiſſa.Ci em̃ nõ deberetur:melio ris ↄditõnis eſſet ficte accedẽs ad baptiſmũ ꝙᷓ digne acce⸗ dens. digne em̃ accedẽs ſi pᷣpmittat pctᷣa tenet᷑ ad penaʒ: multofoꝛtiꝰ ficte accedẽs ſi poſtea ↄmittat.fictio eniʒ nõ dz patrocinari ſicut nec dolłꝰ.¶ Contra.ꝑ gram baptiſmi cũ fide ⁊ ↄtritione dimittit᷑ culpa ⁊ pena.· & ſide accedente cũ cõtritõne hʒ effectũ baptiſmi.ſ.dimiſſionẽ culpe et oĩs pene. hoc etiã videt᷑ ꝑ quandã auẽtem Aug.li.æ ci.di. xbi videt᷑ velle Aug.ꝙ ſacr̃m baptiſmi valet ꝑuulis dũ nõ ſunt pᷣcepti capaces.nõ tm̃ qtũ ad dimiſſioneʒ oꝛiginalis culpe et pene:ſed etiam q;tum ad venialia pcta que pe cõ⸗ mittũtur:dũmodo in illis annis vitã ſuaʒ finiãt. Si ergo baptiſinꝰpabet aliquod poſſe in ꝑuulis ad venialia pecca ta delenda poſt ſuſceptõeʒ baptiſimi: videtur ſilłr poſſe va⸗ lere in adultis ad venialia peccata poſt niſi ſuꝑaddantur —— vt patet ex verbis Auguſ. ꝙ baptiſmus habet illam efficaciã recedente fictõne: quã an te babuiſſet ſi ſine fictõne ſuſceptus eſſet.¶ Ad h̊ qð pᷣmo obijcitur cõtra ſcilicet ꝙ oꝑa moꝛtua non reuiuiſcunt ⁊c. Dicendũ ꝙ baptiſmꝰnon eſt opus homis ſed dei.⁊ iõ nũ⸗ ᷓ poteſt eſſe moꝛtuuʒ. IJllud aũt quod obijci᷑ de mortuis opꝑibus:intelligitur de oꝑibus noſtris.4 Ad ülud quod obijcitur ꝙ cauſa debet eſſe ↄiuncta effectui. dicendum ꝙ baptiſmus eſt canſa ↄiuncta rei ſacramenti.i.gratie niſi indigne ſuſcipiente.recedente autẽ fictõne caracter bapti⸗ ſmalis qui ſemꝑ manet cum gꝛatia data penitentia exiſtẽ te:de fictõne facit quod feciſſet baptiſmus vel virtꝰ bapti⸗ ſmalis ſi non pceſſiſſet fictio.penitentia dico que eſt actus voluntarius recedens a malo volito vel ꝓpoſito nõ ſacra⸗ mentali. Ad illud qð obijcit᷑ de ſacramento euchariſtie. Dicenduʒ ꝙ non valet.tum quia tranſit ⁊ nibil relinquit gratiſdatũ diſponens ad gram gratumfacientẽ.tum etiaʒ quia eſt iterabile.q Ad illud quod querit᷑ de illo ꝗ fictus accedit ⁊ poſt ſuꝑaddit aliqua peccata. Dicendum ꝙ re⸗ cedente fictõne vᷣtute baptiſmi:dimittitur om̃is pena pct᷑i pᷣcedentis baptiſmũ.h̊ non om̃is pena pct᷑i ↄſequentis ba⸗ ptiſmuʒ. Incipit em̃ baptiſmꝰ recedente fictõne valere ad ſalutem. Illud aũt quod dicitur.ꝙ baptiſmꝰ tollit gemi tum ⁊ planctum ſi aſſit fides ⁊ ↄtritio:intelligit᷑ qtum ad peccata pᷣcedentia baptiſmũ:non aũt q;ẽtum ad pcta ſequẽ tia.licet illa pᷣcedent cõtritõeʒ de fictõne ⁊ retardet᷑ effectꝰ baptiſmi quo ad remiſſioneʒ pctoꝝ in adulto. Oð aũt obijcitur ꝑ auẽtem Aug.in li.de ciui.dei.que videtur di⸗ cere.ꝙ baptiſmꝰhabeat aliquez effectum q;tum ad venia⸗ lia pcta que ↄtrabunt᷑ poſt baptiſmum in puericia. Dicẽ dum eſt ꝙ nõ expᷣſſe dicit hoc auẽtas: ſ ꝙ ſufficiat baptiſ⸗ mus ad delendũ originale pctm in ꝑuulo et veniale ſi qʒ ↄtraxit in puericia.non ſic aũt eſt in adulto vbi exigit᷑ cõ⸗ tritio ꝓpter actualia pcta que ſuꝑaddita ſunt: poſtq; ratõ capax erat pᷣcepti. Si vo intelligeret᷑ de venialibo ptꝰ que fierent in puericia:adhuc nõ haberet locũ hic.quia fictio requirit contritõneʒ ⁊ aliter eſt in adultis ꝓpter ſtatuʒ q; ſit in ꝑuulis dhuc etiam querit᷑ ſi recedente fictione poſt baptiſmũ.baptiſmꝰhabet effectum ſuũ ad tollenduʒ penam ꝓ peccatis pᷣcedentibo baptiſmũ:ex qua cauſa cõ/ iuncta hoc fiat? Hec em̃ cauſa non põt dici ipſa intinctio baptiſmalis:illa em̃ iam tranſit.Si ðvᷣo dicat᷑ ſuſceptõ ca⸗ racteris.contra caracter ſemꝑ manet.Si dicatur contri⸗ tio:contra ↄtritio non eſt cauſa deletõnis omnis pene niſi ſit valde magna. Vd qð dicendum.qꝙ cauſa ↄiuncta ſur git ex virtute baptiſmi quam habet a paſſione et ex ipᷣo ca ractere et gratia infuſa.vt gratia infuſa deleat culpaʒ: ba ptiſmus ðᷣo manens in caractere rõne virtutis qua habet a paſſione delet omnẽ penam.¶. Sed queritur cum bapti ſmus habeat virtutẽ hanc a paſſione: ꝓpter quid peniten/ tia cum habeat virtutẽ a paſſione:nõ ſimiliter deleat om⸗ nem penã quemadmodũ et baptiſmus:¶ Ad quod reſpõ detur. ꝙ licet penitentia habeat virtutem a paſſione eta virtute clauium diminuendi de pena: nõ tñ oĩno tollendi niſi tanta eſſet contritio ꝙ totum tolleret ſicut baptiſmus 17„ rxvüj. Hoc aũt eſi quia baptiſmus pꝛincipalis fuit ad telendũ oꝛiginale peccatuʒ:penitentia vᷣo ad delendum actuale.et ſicut in actuali homo peꝛ ſeipſum delinquit contra deum cum moꝛtaliter peccat:ita ad deletõnem reatus pene reꝗ⸗ ritur ſuſtinentia pene ꝑ quam ſatiſfaciat. Haptiſmus au tem totaliter innitur ipſi gratie xpᷣi. embzum tereimm Einde querit᷑ de non babentibo vſum ratio is vtpote de amentibo ⁊ doꝛmientibo vtruʒ aptiʒzent᷑: Et vidr ꝙ nõ: qꝛ fides ĩ adultis reꝗritur.Qullus aũt ꝗ caret vſu lib.ar. vel ſimpliciter vel ꝓ tem ꝑe quo caret credit: ſed amẽs vel doꝛ miens hmòi eſi:ergo non ſuſcipit ſacramentuʒ baptiſmi. K¶ Contra.plus eſt habere carentiam oĩno vſus ratõnis ⁊ voluntatis:qᷓ; habuiſſe et ad tempꝰcareꝛe.Si & ſacramen tum baptiſmi conceditur ꝑuulis qui nunqᷓ; habuerũt vſũ ratõnis vel voluntatis ⁊ ſunt receptibiles illius ſacramẽ mientes ꝓ ſtatu illo ſunt receptibiles ſacramenti./ Ad⸗ huc etiam queꝛit᷑ ſi baptiʒet᷑ amens vel doꝛmiens ⁊ poſtea liberatus a ſomno vel infirmitate cõſentiat.licet ante cõ⸗ tradixerit:vtrũ talis reputandus eſt baptiʒatus:Et vide tur ꝙ ſic.ꝑ ſimile ð ficto ꝗq immerſus manente fictõne nõ recipit baptiſmũ ad ſaluteʒ:recedente aũt fictõne volens et appꝛobans quod factum eſt: reputandus eſt baptizatꝰ ad ſalutem.vñ voluntas ſequens facit eum eſſe baptiʒ atũ ſimiliter videtur in ꝓpoſito.¶ Cõtra.ↄſenſus debet prece dere in apulto vel adminꝰ ꝙ nõ diſſentiat. Sʒ talis ante amentiã vel ſomnũ oĩno diſſenſit ⁊ ↄtradixit:&̊ non ſuſcę⸗ pit ſacr̃m. ̊ nõ fuit baptiſma:ſᷣ quod ab initio nõ fuit: ex poſt facto nõ ratificat᷑.̊ talis nõ eſt baptiʒ atꝰlicet cõſen⸗ ſus ſeq̃tur n.dm ꝙ ſicut dẽ in decretali diſtinguit᷑. de amente 7 doꝛmiẽte:ſi pꝛius qᷓ; amentiã incurꝛẽt aut doꝛ miret in ↄtradictõne ↄſtiterat:qꝛ in eis intelligit᷑ cõtradi⸗ ctõnis poſitũ ꝑduraſſe.ſi fuerint ſic ĩmerſi:caꝛacterẽ non recipiũt ſacramenti.Secꝰaũt ſi pꝛius cathecumini extitiſ ſent ⁊ habuiſſent ꝓpoſitũ baptiʒandi. ñ tales in neceſſi⸗ tatis articulo ↄſueuit eccłia baptiʒzaꝛe.⸗ Ad id aũt quod obijcit᷑ pꝛimo.dm ꝙ licet amens vel doꝛmiens nõ tũc ha bet vſum fidei hr̃e tñ potuit pꝛius qñ habuit ꝓpoſitum ba ptiʒandi ⁊ fuit catheciʒatꝰ.et rõne illa põt ſuſciꝑe baptiſ⸗ ma./ Ado id vo qð obr̃ ꝑ ↄꝑationẽ ad ꝑuulũ ꝗoĩno caru⸗ it vſu rõnis ⁊ volũtatis.Oðm ꝙ aliter ẽ de ꝑuulo⁊ aliteꝛ de adulto. In puulo em̃ nõ inuenit᷑ obex rõnis ſiue volũ⸗ tatis cũ nõ hẽat nec habuerit vſum. In adulto vo cũ hũit volũtatis vſum et ſe teneat᷑ rñũdere: pᷣſumit᷑ de volũtate cũ nõ ↄtradicit baptiſmo. Ad id vo qð querit᷑ de amẽte et doꝛmiente ſi poſtea ↄſentiant.Oðm ꝙ tales ꝓ baptiza⸗ tis nõ reputant᷑ rõne talis ↄſenſus:̊ de nouo ſũt imergẽ⸗ di.ↄſenſus eĩ ↄueniẽter pᷣcedit ad ratificandũ ⁊ nõ ↄueniẽ ter ſegtur.¶. Ad id qð obr ꝑ ſiłe ð ficto.dpm ꝙ nõ eſt ſile fictꝰem̃ accedens ad baptiſmũ ſuſcipit ſacr̃m baptiſmi nõ rem.Vñ recedente fictõne et exñte pnia de fictõne:gratia cũ caractere habet efficaciã baptiſmatis. Mon ſilr eſt de ti:multofoꝛtiꝰamentes ꝗ aliqñ habent vſum rõnis S. doꝛmiente vel amente:in quibo non pᷣceſſit aliqua volun⸗ tas ſuſcipiendi baptiſmũ. Mueſtio. xix. de caractere aptiſmi. Actuʒ eſt de condi tõibo ex ꝑte baptiʒãtis ⁊ baptiʒati.Con Et prio querit᷑ de illo effectu quem indu⸗ ſ cit vniuerſaliter:ſiue ficte accedente ſiue indigne accedente.et hic eſt caracter. Secundo dicenduʒ eſt de illis effectibus qui ſunt ex parte gratie gratum⸗ facientis: qui dicuntuꝛ eſſe in illo qui digne ſuſcipit. 4Circa primum queruntur hec. Primo quid ſit cara⸗ ſqnter ꝓcedendũ ẽ ad effectum baptiſmi. cter. Scðdo ad quid ſit. Tercio in quo ſit ſicut in ſubiecto Quarto ad qᷓ̃ ſit. Quiĩto a qͥ bʒ ꝙ ſit indelebilis.Sexto in quo baptiſmo impꝛimat᷑. Septimo de nũero caꝛacterum. Octauo de ↄꝑatione caracterum inter ſe.Qono de effeciu caracteris. Gecimo de cõꝑatione caracteris baptiſmalis qui eſt dei ad earacterem dyaboli. Vndecimo vtrum xpᷣe pabueri caracterem. 2G IMembꝛum prumũ * Irca pꝛimũ duo queruntur. Pꝛimum quid ſit caracter ſᷣm rõnem. Secundum quid ſit — Fm rem. ¶ Articnlus primus pꝛimũ ſic. Dyoni.de eccłiaſlica hierarchia Caracter ẽ ſignũ ſcẽm coĩonis fidei ⁊ ſcte ordi natõis accedendi datuʒ a hierarcha. Et q̃rit᷑ de ſinglis ꝑtib huiꝰdiffinitõis. Pꝛĩo de pᷣma.Signũ.n. eſt alicuiꝰſignũ.q̃ritur ̊ cuiꝰſignũ ⁊ dr coĩter ꝙ gre. Sed ↄtra hoc obr ſic.nõ eſt niſi triplex ſignũ.ſ.ꝓnoſlicũ reſpe⸗ ctu futuri:demonſtratiuũ reſpectu pnñtis:rememoꝛatiuuʒz reſpectu pᷣteriti.Sʒ nullũ hoꝝ eſt caracter reſpectu qtie. qꝛ ꝓneſticũ ſignũ ponit ſuũ ſignatũ foꝛe in futuro:demon ſtratiuũ in pñti:rememoꝛatiuũ in pᷣterito.caracter at᷑ nec ſic nec ſic ponit gr̃am.qꝛ ↄtingit aliquẽ hr̃e caracterẽ: qui nec hʒ graʒ nec hẽbit ſicut eſt ficte accedens ꝗ nunqᷓ peni‚ tet de fictõne:q̊ caracter nõ eſt ſignũ gre.q¶¶ Item ſuppoſito ꝙ ſit ſignũ:querit᷑ cuiꝰſignũ ſit:vtrũ ſcʒ ſit ſignũ ꝑtinens ad nouã legem vel ad veterẽ:?videt᷑ ꝙ ad nouã legem: ꝗa in ve.le.nibil legimꝰde caractere ſpũali:qᷓuis legimus de carnali ꝗ erat in circũciſione.de hoc tñ infra dicet᷑:q̊ vide tur non ſignũ vet᷑.ſᷣ noue legis.q¶ Sed ↄtra ſigna noue le⸗ gis efficiũt qð figurant.caꝛacter aũt nõ efficit quod figu⸗ rat.i.g?am:ꝗa aliqñ eſt ſine gra.¶ Itẽ ſacr̃m ꝓut ſpectat ad nouã legẽ:dr eẽ inuiſibilis gr̃e viſibił ſoꝛma.Sʒ cara⸗/ cter nõ eſt viſibilis foꝛma:et ſi inuiſibilis gr̃e ſit ſignum. ¶ Silr obijcit᷑ de hoc qð ſeꝗtur in dicta diffinitõne.ſ.com munionis fidei.⁊ querit᷑ q̃re plus diffinit᷑ caracter in re/ latõne ad fidẽ qᷓ; ad aliã virtutẽ.¶ Item nõ videt᷑ caꝛacter ſemꝑ eſſe ſignũ coĩonis fidei.qꝛ põt eſſe ꝙ aliꝗs ficte acce dens recipiat caractereʒ.nec etiã pꝰpeniteat de fictõne:et ita nunqꝙᷓ; credidit nec vnꝙᷓ credet:⁊ ita põt nõ eſſe ſignuʒ coĩonis fidei.¶ Item obr de hoc qð dr et ordinatiõis ſct᷑e hoc em̃ videt᷑ ſpãliter ꝑtinere ad caractereʒ oꝛdinis: non tberet poni in hac diffinitõne:ſᷣ magis aliꝗd ꝑtinẽs com muniter ad omnẽ caracterẽ. Item querit᷑ de h̊ qð ſeꝗtur datũ a hieraꝛcha.Contingit eĩ aliqueʒ aliũ baptiʒaꝛe ali⸗ quem puerũ.nec dʒ rebaptiʒari:̊ tũc datur ei caracter eet nõ a hierarcha: nõ eſt generalis dicta diffinitõ. Aod pꝛimũ ddᷣm.ꝙ caracter eſt ſignũ gratie.ſignũ dico demon ſtratiuũ:qꝛ q̃ntuʒ eſt de ſe ponit gram in pñti. aũt ali⸗ qñ nõ nõ ponat:bhoc nõ eſt ex ꝑte caracteris.ſ̊ ex ꝑte ſuſci⸗ pientis.ꝗ nõ ſe habilitat vel diſponit ad ſuſcipiendã gr̃aʒ tů oponit obicem gre ſcʒ pctm.⁊ eſt exemplũ de ſole.q q̃n⸗ tum eſt de ſe ſemꝑ illuminat nilſi ſit obex ex ꝑte ſuſcipiẽtis vnde dicimus ꝙ in ſacr̃o baptiſmi tria ſunt.lnum ſcʒ ſi⸗ gnum tm̃:ſcʒ locio exterioꝛ.aliud ſignatuʒ tm̃:ſcʒ gratia. aliud qð eſt ſignũ et ſignatum:ſcʒ caracter.ſignatũ quidẽ reſpectu lotõnis exterioꝛis:ſignuʒ vo reſpectu gre.¶. Ad aliud qð querit᷑.vtrũ ſit ſignũ no.le.vel ve.Oicendũ ꝙ eſi ſignũ no.le.QOð aũt obijcit᷑ ꝙ ſacr̃a no.le.efficiũt qð figu⸗ rant.intelligit᷑ cũ hac determinatõe ſcʒ q̃ntũ eſt in ipis:ñ qꝛ in om̃i ſubiecto efficiãt ſemꝑ qdð figurant:H niſi ſit obex ex ꝑte ſuſcipiẽtis. Dicimus ̊ ꝙ caracter ꝑ ſe nõ tenet ſim pliciter rõnem ſacramenti: ſeð caꝛacter cu exterioꝛi ablu⸗ tione ⁊ foꝛma veꝛboꝛuʒ tenet rõnem ſacramenti baptiſmi. et hoc totuʒ eſt cauſa gre in digne ſuſcipiente. ¶ Per hoc poſſet ſolui ⁊ aliud obiectum. quia ſi ſuſtineatur ꝙ cara⸗ cter non eſt viſibilis foꝛma:poteſt dici ꝙ illa deſcriptõ da tur de ſacramento non ꝙᷓtum ad quodcunq; ſui: ſed ꝙᷓtuʒ ad quiddam ꝙ in om̃i ſacramento eſt aliqua foꝛma viſibi lis.nec opoꝛtet ꝓpter hoc ꝙ caꝛacter ſit viſibilis qui ẽ ꝗa⸗ dam aliud eiuſdem ſacramenti:tũ quia caracter non ſolũ eſt ſignatum ſ̊ etiam ſignum.et quo ad hoc habet ratõem ſacramenti.et ideo opoꝛtet ꝙ ↄueniat dicta deſcriptio.di⸗ cenduʒ eſt aliter.ſcilicet ꝙ viſibile ibi accipitur ↄmuniter ad id qð poteſt videri vel ſenſu vel intellctu.i.intelligibili Ad aliud quod obijcitur de hoc ꝙ dicitur ↄmunionis fi dei. Sicendum ſicut dictum eſt. ꝙ caracter quantum eſt in ſe:ſignum eſt demonſtꝛatiuũ ipſius fidei.ſed ; eam nõ demonſtret in actu:hoc ſtat per ſuſcipientẽ qui obicẽ oꝑpo nit. Vel dicendum ꝙ non opoꝛtet ꝙ vbi eſt caracter ꝙ ibi ſit fides:ſed tamen opoꝛtet ꝙ ibi ſit ſacramentũ fidei.Añ ſenſus eſt.caracter eſt ſignum ↄmunionis fidei ſupple ĩſa⸗ cramento.4! Ad illud quod queritur quare plus ſidei q alterius virtutis: Dicendum ꝙ fides magis reſpicit po⸗ tentiam cognitiuam qᷓᷓ alie virtutes.et ſimiliter caracter ĩ potentia cognitiua vt patebit infra.et ideo caracter maio rem habet conuenientiam cum fide q; cum ceteris. Et no⸗ tandum ꝙ caracter non dicitur ſignum fidei.ſed commu/ nionis fidei.vt notetur fidei communitas. quia fides ec⸗ cleſiſtica catholica dicitur:non partialis. Si enim aliꝗs hereticus baptiʒzat in foꝛma eccleſie.eccleſia parit per an⸗ cillam que non ↄtradicit quod figurabatur in ancillis ra chelis et lye.Si autem hereticus non baptiʒat in forma eccleſie que communis eſt:non parit eccleſia: quia ſuſcipi ens non baptiʒatur.et tunc eſi ancilla cõtradicens que ſi⸗ gnatur per agar.xvj. Geñ.ad ſigniſicandum ergo hãc cõ⸗ munitatem dicitur ſignum ↄmunionis fidei.¶ Ad aliud dicendum.ꝙ dy oniſius ibi diffinit caractereʒ in ſuo com plemento ſine in ſuo optimo.et ideo quia in ordine vltra caracterem datur quedã poteſtas oꝛdinans ad alios. Vñ ibi eſt caracter in maioꝛi completõne q in ſacramentis ce teris:ideo in illa ponitur aliud ſpecialiteꝛ ſpectans ad ſa⸗ cramentum ordinis. Ad vltimum dicendum.ꝙ dyoni. ſic diffiniens intendebat determinare cuius eſt officium miniſtrare ad impꝛeſſionem caracteris.hoc eſt ſolius hie⸗ rarche.i.ſacerdotis. et pꝛecipue hierarche ſuperioris.i. epiſcopi qui habet poteſtatem et officium miniſtrandi ad ↄmunem caracterem vnde de iſto magis intendit.Laicus ðᷣo vel quilibet non ſacerdos:et ſi hoc miniſterium aliq̃n⸗ do exercet quando ſcilicet incumbit neceſſitas: non tñ ex officio pꝑtinet ad eum. Articulus ſecundꝰ Einde queritur quid ſit caracter ſᷣm rem.vtꝝ culicet ſit aliquod ſolum dictum in reſpectu: vt aliquod abſolute ens in anima. quia caracter eſt diſtinctiuus imaginis create in anima.Diſtinctio aũt omnis fit per aliquod abſolutum.et ſi hoc:querit᷑ in quo genere ſit. Si dicatur ꝙ in qualitate quod magis videti queritur in qua ſpecie qualitatis eſt. Si dicatur ꝙ ſit ha⸗ bitus et hoc videtur:cum tria ſint in anima.potẽtia 2⁊ paſ ſio et habitus:caracter autem non eſt potentia vel paſſio: ergo habitus.¶ Contra.non eſt naturalis habitus:quia ſemper ineſſz. nec gratuitus gratumſaciens:quia bm hoc non eſſet in peccatoꝛibo.Item nec gratiſdatꝰ:quia huiuſ⸗ modi dona gratiſdata.de quibus habetur.j Coꝛinthᷣ.xij. non ſunt cauſa gratie.caracter autem eſt cauſa gratie ſal⸗ tem diſpoſitiua. Item non eſt habitus acquiſitus.ꝗa non poteſi homo ex datis a natura illum acquir eꝛe ſufficiẽter ergo non eſt habitus. Item auguſti.de bono ↄiug· babi⸗ tus eſt per quem aliquis agit ſed per caractereʒ non agit homo aliquid:ergo ⁊c.¶ Iteʒ nec diſpoſitio.quia non eſt facile mobilis. Item nec naturalis potentia vel impoten tia hoc eſt manifeſtũ. Item nec paſſio nec paſſibilis qua⸗ litas:quia non infert paſſionem ſenſu.¶q Si dicatuꝛ ꝙ eſt figura q̃daʒ intelligibilis.Cont᷑.aug.in lib. de aĩa et ſpũ inter plures conditiones anime quas ponit dicit: ꝙ ipſa eſt in figurabilis. Si ergo caracter eſt in anima: videtur — — —ᷣ -„———— — — - — — — — f—UG .,— UMmniter ligev tmonisſi hannumel denn iobai tacdrſ füfitge WN Plusſin; reſpeng ercarnen Nracterne eris. En ſcoconn nia ſce ininelg Orit peren tanallion tin me bin ſſappt noeli⸗ Gobae⸗ Dal nſoden Näineſir dlos ramcnee Nctunti umn N. elt ofen ſoliuedt penonisi. rendiad it Taicus n alüäfu eNont mrent nnreſpent gviacnnn Diſtmon gvenkng nogisfit mryſihn rid i elpaſo: bitns: quid in hin do⸗ gniabil dintll 4 Frattſi us guna ſoſfcin oivg ereznon Mueſtio ꝙ non ſit figura. Itẽ om̃is figura habet diſtenſionẽ ali quã et lineatõem.q; figura ẽ qualitas in qu antitate. vel quãtitas in qualitate. Si nihil tale ẽ in aima: ergo cara cter nõ eſt tale quid.¶ Si dicat᷑ ꝙ caracter in aĩa eſt ſan ctitas quedã et ita habitꝰ. cinꝰ exemplar et figura ẽ ſan ctitas baſilicariũ et vaſoꝝ ↄſecratoꝝ. Malilica em cõſe crata quãtumcũq; poſt ↄſecratõem polluat᷑ ſancta rema net. Siẽ ergo ſanctificatio baſilicalis ẽ ad ſuã ſanctita⸗ tem:ſic ſanctitas baptiſmalis ad ſctitatẽ.quare nõ per mutatim ſiẽ ſanctificatio ad ſctificatõem: ſic ſanctitas ad ſckitatez. et ꝓpter boc ſiẽ ſanctificatio eſt figura ſctifi catõis:ſic ſanctitas ſctitatis.et ꝓpter hoc cũ veritas im mobilioꝛ ſit qᷓ figura.ſicut poſt figuralẽ ſcẽificatõnem ꝑmanet in baſilicis ſanctitas figuralis:ſic poſt veritatẽ ſettificatõis in baptiʒatis remanet veritas ſctitatis. 56 eſt qð dicit᷑j.coꝝ.vj.Lemplũ dei ſanctũ ẽ qd eſtis vos AVbi aug.opere ſpũſſancti ĩ baptiſmo dicãt.⸗¶ Sed otra ſctitas nõ manet cũ pcto:caracter aũt manet.non ergo caracter ẽ ſctificatio vel ſctitas.ſᷣ ſignũ aliqdð ſctificatio nis baptiſmalis.q¶ IToꝛte diſtiguet᷑ duplex ſctcitas na que traſire pt᷑ et altera que ſemꝑ manet a tꝑe ſuſcepti ba ptiſmatis.et accipit᷑ ꝓpter illð verbũ apłi.templum dei ſanctũ eſt qdð eſtis vos.caracter aũt ẽ ſctitas ſiue ſctifica tio manẽs.illud nõ videt᷑ ↄuenire cã glo.dicit em̃ tẽpluz ſanctũ in quo deus habitat.nõ aũt dicit᷑ habitare iĩ mat Pꝛeterea. ibidẽ dicit᷑.ad templũ dei ꝑtinent ꝑuuli ſã⸗ — . ctificati ſacramẽto xp̃i et regenerati ſpuſcto: et ita nõ vi detur loqui niſi de vna ſanctitate.altera nõ violat᷑ neq; diſperdit ſiqua eẽt.caracter em̃ nõ delet᷑.et ponit᷑ exem⸗ plũ de eccłia cõſecrata. Cicet em in ea fiat pollutio:non ꝓter boc perit ſctitas illiꝰ neqʒ violat᷑.⁊ ſic vult dicere ꝙ remanet quedã ſanctitas in aima:licet hõ ꝑ peccatũ polluat᷑qꝛ vᷣo in aĩma nõ inuenimꝰ dictam a ſctis vel a ſcriptura duplicẽ ſctitatẽ:ideo nõ videt᷑ ꝙ caracter ſcki⸗ tag dicit᷑:ſ̊ ſignũ ſctitatis baptiſmalis aut ſctiſicatõis. abto rb⸗ diuerſi diuerſa ſenſerũt. Quidã em̃ ebant ꝙ caracteriʒare nõ ẽ aliud qᷓ ſigficare.et ca⸗ racter idẽ eſt qdð ſignũ.et boc ſignũ mihil addit ſuꝑ aĩaʒ ſiue ſuꝑ potẽtias aĩme ꝙ ſit aligd abſolutũ:ſicut nec ſi⸗ gnatio in circulo.et eſt in aĩa vel potẽtijs aĩme ᷣm actuʒ aſſignãtis nulla circa aĩam vel eiꝰ potẽtias facta muta⸗ tione.vñ eſt pura relatio.et ponũt exempluʒz ꝙ caracter eſt in aĩma ſicut cõſecratio ĩ eccleſia.in qua cõſecratõne eccłie nõ dat᷑ noua qualitas:ſ ſolũ oꝛdinatio ab eo ꝗ pẽ ad ſacram̃ta ibidẽ celebꝛãda.ſic dicũt ꝙ caracter ẽ qðdã aĩme ſignaculũ in quo dicit aĩma ſanctificari vt deĩ ea babitet vt in templo.et hoc dicũt ſenſiſſe dyo.in li.de ſã⸗ eta hierachia vbi dicit.Caracter eſt ſignũ ſanctũ cõmu⸗ nionis fidei ⁊c. Sʒ hoc nõ eſt verũ.q; caracter dic ali⸗ quã aſſimilatõz et cõfiguratõem ad xpᷣm: ſiẽ caracter be ſiie ad dyabolũ.de quõ apoc.xiiij. Sed aſſimilatio fun⸗ datur ſuꝑ qualitatẽ.ergo ſi de nouo ſit ſimilis deo ⁊1 nõ fit mutatio ex ꝑte alteriꝰ extremi Fm qualitatẽ: videt᷑ ꝗ; neceſſe ſit dare aĩme aliquã qualitatẽ.⸗ Pꝛeterea. dixe⸗ runt aliqui ꝙ et ſi caracter dicat relatõʒ:nibilominꝰ q̃li tatem aliquã dicit ſuꝑ quaʒ fundat᷑.et illa qualitas ẽ ſicẽ diſpoſitio ad recipiẽdũ lumẽ et caloꝛẽ gratie.ſic ſiccitas in ligno ad caloꝛ? et peruietas ĩ vitro ad lumẽ.et iõ po⸗ ſuerũt caracterẽ in ſecũda ſpecie qualitatis. Sed illð ñ poteſt ſiare. quia illa naturalis potẽtia vel impotẽtia qᷓ cõſequit᷑ naturã et pᷣteꝛea ſiccitas ⁊ peꝛuietas ſunt impo tentie reſiſtendi:ergo caracter ẽ impotẽtia qð abſurdũ ẽ dicere.i ꝛeterea· alij dixerũt ꝙ caracter nõ tm̃ ẽ ad di ſponendu:ſ̊ etiã ad diſtinguẽdũ.et eſt ſiẽ qualitas que⸗ dam aĩam fidelẽ decoꝛans et oꝛnãs ꝑ quã ab infideli di ſtinguit᷑.et infert ſenſui ſpᷣali paſſionẽ mulcebꝛẽ. et ido eſt paſſibilis qualitas et ĩ tercia ſpecie qualitatis. Sed illud nõ poteſt ſtare:qꝛ nõ dicitur paſſibilis qualitas q̃ infert paſſionẽ ſenſui interioꝛi vel intellectui.cũ em̃ oĩs veritas et om̃is foꝛma intelugibilis ſit obiectum intelle et quãtitas i .Yix. ctus et quãdam infert delectatõz eideʒ qñ compᷣhendit᷑ tunc om̃is veritas ⁊ om̃is foꝛma hmõi eſſet in tercia ſpe cie qualitatis:qdð ſtultũ eſt dicere et ſimilit᷑ de caractere Pꝛeterea. alij dirxerũt.q caracter quãtũ eſt de ſuo no⸗ mine impoꝛtat cõfiguratõzʒ. vñ vbi nos habemꝰ heb.j. figura ſubſtãtie:alia trãſlatio dicit caracter ſubſtãtie. et ideo caracter ẽ in q̃rta ſpecie que ẽ ſoꝛma ⁊ circa aliqa conſiãs figura.Et ſi tu obijcias ꝙ figura ẽ in quãtitate in coꝛpe: dicũt ꝙ ſiẽ duplex ẽ quantitas ſcilʒ ſpũalis et coꝛꝑalis ſine molis ſic duplex ẽ figura. Sed iſtud nõ viqr poſſe ſtare qꝛ figura ẽ clauſio termioꝝ vᷣm ꝙ eſt quarta ſpẽs. Sed in ſpũalibo ↄfiguratio nõ ẽ ſimi⸗ is termĩoꝝ clauſioni:ſed eſt ſimilitudinis impſſio ſiue aſſimilatio. IYtẽ ſi figura ponat᷑ in ſpũalibo non eſt niſi trãſlatiue.ſicut ergo quãtitas virtutis nõ ponitur in ge nere quantitatis nature:ſic nec figura in ſpecie figure. Pꝛeterea.alij ſe extẽdentes dicũt.ꝙ; nõ eſt in aliq̃ ſpe⸗ cie qualitatis a pho aſſignata.quia ip̃e aſſignat niſi ſo⸗ lum ſpecies quelitatis ĩnate vel acqſite nõ infuſe. et hoc ip̃e phᷣus ĩnuit cum dicit.foꝛtaſſis et alij apparebüt qua litatis modi.et dicũt caracterẽ ſub alia ſpecie contineri vt ſcʒ vna ſpecies qualitates ſit qualitis infuſa. Sʒ iſtð videt᷑ querere fuga.qꝛ nos virtutes theologicas ⁊ alias virtutes que ſunt infuſe in pꝛima ſpecie qualitatis collo camus.quare ergo nõ ſimiliter caracterem αdο di⸗· cendũ.ꝙ caracter cũ ſit ĩ aĩma et ſit qualitas pũalis ꝙ; eſt habitꝰ nõ paſſio nec potentia. Sed notandum ꝙ ha bitus accipitur dupliciter.vno modo ꝓpꝛie:pꝛout diſti⸗ guitur cõtra diſpoſitõem ꝑ perſeciũ et imꝑfectum. Alio modo cõmuniter: ꝓut ↄtrũq; cõpꝛebendit ſcʒ eẽm qua⸗ litatem aĩam diſponẽtem.ſiue facile mobilem ſiue diffi cilem: ꝑfectam ſiue imꝑfectã.et ſic accipi᷑ cum dicitur. tria ſunt in aima.potentia. paſſio.et habitꝰ.Maʒ diſpo ſitio eſt in aĩma et nõ eſt paſſio neq; potentia. Dicenduʒ igit᷑ ꝙ ſi accipiat babitus large.ſic caracter ẽ habitus. Si aũt ſiꝛicte ſic qꝛ caracter eſt ꝑpetuus.ideo vt habitꝰ Sed qꝛ nõ ꝑficit ſed diſponit ad vlterioꝛẽ ꝑfectõem gre ſcilicʒ eſt diſpoſitio. Scdᷣm em̃ rem caracter eſt quedam qualitas.aĩam quodãmõ ꝑficiẽs ſcʒ diſponẽdo ad vlte⸗ rioꝛẽ ꝑfectõeʒ ſcʒ gr̃e. Vñ videt᷑ eẽ qddam lumẽ ſpũale ſ diminutũ reſpectu gre.et iſtud lumẽ dicit᷑ eſſe ſignacu lum aĩme vel quo ſignificat᷑ aĩa.ſᷣm illud qð dicit᷑ ĩ ps. Signatũ eſt ſuꝑ nos lumẽ vultꝰ tui vñe. Signatũ ẽ in⸗ quã generaliter ꝑ naturã:bᷣ ſpaliꝰ ꝑ ſacr̃a dina. ſpaliſſi⸗ me ꝑ dona ſpũſſcti gratuita. Poteſt ergo dici ꝙ caracteꝛ eſt aliqs babitꝰ relucẽs in aĩa impᷣſſus ꝑpetuo q̊ diſcer⸗ nat᷑ fuiſſe ſctificatio baptiſmi.nec ẽ babiiꝰ ad agenduʒ ſimpliciter:ſed ẽ ad diſponendũ od grazʒ quãtũ eſt in ſe: dum bõ eſt viatoꝛ.et ad diſcernẽdũ ouem dñicã a lupis Si vo diceret᷑ figura ĩtelligibilis hoc ẽ quodã mõ extra neo dicendi. niſi ponat᷑ quedã extenſio virtualis in aĩa. vel ſi ponat᷑ eſſe figura in aima ꝑ ꝓpoꝛtõʒ quãdã:quẽad modũ et im ago poteſt dici eẽ figura.et ita nõ repugnat ei qdð dictũ.nec ẽ ipᷣa ſctitas caꝛacter ᷣ̊ ſignũ ſctificatõis Ad boc ̊ qð pᷣmo obijcit.ddᷣm ꝙ nõ ẽ babitꝰ natalis. ſ gratuitꝰ gratiſdatꝰ.et diſponit ad gr̃am gratũfaciẽtẽ · Rec eſt ſie de illis gratiſdatis ad oꝑãdũ. de ꝗbo.j.coꝝ. xij. Et ex hoc pʒ rñſio ad veꝛbũ aug.ꝗ ĩtelligit de habitu ꝑfecto:ꝗ plene rõem habitꝰ habet. ¶ Zã ille habilitat ad opus aliqð de ſe.et ſic vel habilitat cognitiu ⁊ eſt ſcia. vel motiuã et eſt virtꝰ. ¶26 aũt ẽ verũ de bitu ꝗ ẽ impfe⸗ ctus diſponẽs ad aliũ:ſiẽ lumẽ naturale ad ſcĩam. vt lu mẽ oculi ad habitũ vidẽdi: ſic ĩtelligẽdũ ẽ in caractere. nibilominꝰ et aliquẽ actũ habet ſic patebit infra. Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ nõ ſit figura:qꝛ aĩa ẽ infigurabilis. di⸗ cimꝰ ꝙ ibi loꝗt aug.de figura coꝛꝑali ⁊ nõ figura in⸗ tellectuali. 4 Ad aliud de diſtenſione dicimꝰ.ꝙ in aĩma eſt diſtẽſio ⁊ quãtitas pᷣtualis.⁊ cũ illa diciꝰ eẽ figuram intellectualẽ: ſed nõ eſt ibi diſtenſio vel quãtitas mateꝛi alis de qua obijciebat. G 0 ¶ Membꝛum ſecundum KHOnſeãũnter querit᷑.ad quid ſit caracter.i. cinꝰ vtilitatis.Et dicit᷑ ꝗ cuʒ ſit ſignũ ſa⸗ cramẽtale qð eſt ad ſigni ficandũ et ad di . onendũ et ad aſſimilãdũ et ad diſtinguẽ oum. Querit᷑ ergo pꝛio x ſignificatõe.Cum em̃ ſignum ſit qð offert ſe ſenſui aliud ⁊c.videt᷑ q car aeter non ſit ſi gnum:cũ ſenſibo nõ ſe offerat.i Itẽ ſi eſt ſignũ.aut ẽ na turale.aut volũtariũ ſiue inſinitũ.Si naturale:ergo hʒ eſſe a natura qð nõ eſt verũ. Si volũtariũ:ergo viuerſi⸗ ficat᷑ apud diuerſos qð nõ eſt verũ. ¶¶ Itẽ cui ſignũ ẽ. nõ creatoꝛi: qꝛ nullo ſigno indiget.& create.nõ irrõnali:er gorõnali.ergo vel angelo vel homĩ.iõ angelo: qꝛ non indiget.cũ om̃ia videat ĩ verbo:ergo homĩ.aut ergo ſᷣm ſtatũ pñtem.aut futurum.on ſᷣm pñtem:q; nõ poteſt nec videre nec audire illũ.ſm qͥs ſenſus maxie ſũt ſigna ꝓceptibilia.nec aliquo alio ſenſu pciꝑe.Mon m futurũ qꝛ tũc nõ indigebit ſicut nec angelꝰ.qꝛ nec ꝙtũ ad viſio⸗ nem coꝛꝑalẽ:cñ bac tm̃ coꝛꝑa vidẽda ſunt.ij ec qᷓtuʒ ad ſpũalem.cũ hac ſpũalia dona dei videant᷑.ſiẽ dicit aug. cini.dei.donũ aũt dei ꝑ ſe ſufficiens eſt ſine caractere. tẽ querit᷑ de ſecũdo ſcʒ de eo qð dicit᷑ ꝙ eſt ad diſpo nendũ.qꝛ cũ datoꝛ gratie ſit infinite potentie:nõ indiget diſpoſitõne pꝛima.ad hoc ꝙ impꝛimat᷑ foꝛma quã intẽ⸗ dit.ergo nõ eſt neceſſe ꝙ caracter vel aliud diſponat ad gram. ¶ Itẽ ſi eſt ad diſponẽdũ.querit᷑ ergo ad ꝗꝗ diſpo nit. Si ad gram? Cõtra gra hẽt ĩ baptiſmo flamĩs ſine earactere:ergo nõ indigemꝰ diſpoſitõne media.4. Jtem gratia vnitur gloꝛie ſine diſpoſitõne media: ergo videt ſimiliter ꝙ natura vniat᷑ graen. ergo nõ eſt neceſſaria di ſpoſitio aqlia.¶ Itẽ diſpoſitioẽ pꝛioꝛ temꝑe qᷓᷓ ill ad qð diſponit.ergo cũ caracter nõ ſemꝑ ſit pꝛioꝛ temꝑe qᷓ; gꝛa tia:nõ diſponit ad gr̃am. ¶ Rem gfa eſt diſpoſitio pꝛĩa aĩme a deo data.et qð pꝛimo datũ eſt pꝛimo diſpoĩt.hec aũt ẽ gra:ergo caracter nõ diſponit ad gram. AMR qrit de tercio ſcʒ de eo qð dꝛ.ꝙ eſt ad aſſimilandũ.Et querit cui caracter aſſimilat᷑.et cõſtat ꝙ ſi alicui aſſilat᷑: ꝙ aſſi⸗ milatt᷑ illi in cuiꝰ nomie impꝛimi. Sʒ impꝛimit᷑ in ĩuo⸗ catõne noĩe trinitatis:ꝗᷓ ⁊c.¶¶ Itẽ eʒech. xx vij. ibi. tu ſi⸗ gnaculũ ſilitudis ⁊c̃.glo.i Qotandũ ꝙ imago trinitotis tũc facta ſit ſcʒ in ereatõne.ſed ſimilitudo in baptiſma⸗ te cõplet᷑.hoc aũt nõ videt᷑ eſſe niſi ꝑ caracterẽ qn eſt re ꝑatiuũ imogĩs et baptiſmũ vniuerſaliter et ſemꝑ cõicat qð nõ gratia.¶ Sʒ cõtra.ſiłitudo ẽ rerũ differentiũ ea⸗ vm qualitas.ſᷣ creatoꝛi et creature nihil ẽ ↄmune.q̊ ⁊c ¶ Item ſtat caracter euʒ culpa queẽ oĩno deo diſſimilis Sed ſimilitudo expellit᷑ ꝑ diſſilitudiĩem:q̊ᷓ culpa expelle ret ſiue deleret caracterẽ.qdð falſum ẽ: ̊ ⁊c. ¶ Itẽ cuᷣ aſſi milet᷑ toti trinitati.et quicꝗd aſſimilat᷑ vni ꝑfeete:et om̃i bus. Querit᷑ cui ꝑ apꝛopꝛiatõem. et ꝙ patri videt᷑. qꝛ ẽ ſacramẽtũ regeneratõis. Sʒ eius ẽ regenerare cuiꝰ ẽ ge nerare. cũ generare ſit ꝓpꝛiũ pr̃is:patʒ ⁊c. Et q fi lio:videt᷑.qꝛ filiꝰ dicit᷑ caracter eternꝰ. Sʒ ꝙ ſpũiſancto videt᷑.qꝛ caracter ẽ ſignũ pᷣparãs ad gr̃am et ad donum ratuituʒ gratiſdatũ.ſ̊ gratia apꝛopꝛiat᷑ ſpũiſ. cto:̊ ⁊c̃. IYtẽ querit᷑ x quarto ſczʒ de diſtinctõe et q̃rit᷑ quos di tinguit. 2 dicit damaſ. ꝙ caracteꝛ baptiſmalis diſtiguit fidelem ab infideli. Sʒ ↄtramulti ſunt fideles qui non babẽt caracterẽ.et muiti infideles g habẽt. ᷓ ⁊c. ¶ It vbr eſt multa differẽtia ſuꝑfluũ eſt adqereſi ignũ differẽtie. ĩ grege dñi eſt multa et magna differẽtia.ſiẽ ꝑ fidelitatẽ ⁊ infidelitatẽ.et ꝑ vᷣtutẽ et viciũ: S⁊c.¶ Ztẽ ſi ĩ grege ma⸗ teriali vna ouis alba altera mgra. non opoꝛtet ſuꝑad di ſignũ diſtinctõis vel differẽtie. Sic aũt eſt ĩ grege ſpi rituali. virtꝰ ſiue gratia ſiue fides albificat.i.purificat Juxta illd act. xv. iſide purificãs ⁊c̃.oppoſita nigrificãt ergo ⁊c ¶ Reſpõſio.dicendũ ꝙ caracter ẽ ſignaculũ ſa eramẽtale: ideo gram ſignificat.et nõ tm̃ ſignificat:ĩmo aliquo ino pparat.q;ꝛ vſus ſacramẽtoꝝ nõ tm̃ ĩ ſignificã do eſt ſed in eficiendo quodãmõ.et qꝛgram ſignificat et ad gram diſpoĩt: ideo habz aliquã ſilitudiem cũ gratia que ẽ ſiłitudo dei.ideo aliquo mõ cõfigurat deo.et quia om̃es cõfigurat vni aſſiłat etiã gregẽ dni in ſe. et ꝑ h di⸗ ſtinguit ab his qui nõ ſunt de grege:vel etiã diſtinctõez facit in eodẽ grege ᷣm aliã et aliã rõez aſſimilãdi.¶¶ Ad illud ergo qð obijcit. ꝙ nõ eſt viſibile.dicẽdũ ꝙ caracter cum exterioꝛi ſigno facit vnũ ſacramentũ.vnde nõ eſt in eodẽ ratio ſignificadi ꝑ ſe tin:ſed ꝑ cõiunctõem cũ erte⸗ noꝛi elemẽto.et rõne illius ẽ viſibile et vnũ: ſicut vnum elementũ.et rõne eius ẽ volũtariũ:ſicut elemẽtũ ſignifi⸗ cat ex inſtitutõe.nec eſt tm̃ diuerſum apud diuerſos:qꝛ inſtituit᷑ auctoꝛitate mgr̃i vniuerſalis. Ex boc pʒ reſpõ ſio ad aliud.ꝙ licet ſit ſignũ voluntariũ nõ tñ diuerſiſi⸗ catur apud diuerſos.¶ Ad boc qð querit᷑ cui eſi ſignuʒ dicendũ ꝙ eſt ſignũ diſtinctiuũ. Sed dupler ẽ ſignũ di⸗ ſtinctiuũ.qdᷣdam nccit atis:et tale nõ eſt caracter.qddã dignitatis talis ẽ caracter. Vñ ſignũ eſt angelo.ꝗ intuẽ do cognoſcit ipam dignitatẽ ſubiecti.nõ ꝑ modũ indigẽ⸗ tie quaſi nõ aliter cognoſceret. nec habẽtis dignitatem ꝑpenderet:ſed vt hoc refundat ad głiam habẽtie.qui in ſe cõſiderãa hmõi ſignũ gloꝛiat᷑ inde ampliꝰ.malus añt et damnatꝰ amplius toꝛqueat᷑.ex eo ꝙ videt in ſe pꝛori⸗ mam et immediatã diſpoſitõem ad gram qua caruit ꝑ culpam ſuã. Signum ẽ ergo homiĩ pm ſtatũ futurũ:⁊ an gelo ſm ſiatũ pntem et futurũ.¶ A aliud qð obijcit᷑.q ongelus nõ indiget ſigno qꝛ omia videt ĩ verbo. Jam pʒ reſpõſio vt dictũ eſt.nõ eſt ſignũ indigẽtie ſ dignitatis. Peeterea.licet videat omia in verbo em nutũ et volũta⸗ tem ver bi: videt tñ res in ꝓpꝛio eẽ. ¶ Ad illð qdð addit᷑ ꝙ homo nõ indigebit ĩ ſtatufe turo ſicut nec angelus.Re⸗ ſpõderi poteſt ſicut reſpõſum eſt de ongelo.t poteſt di ci.ꝙ hec ſignatio que fit ꝑ caracterẽ nõ refert᷑ quãtũ ĩ ſe eſt ad aliquẽ diſtinguentẽ extra: nec ad bomĩes nec ad angelos:ſed facit alam diſtinguibilẽ vel diſtinctã vt ſit in ſe tanqꝙᷓ ouis ſignata.diſticta a nõ ſignata.er ↄſeq̃nti aũt ẽ vt cognoſcat᷑ eẽ talis vel ab hoĩe vel ab anglo. ſm ꝙ eis tribuit a ſũma fapia. aũt diſtinguat caracter aĩam a quocũqʒ baptiſma tribuat᷑.dicit aug. in li.de ba⸗ ptiſmo ꝑuuloꝝ ſic. Satis eluxit paſtoꝛibo toto oꝛbe dif⸗ fuſe.etiã onẽ dñicã que foꝛis errabat et dñicum caracie⸗ rem a fallacibo depꝛedatoꝛibo ſuis ſoꝛas acceꝑat veniẽ⸗ tem ad rp̃ᷣiane vnitatis ſalutẽ ab erroꝛe coꝛrigi:a capti⸗ uitate liberari:a vulnere ſanari:caracterem tñ dñicum agnoſci potiuſqꝙ;ᷓ ĩpꝛobari.qñꝗdẽ ipʒʒ c V pi ꝗdẽ lupis infigũt ꝗ vidẽt᷑ eẽ intꝰ¶ ¶ Ad illð qð qrit᷑ 9 ſecũdo.dðm ꝙ ẽ diſpoſitõ vł habitus materialis.ſũpto habitu eo mõ qͥ dictũ ẽ:et ĩmediate diſt ponẽs aĩaz ad gfe ſuſceptõʒ. Difpoĩt eĩ caracter baptiſmolł aiaz ad ſuſce⸗ btõem gre refoꝛmãtis ad inmagie et huiꝰ ſignů ẽ. ꝙ lili⸗ tudĩeʒ gerit caracter baptiſmał.diſpoſi itõ at illa ñ ẽ ncẽi tatis:ꝙ agẽs nõ poſſit alit agẽ velſuſcipiens caꝑe:łᷣ tm ogruitatis. qꝛ eĩ nata coꝛrupta ẽ ꝑ petm ⁊ ĩdiſpoſita ad graʒ:ↄgruũ ẽ vt intcidat diſpoſitõ media.ñ ſic ẽ gẽa ad liam. gr̃a em̃ ĩmediata ẽ glie.nõ ſic nata coꝛrupta gre cʒ foꝛte nata ↄdita ĩmediata. gr̃a eĩ ĩmediata eꝛat gfe. et ſic pʒ rñſio ad tria pꝛio obiecta. Ad pᷣmũ qꝛ ñ ẽ diſpo ſitio ꝓpt᷑ agẽtis indigẽtiã. Ad ſecũdũ qꝛ non ẽ diſpoſitio neceſſaria ſiue ncc̃itatis ̊ ↄgruitatis. Ad terciũ qꝛ non ẽ ſilis diſpoſitõ ĩ nata peceatrice ad graz ſiẽ gre ad glo riã.q̃re magis ꝓgruit ꝙ mediũ bmõi intcidat int nataz coꝛruptã et graʒ doptiſmalẽ:q̃ int materiã coꝛruptã et Zaʒ ſimptłr ſiue gr̃aʒ datã ĩ baptiſmo flamio: ĩfra dicet Ad illð qð qꝛt᷑ de tercõ actu.ſezʒ aſſilatõe. dõᷣm ꝙ ſiẽ Pluadẽt pᷣme rões mediãte caractẽ ſic aſſiłatõ qdaʒ aĩe ad deũ ſiue ad ipᷣaʒ trinitatẽ. Sʒ itelligẽaũ ẽ. ꝙẽ afſimi⸗ latõ ꝑ qlitatis ꝑticipatõʒ vł ꝑ imitatõʒz vł oiĩmodã ĩdiui ſionẽ.pꝛĩa ẽ creat᷑e ad creaturã.ſecũda ẽ creat᷑e ad cru⸗ tercia ẽ dei ad deũ ſiue vniꝰ ꝑſone ad aliã. Aſſilatõ aũt ereate að qũ.łẽ ꝑfcta:vł ſufficiẽs:ł ad ſufficiẽtẽ diſpo nẽs. Pꝛia ẽ ĩ glia.⁊ h ñ ↄpatit᷑ diſſilitudieʒ aliquaʒ nec culpe nec miſerie.ſcdᷣa ĩ gra:et hec ↄpatit᷑ diſſili miſerie b ñ culpe.tcia ĩ caꝛactẽ:⁊ bec ↄpatit᷑ vtꝛãq;.qꝛ ſolũ ẽ ge — - —— —----- ———— —V — —— incics digninnen Mneun Mmalosin inſe pꝛorin⸗ ufuit rii⸗rn obici W ignnans. det woär Gaddſn Nelus. Rporks 1t giii nies enn Hnai aſt er ſin Ngo An urn l 1 hedſ⸗ Ncartae n Cnont⸗ lcit nulsſin Gaiczent i in Cnen loieni ebti ſwine rign ntigie eungfe. je diſpo iſpoſino tüqtnon “ ini natt nptie Fifedir Nueſtio gratiſdate. et multũ longinqua.4 Ex bis patz reſpõſio ad obiecta. qꝛ licet creatoꝛi et creature nõ ſit aligd com mune: er boc nõ ſequit᷑ creatura nõ aſſimilat ereatoꝛi alius eſt modus aſſimilatõis ꝙᷓ ꝑ cõuenientiã oliqᷣꝝ in aliquo cõmuni. Pꝛeterea.aſſimilatio aliqua cõpatit᷑ ſecũ diſſimilitudiem ſcʒ illa que ẽ diſponẽs ad ſufficiẽtẽ ꝓpter quod nõ ſequit᷑.in iſto eſt diſſimilitudo cum deo: ergo nõ habet aſſimilatõem cũ deo. Ad illud qð queri tur cui pꝛincipaliter aſſimilat.Dicenduʒ ꝙ ałpꝛopꝛiate ipi filio qui caꝛacter dicit᷑. vel etiam qꝛ baptiʒati dicunt᷑ xpᷣm induere:qꝛ ipe eſt caput et dux exercitꝰ.et qꝛ cara⸗ cter ꝑ appꝛopꝛiatõem reſpicit fidem. ¶ Ad boc qð obijci tur. ꝙ eſt ſacramẽtũ regeneratõis ⁊c̃.dicendũ ꝙ regene ratõni eterne q̃ filius eſt a patre:nõ reſpõdet generatio illa que eſt ꝑ ſacramẽtũ baptiſmatis. Iſta em̃ regenera tio eſt refoꝛmatio quedã imagis dei.et rñdet illi foꝛma⸗ tioni qua creatura rõnalis venit in eẽ.que et ſi ſit a tota irinitate:appꝛopꝛiate loquẽdo eſt ꝑ filiũ in quo et ꝑ quẽ omia facta ſunt ſiue foꝛmata.vñ q; eius ẽ reficeꝛe ꝗ fecit ſiue refoꝛmare ꝗ refoꝛmauit:igit᷑ ⁊c. ꝛeterea iſta rege neratõne efficitur aiĩma cõfigurata ipᷣi filio ⁊ aſſimilata et pſona ipᷣa filius.q̃re debet ꝓpꝛio filio appꝛopꝛiari:cui bec axpꝛopꝛiant᷑ ſcʒ figura et ſimilitudo et filiatio.¶ No boc qð querit᷑ ꝙ caracter p̃ᷣparat ad bonũ ⁊ ꝗꝓpt᷑ h̊ debet ſpũiſancto appꝛopꝛiari.dicendũ ꝙ hoc non opoꝛtet. p̃pa ratio em̃ iſta eſt ꝑ quãdã ↄfiguratõem et reꝑatõʒ imagi nis et ſilitudiem ip̃ius vel aſſimilatõem ipius pꝛime lu ci. ꝓpter qð filio alſimilat᷑. Licet em̃ ipᷣa boni emanatio ſpũiſcto appꝛopꝛiat᷑ inqᷓtum hmõi: tñ qn ip̃a emanatio ꝑ mediũ qð eſt veritas vel veritatis ꝓpꝛiũ:nõ appꝛopꝛi⸗ atur ſpũiſcto:ſed potius ipi filio.ſicut eſt hic. Similitu do em̃ vel aſſimilatio et configuratio veritatẽ vel quod E conſonũ veritati dieut. Hd illud qð querit᷑ de quar⸗ to actu ſcʒ diſtinctione.dſcendũ ꝙ ratio diſtingnẽdi ĩ ca ractere venit ex rõne ſignificãdi. Caracter aũt ſigificat gram fidei ſm aliquẽ ſtatũ.vñ diſtinguit fidelẽ ab infi⸗ celi vel fidelẽ a fideli.et ꝙ ꝑmiſcent᷑ hoc nõ eſt ex vicio ſi gni:ſed ſignatoꝝ.Et eſt exemplũ ſi aligs aſſumpliſſet arma regis.ſignũ eẽt ꝙ eẽt de exereitu regis. Poteſt tũ nihilominꝰ eſſe ex ꝑte cõtraria et arma ſignificarẽt ſem per ꝙ ſit ex ꝑte alia.et nõ eſt falſitas in ſigno ſ ĩ accipi⸗ ente. Sic in ꝓpoſito intelligẽdũ ꝙ ſicut arma fiũt ad di⸗ ſtinguẽdũ exercitꝰ.et tñ vt plurimũ cõfundunt᷑ qñ ſunt in bello:ſic etiã eſi nobis.ꝙᷓdiu ſumus in cõfſlictu huiꝰ vite pñtis miſerie.Exemplu etiã ẽ de habitu religioĩs ꝗ eſt ſignũ bonitatis.cũ illũ etiã ↄnicant boni cũ malis:⁊ carnales cũ ſpalibo:et amãtes mundũ cũ cõtemnẽtibo Ad illud dam̃. loquit᷑ ſm rõem ſigni. ad hoc em̃ datũ eſt ſignũ hmõi vt diſtiguat fideles ab infidelibo. Vel p dici. ꝙ verbũ illiꝰ intelligẽqũ eſt de fidelibo dictis noĩe extẽſo. eo mõ quo ſideles dici poſſũt om̃es ꝗ ſumpſerũt ſacramẽtũ fidei.i.baptiſmi.¶ Ao aliud qð obijcit ſcʒ ꝗ; multa eſt differẽtia in grege dñi ⁊c. dicendũ q nihilo⸗ minꝰ cõgruit ſignũ iſtud diſtĩguẽs.tum rõe dignitatis ⁊ excellẽtie. que eſt ex boc.ꝙ hoc ſigno ẽ quedã ſpãlis ↄfi⸗ guratio aĩme ad deum cũ rõne ꝑpetuitatis illiꝰ. Signũ em iſtud ẽ indelebile ⁊ ꝑpetuũ.nõ ſic ẽ de illis diſtinguẽ⸗ tibo de quibo obiectũ eſi.¶ Ad vltimũ dicẽdũ.ꝙ ſiẽ ĩ gꝛe ge materiali nõ ſufficit diltinctio q̃ fit ꝑ coloꝛem albũ et nigrũ.ſed requirit᷑ aliquod ſignũ ſpãle quo diſtinguũt᷑ oues albe ab inuicẽ ne fiat cõfuſio gregũ. Silr ẽ de gre⸗ e ſpũali. Vñ cũ plures ſint greges ouium dñi diſtincti Em genera baptiſmatũ. vtpote ꝗ ſũt de peculio dñi ꝑ ba tiſmũ flamis 7 p baptiſmũ flumĩs:cõgruebat vt ſigno pali fieret hec diſtinctio. Alie etiã rõnes ſunt ſuꝑius ta Aeneerkeinee⸗ . rr „ mbꝛum tercium Snſeqnter qrit᷑ Atrũ ſit in aĩa finſe aut scetermiet aliquẽ potẽtiã.vel aliquas potẽ tias. Videt᷑ at ꝙ inſit aime mediãtibo po (vxix. tentijs: qꝛ caracter reſpicit imaginẽ.imago autẽ ineſt aĩe mediãtibo potẽtijs:S et caracter.¶lCõtra.caracter diſtiĩ guit ouẽ xpᷣi a nõ oue:et mẽbꝛũ xp̃ᷣi a nõ mẽbꝛo. Sʒ aia nõ dicit᷑ ouis nec membꝛũ m potẽtiã h̊ ᷣm ſubſtãtiã:S caracter hm ſi ubſtãtiã diſtiguit. ergo eſt in aima ßm ſub ſtãtiam.¶ IYẽ cuiꝰ ẽ diſpoſitio:et habitꝰ.ſ̊ caracter di⸗ ſponit ad gram et remiſſionẽ oꝛigialis qðᷣ reſpicit totaʒ giam: g caracter in aima ſubſtãtia F.4 IJtẽ caracter ẽ di⸗ ſtinctiuꝰ eoꝝ q ſunt de eccłie nũero.aĩma aũt ponit ĩ nu mero m eẽntiã ſiue ſᷣm id qð eſi:ideo ⁊c̃.ſicẽ em̃ poĩtur in nuũero nature ꝑ ſuã eẽntiam: ſic et in nũero gre. ¶ Itẽ qꝛ caracter ẽ ſignũ ↄpticipatõisſ acramẽtoꝝ. aĩma autẽ m id qð eſt ſubijcit le ſacramẽtis et ↄꝑticipat ea. Ytẽ diſtinguit niam ab aĩma:nõ potẽtiã a potẽtia. ¶ Yez vt videt᷑ caracter nõ imponit᷑ in ea ꝑte in qua ẽ imago: qꝛ nõ diſtinguit imaginẽ ſiue ſm imaginẽ. In imagine em̃ ptrãſit bo. Oñ nõ eſt ꝗ imaginẽ nõ babeat. VUñ ſi faceret diſtinctõz ſᷣm imagĩeʒ: ſolũ diſtiguẽt abalijs creaturis q̃ nõ ſunt ad im agiez qð falſũ eſt. Reſponſio dõm. ꝙ caracter ineſt aĩime mediãtibo potẽtijs.¶ Ao illud quod obijcit᷑ ꝙ diſtiguit aiam m ſuã ſubſiãnã.ſicẽ iĩ ipᷣa.di cẽdũ q; nõ opoꝛtz ꝙ gpt hoc ſit ĩ totu aĩa.ſic coloꝛ diſti⸗ guit coꝛpꝰ:hᷣ tñ pꝛio mõẽ in ſuꝑficie.¶ Ad illð qð obijci tur ꝙ cuiꝰ ẽ diſpoſitõ:⁊ habitꝰ.dicẽdũ ꝙ h̊ verũ E de illa diſpoſitõe q̃ fit habitꝰ.Sʒ de illa nõ ẽ ſic:qꝛ habitꝰ vniꝰ potẽtie diſpoĩt ad habit ũ alteriꝰ.vt habitus fidei ad ha bitũ caracteris.Ex H̊ pʒ rñſio ad illð qð ſeꝗt.Licet em̃ aia ſit de nũero eccłie ꝑ ſuã eẽntiã.⁊ ꝗ ſũt ð nũero ecclie diſtĩguũt᷑ ſigno iſto:nõ ꝓpt᷑ hͥ opoꝛtʒ ꝙ inſit aĩe Em eẽnti am ſud.qꝛ vt dictũ ẽ.ad diſtinctõʒ alicuiꝰ ̃m ſe totũ ſuf ficit ſignũ diſtinguẽs exiſtẽs in ꝑte. Silr nõ ſequit᷑ ꝙ ſi aĩa ᷣm ſuã eẽntia ꝑticipat ip̃a ſacramẽta cuiꝰ ꝑticipatio nis caracter ẽ ſignu:ꝙ ꝓpt h ip̃m ſignũ inſit ipi ſubſtan nie vel eẽntie aĩe.qꝛ ſignũ exiſtẽs ĩ ꝑte: ſufficiẽter ſi ignif cat aliꝗd eẽ in toto.ſiẽ viroꝛ ĩ ſuꝑficie plate ſignũ ẽ ꝙ io ta plãta viuit.¶¶ Ad aliud dðᷣm.ꝙ et ſi diſtĩguit animaz ab aĩa. nõ ꝓpter hoc opoꝛtet ꝙ inſit ſubſtãtie vel eẽntie aĩme. Oð aũt addit᷑ ꝙ nõ diſtinguit potẽtiã a potentia Dicẽdũ ꝙ hoc nõ ẽ verũ.qꝛ caracter determinas ſibi eẽ in potẽtijs et diſtinguit aĩam et potẽtias in ꝗb ẽtab aĩa et potẽtijs in quibo nõ ẽ.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ non dr ſtinguit ſᷣm imagiĩem. qꝛ ĩ imagie ꝑtrãſit bõ ⁊c̃.dicendũ ꝙ hoc nõ ſequit᷑. Licet em̃ hõ diſtinguat᷑ a cꝛeaturis irꝛa tionabilibo ꝑticipatõe imagĩs.et hõ nõ ab hoĩe: q; oĩm ẽ imago: nihbilominꝰ imago inſignita car acteꝛe diſtigui tur qualitate ſpãli ab imagie nõ inſignita 7 aĩa ab aia. RHoc ergo ſuppoſito qrit. vtrũ ſit ĩ potentia affectiua vel cognitiua.videt᷑ ꝙ ĩ cognitiua: qꝛ caracter diſtictiuꝰ eſt et ẽ ad diſcernẽdũ. Diſcretio at ꝑ ſe cognitiua F. ¶ R caracter increatꝰ idẽ ẽ in ſõa ⁊ ypoſſaſi cũ ſapia ci icre ata q̃ dicit rõʒ cognitõis:S ſilr caracter creatꝰ ſaltem ꝑ atpꝛopꝛiatõz reſpicit cognitõʒ.¶¶ Itẽ.ij. Agee. ponam te q̃ſi ſignaculũ.glo.vt qcũʒ crediderit ĩ crũ. hᷣ q̃i anulo ↄſi gnet᷑. Ex h̊ videt᷑ ꝙ caracter reſpiciat fideʒ.fides aũt re⸗ ſpicit cognitiuã & et caracter. Cõtra. eiuſdẽ potẽtie eſt ſuſciꝑe aciũ aliquẽ et diſponẽ ad illũ.̊ caracter diſpoĩt ad graʒ. gra aũt ẽ ĩ affectiua: g et caracter. 4 Pꝛeterea. caracter reſpicit imaginẽ.unpmit᷑ em̃ mediãte iuocatõe trinitatis. reſpicit &̊ nõ cognitiuã vel motiuã. ſ̊ vtrãq;. Item caracter ẽ quedã ↄſiguratio.ſᷣ configurari dicit aĩma trinitati m tres potẽtias nõ vnã tm̃: c.· ¶ Iteʒ caracter diſpoĩt pꝛĩcipaliter ad imagĩs refoꝛmatõʒz. hᷣ re foꝛmatio imagis attẽdit᷑ qᷓ̃tũ ad ĩfoꝛmatõʒ ipᷣaꝝ potẽti⸗ arũ vt cõuertut᷑ ad deũ ⁊c. ¶ Cõtra.cũ vnũ accidẽs ſit ĩ vno ſubiecto:caracter at eſt accidẽs: ̊c in vna potẽtia vt in ſhpfecto Kmſo dicũt ⁊ nõ abſq; rõe.ꝙ ca⸗ racter ẽ in cognitiua ꝓpt᷑ rõʒ ſignificãdi:et qm̃ ſignũ qð eſi ratio cognoſcẽdi reſpicit poiẽtiã cognitiuã. Quidaʒ at ꝙ ĩ tota imagĩe ꝗꝓpt rõʒ ↄfigurãdi.et qꝛ actꝰ caracte⸗ ris a q̊ nomẽ accepit 2 pꝛicipalis ẽ ↄfigurare deo: iõ di⸗ cũt ꝙ ſit ĩ aĩia m imagieʒ.ᷣm ꝓpꝛietat ⁊ veritatẽ. et ſi 0.0 —— ſit in tribo:tñ appꝛopꝛiat᷑ cognitiue. ideo ꝑ aſpꝛopꝛiatõʒ eſt in cognitiua.Dicendũ ergo ꝙ caracter ꝓpꝛie eſt in vi cognitiua.reſpicit em imagiem creatã in aia. q̃ imago li cet reſpiciat oẽs potẽtias qĩe:tñ magis reſt picit cogniti⸗ uã.ſᷣm ꝙ dicit aug. in li.de aĩa et ſpũ.mens ẽ ſuppꝛemũ eoꝝ q̃ ſunt in aĩa.habẽs imagiem dei in potẽtia cogno⸗ ſcẽdi:et ſiłitudĩem in potẽtia diligẽdi.Nec ꝑ hoc exclu⸗ dere intẽdit ꝗn vtrũq; ſcʒ imago et ſiłitudo attingat ⁊ co gnitiuã et affectiuã:lſed loquit᷑ ꝑ aſpꝛopꝛiatõem.qꝛ ima⸗ go ꝓpꝛie et pꝛincipaliter reſpicit qdð eſt cognitiue.ſcʒ me⸗ moꝛiã et intelligentiã.ſimilitudo pᷣo.q; ẽ affectiue ſcʒ vo luntatẽ. ꝓpter hoc dicimꝰ ꝙ caracter ꝗ diſtinctiuꝰ ẽ ima ginis ꝑ aꝓpꝛopꝛiatõʒ:reſpicit potẽtiã cognitiuã 4Ao HB aũt qð obijcit᷑ ꝙ deberet reſpicere vtrãq; ſcʒ cognitiuã ⁊ motiuã. Reſpõſio ꝙ reſpicit vnã pꝛincipaliter alterã ſe cũdario.i Ad hoc qð obijeit. caracter ẽ cã gre et gra eſt ĩ affectiua ⁊c. Reſpõſio ꝙ nõ eſt ſem ꝑ diſpoſitio ĩ ea dem vi vel potentia ĩ qua natꝰ eſt actꝰ:ſ vel ĩ eadẽ vel in potẽtia pᷣcedẽte ſic eſt hic:qꝛ ga que aſſimilat ip̃aʒ aĩax teo ĩ affectiua penes quã ꝓpꝛie attẽdit᷑ ſilitudo.caracteꝛ aũt eſt ĩ potẽtia antecedẽte.i.ĩ cognitiua.Et ẽ alia inſtã tia qꝛ cognitio diſpoĩt ad affectõz et ad motũ ipi gre. ñ dico ad ipᷣ̃am gr̃am:et tñ cognitio ẽ in alia potẽtia qᷓ; af⸗ fectio.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ vnũ accidens nõ eſt niſi in vno ſubiecto.dicẽdũ ꝙ nihil impedit vnũ accidẽs eſſe in pluribo q illa radicant᷑ ſiue fundant᷑ ĩ vno. ſiẽ vna gẽa in pluribo potẽtijs et vna ſanitas in pluribo mẽbꝛis. põt ergo vnũ accidẽs eẽ in pluribo potẽtis. q illud accidẽs nõ reſpicit vnã potẽtiã:ſed eas ſᷣm ꝙ fundant᷑ ſiue vniũ⸗ tur ĩ vno.Vñ ſic imago vna ẽ et tñ in tribo potẽtijs.qꝛ eĩ imago impoꝛtat diſcretõʒ:ideo plura reſpicit ſiẽ ſubie⸗ ctum vnũ.ſimiliter pt᷑ dici de caractere.etẽ exemplũ ĩ nu mero.ternariꝰ em̃ vnꝰ eſt ĩ trib homibo ⁊ vnꝰ eſt. qᷓ;uis ſunt plures illi in ſe ꝗ ſunt vnũ ſubiectũ ternarij.et nul⸗ lus eoꝝ ꝑ ſe tm̃ eſt ſubiectũ:ita et ĩ caractere ĩtelligendũ eſt. ꝗ dicit ſicut pᷣtactũ eſt quãdã cõfiguratõʒ aĩe ad bea tã trinitatẽ mediã inter cõſiguratõʒ aĩme ꝙᷓtũ ad nataʒ et cõfiguratõem eiuſdẽ qᷓtum ad gram gratũfacientẽ. lembꝛũ qua:tũ Onſequẽter q̃rit᷑ de cã caracteris.Et qrit vtrũ vᷣtus impꝛimat caracterẽ ſiẽ ſactᷣm. Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ qdð pt res maioꝛis virtu Ais: p res mioꝛis. Sʒ vᷣtus maioꝛis pote⸗ ſtatis ſeu virtutis ẽ in aĩa q̃ᷓ ſacr̃m etiã in diſtiĩguẽdo: qꝛ nõ ſolũ diſtinguit fidelẽ a nõ fideli vel oꝛdiatũᷣ a nõ oꝛ⸗ diato:ſed etia int fideles diſtiguit bonũ a malo. Sacra mẽtũ aũt nõ ſic.ſ̊ᷣ ſacramẽta impꝛimũt caracterẽ:q̊ vᷣtus magis poterit ĩpꝛimẽ earacterẽ q ſacrẽ̃m. ¶ Itẽ caracter eſt ſignũ ↄfoꝛmatiuũ ſiue cõfiguratiuũ.ſᷣ p virtutes ↄfi⸗ gurat᷑ aima deo:ergo ꝑ vᷣtutes impꝛimit᷑ coraeter.¶¶ Itlẽ querit᷑ vtrũ impꝛimat᷑ ꝑ ſacr̃a ve.le.⁊ videt᷑ ſic: qꝛ ca⸗ racter ẽ ſignũ diſtinctiuũ diſtinguẽs ꝓptin a nõ ko. Sʒ dñs tem pe legis habuit glm g debuit diſtignifte 2 mõ ergo ſi diſtinguebãt᷑ ꝑ ſacramẽt pʒ ꝙ ĩ illis impᷣmeba⸗ tur ſignaculũ diſtinctiuũ.hoc aũ ẽ caracter:q̊ ⁊c.¶¶ Itẽ q̃rit᷑ vtrũ ꝑ ſacr̃a noui teſtamti et vẽ ꝙ ſic:qꝛ ꝙ; pt ĩ maiꝰ pt᷑ ĩ miꝰ ̊ oĩa dãt gr aʒ q̃ maioꝛ ẽqᷓ; caracter: q̊ ⁊c.¶ IGtẽ om̃e agẽs ſufficiẽtis vᷣtutis aplicatũ ad patiẽs bene di⸗ ſpoſitũ impꝛimit in illud.ſᷣ ome ſacramẽtũ ẽ ſufficientis vᷣtutis ad agendũ in aĩam bene diſt poſitã.ergo ſi aĩa ſu⸗ ſcipiẽtis ſacrm bñ diſpoſita ẽ ad ipᷣm:impꝛimit ĩ eã ſuũ effectũ. YIlle aũt effectꝰ ẽ diſtiguẽ vt videt᷑. qu qdᷣlibet ſa⸗ cramẽtũ diſtiguit habentẽ a nõ habẽt igᷓ vidr ꝙ qdᷣlibʒ ſacrm impᷣmat caracterẽ.¶ Itẽ caracter efficit ĩ aima di ſpoſitõʒ ad gr̃azʒ. ̊ oĩa ſacr̃a efficiũt illᷣ in aima: q̃re g nõ poſſũt effcẽ caracterẽ ĩ aia.¶ aũt nõ oĩa impꝛi⸗ mat caracterẽ vidr̃ ſic.Caracterẽ ſignũ indelibile.ergo om̃e illð et ſolũ ẽ imp̃ſſiuũ caracteris qð nõ iterat᷑ circa ſubiectũ. tm ſunt tria ſacra nõ iterabilia. vt baptiſmꝰ cõfirmatio 2 oꝛdo:ꝗ tm̃ illa tria impꝛimũt caracterẽ. et bac rõne patet ꝙ oͤtutes nõ poſſũt impꝛimere cãracterẽ Cci caracter ſit indelibilis. virtꝰ aũt delibilis. Keſpon ſio. Ad pꝛimũ dᷣm ꝙ nec gra in ſe: nec otus ſine gra in virtutibo impꝛimit caracterẽ.et ratio huiꝰ tacta ẽ. ſcz ꝙ caracter eſt ſignũ indelibile.gr̃a em̃ tam in ſe qᷓ in virtu tibo delibilis ẽ vnde nõ pt̃ impꝛimere effectũ cu diſpoſi⸗ tione nobilioꝛi.i.cũ indelibilitate. Sʒ ſacr̃m in q̊ impꝛi mit᷑ carocter quẽ ſcʒ impmit caracter increatꝰ interius oꝑans.nõ miſter erteriꝰ oꝑans:ꝑpetuũ ẽ.qð pz ex hoc nõ iterat᷑.et ideo potẽs ẽ impꝛimereſi ignũ indelibile ſi ue pꝑpetuũ cuiuſmõi ẽ caracter. Itẽ caracter ẽ ſignũ inte rius diſtinctiuũ.qꝛ ergo vt dicũt quidã ſignificare nõ cõ uenit caracteri niſi roe ſigni viſibilis. ideo ĩ ſolis ſacꝛa⸗ mẽtis q̃ ſunt ſigna viſibilia:nõ in vᷣtutibo q̃ ſunt ĩuiſibi⸗ les impꝛimit᷑.¶ Ad ſecũdũ qð querit᷑.dicendum ꝙ cara — cter ẽ ſignũ ſpũale diſtinguẽs interiꝰ. Jdeo ĩ ſacram̃tis que ſunt nõ carnalis ꝓpli ̊ ſpũalis impmit᷑.et iõ impmi tur ĩ ſacramẽtis noue legis nõ ĩ ſacramẽtis veteris. Sʒ cõgruebat illi ꝓpło hr̃e ſignũ ſenſibile diſtĩctiuũ nõ ꝑpe tuũ nec ꝑfectm.qð impꝛimebat᷑ ĩ circũciſiõe. ppetuitas aüt ſigni ſpũalis.i.caracteris ſecuta ẽ icarnatõʒ xp̃i.qꝛ ſic illa vnio naturaꝝ ẽ ꝑpetua.⁊ redẽptio q̃ ſecuta ẽ in⸗ carnatõz ſemel facta ẽ ꝑpetua:ſic caracter petuꝰẽ g ex vᷣtute mediatoꝛis ꝑ paſſionẽ creat᷑.¶ Ad Gᷣ qð obijcit᷑.ꝙ illð qð pt ĩ maiꝰ ⁊c. dicẽdũ ꝙ illð nõ ẽ generalit reꝛũ.qꝛ freq̃nter vpᷣtus creat᷑e oꝛdiat᷑ ad maiꝰ nõ ad minꝰ. hõ ein pt generare boĩeʒ nõ feſtucã.¶. Ad alið dᷣm. ꝙ tm̃ tria ſacramẽta impᷣmũt caracterẽ.qꝛ caracter dicit ſignifica tõem quãdã in q̃ ſubiectꝰ ſignat᷑ a deo ꝗ ſubijcit᷑ m dil⸗ ferentẽ ſtatũ ad oꝑandũ. Et de G̊ ifra diffuſiꝰ dicet᷑. hoc at ẽ ĩ baptiſmo.ↄfirmatõe et oꝛdĩe.ñ ĩ alijs ſacris.q Ad Hᷣ at qð ſeqꝗt᷑ dõm. ꝙ nõ ome diſtĩctiuũ ĩ aĩa bʒ rõʒ cara — cteris:ꝑᷣ diſtictiuũ ꝑpetuũ. Vñ ſacr̃a q̃ ꝑpetua ſũt ſuo mõ vt diximꝰ. qꝛ ſemel ſumpta nõ iterant᷑: diſtictiuũ per petuũ impꝛimũt. Alia vᷣo impꝛimũt diſtictiuũ ñ ꝑpetuũ qꝛ ſepiꝰ ea iterari opoꝛtet. Vtpote euchariſtia q ẽ viati⸗ ecũ mẽtis:ſepe ſumit᷑ ꝓpt freqntẽ ind igẽtiã refectõis ſpi⸗ rituał:ſic et viaticũ coꝛꝑis ſepe ſumi opoꝛtz ꝓpt frequẽ⸗ tẽ ĩdigẽtiã reſectõio coꝛꝑis.Silłr ẽ de alijs ſacris iterabi libo.qꝛ frequẽtes ſũt ⁊ iterabiles indigẽtie:iterant᷑ reme dia. ¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ oĩa ſacr̃a diſponũt ad gram dicẽdũ ꝙ actꝰ diſponẽdi ad graʒ nõ ẽ ꝓpꝛius caracteris ſed magis qui p̃determĩatus eſt. nſeqnter qrit᷑ vtꝑ caracter impmat᷑ de⸗ libiliter vł ĩdelibilit. Et ꝙ ĩdelibilit᷑ vidĩ qꝛ ſacr̃a ĩ ꝗgbo ipᷣmit᷑ caracter nltatẽ? iterã r. Sa ſi teleret᷑:poſſent ⁊ de berẽt iterari &nõ delet. ¶ Iẽ caracter ſiat ĩ culpa ſiẽ pʒ in ſacerdote malo.jᷓ ñ repugnat culpe.ſtat etia cũ ignoꝛãtia vt ĩ ꝑxuu lo baptiʒato: vidr̃ ꝙ nõ habeat orriũ ꝑ qð deleat᷑.⁊ elt. ĩſubiecto ꝑpetuo:g eiꝰ impᷣſſio ẽ indelibilis.¶ Contra poſſibile ẽ aliquẽ baptiʒ atũ caracterẽ beſtie bꝛe. de q́ beẽt Apoc.xiiij. Sʒ nullꝰ ſił placẽ pt᷑ dro⸗ dyabolo: g null⸗ ſil pt hr̃e ſignũ hꝰ et illiꝰ.ꝙᷣ vnus caracter pt alterũ delẽ et deſtruere.¶ Itẽ caracter beſtie ẽ xelibilis. qꝛ nullus ẽ adeo malꝰꝗn poſſit fieri bonꝰ.& a ſimili caracter xp̃i.cũ ille ꝗ bonꝰ ẽ:poſſit malꝰ ficri.¶ It caracter ẽ ĩdelibilis. q̃ro vnde illð hẽat: Si ab efficiẽte: gr̃a gratũfaciẽs eſt a deo et tñ delibilis.Si a ſubiecto:q̊ ꝗcqꝗd ẽ ĩ aia ẽ inde⸗ libile. Pꝛeterea.qð magis fit delibile rõne ſubiecti:vi det᷑ ꝙ volũtarie recipit᷑. Sʒ qð ſubiacet volũtati ẽ varia bile:̊ ⁊c̃.¶ Itẽ ꝗꝙ in damnatis deleat᷑ videt᷑. qꝛ caracter aliquo mõ habilitat ad gr̃am.ſᷣ tũc erũt ipi oĩno abiles ergo carebũt caractere.¶ Itẽ ꝙ poſt hanc vitã deleat᷑ in beatis videt᷑: qꝛ eſt ex ꝑte.multo em magis eſt imꝑfecu lumen ꝙᷓ fides. ſi fides excidit ⁊ caracter.¶? nſio. . cõis opinio ẽ ꝙ caracter ẽ ꝗꝓpꝛietas indelibilis. et cã h indelibilitatis.vt dicũt quidã ſi. ummit. iũ ex pte efficiẽtie: tum er pte finio.efficiẽs quidẽ duplexẽ. iße deus geter⸗ nus eſt:et ex hoc ſumit᷑ rõ pᷣdicta.Eſt etiã efficiẽs ex ꝑte Reſen oſne gfain hnen . 3 in Un ch o fnnim eig inin e aögehe ndetbie wriſnin ificrſi, oi⸗ ſale en ſunrinig ndumgn i ſacrußtn letiöni KtersG kenini og loe ppetutn⸗ rmatiz ig ſeuniin pemige pobiet⸗/ llt ren nins.boen n.grin ionſignifie eit md i dicctt dſocfi jabz wen ppetva ſütin diſtctmni niui gpeni o enian eaoͤo ſyn pt /reo cfis icrobi rantreme 1 dgram carackeris m imßmdit gelbilti rnltocdini kberätmm zin ſanbe winnfi 9, Cm M ti olonulb⸗ aleeni l⸗ Eenullvs herpßch igelibilis. ͤfacuse aia int/ ſubicctic tatit an Grcartell ino Ohis ti luin ſ ingen ſſog es⸗ eecſnmn⸗ nrgn is Ll NQueſtio noſira. ſcʒ ip̃e cõſenſus ſuſcipiẽs ſacramẽtũ.qui ſcʒ ẽ cõ⸗ ſenſus imꝑpetuũ.ſic patʒ ĩ baptiſmo.qñ dicit ſine deter minatõe: abꝛenũtio ſathane.et credo in deũ. et rõe buiꝰ cõſenſus ꝑpetui int xp̃m ſponſũ et aĩam ſpõſam dat᷑ aĩe caracter tanqᷓ; anulꝰ:qui ex ſui memoꝛia ſꝑ teneat aiaʒ in vnitate eccłie. Ael ſi recedat:ſemꝑ quãtu eſt te ſe re⸗ uocet. et hec ẽ cauſa finalis in pñti qre caracter ſit ppe⸗ tuus.ſcʒ iſia memona ꝑpetua iſtiꝰ cõſenſus ꝑꝓpetui ſiue qui fiebat imꝑpetuũ:cuiꝰ cõſenſus ſignũ ẽ caꝛacter. Eſt etiaʒ alia ratio ex ꝑte cauſe finalis in futuro q̊ͥ ad dãna tos.ſcʒ vt dicamꝰ ꝙ ꝑpetuat᷑ in eis caracter in augmen tum pene. vt ſcʒ ſit in teſtimoniũ ↄtra illos teſtificãs ꝙ; plus deliquerũt:ex eo ꝙ iam ↄiuncti ꝑ ſacramẽtũ eecle⸗ ſie receſſerũt impudice:vel ex eo ꝙ babuerũt diſpoſitõʒ ad ↄiunctõʒ ſcʒ caracterẽ et noluerũt cõiungi.Eſt g̊ qua dꝛuplex ratio ꝑpetuatõis caracteris aſſignata a gbuſdã duplex ex cauſa efficiẽtis:et duplerx ex ꝑte cauſe finalis. Licet aũt hec aſſignatio nõ oino videt᷑ carẽ ꝓbabilita te videt᷑ tñ carẽ neceſſitate. Ratio em illa idelibilitatis que ſumpta ẽ a ꝑpetuitate efficiẽtis.i.dei: iam impꝛoba ta ẽ. qꝛ eadẽ rõe gra gratũfaciẽs eẽt indelibilis. Alia rõ ſumpta er ꝑte efficiẽtis.i.ex ꝑte nr̃a ſcʒ cõſenſus in ꝑpe tuã cõiunctõem:qͥ cõtrahit᷑ mr̃imoniũ ſpũale inter deũ ſponſũ et aĩam ſponſam:nulliꝰ ẽ neceſſitatis.qꝛ qᷓuis h poſſet dici de baptiſmo vbi ẽ quedã cõtractio matrimo⸗/ nij:nõ tñ ita eſt in alijs ſacramẽtis ſcʒ cõfirmatõis et oꝛ dinis.in ꝗbo impꝛimũt᷑ caracteres ĩdelibiles.ex h̊ patet infirmatõò ſumpte rõis ex ꝑte finis q̃ ẽ memoꝛia ꝑpetua ꝑpetui cõſenſus. Alia rõ ſumpta ex ꝑte finis ſcʒ augmẽ tum pene in damnatis nõ videt᷑ eẽ alicuiꝰ neceſſitatis: quia hac eadem rõne deberet aliud ſignũ ꝑpetuũ in illis relinqui oĩm virtutũ:et generaliter oĩm beneficioꝝ dei. Pꝛeterea. alij dicũt ꝙ qꝛ caracter eſt in aia ſᷣm ſubſtã tiã vel eẽntiã ⁊ ipᷣa eſt ꝑpetua ⁊ ĩuariabilis ideo et cara cter:ſed iſtud ſupᷣ impꝛobatũ eſt. Alij dicũt ꝙ qꝛ eſt ĩ aĩa Fm potentiã cognitiuã q̃ nõ ſubiacet varietati vt volun tas:quedã em̃ cognoſcimus volũtate volẽte et idec ĩua ꝛiabilis. Sed hoc ñ valet qꝛ ꝑ ignoꝛãtiã expellũt᷑ habitꝰ cognitiui.ſ̊ nõ caracter. 4 Pꝛeterea. aliter videt᷑ dom. ſcʒ ꝙ ꝑpetuitas caracteris pꝛĩcipaliter ſumit᷑ ab eiꝰ con ditione et natura. AUnde notãdũ ꝙ ẽ babitꝰ ĩnatus:et h eſt indelibilis oino.et habitꝰ acꝗſitus:et hic qꝛ ẽ ex aeꝗ ſitõne ꝑdi poteſt. Et eſt habitꝰ infuſus vel datus.et hoc eſt dupliciter.quidã datꝰ eſt ad dirigenduʒ ſicut habitꝰ virtutũ.et qꝛ potẽtie poſſunt obliquari:ideo ẽ delebilis. poteſt em̃ inuenire repugnãtiã in ſubiecto.Et aliꝰ impᷣſ ſus ad diſtinguẽdũ:et buic directio vel obliquatio potẽ tie nõ repugnat. Si em̃ aliquid repugnaret: hoc ſolum eſſet oꝑoſita cõſignatio.ſᷣ oppoſita nõ poteſt eſſe qꝛ ſolꝰ deus pt ſuã imaginẽ cõſignare:ideo ſi debet oppoſito ſi⸗ gno ſignari:a ſolo deo fiet.ſed ipᷣe nunqᷓ impꝛimit ſignũ ſibi cõtrariũ. ideo neceſſe ẽ ꝙ caracter eternaliter ꝑſeue ret. OQm̃ igit᷑ caracter ẽ ꝓpꝛietas exiſtẽs in ſubiecto ꝑpe tuo.in quo nõ poteſt habere repuguantiã:ideo eius im⸗ pꝛeſſio eſt ꝑpetua.⸗¶ Ad illud qð obijcitur de caractere beſtie.dicẽdum ꝙ caracter beſtie nõ dicit᷑ aliqð ſignacu lum qð dyabolus aĩme impꝛeſſerit:ſed culpa ſᷣm eiꝰvo⸗ luntatẽ ꝑpetrata.ĩ qua ẽ ꝑ obſtinatõʒ diſpoſita ad per⸗ petuitatẽ.et ideo nõ eſt oĩno ſimile.⸗ Ad illð qð querit᷑ vnde hoc habeat:dicendũ ꝙ a ſui cõditione ſubiecto cõ⸗ coꝛdãte nõ repugnãte:nõ ꝓducente cõtrariũ.nec ſubtra bente ãminiculũ. Ad illud qð obijcit᷑ de dãnatis.dicẽ⸗ dum ꝙ in damnatis manet ad cõfeſſionẽ nõ ad quãtu⸗ lumcũq; decoꝛẽ. Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ ẽ ex ꝑte.dicendũ ꝙ imꝑfectio caracteris cõpatit᷑ ſecũ ꝑfectõem gloꝛie.nõ ſic aũt eſt de imꝑfectõne fidei.qꝛ fides ſᷣm ꝙ eſt virtꝰ:di⸗ cit enigma et abſentiam rei credite.et hoc repugnat ſta⸗ tmui gloꝛie.et ideo euacuat᷑ nõ ſm ꝙ lumen tm: ſed ſᷣm ꝙ; pabet annerũ enigma ⁊ abſentiã rei in ſe qð ẽ eſſentiale ſidei ſᷣm ꝙ virtus.alioꝗn ſi videret certitudialiter: non eſſʒ meritoꝛia.nõ aũt eſi ſimile de caracteꝛe qm̃ diĩc quã⸗ xix. dam cõſignatõem et lumẽ qdᷣdam.et iſtud nõ habʒ oppo ſitõem ad lumẽ ꝑfectũ.nec habet oppoſitõem ad tenebꝛã pene vel culpe ꝓpter lucis modicitatẽ:ideo nec ibi eua⸗ cuatur nec hic extinguitur. ¶Mlembꝛumſextum Onſequenter querit᷑ in quo baptiſmo im pꝛimatur caracter.cũ em ſit multiplex ba ptiſma.ſcʒ baptiſma ioh.et baptiſma rpᷣi qð fiebat in aqua et ſpũ:ſunt etiã alij ba⸗ bentes vimn baptiſmi xpᷣi ſiẽ baptiſmũ flamiĩs et baptiſ⸗ ma ſanguĩs.Querit᷑ vtrũ in om̃ibo impꝛimit᷑ caꝛacter?⁊ dicit᷑ ꝙ non:ſed ſolum in baptiſmo ypᷣi qð fit in aqua. Sed obijcit᷑ maioꝛis eſt efficacie baptiſma ſanguis ꝗ nõ inquinat᷑ ſecũdis ſoꝛdibo vt dicit dam̃:qᷓ baptiſmus aque:qꝛ iſte aliqñ ſecũdis ſoꝛdibo inquinat᷑.ergo pt qc⸗ quid poteſt baptiſmꝰ aque vel ampliue.ergo ſibi baptiſ mus aque impꝛimit caracterẽ: et baptiſmꝰ ſanguĩs ſi ilr Item baptiſmus aque dno facit. impꝛimit caracterẽ: et quãtum eſt de ſe efficit gram ⁊ ducit in patriaʒ.·et iſte ſecũdus effectus maioꝛ ẽ ꝙᷓ pꝛimꝰ.ergo cũ baptiſmꝰſan guĩs efficiat illum effectũ ſᷣm magis etiã q; baptiſmus aque vel flaminis:igit᷑ et pꝛimũ effectum qui minoꝛ eſt poteſt efficere ſimiliter.ꝑlocum a mĩoꝛi: ergo impꝛimit caracterem.¶¶ Pꝛeterea.querit᷑ a quo habet vim baptilſ⸗ ma flumĩs. aut em̃ hoc babet ex gr̃a dei:aut ex gratia vł virtute xpᷣi mediatoꝛis inqtum mediatoꝛ eſt ꝑ paſſionẽ. Fm illud Ro.vj.Quicunq; baptizati ſumꝰ ⁊c̃. Si dica⸗ tur ꝙ ex gratia vel vᷣtute dei.i.quã cõfert deus inꝙᷓtũ bʒ banc vim baptiſmꝰ aque vt impᷣmat caracterẽ. Obijcit ꝙ hec gr̃a eadẽ eſt ĩ baptiſmo flamĩs ⁊ in baptiſmo ſan⸗ guĩs:ergo in eadẽ rõne impꝛimeret᷑ illis caracter. ¶ Si vᷣo dicat᷑.ꝙ ex virtute xpᷣi inqᷓtum mediatoꝛ ꝑ paſſioneʒ Obijcit᷑ ſimiliter de baptiſmo ſanguĩs ꝗ ſeʒ virtutẽ ha⸗ bet ex paſſione xp̃i in eis qui martiriʒati ſũt ꝓ rpᷣo.ſᷣm ꝙ dicit᷑ martiriũ non facit pena ſed cauſa. ergo äᷣm hoc baptiſmus ſanguĩs impꝛimit caracterẽ.¶ Si ꝓpter hoc dicat᷑ ꝙ in baptiſmo aque duo ſunt ſcʒ aqua et ſpiritus Fm illud.iij. iohis.ſAiſi quis renatꝰ ⁊c̃.⁊ ꝙ impᷣmat ca⸗ racterẽ nõ eſt qꝛ ſit in ſpũ:ſed qꝛ in aqua inqtum hmõi. et iſtud nõ eſt reꝑire in baptiſmo flamis vel ſanguĩs:tũc reſtat obiectio de baptiſmo.ille em fiebat in aqua: ergo ꝑ hanc rõem impꝛimebat caracterẽ.¶¶ Item videt᷑ ꝑ glo. Hege ſuꝑ illð Act.xix. In iob.baptiſmate vbi dicit ſic. Siẽ ĩ patriarchis circũciſio ſignaculũ fuit fidei quã ba bebãt:ita hoc lauacrũ plus pemtẽs quaſi ſignaculũ ſue deuotõis accepit.Erat ergo in baptiſmo ioh.qðdam ſi⸗ gnaculũ.ergo quidaʒ caracter vt videt᷑.¶ Iem ibi dicit᷑ ꝙ ioh.baptiʒauit in nomie venturi.i.xpᷣi. Sʒ in pꝛimi⸗ iiua eccłia qui baptiz abãt᷑ in nomĩe xpi boptiʒati erãt et impꝛimebat᷑ caracter.Sed eadẽ fides erat eoꝝ ꝗqcre⸗ obant xp̃m venturũ.⁊ qui credũt xpᷣm veniſſe:eꝛgo vidr eandẽ vim habuiſſe baptiſmꝰ ꝗ fit in noĩe xpᷣi venturi:et in nomie xp̃i iã exiſtẽtis. vnꝰ impꝛimebat caracte rem:et alius.ECõtra.ibidẽ dicit᷑ ꝙᷓ apłus baptiz auit eos in noĩe dñi mhu. Hoc aũt nõ opoꝛteret ſi unpꝛeſſus fuiſſet caracter. Pꝛeterea. glo. ibidẽ quos iohes ĩ fide et in noĩe xpᷣi bapiʒauit:iterũ baptiʒãdos pᷣdicanit di⸗ cens.ego baptiʒo in aqua ille baptiʒabit vos ſpũſãcto. 4 Kel põlio. ꝙ; ſolũ in baptiſmo rp̃i qð fit ĩ aqua ⁊ ſpũ impꝛimit᷑ caracter. et rõ huiꝰ ſumit᷑ a qdã qð ſpaliteꝛ eſt in hoc baptiſmo et nõ in alijs. In hoc em̃ baptiſmo xpᷣi tria cõſiderant᷑ſcʒ moꝛs xp̃i dans ei virtutẽ.ſiue ipᷣa viꝛ tus baptiſmi q̃ẽ a moꝛte xp'ii.et ablutio exrterioꝛ in aqua et foꝛma verboꝝ diſtincta.qᷓ;nis aũt virtꝰque ẽ ex moꝛte xpᷣi ſit in baptiſmo flamĩs et ſanguĩs ſicut in baptiſmo aque:nõ tñ ibi ſũt alia duo. Dicimꝰ ꝙ foꝛma verboꝝ exp̃ſſiua trinitatis cõiũcta cũ elemẽto aque⁊ ablutõne. ſm q dicit aug.accedit verbũ ad elemẽtũ et fit ſacramẽ⸗ tum:ẽ rõ q̃re impᷣmat᷑ caracter baptiſmalis ĩ ipo bapti⸗ zato. Haptiſmalis aũt dico: qꝛ alia eſt ratõ impꝛimẽdi caracterẽ in olijs ſacramẽtis.ergo rõ buiꝰ impᷣſſioĩs eſt ab ipᷣa ſoꝛma verboꝝ diſtincta:Fm tñ ꝙ ↄiũgit᷑ ipi ablu⸗ tioni que fit in aqua.qð ſpaliter ẽ in baptiſmo xpᷣi quod fit in aqua et nõ in alijs:nec in baptiſmate ioh.qᷓuis ibi eẽt aqua.deo ĩ hoc ſolo impꝛimit᷑ caracter baptiſmał. MPer h̊ pʒ ſolutio ad obiecta.cõcedimꝰ ꝙ baptiſinꝰ ſan⸗ guĩs maioꝛis ẽ virtutis q; baptiſmꝰ aque qͥ ad aliꝗd ſcʒ quo ad hoc ꝙ nõ inqnat᷑ ſecũdis ſoꝛdibo:et qͥ ad h̊ ꝙ ĩme diate ĩtroducit gloꝛiã.Vñ illð ioh.iij.NQiſi ꝗs renatꝰfu⸗ erit ex aqua ⁊c̃.debʒz ſic intelligi.id eſt.i Aſi ꝗe renatus ſuerit ĩ baptiſmo qð fit ĩ aqua ⁊ ĩ ſpũ:vel eo q vᷣtutẽ eius babet quo ad hoc ꝙ ẽ introducẽ in regnũ:tñ qͥ ad aliud ſcʒ quo ad diſtinctõʒ caracteris nõ hʒ baptiſmꝰ ſangui⸗ nis tantã virtutẽ ⁊ hoc ẽ qꝛ non habet illud qð eſt rõ im⸗ pꝛeſſionis caracteris ſcʒ foꝛmã verboꝝ diſtinctã ↄiũcta elemẽto. Ao aliud qð querit᷑. Vtrũ ex vᷣtute dei inqtũ deus.vel ex vᷣtute xp̃ᷣ mediatoꝛis inquãtũ mediatoꝛ eſt: dicimꝰ ꝙ nec ex hoc nec ex illo ſumit᷑ pꝛĩicipalis ratõ im⸗ pᷣſſionis caracteris:ſ̊ ab eo qð dictũ eſt ſcʒ foꝛma diſtin cta piũcta elemẽto.Dicimꝰ tñ ꝙ pᷣexigit᷑ ibi ðᷣtus gr̃e xi et vlteriꝰ pᷣtus gre xpᷣi mediatoꝛis inquãtũ mediatoꝛ fuit ꝑ moꝛtẽ.iſjec adhuc iſtud ſufficit:qꝛ eſio ꝙ aligs moꝛiat et ĩ articulo moꝛtis credat ĩ xpᷣm mediatoꝛẽ:ſine baptiſ⸗ mo aque nõ habet caracterẽ.et ſi habeat ꝓximã diſpoſi tõem ad caracterẽ.ᷣ reqrit᷑ ꝙ adeſſet foꝛma verboꝝ con iũcta aque.ntelligẽdũ ẽ tñ ꝙ gr̃a xp̃ᷣi jm ꝙ mediatoꝛ ẽ nõ efficit caracterẽ etiã in ſic abluto:ᷣ̊ ip̃ius car acteris increati ſᷣm ꝙ hmõi ẽ impꝛimere caracterẽ cꝛeatũ.¶ Si militer ad illud de baptiſmo ioh̊.patʒ ſolutio. qꝛ ibi nõ ſolũ defuit foꝛma pdicta.ſᷣ etiã gr̃a xp̃ᷣi mediatoꝛis ĩ moꝛ te.Vñ nõ impꝛime bat᷑ ibi caracter.¶ Qð obijcit ꝙ ha⸗ buit ſignaculuũ ⁊c.dicimꝰ ꝙ nõ om̃e ſignaculũ vel diſtin⸗ ctiuũ eſi caꝛacteris baptiſmalis:ſ illud ſolum qð habet vim diſtinguẽdi reſpectu illiꝰ cauſe que ẽ virtꝰtrinitatis et q eſt moꝛs xp̃i.et h̊ nõ erat ĩ baptiſmo ioh. Pꝛeterea. et ſi ibi impꝛimebat᷑ aliqð diſtinctinũ: non tñ illud erat ꝑpetuũ.alioꝗn ſuꝑ hoc nõ adderet᷑ baptiſmꝰxp̃i.vñ non illud erat caracter. ¶ De hoc qð obijcit᷑ ꝙ ioh. baptiʒa⸗ bat in nomiĩe venturi.dicimꝰ ꝙ nõ eſt ſimile de hoc noĩe venturꝰ ⁊ de hoc noĩe xpc:qꝛ in hoc noĩe xpᷣc ſignificat᷑ trinitas licet indiſtincte.ꝑ hoc aũt nomẽ venturꝰ licz eſ⸗ ſet idẽ in ſuꝑpoſito:tñ nõ ſignificabat trinitatẽ ſbᷣ ꝓpꝛijs rõnibo nec diſticte nec indiſtincte. et ideo cũ dicebat᷑ in nomie vẽturi: nõ erat ibi foꝛma expᷣſſiua trinitatis. ꝛe terea.licet pᷣcedẽtes moꝛtẽ xpᷣi crederẽt paſſionẽ ſuturaʒ et ſic in eis hr̃et vim paſſio rpᷣi futura: tñ maioꝛẽ vim et maioꝛẽ effectũ habuit paſſio rp̃i iã focta infideles ſequẽ tes eum in ꝗbo ſcʒ habuit plenũ effectũ. et ſic pʒ ꝙ illis q̃s baptiʒauit ioh.ĩ noĩe vẽturi.nõ ſolũ defuit foꝛma veꝛ box pᷣdicta:vᷣ etiã vᷣtus gre mediatoꝛis inquãtũ media⸗ toꝛ ꝑ moꝛtẽ.dico defuit nõ penitꝰ:̊ quo ad plenitndinẽ effectꝰ. ¶ Ex his poſſet qri.vtꝝ ſcʒ impꝛimeret᷑ caracter in illis ꝗ baptiʒ abant᷑ baptiſmo yp̃i ante paſſionẽ. diciꝰ em̃ ꝙ ſic:qꝛ baptiʒ abant᷑ in nomie xpᷣi ante paſſionem ãĩ quo implicite intelligit᷑ trinitas.et ſic erat ibi foꝛma veꝛ boꝝ et etiã cauſa ex ꝑte mediatoꝛis.licet nõ ſm plenitu diem effectꝰ.que plenitudo poſiea adueit eis xpᷣo paſſo. vñ tales ſigno ꝑpetuo diſticti erãt a nõ credẽtibo i xp̃ʒ· lembꝛumſeptumnum qre tm̃ ſint tres:et dicũt aliqui ꝙ h ẽ ꝓpt tres potẽtias imaginis create.ita ꝙ vnus eſt ĩ memoꝛia: aliꝰ in ĩtelligẽtia: aliꝰ in vo lũtate. Et q ita ſit:videt᷑.qꝛ vna potentia ſemel caracte⸗ riʒata nõ indiget ampliꝰcaracteriʒari.ergo ĩ vna poten tia vnicꝰ eſt caracter.¶¶ Cõtra Hh ẽ.ꝙ caracter baptiſma lis diſtinctiuꝰ ẽ totius imagis create in aima ot ſi updi⸗ ctũ eſt.¶ Itẽ in tribo ſacramẽtis tim̃ impꝛimit᷑ caracter. et in vnoqͥqʒ caracter vnicꝰ:ex quo pʒ tm̃ tres eẽ caracte res. Querit᷑ ergo cũ omis paſſio que ineſt aligbo inſit p aliquã naturaʒ cõem:qᷓ ſit illa natura cõis reꝑta in his nſequẽter querit᷑ de nũero caracterum. tribo et nõ in alijs.et cõſtat ꝙ nõ materia:qꝛ nõ eſi cõis: nec foꝛma qꝛ nec illa eſt cõis.Et ſi dicat᷑ ꝙ cõueneniunt in ĩuocatõne trinitatis:ſiłr et in alijs ẽ inuocatio trini⸗ tatis. Lec efficiẽs:qꝛ ille eſt vnꝰ in om̃ibo ſacramentis. Neceſſe eſt igit᷑ ꝙ illa natuꝛa ſumat ex ꝑte finis.ᷣ ̊ non videt᷑:qꝛ in fine cõmuni vident᷑ omia ↄuenire. In finibo aut ꝓximis om̃ia differũt. Et ſi dicat᷑ ꝙ hoc ẽ:quia iſta tria ſacramẽta ſunt reſpicientia ſtatũ fidei deteꝛmiatũ.S cum fides ſit eadẽ ſᷣm diuerſos ſtatꝰ: videt᷑ ꝙ in omibo iſtis ſacramẽtis caracter vnꝰ ineimak. Sʒ oſtat ꝙ mk ti ſunt caracteres.querit᷑ ergo q̃ ſit ratio multitudis: et videt᷑ ꝙ ſuꝑfluat:cũ ſufficiẽter ꝑ vnũ poſſint diſtingui. ME aũt ſint multi videt᷑:qꝛ caracter interioꝛ ſiłitudineʒ habet cũ ſigno exterioꝛi.ſᷣ ſigna ſũt diſſimilia ⁊ diuerſa ergo ⁊ caracteres Reſpõſio.ꝙ caracter eſt ſignũ ꝑfe ctiuũ et ꝑpetuũ qð eſt in fidelibo:et etiã gerit imaginein redẽptoꝛis. Redẽptoꝛ aũt fuit deꝰ et hõ.vñ poteſt accipi differẽtia caracterũ:tum ex ꝑte dei ſiue ipᷣiꝰ imagis ĩcre ate: tũ ex ꝑte redẽptoꝛis ĩqᷓtũ hõ:tũ ex ꝑte ipoꝝ ſacram̃ toꝝ reſpicientiũ ſtatũ fidei determĩatũ.¶ Ex ꝑte quidẽ dei eſt tꝛia conſideꝛare.que ſunt.ſapientia ſumma.bo⸗ nitas ſumma et potentia ſumma.penes imaginem ſiue repñtatõem ſumme ſapiẽtie ẽ caracter baptiſmi:qui eſt ſapiẽtie ad credendũ.penes repñtatõem ſũme boĩtatis ſumit᷑ caracter ↄfirmatõis:qui ẽ ſcʒ caracter ſctificatio nis ad militandũ deo. penes aũt repñtatõʒ ſumme potẽ tie ſumit᷑ caracter oꝛdis qui ẽ caracter ptatis ad miſtrã⸗ dum. Ex ꝑte aũt redemptoꝛis ſᷣm ꝙ; hõ ſic ſumit᷑ diffe⸗ rentia.Caracteres iſti ſignacula ſunt xpianoꝝ. Xp̃iani ðᷣo in ſcriptura ſepe dicũt᷑ diſcipuli.vt.vj.act᷑.ñ qðᷣdã eſt ſignaculũ a xpᷣo patre inqᷓtũ hmõi ſuꝑ filios:et hic ẽ caracter fidei baptiſmalis. Aliud factũ eſi ſignaculũ in milite ſcʒ a xpᷣo rege inqᷓtũ hmõi:et hic ẽ caracter cõfir⸗ matõis.Aliud ẽ ſignaculũ factũ a xpᷣo ſacerdote. Ipᷣe eĩ eſt pontifex.ix.ad heb.et hic eſt caracter oꝛdinis. Quia ergo in trinitate ſũma nõ eſt cõſiderare niſi tria pᷣdicta: tria dico nõ ſᷣm rem ſed ſm rõeʒ intelligẽdi.ſᷣ omia eete ra ad illa tria reducunt᷑. Similiter rpᷣm redemptoꝛẽ nõ eſt conſiderare niſi ſub iſtis tibo p̃dictis rõnibo:ideo nõ eſt niſi triplex caracter ꝗ ſcʒ gerit imaginẽ redemptoꝛis inꝙᷓtũ hmõi. Ex ꝑte ſacramẽtoꝝ reſpiciẽtiũ ſtatuũ fidei ſic ſumit᷑ differẽtia vt tactum eſt.caracter eſt ſignum di⸗ ſtinctiuũ non vmus ſed multoꝝ et fidelium vt dicit da⸗ maſ.et ideo eſt vnitiuũ multoꝝ in vno ſtatu ſidei.ideoĩ his ſacramẽtis ſolũ impꝛimit᷑ que reſpiciunt ſtatũ fidei determinatum. Tres autẽ ſunt ſtatus fidei. ſcʒ genite: roboꝛate.et iam multiplicate.et ſᷣm boc attenditur tri⸗ plex diſtinctio in populo ſeʒ bonoꝝ a malis:ſoꝛtium ab infirmis:clericoꝝ a laycis.ſiue ſanctoꝝ ab alijs. et hec triplex diſtinctio pᷣceſſit ĩ figura in populo iſrubel.Pꝛi⸗ ma: cum omes ſunt diſlincti ab egiptijs ad veniendũ in terram ꝓmiſſionis.Secunda.cũ foꝛtes ab infirmis ad pugnãdum in bello.Tercia.cñ leuite ab illo populo ad miniſtrandũ in templo.quia ergo tria ſunt ſacramenta que reſpiciũt ſtatum fidei determinatũ.baptiſmꝰpꝛimũ: quia ibi fides gignit᷑ et homo ab egiptijs ſeꝑatur. Con⸗ firmatio ſecũdũ:qꝛ ibi fides roboꝛat᷑ ⁊ vt pugil inungit homo ad ptiandũ et ab infirmis diſcernit. Oꝛdo terciũ quia ibi virtus multimoda datur.et hõ vt ſanctꝰ ad mi niſteriũ templi a laycis ſeꝑatur.ideo iſta tria t̃ impꝛi⸗ mũt caracterẽ.Natura ergo cõis reꝑta in his et non in alijs eſt:qꝛ ſunt ſigna viſibilia interiꝰoꝑantia reſpicien tia ſtatũ fidei determinatũ.et diſtinctio populi a nõ po⸗ pulo pꝛecedit alias diſtinctõnes:ideo baptiſmalis cara cter pᷣcedit alios de neceſſitate.Ex hoc eꝛgo patʒ oꝛdo ca racterũ.patet et numerꝰ quia tres ſunt ſm tres ſtatus ⁊ tres diſtinctões et tria ſacramenta.patet etiã ratio im⸗ pꝛimendi. Sumit᷑ ergo ratio pꝛincipalis ex ꝑte finis.qꝛ cum finis mouet efficientẽ ⁊ efficiẽs ſᷣm exigentiã finis neceſſario dicit foꝛmã in materia:cõcurrit triplex ratio ⁊ pꝛia ẽ ſtatꝰ fidei dtmĩatio ex ꝑte finis.ex ꝑte efficiẽtis iſtitutõ:ꝗ ad talẽ finẽ oꝛdinãs dedit talẽ vᷣtutẽ vt impꝛi⸗ —ʒ ¶ Nueſtio xix. Genine — õ nn meret᷑ in his caracteꝛ. ex ꝑte vᷣo foꝛme ?ẽ ſancte trinitatis ↄiugiũ licet poſſit initiari nõ pᷣcedẽte baptiſino vt in iii⸗ nnng. inuocatio.Ex dictis patʒ rñſio ad queſt ita. quia nõ ẽ nu eis vel Laanio n tñſ implicit ratificat᷑. niſi fundetur bon merus caracterũ iuxta numeru potentiaꝝ imaginis cꝛe ſuꝑ bap mũ ßm diẽ ayls.j.coꝝ.vij. Si infidel diſce⸗ Nfnitn . ate:ᷣ iuxta ea que dicta ſunt. Nec ſuꝑfluunt caracteres: dit diſcedat 2c. Si at qrat᷑ ꝗd agẽdũ ſit ĩ hoe ealu. ſ. ſi Wamn ( cũ ſm rem et roes diuerſas diſtinguant. aliqs ñ baptiʒatꝰoꝛdinet᷑ ĩ epm. ipᷣe poſimodũ multos nini⸗ emb umo ct auũ ſacerdotes oꝛdinet. Ntrü illi ſint oꝛdinati vel nõ. Si em̃ ni X 2 DH iße non erat oꝛdinat?:qliter poterat alios oꝛdinare? Si rn 4 Einge querit᷑ de ↄꝑa tõne caracteꝛũ.Circa at᷑ ñ ſũt oꝛdinati H durũ vidr. Et doᷣm qꝙ tales nõ ſüt oꝛ⸗ nſtt quã pꝛimo querit. vtrũ idẽ ſit caracter ba⸗ dinati. qꝛ ille ep̃us ñ habuit pẽatẽ oꝛdinãdi.cũ nec ipᷣe oꝛ diin ptiſmi et ↄfirmatõis.quod videt᷑ ꝑ diffini dinateẽt· quia ſacramẽtũ oꝛdinis opoꝛtet fundari ſupeꝛ tiuche tõem datã a beato dyo. Caracter ẽ ſignuz baptiſmũ.ſicut dic cecre.iij.li.e p̃ſbitero nõ baptiʒato 2dirn cõmunionis fidei et oꝛdinatõis ſancte ⁊c. ⁊ ꝑ boe ꝙ dici S quis p̃ſbiter dephẽderit ſe nõ eẽ baptiʒatũ: baptizeĩ ſcnin tur ſignũ cõmunionis fidei tangit caract᷑ baptiſmi. Per ⁊ iterů oꝛdinet᷑.Et ĩ alia decretali determinat᷑. ebeat * ice boc ꝙ dicitur ſignũ oꝛdinatõis ſancte:tangitur caracteꝛ baptizari. poſtea ꝑ ſinglos oꝛdines ꝓmoueꝛi.4 Sʒ q̃ ld u oꝛdinis.nõ fit aũt mẽtio & carectere ofirmatõnis: ce⸗ rit ĩq̊ dinoſcit qñ impmit᷑ caracter ĩ qᷣlibʒ dictoꝝ trium ai bt . dit in idẽ cũ altero illoꝝ ſed nõ cũ caractere oꝛdinis. ga ſacramẽtoꝝ cũ plura ſint ſacramẽtalia i zlibet eoꝝ. qᷓre 4 Nein B multi recipiũt caracterẽ cõfirmatõis qui ꝗꝓpter hoc non ſcz magis impꝛimit᷑ ĩ baptiſmno qᷓ ĩ ablutõe ꝙᷓ in vnctoõne aaum dicunt᷑ habere caracterẽ oꝛdinis. erit idẽ eũ ſacramen⸗ criſmatis:⁊ q̃re in ofirmatõe impꝛimit᷑ in ipᷣa vnctõne. rai to baptiſmi.vel diminute datur diffinitio.. Pꝛetea. dif 41 Solutio.dicimꝰꝙ in baptiſinoẽ caracter ad credẽduʒ nna o⸗ ferunt ſigna ſicut ⁊ ſignata:bᷣ ſignata ꝑ caraocterẽ baptil redemptoꝛẽ ĩ q̊ intelligit᷑ ipᷣa trinitas ⁊ inearnatio: ideo en ſie mi caracterẽ cõfirmatõis differũt ſolum 'm accidẽs ↄgrue dat᷑ baptiſmalis qn aduenit verbuʒ trinitatis ad nliguie quia differũt m roboꝛatũ ⁊ nõ roboꝛatũ.d eĩ ꝙ gꝛatia elemẽtũ ⁊ abluit᷑ ie baptiʒatꝰ. Caracter at ↄfirmatõis bvitnti que infunditur in baptiſmo roboꝛatur in cõfirmatione. q;ꝛ ẽ ſanctiſicatõis vt dictũ e:ↄueniẽter impᷣmit᷑ ĩ ipᷣa vn⸗ hano ſimiliter ſigna que rñdent illi gratie differunt ſolõ ᷣm ctõe criſmatis qð ẽ ſignũ ſanctificatõis. Quia vo cara⸗ ne pot⸗ accidẽs.et idẽ erũt in eẽntia ECõtra.ſacramentum ba cter oꝛdinis ẽ caracteꝛ ptatis:iõ ĩ traditõe libri vel alicꝰ hniſriͤ⸗ ptiſmi et ſacramentũ cõfirmatois ſunt ſacramenta diffe talis ↄgrue impꝛimit᷑.vñ ſꝑ debz eẽ aliq̃ ↄgruẽtia oꝑis idiſe⸗ rentia ſᷣm eẽntiam:ſ̊ caracter ẽde eẽntia ſacramenti: er⸗ ſacramentalis in quo impꝛimitur caracter ad ipᷣm cara Raan Socaraetakes erũt differẽtes Fᷣm eentian. Ad daod — cterem..=-æ-&æ-ẽr- ſicgdi dðm. ꝙ differunt ꝑ eẽntiam caracter baptiſmi 2 ofirma b wetbei Voedniime obiectũ dm. ꝙ in hoc ꝙ dicit ſignuz m ꝛzum nonum . Goculin cõmunionis fidei:cõplectitur caracter baptiſmi cõfir⸗ Onſequẽter querit᷑ ð effectu caracteris qꝗs gerciſin mationis.et eſt ſicut genus ad vtrũqʒ caractereʒ. Unde ſit: vidr Ga. Eſlo eĩ ꝙ aligs fiete ſuſcipi te. girt nõ ſequituꝛ ex hoc ꝙ ſint idẽ:ſed potius differentes. ſ2 at baptiſmũ:tũc nõ recipit Kaz . Sʒ poſt⸗ is. Oue ſic aũt ẽ de caracteꝛe oꝛdinis.quia nõẽ ſignũ fidei ſed po modũ recedẽte fictõne aduenit gẽa nõ iteꝛa ioicien teſlatis. 4 Ao aliud ſoluimus ꝑ inteꝛemptõem quia non to EKvidet᷑ ꝙ ĩ eodẽ ſit aligd pñs qð ſit tãqᷓ di nidate ſolũ differt ſm accidẽs gratia baptiſmalis ⁊ gratia con ſponẽs eũ ad gr̃am. quia nõ aduenit gña niſi in diſpoſi⸗ prmino firmatõnis: ĩmo gratia baptiſmalis eſt gratia ad credẽ to et pᷣpato.i Nõ videt᷑ aũt aliqð diſponẽs ꝑtinẽs ad ſaẽ⸗ o dum:gratia vᷣo ↄfirm atõis eſt ad foꝛtiter oꝑandũ vel mi mentũ niſi caracter: caraeter ẽ effectiuus gre ſicut di⸗ hpeene litandũ in militia xpᷣi Fm ꝗ bmõi.⁊ hec ẽ alia gra ꝙᷓ pꝛi⸗ ſponens.Cõtra. caracter remanet dãnatis vbi nõ eſt niſei ma. nec ſtatim dat᷑ cum gratia iuſtificãte in baptiſmo ſi⸗ aliq babilitas ao giam. Eßf eſpõſio ꝙ caracter quãtuʒ undr eut gratia ad pſenerandum. Alia ẽ a gra iuſtificate nec de ſe:ſ babilitat ad gr̃am.bec aũt inhabilitatio qᷓ ẽ in ſcirde⸗ latim datur. cu illa.dicimus ergo ꝙ ſicut differunt gra⸗ dãnatis ex ꝑte dãnatoꝝ ẽ. gſe fecerũt inhabiles ꝑ oppoſt ihri tie ille: teres qui illaꝝ ſunt ſigna· tõem Ghicis Eeral⸗teperentl 16 erbie craeteneg atr . e . tuz ẽ de le ſphabilitat. Si ꝗ rit a ren ibi i i einde queruur . . .* cuno 51. eabat illũ eſfect ict ne, remanebit ĩ damna⸗ n. de ↄꝑatõne caracteris oꝛdinis ad caracterem baptiſmi. tis q̊ ad aliũ effectũ.ſ.ad teſtificãdũ ↄ illos ꝙ de⸗ fecerit diun vtrũ.ſ.caracter oꝛdinis poſſit dari ſine caractere baptiſ eis banc Gam ꝙ ipi receperũt ſacꝛamẽta:2 cũ hoc rece⸗ 4. otunt wi. videt᷑ ꝙ nõ.quia nõ põt caracter ↄfirmatõis dari ni piſſent gram niſi ꝑ eos ſtetiſſet et bec teſtificatio eis erit ſi daia caractere babeic mal.gne aaracte Kannle niſi in augmentũ pene et ↄfuſionis. . S cedente caractere baptiſmi. Cõtra.ſicut ſacramentũ . b SNA nmin ſz oꝛainis ſe habet d merameti baptiſmi:ita caracter em ꝛum decimuũ fmmon⸗ huiꝰ ad caracterẽ illiꝰ.ſᷣ ſacramentũ oꝛdinis nõ fundat᷑ Hnſequẽter queritur de ↄꝑatione caracte⸗ won⸗ ſuꝑ baptiſmũ qð patet.quia oꝛdo fuit in veteri lege po ris baptiſmalis qui eſt dei:ad caracterem rnet teſias ſacerdotalis 1 nõ baptiſmus:& nec caracter oꝛdi⸗ dy aboli.ð quo dr.xiij.apoca.vbi loquitur fhint. nis fundat᷑ ſuꝑ caraeteꝛẽ baptiſmi.¶ Si dicat᷑ ꝙ nõ ẽ oꝛ⸗ e caractere beſtie. Queritur ergo vtrum do in noua lege ſicut tũc fuit in veteri. Vñ licet oꝛdo ille ſint ſimul in endẽ aĩa. ſi ſimul.vtrũ ſᷣm eandẽ vim. VUi Aumt nõ fundat᷑ ſuꝑ hbaptiſmũ.tñ ille ꝗ mõ ẽ fundat᷑ ſuꝑ baptiſ det᷑ em̃ ꝙ nõ ſimul.nõ em̃ poteſt mẽbrum rpᷣi⁊ mẽbrum Morten. mũ. Obijcit᷑ Z. q; ↄiugiũ qð erat ĩ veteri lege remanet in dyaboli eẽ ſimul.ergo nec videtur ſimul poſſe habẽ cara om nouo.quare ſimiliter videt᷑ maneat ĩ noua lege oꝛdo cteres amboꝝ.¶ Contra.poſtqᷓ aliquis ẽ membrum yp̃i unpri qui erat in veteri K nſio. dicimus ꝙ oꝛdo ſ̃m ꝙ ẽ in pĩ fieri mẽbrũ dy aboli.⁊ tũc recipit caracterem eius. ca tnon in noua lege fundat᷑ ſuꝑ baptiſmũ.nec ẽ oꝛdo niſi pᷣeedente racter aũt xpᷣi ſemꝑ manet. ſimul ẽ in eo vterꝙ; caꝛacteꝛ cſpicien baptiſmo.¶ Adobiectuʒ dieimus ꝙ equiuoce tunc erat NQuod ↄcedimꝰ. ndentes ad obiectum.ꝙ nõ ẽ anopo⸗ oꝛdo ĩ veteꝛi ⁊ nüc ĩ nouo.qꝛ nũc oꝛdo ẽ oꝛdiata pr̃as de imilis ↄꝑatio inter mẽbrum et mẽbruz et inter caraete lis can ſcẽdens a rpᷣo ſacerdote:tũc aũt erat oꝛdo ſolũ ſignũ ſa⸗ rẽ et caracterẽ. quia inter mẽbrum xpᷣi et mẽbrũ dyabo⸗ ordoc cerdotalis ptatis ꝗqᷓ fuit ĩ rpᷣo.nec opoꝛtuit fundariſupeꝛ li ẽ opoſitõ ſimpliciter:ſicut⁊ inter amoꝛẽ dei ↄtẽptũ ſtamme baptiſmũ:illũ at᷑ ꝗq nũc ẽ oʒ:⁊ caracterẽ oꝛdis ſuꝑ cara⸗ ſni:et amoꝛẽ ſui ⁊ ↄtemptũ dei:qꝛ duo amoꝛes ſunt cauſe atioin⸗ etere baptiſmi. 4 Ad id qð obijcit de piugio.ddᷣm ꝙ nõ ẽ iloꝝ duoꝝ mẽbroꝝ. Sed inter caracterẽ xp̃i ⁊ caractec ſii ſile:qꝛ ↄiugiũ cũ ſit de lege nature ⁊ ita nõ tm̃ ẽ ĩ figura: dy aboli ñ ẽ ſimplr oppoſitio.qꝛ caracter xpi ꝑpetuus e: tüͦfn nõ euacuat a noua lege.oꝛdo aũt ꝗ erat ð ſacramẽtis ve caracter aũt dyaboli nõ ẽ ꝑpetuns ſed delebilis inqtum ſerm⸗ teris legis euacuat᷑.qꝛ ſacramenta veteris legis ceſſant hmõi.Ratio aũt perpetuitatis huius et non illius ſumi RM adueniẽte veritate qꝛ ſtatuta ſunt ĩ figura.dicimus tñ ꝙ tur ex ꝑte imꝑꝛimentium.quia ei deus inpmẽs eternꝰẽ et immutabilis cũ alijs ↄditõnibo alibi dictis: impꝛimit caracterẽ ꝑpetuũ ⁊ indelebilẽ.Sic em̃ imago di ab ini⸗ tio creatõis naturaliter impꝛeſſa ĩ aĩa non poteſt deleri: ita nec caracter dei qui poſimodũ ſacramẽtaliter.i.ꝑ ſa cramẽtũ impꝛimit᷑:⁊ ẽ diſtinctiuus imaginis.dyabolus aũt licʒ ꝑpetuꝰẽ tñ vertibilis ẽ ð natura ſua inqtum cre atura ẽ.⁊ iõ nõ ẽ potens impꝛimere caracterẽ indelebilẽ quãtũ ẽ de ſe:tñ ex accedẽti ꝑpetuat᷑ in damnatis ratiõe impenitẽtie.i¶ Quod querit᷑ vlterius vtrũ ſᷣm eãdeʒ vim inſunt illi duo caracteres.ita.ſ.ꝙ vnus ſuꝑponat᷑ alteri in eadẽ vi:dicimꝰꝙ nõ.quia caracter xp̃i ad diſtinguẽ duz fidelẽ ab infideli. vñ ex ꝑte cognitiue ẽ. Caracter vᷣo dyaboli ineſt rõe peccati:vñ in illa vi ẽ ĩ qua ꝓpꝛie ẽ pec⸗ catũ.i.in voluntate.et ex hoc eſt ꝙ mutari poteſt ſicut et voluntzs. „ ℳMembꝛum. xj. Onſequẽter querit᷑.Si xpᷣc habuit caracte rẽ. ſic:videt᷑ ꝑ hoc ꝙ baptiʒatꝰfuit ⁊ ſa⸗ cerdos:q̊ habuit caracterẽ baptiſmi ⁊ or⸗ Dinis. 4 Si diceret᷑ nõ habuit caracterẽ baptiſmi.quia baptiʒatus fuit baptiſmo Yoh.in quo ñ impꝛimebat᷑ caracter. Cõtra.cũ eet ſacerdos:habuit ca racterẽ oꝛdinis.Et ſi hoc:q̊ habuit caracterẽ baptiſmi: cũ ille ſit fundamentũ alioꝝ. Itẽ agno ſiue hoſtie car⸗ nali ipᷣe ↄiunxit agnum ſiue hoſtiã ſpiritualem:de ſe fa⸗ ciẽs hoſtiã.A ſimili videt᷑ ꝙ caꝛacteri carnali debuit cõ⸗ iungere caracterẽ ſpũalẽ:ſuſcipiẽdo illũ in ſe.q¶¶ Si dice⸗ retur ꝙ quia habuit caracterẽ eternũ ſiue increatũ:non debuit ſuſciꝑe tꝑalẽ ſiue creatũ.Cõtra.habuit ſcĩaʒ eter nã ſiue increatã:nihilominus ſuſcepit ſciẽtiã tꝑalẽ ſiue creatã. Vnde.ij.luce dr. IOhs ꝓficiebat ſapiẽtia ⁊c. A ſi mili videt᷑ ꝙ licet haberet caracterẽ eternum ſiue incre⸗ atũ:nihilominꝰſuſcepit caracterẽ carnalẽ.ſ.circũciſiõis Sʒ magis ↄgruebat habenti caracterẽ eternũ ſuſcipere caracterẽ ſpiritualẽ qᷓ carnalẽ.quod patz ꝑ hoc:ꝙ ipe fu it finis legis carnalis et auctoꝛ legis ſpiritualis. It fuit mẽbrum eccleſie:ergo diſtinctus a nõ mẽbris.⁊ ↄſtat q; modo potiſſimo:ã nõ ſola gratia ſed ſigno gratie.ſ.cara ctere. 1 Cõtra.caracter baptiſmalis ẽ ſolumodo rena⸗ ſcentiũ.xpᷣc nõ fuit renatus nec renaſcẽdus.quia nõ eꝛat filius ire.Vñ aug.in encheri. Alud vñ peccatũ quod in toto genere humano nõ diluitur niſi ꝑ hunc mediatoꝛẽ. qui ſolus ita potuit naſci vt ei opus nõ eſſup renaſci.i2õ em̃ renaſcebant᷑ qui baptiſmo Johannis baptizabantur a quo ipᷣe baptizatus fuit:ſed quodã pᷣcurſoꝛio illius mi niſterio qui dicebat ꝑate viam dño.huic vno in quo ſo⸗ lo renaſci poterant parabant᷑. Ecce habetur ꝙ xpᷣe non indiguit renaſci.⁊ ex his ambobus patʒ ꝙ xpᷣc nõ habu it caracterẽ.¶¶ Itẽ caracter ↄfoꝛmat et oↄfigurat baptiʒza⸗ tos xpo.ſed nullus cõfiguratur ſibi:nõ ẽ debet ſuſcipeꝛe ſignũ ↄfiguratiuum ſui ſibipi.ergo xp̃ᷣc omnino nõ debu it ſuſcipe hmõi ſignũ.¶ Item caracter ẽ ſignũ compꝑtici⸗ patõis ſacramenti fidei.vñ hoc ſignũ nõ ↄuenit niſi ꝑti⸗ cipantibo fidem.cũ ̊ xpᷣc nõ habuerit fidẽ nec hoc ſignũ babeꝛe debuit. ¶ Rñlio. ꝙ quidam dicunt ꝗy xp̃c aſſum⸗ pſit caracterẽ oꝛdinis et illũ habuit.nõ aũt habuit cara cterẽ baptiſmalẽ. nec caracterẽ ↄfirmatõis. nec in hoc ĩ aliquo derogabat᷑ ſue maieſtati.Caracter em̃ oꝛdinis ſi⸗ gnũ ẽ excellẽtie.baptiſmalis vo neceſſitatis. In xpo fuit maxĩa ercellẽtia: neceſſitas nulla.Caracterẽ at ꝓfirma⸗ tõis quiẽ ſignũ roboꝛis collati ſiue mĩſtrati viꝛtute ſacꝛa menti nõ habuit.cũ in hoc derogatũ eẽt ſue virtuti.Ali⸗ ter videtur dicẽdum.ꝙ nullum habuit caracterẽ. nec in⸗ diguit aliquo nec habere debuit:vt patet ex rõnibus di⸗ ctis.et illis poſſunt addi alie.ſ.ꝙ caracter diſi ponit ad gratiã:ille nulla indiguit diſpoſitõe ad gr̃am. cunz in pꝛi mo inſtanti ↄceptõis habuit plenitudinẽ gre ⁊ virtutum Pꝛeterea. caracter oꝑatuꝛ aſſimilatõem aĩe cuz deo:aĩe ant eius plena ſimilitudo fuit cum deo ab inſianti vmio⸗ nis. Vnde in eo reuera nõ fuit caracter creatus ſʒ caꝛa⸗ cter increatus.nõ ſolum ꝝ gratiam ſicut in alijs:ſed per vmonẽ per quem.ſ.caracterem increatum impꝛimit᷑ ca⸗ racter creatus in alijs. Vnde nõ indignit caractere crea to ſicut et alij.quia ipᷣm caracterẽ increatum habuit per eẽntiam ſibi vnitũ:alij ᷣo hominis habẽt caracterẽ crea tum ab increato deſcendẽtẽ. ¶ Ad hoc quod poſſea obij⸗ citur ↄtra hoc.ſ.ꝙ fuit baptiʒatus.Dicẽdum ꝙ fuit bap tiʒatus baptiſino Johannis in quo nõ impꝛimebatuꝛ ca racter. ¶ Ad hoc quod obijcitur ꝙ fuit ſacerdos ̊ babu⸗ it caracterẽ. Dicẽdum ꝙ nõ ſequitur.quia caracter oꝛdi nis ẽ ſignum poteſtatis accepte ab alio.ſic aũt xp̃e nõ ha buit poteſtatẽ ſacerdotij:ſed ſolo ſacerdotij vſu ſacerdos fuit.quia ⁊ in cena et in cruce ſeipᷣm obtulit. It ſaceꝛdos fuit inſtitutõe ſacramenti nõ ſuſceptõe.vnde nec habuit caracterẽ.quia caracter ↄfeꝛtur in ſuſceptõe ſacramenti nõ in inſtitutõe.¶¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ agno ſiue hoſtie carnali ↄiunxit ſpiritualẽ ⁊c. Dicẽdum. ꝙ ſimilit caracteri carnali.ſ.circũciſionis ↄiunxit caracterẽ ſpiri tualẽ.ſ.in baptiſmo.nõ in ſe:ſed in aliquib⸗ mẽbris.ſcʒ ĩ iudeis ↄuerſis ad fidem.nec in ſe debuit facere hoc.vt eĩ patet ex rõnibus ſupꝛa tactis:hoc fieri nõ poſſet ſine pᷣiu dicio et derogatõne ſue excellẽtie.⸗. Ad illud quod obij⸗ citur.ꝙ licet haberet ſcientiã increatã:nibilominus ha⸗ buit creatã:ſimiliter videtur ꝙ licet haberet caracterem increatum ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ nõ ẽ ſimile.caracter em̃ incre atus rõe qua eſt in ꝑfectõne vltima et ſumma:nõ cõpati tur ſecum defectum illũ reꝑationis cuius caracter ſacra mẽtalis ẽ ſignũ.Vnde ſicut xpᷣe licʒ haberet plenitudinẽ ſummã gratiarũ:nõ tñ habuit gratiã ſacramẽtalem inqᷓ tũ hmõi.hec eĩ gratia ẽ reꝑatiua deſectus culpe vel ſea eq̃⸗ le culpabił:que nullo mõ fuit in xpᷣo.ſic nõ habuit ſignũ ſacramentale.i.caracterẽ.quod quidẽ ſignum licx digni tatẽ impoꝛtat:tñ ẽ iudiciũ indignitatis pᷣhabite que nul la rõe xpᷣo cõpeteret.Sciẽtia aũt creata licet dicat defe⸗ ctum in comꝑatõe ad ſciẽtiam increatã:nõ tñ dicit defe⸗ ctum ſimpliciter. Pꝛeterea. licʒ ſciẽtia creata ſit reꝑati⸗ ua defectus aliquo mõ:nõ eſt tñ reꝑatiua defectus qui ẽ culpabilis vel ſequela culpe:ſed illius qui ẽ annerus na ture ↄdite.de neceſſitate dico et maxime illa quã ſuſcepit xpᷣc.¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ magis ↄgruebat illi ꝗ⸗ haberet caracterẽ ſpũalem ꝙᷓ; carnalẽ. Dicẽdum ꝙ nõ eſt verũ.ↄueniebat em̃ xpᷣm accipere caracterẽ carnalẽ ꝓpteꝛ multas cauſas ſupꝛa tactas.vt.ſ.legem adimpleꝛet:⁊ cõ ſimilis eẽt patriba ⁊ ceta bmõi. Qõ aũt ↄueniebat illuʒ accipere ſpiritualem rõnibus nũc dictis. Ad vltimum dðm. ꝙ caracter ẽ diſtinctiuus illoꝝ mẽbroꝛuʒ qui ſunt tm̃ de numero mẽbroꝛum et nõ ſunt caput.xpᷣc aũt eſt ð numero et caput.i.illud ad quod ſit ↄfoꝛmitas ⁊ ↄfiguꝛa tio in membris.cuius ↄfiguratõnis caracter eſi ſignum hec autem cõfiguratio xpᷣo non conueniebat vt ſupꝛa ta⸗ Oueſtio. xx. de effectuba kulnichtum ad amotõem vel diminutõem mali. Vcctu eſt de effectu aptiſmi. qui eſt cõmunis bonis et ma⸗ is. Conſequenter dicendum eſt ð effecti — bus qui reſpiciunt bonos.Et pꝛimo iᷓ⸗ . tum ad amotõnem vel diminutionẽ ma ein . reſpectu pene. lat actualem culpam.aut moꝛtalem. Se⸗ li. Secũdo qᷓtum ad collatõnem boni. Et pꝛimo dicen em bꝛum pꝛrimum uundo vtrum tollat omnem venialem. dum eſt de effectu qui eſt reſpectu culpe. Secũdo de effe⸗ Eſpectu culpe pꝛimo queritur.vtrum tol⸗ ¶ Articulus ptamus ſed in ngen hnire te reg ſe dbi⸗ wamen hi nkri penid uſen kſaceng c hab crannt dgnoſi 3 ͤk eriſo inh eboene tſine zin hinuo han meteren eñinae ͦcoani erſacra nindine Wenini bunſigi is dn ingnn dicotde dicit ir itnepons o quii emns n ſſeepit tilig noeſt liger etac bat Uo; Muümun zciſme aiteti 81,tpe lſon ſutunn nn gang deſſeen hinog⸗ tioninnt mwodien ode 1 anunt⸗ ln. ialen ¶ Nueſtio Irca pꝛimũ ſic videtin ꝙ tollat actualẽ culpã J moꝛtalem. ꝑ ſe em ẽ ad tollendũ oꝛiginale pec Eiũ ſicut diẽ aug · in encheri.ta puuli ꝗꝙᷓ adul ti in baptiſ⸗ mo moꝛiunt᷑ oꝛiginali peccato. Et ſimilit yſi d. de ſummo bono. puuli oꝛiginali peccato carent p ba⸗ ptiſmũ:ſʒ oꝛiginale peccatũ tolli nõ põt niſi inſimul tol⸗ latur actuale ſi ibi fuerit:̊ baptiſma tollit actualeʒ cul⸗ pã.ſi inuenit cũ oꝛiginali.¶¶ Pꝛeterea baptiſmus ẽ vni⸗ uerſal ablutio. Sʒ vniuerſal ablutio tollit oẽm ſoꝛdẽ: S tollit ſoꝛdẽ actualis pet̃i moꝛtalis.¶ NRẽ aug. in enche. a ꝑuulo recenter nato vſq; ad xcrepitu ſenem ſicut null? pꝓhibendus ẽ a baptiſmo:ita nullus eſt qui non peccato moꝛiatuꝛ in baptiſmo.ſed ꝑuuli tm oꝛigiali: maioꝛes et bis omnibo moꝛiunt᷑ peccatis quecũq; male viuẽdo addi derũt ad illud quod naſcendo traxerunt.. Item aug. in codẽ.iõ etiã ip̃i moꝛi peccato dicuntur ꝙ; ꝓculdubio nõ vno ſed multis peccatis omnibuſq; moꝛiant᷑:quecũq; iã ꝓpꝛia ↄmiſerũt. vel cogitatõe vel locutõne. vel oꝑe.quia etiã p ſingularẽ numerũ pluralis numerꝰſ ignificari ſo⸗ lʒ.¶ Contra. Ro.x.ſuꝑ illud.Sine penitẽtia ⁊c · gRatia dei in baptiſmo nõ requiꝛit gemitũ vel planctũ exterioꝛẽ vel opus aliquod:niſi ſolam fidẽ⁊ coꝛdis cõtritõem.Cũ gcoꝛdis cõtritio ꝑ ſe ſit ad tollendum actualeʒ culpam: ratõne ↄtritõis tollitur. ¶ Ytez diuerſoꝛũ moꝛboꝝ diuer ſe ſunt medicine. ſicut dicit biero. Quod ſanat oculũ nõ ſanat calcaneũ.ergo cum culpe ſint diuerſe nõ tm̃ ſpecie Hpͦ genere:vtpote oꝛiginalis? actualis moꝛtalis:q̊¶ ad hoc ꝙ; curentur neceſſe eſt ꝙ diuerſe adhibeant᷑ ſpirituales medicine. Sed baptiſmus ẽ vnicum ſacramentum cu iʒẽ delere peccatum oꝛiginale:ẽᷣ nõ delet omnẽ culpã actua⸗ lem. S KReſponſio. ꝙ baptiſmus eſt ꝑ ſe ad tollendã oꝛi⸗ ginale culpam.actualis vo tollitur ex baptiſmo et ↄtri⸗ tõe:et ſic ñ diſſentiũt auctoꝛitates ſupꝛadicte cũ rõe.iã ĩ baptiſmo cũ ſuſcipit᷑ digne:nõ tm̃ moꝛitur reſpectu oꝛi⸗ ginalis peccati: ſed reſpectn actualiũ peccatoꝝ. adeſt at coꝛdis cõtritio cũ fide in adulto:ad hoc vt digne ſuſcipi⸗ at. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ diuerſoꝛum moꝛboꝝ di⸗ uerſe ſunt medicie.ddᷣm ꝙ vniuſcuiuſq; moꝛbi ẽ medici⸗ na determinata reſpõdens ꝑ quandam ꝓpꝛietatem.ſicut moꝛbi qui ẽ peccatum carnis:ieiuniũ.moꝛbi qui ẽ cupi⸗ ditas:elemoſina.moꝛbi qui eſi ſuperbia:oꝛatio. nihilo⸗ minus quia bona ſpiritualia maxime ſunt diffuſine na⸗ ture et cõmunicatiua ſue bonitatis.⁊ hoc ex gratia que eſt virtus omniũ operũ ſpiritualiũ que cõmunis 27om⸗ niũ moꝛboꝛuʒ reꝑatiua.vñ bene põt homo ſatiſfacere de peccato carnis per frequentiã oꝛõnis et largitõeʒ elemo ſinarũ.Cũ igitur dr̃ ꝙ diuerſoꝛũ moꝛboꝛum diuerſe ſũt medicine.Dicẽdum ꝙ verũ eſt et in ſpiritualibo et in cor poꝛalibo.nihilominus ratõe qua bong ſpiritualia ſunt nature diffuſiue et cõmunicatiua ſue bonitatis: idem pt eẽ medicina diuerſoꝛum.nõ tamen vt ꝓpꝛium antidotuʒ et reſpondens ꝑ appꝛopꝛiatõem.et hoc intendit hiero.cũ dicit.nõ ſanat oculum ⁊c:ſed vt cõmune.quã cõmunita tem ſoꝛtitur rõe pᷣdicta.et loquit᷑ hiero.nõ de ſanatione culpe que fit ꝑ gram:ſed de illa que eſt reatus ſiue pene rñdentis per oꝑa gratie.Si auteʒ velimus extendere il⸗ lund ad medicinas ſacramẽtales.põt dici ꝙ medicina po teſt referri ad moꝛbum dupliciter· aut vt ad illum quem pꝛincipaliter et appꝛopꝛiato mõ eſt oꝛdinata.⁊ ſᷣm hunc reſpectũ et relatõem diuerſoꝛum moꝛboꝛum diueꝛſe ſunt medicine.immo ſi medicina ſit tante virtutis:nõ tm̃ cu⸗ rat moꝛbũ ad quẽ ẽ pꝛincipaliteꝛ oꝛdinata.ſʒ aliũ ſibi cõ iunctũ.et hoc nõ ẽ qꝛ nõ oꝛdinat᷑ ad illud:p rõe efficacie virtutis illius ꝓpter quã nõ cõpatitur ſecũ aliqueʒ moꝛ bũ hmõi.talis at virtutis ẽ baptiſmalis medicia. Ipter quod tollit oꝛiginale ad quod pꝛĩcipaliter ẽ oꝛdinata et actuale ↄiuncium. Articulus ſecundus Onſequẽter querit᷑vtrũ tollat omnẽ culpam enialẽ.qð ſic videt᷑ exo.xiiij · Qec vnꝰ quideʒ .xx. ſupfuit ex eis.glo.quia omnia peccata in baptiſino ſunt dimiſſa:et potentia dyaboli ẽ ſubmerſa. Si omnia:igit moꝛtalia et venialia.¶ IJtem baptiʒatus ſi ſtatim pꝰba⸗ ptiſmũ moꝛeretur euolaret: ſicut dicunt ſancti ⁊ beda.ꝙ aperit celum: ſed nullus ſtatim euolat in quo ẽ aliꝗᷓ cul⸗ pa.quia ꝑfectio gloꝛie nõ cõpatitur culpã: ̊ baptiſmus delet omnẽ culpã.¶¶ IJðg quãtalacũqʒ gra delʒ omne moꝛ tale et etiã veniale de quo ẽ ↄtritio.ſi ſacramẽtũ baptiſ mi aliquid addit:videt᷑ ꝙ deleat omnẽ culpã.¶¶ Itẽ ſacra mẽtuʒz baptiſmi ẽ remediũ ꝑſectũ.cũ ſit fundamẽtũ legis ꝑfectõis. cũ oꝛiginale peccatũ pꝛiuaueꝛit hoĩem innocẽ tia directe et pꝛincipaliter: nõ delet ꝑfecte oꝛiginale niſi reſtituẽdo innocẽtiã.Sed nõẽ innocẽs ſimpliciter niſi ꝗ caret omni culpa:q̊ 4 EtaGatia npler ſecũ pa titur peccatum veniale. Similiter caritas que eſt maxi ma et foꝛma virtutuʒ: ⁊ qua maxime peccata tollunt᷑.vt dicit᷑.j.pe.iiij· multitudinẽ peccatoꝝ caritas operit.Vñ caritas niſi fuerit ſumme extenſa et gr̃a niſi fuerit in gꝛa du progatiue maxime:nõ tollit venialia. Sʒ nec gratia talis nec caritas cõfertur in baptiſmo: igitur vt videtur nõ tollitur veniale in baptiſmo. Itez ponat᷑ ꝙ aliquis adultus accedat ad baptiſmũ nõ cõtritus ſuꝑ veniali ali quo.ĩmo aſfſectat illð quo peccat venialit᷑.vt nimis ama re vxoꝛẽ.ᷓ ſi ad actuale remittẽdũ requiritur ↄtritio:re⸗ linquitur ꝙ nõ remittit᷑ illud veniale.¶ Item gꝛa baptil malis ẽ gratia incipientiũ.Sed ſtatus incipientiuʒ ma⸗ gis ẽ cõpaſſibilis culpe ꝙᷓ ꝓficientiũ et ꝑfectoꝝ:⁊ gra in⸗ cipiens magis cõpatitur culpã ꝙᷓ ꝓficiẽs vel ꝑfecta. Sʒ gratia in ꝓſicientibo et etiã in ꝑfectis cõpatitur aliquaʒ culpam.ſ.venialẽ: multofoꝛtius gra baptiſmali 8.4 R ſi baptiſmus delet omnẽ culpã: cũ ſacramẽta nõ ſint no⸗ bis neceſſaꝛia niſi ad culpã delendã:quia ſi nõ eẽt pcm nõ eẽt ſacramentũ.ᷓ cetera ſuꝑfluunt. Et ideo queritur vtrũ talis effectus debuerit dari alicui ſacramẽto: et re magis ſacramẽto baptiſmi ꝙ alicui alioꝝ.¶ Mñnſio. di⸗ cẽdum ꝙj ſicut auctoꝛitates dicunt ⁊ magiſtri comuniteꝛ aſſerunt. in ſacramẽto baptiſmi ſi plene ꝑcipitur eiꝰ effi⸗ cacia ⁊ remediũ:omnis culpa delet᷑ ⁊ reſtituit᷑ homo in pꝛiſtinã innocentiã qtum ad aĩaʒ. Si queratur rõ huiꝰ ddᷣm.ꝙ huius rõ cauſalis fuit diuina liberalitas.que tã tã huic ſacramẽto ↄtulit efficaciã. Si aũt querat᷑ ratõ h põt multiplex aſſignari⸗ Pꝛima põt eẽ eius cõtra qð ẽ baptiſmus.baptiſmꝰem̃ ꝓpꝛie ẽ cõtra oꝛiginale qd inter omma peccata peyoꝛes in aĩa relinquit ſequelas:⁊ cuiꝰ coꝛruptio vniuerſalis ẽ et magna.⁊ iõ congruum fuit vt deus magne efficacie inſtitueret remedium in cõtrariuʒ vt ſicut in coꝛruptõne illius moꝛbi manifeſtaꝛet᷑ rigoꝛ di uine iuſticie ſic et in remedio manifeſtaret᷑ dulcedo diui⸗ ne miſericoꝛdie vt nõſolum moꝛbum ſed omnia que Ae. quuutur annexa:buius remedij virtute deleantur. Et H eſt quod dicitur Ro.vj. õ ſic delictum ita et donum 76 Secunda congruitas eſt ratõe eius ad quod eſt. quia ſcʒ eſt ad regenerandum. VUnde in hoc ſacramento traſ⸗ fertur homo a poteſtate tenebrarũ in adoptiõem filioꝛũ cei.et maxime aꝑitur largitas diuine manus in pꝛimo reditu ⁊ aduẽtu.⁊ hoc eſi quod dicitur ad titum.ij. Per lauacrum em̃ regeneratõnis ⁊ renouationis ſpirituſſan cti quem effudit in nos babunde.⸗ Tercia cõgruiias ẽ ratione oꝛdinis.quia iſtud eſt pꝛimum iuter omnia ſac⸗ menta et fundameutum ad alia.ideo vt perfectum ſtatu atur fundamentum: placuit diuine miſericoꝛdie buic ſa⸗ cramento perſectam dare efficaciam ad delendum om⸗ nem culpam. vt poſteꝛioꝛum oblitus his qui baptiʒatus eſt et quaſi nouus effectus:omnino ad anterioꝛa exten⸗ dat ſe. ¶ Pꝛeterea. potiſſima ratio eſi ſu perogatio xp̃i in bumana redemptione.xpᷣc em̃ ſatiſfaciendo pꝛo homine damnato multum ſupeꝛerogauit in ſatiſfaciendo. quaſi eiĩ incõꝑabiliter maius fuit pꝛecium redemptõnis ꝙᷓ de⸗ lictum ip̃ᷣm. Vnde aug.in quodam ſermone. Si equa lã ce librentur. culpa hominis peccantis et pꝛecium redem ptõis.ũ tãtũ diſtat infima ꝑs inferni a ſumo celi cardie. Intelligẽdũ igit᷑ꝙ gratia baptiſmalis.ᷣlicet nõ intum gra habeat progatiuã qtũ ad delendũ peccata venialia babz tñ in tũ ẽ gra baptiſmalis ⁊ B̊ ratõnibo pᷣtactis. maxime er viꝛtute paſſionis xpᷣi. Ratõe em̃ qua xpᷣe tatũ ſuꝑerogauit in ſatiſſaciẽdo ꝓ pcto oꝛiginali:habet virt⸗ baptiſmi ſiue gratia baptiſmalis pᷣrogatiua tollẽdi pec⸗ catũ aliqd vt veniale.quod nõ habʒ gꝛa ſimplicit.4 A aliud dm.ꝙ ſi adultus accederet ĩ actuali volũtate ali⸗ cuius peccati venialis ſicte accedeꝛet.l. quo ad hoc. EE requirit᷑ ↄtritio de oĩbo peccatis ſaltẽ in geneꝛali:ad hoe ꝙ accedenti ad baptiſmũ fiat generalis remiſſio.iõ em̃ capit intellectus hbumanus ꝙ deus remittit aliquod pec catum:dũmodo ſit in actuali voluntate peccãdi illi pec: cato. Ad aliud qð obijcitur.ꝙ gratia baptiſmalis eſt incipientiũ. Dicẽdũ ꝙ gra baptiſmalis babet duplicem ↄꝑatõem.ſ.ad hbonũ ad quod habilitat:et ad maluz ſiue peccatũ a quo curat.Fᷣm pꝛimã com ꝑatõnem copetit ſta⸗ tui incipientiũ h̊ qtum ad aliã com ꝑatõem cũ ſit ꝑfectũ medicamẽtũ habet vim gratie ꝑfecte.et hoc ex diuina oꝛ dinatõe que in illo ſacramento.vult omnia delere et in⸗ nocentiã ꝑfecte reſtituere. Ex bis patet ſolutio ad om̃ia alia. b ſ. d embꝛum ſecundum Ecundo querit᷑ de effectu qui ẽ reſpectu pe ne. Et pꝛimo vtꝝ tollat oẽm penã actualis peccati.Deinceps vtrũ tollat oẽm penam A. oꝛiginalis peccati.Conſequẽteꝛ vtꝝ tollat carentiã diuine viſionis. rticulus pꝛunus D pꝛimũ quo querit᷑ vtrũ virtute baptiſini re mittitur pena actualis ſimpliciteꝛ:videtuꝛ ꝗ; nõ. Aug. aut homo punit: aut de punit. 20 aũt punitur in baptiſmo:ergo poſt puniet᷑.¶ I deutro. xxv. Pꝛo mẽſura peccati erit ⁊ plagarũ modus.de oꝛdi⸗ natõe ꝗ̊ diuine iuſticie ẽ ꝙ culpa puniatur.⁊ culpa ma⸗ ioꝛ grauins. Sed nulla virtus vł gratia deoꝛdinat diui nã oꝛdinatõem. Si aũt vniuerſaliter in baptiſmo remit teretur peccatũ qᷓtum ad penã virtute haptiſmi: oꝛdi⸗ naretur diuina oꝛdmatõ. igitur c ontra. Ambro. ſuꝑ illud Ro.xj. Sine penitẽtia dona et vocatio di dicit vel aliquod opus:ſed omnia gratis cõdonat. Quod cõcedimus.Seo intelligitur quod dicit Ambrd.de exte rioꝛioꝛi plenctu vel gemitu vt dicit mę in ſenteñ.iiij.li. di.iiij. Et glo.xj.ad Ro.ſuꝑ illud.Sine penitentia dicit BGra dei ĩ baptiſmo nõ requirit gemitũ vel planctum vel opus aliqð niſi ſolã fidẽ ⁊ coꝛdis ↄtꝛitõem.⸗l Ad h̊ quod obijcitur. ꝙ aut hõ punit aut deus ⁊c. Oicendũ ꝙ homo punit᷑ cũ adultꝰbaptizat᷑ dolẽdo de peccatis ⁊ ſubijciedo ſe infime creature. aũt verbũ aug.cũ dr aut hõ punit intelligat᷑ ð punitõe ꝑ doloꝛẽ interioꝛẽ:patet.qꝛ alit᷑ nul lus ſola ↄtritõe mereꝛet᷑ remiſſionẽ peccati q;tum ad cul pã et penã.ꝛetea.verbuʒ illud Aug.intelligit᷑ de pcto actuali.quod puniri hahet ꝑ pnĩaʒ nõ ꝑ baptiſmũ. ꝛe terea xpᷣc punitꝰfuit ĩ cruce ꝓ pcttis oĩm. ⁊ rquirit᷑ aliqo qð ẽ ex ꝑte nr̃a.nõ qꝛ nõ eẽt ſuſfitiẽs paſſio xpᷣi:ſᷣ qꝛ ſatiſ⸗ facere debemꝰdeo quẽ offẽdimꝰĩ penitẽtia.Secꝰat ẽ ĩ ba ptiſmo. Ad aliud dðm.ꝙ auctoꝛis legis ſine oĩ pᷣiudi cio iuris ẽ diſpenſare ð legẽ. VUñ ⁊ auctoꝛis iuſticie cuiꝰ ẽpꝛima auctoꝛitas oĩs iuſticie:ẽ miſericoꝛditer diſpẽſaẽ g rigoꝛẽ iuris ⁊ equitatẽ.nec ꝓpter q̊ in aliqͥ pᷣiudicat᷑ iu⸗ ſticie.ĩmo eoipᷣo ꝙ ſic facit iuſticia ẽ. Eñ licʒ pcta in ba⸗ ptiſino dimittant᷑ ſine ꝑunitõe quã requirit rigoꝛ vłeꝗ/ tas iuſticie.cũ hoc fiat diſpenſatõe diuine miſericoꝛdie. in nulla voꝛdinat᷑ dinina oꝛdinatio ſiue iuſticia: immo adimplet᷑.q; iuſtũ ẽ diuia auctoꝛiate vel pumire vel ꝑcẽᷣ ſm voluntateʒ ſuam. Vñ aug.dñe ſi punis iuſtus es.ꝗa hoc peccata noſtra meruerũt, Si ꝑparcis iuſtus es:ꝗa h̊ cet tuã bonitatem. HGratia dei in baptiſmo nõ requirit gemitũ vel Aas ¶ Circa pꝛimum que⸗ rticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑.vtꝛũ tollat penã culpe oꝛi ginalis.Et pꝛimo querit᷑ de pena in generali Secũdo in ſpãli de pena que ẽ cõcupiſcentia. Tercio de pena queẽ fomes. rit᷑ quare magis gratia baptiſmali remittit᷑ pena culp actualis qᷓ; oꝛiginalis:cũ videat᷑ cõtrariũ.eo ꝙ foꝛtioꝛẽ obligatio qua quis obligat᷑ ꝓpꝛio ꝑcto iᷓ; pcto alterius. Pꝛetea. baptiſmꝰẽ ꝓpꝛie remediũ oꝛiginalis.¶ Itẽ cuʒ cauſa pene oꝛiginalis ⁊ actualis.ſ.culpa indifferent tol lat᷑ in baptiſmo:videt᷑ ꝙ ſitr ⁊ pena indifferent remitta tur.et ita ſi actualis penitꝰ:⁊ oꝛiginalis penitus.velſi ñ hec:nec illa.q¶ Itẽ pena damni q̃ ẽ carẽtia viſiõis dei de⸗ bet᷑ vtriq; cłpe.EIñ yſa.xxv. Lollat᷑ impius ⁊c̃.et h in⸗ differẽter tollit in Bareiino adultoꝝ ⁊ ꝑuuloꝝ vt infra patebit. Pena at᷑ ſen ſibilis ſiłr vtriq; debet.quare nõ ſi militer remittit᷑ pena ſenſibilis vtriuſq; indifferenter: 4¶ Itẽ vtriuſq; pena eternaliter debita remittit᷑: quaꝛe nõ ſimiliter debita tꝑaliter.¶¶ Itẽ vterq; tã adultꝰqᷓ; ꝑuulus ſi decederet ſtatim ꝓꝰ baptiſmũ pᷣceptũ euolaret. igit᷑ cũ debitũ impedit volatũ iſtũ:videt᷑ ꝓꝙ neutꝛi pᷣcepto baptiſ⸗ ma ſit debitoꝛ pene.¶ Itẽ medici prudẽtis ẽ nõ ſolũ iollẽ moꝛbũ.ſᷣ et radicẽ iuxrta facultatẽ ſuã.Si aũt moꝛbũ tol leret.⁊ nõ radicẽ ſi poſſʒ:imputaret᷑ ſibi ĩ maliciã.igituꝛ videt᷑ ꝙ ſummꝰmediedebeat tolleꝛe moꝛbum oꝛiginalis cum radice.i.coꝛruptõne que eſt ex parte nature.⁊ ita nõ relinquat᷑ poſt baptiſmuʒ in baptiʒato aliqua coꝛru⸗ ptio que fit tranſfuſionis ip̃ᷣius culpe.¶ Item miſericoꝛ dia ſuꝑexaltat iudiciũ.in oꝑibus igitur miſericoꝛdie de⸗ bet miſericoꝛdia maioꝛ eſſe qᷓ; in oꝑibus iuſticie erat iu⸗ ſticia.ſ̊ oꝑe diuine iuſticie infticta fnit homĩ ꝓ peccato pena:igitur videtur ꝙ opere diuine miſericoꝛdie quo fit remiſſio pene pro peccato.omnino tollat᷑ pena inflicta opere diuine iuſticie.¶ Item miſericordia ſuꝑeraltat iu⸗ diciũ.ſ̊ diuino iudicio quatuoꝛ inflicta ſunt bomĩ ꝓpter peccatũ primoꝝ parentũ.ſ.infirmitas:ignoꝛãtia: mali⸗ cia:⁊ ex his oĩbo ↄflata cõcupiſcẽtia.igit᷑⁊ hec diſpenſa tõne miſericordie que exercet᷑ in baptiſmo qui eſt remedi um ptra culpã illã:deberent tolli ſiue deleri.i¶ Itẽ aug. in ſermone de chateciſmo.baptiʒatus es mundatus es: reſtitutũ eſt coꝛpus tuuz ad ſtatum primi hominis. Sʒ in ſtatu primi hoĩs ante culpaʒ nullis ſubiectuʒ fuit pe⸗ nalitatibo humana natura. Et Dam̃.loquẽs de fide ba⸗ ptiſm ali dicit. Nides nouit facere filios ⁊ ad priſtinã re⸗ ducit beatitudineʒ. ꝗ¶ Item in baptiſmo renouat᷑ homo qᷓ̃tum ad naturã ⁊ ꝑſonam. Sed nature innouate? ꝑſo ne nõ debet᷑ niſi bonũ:igitur poſt innonatõem hac nõ de bet aliquid relinꝗ in natnra vel in ꝑſona qð ſit illi cauſa mali. ſ. vel pene vel culpe. ¶ Item moꝛtalitas ĩmoꝛtali⸗ as ſunt oppoſita.pcĩm et gratia ſunt oppoſita.igit᷑ ſi pec catũ eſt cauſa mortalitatis:⁊ gr̃a erit cauſa immoꝛtalita tis. igit᷑ ꝑx gr̃am baptiſmalem tolletur pena moꝛtalitatis Itẽ: v.adð Ro. Sicẽ ꝑ vniꝰ velictũ oẽs hoĩes ĩ oↄdemna⸗ tõeʒ: ſic ꝑ vnius iuſticiã oẽs hoĩes ĩ iuſtificatõʒ vite. igit ſiẽ ↄdemnatõ ꝑ pᷣmũ hoĩem fuit ꝙtũ ad penã ⁊ culpã:ſilr 1 iuſtificatõ erit ꝑ xpᷣm ⁊ a culpa et a pena. ¶¶ Itẽ ibideʒ Siẽ ꝑ inobedientiã vniꝰ hoĩs pctoꝛis ↄſtituti ſunt młti. ita ꝑ vnius obediẽtiã iuſti ↄſtituũt᷑ multi.Qui aũt ↄſtitu ti ſunt peccatoꝛes inobediẽtia primi hoĩs.nõ ſolũ macu lati ſunt culpa ſ̊ infecti coꝛruptõe:qᷓ cũ ſufficiẽtioꝛ ſit obe diẽtia xpᷣi ad iuſtificãdũ q; inobediẽtia pᷣmi hoĩs ad ma⸗/ culãdũ ? coꝛrũpẽdũ:videt᷑ ꝙ obediẽtia xpᷣi ſint purgatia macula culpe? ſanati a coꝛruptõe.q¶ Otẽ abũdãtioꝛ gr̃a data fuit ꝑ xpᷣm qᷓ; moꝛs illataꝑ primũ homiem. Ro.v. Si in vniꝰ delicto mors reãuit ꝑ vnũ:mltomagis abun⸗ dantia gre ⁊ oꝛdinatõnis ? iuſticie accipiẽtes ĩ vita re⸗ gnabũt ꝑ vnũ ihm xpᷣm:igit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ baptiſmꝰ ẽ ſacrᷣm regeneratõis.vt diẽ dyomi.bec regeneratõ eſt a paſſione xpᷣi. Sed paſſio xpᷣi maioris efficacie eſt in regenerando Achpe ſain⸗ lerin,. Nia renti Femmittn Nvelſiß 3 Nid etbin infra arenſ erenter⸗ guens Ppuule gitci bopti⸗ lole tütol igimn Cinelis iag nacom milerica cordiede ſeerario b petcat⸗ ieguoſt inſien altoti⸗ i ppter Nmali⸗ ſpenſa femeci Neaug. wmses: mnis. z fune dſicebe⸗ prihnin ouathon R 1 Reeres ſthian tincn igetſie mmttl Nmliens anna⸗ i ibice untnin⸗ roNin ſolümo⸗ tiorſito disand porgen agi⸗⸗ 6 1ind dien – cmmt — ⏑K⁰⁵nn½⸗n»w— ¶ Queſtio et reuificãdo qᷓ pcẽm pꝛimi hoĩs parẽtis ĩ ꝑimendo. igi⸗ tur vt videt᷑ quecũq; ſunt illata pſone et nature bumane peccato pꝛimi ꝑentis:ſunt ablata regeneratõe baptiſmi qno habundat virtus paſſionis xpᷣi.¶ Item deleta cau⸗ ſa deletur effectus. ſed culpa eſt cauſa pene omnis:que/ ũq; em̃ patimur peccata noſtra meruerũt vt vult greg. Rñſio.ꝙ ſacramẽto baptiſmi contulit deus pꝛimos ⁊ peipuos effectus paſſionis ſue.paſſio aũt ſaluatoꝛis ha buit duos effectus primos et pꝛincipales.ſcʒ mundatõ/ nem a culpa:⁊ ſolutõnem pꝛecij qui fiebat in fluxu ſan⸗ guinis et aque de latere rpᷣi. Yob.xix. In fluxu em̃ aque ſiebat purgatio a culpa. In eſfluru ſanguinis ſolutio pᷣ⸗ cij ſiue ſatiſfactio damni: quod receperat deus pater ex amiſſiõe hominis. Iſtos duos effectus ↄtulit baptiſmo⸗ cnius virtus eſt ex fluxu aque et ſanguinis de latere xp̃i Vnge ſicut xpᷣe lauit bumanũ genus aqua lateris:et ba ptiſmus habet virtutem lauandi a culpa. ſicut ſatiſſecit pꝛo bomine effuſione ſanguinis:ſic habʒ baptiſmus vir tutem tollendi reatum ſiue debitum. VUnde.v. Ro. Qui eſt foꝛma futuri.glo.ſicut ex latere ade doꝛmiẽtis aſſum pta eſt coſta vnde foꝛmata eſt eua:ſic ex xp̃i latere ꝓfluxe runt ſacramenta. ſ.oqua ablutõis et ſanguis redemptõ nis ꝑ que ſaluat᷑ ecełia. Iſios igiẽ effectus.ſ.ablutõis a eulpa ⁊ ſolutõis reatꝰq̃ rñdent ſacramẽto redemptõnis dedit baptiſmo. ꝓpter qð habet vᷣtutẽ abluẽdi a eulpa et ſoluẽdi a pena.Alijs ſacramẽtis dedit vᷣtutẽ iuxta alios effectꝰ paſſiõis.ſicut augmẽtancda caritatẽ:ↄferẽdi robuꝛ ʒ temptatões ⁊c. quare at᷑ ſit tanta vᷣtus ⁊ efficacia bui⸗ ſacramẽti dictũ ẽ ſupᷣ. Dicendũ ẽ ꝙ̊ꝙ pena oꝛiginalis eſt duplex.ſ. eteꝛna que penitus delet.⁊ tꝑalis q̃ delet᷑ qtuʒ ad dominiũ licet nõ ſimpliciter. Unde Ro. vj. Vet? ho⸗ mo noſter ſeł crucifixus ẽ.glo.Eſt duplex pena.Gehen⸗ nalis et tꝑalis. Gehẽnalẽ ꝓꝛſus veleuit:tꝑalem nõdum penitꝰtulit.manet em̃ fames et ſitis.moꝛs ⁊ bmõi.ſed re gnũ et dominiũ veleuit. hec glo.⁊ loquit᷑ ibi de moꝛte xp̃i cuius efectus deſcẽdit ad nos ꝑ ſacramẽtũ baptiſmi ſiẽ patet ex l̃a pᷣcedenti.penã igit᷑ oꝛiginalis tollit qᷓtuʒ ad dñium:nõ penitꝰſimplicit᷑.¶ Si querat᷑ q̃re nõ oĩno tol⸗ lit eã ſiẽ actualis?: Dicẽdum ꝙ hbuiꝰpene⁊ ſi ſint ꝑſona⸗ les.i.ipaꝝ ꝑſonarũ:ſunt tñ a natura.vñ debent᷑ ipis rõe q̃ſunt de maſſa maledictõis ſiue peccati. ꝓpter qð rema nente ꝑſona in natura tali:⁊ remanẽt pene. Hec igit ẽ pᷣ ma ratio quare remanẽt. Alie ſunt quaſi accidẽtales.ſ. ne hõ putaret libenatõʒ a penis eẽ pᷣmiũ baptiſmi.Alia exercitatio. Judi.iij.et alie qᷓ infra patebũt.. Nd hoc qd obijcit᷑ ꝙ obligatio q̃ ꝗs obligat ꝓpꝛio ⁊c. Dicẽdũ ꝙ vtꝛũ qʒ ẽ ꝓpꝛiũ:diſferẽter tf quia licʒ Hactũ illud ↄtraciũ:ni⸗ hilominꝰillð qð ẽ ↄtractũ ẽ alligatũ cauſaliter ipᷣi natu⸗ re aq̃ ↄtrabit᷑ in ia ꝑſona.Vñ foꝛtioꝛẽ adberẽtia illius q actualis. Ad aliud qð obijcit.ꝙ cauſa vtꝛiuſq; tollit᷑ ſcʒ culpa duplex ⁊c̃.dðᷣm.ꝙ et ſi culpa ſimpliciter ſit eãẽ pene:nõ tñ culpa eſt cauſa immediata et ꝓxima in puu lis vł adultis.pene dico oꝛiginalis que cõpꝛehẽdit famẽ ſitim et hmõi:ſʒ potius coꝛruptio natuꝛe in ipis ꝑſonis Vngde cũ obijcitur ꝙ cauſa vtriuſq; pene tollit᷑. Oicẽdũ ꝙ hoc nõ eſt verũ. ſi intelligatur de cauſis immediatis: bene em̃ veꝛum eſiq; cauſa pene que debetur culpe actua li tollitur.ſ.culpa actualis:ſed nõ pene oꝛiginalis queẽ ip̃a coꝛruptio nature.⁊ obnoxietas mois.⸗ Ao aliud quod obijcitur de pena damni ꝙ remittitur omnino 76. Dicẽdum ꝙ pena carentie et penaeteꝛna ſenſibilis eo ꝗꝙ ſolũ debent᷑ culpe moꝛtali nec alij:neceſſario tollit᷑ eoꝛuʒ debitũ mm aduẽtu gr̃e gratũfaciẽtis. Vnde culpa remiſſa ſiue deleta et pene iſte neceſſario velent᷑. beneficiũ igitur remiſſionis pene carẽtie ⁊ pene ſenſibilis eterne:ẽ anne⸗ xum neceſſario beneficio remiſſionis culpe ⁊ infuſionis gratie gratũfaciẽtis.i¶ Ad hoc qð obijcitur.ꝙ ⁊ ſi vteꝛq; cecederet ſtatim euolaret. Dicẽdum ꝙ hoc ẽ quia ĩ moꝛ⸗ te ſe oluit᷑ reatꝰquẽ incurrit hõ er puaricatõne diuini pᷣce pti pꝛimi hominis.qui quia nõ poteſt ante moꝛtem ſol⸗ ui:nõ tollitur ĩ baꝑtiſmo.q Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ medi XY. ci prudẽtis ẽ tollere rodicẽ morbi. Dicẽdũ ꝙ pꝛudentis medici ẽ nõ ſolũ in eq̃litatẽ tollere vñ ẽ moꝛbus: ſ equa⸗ litatẽ vñ ſanitas ẽ ⁊ viꝛtus humana ↄſtituere. Vñ ꝓpꝛie ẽ eius intentõis ſanitatẽ ꝑfectaʒ inducere.⁊ ea que ad h̊ oꝑantur expediꝛe. Añ medici pꝛudẽtiſſimi.i.xpᷣi intentõ fuit ſanitatem inducere immoꝛalitatis ⁊ incoꝛruptibili tatis.ſ.coꝛpoꝛalis et ſpiritualis.⁊ illa tollere que hanc impediunt: 1 illa ꝑmittere que ad bane pmouent:ſanita tem perfectam ꝓmouet coꝛruptio penalis: ꝓpter qð hãc tollere noluit. Ad hanc autẽ ſanitatem multipliciter/ ꝓ⸗ mounet hec coꝛruptio.ſ.quia facit homineʒ agnoſcere ſu⸗ am milſeriam. yſa.xxviij. Glexatio dabit intellectum. Itẽ quia humiliat omnes.oſee.vj.bumiliatio tua in medio tui. Item quia deterret et a culpa auertit ex ↄſideratiõe ummenſitatis pene. Job. vj. terroꝛes domim militãt con tꝛa me. IJtem ꝓpter exemplũ nõ peccandi.ʒach.iij. Adam exemplum meũ ab adoleſcentia mea. Item ꝓpter exerci⸗ tium virtutum. Judi.ij.he ſunt gentes quas reliquit do⸗ minus vt erudiret iſrł. Item quia excitat ad deſideꝛium celeſtium. Michee. ij. Surgite et abite quia nõ habetis bic requiẽ. Iido.de ſummo bono. Soluto reatu pecca⸗ ti manet quedã tꝑalis pena.vt illa vita feꝛnentius queꝛa tur que erit a penis omnibo aliena. Item quia tollit oc- caſionẽ erroꝛis.ſ.ne crederetur ablatio pene eẽ pꝛemiuʒ baptiſmi ſiue fructus:⁊ nõ vita eterna.Dicẽdũ ̊ ꝙ pꝛu⸗ dentis medici ẽ tollere quãdoq; radicẽ moꝛbi.ſed nõ qñ ita ẽ radix moꝛbi radicata a natura ꝙ; tolli non põt ſine deſtructõe nature.in tali caſu nõ ẽ tollere medici radicẽ quia tunc deſtrueꝛet naturaʒ. Vnde quia in homine coꝛ ruptio ita radicata ẽ ĩ natura ⁊ annexa imoqi natura: nõẽ medici ſummi illã tollẽ. ꝛetea.coꝛuptõ penalis ñ ẽ radix moꝛbi ꝓpꝛie loqnẽdo:ſʒ potiꝰdiſſolutio ipᷣius cor ruptõis ꝑ laſciuiã.ſiue laſciuiendo ex incuria ſiue negli gẽtia li.ar.q; inqᷓtuʒ bmõi mĩſtrat fomitẽ moꝛbi pcti.qð Apꝛiũ ẽ radicis.iñ repꝛeſſiuã hꝰdiſſolutõis ſufficiẽtẽ oꝛdi nauit medicꝰ oꝛdinat.ſ.li.ar.cũ gẽa:a ſubſidiũ ſacmẽ⸗ toꝝ. Vñ ex ꝑte medici nulla reꝑit᷑ inſufficiẽtia.⸗ d ali ud miſericoꝛdia ſuꝑexaltat iudiciũ.Dicẽdũ ꝙ vnus ſen ſus verbi ẽ iudiciũ qð fit cũ miſericoꝛdia:ꝑ ipam miſeri coꝛdiã ↄmẽdabilius ẽ ⁊ magis placet: Aliꝰ ẽ ꝙ płes me rent᷑ ⁊ ſoluant᷑ oꝑibo miſericoꝛdie qᷓ iudicij. Aliꝰ miſe ricoꝛdia ſupponit᷑ oꝑibo iudicij ad moderãdũ iudiciũ.ne ꝑ rigoꝛẽ puniat out ꝑ equitatẽ:ſʒ potiꝰ ꝑ pietatis diſpẽ⸗ ſatõem.hoc mõ dicimꝰꝙ in oꝑibo dñi miſcdia ſuꝑexal⸗ tat iudiciũ. Pꝛetea.ſi ſumat᷑ intellectꝰvᷣbi eo mõ q̃ obie⸗ ctũ fuit.ſ.ꝙ ĩ oꝑibo miſcðie maioꝛ debʒ eſſe miſcdia ꝙᷓ in oꝑibo iuſlicie iuſlicia.s ita quicꝗd hoĩ inflictũ ẽ iuſſicia dei puniẽte:debet remitti miſcðia relaxãte.dðᷣm ꝙ hoc ñ oʒ:ᷣ q; vel illud plene remittat᷑.vel quod alio equali vel maioꝛi efficacia miſericoꝛdie ſuppleatur.⁊ ſic ẽ h.ſ.ĩ col latõe gẽe ⁊ oꝛnatu virtutũ ⁊ ptatis merẽdi vitã eternam et multis alijs.ꝗ Ad illuo quod obijcit᷑ ꝗ ĩ baptiſmo re ſtitutũ ẽ coꝛpꝰhumanũ ad ſiatũ pꝛimi hois.Dicẽdum qꝙ; gratia baptiſmalis multiplicẽ babet effectũ. Vnũ reſpe etu mali culpe qð tollit:aliũ reſpectu mali pene qð dimi nuit.⁊ loquoꝛ de pena ↄtracta.terciũ reſpectu boni meꝛi toꝛij ad qð oꝛdinat.qᷓtum igit᷑ ad pꝛimũ effectuʒ reducit baptiſmus ad ſtatũ pꝛimi hoĩs nõ ꝙᷓtum ad ſecundũ vel terciũ iuxta opinionẽ ponẽtiũ ꝙ nõ cecidit a gra ſed iur opinionẽ ponẽtiũ ꝙ cecidit a gra reducit aꝰ ſiatũ pꝛimi boĩs qᷓtũ ad pꝛimũ et terciuʒ.¶ Rd illð dam̃.reducit ad bẽitudinẽ.dðᷣm ꝙ ẽ btitudo ĩnocẽtie ⁊ gre.de gbo math. vj. Mea ti pauꝑes ⁊c̃.Et glie dei q ẽ ĩ fruitõe dei.pꝛimaʒ hũit adã an pctm ⁊ ad illã reducit.¶¶ Ad hᷣ qð obijcit᷑.ꝙ hoĩ innonato nõ debet᷑ niſi bonũ. Sicẽdũ ꝙ h̊ veꝛũ ẽ ꝓut bonũ dicit ↄditõem generalẽ.ſ.vel finis vł aliqͥ mõ ꝓmo uẽtis in finẽ. ẽm hũc modũ pene inflicte bone ſunt.quia hominẽ quodãmodo ꝓmouẽt in finẽ vt tactũ ẽ.¶ Ad i⸗ lud qð obijcit᷑ ͥ moꝛtalitas ⁊ immoꝛtalitas ſunt oppoſi⸗ ta:ſiłr pecẽm ⁊ gr̃a.dðm ꝙ moꝛtalitas ⁊ ĩmoꝛtalitas re⸗ herunt᷑ ad ꝑſonã hoĩs rõe qua aĩa ipᷣa põt puaꝛi vita ſua vel nõ põt.Fᷣm qᷓ; pꝛimo mõ ↄſiderantuꝛ: ꝓpꝛie reſpiciunt gẽam ⁊ peccatũ.ſᷣm ꝙ ſecundo mõ:nequaqᷓ. Vñn moꝛtali tas que ẽ ex pꝛiuatõe vite coꝛꝑalis:magis dicẽda ẽ pena hoĩs ex animaduerſione diuine ſentẽtie qᷓ; er cauſatione culpe.⁊ dico cauſatõe ſimpliciter nõ meritoꝛie.ꝑ ſe eĩ lo⸗ quẽdo culpa ẽ cauſa meritoꝛa moꝛtis coꝛꝑalis:imo ãni⸗/ bilatõis ſimpliciter.nõ aũt ẽ cauſa ſicut pꝛiuatõnis vite aĩe.huius aũt pꝛiuatõis nõ ẽ ſolũ cauſa meritoꝛia.d̊ effi ciẽs.eo mõ quo deficiẽs d efficiẽs.hãc em̃ vitã immedi ate et vt cauſa ↄiunctiſſima tollit. Si igit hoc mõ aſſum/ ptis moꝛtalitate et immoꝛtalitate aꝛguat᷑ ſic.moꝛtalitas et immoꝛtalitas ſunt opoſita: gra et culpa ſunt oppoſita ſ peccatũ ẽ cauſa moꝛtalitatis:igit᷑ grẽa immoꝛtalitatis bene ſequit᷑ ſ̃im ꝙ moꝛtalitas ⁊ immoꝛtalitas ſonant in aptitudinẽ nõ in actũ.gr̃a em̃ finalis ẽ cauſa immoꝛtali tatis et inſeꝑabilitatis vite aĩe ab ip̃a.Similiteꝛ Natia quecũq; gratũfaciẽs:ẽ cauſa inſeꝑabilitatis.i.poſſibili⸗ tatis ad inſeꝑatõem vite aĩe ab ipa.ꝛõ igit᷑ habet locũ modus arguendi pᷣ̃dictus eo modo quo moꝛtalitas ⁊ im moꝛtalitas immoꝛtalitatẽ dicũt coꝛꝑis:quia nõ inducũt᷑ a culpa et gr̃a vt a cauſis ↄiunctis:ſed potius ꝓut dicũt moꝛtalitatẽ et immoꝛtalitatẽ aĩe. Pꝛeterea.nec foꝛma aꝛ guendi aliqua ẽ.Qon eiĩ ſi vnũ ↄtrarioꝛum vel pꝛiuatiue oppoſitoꝝ ẽ cauſa coꝛꝛuptõis alicuius habitus:ſequituꝛ ꝙ aliud ſit cauſa habitus oppoſiti.Qõ em̃ ſequit᷑ ſi excel les ſenſibile ẽ cauſa coꝛruptõis ſenſus.ꝙ mediũ ẽ cauſa babitus cõtrarij.¶ Ad hoc quod obijcitur de illo verbo v. Ro.Sicut ꝑ vnius delictũ in omnes ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ ſimilitudo attẽditur ibi qᷓtum ad generalitatẽ naſcendi ĩ peccato ſiue ↄcupiſcẽtia ꝑ adã:⁊ renaſcẽdo ſpũaliteꝛ per xpᷣm. Vñ glo.ibidẽ.i emo naſcitur niſi in ↄcupiſcentia carnali que ↄtꝛacta ẽ ex pꝛimo hoĩe.⁊ nemo renaſcit᷑ niſi gꝛa ſpirituali que data ẽ a ſecũdo bomine.Hec glo.iõ igitur attẽditur ſimilitudo ĩ modo ↄdemnatõis ⁊ iuſtifi catõnis:ſed in generalitate ↄdemnatoꝝ ꝑ adã ⁊ iuſtifi⸗ catoꝝ ꝑ xpᷣm.q Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ſufficiẽtioꝛ erat obe diẽtia xpᷣi ad iuſtificãdũ ꝙᷓ inobediẽtia pꝛimi hoĩs ad cõ vemnandũ ⁊c. Rñſio ꝙ verũ ẽ ꝙ longemaioꝛ et ſufficiẽ⸗ tioꝛ fuit ſatiſfactõ qua xpᷣc ſatiſfecit ꝓ pcto pꝛimi homĩs q̃ ip̃ᷣm peccatũ.nõ tamẽ hãc coꝛꝛuptõeʒ penaleʒ tollebat ꝓpter cauſas pᷣdictas.Vñ licet ſatiſfactio xpᷣi exceſſit re⸗ ſpectu culpe:nihilominꝰdiſpẽſatiue ꝓuiſum fuit huma⸗ ne vtilitati vt illa coꝛruptio penalis nõ tolleret᷑. Si aũ queret᷑ quare tãto ſatiſ fecit cũ minoꝛ ſatiſfactio ſuffeciſ⸗ ſet:dici poteſt.ꝙ hoc fuit quia culpe pꝛimi hoĩs ↄuenie⸗/ bat:et illiꝓ quo ſatiſfactũ ẽ expediebat.culpe ↄueniebat vt deus fieret homo et hõ factus moꝛeret᷑. Vt eĩ diẽ am⸗ bro.Opoꝛtuit tantã eẽ humilitatẽ redemptoꝛis:quanta fuit elatio pᷣuaricatoꝛis.elatio prenaricatoꝛis fuit vt hõ eẽt deus.opoꝛtuit igit᷑ vt humilitas redemptoꝛis eẽt tãta vt deus eẽt hõ. Pꝛeterea.cõueniebat vt ꝓ culpa cõmiſſa impie viuendo:ſatiſfaceret deus hõ pie moꝛiendo. Item bomini expediebat quia vt dicit Herñ.Cum vna gutta ſanguinis xpᷣi ſufficeret ad redemptõeʒ hominis:nihilo minus illũ effudit in magna habũdãtia.vt vel ſic hoĩem ad amoꝛẽ ſui alliceret. Pꝛeterea.vt hbõ totalit᷑ a deo poſ ſideret᷑ ſine ꝑticipatõe alteriꝰ.Aug.tãti emit:vt ſolꝰpoſ⸗ ſideret. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ habũdãtioꝛ fuit gr̃a da⸗ ta ꝑ xpᷣm:qᷓ; moꝛs illata ꝑ delictũ pꝛimi hoĩs.Dicẽduʒ ꝙ; aplus ↄꝑat vitam habẽdam ꝑ xpᷣm moꝛti introducte ꝑ pꝛimũ hoĩem vñ vult dicere.ꝙ beneficia pᷣſtita ꝑ xpᷣm ba bundãt in bono:reſpectu mali moꝛtis ſiue pene illate ꝑ pꝛimũ hoĩem.hec aũt beneficia referunt᷑ ad vitã gꝛatie ⁊ gloꝛie. ad vitã gre ſieut gꝛa remiſſionis culpe et donoꝛuʒ ſiue virtutũ ⁊ opeꝝ iuſticie.vt ex glo.patʒ.qui habũdãt in bono reſpectu moꝛtis illate ꝑ bominẽ pꝛimuz.qꝛ illis mereret᷑ hõ vitã eternã. Pꝛetea.gr̃a rp̃i dabit᷑ electio vi ta eterna:que incomꝑabiliter excedit in bonitate omnis pene tꝑalis grauamen. ꝓpter quod dicitur ab apło. gr̃a xpᷣi habũdantioꝛ.¶ Ad illð quod obijcitur.ꝙ paſſio xpᷣi ẽ maioꝛis efficacie in regenerãdo ⁊ reuiuificãdo qᷓ; petm pꝛimi hoĩs in ꝑimẽdo.Dicẽdũ q hoc ẽ verũ.vñ młtoplu ra meruit nobis paſſio xpᷣi et recepimus regenerati ⁊ re⸗ uificati qᷓ demeruit nobis pctm pꝛimi hominis ſicut ptzʒ ex p̃dictis.nec ꝓpter hoc ſequit᷑ ꝙ meꝛuit remiſſionem pe narũ ↄtractarũ.meritũ em̃ eiꝰẽ qᷓtũ ad ea que reꝑant la⸗ pſum et expediũt ad regnũ obtinẽdum.licʒ aũt remiſſi⸗ one harũ penarũ fieret reꝑatio quedã lapſus:nõ tamen expediret vt ex cauſis patet pᷣdictis. Ad hoc qð obijci⸗ tur.q; cauſa ſublata tollit᷑ effectus.Dicẽdum ꝙ hoc non ẽ verũ in cauſis meritoꝛijs et effectibo.Peccatum aũt re ſpectu pene ẽ cauſa meritoꝛia. Vnde dm ẽ quedã cã efficiẽs:⁊ quedã ↄſeꝛuãs:quedã inducẽs ſed nõ ↄſeruãs. Pꝛimo mõ habet veritatẽ.ſecũdo mõ nõ.exemplũ boꝝ ẽ in coꝛꝑe luminoſo ⁊ luĩe.gladio ⁊ vulneꝛe.pꝛimo mõ cul pa nõ ẽ cã pene.ſᷣ ſecũdo mõ. ¶ Lonſequenter que S. ij. ritur.vtꝝ in baptiſmo euacuet᷑ caro a poteſtate incẽtiua ſiue ↄcupiſcẽtia. nõ:patʒ.qꝛ vt habet᷑ gal.v.Caro cõ cupiſcit aduerſus ſpiritũ ⁊c.⁊ hoc poſt baptiſmũ.( Cõ⸗ tra.aug.de baptiſmo ꝑuuloꝝ.ꝑ baptiſmũ xp̃i io agit᷑ vt caro peccatis euacuet᷑.nõ ſic aũt euacuat᷑ vt in carne cõ⸗ cupiſcẽtia innata nõ ſit:ſʒ ne obſit.ex hoc videt᷑ ꝙ euacu ata ẽ ↄcupiſcẽtia qtum ad poteſtatẽ nocẽdi.¶ Itẽ maio⸗ res ſunt pene:pena damni et pena gehẽne:qᷓ pena cõcu⸗ piſcẽtie.ſed ille tollunt᷑:ꝙ̊ multofoꝛtius illa que minoꝛ ẽ. ſcʒ pena ↄcupiſcẽtie in pñti. Reſponſio.dðm ꝙ rema net ↄcupiſcẽtia poſt baptiſmũ licet diminuat᷑. Aug. aũt loquit᷑ de ꝑnulis quibo nõ põt nocere ↄcupiſcẽtia. Vnde ſubdit ibidẽ. Cũ poſt baptiſmũ ad etatẽ ꝑuenerĩt:ibi ha bent cũ qua pugnẽt:eãq; adiuuãte deo ſuꝑent:ſi nõ gr̃aʒ in vacuũ ſuſceperĩt.¶ Ad alið dðm ꝙ nõ ſequit᷑ ſi tollit maioꝛes penas ꝙ tollat minoꝛes:qꝛ ca que iuſſificat ñ cõpatit᷑ ſecuʒ iſtas penas maioꝛes ſed bene cõpatitur ſe⸗ cum minoꝛes. ¶ Conſequenter que S. uj. ritur vtrũ fomes tollat᷑ in baptiſmo. nõ:patet.qꝛ cõ⸗ cupiſcẽtia inoꝛdinata ẽ ex fomite.cõcupiſcẽtia aũt manʒ vt patet.¶ Cõtꝛa. Ro.xiij.Qox pᷣceſſit dies aũt atxpꝛopin quabit.glo.Vetꝰhõ qui ĩ baptiſmo pᷣteꝛijt.i.fſfomes pct᷑i. Itẽ quare nõ tollit᷑ pena fomitis ſicut ⁊ alie. Si dice⸗ ret᷑ ꝙ relinquit᷑ ao exercitiũ.Cõtra.maius ẽ exercitiũ in penis penalibo qᷓ in penis naturalibo ſiue fomitis. IRN querit᷑ que ſi etollunt᷑ et que ſunt ille que nõ aliunk KKnſo fomes nõ tollitur ſʒ dicitur pᷣterire ĩ baptiſm qtuʒ ad dominiũ ⁊ qᷓtum ad neceſſitatẽ incli nãdi ad culpaʒ.vel et᷑ inqᷓ̃tum eſt culpa ſᷣm illos qui po⸗ nũt ꝙ fomes intenſus culpa ẽ.nõ aũt pᷣterit inqtum ? pe na nec qtum ad poſſibilitatẽ inclinãdi ad culpã. Vñ.vj ad Ro. etus homo noſter ſemel crucifirus ẽ vt deſtru⸗ atuꝛ coꝛpus pcti.glo.ꝑ baptiſmũ id agit᷑ vt vetus hõ cru⸗ cifigatur ⁊ coꝛpus peccati deſtruat᷑.nõ ita vt in ipᷣa viuẽ te carne cõcupiſcẽtia reſꝑſa et innata repẽte abſumatur ⁊ nõ ſit:ſed ne hoĩ inſit moꝛtuo que ineꝛat nato.nõ itaq; hoc pᷣſtat᷑ in baptiſmo niſi foꝛte miraculo ineffabili crea toꝛis.vt lex peccati q̃ẽ in mẽbꝛis pꝛoꝛſus extinguat᷑ ⁊ nõ ſit. Et ið habr̃ ab aug.li.ð baptiſmo ꝑuuloꝝ.¶ Ad ali ud ddᷣm.ꝙ quedã ſunt pene eternales ⁊ quedam tꝑales. ab omni eternali abſoluit baptiſmus delẽdo oẽm culpã In tꝑali vᷣoo diſtinguẽdum ẽ.qꝛ quedã ↄtꝛabunt᷑.quedaʒ aſſumunt᷑ ſiue imponunt᷑. Cõtꝛahunt᷑ aũt ſicut fames.ſi tis et paſſiones ↄtem ꝑanee vite.quedã imponunt᷑ ⁊ aſſu munt᷑ vt ieiunia et coꝛꝑalia et ſpũalia exercitia et labo⸗/ rioſa oꝑa.baptiſmꝰigit᷑ abſoluit ab omni pena eternali abſoluit nibilominꝰ ab om̃i pena tꝑali ſatiſfactoꝛia ſiue aſſumpta:non aũt ab omni ↄtracta:vtpote a fame et ſiti infirmitate ⁊ ceteris penis ſpũalibo.Ratio aũt huiꝰ eſt. qꝛ deus ad boc ipᷣm nõ oꝛdinauit.⁊ rõ quare nõ oꝛdina⸗ uit.qꝛ ↄgruũ fuit ꝙ hmõi penalitates in nobis relinque * ret.et hboc ad manifeſtandum equitatem diuini iudicij nlootn gatinte⸗ ſonne leantſa⸗ ſeniſci amen ngboenon atum üir⸗ e guetſi noſernis. nplütoi imomöll tateincitin leCaro⸗ fidagit in carneci⸗ Netgendan Nmoro⸗ enn cöc⸗ eminoꝛi. ncrena⸗ Dag. aüͤt wa. Vnde meniuibihe ntſinögi, ſeguüſivi he iuſiſini cöpain⸗ 1 Kun ter rco⸗ oit nong tapropin nnes pei⸗ OBidiet⸗ ecrcitiͤnn mins 4 iheque⸗ citur eenn ceſitnint ilooni⸗⸗ tinäzmi⸗ clpilif voeftnn nrnotin riniin tii bſamotur l.notaq fubilicten auat1nd n ali untpiles vem culßn nt.gvec nunttoß ad demonſtrandũ meritũ paſſionis xp̃ᷣi:ad ꝓmouendũ meritũ li.ar. Ad maifeſtãdam equitatez diuini iudicij. vt illa ſentẽtia quã dictauerat de moꝛte ade 2 poſterioꝝ eius imobilis ꝑmaneret. Eñ ab illa nemo euadit. Ad oñdendũ fructũ paſſioĩs xp̃i.qꝛ ſi dñs curaret naturam et fomitẽ: filius naſceret᷑ imunis a culpa:nec indigẽt re generari a xpᷣo leo. Vt igit᷑ om̃es ſe ipius paſſiõe noſcãt egere:data ẽ virtus ſacramẽto a paſſiõe.qð ad hoc oꝛdi natũ eſt vt penas remittat ꝑſonales nõ naturales.qꝛ re⸗ mediũñ reſpicit ꝑſonã nõ naturã.Adãplificãdũ merituʒ li.ar.qꝛ ꝓmouent ad bonũ młtiplex hmõi penalitates. dant᷑ em ꝓpter humilitatem et alia q̃ dicta ſunt. Ex bis patet reſponſio ad obiecta. rticulus tercius Einde querit᷑ vtrũ ꝑ baptiſmum tollat᷑ pena amni.que ẽ carẽtia viſioĩs.et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ ſi moꝛit᷑ baptiʒatꝰ.virtute baptiſmi ſlatĩ euo lat:ergo baptiſmꝰ carẽtiã viſionis dei tollit.¶ Contra. baptiſimnꝰ inſlitutꝰ fuit ante paſſionẽ:ergo tũc habuit ef fectũ ſuũ.ſ̊ nõ tollebat carentiã viſioĩs dei:qꝛ quotquot baptiʒati erãt.etiã baptiſmo xpᷣi:deſcendebãt ad limbũ. ergo tollere carentiã viſioĩs nõ fuit effectꝰ baptiſmi ſed paſſioĩs ri Ad qð dicendũ.ꝙ baptiſmꝰ tollit carẽ⸗ tiam viſioĩs.&t hoc hʒ a paſſiõe xpᷣi a qua virtutẽ bʒ ſic et alia ſacramẽta. aũt nõ habuerit hunc effectũ ante paſſionẽ.hoc erat qꝛ uõdũ ſolutũ fuerat pꝛeciũ redẽptio nis.Soluto aũt pᷣcio baptiſmus ↄſecutꝰ eſt effectũ ſuũ. Et ꝑ hoc patet reſponſio ad obiecta.Nam et paſſio vpᷣi tollit carentiã viſionis:et baptiſmꝰ ꝑ virtutẽ quã habet a paſſione vp MB ¶ Mueſtio. xx). de effectu baptiſmi ꝙtum ad collationẽ boni. Acto de effectu baptiſmi.Cõſequẽter querit᷑ de effectu qui determĩat᷑ qᷓtũ ad collatõem bom. Circa qð pꝛĩo qrit᷑. Atrũ ꝑuulis in ba ptiſmo cõferant᷑ gratie et virtutes. Se⸗ cũdo querit᷑ vtrũ augeant᷑ i adultis iam ꝑ fidẽ iuſtifica⸗ tis. Tercio vtrũ equalit᷑ detur gratia om̃ibo baptiſatis Muarto vtrũ illuĩatio ↄferat᷑ ĩ baptiſmo. Quĩto vtrum fecũdatio.Sexto vtrũ incoꝛꝑatio.Septimo vtrũ ianue pertio. Aembꝛum pꝛmum Irca pꝛimũ duo querũt᷑. Pꝛimũ eſt vtruʒ ꝑuulis cõferat᷑ gratia in baptiſmo.Secũ⸗ do vtrũ cõferant᷑ virtutes.et diſtinguimꝰ einter gram ⁊ virtutes ſᷣm ꝙ ſolet diſtigui ꝙ gratia dicit᷑ inqᷓtum eſt gratificatiua:virtus vt ẽ ope⸗ ratiua.vel gratia dicit᷑ vt ẽ ꝑfectiua aĩme ſanctiſicando illam:virtus babilitãdo ad meritum. rticulus pꝛtimus Veꝛit᷑ ̊ pꝛio. Si gra ↄferat᷑ puułĩ baptiſmo idet᷑ ꝙ ſic.ꝑuulꝰ baptiʒatꝰẽ dignꝰ vita eter Mwna. Elñ ſi decederet ſtatim euolaret. hãc autẽ ignitatẽ nõ hʒ ſine gratia.q̊ᷓ habet gr̃am.et onte baptiſ nu nõ habuit: & 2c. 4Cõtra.volũtas ꝑpuuli nõ mutatur rgo ſe babʒ vnifoꝛmiter reſpectu gre.ſ̊ deus ſemꝑ ꝑatꝰ eſt dare: ̊ qð mõ dat mõ nõ.hoc nõ eſt niſi ꝓpter muta⸗ tõem in volũtate ſuſcipiẽtis.& ſi in ꝑuulo nõ mutat᷑ vo⸗ luntas:nõ recipit graʒ.¶ Si dicat᷑ ꝙ ꝑuulꝰ diſponit᷑ nõ actu ſuo ſᷣ ſide offerẽtiũ:tũc qꝛit᷑ ſic.duplex ẽ baptiſmus flumiĩs et fſlamĩis.baptiſmꝰflumis habet virtuteʒ a fide. ftamis a cõtritõne.quare igit᷑ ꝑuulꝰnõ aſſequit᷑ effectuʒ baptiſmi flamĩs cõtritõne parentũ.vt ſi poneꝛet᷑ ꝙ cõte rent᷑ ꝓ pcĩo illiꝰ:ſicut baptiſmi flumis fide parẽtũ.¶ IJZt ꝑuuli baptiʒant᷑ baptiſmo flumiĩs in fide ꝑentũ.q̃re nõ exxj. ſimiliter adulti boptiſmo flamĩs cõtritõe pentũ. Re ſponſio ꝙ cõfertur ꝑuulis gratia ſctificatòis ſiue pur⸗ gatõis a pcto oꝛigĩali in baptiſmo.et hoc merito paſſio nis xpᷣi.et aliene fidei:et virtute ſacramẽti.et ratio huiꝰ eſt:tum rõne diuine miſericoꝛdie:tum rõne ſue impoten tie: tum rõne talis culpe.qꝛ em̃ ꝑ actũ alteriꝰ fuit culpa cõtracta.et ipi ñ poterãt ſe adiuuare: miſericoꝛs deꝰ cõ gruũ reputauit eis ꝑ aliũ ſubuenire.qꝛ em̃ ꝓ illa culpa nullꝰ ſatiſſacere poterat purꝰ hõ:ideo ſubuenit deꝰ toto hũano generi ꝑ paſſionẽ xp̃i.et rurſus qꝛ effectũ nõ ha⸗ bet paſſio niſi in his qui volũt fieri membꝛa xp̃i et con⸗ ſentiũt:et hoc nõ poterat ꝑuulus velle:ideo ſubuenit ei volũtas et fides aliena.ſed qꝛ fides ſubuenit ꝓfitendo. et hoc eſt in ſacram̃to vbi eſt/ ꝓfeſſio moꝛtis xpᷣi ĩ ſigno: ideo ſubnenit ꝑ ſacramentũ.Qria igit᷑ ſunt diſpoſitiua ꝑuuli ad ſalutẽ.Pꝛimũ eſt paſſio. Secũdũ fides aliena Terciũ vᷣo et imediatũ eſt virtus ſacramẽti q̃ caracterẽ impꝛimit qui ad gram diſpoĩt.¶. Ad iſtud qð obijcitur pꝛimo.ſcʒ ꝙ volũtas ꝑuuli nõ mutat᷑ ⁊c. Reſponſio ꝙ; volũtas ꝑuuli nõ oꝑatur ad ſuſceptõem gratie.ſed alia que dicta ſunt.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ młtiplex eſt ratõ quare ꝑuuli baptiʒzant᷑ fide parẽtũ baptiſino flumims: et nõ cõtritõne parẽtũ baptiſino flamis. Vngo eſt.qꝛ con tritio nõ eſt remediũ culꝑe oꝛigialis.vbi em̃ nõ fuit dele ctatio in cõmiſſione:nõ requirit᷑ doloꝛ vel penitẽtia ĩ re⸗ miſſione.Alia eſt ratio qꝛ cõtritio nõ eſt remedium niſi Pꝛij delicti. Ile em̃ de dina iuſticia debet puniri qui de lectatꝰ eſt in peccato. Tercia ẽ ratio qꝛ cõtritio ñſhabet virtutẽ impetrãdi quã habet fides. Inter em̃ om̃es vir⸗ tutes maximã habʒ fides virtutẽ ſiue efficaciã impetrã⸗ di.cuiꝰ ratio eſt.qꝛ fides captiuat ipᷣm credẽtẽ et huiliat ĩmo ãnihilat.vñ qꝛ qnihilat ipᷣm in ſe efficit maxĩe potẽ tem in merito. ꝗpter qð operatio miraculoꝝ eſt merito fidei.ñ math.x.omia ſunt poſſibilia credẽti.glo.que in noĩe ihu poſlulant᷑.igit᷑ ꝓpter pᷣꝛogatiuã fidei ſcʒ me rendi ſiue impetrãdi:poteſt fides vmꝰ alij impetrare et mereri efficaciã baptiſini.i o ſic cõtritio. Cõtritõe em̃ vmꝰ nõ purgat᷑ alius ſine fide.qꝛ nõ eſt ita efficax im pe trando.nec cõtritõne vniꝰ remittit actuale alteriꝰ:qꝛ il⸗ le debet penitere ⁊ dolere ꝓ peccato ꝗ delectaiꝰ eſt ĩ pec⸗ cꝗto.Et ex his patet reſponſio. L Articulus ſecundus Snſequẽter querit᷑.vtrũ ꝑuulis cõferãt᷑ ᷣtu⸗ tes in baptiſmo. ſic:videt᷑ aug.ad bonifa⸗ ciũ. Regenerãs ſpũſſanctꝰ in maioꝛibo offe⸗ re puulo renato oblatoq; cõmunis eſt. Sed cõ⸗ munitas iſla nõẽ niſi rõne effectꝰ gre:igit᷑ eandẽ gram habent in genere ꝑuuli renati et maioꝛes offerẽtes illos ſed maioꝛes habent gram cũ virtutibo.i¶ Item ſi ꝑuulꝰ decederet euolaret.igitur habet pẽnas virtutũ.4 Item anima ꝑuuli quãtũ eſt in ea:eque eſt ſuſceptibilis virtu⸗ tum vt anima adulti vel magis:cũ nihil ſit in ea cõtra⸗ rium virtuti.qꝛ nec cõcupilcentia que eſt in aima adul⸗ toꝝ. Cum igitur datoꝛ virtutũ cõferat eas adulto ex vir tute baptiſmi.et eque efficax ſit baptiſmus in ꝑuulo et adulto.et datoꝛ eque liberalis:aĩma ꝑuuli eas recipiet ſicut adulti aima. Si diceret᷑ ꝙ motꝰli.ar.ẽ in adulto noõ aũt in ꝑuulo qui eſi cauſa q̃re iſte ſuſcipit ille nõ. igi tur ꝑeunte cauſa peribit effectus.ergo ſi adultꝰ aliena⸗ tus amittit vſum li.ar. ſimul et amittit virtutes.⸗. Si aũt dicetur ꝙ vſus li.ar.eſt cauſa ſuſceptõis virtutũ.nõ tñ amiſſio cauſa pditõis. Mon em in omibo tenet modꝰ iſte inferẽdi.ſed ſic eẽt inferendũ ſi motus li.ar.ẽ cauſa: igitur cõtraria cauſa eſt cauſa amiſſionis.vt ſcʒ volun⸗ tas habendi vel volũtas vicij:tũc obijcit᷑ ſic. Ponatur ꝙ; aliquis ꝑuulus baptiʒatꝰanteq; ꝑueniat ad anos diſcꝛe tionis et aptus ad recipiendũ virtutes alienet᷑.et mane⸗ at in illa alienatione vſq;quo fuerit adultꝰ et tunc moꝛi⸗ atur:conſtat ꝙ ſaluabit᷑.igitur aliquis aduliꝰ pt᷑ ſalua⸗ ri ſine caritate. Item fidei in via ſuccedit viſio mani⸗ P feſta in patria ſpei comp̃benſio.caritas aũt manet.Qul lus igit᷑ decedẽs ſine his gloꝛificabit᷑ in patria:cuʒ ergo ꝑuuli gloꝛificant᷑:igit᷑ ⁊c.¶ Itẽ aug.dicit ꝙ fides datur et nutritur in baptiſmo.datur q;tũ ad ꝑuulos:et nutri qᷓtũ ad adultos.ergo ꝑuulis in baptiſmo cõſert᷑ fides:g̊ et alie vᷣtutes.⸗¶ It ioh.iij.QAiſi ꝗs renatꝰ fuerit ex aqua et ſpũſancto nõ intrabit in regnũ celoꝝ. Sed iſte ꝑuulꝰ eſt renatꝰ:ergo habet ſuã natiuitatẽ. Sed in om̃i natiui tate datur aliqua vita.nõ coꝛꝑalis:q̊ͥ ſpũalis. Sed illa eſt fides. Ro.j.Juſtus ex fide viuit.g̊ ꝑuulo datuꝛ fides ergo pari rõne et alie vᷣtutes.q Itẽ baptiſmꝰfacit ꝑuulũ dignũ et ydoneũ ad dotes gloꝛie.que ſunt viſio dilectio tentio. Sed ad viſionẽ diſponit᷑ fide:ad dilectõem cari/ tate:ad tentionẽ ſpe:ergo ꝑuulłꝰ habet virtutes theolo⸗ gicas et alias ꝑ cõſequẽs.¶ Cotra. Omis vᷣtus vel foꝛ ma habet actõem ꝓpꝛiam q qua non ceſſat. Vnde dam̃. iij. Poſſibile ẽ ſubſtantiã eẽ exꝑtẽ naturali actõe.igitur cum virtutes nullã habeãt actõem in ꝑuulis.non em̃ pt virtꝰ eſſe ocioſa.q IStẽ.v.ro.vix ꝓ iuſto quis moꝛit᷑.ibi. glo. Umb. eſt bonus ꝗ nõ eſt iuſtꝰ ſcʒ qui natꝰ eſt in ſim plicitate ĩnocẽtie.qui nõdum laboꝛauit vt amplificaret ſe bonis oꝑibo.vt ſunt ꝑuuli ĩ baptiſmo mũdati.hec gl. baptiʒati ergo boni ſunt nõ tñ iuſti.igit᷑ nõ habent vir⸗ tutem iuſticie.igit᷑ nec aliquã aliã. Qui em̃ habet vnam ⁊c. ¶ Ytem dupſex ẽ ꝑfectio aĩme ſcʒ ſcientia et virtus. Sciẽtia em̃ eſt ꝑfectio cognitiue virtus affectiue.Sʒ co gnitiua ꝑuuli nõ eſt capax ſue ꝑfectiue:igr̃ nec affectiua ſue.q Itẽ aĩma ꝑuuli nõ eſt ſuſceptibilis vicij qð eſt con trariũ virtuti.i.vicij actualis.ſᷣ̊ ſolum oꝛiginalis qð eſt cõtrariũ gratie.eſſe em̃ virtutis actũ reſpicit ſiue exerci ciũ ꝓpter qð virtutes dicunt᷑ ꝑfectões potentiaꝝ.ſed in cõtrarijs in ꝗbo nõ alterũ determinate ineſt:ita eſt ꝙ il⸗ lud qð nõ eſi ſuſceptibile vmius nee alteriꝰ.igr̃ quod nõ vicij contrarij virtutis:nec ipᷣius vᷣtutis.¶¶ Item yſið.de officijs.ij. Paruuli alio ꝓfitent᷑ ꝗ adhuc loꝗ vel credere neſciũt.Sed dicit Aug.ꝙ mihil oliud eſt credere qᷓ; fideʒ br̃engit᷑ nõ habẽt ſidem. ¶¶ Itẽ.iiij. de cõſe. Aug.ad boni faciũ.ꝗ nõ credit ⁊ fieri nõ poſſe arbitrat᷑. ꝓfecto infide lis eſt.etiã ſi babeat ſacramẽtũ fidei.longeq; melioꝛ eſt ꝑuulꝰ iſte.ꝗ et ſi fidẽ ñ habeat ĩ cognitõne:non tñ ei cri men ↄtrarie cogitatõis oponit.ſed ſi fidẽ nõ habʒ in co gnitõne nõ habet fidẽ:cum ſides ſit in cognitiua.¶ IJtem Aug. de baptiſmo ꝑuuloꝝ.et ſi nõdũ ſides illa q̃ in cre⸗ xentiũ volũtate cõſiſtit.iam tñ ip̃ius fidei ſacr̃jm fideles facit.ergo a fide qua babent nõ dicũtur fideles:ſed ſolũ a ſacramento fidei. Sterũ Ang. de baptiſmo ꝑuuloꝝ. NQuis neſciat creaere eẽ infantibo baptiari:nõ credere aũt nõ baptiʒ ari.igit᷑ videt᷑ ꝙ credere ꝑuuloꝝ nõ ſit ali ud qᷓ baptizari.i¶ It iacobi.ij. Sicut coꝛpꝰ ſine ſpũ moꝛ tuum ẽ ita et fides ſine oꝑibo moꝛtua eſt. Sed ĩ ꝑuulis fides et alie pᷣtutes ſunt ſine oꝑibo:igit᷑ ſi ineſt: moꝛtua eſt. Sed moꝛtua dicit᷑ que nõ valʒ ad vitãigit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ bugo.duo ſunt in ꝗbo cõſiſſit fides. Cognitio et affectꝰ In affectu ſubſſãtia fidei inuenit᷑. In cognitõe materia igit cũ in ꝑuulo nõ eſt cognitio:nec fides. Vbi em̃ nõ eſt materia:nec illud cuiꝰ eſt materia.¶ Item aĩma nõ exit in eſſe niſi in coꝛꝑe qꝛ ſimul creat᷑ et infundit᷑.ſic nec exit in bene eſſe ꝑ receptõem viꝛtutũ niſi in coꝛpe qꝛ nõ dant᷑ aĩme virtutes niſi in coꝛꝑe.igit᷑ ſicut aĩma nõ exit in eſſe miſi exiſtẽte coꝛꝑe oꝛganico et habete ꝑfectõem mẽbꝛoꝝ ſic nec exit in bene eſſe niſi aima habẽte ea que ſunt ſibi quaſi oꝛgana in ꝑfectõne.Sed quaſi oꝛgana aĩme ſunt potentie:igit᷑ nõ exiſtentibo potentijs aĩme in ꝑfectione qð eſt anteꝙᷓ poſſit exire in actum ſiue in oꝑatoem: non dantur virtutes aĩme. ¶ Ytem Aug. voluntas eſt inſtru⸗ mentũ ſeipᷣm mouens.huiꝰ voluntatẽ requirit virtꝰ.igr ſi in ꝑuulo nõ eſt bmõi volũtas:nec virtus.l IJtem duo ſunt de ſubſtantia virtutis ſcʒ ꝑficere habentẽ: et redde re efficacem in oꝑe. Unde phᷣus. Virtuo eſt que haben⸗ tem ꝑficit ⁊ opus eius bonum redait.ſed hec duo ñ ſunt in ꝑuulo. Item gr̃a ſine virtutibo ſufficit ad tollendũ reatum moꝛtis.ergo ſi debet ſtatim moꝛi: fruſtra dant virtutes.¶ IJtem catulꝰ ante determinatũ tp̃us nõ dicit᷑ cecus neqʒ videns.rõne conſimili videt᷑ ꝙ ꝑuulus ante cetermĩatũ tpᷣus in quo poſſit vti li.ar.nõ debet dici ha bere habitũ vidẽdi.Sed habitus vidẽdi ſpũaliter fides eſt:ergo nõ debet dici habere fidẽ anteqᷓ; poſſit vti li.ar. Itẽ peccatũ oꝛiginale eſt carẽtia debite iuſticie. Ande ꝑuulus moꝛiens ſine baptiſmo:qꝛ caret iuſticia natura li quẽ de bet habere damnat᷑. Gꝛatia aũt baptiſmalis q̃ eſt reꝑatiua defectꝰ huiꝰ carẽtie debʒ cõmẽſurartilli de⸗ fectui.igit᷑ nõ reꝑabit niſi defectũ illius carẽtie.ad hane reꝑatõem nõ reꝗrit᷑ gratia diſponẽs et ꝓmouẽs ad ope ra virtutũ.ergo virtute baptiſmi nõ confert᷑ gra.ergo ñ cõfertur gratia que ẽ virtus.qꝛ illa eſt diſponẽs et ꝓmo uens ad oꝑa virtutũ.¶ Item eſt ꝑfectio nature gratie 2 gloꝛie.pꝑfectõem gloꝛie pᷣcedit ꝑfectio gratie.ꝑfectionem ratie ꝑfectio nature.igit᷑ nullus habet ꝑfectõeʒ gr̃e ni⸗ i ſit ꝓfectus in natura.Sed ꝑuulus nõ eſt ꝑfectꝰ in na tura:exquo potẽtie aĩme nõ poſſunt exiꝛe in ſuos actꝰ. qꝛ tunc ꝑfectũ eſt vnumqðq; cum cõtingit ꝓpꝛie virtuti. tunc dicit᷑ cõtingere virtuti ꝓpꝛie:cum virtus in illo po teſt exire in actũ.vt patet ꝑ exemplũ phᷣi qð eſt..vt qua⸗ do poteſt facere tale quale ipᷣm eſt.q Itẽ tam in cogniti⸗ uis qᷓ; oꝑatiuis.pꝛimo eſt potentia nuda ſiue indiſpoſi⸗ ta q;tum ad actũ cognitõis vel oꝑatõnis. ſecũdo diſpoſi ta ſiue facilis reſpectu eoꝝ.tercio ꝑfecta q ineſt habitꝰ cognoſcẽdi vel aro oꝑandi.verbigr̃a. Pꝛimo ẽ ĩtellectꝰ nudus.eſt em̃ ſicut tabula raſa.poſt ꝑ doctrinaʒ diſpoĩt ad ſciendũ.cuiꝰ adepto habitu ꝑfectꝰẽ qtum ad h.⁊ pᷣm has differẽtias diſtignũt quidã materialẽ intellectũ poſ ſibilẽ et adeptũ.Silłr eſt in oꝑatiuis fm ꝙ dicit᷑ ꝑuulus poteſt ſeribere.adultus ꝗ addiſcit ſcribere pt᷑ et ſcriptoꝛ pt᷑.Patet igit᷑ ꝙ tam ĩ cognitiuis qᷓ; oꝑatiuis ẽ potentia nuda facilis et ꝑfecta.Sʒ potẽtia facilis p̃cedit ꝑſect: igit᷑ vbi nõ ẽ facilis:nec ꝑfecta.̊ in ꝑuulo nõ eſt facilis qꝛ nulla eſt ĩ eo diſpoſitio qua babilis ſit ad eliciẽdum actũ virtutis.igit᷑ nec ꝑfecta. Itẽ vt dicit aug.virtutes nũqᷓ; ſunt ocioſe.ſᷣ̊ pᷣtutes dicũt᷑ ocioſe qñ nõ oꝑant᷑.igit cum in ꝑuulo nõ oꝑent᷑ nõ ſunt ibi:cũ nũqᷓ; ſunt ocioſe. Re ponſio circa hoc diuerſi diuerſa ſentiũt. Quidã m ponũt ꝑuulos.nec fidẽ nec aliquã aliã virtuteʒ habẽ ſed in baptiſmo ſolũ ab oꝛigĩali libeꝛari.Sed in ſeꝑatio ne aĩme a coꝛꝑe ꝑuuli virtutes illi cõferri.ſiłr qᷓcito effi citur adultꝰ ſi retineat ĩnoeẽtiã. PHec opinio ↄtraria eſt opiniõi ↄmuni.nec eſt cõſona rõni qꝛ hoe ponit diuerſã efficacia baptiſmi in digne recipiẽtibo. Item ponit gr̃aʒ baptiſmalẽ nõ ſufficere ad ſalutẽ.vnde ſimpliciter falſa eſt opinio iſta. Alij ponũt otutes ꝑuulis dari qᷓtuʒ ad radicem nõ qᷓtũ ad habitꝰ.qꝛ datur eis gr̃a delẽs culpã: nõ habilitãs potẽtias.qꝛ potentie ſunt ligate vnde non ſunt nate habilitari.ſ̊ cum potẽtie ſoluũt᷑:gratia ramifi cat᷑ in habitꝰ virtutũ. Sed hec poſitio nõ pt ſtare: qꝛ tũc aligs habẽs vᷣtutes.ſi ligarent᷑ ĩ eo potẽtie ꝑ ſtulticiã vł furiã: amitteret eas.qð ſtultũ eſt ricere: cum ſic ꝑderẽt ſine culpa. Alia ẽ opinio ↄmunis.ponentiũ ꝙ vᷣtutes cõferunt᷑ ꝑuulis in baptiſmo ſcʒ qᷓtu ad habitꝰ. ſed nõ qtum ad actus.Cõtra qð obijcit᷑. Cũ habitꝰ ẽ q̊ͥ poten⸗ tia facile exeat in actũ.ſed nulla facultas eſt ĩ xuuli qua pt᷑ exire in actũ:igit᷑ videt᷑ nõ habeat habitũ virtumʒ. Ad qð dicendũ.ꝙ habitꝰ medius eſt int actũ ⁊ potẽtia et ita ↄñicat cum vtroq;. AVnde qñqʒ ſe habet in quadaʒ inquitate ſiue confoꝛmitate cũ potentia, qnzʒ cũ actu. Vñ ſic in nat᷑a ꝑfectibile pᷣcedit ſu actũ in triplici diffe⸗ rẽtia añ eſſe cõpletũ nata. ꝓut diſponit᷑ differẽtia tripli ci.ſcx vt diſpoſitione facultate ⁊ neceſſitate. Sitr foꝛ⸗ mã vltimã gratuitã qᷓ eſt ꝑfectõ glłie p̃cedit virtꝰ ſiue vᷣtu tes ĩ triplici gradu ſiue differẽtia.ſcʒ vt diſpoſitio reſpe ctu ſui actus.ſcʒ ĩ nõ habẽtibo vſũ li.ar.vt facultas ĩ bñ tibo ꝗ defacili poſſũt elicẽ actꝰ ſuos.et iſtis duobo mõis ———— LL C4 ——„ b - —N— — — — — — fiie in nontsadct kefn a meset P uregraten ſeenenn cloez ſen gfeadnn inſuoses⸗ Preſiru⸗ uofn ſſo⸗ eſt rgi nmncogztr e incſpoſß icodiſpſi neſthobit⸗ eitelleet N Npo nadbarf mellecti, dicit gun li eſene nisipon Ferchtoſei pöͦeſt ſns elicitun Grirties ont. ig untocloſe. ez dabe linſegano eief Rrarintl nit dinct wpenig rplcteritt dmniinen 1liap⸗ Nee Puanmf ſprerattm vluliĩt rſit yinng . ldnd iipoten⸗ uulihe Gemunn olen Nueſtio in via.et vt neceſſitas et hoc mõ in patria. babitꝰ igit ꝗ eſt vt facultas non vt diſpoſitio defacili exit in actũ.nec intẽdo dicere ꝙ habitꝰ virtutũ eſt ſolũ in puulis diſpo⸗ ſitiue. i.ꝙ ſolũ diſpoſiti ſunt ad virtutẽ:ſed ꝙ ſit ibi ſm ſubſtãtiã et eſſe.eſt tñ vt diſpoſitio reſpectu actꝰ eliciẽdi ꝑ ipᷣam ſiẽ in pꝛĩa neceſſario ẽ in ſuo actu medio mõ ĩ ha bentibo li.ar.qꝛ nõ ſemꝑ eſt ↄiunctꝰ ſuo actui.poteſt tñ quadã facilitate exire in ſuũ actũ. Hanc ergo tenentes opinioneʒ poſſunt rñdere ad obiecta.¶ Ad pꝛimũ ergo dicendũ.ꝙ duplex eſt actus virtutis.vnꝰ eſt ſubſtãtialis ſiue eẽntialis ſine q̊ virtꝰ in nullo ſtatu eſſe pt᷑.q ẽ in de⸗ coꝛatõe ſubiecti ſcʒ aĩme. Virtus em̃ in om̃i ſtatu aĩiam decoꝛat et dignã deo efficit. Aliꝰ eſt eiꝰ actus quodamõ accidẽtalis.licet ſit ꝓpꝛius.ꝗ attendit᷑ in oꝑatõne qͥ au⸗ getur decoꝛ illiꝰ et meritũ.a pꝛimo actu nõ ceſſant virtu tes.ſemꝑ em̃ aĩam oꝛnãt et deo gratã efficiũt.ꝓpt qð di cunt᷑ indumẽta aĩme. Vñ.lxj.yſa. Induit me veſtimẽtis ſalutis.glo.virtutibo ipᷣo xpᷣo.et inducit glo.illã auctoꝛi tatẽ.iij. GOał.Quicũq; baptiʒati eſtis xpᷣj induiſtis.Vñ ſicut duplex ẽ actus veſtis materialis ſcʒ oꝛnare qui eſt actus eẽntialis.et ꝓtegere a nociuo extrinſeco. et iſte ñ ſemꝑ cõuenit:ſed iuxta cõgruitatẽ loci et tꝑis. Similit dico de veſte ſpũali ſeʒ virtutis. Ad aliud dᷣm. ꝙ iu⸗ ſtus dicit᷑ duobo modis.vel habitu iuſticie:et ſic nõ ſu⸗ mit᷑ iuſtus.in glo.v. Ro.Vel ab actu ſiue exercitio iuſti cie:et ſic ſumit᷑ ibi. Uñ glo.ibidẽ.Juſtus ꝓ exercitio viꝛ tutũ:hic dicit᷑ qui bonꝰ eſt.q¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ co⸗ gnitiua ꝑuuli nõ eſt capax ſue ꝑfectiue ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ aliter ꝑficit᷑ affectus vᷣtute:aliter intellectꝰ ſcia.ꝑficit᷑ em̃ intellectꝰ acqſitõe et laboꝛe hũano.ꝓpter qð indiget vſu li.ar.⁊ ꝓceſſu tꝑis.affectus ꝑficit imme diate et ſolũmõ a deo.AVt em̃ dicit aug.virtꝰ ẽ bona q̃li⸗ tas mẽtis quã deus oꝑatur ĩ nobis ſine nobis.Deo aũt nihii ẽ impoſſi bile.pter qð non ſequit᷑.et ſi intellectus ꝑuuli nõ poteſt pfici ſcia.ad qð reꝗrit᷑ mĩſteriũ et laboꝛ bũanꝰ:ꝙ nec affectꝰ cuiꝰpꝑfectio ẽ a ſolo eo.i Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ aĩma ꝑuuli nõ eſt ſuſceptibilis vicij vel pec cati actualis ⁊c̃.dicendũ ꝙ virtꝰ eſt eõtraria vieio actua li et oꝛigiali.ſimiliter gr̃a.ſed differẽter axpꝛopꝛiate lo⸗ quẽdo.qꝛ culpa ſiue peccatũ tã oꝛigĩale qᷓ; actuale defoꝛ⸗ mat imaginẽ dei cuiꝰ reꝑatio fit ꝑ gr̃aʒ. Pꝛeterea.ex cul pa tam oꝛigiali ꝙᷓ; actuali eſt quidã defectꝰ ſiue babitus defectiuꝰ quo efficit᷑ ꝓna et frequẽter declinãs in opera mala.huic habitui defectiuo oꝑonit᷑ habitꝰ ᷑tutis quo vera facilitate quadã aſſurgit ad oꝑa bona ſiue merito ria.. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ virtꝰ nõ eſt cõtraria oꝛgĩa⸗ li.dicẽdũ ꝙ nõ eſt veꝝ.q Ad hoc qð dicit᷑ ꝙ eẽ vᷣtutis re ſpicit actũ.dicẽdũ ꝙ hoc intelligit᷑ eo mõ qͥ habitꝰ reſpi⸗ cit actũ.Sed habitꝰ cõſiderat᷑ vt dictũ ẽ vel vt facultas vel vt neceſſitas.¶ Ad aliud qð dicit aug. ꝙ nihil aliud eſt credere qᷓ; fidẽ hr̃e.dicẽdũ ꝙ veꝛbũ aug.ſic ĩtelligitur nihil aliud eſt credere qᷓ; fidẽ hr̃e in ſuo actu.EUñ ibi ſuĩ⸗ tur fides ab aug. ꝓ actu fidei. ſic ibi. Nides eſt credere qð nõ vides.ꝑuuli vᷣo nõ habent fidẽ in ſuo actu.⸗Ad aliud qð obijcit᷑ ꝑ ᷣbũ aug.ꝙ ꝑuuli nõ hñt in cognitõne Dicẽdũ ꝙ aug/vult dicere ꝙ qui erꝛat in artieulis fidei· licet habeat actualẽ noticiã eoꝝ que credunt᷑: deterioꝛ id ẽ nõ eſt bonꝰ ſiẽ ꝑuulꝰ ꝗ habet ſacrm fidei licet nõ hba beat actualẽ cognitõem eoꝝ que credũtur. Paruuli em̃ fidem habẽt ſiue virtutẽ fidei:licet nõ actualẽ cognitõeʒ eoꝝ que credunt᷑. Vnde illð qð ſubiungit᷑. ſi nõ fidẽ bʒ in cognitione:nõ habet fidẽ.falſum ẽ.¶ Ad illud aug. quod ſequit᷑.ꝙ nõdum ſides facit illos fideles ſed ſacꝛa mentũ fidei.dicendũ ꝙ fides ſumit᷑ ĩ verbo aug. ꝓ actu ſidei.¶ Ad aliud qdð dicit aug.ꝙ credere in ꝑuulis ẽ ba ptiʒari ⁊c.dicenqũ ꝙ ibi dicit᷑ credere fidẽ ꝓſiteri.ꝑuu li aũt aliter nõ ꝓfitent᷑ fidẽ niſi ſuſcipiẽdo ſacramentuʒ ſidei. Similiter ſumit᷑ ĩ illo verbo credere. Aug. ad bo⸗ nifacium. In eccłia ſaluatoꝛis ꝓ alios ꝑuuli credũt ſiẽ erx alijs que in baptiſmo remittutur peccata cõtraxerũt xxſ. puuli dicũtur ꝑ alios credere.i.ſacramẽta fidei. ꝓfiteri vel ſacramenta ſuſciꝑe. Ad iſtud qð obijcitur ꝑ aucto ritatem iacobᷣ.dicendũ ꝙ verbum iacobi intelligit᷑ ĩ tꝑe cõgruo oꝑationi.Ande qñ homo pĩ et debet oꝑare ſi nõ operat᷑ moꝛtua eſt fides in ipᷣo.aliter em̃ in doꝛmiente ſi des moꝛtuaẽ.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ mateꝛia fidei eſt in cognitõne:in ꝑuulo aũt nõ eſt cognitio ⁊c̃.dicendum ꝙ fides inqtum eſt virtꝰ infuſa ſiue habitꝰ infuſus:nõ reqꝗ rit cognitõem eiꝰ qð credit᷑.neceſſario dico.Sʒ ſic ſumi tur cognitio in verbo hug.cũ dicit.q ĩ cognitõe eſt mate ria. EVnde hugo.aliud ẽ ſides qua credit᷑: aliud ẽ ꝙ fide credit᷑. In affectu ĩuenit᷑ fides in cognitõe qð creditur ĩ fide. Iides igit᷑ qui eſt habitꝰ infuſus.nõ requirit cogni tõem eius qð credit᷑.ſed potius qua credit᷑.Eſt em̃ que⸗ dam lur ſpuᷣalis inclinãs ſiue habilitãs aiam adheren⸗ dum pꝛime veritati ꝓpter ſe. AUnde fides infuſa ꝑuuloĩ baptiſmo duo facit.ſcʒ aĩam ſiue potentiom aĩme infoꝛ mat: ⁊ adherendũ pꝛime veritati habilitat. Iñ puulus baptiʒatꝰ cũ ꝑuenit ad etatẽ adultã. habitu fidei ſuſce⸗ pto in baptiſmo:abilis eſt ad credendũ articulos fidei. Ad id igit᷑ qð dicit hugo.ꝙ in affectu ſubſtã tia ĩuenit fidei:in cognitõne materia.dicendũ ꝙ loꝗt᷑ de fide.non inqtum ẽ habitꝰinfuſus:ſ̊ ſᷣm ꝙ ẽ in actu vltimo.ſcʒ in⸗ quãtũ fide qua credit᷑ cõuertit ſe aĩma ad illud qð credi tur illi adherẽdo ꝓpter ſe.¶¶ Ad aliud obicit᷑ ꝙ ſic aĩma nõ exit ineſſe niſi coꝛꝑe exiſtẽte oꝛganico ⁊ habẽte ꝑfectio nem membꝛoꝝ:ſic nec erit in bene eſſe ⁊c.dicendũ ꝙ ſiẽ dicit phus. Si ſenex haberet oculũ iuuenis: videret ita bene ſicut et iuuenis.Vñ vt oñdit phᷣus.i Qunqᷓ ẽ aliꝗs efectus vel im potentia ſiue debilitas in ſubſttia aĩme inqtũ hmõi.ſ̊ quicqd ẽ impotẽtie vel defectus ĩ bomine qtum ad ea qꝗ reſpiciũt naturaʒ aĩme:hoc eſt rõne defe⸗ ctus ex ꝑte oꝛganoꝝ. ꝓpter hoc dico ꝙ ſtatim qũ anima creata eſt:pfecta ẽ ſᷣm nature ꝑfectõeʒ quãtũ ẽ de ſe. O aũt nõ poteſt exercere actꝰ ꝓpꝛios. hoc ẽ ꝓpter defectuʒ ſui ꝑfectibilis.EIñ dico qᷓcito eſt aima:habet potentias ꝑfectas q́;ẽtum ad ꝑfectõʒ quã exigit natura. Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ volũtas eſt inſtrumẽtũ ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ vo⸗ luntas pt᷑ cõſiderari vt eſt potẽua ſiue vis aĩme ſimplici ter:vel ꝓut eſt inclinans ſe ſiue mouens ad eliciendum actũ aliquẽ. Similiter virtꝰ pt᷑ cõſiderari dupliciter.vł ſᷣm ſubſtantiã virtutis et vt eſt actꝰ ſiue ꝑfectio potẽtie: vel vt illa mediãte potentia elicit quadã facilitate actuʒ virtutio.voluntatẽ vltimo mõ ſumptã requirit virtꝰ vlti mo modo ſumptã.ſed ſic ſumẽdo virtutẽ nõ eſt virtꝰ in ꝑuulis:ſed pꝛimo mõ. ꝓut aũt pꝛimo mõ ſumit᷑ virtus: reꝗrit voluntatẽ pꝛimo mõ ſumptã.et ſic tam voluntas ꝙᷓ virtus ẽ in ꝑuulo baptiz ato.Airtꝰ aũt gratuita eſt ee poteſt eſſe ſine vſu volũtatis.ſed nõ ſine volũtate poten⸗ tia ſuſcipiente.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ virtꝰ ꝑficit habẽ⸗ tem et eius opus ⁊c.dicendũ virtus dupliciter cõſide rat᷑. Vno mõ vt ẽ habitꝰ ꝑficiẽs potentiã.Alio mõ vt ea elicit᷑ opꝰ meritoꝛiũ.hoc ẽ in rõne infoꝛmãdi ſimpliciter vel ĩ rõne merẽdi ꝑ aciũ.Pꝛimo mõ ſumpta ẽ ĩ ꝑuulis: Secũdo mõ ſumpta diffinit᷑ a phᷣo.Vl p dici.qꝙ illa dif finitio intelligit᷑ de vᷣtute ↄſuetudiali.Vñ cũ in ꝑuulo ñ reddit᷑ opus bonũ:ſequit᷑ ꝙ in eo nõ ſit ðᷣtus ↄſuetudia⸗ lis. Si tñ intelligit᷑ de virtute geneꝛalit᷑.dicendũ ꝙ tunc reddit opus bonũ cũ elicit opꝰ.¶ Ad alið dm qð ſeqꝗt᷑. ꝙ licʒ ſtatim moꝛeret᷑ puer:neceſſe erãt ei oᷣtutes.ñ ꝓpt opus qð eliceret᷑ in pnti: ſed ꝓpter oꝛnatũ aĩme. Elirtu⸗ tes em̃ in futuro ĩ oꝛnatũ cedut et quoſdã actꝰ habẽt ſiẽ dĩc aug.¶ Ad aliud qð ſeqꝗt᷑ dᷣm.qꝙ aĩma rõnalis duo⸗ bus modis dicit᷑ eẽ ſuſceptibilis pᷣtutis.Vno mõ ꝑ acꝗ⸗ ſitõem. alio mõ ꝑ infuſionẽ. Per acqꝗſitõʒ qñ ꝑ viã nate mouet᷑.pᷣparãdo ſe ⁊ habilitado ad ſuſceptõʒ.et boc mõ ꝑuulꝰ manẽs ꝑuulꝰ:nõ ſuſcipit virtutẽ ſicut nec ſciam. Sed ꝑ infuſionẽ ſuſcipit vᷣtutẽ anteq; vtat᷑ li.ar.ſic patʒ in ſalomõe cui infuſa ẽ ſciẽtia cũ doꝛmiebat.⁊ tũc nõ po⸗ terat vti li.ar.ec eſt ſilłe de catulo:qꝛ ibi conſideratur 2 via nature.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ gr̃a baptimalis qᷓ eſt reꝑatina defectus carentie debite iuſticie:debet ↄmẽ⸗ ſurari illi defectui.vnde nõ requirit᷑ virtus ꝓmouẽs ad exercitiũ operũ virtutũ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ gr̃a collata a xpᷣo ĩ baptiſmo babũdat ab illa que delet pcta.v.ro. Si vni us delicto moꝛtui ſunt multi:multomagis gra dei et do⸗ num in gra vnius bomĩs ihu xp̃ᷣi ĩ pluꝛes habũdat.glo. plꝰ pꝛeſiat xpᷣc regeneratis:qꝙᷓ; eis nocuerat adã genera⸗ tis.et poſt. remiſſio peccatoꝝ ⁊ alia dona ſpũſſancti.mł tomagis habũdans trãſijt in oẽs filios eiꝰ ⁊.iij.ad titũ. Quẽ effudit ĩ nos habũde.glo.ſcʒ ad r̃miſſionẽ oĩm pec catoꝝ et copiã virtutũ. Iſtiꝰ habũdantie cauſa fuit ad/ uentus illiꝰ ꝗ eſt fons graꝝ.Vñ.iiij· ad gał. At vbi veit plenitudo tꝑis.miſit deus filiũ ſuũ.glo.plenitudo tẽꝑis dicit᷑ pleĩtudo gre.iõ qꝛ ĩ eo dant᷑ dona ſpũſſcti. Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ nullꝰ habet ꝑfectõʒ gratie niſi ſit ꝑfectꝰ in natura ⁊c. Dicendũ ꝙ natura ↄſiderat᷑ in duplici ra⸗ tione. Vna ẽ ꝓut ↄſiderat᷑ vt infoꝛmãs rem.et ſic eſt ꝑfe ctio rei qᷓtũ ad eſſe rei.et hoc mõ ſumpto.dicit Hoetius in li.de duabo naturio ⁊ vnica ꝑſona xpᷣi.Natura ẽ vnã quãq; rem infoꝛmãs ſpecifica differẽtia.Alio mõ cõſide ratur vt ꝑficiẽs rem q;tum ad actũ ſiue opus.ſᷣm ꝙ dici tur natura pꝛincipiũ motꝰ vniuſcuiuſq;.et de hac ꝑfecti one intelligit phᷣus cũ dicit tũc ꝑfectũ eſt ⁊c. Siłr eᷣtus gratuita dupliciter cõſiderat᷑.inquãtũ infoꝛmat potẽtiã cuiꝰ eſt m eẽntiã potẽtie:vel ſᷣm actũ vel vſum eiuſdeʒ Perfectio nature ᷣm pꝛimũ pᷣmũ modũ ſũpta:pᷣcedit ꝑ/ fectõem gratie ſiue virtutis ᷣm pꝛimũ modũ ſumpta.ſi⸗ militer et alie ꝓꝑfectões ſibinuicẽ reſpõdent.q Ad aliud qð ſequit᷑.dicendũ ꝙ in virtutibo diffuſis nõ habet locũ hec diſtinctio potentiaꝝ.non em̃ ibi facilitas pᷣcedit ꝑſe ctõem.qꝛ ex habitu infuſo eſt ꝑfectio et facilitas ad oꝑã⸗ dum. Vnde ꝓfecto ibi natura pᷣcedit facultatẽ ad opus. pꝛius em̃ ineſt habitꝰ qᷓ; reddat potentiã facilẽ ad elicien dum actũ virtutis.In virtutibo acꝗſitis locũ hʒ vt patʒ in exemplis ꝓpoſitis. Ad illð qð obijcit᷑ poſtea.ꝙ vir tutes nunqꝗᷓᷓ ſunt ocioſe ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ verbũ aug.debʒ ĩtel uigt ꝑ ſe.nunqᷓᷓ em̃ ſunt ocioſe de ſe.ſemꝑ em̃ oꝑant᷑ qiũ eſt de ſe. aũt qñʒ nõ oꝑant᷑:hoc vbet᷑ potẽtijs ſiue vi ribo que illis ꝑficiũtur.vt qñ ligate ſunt vel aliquo alio mõ impedite vt nõ poſſint exire in actũ. Mlembzumſecundum Onſequẽter querit᷑ vtrũ in adultis augeã tur virtutes ꝑ baptiſmuʒ. Et videt᷑ ꝙ ſic. dicit᷑ em̃ ĩ glo.ſuꝑ illð pẽ. Mirra et gutta . Caſſia in aquoſis locis naſcit᷑ ⁊ creſcit in immenſum et odoꝛẽ reddit.hoc eſt fides qui ꝑ baptil⸗ mũ creſcit. Itẽ ſuꝑ illud psẽ.Suꝑ aquã refectõis edu⸗ cauit me.glo.ꝑ augmentũ virtutis et bone oꝑatõis edu cauit me in baꝑtiſmo.ergo ĩ baptiſmo auget᷑ virtꝰ et bo na oꝑatio.¶ Cõtra.ꝑuuloꝝ pena mitiſſima ẽ.et ita vi⸗ xext᷑ eſſe minima:ergo et gratia que reſpõdet eſt mima in genere graꝝ ſcʒ gratia baptiſmalis.ergo nõ eſt aucta ꝑ baptiſmũ.¶ Pꝛeterea. caritas meretur augeri vt aucta mereat᷑ et pfici.ſimiliter ergo eſt de gr̃a fidei.ſi ergo gẽa baptiſmalis nõ eſt ꝑ meritũ nr̃m. et gr̃a baptiſmalis ex rõne meriti rp̃i nõ eſt plus et minꝰ gra:er tiſmal vᷣtute baptiſmi ñ auget᷑ ĩ adulto.¶ Ad qð ddm. ꝙ ille auctoꝛitates que inducunt᷑ ad hoc ꝙ gr̃a augeat᷑ in ba⸗ ptiſmo.ad hoc ꝙ faciũt ꝙ plures ſunt effectꝰ gratie ba⸗ ptiſinalis ſicut in glo.tangit᷑ ſuꝑ illud.ſuꝑ aquã refecti⸗ onis ⁊c̃. Pꝛimã gram oñdimꝰ eſſe vini verbi intelligẽti am.Secũdã baptiſini regeneratõʒ. Terciã poſt baptiſ⸗ mi ſctificatõem.et ita gra illa dicit᷑ augeri:cũ aliũ et ali⸗ 4 4 um ĩducit effectũ.Siłr cũ dicit᷑ ꝙ gra fidei ꝑ baptiſmũ ĩ imenſuʒ creſcit:hoc ẽ qꝛ gr̃a fidei qᷓ pꝛius infuit adulto: adueniẽte baptiſmo aliũ hʒ effectũ merito xpᷣi quẽ nõ ha bebat pꝛius. Si vᷣo ip̃a gratia augeat᷑ in ſe.i.fiat maioꝛ: boc occidit 'm ꝙ homo ꝑ gram:meret᷑ augmentum gꝛa „ tie que eſt in ip̃o. lembꝛum tercium Onſeq̃nter querit᷑.vtrũ equaliter det᷑ gra tia oĩbo baptiʒ atis digne ſuſcipientibo.ꝙ ſic:videt᷑.Cipꝛianꝰ.plane eadẽ gratia ſpi ritualis q̃ in baptiſmo a credẽtibo equali⸗ ter ſumit᷑.in cõueꝛſatõe atʒ actu nr̃o poſimodũ vel auge tur vel minuat᷑.Ecce ꝙ cadem gratia ⁊ equaliter datur Item Aug. de vnico baptiſmo aliꝰ alio baptiʒ ari ma gis vel minꝰ nõ dicit᷑. Itẽ.iij.ad ephe.nũ baptiſma glo.i.equale. Itẽ q; equalis gr̃a detur omibo ꝑuulis: videt᷑.qꝛ qð tam differẽtes impꝛimat effectꝰ:hoc non eſt niſi vel qꝛ voluntariũ agens:vel qꝛ ſi nõ eſi voluntariuʒ tñ differenti modo ſe habet.vel ſi eodẽ modo:mateꝛia re cipiens ſe habet vel alio.Sed nec ſacramẽtũ nec virtus paſſioĩs volũtariũ eſt agens.nec ipᷣm diuerſificatur.nee ꝑuulus vnus eſt magis diſpoſitꝰ qᷓ; alter:̊ ⁊c.¶¶ Itẽ q̃li cunq; conditõne ꝑuulꝰ naſcat᷑ et qualiacũq; babʒ natu⸗ ralia:vnꝰ nõ naſcit᷑ magis peccatoꝛ qᷓ; alius: ergo pari rõne in regeneratõne vnus nõ debet regenerari magis vel melius alio.¶ äãvnꝰ nõ punit᷑ magis alio: nec re munerat᷑.¶ Item gr̃a baptiſmalis oponit᷑ culpe oꝛigia li.ſed culpa oꝛiginalis equalis eſt in omibo.vt inuit ma⸗ giſter.ij.ſenten.ĩ tractatu de pcto oꝛiginali:ergo gr̃a ba ptiſmalis ſiue vᷣtus equalẽ habebit effectum in omibus 4 Stem xpc indifferenter ⁊ equaliter ſe obtulit ꝓ om̃ibo. virtus igit᷑ paſſionis xpᷣi ad omes ſe habʒ equaliter quã tum in ſe eſl.igit᷑ cum baptiſmꝰ virtutẽ habʒ a paſſione xp̃ᷣi:baptiſmꝰ equalẽ babet effectũ in omibo Contra damal.peccatoꝝ remiſſio om̃ibo ſiłr ꝑ baptiſma datur: gratia aũt ſpũs ſᷣm ꝓpoꝛtõem fidei ⁊ ppurgatõʒ. igitur gratia datur in baptiſmo nõ equalit᷑:ſed ſᷣm purgatõeʒ recipiẽtis.¶¶ Itẽ Math.xxv.dedit vnicuiq; ſᷣm ꝓpꝛiam virtutẽ. Hec aũt virtꝰ attẽdit᷑ in pᷣparatõne et capacita/ te ſuſcipiẽtis.igit᷑e qui magisẽ pᷣparatꝰ:et magis capax ⁊c̃.ſic videt᷑ ꝙ in adultis maioꝛẽ et minoꝛẽ efficaciã ha⸗ beat gratia baptiſmalis.¶ Iem ſic habet.ij. ſenten. gꝛa tuita ꝓoꝛtionaliter dant᷑ naturalibo.ſ̊ cõſtat ꝙ melio⸗/ ra habeãt naturalia aliqui qᷓ alij:igit᷑ Tc.¶ Iẽ bonitas nature diſpoſitio eſt ad gr̃am.ergo vbi melioꝛ nata:me lioꝛ diſpoſitio. Sed caula vnifoꝛmiter agens magis im pꝛimit in magis diſpoſito vt luy in aere ꝙᷓ; in aqua:ergo cum unlus melius eſt diſpoſitus qᷓ; alius:patʒ ⁊c̃.¶ Reſponſio.ꝙ gratia baptiſmalis habet plures ef fectus.lnum contra malum culꝑe.alium contra ma⸗ lum pene:tercium qᷓtum ad oꝛdinem in bonuʒ reſpectu meriti. tum aũt ad pꝛimum effectum eſt equalitas. omniũ em̃ peccatoꝛum in baptiſmo eſt ſimul et plena re miſſio.Lux em̃ que eſt ſpiritualis que eſt gratia:nullas ſecum compatitur tenebꝛas peccati. In adultis autem qᷓ;tum ad alia duo nõ eſt equalis effectus.hoc tamen no eſt quantum eſt de virtute ſacramenti:ſed quãtum eſi de conditione ſuſcipientis. Vnde ſᷣm fidei ꝓpoꝛtionem ma ioꝛem et mĩoꝛem:habet gratia baptiſmalis maioꝛem et minoꝛẽ effectum qᷓ;tum ad alia duo.Iomes em̃ inq tum eſt pena:magis et minus diminuit᷑ ꝑ ratiaʒ baptiſi ma lem:ſᷣm q; maioꝛ et minoꝛ eſt ꝓpoꝛtio ſidei in ſuſcipiẽte. Similiter eſt foꝛte de alijs penis contractis.ſcilicʒ infir mitate ignoꝛãtia malicia. Similiter ſm ꝙ pꝛecedit ma⸗ ioꝛ et minoꝛ purgatio a peccato et circumſtantijs pecca tis:maioꝛem et minoꝛem habet effectum gratia baptiſ⸗ malis. autem m ſidei pꝛopoꝛtionem maioꝛem et minoꝛem pꝛepurgationem expeditius et efficatius oꝛdi⸗ nat in viam merendi gratia baptiſmalis ſiquet:eo enim gratia expeditius agit:quo magis habet fulcimentum et minus impedimẽtum. Concedi ergo poſſunt illa que oſtendunt gratiam dari in baptiſmo ſiue gratiam data equalis eſſe efficacie ſcʒ qᷓtum ad effectü remiſſionie cul pe:et hoc quãtũ eſt de virtute ſacramenti. tum ad ali os effectꝰ: nõ eſt equalis efficacie.ſed maioꝛis et mioꝛis Fm ꝗpoꝛtõʒ fidei et purgatõzʒ ſiue pᷣꝑatõʒ maioꝛẽ vłmi⸗ — 2 — - — — — — — — — —,—BUNẽ — ¶Dueſtio xxj. noziſent oſtẽdũt due anctorate⸗ ßm damal. mado⸗ ens. xxv. VUñ auctoꝛitas dam̃ intelligit᷑ de gratia illa q̃ da ¶Men . „ P uen . min⸗ babilitet et Den quintum ꝑ diſpoſitõem ſuſcipiẽtio.qui plus ve gen 1 mouet ad fidẽ. nõ de illa que ẽerx merito xpᷣi que ↄfertur Eingde querit᷑ de effectu fecũdatõis.⁊ vidi niii virtute bapuſmi equaliter: et indifferẽter ſe bʒ ad oẽs. ꝙ baptiſmꝰ:nõ ſit effectus fecũdatõis. Ie⸗ ſde Et eodẽ mõ reſpõdendũ eſt ad aliã auctoꝛitatẽ. vnuſqſ; cũdatio em̃ eſt quedã ꝑtus ſpũalis impꝛe⸗ lindu Fm ꝓpꝛiã virtutẽ.i.capacitatẽ. Nam ꝙ aliquis ſit plus O2 gnatio.Sʒ non tunc eũ gignit᷑ hõ gignit: h Nizin vel minꝰ capax: hoc ? er diſpoſitõne li. ar. ¶ No ill as pꝛimo gignit᷑: deinde cũ in ꝑfectõe eſt: habʒ ptate gignen übehtin dicit magiſter.ij.ſentẽ. ꝙ gratuita ꝛtõnaliter datur di. Cum eꝛgoi baptiſmo gignitio ſit ſpũalis.ſiunt em̃ fi i in natur alibo ⁊c̃.dicendũ ꝙ licet quãtu eſt de virtute ſacꝛa lij dei:nõ tunc fecũdant᷑ ad gignendũ ſpũaliter. eꝛgo fecũ — menti equalis gra confert᷑ om̃ibo. et ipa gr̃a quatu e de datio nõ eſt effect baptiſmi.¶ Cõtra.ſuꝑ illud. Super Nmn ſe equalis eſt efficacie.nihilomin? pr dici ꝙ gratia data aquã refectõis educauit me ⁊c̃. glo.ſuꝑ aquã refectõnis nene in baptiſmo.ex ꝑfectioꝛi obediẽtia nature et meliꝰ oꝛdi⸗ i.baptiſmi quo r̃ficiũt qui integritate ⁊ mes gmn dAts— nun nata ar ope ðᷣtutũ: hʒ maioꝛẽ efficaciã in vno ꝙᷓ in alio et aĩma ariditate peccatoꝝ ſterilis fecũdat᷑¶ Reſpon cnnn Sicut em̃ lux materialis eiuſdẽ incenſioĩs traſſundens ſio ꝙ fecũdatio nibil aliud eſt ꝙᷓ virtutu et donoꝝ q ſunt 4 Cin ſe ꝑ coꝛꝑa magis et minꝰ dyaphana ſiue trãſꝑentia.ma ſemia ſpũalia ſuſceptio.et hoc mõ bene pt eſſe in baptiſ⸗ 1 qi gis et minus lucet:ſic lux ſpũalis ſcʒ gratia magis ⁊ mi mo fecundatio:cũ in baptiſmo cõferant᷑ ötutes er gbus tynmn nus oꝑatur 'm ꝙ natura magis et miꝰ obedit illi et ba poſtea fructus ſpũales poſſunt facere.Si vᷣo fecũdatio Rengo pan hilioꝛ eſt ad oꝑa virtutũ. Intelligendũ eſt cũ bis ꝙ gra acciꝑetur ꝓ operũ vel actuũ plenitudie: hoc mõ nõ eſt in eran nage menſurat᷑ m libertatẽ dei dantis:nõ ſm equalitatẽ ſu⸗ baptiſmo fecũdatio.et ꝑ hoc poteſt ſolui qð obiectũ eſt. liorger ſcipiẽtis:ſed ſᷣm ꝙ pᷣparat ſe ſuſcipiẽs.q;ꝛ ergo deus oꝑa Mam illud qð dicit᷑ ꝑ ſimilitudiem ad gignitõʒz carnalẽ cnpeoigi tur ibi m exigentiã ſacramẽti.et vlteriꝰ vnus nõ ẽ ma⸗ non vſq;quaq; tenet. In gignitõe em̃ carnali ᷣm pꝛius iunn gisviſpaſitus alter: ideo equaliter omib⸗ punlis dat A nbeum ſpũali vᷣo nõ ſic opoꝛtet. ogfod quãtũ eſt lege cõmuni.qꝛ tum ptᷣas eiꝰ non ẽ alligata — ſ⸗ . nonibus ſacramẽtis.nõ ẽ neceſſe ꝙ ſemꝑ 9 equaliter: ſed Pfe . Uembꝛum extum tpoñib. cere cui vult pꝛiuilegium ſpãle.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ de Oſtea querit᷑ de effectu incoꝛꝑatõis. vtrũ Aitergbi⸗ cauſa diuerſimode agẽte ⁊c.dicendũ ꝙ hoc nõ habʒ bic cõferat᷑ in baptiſmoꝛet videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ hoc A one⸗ locũ:qꝛ deus ogatur in ſacramẽto vt agẽs volũtariũ.vñ qð dicit aug.ad boĩfaciũ. Mulli ẽ aliqua⸗ EFm libeꝛtatẽ beneplaciti eius cui vult dat plus:cui vult L tenꝰ ambigendũ.tũc vnũquẽq; fideliũ coꝛ⸗ ſcadanr min'. qdð patet exemploſumpto a quibuſda maämas ma poꝛis? ſanguĩs dñi ꝑticipem fieri qñ in baptiſmate mẽ iiz igir ternas ſugentibo. in gbo apparuit gra efficatioꝛ et babũ bꝛum coꝛpis xp̃i efficit.· nec alienari ab illiꝰ panis calicil pangti⸗ dantioꝛ. Ad illa duo que ſequũt᷑ ſcʒ ꝗꝙ in ꝑuulis vnus q; ↄſoꝛtio:etiã ſi anteqᷓ panẽ illũ comedat ⸗ calicẽ bibat. D nõ naſcit᷑ magis peccatoꝛ qᷓ oliꝰc.et ꝙ vnꝰ nõ punitur tæ ſeculo in vnitate coꝛꝑis xp̃i cõſtitutꝰ abſcedat. Con etcapenn magis alio 7c. dicendũ ꝙ nõ valent hec argumẽta: qꝛ in tra. ille eſt effectꝰ ſacramẽti euchariſtie. diuerſoꝝ at ſa⸗ gis ann ſticia nõ reſpicit meritũ pciſe:ſed miſcðia reſpicit dãtis cramẽtoꝛꝝ ſi unt diuerſi effect?:nõ eſt ergo effectꝰ ipᷣiꝰ ba fiacijl benignitatẽ. Ad duo que ſequũt᷑ patet reſpõſio er di⸗ ptiſmi. ¶ Reſpõſio eſt incoꝛpatio ꝑ ſimilitudieʒ effect? ntenge ctis.qꝛ gra ſᷣm ꝙ ↄꝑatur ad culpaʒ eſt equalis efficacie ad cãm. . hoc mõ ꝓpꝛie eſt effectꝰ euchariſtie. Eſt etiaʒ gneſo⸗ vt dictũ eſt. Similiter meritũ xpi ſiue virtꝰ paſſionis eq̃ incoꝛpoꝛatio ꝑ granã gratũfacientem:que datur in ba⸗ iwniris liter et indiffeꝛẽter ſe babet ad om̃es.Ad illud qð obij ptiſmo. et ßm boc ẽ effectus ipius baptiſmi ꝓpter ipam znakaeme citur· ꝙ bonitas nature ẽ diſpoſitio ad gram ⁊c. dicẽdũ gratiam: non ꝓpter ſimilitudinem effect? ad ſacramẽtũ nogsin Mepee enerea Rnu ot cõgruitas. baptiſmi. niſii li. ar. aptetur 2 habilitetur. ſontr . nan 6 embꝛum ſeptimum üna⸗ J embꝛu qua:tu Onſeãnter qrit de effectu oꝑtõnis ianue. conmun Onſequẽter querit᷑ de effectu illuĩiatõnis. vtrũ ꝑ baptiſmũ ianua aꝑiat. Et vidr ſic ſen vtrũ fiat ꝑ gram ĩ baptiſmo.Et vidr ꝙ nõ SZeda. Idẽ ſalutifere curatõis auxiliũ in 4 qꝛ differunt ab inuicẽ catheciſmꝰ et baptiſ lege circũciſio ↄtra oꝛigiale vulnꝰpeti age Amnus. catheciſmus oñt pcedit baptiſmũ: bat:qʒ baptiſin agere reuelate tꝑe gre ↄſueuit:excepio in eius effectꝰ pᷣcedit baptiſmũ in adulto. Sʒ e lefſecrdeſt ꝙ regni celeſtis.ianuã intrare nõdũ poterat. Yteʒ. iij . —– ieri p inſtructõem: effectꝰ illumĩatõis habʒ añ ſu math. Celi aꝑti ſ unt. glo. flãmã vibꝛantẽ qui viã ꝓhibu . teptõem baptiſini. Yté dam̃ audiẽtes diuias ſcriptu⸗ it aqua baptiſmi erringuit:ide babet Marer ills enm ras credimꝰ doctrine ſpũſſancti et hecẽ pꝛima gra. hboc vidit cos aptoo ontra i f.tractatu de baptiſ pinmn aũt fit ĩ catheciſino: illumĩatio fidei fit in catheciſmo. mo. ec baptiſinꝰ nec circũciſio aditũ nobis regni ape mumd M aũt ꝑ baptiſmũ dat. babet ex hoc qð dicit ioh.dam̃. ruit:ſᷣ̊ hoſtia ſalnatoꝛis.¶¶ Itẽ añ paſſionẽ oẽs deſcende nminen baptiſma fit nobis illuĩatio.i¶ Itẽ ſuꝑ illud. In tribula rũt ad limbũ etiã ioh.baptiſta.ſᷣ oↄſtat aliqs baptiʒa⸗ jnſt tione ĩuocaſti me.euʒ ꝓplus multiplicatꝰ exiret de terra tos fuiſſe añ paſſionẽ xpᷣi.¶¶ Itẽ videt᷑ ꝙ ĩ baptiſmo xp̃i. kapeſina egipti de tenebꝛis ignoꝛãtie ꝑ baptiſ mũ:tũc audit et ꝑci ßm illð luce. ij. aꝑtũ ẽ celũ ibi dicit glo. bede. Dum ille ſeipkei pit miſteria q̃ nõ nouerat vbi debeat hr̃e coꝛ.¶ YItez effe aquas ioꝛdanis ſubijt:ianus celi nobis aperuit.4 Nꝛe⸗ dnizift ctus ꝗ ſignãtur ĩ criſmatis inunctõe et candele illuĩati⸗ terea. videt᷑ ꝙ ĩ paſſiõe xp̃i Cołj.pacificas ꝑ ſi anguiem Critmi one ei candide veſtis induitõne in baꝑtiſmo dant᷑.ergo crucis eiꝰ ſiue qᷓ celis ſiue qᷓ ĩ fra. glo.i.celeſtiaa terre⸗ s u Ulmſatio datur in baptiſino Relbolio. fides dicitk ſtria. qꝛ pʒ mõ bomiĩ introtꝰ ĩ cel. 4 Nẽ baymo ĩ itegro tia born upliciter. et ſilr illuiatio fidei. dicit em̃ damalſ.ꝙ fides qua hoꝛa ſanguis redẽptõis de latere dñi ĩ cruce pendẽ⸗ Nuiond duplex ẽ. Eſt em fides ex auditu:et eſt alia fides que eſt tis exiuit:dimiſſũ ẽ pcẽm ade hũano generi? pacificata Cdtius ypoſtaſis.i. ſſa reruʒ ſperãdaꝝ arguitio non aparẽtiũ ſut celeſtia ⁊ terreſtria.qꝛ tũc patuit bomibo ĩtroit? i re⸗ lertocn Paren er ga dari ex gra gratildata illumĩatio ante ba⸗ gnũ celoꝝ.¶ Itẽ Marci. xv. Et ſacta hoꝛa.vj. glo. He⸗ loinenm ba an catheciſmo. Sʒ eſt alia illuĩatio que ẽ er gra da dĩne pietatis oꝛdo poſcebat.vt eodeʒ tꝑis articulo qᷓ ntlge ahriſinal⸗ illa dat in baptiſmo:nihilominꝰ in adulto ade pᷣuaricati ↄcluſerat:latroni penitẽti ianuã reſeraẽt gtim poteſt eſſe gra gratũfaciens.et cũ illa venit quedaʒ illu ꝑadiſi.¶ IR vr ꝙ ĩ die ĩſt urrectõis pᷣmo aꝑta fuit. vᷣm ꝗ iſpnin mnailo et⸗ ꝑ boc ſoluit qð obiectũ eſt. Qam pꝛime rati Dicit᷑ ab ecclia ĩ collecta illa.Oeꝰꝗ hodieꝛna wie Bonige – diln oquũtur de illuĩatõne ey gra gratiſdata: alie aũt. nitũ tuũ efnitatis nobis aditũ deuicta moꝛte releraſti. i illumiĩatione gre baptiſmalis que eſt gra gratumfaci. 4 Reſpõſio ianuã celi aꝑire ẽ tollere impedimẽtum mhit ingreſſus in regnũ.Anũ iſtoꝝ impedimentoꝝ eſt defoꝛ: matio imaginis dei ex ꝑte aime.hoc impedimentũ tolli⸗ tur ꝑ baptiſmũ quo aĩma infoꝛmat᷑ in tollẽdo culpã: et oꝛnado virtutibo.ꝙ aĩa oꝛnat᷑ virtutibo.Ecci.xxiij. Sic om̃is mulier relinquẽs virũ ſuũ.glo.qui ſibi eã i baptiſ mo copulauit:et oꝛnamẽto virtutũ decoꝛauit. Ad aliud impedimentũ eſt offenſa creatoꝛis ⁊ cꝛeaturarũ.qð amo tum fuit paſſione xp̃i.tũc placuit offenſam pie moꝛiẽdo quã ꝓuocauerũt pꝛimi pꝑentes impie viuẽdo. VUnde xpᷣe moꝛiedo ſatiſſecit ꝓ peccato pꝛimoꝝ pentũ: et offenſam dei placauit.Inde ad Coł.j.Pacificãs ꝑſi anguiez cru cis eius ſiue que in celis ſiue que in terris ſunt.glo.ibi. pacificauit ꝑ moꝛtẽ crucis celeſtia et terreſtria: qꝛ patet homini introitꝰin celum. Terciũ impedimẽtũ fuit coꝛ⸗ ruptibilitas ſiue moꝛtalitas ex ꝑte coꝛꝑis. Heſter.iij.ñ exit licitum indutũ ſacro.i.coꝛꝑe coꝛruptibili ⁊ moꝛtali aulam regiã. Vñ.j.Coꝝ.x v.opoꝛtz coꝛruptibile hoc in/ dueꝛe incoꝛruptõem et moꝛtale hoc induere ĩmoꝛtalita⸗ tem. hoc impedimẽtũ amotũ eſt xpᷣi reſurrectõne que eſt cauſa nr̃e reſurrectõnis.j.Cox.xv.Si xpᷣc reſurrexit et nos reſurgemꝰ. glo.ꝑ reſurrectõem eiꝰ ꝓbat reſurrecti⸗ moꝛtuoꝝ.xp̃i em reſurrectio eſt cã exemplaris reſurre⸗ ctõis generalis cauſa motiua et efficiẽs quodãmõ. hoꝝ igẽ amotõ ẽ ianue a ꝑtõ.¶ Aod G̊ qd obr̃ ꝙ nec circũciſio nec baptiſmus aditũ regni aperuit ̊ hoſtia ſaluatoꝛis. Dicendũ ꝙ magis aſcribit ꝑtio paſſioni q; baptiſmo: qꝛ ꝙ baptiſmꝰ habet virtutẽ aꝑiendi hoc habet a paſſiõe Av alið qð obijcit᷑.q in baptiſmo rp̃i fuit a ꝑta ianua dicẽdũ ꝙ hoc intelligi ſignificatiue. AUñ verbũ bede ſic exponit.dum aquas ioꝛdanis ſubijt:ianuam nobis celi aperuit.i.aꝑiendam ꝑ baptiſmũ oſtẽdit. Vñ.iij.math. Ecce aperti ſunt celi.glo.j on em̃ tũc ſibi pꝛimo patuẽ celeſtia. vł ſpũſſcrus eſt datus:ſ nobis ꝑ acceptũ baptiſ mũ aditũ celi patere et ſpm̃ſanctũ dari mõſirauit. Vel dicit ꝙ tũc aperta fuit:qꝛ tunc collata fuit virtꝰ regene⸗ ratiua oquis.que virtus inquatũ habet efficaciã in re⸗ generato: aperit illi ianuã regni. ANliter diſtinguitur de aptione ianue ſic. In baptiſmo xp̃i apta fuit ianua per pᷣſignatõem:tũc em̃ fuit p̃ſi ignata aꝑtio illa. In paſſione x pᷣcij ſolutõem. tunc em̃ xpc ſeipᷣm dedit tanq pᷣciũ hoĩs ꝑditi.ſeipᷣm nanq; ſoluit deo ꝓ redemptõe homĩs pꝑditi qua ſolutõne vel redemptoe facta: patuit ingreſſus ĩ ꝑa diſum.q; tunc placata fuit offenſa dei. hac erxiſtẽte ſatiſ⸗ ſactõne in baptiſmo ꝑ ablutõem impedimẽti.i.culpe ex ꝑpte baptiʒati. In reſurrectõne ꝑ ſole ſecũde receptõem In aſcẽſione ꝑ effectũ. Ingreſſo em̃ xpᷣo actualiter:igreſ ſe ſunt aime paradiſum. Muneſtio. xxij. de compꝑa tione baptiſma inter ſeinuicem. Equitur de compa ratione baptiſmatis buiꝰ ad alia gene⸗ ra baptiſmatũ que dicũtuꝛ baptiſmata a damaſ. ꝛimo querit᷑.vtꝝ ſint ſacꝛa menta. Secũdo ſi ſint aliqua genera ba ptiſmatũ pꝛeter illa. Tercio ſi aliqua genera baptiſma tum repñntabant baptiſma cõpletum. i.baptiſma aque et ſpũſſan.· Quarto de differẽtia baptiſmi fanguĩs et pe⸗ nitẽtie: reſpectu eiuo qð eſt aque et ſpũs.Quinto de pꝛe⸗ eminentia baptiſmatum. lembꝛum pemum yrca pꝛimũ queꝛit᷑ ſic.ioh.damaſ.poĩt no uem genera baptiſmatũ. pꝛimũ eſt baptiſ ma diluuij ad inciſioneʒ peccati Geñ. vij. J. 82Secũudũ eſt ꝙ mare. et nubem. Sim⸗ bolum em. i:nota nebula quidẽ eſt ſpũs:mare aũt aque Exo.xiiij. Lerciũ qo legale eſt. Om̃e em̃ immundũ ab⸗ luebat᷑ aqua.Lauabãt em̃ veſtimẽta ſua et ingrediebãt᷑ caſtra.et loquit᷑ de aqua illuſtratõis Muůeri.xix. Quar⸗ tum ioh.introductiuũ exiſſẽs et in penitentiã ducẽs ba⸗ ptiʒatos vt ĩ rpᷣm crederẽt. Ego aũt ait baptiʒo aqua: qui vo poſt me veiĩt:ipᷣe vos baptizabit ſpũſcto Aſdath. iij. Quintũ eſt dñi baptiſma quo ip̃e baptiʒ atus ẽ. non indigens purgatõne:ſed nr̃am ꝓpꝛiã faciẽs purgatõem AMWMath. iij. Sextũ eſt baptiſma flamĩs.dam̃.xpᷣe dicitur baptiʒare qui in ſpecie ignearũ linguaꝝ ſuꝑ apłos gra⸗ tiam ſpũſſcti effudit.Acx᷑.j. Vos auũt baptizabimiĩ ſpiri tuſancto non poſt multos hos dies. Iſla tñ duo genera baptiſmatũ cõputat damaſ.ꝓꝓ vno.Septimũ eſt ꝑ peni⸗ tentiã et lacrimas veraciter laboꝛioſum hocẽ baptiſma penitẽtie.Ecẽi.xxxiiij. Qui baptiʒatur a moꝛtuo ite⸗ ru tangit moꝛtuũ quid ꝓdeſt lauatio eiꝰ: Octauũ ẽ ꝑ ſan guiem et martiriũ.quo et ipe xp̃e ꝓ nobis baptiʒ atꝰ eſt vt vale reuerẽdo et bono. inqᷓtum ſecũdis vltra nõ coin⸗ quinat᷑ ſoꝛdibo. Mar. x. poteſtis baptiſmo q̊ ego bapti⸗ 30z baptiʒari. Qonũ qð eſt vltimũ et ſalubꝛe. ſed mali⸗ cie deeſtructiuũ hoc ẽ baptiſma ex aqua et ſpũ.Nat. vlt. Ite docete om̃es gentes baptiʒãtes eos in noĩe pr̃is ⁊c. Querit᷑.an iſta ſũt ſacramẽta jſ⸗ eſpõſio.vt dĩe hug. Sacramentũ eſt ex ſilitudine a iqd ſpũale repñtans:ex inſtitutõne ſignificãs:ex ſanctificatõe inuiſibilẽ graz cõ ferens. Hec tria im poꝛtat ſacramẽtũ ſimpliciter ſcʒ no⸗ ue legis. ſed qᷓtum ad pꝛimẽ conditõem ſcʒ ꝙ ſacramen tu dicit᷑ qð repñtat ex ſimilitudie. hec om̃ia poſſunt dici ſacramẽta.ſed impꝛopꝛie.ſᷣm ꝙ ſacramentũ dicit᷑ ex in⸗ ſtitutõne ſignificãs et ex ſilitudine repñtans: ſic ſacra⸗ menta veteris legis dicunt᷑ ſacramẽta. vt aqua luſtratio nis et alia. Vnde illis cõuenit ꝗpꝛiuo dici ſacramentuʒ ꝓtum ad treo conditõnes.illa que ſunt ſacramenta no⸗ ue legis que ꝓpꝛijſſime dicunt᷑ ſacramena. — embꝛum ſecundum Onſequenter querit. vtrũ plura deberent enumerari baptiſmata. Et vidĩ ꝙ ſic. ver bigr̃a. Paptiſma ioꝛdanis.dicit em̃ ada⸗ 2 4 R e rubꝛũ trãſierũt: baptiʒati ſunt in moyſe et in nube et mari.de his vᷣo ꝗ ioꝛdanẽ tranſeũt poſſum dice⸗ re ſimiliter:ꝙ omnes in ihu baptizati ſunt in ioꝛdane. Itẽ baptiſmꝰ ẽ ianua vite.ĩ hoc at hʒ trãſitꝰ ioꝛdanis ſiłitudĩeʒ cũ baptiſmo:qꝛ ꝑ boptiſmũ eſi ingreſſus ĩ ter rã ſuꝑne patrie. Hoc at᷑ nõ fuit ꝑ trãſitum maris rubꝛi. Sed trãſitꝰ ioꝛdonis fuit ĩ terrã ꝓmiſſioĩs ingreſſus: maioꝛẽ ↄueniẽtiã hʒ truſitꝰ cũ baptiſmo q; mare rubꝛũ. ¶Dꝛeterea. videt᷑ ꝙ mare eneũ debeat dici baptiſmaĩqͥ lauabant᷑ miſtri templi.ij. ꝑalippo.iiij.fecit mare eneum xx.cubitoꝝ.et poſt.fecit quoq; conchas.x.quĩq; a dextꝰ et quĩq; a ſiniſtrio.vt lauarẽt ĩ ilł oĩa q̃ illis ĩ bolocau⸗ ſtũ erat oblata. poꝛro ĩ mari ſacerdotes lauabãt᷑.rꝛe terea.beda dicit ꝙ ꝑ mare eneũ ſignat᷑ baptiſma.Simi lis ẽ qſtio de labio tabernoculi Exo.xxx. ¶ Itẽ.iij. Reg. vi.fecit mare fuſile.glo.hoc mare ĩ figura baptiſmi fa⸗ ctũ eſt:q̊ ĩ miſſionẽ pctoꝝ emũdamur. Silr.iij. Reg. vj ſuꝑ illð.fecit baſes glo.ꝑ baſes q poꝛtãdis luteꝛibo paꝛa te erãt.ſic ip̃i luteres ſpuale lauacrũ.ſic maẽ figurabat Pꝛeterea.vr ꝙ duo debeãt nũeꝛaꝛi.baptiſma q̊ xpc ba ptiʒatꝰ ẽ:⁊ baptiſma flamĩs qͥ apli erãt baptiʒati.ſiẽ dẽ AVcẽ.j.iAã rpᷣc nullã recepit purgatõʒ.illi at receperũt. Pꝛeterea.baptiſmꝰ ioh.⁊ baptiſmꝰ qͥ xpᷣc baptiʒatꝰ ẽ ꝓ duobo oputãt᷑.cũ vnꝰ et idẽ eẽt:hꝰ vt bapʒãtis:illiꝰ vt baptiʒati.q̃ ̊ rõe ꝓ duobo ↄputat᷑ a Dam̃.⸗ Pꝛet.q̃re nõ dẽ ſpᷣuerſio ʒodomoꝝ ⁊ gomoꝛreoꝝ baptiſma: ſiẽ di⸗ luuiũ.Geñ.xix.pluit dñs ſuꝑ ſodomaʒ.et gomoꝛrã ſul⸗ phur ⁊ ignẽ de celo.Qõne er ſiłitudie repntat baptiſma flamĩo.qdð ĩ igne fiebat.Act᷑.ij.¶ Ie q̃rit qre ñ nũeratur int baptiſma piſcina. de q̃ ioh.v. Erat ꝓbatica piſcina hieroſolimis.vbi dr̃.ꝙ ꝗ pꝛioꝛ deſcẽdebat iĩ illã pꝰ aque motõz: ſanꝰ ſiebat a qcũq; deriebat᷑ ĩfirmitate. ¶ I qrit de numero baptiſmatũ.⁊ qre dam̃.ponit.ix.mgr.ſentẽ. antiꝰ Yoſue.iij.ſuꝑ illud ripas ioꝛdanis — — —N ſepfiot, tdiebg dütnna ligfhzo . qgno⸗ chomen londici üain⸗ ſeſacnn AMolrans Gameng amentar un vaberent gſie ter en oda⸗ ordomio yſeetin mmodice⸗ ondand. ſordanns Wositer riswon. reſief arenti aptün are enn ge ibolocan hii r m. Gini ij y⸗ nimia⸗ wpna wradzt grfeb ti⸗lid cepenit⸗ Ptizo rillo oeſen veriſt ¶ Nueſtio tria tm̃. Kel põſio ꝙ; ĩ diluuio ⁊ in mari rubro quidã fuerũt ſubmerſi.quidãa liberati.In diluuio non fuerunt ſubmerſi Moe et familia eius:ſimiliter nec iſrł in mari rubro.vñ bene baptiſma noſtrũ repñtabãt:quo ſubmer gũtur peccata que ꝑ malos ſignificãtur:⁊ ſpuitualia ſal uant᷑ qui bonos ſignificant᷑. De ioꝛdane at᷑ quia ſoluʒ illũ fiebat tranſitus.nec fiebat ſubmerſio hoſtiũ:ñ cõ⸗ ueniret dici ꝙ eẽt baptiſma. Haptiſma em̃ nõ dicit᷑ pꝛin cipaliteꝛ eo ꝙ eſt ianua vite:ſed eo ꝙ ibi fit pꝛincipaliter remiſſio peccatoꝝ. Ande dicit Dam.ꝙ ẽ malicie deſtru⸗ ctiuũ.Sed ioꝛdanis ty pũ gerit vltime ablutõis que erit in moꝛte ꝑ gr̃am. Joꝛdanis em̃ dicit᷑ riuus iudicij. vnde gratia abluẽs ſoꝛdes ſiue ablutio gratie ĩ ſegatõe anime a coꝛpoꝛe:ſignatur ꝑ traſitum ioꝛdanis.poſt quem ẽ in⸗ greſſus terre ꝓmiſſionis.tota em̃ vita ẽ in medio.ſ.inteꝛ rubrum mare in deſerto? tranſituʒ ioꝛdanis.¶ Ad hoc quod obijcitur de mare eneo. Dicẽdum.qꝙ ꝓpꝛietas no⸗ ſiri baptiſmatis ẽ.ꝙ ſemel baptiʒatus nõ iterũ baptiʒe⸗ tur. ſed inſtitutũ fuit q;' in eo bis ſaceꝛdotes lauarent᷑ in die. ſ.mane et veſꝑe. VUnde dicit beda.ꝙ melius ꝑ mare eneũ ſignatur baptiſma penitẽtie.quia ĩ aqua baptiſima tis cõuenit ſemel ablui. In hoc aũt mane et veſpere. Pꝛe terea in noſtro baptiſmate moꝛtui loti viui rſurgũt.Sʒ moꝛtua aĩalia lota in conchis:⁊ ante et poſt moꝛtua fue⸗ rũt.Pꝛeterea.lauatoꝛiũ aĩaliũ ſolũ brutoꝛum fuit:⁊ ba⸗ ptiſma eſt ratõnalin. Pꝛeterea.baptiſma noſtrũ genera le ẽ lauatoꝛiũ.quod nõ fuit mare eneũ nec labiũ ̊ laua⸗ toꝛiũ filioꝛũ aaron.Diluuiũ fuit vniueꝛſał inciſio pecca ti. Similiter mare rubrũ omnes ꝑſequẽtes iſrł ſubmer⸗ ſit. vt habet᷑ exo.xiiij. Sed ꝑ mare eneũ ſignatur lauato⸗ riũ penitẽtie qtum ad ↄtritõem generalẽ.quia iuſtus ſe⸗ pties in die cadit et reſurgit:opoꝛtet ꝙ habeat lauatoꝛi⸗ um generale.ſ.otritõnem generalẽ.cuiꝰtypus fuit mare enen.qͥ debent iuſti et ĩ pꝛicipio diei ablui ⁊ ĩ fine.In cꝰ ſignũ in pꝛima hoꝛa diei et vltima dicit᷑ ↄfiteoꝛ.ſ.in pᷣma et in cõpletoꝛio.⁊ maxĩe ſacerdotes.vñ Peda.aagno⸗ rũ viroꝝ ſic̃ vita ꝑfectioꝛ:ita cõpunctio ſublimioꝛ.q Ad aliud qð obijcit᷑:ꝙ baptiſmus quo xpᷣc baptiʒatꝰẽ:⁊ ba⸗ ptiſma flaminis duo debẽt nũerari baptiſmata.Dicẽdũ ꝙ ba ptiſmꝰflaminis ſᷣm ioh̊.dam̃.cũ baptiſmo quo xpᷣc ẽ baptiʒatus cõnumerat᷑ ꝓpter hoc.q vtrobiq; ſpũſſctus deſcedit in ſpecie ſenſibili. Suꝑ xpᷣm ei deſcẽdit in ſpecie colũbe:ſuꝑ diſcipulos in igneis linguis.et hoc ſigmifica uit iohᷣ.dam̃.in eodẽ ca.ↄſequẽter ſe exponẽs. licet ̊ fiẽt deſcẽſus iſte ad diuerſa licut ipᷣe oñdit:tñ in hoc ↄuenie⸗ bant et rõe illius ad vnũ quodammõ reducunt᷑.⁊ poſſẽt alia rõe duo baptiſmata dici.quia xpᷣc nõ indigebat puꝛ gatõe aliqua:ſʒ vt ↄtereret capita draconis in aqua: vt diluat peccatũ et omnẽ veterẽ adã ſepeliat.vt ſanctificet baptiſma.vt impleat legẽ vt trinitatis reuelet miſteꝛiuʒ vt ty pus et ſubſcriptio eſſet nobis ad baptizãdum. ꝓpteꝛ has rões dicit ip̃ᷣm eẽ baptiʒatũ. Apli at baptiʒati erãt flamiĩe:vt tolleretur ab eis infirmitas mẽtis quã adhuc habebãt vt eẽnt illuminati ad docẽdũ alios.⁊ ita ad di⸗ uerſos effectꝰrelata:poſſent dici duo baptiſmata.q¶ Ad illuo qꝗð obijcit᷑ de baptiſmate ioh.ꝙ idẽ eſt cum illo quo xpᷣe baptiʒatus ẽ ⁊ ita ꝓ duobo nõ debent aſſignari.Rñ⸗ ſio. ꝙ licet baptiſmus ille diceret᷑ ioh.vt baptiʒantis:tñ alind fuit q̊ xpᷣe fuit baptiʒatus.⁊ qð dicebat᷑ baptiſma ioh.i Aã ꝙ dicebat᷑ baptiſma:hoc nõ fuit nili vt homĩies habilitarent᷑ ad penitentiã.et vt habilitarent᷑ ad veruʒ baptiſma xpᷣi. O aũt xpᷣi diceret᷑ baptiſma vt baptizati hoc fuit vt foꝛma trinitatis expꝛimeret᷑. in qua quodam mõ deſignaret᷑ foꝛma in qua baptiſmus xp̃i fiendus eſſʒ MPꝛeterea vt ↄtactu ſue mũdiſſime carnis:vis regenera⸗ tiua ↄferreretur aquis.⁊ ita patet ꝙ ob aliã et aliã cau ſaʒ.⁊ ideo duo dicunt᷑ genera baptiſmatũ a Joh̊.dam̃. Ad aliud quod obijcit᷑ de ſubueꝛſione zodomoꝝ ⁊c̃.di cẽdum ꝙ nõ debet dici baptiſmus.quia licʒ ibi mali ſub mergant᷑: hoc nõ fuit in materiali cõneniẽti baptiſmati. Vñ nõ fuit repñtans ex ſimilitudine:ſicut nec ciꝛcũciſio ₰ xxij. baptiſma dicebatur. licet eĩ in effectu maxime ↄuenit cũ baptiſmo:tñ imaginẽ nõ geſſit illius.nec põt eẽ typꝰ ba⸗ ptilſmatis flaminis quod fiebat in igne.quia baptiſma flaminis nõ ſiebat ad deſtructõem peccatoꝝ:ſed ad illu⸗ minãdum intellectum et accendendũ effectũ.vt ſic infir⸗ mitas tolleretur. qua ablata auderent baptiʒzati eo ↄfite ri nomen xp̃i coꝛã tyrannis ⁊ infidelibo vniuerſaliter.vt infra patebit. Ad aliud patet reſponſio. Oꝛ in ꝓbatica piſcina nullus ſubmergebatur.ſed intrãtes ſolũ curabã⸗ tur.¶. Að hoc quod vltimo querituꝛ de ſufficiẽtia nume⸗ ri baptiſmatũ:⁊ de diuerſitate inter dam.⁊ mꝗrm ſentẽ. Dicẽduʒ.qꝙ magiſter nõ agit niſi de baptiſmo qui purifi cat.⁊ hũc cõpꝛehẽdit in triplici differẽtia.Dam̃.aũt acci pit differẽtias baptiſmi ⁊ qtum ad purificatõem ⁊ qᷓtũ ad ſignificatõem.⁊ iõ ponit:ix.quoꝛũ ſic põt patere ſuffi cientia.NMã baptiſmata ꝑtinẽtia ad ſignificatõʒ fuerũt ante legẽ nouã: baptiſmata ad purificatõem in lege no⸗ ua. Pꝛima ſunt quatuoꝛ. ſᷣm quatuoꝛ que pᷣfigurabãtur in baptiſmo. In baptiſmo em̃ eſt aqua et ſpiritus et paſ ſionis virtus.⁊ quatuoꝛ baptiʒãdi actus. tũ ad aquã p̃ceſſit in baptiſmo diluuij.ſᷣm ꝙ dẽ.j.pe.iij.Quos nunc ſimilis foꝛme ſaluos facit baptiſma. Pꝛemiſerat em̃ ꝙ ĩ diluuio.viij.anime ſalue facte ſunt ꝑ aquam. tum ad aquam et ſpiritũ:in baptiſmo maris rubꝛi. de quo dicit apls.j.coꝝ.x. omnes baptizati ſunt in mari et nube ⁊ nubes illa erat ignea in quo ſignatur gratie ſanctiſpi⸗ ritus efficacia. tum ðvᷣo ad virtutem paſſionis pᷣfiguꝛa tur in baptiſmo legis vbi erat aſperſio ꝑ aquam luſtra⸗ tionis vbi erat cinis vitule rufe.In cuius occiſiõe ſigna⸗ tur paſſio xpᷣi.Aqua luſtratõnis habens vim ab illo ci⸗ nere:ſignificat baptiſmũ habere virtutẽ a xpᷣi paſſione. Et de hoc baptiſmate ſepe habetur in lege et ad heb.ix. cinis vitule aſperſus inquinatos ſanctificat ad emunda tõnem. Etum ad actum baptiʒandi in baptiſmo Yoh̃. vbi immergebant᷑ in nomine venturi.in quo pꝛeceſſit ex⸗ pꝛeſſa figura q;tum ad actum. de hoc baptiſmo dicitur AMath.qiij.et luce.iij. ar.j.⁊ ioh.j.et ſic quatuoꝛ ſunt q;tum ad ſignificatõem.Quatuoꝛ etiã q;tum ad puꝛiſica tõem.Eſt em̃ purificatio a culpa:⁊ ſic ẽ baptiſmus peni tentie.et a culpa et a pena ſatiſfactoꝛia:⁊ ſic baptiſinus aque et a ſequela:et ſic baptiſmus in linguis igneis.⁊ a miſeria:et ſic baptiſmus ſanguinis.Et ſic patet in le⸗ ge noua ſunt q̃tuoꝛ puꝛificãtia.et in lege añ nouã ſunt q̃⸗ tuoꝛ ſignãtia:⁊ mediũ iungẽs hoc illis: fuit baptiſmus quo baptizatus eſt xp̃c.vbi collata eſt vis regeneratiua aquis.et ſpirituſſanctus in colũbe ſpecie deſcẽdit de ceł. ſic patet ꝙ in vniueꝛſo ſunt nouẽ.⁊ nõ plura nec paucio ra baptiſmata. Patet etiam quare magiſter tm̃ tria enu merat.quia ſolum de his loquitur que habent baptiſmi efficaciam quo ad purificatõnem a culpa. BOnſequẽter q̃rit᷑.ſi alia genera baptiſma⸗ tuü baptiſma plenũ figurabãt.⁊ vidr ꝙ nõ. qꝛꝝ ſi hoc.vel oĩa vel aliqua.et ſiue ſic ſiue tſe Fium ad quid.¶ Pꝛetea.in nouo teſta mento fuerut quatuoꝛ baptiſmata q;ẽtum ad cauſalitatẽ ſcʒ baptiſma in aqua ⁊ ſpiritu.baptiſma flamĩs.baptiſ⸗ mus penitentie.baptiſmus ſanguinis:quare non erant quatuoꝛ pᷣcedẽtia vel in lege vel ante:q̃ eẽnt figure eoꝛũ. 126 em̃ fuerũt niſi tria.ſ.diluuij.maris rubri.⁊ aqua ex piatõis. Iteʒ añ tpᷣus gr̃e fuit quoddaʒ baptiſma ĩ aq̊ tm̃.ſ.diluuij.quoddaʒ in aqua et ſpiritu.ſ.maris rubri quod fiebat in aqua et nube ſiue nebula.ebula auteʒ fuit ſymbolũ ſpũs ſᷣm dam̃.q̃re non fuit aliqð in ſpũ tĩ ꝙ eẽt figura baptiſmi flamis. Itẽ baptiſimꝰ maris ru⸗ bri fuit figura baptiſmi noſtri qð fit in aq̃ ⁊ ſpiritn.cuiꝰ baptiſmatis fuit figura baptiſmi diluuij ⁊ aque luſtꝛatõ nis:? oeoian.. ſacram̃tũ ẽ qd imaginẽ gerit 7 cauſa exiſtit.Inde omnia baptiſmata reſpectu baptiſ matis qð ẽ ex aq̃ ⁊ ſpiꝛitu:ſe habẽt in quadã diminutõe. Illud aũt ſolũ ꝑfectũ ẽꝛomnia alia diminuta:ſʒ differẽ⸗ ter. qꝛ quedã in ſignificãdo.quedã iu cauſando.quod ſic patet. In baptiſmate ex aqua 2 ſpiritu ẽ virtus quedaʒ regeneratiua ĩ ĩa aqua collata illi ex ↄtactu carnis xpi madiſſime:⁊ ex virtute verboꝝ p̃ſcꝛipte foꝛme.Pꝛeteꝛea ẽ gratia ſpirituſſcti ꝑ quã ẽ deletõ culpe oꝛiginalis.ad de letõem culpe oꝛiginalis:ſequit᷑ deletio pene oꝛiginalis p mo:et actualis ſecundo in adulto virtute paſſionis xpᷣi- Vnde in baptiſmo? virtus regeneratiua taqua efficiẽs vt diſpoſitio.virtus ſpirituſſancti efficiẽs deletõem cul⸗ pe. virtus paſſionis efficiẽs deletõem pene. Sed eſt du⸗ plex pena oꝛiginalis.ſ.carẽtia viſionis dei:⁊ hec omnio tollitur.et coꝛruptio que ẽ ↄcupiſcẽtia quedã que fomes dr: ⁊ hec tollit᷑ in ꝑte.pᷣter hoc requirit᷑ ſoꝛma verboꝛum pᷣſcripta qua expꝛimitur ipᷣa trinitas:ad quã ꝗꝓpꝛie ⁊ pꝛt mo fit impꝛeſſio caꝛacteris et ablutio exteꝛioꝛ. Nutus re generatiua in aqua fuit figurata ĩ baptiſmo diluuij. gr̃a ſpirituſſancti in baptiſmo maris et nebule. Nebula em̃ fuit ſymbolũ ſpiritus.virtus aũt paſſionis ꝑ baptiſmuʒ expiatõis ſiue luſiratõis.quia in illo eꝛat aqua admixta cineꝛbus vitule rufe.cuiꝰymmolatio moꝛtẽ xpᷣi pfiguꝛa bat. Ablutio vᷣo exterioꝛ ꝑ baptiſmuʒ Johᷣ.quia hoc ba ptiſina habilitabat ad verũ baptiſma. Foꝛma at ver bo⸗ rũ ꝑ baptiſmũ xp̃i:quia ibi diſtincte trinitas deſignaba tur. Unde fuit ſignũ baptiſmatis q;tum ad inuocatõem qui babet foꝛmã expꝛeſſiuã tꝛinitatis.hec igit᷑ ſunt ſigna veri baptiſmatis ⁊ adhuc ſigna in diminutõe vt planuʒ ?: ſed iſtis quinq; figurat᷑ ↄplete. Eſt aũt triplex baptil⸗ ma ↄueniẽs cũ baptiſmate iſto in cauſalitate.ſ.flaminis ſanguinis et penitẽtie:łᷣ ſimiliter ꝑ diminutõem.baptil⸗ ma aũt flaminis dabat᷑ ad tollendũ imꝑfectõem q;tũ ad quãdam infirmitatẽ.qua timoꝛe ↄſternati nõ audebant nomen xp̃i publice ↄfiteri · Vnde nõ fuit datũ aplis ad lendũ culpã aliquã vel penã:niſi velimus ülam infir⸗ mitatẽ penã dicere.dat᷑ igit᷑ baptiſmus flaminis adillu⸗ ſtrãdum intellectũ et accendendũ affectũ. quibo ſublata infirmitate timoꝛis:efficit᷑ homo foꝛtis ad ſuſtinendum quecũq;:⁊ fidẽ xpᷣi publice ↄfitendũ.⸗ In bhoc igit᷑ cõue⸗ nit cũ baptiſmo.quia ſicut baptiſmus ex aqua ⁊ ſpiritu tollit vniuerſaliter oꝛiginale ⁊ penã illius.ſ.qtuʒ ad ca rentiã viſionis.et penaʒ actualis:ſic baptiſmus flamĩs infirmitatẽ p̃dict. Itẽ baptiſmus penitentie habet oↄue⸗ mentiã cũ illo in hoc.q;ſicut baptiſma ꝑfectũ delet oꝛigi nalẽ culpã et actualẽ:ſic baptiſmus penitẽtie delet actua le moꝛtale generaliter.¶ Pꝛeterea.baptiſmꝰ ſanguĩs ha bʒ ↄuenientiã in hoc.ꝙ ſicut baptiſma ꝑfectũ delʒ penã oꝛiginalis in ꝑte.quia minuit ↄcuꝑiſcẽtiam:et actualis omnino:et hoc viꝛtute paſſionis xpᷣi.et ſimul cũ hoc cul⸗ pã oꝛiginalis et actualẽ quã inuenit: ſic baptiſmus ſan⸗ guinis pena oꝛiginalis.ſ.ocupiſcẽtie omnino ⁊ actualis ſimiliter. Vnde hec ſunt quaſi ſupplementũ ꝑfecti baptiſ matis et in diminutõe reſpectu illius.Et nota ꝙ tunc ꝓ⸗ pꝛie dicitur baptiſmus penitentie qñũ homoẽ in articulo a quo nõ reuertit᷑.ſicut cũ ẽ in aꝛticulo moꝛtis nec habet copiã ꝑfecti baptiſmatis. In tali articulo ↄtritio de pec⸗ catis et doloꝛ ꝙ nõ habet facultatem baptiſmatis ꝑfecti: ſupplet vicẽ baptiſmatis qᷓtũ ad deletõem culpe ſed nõ pe ne. Similiter eſt de baptiſmo ſanguinis.quando dolet ð peccatis et ꝙ nõ fuerit baptiʒatus:gratia ↄtritõio tol lit qð moꝛtale ẽ et paſſio in fide penã omnẽ. Similit ba ptiſma flaminis ꝓpꝛie tollit infirmitatẽ pᷣdictã. omnino igituꝛ hec ſe habẽt in diminutõe reſpectu baptiſmatis ꝑ⸗ fecti. Ande baptiſma penitentie ↄuenit inqᷓtuʒ tollit cul pã:ſanguinis inq;tum penã:flaminis inqtum ↄfert gra tiã ꝓpꝛie.¶ Ex his patet rñſio ad pꝛimũ qualiter hec ge⸗ nera baptiſmatũ ſe habẽt ad baptiſma ꝑfectum.ſ.ĩ qua⸗ dã diminutõe et in ſignificãdo ⁊ in cauſando.⸗ Ad alið quod obijcitur.quare nõ fuerũt quatuoꝛ pᷣfigurãtia q̃tu oꝛ genera baptiſmatũ que ſunt in lege noua. Dicẽdũ ꝙ ĩ lege noua ſunt quatuoꝛ quo ad cauſalitatẽ.tamẽ quaꝛtũ nõ d bet ↄnumerari ꝗꝓpꝛie cũ tꝛibo.quia vt tactũ eſt.illud eſt ꝑfectum. alia ſunt in diminutõe reſpectu illiꝰ quaſi in ſupplementũ ſuſcipiũt᷑.habent tñ quo ad aliquid cum illo cõuenientiã. Ad hoc quod queritur quare nõ fuit aliquod baptiſma ante tpᷣus gꝛatie tm̃ in ſpiritu. qð eſſʒ figura baptiſmi flaminis:ſicut erat in aqua tm̃.Dicẽdũ ꝙ cauſalitas baptiſmi pꝛincipaliter attendit᷑ in ſpiritu: ſignificaiio aũt in aqua.quia igitur in aqua attenditur ſignificatio.iõ in omnibus baptiſmatibo que ſunt ſigna opoꝛtuit aquã eſſe.⁊ hec ẽ cauſa quare quodlibet baptiſ ma ve.te.fiebat in aqua.Sed quia cauſalitas et virtus in ſpiritu.nullũ fiebat in ſpiritu: ſed quia virtus dandi eſt in ſpiritu:in omnibus que habent rõem cauſalitatis virtus ſpiritus reꝑitur.⁊ etiã in baptiſmo ſanguinis eſt virtus ſpiritus.VUnde berñ. Si martiriũ ꝓ baptiſmate reꝑitur.nũquid plane facit hoc pena?non:ſed ipᷣa fides. Mã abſq; ſide martiriũ nõ ẽ niſi pena.abſq; dubio fides cũ martirio baptiſma reputat᷑. Ad illð qð queritur de baptiſmo maris et nebule ſi ſint figura baptiſmatis ꝑfe cti.cuius igit᷑ erat diluuij.⁊ aqua luſtratõis iam patet reſpõſio.quia omnia figura erat ꝑfecti baptiſmi ſub di⸗ minutõne vt dictũ ẽ. Vel poſſet quadã remota aptatõne dici baptiſma aque luſtratõnis.quia repñtat quodam⸗ mõ moꝛtẽ rpᷣi.baptiſmus martirij vt figura illius aptaꝛi et baptiſmus diluuij baptiſmo penitẽtie.que debet eſſe ĩ ablutõne et effuſione lacrimarum. lembꝛum quartum Onſequẽter querit᷑ ee differẽtia baptiſini ſanguinis et penitẽtie: ſpectu eiꝰ qdð ẽ aq̃ et ſpiritus.Et querit᷑ pꝛimo vtꝛũ vnũqðq; beat dici bapꝑtiſma.Secũdo vtꝝ vnũqð⸗ q; debeat dici ſacramẽtum. Tercio vtrũ ĩ baptiſmo ſan guinis ⁊ penitẽtie impꝛimatur caracter. Quarto querit Si baptiſmꝰſanguinis et penitẽtie ſuꝑpleret vicẽ baptilſ⸗ mi flumninis. Quinto vtrũ ſufficiant ad ſaluteʒ ſine ba⸗ ptiſmo fluminis. rticulus pꝛunus Verit᷑ ergo pꝛim Den vnũqðqʒ de beat dici aptiſma. Et videtur ꝙ ſic. ꝑ boc quod dr̃ ad heh̊ᷣ.vj.ſuꝑ illud baptiſmatũ.glo.pluraliter ipᷣe baptiſinus fit in aqua.in penitẽtia et in ſan⸗ guine. 4Ad idẽ facit qð dicit aug.in li.de vnico baptil⸗ mo. Maptiſmi vicẽ aliqũ implere paſſionẽ.cui nõdũ di⸗ ctũ ẽ hodie mecũ eris in paradiſo.Heatꝰ Cy pꝛianꝰnõ le ue documẽtũ aſſumit.quod etiã atq; etiã ↄſiderãs. inue⸗ nio nõ tiñ paſſiõem ꝓ nomine xpᷣi i quod baptiſmo de⸗ erat ſupplere:ſ̊ etiã fidẽ ↄueꝛſionẽqʒ coꝛdis.ſi foꝛte ad ce lebrandũ miniſteriũ baptiſmi in auguſtijs tempoꝛuʒ ſuc curri nõ poteſt.¶ Pꝛeterea.in ſcripturis inuenit᷑ ꝙ ba⸗ ptiſma dicitur ſanguĩs cuʒ dicitur in luca. xij . baptiſmo habeo baptiz ari et qmodo coartoꝛ donec ꝑficiatur. Si⸗ militer de penitẽtia.ecci.xxxiiij. Qui baptiʒat᷑ a moꝛtuoe et iterũ tangit moꝛtuũ qd pꝛodeſt lauatio eius? Reſtat g ꝙ vnũquodq;ẽ baptiſma ¶ Sed otra heb. vj. ſup illuõ baptiſmatũ dicitur in glo. Poſtqᷓ enumerat tria baptil mata.vnũ dicitur eſſe baptiſma.ꝗa vna eſt foꝛma.nec ite rari poteſt vna trium perſonarum oꝑatio.i Zon ergo iõ dicitur baptiſma fieri in penitentia in ſanguĩe:ĩ ſangne ꝙ ſacramẽtũ baptiſmi celebret᷑ vt in aqua accedente veꝛ bo. ſed ga vicem baptiſini implet effuſio ſanguinis ꝓno mine rp̃i et fides et penitentia. vbi dumtarat articulus neceſſitatis:nõ cõ Eing:uareligioni facranſenten ba⸗ ptiſmi excludit¶ MReſponſio ad hoc ẽ.ꝙ eſt baptiſma tis nomine large accipit ꝓ ablũtõne a culpa vela pena: 2 ſic dici poteſt vnũquodqʒ baptiſma.vel ꝓpꝛie illud ſac mentũ ĩ qͥ accedit verbũ trinitatis ad elementũ:⁊ ſic qð fit ex aqua ⁊ ſpũ.Cũ ergo dicit᷑ ad heb.vj.baptiſmatum ⁊c. Paptiſma large accipit᷑.ſtricte ſᷣm ꝙ dicit᷑ vnuʒ ba⸗ ptiſma.vbi ẽ foꝛma vna ⁊c̃. — -= –☛ e =P — — — — —— — =— ——— —,,,—————N ſorguſ lindan fin cdeß n Raj kirſinn⸗ nntin neſmnſcn mtſim miſliin nguinisc baptiſtar. dißaſices dubioſicen gveniurd tſinotig ſ⸗ Gian pant n aptatöne at quodam llusapteni Abet ſi m. daprini nebgin ni Mmüͤg btn mnüs hopnſmoſen vanoqven nci Mpel⸗ cz ſinebe⸗ Niendi cei ſoPrdit tenainſen pnico kpti Hcui nöcid eyprinſü ideris. oe baptiſnon ſiſoneco enperti⸗ nwcnitgin ri apnin⸗ ſciutur. t aort Rluf ſupulud . hapti mna. neente von ergon jei ſangn⸗ cedente Ginis t orticnin cntun 1 bapeiſu cela pnn neilleſe iürr . — te ¶ Mueſtio Articulus ſecundus Onſequenter querit᷑.vtrũ ve uog debeat dici ſiue ſit ſacramẽtũ? Et videt᷑ ꝙͥ nõ.ꝑ ̊ qð icit mgr̃.iiij.ſenteñ.di.iiijq ſacramentũ ba ptiſmi celebrat᷑ tm̃ in aqua.nõ in alio liquoꝛe. Sʒ ↄſtat ꝙ ſi baptiſmus ſanguinis ẽ ſacramẽtũ:ẽ ſacramẽtum ba ptiſmi.ꝗᷓ celebrat᷑ in aqua.ſᷣ̊ hoc ẽ falſum.alius em̃ la ẽ aqua:alius ſanguinis.hoc eodẽ argumẽto patet ꝙ ba ptiſinus penitẽtie nõ ẽ ſacramẽtũ rõe qua dicituꝛ baptiſ⸗ mꝰ.quia ſi ẽ ſacramẽtũ ratõe qua eẽt baptiſmus: tũc eẽt ſacramentũ baptiſmi. ¶¶ Item in illis deficiũt ea que re⸗ quirunt᷑ ad eſſe ſacramenti.⁊ maxime ſacꝛamenti baptiſ matis.ſ.repñtatio ex ſimilitudine. Si qᷓ ex inſtitutione ſanctificatio ex verbi ꝓlatõe.¶ Item hoc ſpecialiteꝛ vide tur de baptiſmo ſanguinis ꝑ hoc ꝙ ſacramentũ ẽ ſignuʒ exterius expꝛeſſiuũ eius quod eſt interius.ſ.purgatõnis ſed ſanguis effuſus potius inficit qᷓ; purificet: q̊ cum in⸗ teꝛius anima nõ inficiatur ſed purificetur: baptiſmꝰſan guinis nõ eſt ſacramẽtum.¶¶ Iteem ſacramẽtum noue le⸗ is efficit ſiue ↄfert aliquid interius aliquo modo.ſʒ ef⸗ uſus ſanguis exterioꝛ ⁊ ꝑſecutio exterioꝛ non efficit ali⸗ quid gratuitũ exterius.ſed potius recipit bonitateʒ ab interioꝛi.qᷓ ⁊c. ¶Cõtꝛa.qð ꝑticipat nomen ſpeciei.ꝑtici pat nomen generis.q̊ᷓ ſi martiriũ et penitẽtia dicunt᷑ ba⸗ ptiſmata et inter ſpecies ba ptiſmatũ numerãat᷑: ꝑticipãt nomen generis:ergo vtrũq; dicit᷑ ſacramentũ.¶! Itez H videtur maxime de maꝛtirio.quia ſuꝑ illud Ro.v.qui ẽ foꝛma futuri.glo.de latere xpᷣi doꝛmiẽtis fluxerũt onmia ſacramenta ex quiba foꝛmatur eccleſia:⁊ hoc dicit.quĩa inde fluxerunt ſanguis et aqua.j videt᷑ ꝙ ita accedit ad rõem ſacramẽti ſanguis ſicut aqua.¶ Item iuxta boc q̃⸗ rit᷑.cũ multa ſint genera martirioꝝ. ꝓpter quid martiꝛiũ magis vocat᷑ baptiſmus ſanguinis: q; baptiſmus ignis vel ligni vel alicuius alterius elemẽti vel elemẽtati:cum ſancti et iſtis modis paſſi ſunt martiriũ ſicut illo modo. 6 Reſponſio.ddm ad hoc.ꝙ ſicut martirium et penitẽ tia im pꝛopꝛie ⁊ noĩe extenſo dicunt᷑ baptiſmata:ſic im⸗ pꝛopꝛie et noĩe extenſo dicunt᷑ ſacramẽta inqtum hmõi. Hoc dico ꝓpter penitẽtiã.q licet ſit ſacramẽtũ ꝓpꝛie:non tñ inqᷓtum baptiſma.quia dr baptiſma ſolũ ꝓpteꝛ purga tõem interioꝛẽ.rõ aũt ſacramẽti ſumit᷑ quodammõ ab ex terioꝛi ſignificatõe.¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ illud qdð ꝑti cipat nomẽ ſpeciei ꝑticipat et nomẽ generis ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nõ ꝑticipãt nomẽ ſpeciei.Qon em̃ dicunt᷑ baptiſmata niſi noĩe extenſo.quia ſolũmodo baptiſmata nominant᷑ ꝓter ↄuenientiã cũ baptiſmate ſimpliciter. Ille em̃ ba⸗ ptiſmus dicit ſpeciẽ ſacramẽti qui in eẽ ſuo ſpeciẽ viſibi lẽ ↄcernit cũ purgatõe interioꝛi.⁊ dico ſpẽm ꝓpꝛie loquẽ⸗ do. Sm ꝙ ſpecies ſacramẽtalis ex ſimilitudine dicitur re pᷣſentans:ex inſtitutõe ſignificans. hmõi aũt ſpẽm nõ ẽ reperire in baptiſmatibus pꝛedictis.i¶ AUd id quod obij⸗ citur. ꝙ ſacramenta fluxerunt de latere chriſti.dum peꝛ fluxit ſanguis et aqua. Dicendum. ꝙ ſanguis et aqua non ſignificatbant ſacramentum eiuſdem generis: ſed diuerſa.iAã aqua pᷣſignabat ſacramentum baptiſmi: et ſanguis eukariſtie.vbi vere ẽ ſanguis xpᷣi.⁊x ideo ñ opoꝛ tet ꝙ verũ ſacramẽtum baptiſmi ſit in ſanguine.q: dñs nõ inſtituit in ſanguine ſacramentũ purgatõnis: ſed ci⸗ batõnis et refectõnis. Juxta illud math.xxvj. Hic ẽ ca⸗ lix ſanguinis ⁊c.q¶ Ad hoc qð querit᷑ quare martirium dicit᷑ baptiſmus ſanguinis ⁊c̃.dici põt ꝙ ĩ martirio po⸗ nit᷑ vita caꝛnis.⁊ vita illa in ſanguine eſt Fᷣm q; dẽ in lege moyſi.ꝛeterea.omne genus moꝛtis quodãmodo ꝓue⸗/ nit ex paſſione aliqua in naturali ſacta ĩ ſanguine. qua eriſtente deficit motus naturalis ſpirituũ vitaliuʒ. ſiue ſit moꝛs ꝓueniẽs ex lapidatõe.ſiue ſubmerſiõe ſiue alio genere interfectõis.et. ꝓpter hoc omne genus martirij ñ abſq; rõne dici põt martiriũ ſanguinis. Iteʒ dicit hugo in ſanguine baptiʒat᷑ qui ꝓ xpᷣo moꝛitur.qui et ſi langu xxij. nẽ nõ fundat ex vulnere:dat vitã que pcioſioꝛ ẽ ſanguĩe. Mam ſanguinẽ fundere poſſet etiã ſi vitã nõ daret:⁊ mi⸗ nus eſſet ſanguinem fundere ꝗᷓ; vitaʒ dare. bene eꝛgo ſan guinem fundit qui vitam ponit pꝛo xpᷣo.hec Hugo. rticulus tercius Onſequẽter querit᷑.vtrũ in baptiſmo ſangui nis et penitẽtie impꝛimat᷑ caracter. Oꝛ ſic:vi det᷑.quia plus eſt efficere gram qᷓ; impꝛimere i à facit quod plus eſt ⁊ ado quod reliqum ẽ diſpoſitio videtur ſimiliter efficere reliquũ.¶¶ Oe aũt nõ impꝛimat᷑ caracter videtur.quia ſᷣm hoc diuerſi caracte⸗ res ad idẽ impnmerent᷑ in diuerſis baptiſmmatibo.⸗ Pꝛe terea.cũ ꝓpter impꝛeſſionẽ caracteris ñ fiat iteratio ſac. mẽti:nec pꝛius baptizatus poſt reciꝑet martiriũ. Ad quod dm. ꝙ in ſacramento ſanguinis et penitentie nõ impꝛimitur caracter baptiſmalis: impꝛi mit᷑ tñ quoddã ſignũ in martire cui reſpondet aureola.i ec ſequit᷑ facit quod plus ẽ.̊ᷓ quod minus.vt ex ſupꝛadictis patet.i Aã q;tum ad ꝑpetuitatem caracter pᷣeminet gratie:nõ tamẽ ſimpliciter. Eſt aũt caracter impꝛeſſio ſpũalis in anima rñdens impꝛeſſioni in aqua ⁊c̃. e . ——— rticulus quaꝛtus nſequẽter querituꝛ ſi hec ſupplent vicem ba ptiſmi.⁊ pꝛimo querit᷑ qualiter baptiſma ſan uinis.aut ei hoc eſt rõe pene.aut cauſe. aut 6 rõe pene:quia tanta ẽ in peccatoꝛibo qui debi⸗ toꝛes ſunt moꝛtis.iõ rõe cauſe.que em̃ eſt ꝓpoꝛtio cauſe ad baptiſma aque et ſpiritus:vt eius vicem ſupꝓpleret. 4 Pꝛeterea.ĩ latrone a dextris crucifixo erat pena non cauſa.quia pꝛo ſuis meritis non pꝛo nomine xpᷣi paſſus eſt. et tamen baptiſma dicitur:ergo hoc non facit cauſa. Si vo dicatur fides eſſe ratio.tunc fides per ſeipſam illud efficeret. Si ergo aliquis ſolam fidem habeat ba⸗ ptizabitur.et ſic contingeret aliquem multociens bapti ʒari.quia poſſet multociens fidem habeꝛe et multotiens a fide cadere.quod cum non ſit:non hoc facit ſola fides. Reſponſio.hoc facit fides cum pena et cauſa in mar⸗ tirio vt omnia cõcurrant. Nam in baptiſmo aque dele⸗ tuꝛ omnis pena debita pꝛo octuali et pena oꝛiginalis. G ideʒ fit in martirio ratione fidei.ſi eſſet aliqua culpa de letur.et ratione fidei:cum cauſa eſt augmentum gratie. et ratione pene his coniuncte deletio omnis pene. et ſic martirium ſupplet vicem baptiſmi. Quod autem obij⸗ cituꝛ de latrone. Dicendum ꝙ martirium illius quan⸗ tum erat de ſe non erat completum:et ꝙ non tota cauſa ſanguinis ratio fuit in eo baptiſmi: ſed duo concurre⸗ bant fides et pena:et adiungebatur contritio in articu⸗ lo neceſſitatis.Ad cuius euidentiam nota.ꝙ ad comple tum martirium duo requiruntur. ſcilicʒ iuſia voluntas et iuſta cauſa. Pꝛimum defuit in innocentibus.Secun⸗ dum defuit in latrone.vnde neutrum martirium de ſe fu it completum.ſed ſicut dominus in innocentibus ſupple⸗ nit quod defuit ex parte voluntatis:ſic in latrone ſupple⸗ uit quod veerat ex parte cauſe.pꝛopter quod ſignanter dicit Hieꝛoni. chriſtus homicidij penam fecit eẽ maꝛ tirium. Dicit enim. fecit ſic innuens ꝙ te ſe non fuit cõ⸗ pletum martirium. baptiſmo auteʒ penitentie po teſt queri qualiter ſupplet vicem baptiſmi.Si enim maꝛ tirium ita ſuꝑplet vicem baptiſmi ꝙ ſuſtinens martiriũ euolat quemadmodum baptiʒzetus: videtur ſimiliter ꝙ baptiſmus penitentie ſi ſuppleat vicem baptiſmi. ꝙ qui baptiʒatur baptiſmo penitentie euolet:quemadmodum baptiʒatꝰbaptiſmo aque et ſpũs.et ita vnnſꝗſq; adultꝰ in q eẽt hmõi baptiſmus:exiſtente articulo neceſſitatis euolaret.¶. Cõtꝛa.in baptiſmo pñie nihil alið ẽ q; fides cũ pniĩa finali:ſᷣ fides cũ pnia finali nõ tollit ncẽrio oẽm penã: ̊ ſic baptizatus nõ euolaꝛet.¶¶ Ad qð dᷣm.ꝙ licʒ baptiſmus penitẽtie ſuppleat baptiſmũ aque ⁊ ſpũs:non tñ neceſſario hunc defectũ tollit vt ſtatim faciat euolare Pot em̃ eẽ ꝙ nõ omnis pena tollat᷑ rõe pemitẽtie ſic oĩs tollit᷑ rõe baptiſmi.ex eo qð habet a paſſione rpᷣi.Et h ẽ quia paſſio xpᷣi vniuerſale ẽ ſatiſfactoꝛiũ.⁊ q̃ntuʒ ẽ de ſe ſufficiẽs.et quãtũ ẽ de ſe influit in ipᷣm baptiſmi virtutẽ vt babet᷑ in.iij.li.ſenteñ.xxx.di.ca.peccata quoq; noſtra ⁊c. Penitẽtia dᷣo eſt ſatiſfactoꝛiũ ex ꝑte nr̃a.⁊ cõtingit eẽ Fm plus et minus de cõtritõne et alijs que ſatilfaciunt. Si ergo querat᷑ in quo ſupplet penitẽtia illã vim baptilſ⸗ mi? Reſpõſio.qꝙ boc ẽ quo ad hoc ꝙ fides cũ penitentia delʒ omnẽ culpã et penã ꝓpoꝛtõnaliter.⁊ quia ẽ ibi fides xp̃i:ip̃e dñs ꝑ gratiã qui nõ dimittit culpam in parte:di mittit culpã oꝛiginalẽ.⁊ rõe paſſionis xpᷣi dimittit᷑ pena oꝛiginalis.et ſic quo ad hoc dicitur ſuppleꝛe:quia ꝑ illaz ſaluatur penitẽs in articulo neceſſitatis.vbi nõ eſt ↄtem ptus ſacramenti.4¶ Si aũt queratur vnde babet marti⸗ riũ ꝙ tollat oẽm penã:penitẽtia aũt nõ? Reſpõſio.ꝙ pe na martirij eſt maxima inter omnes penas tꝑales. et iõ ſi adiungatur fides paſſionis xp̃i et imitatõ paſſiõis xpᷣi quãtũ põt:tollit omnẽ penã debitã ꝓ peccato.õ ſic at fuit de penitẽtia que nõ ſemꝑ eſt talis vt tollat omnẽ cul pam et omnẽ penã.poſſet tñ eẽ ꝙ dñs ex gꝛatia ſuppleret qð minus eẽt ex ꝑte penitẽtis in tali caſu. Sed quia hõ m quantitateʒ peccati debitoꝛ ẽ pene.et deus punit aut homo:nõ audeo diffinire ꝙ omnine pena remittatur in baptiſmo penitentite. ¶ Articulus quintus Onſequẽter queritur vtrũ hec genera baptiſ⸗ matũ ſufficiant ad ſalutẽ ſine baptiſmo flumi nis. Et videtur ꝙ nõ.per hoc quod dr.iij. io⸗ hañ. iſi quis renatus fuerit ⁊c. Sed nullus ſic rena⸗ ſcitur.niſi baptiʒaretur baptiſmo aque:ergo nullus in⸗ trat in regnũ celoꝛum ſine baptiſmo aque.¶ Item ſi ali⸗ ter ꝙᷓ ꝑ baptiſmum fluminis poſſet quis ſaluari: baptiſ⸗ mus aque non eẽt ſacramentũ neceſſitatis.nec peccaret nolens baptizari:ſed hoc ẽ falſuʒ.ꝗ̊ ⁊c.¶ e aũt baptiſ mus ſanguinis ſufficiat ad ſalutẽ ſine baptiſmo flumis. patet ex verbo dam̃.dicẽs. Illud valde beatũ ẽ inq;tum ſecũdis nõ inquinat᷑ ſoꝛdibo.Seo ſi eſt valde beatũ:ſuf⸗ ficit ꝑ ſe ad obtinẽdam beatitudinẽ.i Item ſuꝑ illð.vj. Judi.Ego feci vos cõdeſcẽdere.dicit glo.baptiſma ſan⸗ guinis ſolum ẽ qð nos purioꝛes qᷓ; aqua baptiſmi facit. Ex hoc videt᷑ ꝙ meliꝰ ſufficit ad ſalutẽ.ꝑ ſe qᷓ; baptiſmꝰ aque.q¶ E aũt baptiſmus penitẽtie nõ ſufficiat ſine ba⸗ ptiſmo fluminis.patet ꝑ hoc ꝙ id nõ eſt ſine gratia gra⸗ tũfaciẽte quã concernit in eẽ ritio que in ſlatu ſuo ſufficit ad ſalutẽ ¶ Reſponſio.ꝙ hec genera baptiſma⸗ tũ ſufficiãt ad ſalutẽ nõ ↄtempto baptiſmate fluminis: p coexiſtẽte volũtate ſuſcipiẽdi baptiſma fluminis ſi fa⸗ cultas ſe offerret.õ aũt ſufficiũt baptiſmate iſto ↄtem pto.Et hoc ẽ quod dicit aug.ꝙ põt quis ſaluari nõ ſacꝛa mento baptiſmi ꝑcepto:ſed nõ poteſt ſacramento contẽ⸗ pto. Ad pꝛimũ quod obijcitur ↄtꝛa.ꝑ illud Johᷣ.iij. QAi ſi quis renatus ⁊c.patet rñſio ꝑ hoc quod dr in glo.xj. ad heb.ſuꝑ illud baptiſmatũ. Qui nõ fuerit regeneratꝰ ea regeneratõe qua renaſcunt᷑ ex aqua et ſpũſancto:non ſaluabit᷑ Ea vᷣo renaſcunt᷑ homines diuerſis modis.alij ꝑ pnĩam.alij ꝑ effuſionẽ ſanguinis.alij ꝓꝑ baptiſmũ. It)c aug.x.de ciui.dei.Quicũq; nõ ꝑcepto regeneratõnis la uacro ꝓ xp̃ᷣi ↄfeſſione moꝛiunt᷑ tantũ eis valet ad dimit tẽda peccata:quãtũ ſi abluerẽt᷑ ſacro fonte baptiſmatis. qui eĩ dixit.Niſi quis renatus fuerit ex aqua et ſpiꝛitu⸗ ſancto nõ intꝛabit in regnũ celoꝝ.alia ſenteñ. iſtos fecit exceptos vbi nõ minus generaliter ait. Qui me ↄfeſſus fuerit ⁊c.¶ Ad aliud quod obijcitur ꝙ baptiſmus eſt ne ceſſitatis.Dicẽdum ꝙ hoc baptiſma neceſſariũ ẽ ad ſalu tẽ ſiue neceſſitatis.quia deus illud inſtituit ſub pᷣcepto. ⁊ qm que pᷣcepta ſunt:ſunt neceſſaria ad ſaluteʒ:ideo ta⸗ lis baptiſmus ẽ ad ſalutẽ neceſſarius. Sed qm̃ deus ne⸗ minẽ obligat ad impoſſibile ex ſuo pᷣcepto.vt dicit hiero. et iterũ.quod quis nõ poteſt facere reputat᷑ ei ꝓ facto.ſi cut dicit glo.ſuꝑ illud pᷣs.Etenim iniquitates oꝑamini ⁊c̃.qð nõ potes facere et vis:deus factum reputat. Ideo baptiſmuos aque nõ ſic eſt neceſſarius:vt ſi aſſit volũtas et deſit poſſibilitas nõ ſaluet᷑ aliquis ſine ipᷣo.ẽ ergo ſaẽ mentũ neceſſitatis.nõ quia ſine eo nõ poſſit homo ſalua ri:ſed quia ad hoc tenetur ſi aſſit facultas ⁊ etiã illo ne⸗ ie temꝑto nõ ſaluat. AMlembꝛum quintum Onſequẽter queritur de pᷣeminentia iſtoꝛũ baptiſmatũ. Pꝛimo de pᷣeminentia baptiſ matis reſpectu ſanguinis.Secundo de pᷣe inẽtia baptiſmatis iohãnis reſpectu ali um. Articulus pꝛimus D pꝛimuʒ ſic. videtur ꝙ baptiſma ſanguinis pᷣeminat baptiſmati ꝑfeeto.ſ.quod fit ĩ aqua — iritu.quia dicit dam̃. valde reueꝛẽduʒ et beatum.qð ſecũdis nõ inquinatur ſoꝛdibus:ſed hoc nõ ↄtingit in alio.¶ Ieʒ baptiſma ſanguinis ſine omni defectu et omni interuaſlo introducit in regnuʒ quod eſt 7 ſummũ bonũ.qð nõ facit illud:ſed qð ꝓximius ẽ fini.et certiꝰet efficaciꝰ⁊ ponit in altioꝛi gradu:illud ẽ ſimplici ter nobiliꝰ⁊ meliꝰ.⁊ talis ẽ baptiſmꝰſanguims. qꝛ ſtatĩ introducit in głiaʒ ſine impedimẽto.nec tm̃ acquirit glo riã:ĩmo głiam eminẽteʒ.g̊ ⁊c.¶ Itẽ glo. Judi.vj.ſuꝑ il⸗ lud.tolles thauꝛũ ⁊c̃.baptiſma ſumptũ in ſanguine pu⸗ rioꝛes facit q; ſumptũ in aqua.Sed baptiſmus ille ꝑfe⸗ ctioꝛ ẽ qui facit purioꝛẽ.q̊ ⁊c.q¶ Iẽ in baptiſmo ſanguĩs anhlio⸗ et plenioꝛ ẽ imitatõ ⁊ ꝓſeſſio paſſiõis xp̃i qꝙᷓ ĩ ba ptiſmo aque.i ã ibi ẽ ꝓfeſſio verbo et ſigno ſiue actu.h̊ᷣ aiũt nõ ſolũ ſigno et actõe:ſed paſſione. VUnde in baptiſ⸗ mo aque moꝛs ſignatur.hic aũt ſuſcipitur.ſed vbi ẽ ꝓfeſ ſio fidei expꝛeſſioꝛ et imitatio paſſionis xpᷣi plenioꝛ.ibi ẽ gratia ſiue virtus efficacioꝛ.⁊ hoc ſimpliciter melius.vñ aug.ad foꝛtunatũ.de ↄꝑatõe hoꝝ baptiſmatũ dicit. ba⸗ ptilatus ↄfitet᷑ fidem ſuã coꝛã ſacerdote:martir coꝛã ꝑſe cutoꝛe.ille poſt ꝓfeſſionem aſpergit᷑ aqua:hic aſpergituꝛ ſanguine.ille manus unpoſitõne pontificis accipit ſpiri tũſanctũ:hic templũ ſpirituſſancti efficituꝛ.⁊ ita patʒ ꝙ; illuo pcellit.¶ Itẽ ſi duobn equaliter donis addant᷑ duo bona:illð bonũ qð efficit illð meliꝰcui addit᷑:melius eſt alio quod nõ efficit illud cui addit᷑ ita bonũ. Sʒ ponat ꝙ aliqui duo viri ſint equaliter boni.vnꝰſuſcipit baptiſ⸗ mũ aq.aliꝰſuſtinet martiꝛiũ.ↄſtat q; ille ꝗ ſuſtinet melioꝛ efficit ᷓ ille ꝗ ſuſcipit baptiſmũ:̊ martiriũ ẽ meliꝰqᷓ ba ptiſmus. Cõtra. baptiſma ꝑfectũ vniuerſalis ẽ cã ſa⸗ lutis.ſ̊ remediũ illð qð plures curat ⁊ a plłibo moꝛbis a ꝑiculoſioꝛibo ſonat.meliꝰẽ ⁊ vtiliꝰ.ſʒ baptiſmus aq̃ płes ꝑſonas ſanat et a pluꝛibo moꝛbis qᷓ baptiſmus ſan guinis.qꝛ ab oĩ culpa tã moꝛtali ꝙᷓ; veniali.¶ I vᷣtute il⸗ lius ↄfert᷑ gra gratufaciẽs.maius aũt bonũ ẽ gra. qꝙ; ali ad qð ſit ĩ martirio rõe martirij.qꝛ vᷣtute martirij nõ cõ⸗ fert᷑ gra ſʒ collata ↄfirmat᷑pexcellit igr baptiſmati ſan⸗ guinis baptiſma ꝑfectũ.¶ Itẽ ĩ baptiſmo flumĩs ↄfertuꝛ gra ꝑ quã acquirit᷑ aurea.q ẽ pᷣmiũ ſubſtãtiale.ſed in ba ptiſmo ſanguinis nõ acquirit᷑ niſi aureola q ẽ pᷣmiũ ac⸗ cidẽtale.& ſi pᷣmiũ ſubſtãtiale longe ẽ melius pᷣmio acci⸗ dẽtali:et illud quo hoc acquirit᷑ melius ẽ illo quo acꝗri⸗ tur illud.¶Rnſio.qꝙ pᷣeminẽtia iſioꝝ baptiſmatũ ſe bʒ ſicut excedẽs ⁊ exceſſa.qð ꝑpendit᷑ ex ↄſideratõne effectꝰ eoꝛũdẽ. Effectus aũt illoꝝ ſunt ⁊ in liberãdo a malo et ĩ ↄferẽdo et oꝛdinãdo ad bonuʒ: ⁊ vtroq; mõ ſe habent ſic excedẽtia et exceſſa.Qã maioꝛ effectus ſiue efficacia ĩ li⸗ berando a malo põt eſſe.vel intenſiue vel ex:enſiue.Si extenſiue:baptiſmus aque excedit.ꝗa pluꝛes ꝑſonas libe rat ſcʒ ꝑuulos ⁊ adultos.et a plłibo moꝛbis gꝗa a peccato , —. —— — —. —— — -----— —,——,,,–—— -r————— —— — — — — —— f ——, ne⸗ ero. o.ſi nini deo ntas dſae alua one iſoi bapti ode⸗ du ali gini⸗ iaqu lnicl ongt veß hhet glii Moi ge ſupi⸗ ne pr lepe ngni ib Ntn.5 vpni⸗ pl hi⸗ 4 ba⸗ Ne Hin an t de r n⸗ n igg 46 uhts 16 69 ſan eil⸗ ali 6c⸗ ſan⸗ erun inba iioe hcetn gegen jſeß ¶ Nueſtio moꝛtali et veniali. Paptiſmꝰaũt ſanguinis liberat pau cos.ſ.adultos 2 ſolũ a veniali liberat a moꝛtali nõ.qꝛ p᷑⸗ ſupponit caritatẽ: aliter nibil valeret ad ſalutẽ. Similit in oꝛdinãdo ad bonũ põt maioꝛ exceſſus attẽdi duplicit aut ertenſiue aut intenſiue. Si extẽſiue ſic pᷣcellit baptilſ⸗ mus aque.qꝛ dat gram gratiſdatã.ſ.caracterẽ.⁊ gratia gratũfacientẽ q̃ dſponit ad gliam ⁊ pᷣmiũ eẽntiale. Da ptiſmus aũt ſanguimo gram gratũfacientẽ nõ tribuit: ↄſeruat.nec tribuit caracterẽ ꝑ quẽ ciſtinguit aia pe rat᷑ ad gram. Sʒ vtroq; modoꝝ pᷣdictoꝛũ baptiſm ſan⸗ guinis excedit intenſiue.ſicut excedit᷑ extenſiue. Nã effi⸗ cacius ⁊ melius liberat a malo culpe et pene: qꝛ omnem reſecat ⁊ m potentiã ⁊ Fm actũ. Similiter efficaciꝰoꝛ/ dinat ad bonuʒ. quia ſtatim introducit ad głiam. pfe⸗ ctioꝛẽ ⁊ gloꝛioſioꝛẽ boc baptiſmo baptiʒatus ↄſequitur palmã qᷓ; nõ baptiʒatꝰalio.Dicẽdũ hec baptiſmata ſe habẽt ſicut excedẽtia ⁊ exceſſa quatuũ ad q̃ excedunt et excedunt᷑ vt ex ip̃is rõibo ꝓ diuerſis ꝑtibo poſitis patet. Si aũt vlterius quereret᷑.ꝙ magis pᷣcellit ſimpłr. di⸗ cendũ ꝙ licet baptiſmus martirij ſit pcellens ratõne di⸗ itatis ſlatus et pꝛiuilegij ad que ꝑducit:tñ baptiſmus duminis pcellit roe maioꝛis virtutis vtilitatis. Iſtuo patet ↄſideratis ſigillatim ⁊ ꝑ ſe effectibo vtriuſq;· Koe vtilitatis que ẽ optima ↄditio boni:cõſtat ꝙ pᷣcellit.cum ſit remediũ vniuerſale baptiſma martirij ꝑticnlare.Ka⸗ tõe maioꝛis virtutis pᷣcellit.cũ virtute eius impꝛimatur caracter ↄferat᷑ gratia gratũfaciẽs:reddat᷑ dignitas vi⸗ te eterne. ſiue auree que ẽ pᷣmiñ ſubſiãtiale.nullũ hoꝛum ꝑ ſe loquẽdo ↄfertur virtute baptiſmatis martirij. ¶õ eĩ virtute eius ↄfertur caracter.neq; gratia gratũfaciens. gratia em̃ hmõi ẽ baptiſma martirij nõ ecõuerſo. neq; ꝑ cõſequens dignitas vite eterne nec pᷣmium ſubſtãtiale. Ad pꝛimũ aut quod obijcituꝛ.ꝙ boc baptiſima ſecũdis nõ inquinatur ſoꝛdibo ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ h̊ nõ ẽ rõe qua ẽ ba ptiſinꝰ. quia hoc ↄtingit in omm moꝛte iuſti:bᷣ potiꝰrõne qua ipo terminat᷑ ſtatus viatoꝛis. VUnde h̊ ↄuenit baptiſ mo:iſti ꝑ accidẽs. Geatus aũt iopᷣ.euãgeliſta dicit paſ⸗ ſus martiriũ in immiſioue dolij feruẽtis olei.qui nihilo⸗ minus potuit ſoꝛdibo ſecũdis inquinari quãtum fuit de ipᷣo martirio.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ſine om̃i interual⸗ lo introducit in regnũ ⁊c. Dicẽdum ꝙ hoc ẽ magis ratõ ne qua ponit extra ſtatũ vie:qᷓ rõe boni collati virtute il⸗ lius vel mali ablati.ſicut patet in exemplo pᷣtacto de be⸗ ato iohe.Si aũt baptiſmo ftuminis baptiʒatos poneꝛet extra ſiatũ viatoꝝ:ſimiliter ſtatim introducẽt in regnũ. 4 Ad illud quod adiungit᷑ ꝙ ponit ĩ gradu altioꝛi.Dicẽ dũ ꝙ hoc nõ ẽ quiaẽ maioꝛis virtutis ⁊ efficacie: h̊ quia fuꝑincedit bono habito.⁊ hoc patʒ exemplo tali.Aliꝗs dans magnas diuitias alicui:efficit illũ diuitẽ.alius vl terius aliqua pauca ⁊ ꝑua ↄfert eidẽ. vltimo ↄferẽs po⸗ nit illũ ĩ maioꝛi gradu ⁊ altioꝛi ꝙᷓ fuerit pꝛimo.nec tamẽ plura ↄtulit illi:nec efficaciꝰ miniſtrauit ei bona.q¶.qAdð illud qð obijcit᷑.ꝙ purioꝛes facit.Gicẽdum ꝙ puriores reddit delendo im puritatẽ pene:ſed baptiſmus aque pu rioꝛeo facit delendo impuritatẽ culpe.purũ em̃ẽ qð ẽ im ꝑmixtũ alicui qð ẽ alterius nature.alterius em̃ nature ſunt culpa et pena:qᷓ; natura humana.ſ.cõdita ſiue inſti tuta.¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in baptiſmo ſanguinis eſt plenioꝛ etiã amplioꝛ imitatio xpᷣi ꝓfeſſio paſſionis eiꝰ ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ hoc nõ concludit ꝙ ſit maioꝛis virtutis vel vtilitatis ſimpliciteꝛ. Iſtud em̃ argumẽtũ non valet. Iſte em expꝛeſſius pfitet᷑ fidẽ paſſionis ⁊ imitat᷑ xpᷣm.di co imitatõe exterioꝛi ꝙᷓ iſte.̊ virius in iſto ẽ maioꝛ⁊ effi cacioꝛ qᷓ in illo.frequeter em̃ vbi ẽ virtus maioꝛ:ẽ oſten⸗ ſio exterioꝛ minoꝛ. Seo bene ↄcedendũ ẽ alijs exiſtẽtibo eiſdẽ ꝙ magis meretur: qui ꝑfectius et plenius ꝓſitetuꝛ ꝑ fidẽ ⁊ imitat᷑ xpᷣm paſſuʒ qᷓ minus. Sed ſupponat᷑ hoc ſcʒ ꝙ iſte magis mer eat᷑ patiẽdo martiriũ ĩ fide xpᷣi.qᷓ il⸗ le ſuſcipiẽdo baptiſmũ ĩ fide xp̃i.ex hoc nõ ſequit᷑ mar niriũ ſit p̃ferẽduʒ virtute et vtilitate baptiſmati aque ga virtus ſacramẽti in baptiſino habet efficaciã ſᷣm merimũ xxij. ſuſcipiẽtis:ſᷣ ex ſeip̃a efficaciã habet.nullo habito reſpe⸗ etu ad meritũ pᷣtactũ.¶ AUd hoc quod vltimo obijcit᷑.di cẽdũ ꝙ ſi martiriũ efficit martirẽ melioꝛem qᷓ; baptiſma aque baptiʒatũ:nõ tamẽ ſequit᷑ ꝙ hoc ẽ illo melius.⁊ pt foꝛtius argui ad ↄtrariũ ꝑ efficaciã virtutis ſic. Maptiſ ma aque ⁊? tante efficacie ⁊ virtutis ꝙ malos ſimpliciter et indignos vita eterna.ſ.exiſtẽtes in oꝛiginali pcto effi⸗ cit bonos et dignos via eterna.martiriũ ſolũmodo bo⸗ nos efficit melioꝛes:ita em̃ ẽ ꝑue virtutis et efficacie.et nõ põt niſi in bonos.ſ̊ maioꝛis viꝛtutis et bonitatis eſt quod põt in bonos ⁊ malos:qᷓ qð in bonos tm̃:̊ ⁊c.di⸗ cẽdũ ꝓpterea ꝙ argumẽtũ ſupꝛatactuʒ nõ valet.ſed bene valeret omnibo quibo vnũ valet et aliud ⁊ cũ hoc ꝙ ſꝑ eqᷓ libet plus valeret.⁊ ſemꝑ cui adeſſet melius efficeret: qᷓ aliud illð cvi adeſſet. rticulus ſecundus Verit᷑ de peminẽtia baptiſmatis Joh.reſpe⸗ ctu alioꝝ.qꝛ videt᷑ ꝙ exquo fuit mediũ inter vetus et nouũ teſtamẽtũ: debuit peminere om nibus veteris legis.¶q Cõtra.aqua luſtratõnis tollebat omnẽ irregularitatẽ immũdicie.Reſponſio ꝙ bapti/ mus Joh.fuit habilitatio ad penitẽtiam. VUnde ꝑtim fu it de noua lege:ꝑtim de veteꝛi.vñ licet aqua luſtrationis purgaret irregularitatem.quia illa irregulaꝛitas fuit cõ tracta ex immũdicia exterioꝛi.pᷣcellit baptiſma Joh. eo ꝙ magis diſpoſuit ad bonũ.Sed in alijs quis erat oꝛdo videt᷑ ꝙ baptiſma maris rubri:eo ꝙ ſignificat ſpiritum mundantẽ a culpa:pᷣercellat᷑ aque luſtratõis qð ẽ ſignũ deletõis pene.¶ Reſpõſio.baptiſma luſtratõis nõ ſolũ fuit ſignũ deletois pene:pᷣ etiã ſignũ ſpiritus:⁊ hoc quia illa aqua fiebat ꝑ admixtõem cineꝛũ vitule rufe.in ꝗbus erat virtus ignis ⁊ ita ſpiritũſanctum ſignificabat:⁊ pᷣ⸗ ter hoc ſigniſicabat vᷣtutẽ paſſionis.Vñ in hoc ſuꝑbabũ dabat baptiſma maris ⁊ nebule.baptiſma maris et ne⸗ bule baptiſma diluuij q̊ nihil erat ſignificãs niſi aq̃. VUñ is dʒ eẽ oꝛdo.pꝛimo ẽ baptiſma diluuij q̊ͥ ſignificat᷑ aqua veri baptiſmatis ſiue vᷣtus aq̃.ſecundo maris rubꝛi quo ſignatur aqua et ſpiꝛitus.deinde aqua luſtꝛatõis q̊ ſigna tur aqua ⁊ ſpiritus delẽs culpã:⁊ virtus paſſionis delẽs penã. Haptiſma aũt ioh̊.vltra habilitanit ad ꝑfectũ ba ptiſma. Maptiſma qͥ xrpᷣe fuit baptiʒatꝰ: fuit foꝛma veri baptiſmatis.et ſic patet oꝛdo.quia vnumquodq; iſtoꝛuʒ adadit alij. „ Nueſtio.xxiij.de ſacra mẽtalibo in baptiſmo ↄcurrentibus. . tibo et vident numerari different a bẽo . dyo. rabano.in li.de inſtitutõe clerico m Onſequenter que⸗ C rit᷑ de ſacramẽtalibo ĩ baptiſmo ↄcurren 60 n. Et in quodã canone dat᷑ intelligi al⸗ teꝛ numeꝛus ᷣm beatũ dyoni. Pꝛimo ẽ exufflatõ.Secuʒ do ſignatio ſiue benedictio. Tercio olei ſancti inunctio. Quarto trina immerſio.Quĩto veſtitio. Sexto criſma⸗ tio ĩ ᷣtice ⁊ ſu ꝑaddit᷑ eukariſtie ꝑceptio.¶ Scvᷣm vo ra⸗ banũ pᷣmo ⁊ exufflatio cũ exoꝛciʒ atõe.Secũdo ſignatio Tercio ſalis ĩ os miſſio.Quarto nariũ ⁊ auriũ ſputo li nitio.Quito ſacri olei inunctio.⁊ dr̃ illð oleũ ad cathe⸗ cuminos.Sexto ĩmeꝛſio. Septĩo criſmatio.⸗¶ Alubi vᷣo vt ĩ q̃dã auẽte canonis habr. xxx.q.j. ꝑueĩt.ꝙ pᷣmo ſit ſał iĩmiſſio.dr eĩ a pᷣmo ꝑabulo ſał ⁊ ſuẽti.⁊ ĩ ingreſſu ecclie vſq; ad ↄfirmatõeʒ ꝑ criſma.h ẽ a pᷣmo vſq; ad. vij. nullꝰ xpᷣianꝰſuã ↄmatrẽ ſumẽ dʒ.Et diſtiguit᷑ ibi. Pꝛimuʒ ſal collatio. Scðo nariũ ⁊ auriũ ſputo linitõ. Tercio ĩ frõ te⁊ pectoꝛe facta ſignatio.Quarto ſacrati olei ꝑunctio. Quito baptiſmi ablutõ.Sexto ĩ vᷣtice cꝛiſmatis ꝑunctõ Septiĩo ĩ frõte eiuſdẽ facta ↄſignatõ. Sʒ vñ ſumpſerũt hbũc oꝛdinẽ plene nõ video: niſi h̊ fuerit ex conſuetudine alicuiue eccleſie. ¶ His viſis pꝛimo queritur de ratiõe numeri ᷣm beatũ dyoni.qui modũ ⁊ oꝛdinem ſumpſita beato thimotheo. Secũdo de numero poſito a Rabano quẽ nos magis ſequimur. Tercio de ↄꝑatõe huiꝰnume⸗ ri ad illũ. Quarto te differẽtia illius canonis.ꝗ pꝛiꝰpo nit pabulũ ſalis. Quinto de his ſacramẽtalibo q baptiſ mũ ↄſequũtur. Sexto vtrũ extra eccłiaʒ fiat veꝝ baptil ma.Septimo quare nõ iterat᷑ baptiſmus. em bꝛum pꝛimum Irca pꝛimũ ſic.videt᷑ em̃ ꝙ bene numeret intinctio cũ alijs.cũ illud ſit ip̃ᷣm pꝛineipa⸗ le ſacramentũ. Similiter ꝑceptio eukari⸗ Nie. cũ hoc ſit quoddã ſacramẽtũ ꝑ ſeipᷣm diſtinetũ a ſacramẽto baptiſmi et ſacramẽtalibus eius. 4 Peterea. ꝓpter quid nõ fit ibi mentio de ſacramenta⸗ li illo quod ẽ ſalis in os miſſio:et de illo qð ẽ ſputi linito 4 Ad qð rndeo.qꝙ nõ enumerat dyoni. illa mi vt oñda ur ꝙ oueniebãt ad ſolennitatẽ ſacramẽti baptiſmalis. nõ ꝙ eẽnt de eẽ illius ſacramẽti. aũt numer auit ipaz intinctõem vel immerſionẽ:hoc nõ fuit ob hoc ꝙ eẽt ſac/ mentale et nõ ſacramẽtũ.ſʒ quia in oꝛdine faciendoꝛum occurrebat.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ de eukariſtia. Rñdeo ꝗ⸗ nõ ob boc ſit eiꝰnumeratio qꝛ ſit ꝑs illius ſacramẽti qð ẽ haptiſma:ſ̊ vt oñdatur ꝙ baptiʒati incoꝛꝑant᷑ xpᷣo.vt mẽbra eius fiant ſicut dicit aug.ad hoc valet vt baptiʒa ti xpᷣo incoꝛꝑent᷑ vt mẽbra eius fiant.⁊ iõ adultis qui ha bẽt vſum intelligẽdi dat᷑ ꝑceptio euchariſtie et mãducẽt ſacramẽtaliter.¶ Ad hoc vᷣo quod obijcit᷑.ꝙ nõ fit mẽtio e immiſſione ſalis in os vel in linitõne ſputi. Rñdeo ꝙ nõ dũ illa ſacramẽtalia ſolennitate ſacrameti erãt adie⸗ cta.⁊ iõ de illis nõ fecit mentõem. Alia etiã ponit beatꝰ dyoni.ꝑtinẽtia ad ſolennitatẽ que nõ habemus.Loquit em̃ de ꝓſhatõe baptiʒãdi pꝛimo ad oꝛientẽ et poſt ad oc⸗ cidẽtẽ extẽſismanibo ſurſum reſpiciẽdo.qð apud nos ũ gerit. Silr ꝙ hierarcha ducit baptiʒandũ ĩ choꝝ eccle⸗ ſiaſticũ ↄgregatũ in q̊ cantat głia in excelſis deo.cũ ma⸗ ioꝛi em̃ reuerẽtia et ſolennitate fiebãt tꝑe illo baptiʒan⸗ doxꝝ receptões.qꝛ nõdũ eccłia erat intantũ multiplicata Vñ a hierarcha.i.epᷣo baꝑtiʒabant᷑ ſacerdotibo aſtanti bus.4 Si vᷣo querat᷑ rõ numeri in ſupꝑꝛadictis.dimiſſa illa ꝑte que ẽ de ꝑceptõe enchariſtie que nõ ẽ cõmunis ꝑ uulis et adultis:⁊ ꝑ ſe tractabit᷑ tãqᷓ de ꝓpꝛio ſacramẽto Rñderi põt ꝑ ea que trahunt᷑ a beato dyoni.et ab expo ſitõe eccłiaſtice hierarchie ꝙ ſignat᷑ in his diuerſis ea q̃ ſunt in ſacramẽto babtiſmi.⁊ ꝑ pꝛius ⁊ poſteꝛius oꝛdinã tur m ea que ſignant᷑. ꝛimũ ẽ recedere a malicia ⁊ po teſtate dyaboli qð ſignat ipᷣa exufflatio et abrenũciatio. Vnñ dicit dyo. ter exufflare ſathanaʒ ⁊ ea que ſunt abꝛe⸗ nũciatõis ↄfiteri.Secũdũ aũt ẽ ꝑ ↄfeſſionẽ fidei quedaʒ cũ deo ↄſignatio.⁊ hoc ſignat᷑ in benedictõe ↄfitẽtis ter. Pꝛimũ ꝗᷣẽ recedere a malo.Secũdo vniri cũ ſummo vo et quia phᷣo derelictus ſurgit in ſcãdala.Tercio inungi tur oleo ſancto ad ſignificadũ certamen ſpũale q opoꝛtʒ vincẽ hoſtẽ ſicut pugil qui inungit᷑ ad certandũ. poſt vi⸗ ctoꝛie ſignũ ſequit᷑ ꝑfecte moꝛi peccato.qð indicat ipᷣa ĩ⸗ merſio.vt hõ ſit ↄſepultus xpᷣo ꝑ baptiſmũ:⁊ iõ dicit bea tus dyoni.pꝛimo ſᷣm ipᷣas leges certabit intrãſgreſſibi⸗ liter ſpẽ ꝑulchroꝝ p̃mioꝝ habẽs.⁊ deinde ſequit᷑.moꝛit᷑ pcto cũ xpᷣo ꝑ baptiſmũ.deinde ſequit᷑ naturaliter inno⸗ cẽtia que ſignat᷑ in veſte cãdida ⁊ lucifoꝛmi.⁊ hoc ẽ quoð dicit apłs Ro.vj.vt in nouitate vite ambulemus.Poſt quod ſequit᷑ odoꝛ boni exempli apud alios.qð ſignat cꝛi ſmatis inunctio.Vñ dyon.vngẽti ꝑfectiua vnctio facit bene olenteʒz et inuiſibiliter odoꝛificatio.Sic g reſpectu mali nota quaſi tres gꝛadꝰ.recedere a malo.certare con tra temptatõem.ꝑfecte moꝛi peccato.⁊ ẽ quaſi initiũ vi⸗ te ſpũalis ꝓgreſſus et ꝑfectio deſignata. ex alia ꝑte vni⸗ tio ꝑ intellectũ cũ ſumma veritate.innocẽtia in affectu. odoꝛ bone oꝑatõis in effectu. Ratio vᷣo quare nõ inteꝛſe rit᷑ inter gradus reſpiciẽtes malũ benedictio cõfitentis ẽ quia nõ ꝓficit hõ niſi ꝑ fidẽ ⁊ inter pꝛimũ gradũ ⁊ terciũ ponitur benedictio cõfitentis. embꝛum ſecundum it᷑ de illo numero quẽ ponit Rabanꝰ „ Et videt᷑ ꝙ ſi ſufficiẽtia ẽ m ꝙ ponit dyo. nõ neceſſe fuit addicere illa duo.ſ.impoſi⸗ tõem ſalis:⁊ ſputi ĩ auribo et naribo lmitõ nẽ. Si vᷣo illa duo ſunt ſumpta ex euangelio.ſicut videt᷑ ſumi ex mar.vij.⁊.ix.habete ſal in vobis.qꝛ non tunc fit Hm ꝙ ↄtinetur in euãgelio.dieit᷑ eĩ ꝙ expuens tetigit lin guã eius.⁊ nõ dr de naribo rel auribo ꝙ ſputũ poſuerit in illis. Similiter in Johe.ix. vbi miſit eũ ab natatoꝛia ſyloe.pꝛimo poſuit lutũ de ſputo ſuꝑ ocłos:⁊ nõ dictum ẽ de auribus aut naribo.quare q̊ᷓ in ſacramentalibo hoc dẽ ?¶ Pꝛeterea.videt᷑ ꝙ his duobo additis alijs ſex ſupᷣ⸗ tactis debeant eẽ.viij.et ita deberẽt.viij.ſacꝛamẽtalia nu merari.iꝛã de indutõe veſtis cãdide dẽ in li.de inſtitntõ ne clericoꝝ.poſt baptiſmũ tendit᷑ xpᷣianis cãdida veſtis que ſignat innocẽtiam? puritatẽ rpᷣianoꝝ.quã poſt ab⸗ lutas veteres culpas ſtudio ſancte ↄuerſatõis debetſe uare immaculatã repntandã ante tribunal xpᷣi. d qð rñdendum.ꝙ illa duo addita de appoſitõe falis et li nitõe ſputi.poſt erãt addita.et nihil ꝓhibet plura eẽ mo do de ſolennitate baptiſmalis ſacramẽti ꝙᷓ; fuerũt a pꝛin cipio.Similiter nihil ꝓhibet mõ plura eẽ de ſolennitate alioꝝ ꝙᷓ que fuerũt a pꝛincipio.¶ Ad id vo qð queritur vñ ſumpta erat.põt dici ꝙ ex euãgelio ſumi poterat oc⸗ caſio vel alio mõ fiat qᷓᷓ ibi.Et ꝙ ex euãgelio fueꝛat.vide tur ex verbis Rabani ꝗ dicit.tanguntur nares et ames et dicitur verbũ euãgelicum quod ihe dixit. quãdo ſur⸗ dũ et mutũ ſanauit. Ratio aũt q̃ꝛe aliter fit q; in euange lio eſt.ꝗa indicium eſt alteꝛius neceſſitatis.i QLam ibi di⸗ ctuʒ fuit verbum in ſignum ſupplende neceſſitatis coꝛpo lis ð auditu.hic aũt fit ad indicium reꝑande neceſſita⸗ tis ſpiritualis.ad ꝑcipiendũ odoꝛ:ẽ noticie diuine.⁊ au⸗ diendum mãdata dei. Alud autẽ quod dicit dominus ð̊ ſale: ꝓpter intelligentiam ſpiritualem dictum eſt. vt peꝛ ſal in oꝛe poſitum ſignetur diſcretio in cõfitendo ea q fi⸗ dei ſunt.lel poteſt ſumi ex hboc ꝙ in omnibus ſacꝛiſicijs legis iubetur offerri ſal vt in omnibus oꝑibus baptiſati dilſeretio inueniatur. EUnde berñ.Sal ſapiẽtie q̃ͥ vtuntuꝛ cathecumini:in cũctis ſacrificijs iubemur offerre.i Ad id vᷣo quod obijcitur q ſit ratio. Dicẽdum ꝙ iſta addita ſunt ad expꝛeſſionem qrundam q̃ efficiuntur per gratiã haptiſmalem. Regqritur enim ſapientia q̃ per ſputum et ſal ſignatur. Sed alia et alia ratone ad meditãdum vel intelligendum ad obediẽdum et ad cõfitendum. Et tmwo in duplici figura in triplici oꝛgano fit deſignatio. Si vᷣo qᷓratur de numero ꝙ m hoc debeꝛent eſſe. vij. Reſpõ ſio. ꝙ poſſunt intelligi · vij.pᷣter ipam ſubſtantiam intin⸗ ctõnis. et dicuntur ſacramentalia q̃dam pꝛecedentia qᷓ; dam ſubſequentia.i Zam duo ſunt ſubſequentia ſcʒ can⸗ dide veſtis induitio:et criſmatio.alia vᷣo ꝗnq; pꝛeceden⸗ tia. ¶ Ratio aũt numeri ſic poteſt accipi ex intentionibo q̃s ponit Rabanus.vt pꝛimo ſignatur gratia baptiſma⸗ lis expellens dyaboli poteſtatem. Secũdo diſponẽs ad fidem. Tercio ↄfoꝛtans.An pꝛimis vt expellensain duo bus ſeq̃ntibus vt diſponens.In ꝗnto vt oↄfoꝛtans. Qaʒ illa qᷓ de exufflatõe cum exoꝛciſmo. et deſ⸗ ignatõe ſeq̃nti. ad ercludendum poteſtatem dyaboli ꝑtinent. Quod vo eſt de ſale ⁊ quod eſt ſputo: ad diſponendum in fide. Quod vᷣo ẽ de vnctõne ad cõfoꝛtationem ꝑtinet. Pꝛimo at᷑ inducitur expulſio poteſlatis. Secũdo ſignatõ vt no⸗/ ſcat illum eſſe excluſum. Et hoc patet ex verbis Rabani Dicit em̃ ꝑuuli exufflant᷑ ⁊ exoꝛciʒant᷑ vt pellatuꝛ ab eis poteſtas inimica ꝗᷓ decipit hominẽ vt homines poſſidẽt Et ſeqꝗtur.poſtea ſignatur baptiʒandꝰſignaculo crucis. tã in vertice qᷓ in fronte.vt ab eo tꝑe apoſtata dyabolus i vaſe pꝛiſtino ſue interemptõis cognoſcẽs ſignũ:iaʒ ſibi de inceps illud ſe ſentiat eſſe alienũ. Deinde diſponitur ad fidẽ oꝑãtẽ ꝑ dilectõzʒ. pᷣmo ad abrenũciãdũ dy abolo tni itgte Nuur e⸗ ice ms ſue⸗ e con eſi 12 00 nuo9 tper ſ s ſoti nur W a. Vi numet gunel Cr 6046 n ſn Lentich G can racen Nonity liſna⸗ ſs ad in doo . ʒ ſent · o d Piino 1o Kno⸗ Koben⸗ maͤben peſici ocrwas⸗ Paltin ſponi nien 2 Dueſtio ⁊pompis eius.⁊ hoc in ſale poſito in os:vt ſale ↄditus fe toꝛe careat inigꝗtatis illeſus ſeruet ad ꝗẽam maioꝛẽ per cipiendam. Scðdᷣo ad ꝑcipiendũ odoꝛẽ diuie noticie.Ter cio ad audiendũ mãdata. Eñ dicit Rabanꝰ. hoc ẽ ſacr̃m quod hic agitur.vt ꝑ tipicã ſaliuã ⁊ ſacerdotis tactũ: ſapi entia ⁊ virtꝰdiuĩa ſalutẽ eiuſdeʒ cathecuminis oꝑetur. vt aꝑiant᷑ ei nares ad ꝑcipiendũ odoꝛem diuine noticie. Vt apiant᷑ ei aures ad audiendũ mãdata dei. IUt aꝑiantur ei ſenſus in intimo coꝛde ad rñdendũ. Gra vᷣo ↄfoꝛtans ſig/ tur in vngento. Vnð Rabanꝰ. vngitur tunc pectꝰillius de oleo ſanctificato cũ inuocatõne ſancte trimtatis: vt nulle reliquie latentis inimici in eo reſideãt: vt fide ſancte trini⸗ tatis mens eiꝰ ↄfoꝛtet᷑. Sic ̊ ſunt gnq; antecedentia.duo po ſunt ſubſequentia.ſcʒ cãdide veſtis induitio ⁊ criſma tio.quoꝝ vnũ indicat innocentiã vite:alterũ ba bũdanti⸗ am gre. vi ſic bõ ꝑ gram baptiſmalem ⁊ ↄtra malum ⁊ ad verum ⁊ ad bonũ oꝛdinetur. Ex dictis pʒ com ꝑatõ vnius diuiſionis ad aliã: ꝓpter quid ſcʒ in diuiſione Rabani q̃ dam ponunt᷑ qͥ nõ ponebant in altera diuiſione Dyoni. ꝛ tercium Onſequenter querit᷑ de ꝑatione vnius di⸗ uiſionis ad aliã.Quedã em̃ ponunt᷑ in diui ſione bẽi Dyoniſij. vt eukariſtie ꝑceptio: q̃ non ponunt᷑ in diuiſione Rabani.4 Rñ. ꝗꝙ; non ponit illud Rabanꝰ:quia eſt ſacẽm ꝑ ſe ſeꝑatuʒ a ba ptiſmo. Pts vᷣo Dyoniſiꝰponit ad deſignandum ꝙ in ba ptiſmo digne ſuſcepto ſit incoꝛꝑatio. Nobuc etiã que⸗ ritur. quare in nũero bẽi Dyoni. occurꝛit ipᷣa im merſio:ĩ altero pᷣo ſeptenario nõ occurꝛit. Rñſio eſt.quia Rabanꝰ numerũ ſacramentaliũ attendit.nõ ipſius pncipalis ſac⸗ menti ad qð diſponũt ſubſtantiã. Sʒ Dyoni. enumerat om̃ia q̃ in illa ſerie occurꝛũt d huc etiã querit᷑ de hoc ꝙ nõ eadem ratõ oſtendit᷑ olei ſancti iungi baptizand? a bẽo Oyoni.ꝗ Rabano.iQam ſᷣm Dyoni.eſt in ſignum certaminis ſpũ alis:et hoc ideʒ innuit Amb.in li.de ſacra mentis.occurꝛit tibi pᷣſbiter ter vnctꝰ:eſt quaſi athleta ði vt ad baptiſmũ cathecuminis accedas.Rabanꝰ vo dicit. vt nulle reliquie latentis inimici reſideãt.ſᷣ in fide ſcxe tri nitatis mens eiꝰcõfoꝛtetur.et inter ſcapulas vngit᷑:vt ad bona oꝑa facienda ꝑ gram dei roboꝛet᷑. Rñſio.ꝙ bẽs Dy oni.dicit ſignũ gratie ad pꝛioꝛeʒ effectum. Rabanꝰvᷣo ad oↄſequentem effectum: attendens differentiã oꝛganoꝝ que inunguntur. — mbꝛum quartũ Onſequenter querit᷑ de illo ſeptenario ꝗ po nitur in auẽte cuiuſdaʒ canonis vbi dicit. a pꝛimo pabulo ſalis ⁊c.Circa qð queri pt Auare incipit a pabulo ſalis et nõ incipit ab exoeiſmo. Scðo querit᷑ quare ſacr̃m oↄfirmatõnis ↄnume ratur cũ alijs:cũ ſit ſacr̃m ſeꝑatum.¶ Ad pꝛimũ põt rñde ri.ꝙ incipit a pabulo ſalis:vt oñdat᷑ cõpaternitas ibi in⸗ choari. In tribo em̃ ↄtrahit᷑ ↄpaternitas. in boptiſmo. in catheciſmo.et in ↄfirmatõne. Vñ dicit Canon. de oſe. di. iiij. In catheciſmo.in baptiſmo.in ↄfirmatõne.vnꝰ patri⸗ nus ſieri põt ſi neceſſitas cogit.Non eſt tñ ↄſuetudo. Hu go tñ opinatꝰeſt in omnibo antecedentibo otrabi cõpater nitatem: et ita in exoꝛciſmo. Sed videt᷑ melius in catheci: ſmo:qꝛ ibi agitur de inſtructõne ſidei in q̃ eſt initiuʒ obli⸗ gatõnis ſpualis.et quia hec impoſitõ ſalis ad catheciſmũ ꝑtinet.ſicut ⁊ ſputi linitio:ad iudiciũ enim ſapientie per⸗ tinent:et ideo poteſt dici ꝙ a pᷣmo a pabulo ſalis incepit. 4¶ Ad ſcdm rñſio eſt.ꝙ ↄfirmationem ↄnumerat cum alijs in illo ſeptenario:vt oſtendat illud eſſe in quo cõtrahitur ↄpaternitas.cum aũt tria dicant᷑ eſſe in quibo cõtrabitur ↄpaternitas:nõ excludunt᷑ alia intermedia que ſupꝛa enu D ſunt.ſed pꝛincipalia nominauit: dans intelligere alia. embꝛum quintum Onſequenter querit᷑ de ↄſequentibo baptiſ⸗ mum q̃ ſunt duo.ſcʒ veſtis candide ſuſceptõ criſmatis in vertice munctõ. De quibo pᷣ⸗ io querit᷑ vtrũ criſmatis inunctõ in verti⸗ ce bẽat effectũ gratie: Et videt᷑ ꝙ ſic. Ita digna ꝑs coꝛꝑis eſt verter capitis vt frons vel dignioꝛ:⁊ ex eodeʒ fit inun/ ctio.et idem põt miſter eſſe:vt ſi ep̃s vtrũq; faciat.viqr̃ er go cũ non deſit gra in ſigno noue legis vtrobiq; effectꝰeſſe gre gratũfacientis.et ita illa inunctõ dicetur nõ tm̃ ſacra⸗ mentale ̊ ſacrẽm. 4 Pꝛe. põt queri.quare iſta duo ſequun tur baptiſmũ potiꝰꝙᷓ alia. videt᷑ em̃ ꝙ inunctõ olei ſacrati potiug deberet ſi ubſequi. eſt em̃ ſignum gratie alicuius cõ ſoꝛtantis ad oꝑa ſicut dicit Rabanꝰ. Sʒ talis gra ſequi⸗ tur baptiſmũ: illa vnctio ſequi dʒ baptiſmũ vna cũ alijs MPre. põt queri quo oꝛdine iſta dicuntur ſe babere inteꝛ ſe.videtur em̃ ꝙ innocentia vite pꝛecedit gratiaʒ gratum⸗ facientem ad bene oꝑandum. ergo ſignuʒ debet precedere ſignatũ. ergo induitio veſtis cãdide pcedere debet criſima tionem. 4 Ad idem videt᷑ facere boc.ꝙ illa vnctio criſma tis eſt a qua dicitur xp̃ianꝰ.ſicut dicit Rabanus. Poſtq; aſcendit baptiʒatus de fonte ſtatim ſignatur in cerebꝛo a ſacerdote cum ſacro criſmate ſequente ſimul et oꝛatõe: vt xpᷣi regni ꝑticeps fiat:et a xpᷣo xrpᷣianus poſſit vocari. hoc autẽ eſt in quo ſtat cõſummatio baptiſmalis.Reſtat ergo ꝙ vltimum inter ſacramentalia ad baptiſmum ꝑtinentia eſt illa inunctio criſmatis in vertice.¶ Sed contra hoc eſt quoo dicitur in li.de inſtitutõne clericoꝛum.Dicitur eniʒ tegitur poſt ſanctam vnctionem caput miſlico velamiĩe: vt intelligat ſe dyademate regni a ſacerdotali dignitate po⸗ tiri. ꝓut dicitur Apoca.v. Neciſti nos deo regnum 2 ſaceꝛ dotes. ¶¶ Sed obijcitur adbuc de hoc qð dicitur vt intelli⸗ gat ſe ⁊c. In quo em̃ illud ſignatur. Si enim ſignificatio regni eſt in criſmate:ita etiam et ſacerdotij:quare ergo di citur tegi caput vt intelligat ſe ⁊c.¶ Rñſio.ꝗpteꝛ induiti onem ſacre veſtis q̃ tegit caput:qð ↄpetit ſacerdotibus. ¶ Ao pꝛimũ dicenduʒ· ꝙ inuctio capitis criſmate ſignifi⸗ cat gram datam in baptiſmate. cũ em baptiſmꝰſit ad duo ſcʒ ad remiſſionem pctoꝝ:et ad gr̃e infuſionẽ ad bene ope randum. vnũ ſignat᷑ ꝑ ablutõnem baptiſmalem: alternʒ ꝑ criſma ſibi ↄiunctum quod ſtatim poſt baptiſma dat᷑ ſicut dicit Rabanꝰ.a non eſt ſimile de criſmate dato ab epᷣo ra tione dignitatis epᷣalis.illud enim ꝑ ſe datur ⁊ a digmioꝛi miſtro.⁊ inſiituitur ad h̊ ꝙ ↄferat᷑ gratia vberioꝛ in ſuſce/ ptione illiꝰ. ¶ Ad aliud dom. ꝙ nõ eſt ſimile de inunctõe olei ſacri.⁊ de hac vnctõne. Illa em̃ que eſt olei pᷣncipalit᷑ datur ad ſignificandum ꝙ cathetizʒatus ponitur in certa mine ↄtra hoſtes ſpũales.et datur ei quaſi munimẽ ne no ceatur ei ab hoſtilv.et hoc oꝛdinatũ eſi ad hoc vt hõ perfe cte moꝛiat᷑ pcto vt ſupᷣ habitũ eſt. Illud aũt qð dĩ de inun ctione criſmatis:eſt ad ſignificandũ ꝙ bʒ gꝛatiã ad bene ſe regendũ ad ↄfoꝛmitatem xp̃i.⁊ hoc eſt ↄſequens natuꝛa liter: licet ſit ſimul tꝑe cum eo qð eſt moꝛi pcto.⁊ ideo bec vnctioſeꝗtur baptiſmalẽ ablutoõeʒ:̊ imediate piungitur. Ad aliud ddᷣm. ꝙ aliter videt᷑ eſſe oꝛdo ſm bim Syoni ſᷣm Rabanũ.i Iam ᷣm Dyoni. videt᷑ vltimũ eẽ criſma tio in vertice. Vñ dicit᷑ traditur ſuſceptoꝛi.veſtit᷑ a hieꝛar cha:criſmate inungit᷑.⁊ hoc indicat ſue doctrine ꝓceſſus: cũ agit de ſacro baptiſmi. Scoᷣm aũt ꝙ dictũ eſt in pdicta auẽte Rabani. et qð dicitur poſiqᷓ baptizatꝰ aſcendit de ſacro fonte: ſtatim ſignat᷑ in cerebꝛo a pꝛeſbitero ſacro cri⸗ ſmate. Intelligit᷑ ꝙ criſmatio in veꝛtice pᷣcedit.⁊ ſequituꝛ induitio veſtis candide:vt cuſtodiat᷑ ipſa inunctõ criſma⸗ lis.ſicut eũ criſmat᷑ ab epᷣo in fronte ponit᷑ pannꝰlineꝰad criſmalẽ inunctõeʒ cuſtodiendã. Ratõ aũt iſtiꝰ diuerſi oꝛ dinis eſt ex oꝛdine diuerſo ſignati ad ſignũ. Si em̃ vnctio eſt ſignandũ gram qua poſſit ſe regere ſpũaliter: ad hanc ſeꝗtur innocens ↄuerſatõ.que in veſte candida deſignat᷑. Vnde Amb. de miſterijs accepiſti poſt baptiſmum veſti: mẽta cãdida vt eſſet indiciũ ꝙ indueris iĩnocẽtie caſta ve⸗ lamina. Scðvᷣm autem ꝙ pꝛimo eſt habere innocentiã con uerſatõnis et pphabere odoꝛem vite ad alios:Fſᷣm ꝙ dicit apłus.xpᷣi bonus odoꝛ ſumus: alijs vite in vitam: pᷣmittit veſtis candida ⁊ poſt ſequitur criſmalis inunctio in ver/ ¶ Membꝛum ſextum N/nſequenter querit᷑. vtrum extra eccleſiaʒ fiat verum baptiſma: Et videt᷑ ꝙ non. peꝛ h ꝙ baptiſma verum a quocũq; fiat eſt bapti⸗ a xpᷣi. Sed vnũ eſt baptiſma xp̃i et eccle⸗ ſie. Seð baptiſina qð fit extra eccleſiam nõ eſt eccłie. Pa ptiſma em̃ eccleſie.eo dicit᷑ eſſe eccleſie qð fit in eccłia:er⸗ go baptiſma xp̃i non fit extra eccłiam: ̊ non eſt aliud ba⸗ ptiſmaqᷓ; baptiſma xp̃i:̊ ꝛ⁊c. ¶ Item ſacramentũ altaris non efficit᷑ extra eccleſiam. Vñ Aug.et habet᷑.j.q.j.extꝛa catholicam eccleſiã non eſt locus veri ſacrificij. Neꝛũ aũt ſacrificium vocat ſacrificiũ qð fit in ſacr̃o altaris.Simi⸗ liter videtur de ſacramẽto baptiſmi.¶ Item baptiſmꝰeſt ſacramentũ fidei.non aũt ſidei dicitur eſſe alicuius perſo ne ſingularis ᷣ eccłie:ergo non poteſt fieri niſi in eccleſia 4 Contra.baptiʒ atus extra eccłiam non baptizat᷑ iterũ: go ſuſcipit verũ baptiſma.¶ Rñſio. ꝙ baptiimꝰ fit ext eccłiam.hereſis em̃ baptiʒat extra eccłiam. que licet non generat baptiz ando ex vtero ſponſe:nihilominus genẽat baptiſmo eccłie.vt em̃ hrĩ ab Aug.li.ↄtra donatiſtas.eccle ſia generat ꝑ vterũ ꝓprium ⁊ vteros ancillaꝝ eiſdem ſaẽc⸗/ mentis tanqꝙᷓ ex viri ſemine. Vñ dicit ꝙ nõ generat ĩ par⸗ te donati ꝑ baptiſmũ vnde ſeꝑata eſt:ſed vnde ↄiuncta.ſe⸗ ꝑata eſt em̃ vinculo caritatie:ſᷣ ↄiuncta eſt vnitate baptil⸗ matis.Ex his patet.ꝙ exq̊ͥ ↄueniunt in vnitate baptiſma tis:ꝙ hereſis baptiʒzat baptiſmo eccłie.licet enim hereſis baptiʒando non generat ex vtero ſponſe:nihilominꝰgene rat baptiſmo ecclie.¶¶ Ex his patet rñſio ad pꝛimuʒ.qꝛ li⸗ cet hereſis non ſit eccłia ⁊ qui baptiʒ antur ab bereſi ſiue heretico baptiʒ ant᷑ extra eccłiaʒ:qtuʒ ad hoc quia bapti⸗ ʒat.nõ vnde ſeꝑata.ſed vnde ↄiuncta:baptiſma qð mini/ ſtrat eſt verum baptiſma. Ad aliud qð obijcitur de ſac⸗ mento altaris.dðm ꝙ non eſtſimile.quia em̃ baptiſmꝰeſt ſacramentum neceſſitatis ? ianua ſacramentoꝛũ.indultũ eſt in caſu aliquo poſſe fieri extra eccłiam:in quo nõ eſt in dultum poſſe fieri ſacrjm altaris.Iſtud tñ planiꝰ infra de⸗ terminabit᷑.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ illud ſacramentũ eſt ſacramentũ fidei ⁊c. patet rñſio ex his que dicta ſunt ſu⸗ perius in queſtione de intentõne baptiſmi.ibi eĩ tractata ſunt quedã que valent ad qõem iſtam. Similiter in q̃ſtio ne de baptiſmo keeucszi, Vs aatne querit᷑. ſi baptil⸗ ma datũ extra eccłiam ſufficiat ad ſalutẽ:et videt᷑ ꝙ ſic: er pᷣdictis.ꝑ hoe ꝙ hereſis generat ꝑ baptiſmũ xpᷣo.q¶ Cõ tra.de ↄſe.diſ.iiij.Aug.Eccłia ꝑadiſo ↄꝑata.indicat nobſᷣ poſſe baptiſmũ eiꝰhoĩes etiã foꝛis acciꝑe:ſ ſalutẽ beatitu⸗ ainis extra eã neminẽ:vel ꝑcipere vel tenere.õ em̃ ĩ me⸗ ſopotamia vel egipto q̃ illa flumia ꝑuenerint eſt felicitas vite qᷓ in ꝑadiſo ↄmemoꝛat᷑.Sic gᷓ baptiſmꝰ põt eſſe extra ecchiam: munꝰðdᷣo bte vite nõ niſi intra eccłiam recipitur. Rũ.ꝙ baptiʒatꝰab hereſi recipit ba ptiſma ad ſalutem niſi ſit obex ſiue impedimentũ ex ꝑte ſuſcipiẽtis ſcʒ qñ ille baptiʒ at ↄoſentit hereſi. Et h põt eſſe triptr.aut qñ ẽ he⸗ reticus ⁊ fauet erꝛoꝛi.aut ſi nõ eſt hereticotñ vadit ad be⸗ reticũ pᷣciſuin in ↄtemptuʒz ecclie.aut ſi nõ eſt pᷣciſus vadit tñ ad occultũ quẽ ſcit eẽ heꝛeticũ ꝓpter aliqd ↄmodum vel fauorẽ.⁊ tũc nihil accipit ad ſalutẽ:qꝛ accipit ab heretico vt eſt hereticꝰ.ſᷣ tũc nõ ↄſentit qñ hʒ impotentiã diſcernen di.vel ꝑnulus.vel qñ hereticus ille ẽ occuliꝰ credit᷑ eẽ ca tholicus. ant q hõ eſt in neceſſitate ↄſtitutoet ſolo neceſſi tatis intuitu ſuſcipit baptiſma ab heretico:qð licʒ. AUnde Aug. de vnico baptiſmo li.j. Si quẽ foꝛte coegerit extrẽa neceſſitas ⁊ nullũ catholicũ ꝑ quẽ accipiat inuenerit.⁊ in aio pacẽ catholicz cuſtodiẽs ꝑ aliquẽ er vnitatẽ catholicã polituʒ accepit qð ĩ ipᷣa erat catholica vnitate ꝑcepturꝰ.ſi ſtatim etiã de hac vita miꝗquerit:non eum mniſi catholicuʒ teputamus. embꝛum ſeptimum Onſequenter querit᷑ de vnitate baptiſmi ꝗ dicit᷑ vnicꝰa quocũq; det᷑ nec dʒ iterari. Sʒ querit᷑ cur nõ iterat᷑:cũ euchaꝛiſtia q̃ eſt ma is dignũ ſacr̃ᷣm iteret᷑. ¶¶ Pꝛe.polſibile ẽ a⸗ liquẽ baptiʒari ꝗ nibil gr̃e ꝑcipit ꝑ baptiſmũ.q̊ ſi nõ dʒ eẽ ſibi via ſalutis pᷣcluſa:dʒ ⁊ põt iteraꝛi iſti baptiſimnꝰ.¶ Itẽ ouo dant᷑ in baptiſmo.ſ.caracter et gra.&̊ quis caracter ſit indelebilis tn gra ẽ delebilis:& ſalteʒ rõne gr̃e põt ⁊ dʒ iterari. ¶ Cont᷑.li baptiſmꝰ poſſet iterari.ᷓ poſſet glibet impune peccare:cũ ibi fiat remiſſio culpe ⁊ re n. ꝙ baptiſma nõ dʒ iterari nec põt.i.nihil fit in illiꝰiterati one.Vñ Leo papa ⁊ hr̃.j.q.j.hac regulã ſeruandã in om nibo eccleſijs p̃dicamꝰ.vt lauacꝝ vnicũ nulla iteratõne vi oletur.dicente apło.vnꝰdeꝰvna fides vnũ baptiſma. Ra⸗ tio aũt multiplex eſt. Ana ẽ rõne moꝛbi queʒ curat.ſ.pct᷑i oꝛiginalis.qð non iterat᷑ nec iterari põt. Alia eſi.qꝛ cum Aleat culpã ⁊ oĩmodã penã:ſine freno peccarent boĩes ⁊ diſcurꝛerẽt ꝑ campos licentie vſq; ad extremã neceſſitatẽ in qua facerẽt ſe baptiʒari.Alia eſt allegoꝛica.baptiſinus em̃ hʒ effectuʒ ſuum a moꝛte xp̃i ſicut dĩc apłs.Quicunq; baptiʒ ati ſumꝰin xpᷣo ihu:in moꝛte eiꝰbaptiʒati ſumꝰ.vn⸗ de ſi xpᷣ tm̃ ſemel moꝛtuꝰeſlX nos tm̃ ſemel baptiʒari con uenit. Alia cã eſt efficacioꝛ quã aſſignat Aug.ſ.ne fieret ĩ iuria ſacr̃o.Caracter em baptiſmalis ꝑhẽnis eſt manet eĩ in hereticis.remanet in dãnatis in inferno.vñ indelebilis eſt. et ex qͥ ſemel impꝛimit᷑ ampliꝰimpꝛimi nõ põt.et ſiẽ ra dius ſolis ꝑ quecũq; loca diffuſus nõ ↄtrabit ĩmundiciaʒ aliquã:ſic nec caracter polluit᷑ nec deterioꝛat᷑. Vñ dic au guſt.ſicut iudei mali ſunt in lege bona ſic heꝛetici ſunt ma li in baptiſmo bono.et ſicut malicia iudeoꝝ nõ facit legẽ malã nec eam polluit aliquo mõ:ſic nec malicia heꝛetico⸗/ rum facit baptiſinũ maluz. Et ſicut iudei ꝑ hoc ꝙ hñt le⸗ gem bonã magis damnabunt᷑:ſic heretici ꝑ hoc ꝙ hñt ba ptiſmũ magis damnabunt᷑.Si g iteraret baptiſmus:cre deret᷑ caracter baptiſmalis ãn ihilatus eſſe vel deterioꝛatꝰ vel pollutꝰ.quoꝝ nullũ eſt:qꝛ ergo caracter ꝑpetuus eſi: nõ eſt iterandũ baptiſma ſicut nec oꝛdo: et ita iniuriaret᷑ ſacr̃o:ſi iteraret᷑ baptiſmꝰ.Alia rõ eſt inſtitutio diuĩa.qꝛ dñs in ſtituit vt vnicã hr̃et efficaciã ĩ impᷣmẽdo caractereʒ 7 ꝑfectã in ablatõne mali ꝑfecte.ſ.impedientis ingreſſum regni celeſtis.et ſemel tm̃ fieret: ꝓpter qð iteratio baptiſa mi facit ↄtumeliã ſacr̃o ſiue iniuriã:ſiłr et xpᷣo.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ aliqñ nihil ꝑcipit᷑ gre in ſacr̃o.vnde dʒ itera ri ne via ſalutis pᷣeludat᷑. Sicendũ ꝙ ex hoc nõ pᷣeluditur via ſalutis.qꝛ gra recuꝑatur ſiue acꝗqritur ꝑ pniaʒ.⸗.eᷣ¶d aliud dðm.ꝙ nõ eſt ſimile de caractere et gra.qꝛ caracter eſt pꝛimꝰeffectus ⁊ ĩmediatꝰipſiꝰſacramẽti:gratia autẽ nõ eſt effectus ĩmediatus ſ̊ mediante caractere qui eſt diſpo ſitio ad illam. vnde nullũ habet effectum baptiſma quare nõ impꝛimitur caracter. P ¶Mueſtio. xxuij. de ſacramẽ to olirmatõms. . cM NVcto de ſacramen⸗ baptiſmatis. Dicendum eſt de ſaẽ̃mẽ⸗ to confirmatõnis. Pꝛimo de inſtitutõne confirmatõnis. Secundo de integritate confirmatõis. Lercio de vtilitate. Qua? to de comparatõne. Quinto de diſpenſatõne. lembꝛum pꝛeimmm Veritur ergo pꝛimo de inſtitutõne cõfirma⸗ tionis ſcilicet a quo inſtituta eſt. Et videtur ꝙ a domino.ſic Melchy ades papa.⁊ habe tur de conſecra.diſ.iiij.de his. Ita coniũcta c duo ſacr̃a.ſ.baptiſmꝰ⁊ ↄfiꝛmatõ:vt abinuicẽ niſi 3 iu 0 ar n 4 Lueſtio moꝛte pꝛeueniente nullatenꝰpoſſunt ſegregari: et vnnʒ ſi⸗ ne altero ꝑfici nõ põt. Ex hoc pʒ ꝙ ꝑfectio ſacramẽti ba⸗ ptiſmatis dependet a ſacr̃o ↄfirmatõnis. cuʒ ſacrm ba ptiſmi nõ fuit relictũ a dño im ꝑfectũ: relinquit᷑ ꝙ inſtitu⸗ ium fuit ſacr̃m ↄfirmatõnis ↄnter poſt ſacramentũ bupti⸗ ſmi: et ita a dño.4: Item boc idem videt᷑ ꝑ boc.ꝙ in boe ſacramento ↄſerẽ᷑ gra in excellentia.ſicut hr de oſe. di. iiij.· Spũſſanctꝰ.et ꝑ hoc ꝙ boc ſactẽm magna veneratione te⸗ nendũ ſit: ſicut hr̃ te ↄle.dil.iii. manꝰ. Qð aũt tale eſt ab auctore gr̃e inſtitui debebat: a quo et inſtitutu ſunt alia qᷓ gram minꝰexcellentẽ ↄferebant:vtpote baptiſma ⁊ ſacrẽm altaris. 4 Ytem Hug. in tractatu te cõfirmatõe a criſma te xp̃e dr̃ et a xp̃o xpᷣanꝰnoĩatur. Pꝛete.exquo nomẽe xpi om̃es coĩcare ceperũt:om̃s vnctõneʒ acciꝑe debuerũt. Ex boc verbo videt᷑ ꝙ ſtatim pꝰ baptiſmũ inſtitutũ debuit B ſacramentũ inſtitui. Sed tꝑe inſtitutõnis baptiſmi nõ in ſtiiuebat᷑ aliqð ſacrm niſi a dno:̊ ⁊c. ¶ Item in ſacramẽ tis quoꝝ virtus determinat᷑ penes foꝛmã verboꝝ fuit vir tus data vᷣbis in inſlitutiõe eoꝝ ab ipᷣo verbo increato.i. filio dei· ſicut patet in ſacramento baptiſmatis altaris. ſed hoc nõ fuit in inſtitutõne eoꝝ ab alio b̊ ab ipſo:ᷓ cum in hoc ſacramento ſit virtus data verbis 1c. ¶ Idem etiã videtur ꝑ illud ANath. xir. tũc oblati ſunt paruuli vt eis manꝰimponeret ⁊ oꝛauret. Glo. bñdiceret manu ? oꝛe. Et Luc.xviij.afferebant ad euʒ infantes vt eos tangeret. Ex bis verbis aſſerũt.ꝙ dño offerebant᷑ ꝑuuli ad confirman dum:ſicut mõ offerunt᷑ ep̃is.et ꝙ cõſirmabant᷑ ab ipſo:et ita ab ipo inſtitutũ eſt hoc ſacramentũ. 4 Item legiſſato⸗ ris eſt inſtituere ſacr̃a.ſed boc ſacr̃m eſt ſimpliciter legis euangelice: ̊ 1c. ¶ Item deus ꝑ ſeipᷣm inſtituit om̃ia ſaẽ⸗ menta legis veteris vel loquendo vel p̃cipiendo. vñ ſemꝑ in pᷣncipio cuiuſcũq; ſacramenti dicit᷑: locutꝰ eſt dñs ⁊c̃. Si gᷣ ſacramenta legis euãgelice ſunt multo dignioꝛa:vi detur ontrargi dnainſttntrol ſacrim deter⸗ min auit qub elemento ſine elementato exerceri debuit vel vore exp̃ſſa.ſicut ĩ inſtitutõe ſacramẽti baptiſmatis vt pʒ iij. JYohᷣ.vel euidẽtia facti ſicut in inſtitutõne ſacri altaꝛis Sʒ nõ legit᷑ dñm aliqa determinaſſe ð materiali in q̊ hoc ſacr̃m exerceri debuit: vt videt᷑ nõ fuit inſtitutuʒ a dno. Item in ſacramentis inſtitutis a dño vnica foꝛma vðbo⸗ rũ ab om̃ibo obſeruat᷑. Sed huiꝰſacramenti ſᷣm ↄſuetudi⸗ nes diuerſaꝝ eccłiaꝝ diuerſe ſunt foꝛme verboꝝ: hʒ enim quedã ecclia hãc ſoꝛinaʒ. Confirmo te ſigno crucis ⁊ criſ⸗ mate ſanctificatõnis in noĩe p.⁊. f.⁊.ſ.ſ.amen. Alia ẽ iſta Confirmo et ↄſigno te ſigno crucis ⁊ criſmate ſanctifica⸗ tõnis in noĩe p. . f. a.ſ.ſ.amen: ac. E. Rñ.dicũt quidã hoc ſacr̃m fuiſſe a dño inſtitutũ ⁊ collatũ.vtpote qñ manꝰ ſuꝑ pueros impoſuit Mathᷣ.xix. Sed quia in illa impo⸗ ſitõne manuũ neq; expᷣſſum eſt aliquid de foꝛma verboꝛuʒ vel de materia qua mediante boc ſacramentũ exercet᷑: ptzʒ ꝙ nõ fuit a dño inſtitutũ.Dicũt aũt alij ꝙ hoc ſacramen⸗ tum fuit inſtitutũ ab aplis collatũ et miniſtratũ qdð nõ eſt verũ.⁊ hoc patet ꝑ hoc ꝙ apli confirmabant ſola impoſi⸗ tione manuũ ſine inunctõne ⁊ ſine ſoꝛma verboꝝ qua vti tur eccłia. ¶ Pꝛopter hoc ſine p̃iudicio dðm.ꝙ dñs neq; hoc ſacramentũ vt eſt ſacramentũ inſtituit: neq; diſpenſa nit neq; apłi. Intelligendũ eſt igitur ꝙ poſt aſcenſionẽ do mini ↄgruebat apłos ↄfirmari et illis ſpm̃ſanctũ dari ad robur.vñ Johᷣ.vij. Spũſſanctꝰnondũ erat datꝰ:qꝛ ih̊s nõ qũ erat gloꝛificatꝰ.nõ inquã in plenitudine vel ad robur ſͦ fuit datus die penthecolles.Elnde apli ↄfirmati ſunt a ſpũſancto immediate ſine miſterio ⁊ ſacramento.⁊ ipᷣi ð⸗ inde confirmabãt ſine ſacramento.quare hoc: infra pate/ bit. Sʒ poſtqᷓ apli ꝗ erant baſes ecchie:qui a domino erãt pꝛelati et a ſpũſancto confirmati dxefecerunt:inſtitutuʒ fu⸗ it hoc ſacramentuz ſpũſſancti inſtinctu in concilio Mel⸗ venſi itum ad foꝛmam verboꝝ ⁊ materiam elementarem cui etiam ſpũſſanctus contulit virtutem ſanctificandi. Ad hoc quod pꝛimo obijcit᷑.ꝙ bec duo ſacramenta nul-⸗ latenus poſſunt ſegregari.Dicendũ ꝙ hoc intelligendum eſt ꝗᷓtum ad eſſe ꝑfectum et potiſſimum illoꝝ.⁊ hoc expꝛi „ * vxun. mitur verbo ſequenti quod eſt.et vnum ſine altero perfici non poteſt.i.ad ꝑfectionem potiſſimum non uenit vnum ſine alio. QNec reiictum eſt ſacramentũ baptiſmi im pfectũ a domino alio non inſtituto: cum virtus ſufficiens illi col lata fuerit a domino.nec ratõnes hmõi aliquam habeẽt ef⸗ ficaciam cum ſola dei voluntas eſt cauſa couenientiſſima in om̃i eo qð ab ipᷣo efficitur.¶¶ ¶o aliud dicendũ. ꝙ gra⸗ tia excellens que in illo ſacro confeꝛtur eſt ab auctoꝛe ꝛa tie.nec tamen ꝓpter hoc neceſſe fuit hoc ſacramentuʒ inſti⸗ tui a domino: cu virtus diuina nõ ſit ſacramentis alliga⸗ ta.¶ Quod aũt dicit decretũ.ꝙ eſt in magna veneratõne habendum. hoc eſt ꝓpter cauſam ibidem aſſignatam.ſcilʒ quod ab alijs ꝑfici non poteſi niſi a ſummis ſacerdotibus nec tẽꝑe apłoꝝ ab alijs qᷓ ab ip̃is aplłis legit᷑ aut ſcitur 3 actum eſſe: nec ab alijs qᷓ qui eoꝝ tenerent locũ nunqꝙᷓ pfi ci põt aut fieri debʒ. VUn boc habendũ eſt in magna vene⸗ ratõne qð a marime dignis ⁊ reuerendis ꝑſonis miſtra⸗ ri debet. Qec dz argui inſtitutũ fuiſſe vel monſtratum ab apłis:quia dr 1 nec tꝑe apłoꝝ ab alijs ꝙᷓ ab ipis apłis legitur ꝑactũ eſſe.licet em apli manuũ impoſitõne confir⸗ mabant: non tamen confirmabant miniſirando ſacramẽ tum confirmatõnis.¶¶ Ad illud qð obijcitur ex ᷣbis Hu⸗ go. dom ꝙꝙ ex illo verbo inſinuat᷑ oꝛdo miniſtratõnis iſto⸗ rum ſacr̃oꝝ ſcʒ baptiſmatis ⁊ ↄfirmatõnis ⁊ oꝛdinis con⸗ gruentia: nõ ꝙ neceſſe fuit vnũ ſtatim inſtitui poſt aliud. Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ in ſacramentis in quibus data eſt virtꝰverbis.data eſt virtꝰ illa a verbo increato in inſti⸗ tutõne eoꝝ. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt de illis ſacramentis que ſunt ab illo inſtituta. Pꝛe. et licet ſicut dictum eſt ver⸗ bis quibo miniſtrat᷑ hoc ſacrm data ſit virtꝰa ſpũſancto: nibilominus data eſt a rerbo increato cum indiuiſa ſint oꝑa trinitatis. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ dñs ↄfirmauit ꝑ⸗ nulos de quibo Math. xix. Dicendũ ꝙ et ſi cõtulit eis g⸗ tiam ↄfirmationis ſine qua ↄfirmabant᷑: non tñ miſterio ſacramentali.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ legiſlatoꝛis eſt ſa⸗ menta legis inſtituere ⁊c̃. Dicendũ ꝙ in hoc ſacramento confert gra in babundãtia qua ſuſcipiens vngit᷑ in pugi⸗ lem. vt ꝓ fide xp̃ᷣi audeat et velit ſe moꝛti exponere ⁊ vce⸗ bat vt ſpũſſanctꝰnõ in tanta daret᷑ habundatia quouſq; do minus fuiſſet gloꝛiſicatꝰ. Johʒ.vij. ꝓpter qð iſtud ſacmen⸗ tum debuit inſtitui nõ immediate a legiſlatoꝛe:̊ median⸗ te ſpũſancto cooꝑante. l Ao vltimũ dicendũ.ꝙ om̃ia ſa⸗ cramenta legis ſcripte.fuerũt inſtituta mediante legiſſa⸗ toꝛe ꝗ erat miſter legis auctore legis.i. dño dictãte ſic de⸗ bere fieri inſtitutões.ſacr̃a aũt euãgelica quedã fuerũt in ſtituta a legiſlatoꝛe ⁊ auctoꝛe ſcʒ xpᷣo ꝗ erat latoꝛ ⁊ auctor quedã a miſtris legis ſeʒ apłis et eoꝝ ſucceſſoꝛibo ſcʒ pon tificibus:ſcʒ inſtinctu et cooꝑatõne auctoꝛis legis ſicut h ſacr̃m:de boc alibi plenius dicetur. ¶ Nlembꝛum ſecundum Onſequenter queritur de integritate cõfir⸗ matõnis. Et pꝛimo de materia confirmati⸗ onis. Secundo de foꝛma. rticulus primus E materia queritur ſic. Pꝛimo vtruʒ materia ſit neceſſaria. Secundo que ſit materia.Ter⸗ cio qualis. irca primum ſic. S. .. viaetur ꝙ materia ſit neceſſaria. quia ſicut dĩc Hug. Sa cramentũ eſt elementum fſoꝛis ſenſibiliter ꝓpoſitum ex ſi⸗ militudine repñtans. ſes repꝛenſentatio eſt ꝑ materiam: ergo materia eſt neceſſaria. ¶ Contra.apli ſola manꝰ ipo⸗ ſitõne ↄfirmabãt.̊ videt᷑ ꝙ ſucceſſoꝛes eoꝝ ſola manꝰim poſitõne hoc poſſint ſi tranſmiſerũt poteſtatem quam ha⸗ buerunt.¶ Item ſuꝑ illud Ncẽ.viij.tunc imponebant ma nus ⁊c̃. dicit ibi interli.exemplum fuit noſtre confirmati⸗ onis. ſ exemplatũ debz ↄfoꝛmari exemplo:̊ ⁊c¶ Rñſio ꝙ ꝑ̊ ſacrm ſiẽ et ſacẽm baptiſmi et alia voluit dne re ma⸗ 4 — 4 . . — 4 7 ð E le . 0 bep Jrr rag A — 4A.2 SX oalve 2 balfe⸗ eh 2 teriali ſiue elementari exerceri.ne ſi ſola hominis oꝑatio⸗/ ne gratia ſacramẽtalis daret᷑: ſpes in hoĩe poneret᷑. Alia eſt rõ a Hug.dicente. Juſtũ eſt vt hõ qui pꝛius deũ ſuꝑbi endo deſerens terꝛenis ſe ꝑ ↄcupiam ſubdidit nũc ꝑ huĩli tatem teũ reꝗrens vt pleniꝰeffectum ſue deuotõis inſinu et:eiſdem ſe ꝓpter pᷣceptũ tei ꝑ obedientiã inclinaret.alia eſt ratio ↄfoꝛmitatis eccłie in mĩſterio ſacroꝝ.dico ſaẽ̃mẽ ta euangelij ſiue noue legis q̃ ſunt baptiſmus.ↄfirmatio. ſacr̃m altaris ⁊ extrema vnctio. Alia aũt ſacramenta ſcs pniĩa oꝛdo et matrimoniũ licet ſint noue legis.quia in illa ſunt appꝛobata:nõ tñ quia in illa inſtituta.vt igit᷑ in ᷣ ſa⸗ cramento eſſet aligd materialefigurans rem illiꝰ ſicut in alijs ſacramentis: oueniens fuit vt foma aploꝝ mutaꝛet᷑ Item alia eſt rõ.quia cauſe inſtitutõnis ſacr̃oꝝ efficaciã hñt maioꝛẽ hac exiſtente forma qᷓ illa:qꝛ maioꝛ eſt bumi⸗ liatio:maioꝛ eruditio:maioꝛ exercitatio hac for̃a exiſtẽte ꝙ illa. Maioꝛ em̃ eſt huiliatio:cum ꝗs ſubijcit᷑ inferiori creature ꝙᷓᷓ ſuꝑioꝛi vel pari. Item maioꝛ ẽ eruditio:ꝗa vn⸗ ctio criſmatis expᷣſſius ſignat rem ſacramẽti buiꝰ ꝙᷓ impo ſitio manuũ ſine vnctõne.Item maioꝛ exercitatõ: ga ſicut in vnctõne q̃ miniſtrat᷑ hoc ſacr̃m maioꝛ eſt exercitatõ ucti ua ex ꝑte ↄfirm antis:ſiłr maioꝛ eſt paſſiua ex ꝑte recipiẽ: tis.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ↄtra hoc ꝑ apłos ꝗ ↄfirmauerũt ſola manuũ impoſitione ſine ſacro materiali. Dicendũ ꝓ ipſi apli fuerũt ↄfirmati in die penthecoſtes a ſpũſct᷑o im mediate ſine miniſterio humane et ſacramento.⁊ ideo ipi alios ↄfirmabãt ſine miniſterio ſacramenti.vt illi ꝗ fuert baſes et fundatoꝛes eccłie. viſo ꝙ impoſitõne manuuʒ da batur ſpũſſanctꝰgram ⁊ auẽtem in ↄſpectu hoĩm haberẽt. eis ſicut capitiba xpᷣiane religionis hoies crederẽt ⁊ ob/ temꝑarent. Sʒ poſtꝙᷓ illi ꝗ fuerũt fundatoꝛes eccłie aptłi ſcʒ qui a deo non ꝑ boĩem erant oꝛdinati p̃lati et ↄfirmati deſecerũt:inſtinctu diuino inſtitutũ eſt.vt mediãte elemẽ⸗ to ſanctificato ꝑ verbũ hoc ſacr̃m daret᷑.qa &ᷓ res ſacr̃i hꝰ immediate dabat᷑ a ſpũſcto ĩmediate ↄfirmãte:⁊ in datõ⸗ ne ſpũſſancti in impoſitõne manuũ aploꝝ ſigna viſibilia appaꝛebãt:nõ erat opus elemento.⸗¶! Ad aliud qð obijcit ꝙ impoſitio manuũ aploꝝ fuit exemplum ⁊c̃.dom ꝙ fnit exemplũ ꝙᷓtum ad effectũ et actũ in generali:ſcʒ ꝙ debeãt epᷣi ↄfirmare baptiʒatos ſicut ⁊ apłi ↄfirmauerũt:ſ̊ nõ fu erunt exemplũ vel foꝛma q;tum ad modũ ↄfirmandi.et hu ius duplex eſt cã. Pꝛima qꝛ maioꝛ fuit dignitas in apłis ꝙ in alijs ſubſequentibo platis:ad qð oſtendendũ manus tm̃modo baptiz atis imponebant. Ep̃i dᷣo multa alia ad⸗ dunt. Scðda ratio eſt. qꝛ in pꝛincipio eccłia nõ potuit ita totaliter oꝛdinare.ideo ſicut creſcebat manikeſlatio veri⸗ tatis fidei: eodem modo creſcebat oꝛdinatio in diſpenſa/ deinde queritur S. ij. que ſit materia huiꝰſacramẽti. Et dicit᷑ ꝙ ẽ criſma quod pſicit᷑ exr duobo elementatis ſcilʒ oleo oliuaꝝ et balſamo. Vñ Rabanꝰ. de naturis rerũ li.xviij.ca.vj. Halſamus ĩ criſmatis ↄfectõne liquoꝛi oliue admiſceri. ac pontificali ſolet bñdictõne ↄſecrari:quatenꝰfideles om̃es impolitiõe manꝰſacerdotalis qᷓ ſpũſſanctꝰaccipit᷑: hac vnctõne ſignẽ⸗ tur. .Circa banc materiã querit᷑ ſi ic.quare materia huiꝰ ſacramenti nõ eſt ſimplex elementum ſicut materia bapti⸗ ſmi. Iteʒ ſm Oyoni. Om̃e ſacẽm eſti ſimplex. criſma at nõ eſt ſimplex.¶ Item inter ſignũ rem dz eſſe ↄfoꝛmitas ↄuenientia ſᷣm quã ſignũ ducat intellectũ in cognitoem rei ſignificate.& cum gra q̃ eſt res ſacramenti ſitſi implex ſignũ debet eſſe ſimplex. ¶ Item videtur ꝙ aqua potius eberet eſſe materia huiꝰ ſacramenti qᷓ; balſamus. quia moꝛbo generali dʒ rñdere elementũ generale et vↄmune. H balſamu p̃cioſum eſt ⁊ rarũ:aq̃ ↄmumis ẽ omibo.¶ Item quare magis oleũ ꝙᷓ vinũ.et videt᷑ ꝙ vinũ magis: qꝛ facit hoiem audacem ?2 diſertũ: ⁊ hoc eſt huiꝰſacri. IYteʒz ſi cõ⸗ ueniebat ꝙ; mateꝛia hoſacri eſſet elementatũ ⁊2 nõ elemen tum:q̃re ↄueniebat ꝙ eẽt ↄpoſitum ey duplici elementato Item quare magis ex oleo et balſamo q̃ alijs duobus elementatis. 4 Item cum in ſacramento baptiſmi ſigna? vnũ moꝛale ſcʒ ablutio a culpa:⁊ aliud miſticũ in xpᷣo ſcʒ iĩmerſio in mortẽ.q̃re nõ ſiłr hoc ſacr̃o ſignat᷑ aliqð miſti⸗ cum in rpᷣo.aoꝛale em̃ ſignificat.ſ.gr̃am datã in re quid aũt miſiicũ in xpᷣo ſignificet nõ apꝑet¶ MRñſio. vt dicit Hug.de ſcto Ylic.Criſma ↄficit᷑ ex olesò et balſamo. oleũ infuſionẽ gr̃e ſpũſſancti ſignat: balſamũ odoꝛẽ bone fame.Gr̃a aũt ſpũſſancti roboꝛat aĩam.⁊ ↄfirmat boĩem ovt audacter ↄfiteat᷑ xpᷣm ſiue fidẽ xpᷣi. JHurta illud.j.coꝛĩ. rij. Nemo poteſt dicere dñs ihs niſi in ſpũſancto. Mallſa⸗ mum aũt ſignificat odoꝛẽ bone fame q neceſſaꝛia eſt valde vnicuiq; foꝛtiter ſiue viriliter agenti:ne op uͤtutis qð er⸗ ercet:magis aſcribat᷑ impetuoſitati animi ꝙᷓ vᷣtuti: et ſic virtus illiꝰnulli ſit ad efficacioʒ. vñ.·ij. Nachab. viij. Fa⸗ ma vᷣtutis eiꝰvbiq; diffundebat᷑.et loꝗtur ibi de iuda qui interp̃tat ↄfitens. Patet igit᷑ quare elementũ ſimplex nõ dʒ eſſe materiale hupᷣſacramẽti:qꝛ tũc nõ ita ↄgrueret ſi⸗ gnũ rei. Pꝛe.non ↄueniret vt ſignũ eſſet ex vno elemẽtato b ex duplici ꝓpter duplex ſignificatũ. Silr vt ex dictis pʒ ↄueniebat.vt ſignificata in hoc ſacramento ꝑ oleũ ⁊ balſa mum ſignificaꝛent᷑.oleũ em̃ eſt ſignũ euidentiſſimum gre roboꝛantis.ſicut aq̃ gr̃e abluentis.⁊ balſamũ bone fame quia fame inuiolabilis:qꝛ balſamꝰcuʒ hoc q; vnctos odo riferos reddit:incoꝛruptos cuſtodit. Patet etiã quaꝛe ele menta mixta ſiue elementata ↄgruũt huic ſacramento ⁊2 ñ ſimplex:qꝛ eĩ erat ad duplicẽ actũ ardunʒ:ideo regrebat: duplex elementũ ſiue elementatũ ↄſonãs illi duplici actui Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ verbũ Dyoni. ꝙ om̃e ſacramentũ eſt ſimplex.dðᷣm ꝙ hoc nõ intelligendũ eſt de ſimplicitate ſacramenti materialis:ſ potiꝰde ſimplicitate rei ipſiꝰ que eſt gꝛatia.que ſimplex eſt in ſe:licet multiplex in effectu. Ao aliud quod ſeꝗtur dm.; cõfoꝛmitas eſt criſmatis ad effectus gre que ↄfertur in cõfirmatõe.ſicut em̃ criſma tis vnũ eſt eſſe indiuiſum ᷣm actũ:multiplex aũt in potẽ⸗ tia materiali.eo ꝙ mateꝛiałr aſtat ex pluribo ſcʒ balſamo ⁊ oleo:ſic ſignat gr̃am q eſt vna in eſſentia multiplex ĩ vir tute vel effectu. Quod em̃ obijcit᷑.ꝙ debet eſſe confoꝛmi tas inter ſignũ ⁊ rem.⁊ ideo ſicut ẽ ſimplex gra:ita dʒ eſſe ſimplex ſacramentũ.dico ꝙ peccat ſᷣm ↄſequens.eo ꝙ con foꝛmitas põt eſſe ↄꝑando ſignũ ad gram abſolute ſumptã et nõ ꝑ comꝑatõeʒ ad effectũ in ſubiecto.⁊ hoc mõ non cõ ꝑpantur. Elel põt eſſe cõfoꝛmitas ↄꝑando ſignũ ad gꝛatiazʒ ſm ꝓꝙ ipᷣa gra in ſubiecto ꝓꝛio oꝑatur et ſᷣm ꝙ eſt cã effe⸗ ctus multiplicis in eodẽ:⁊ hoc modo dr ꝓrrie ſignũ eius Vnñ ſacramentũ noue legis dj eſſe ſignũ et cauſa.qð non eſſet ſi gẽam qᷓtum ad eſſentiã eius ſignificaret.¶ Ao boc qð obijcit᷑ de generalitate.dðm ꝙ hoc verũ eſſet ſi eſſet ſa cramentũ neceſſitatis:⁊ ſalnaret᷑ in aqua ↄpleta ratio ſig ſicandi.De vino ſimiliter dm. hoc nõ còuenit ꝓpter h ꝙ audacem et foꝛtem facit obnubilando rõnem:ideo non ↄuenit:quia foꝛtitudo ſpũalis eſt ex rõne recta ⁊ puꝛs:nõ ex rõne obnubilata. Ad vltimũ ddᷣm.ꝙ iſta vnctõne ſig tur vnctio rp̃i ꝗ fuit rex et ſacerdos.Vnde Hug.Criſma⸗ tio vnctõeʒ iam ab antiqͥ in veteri teſtamento inſtitutam legimꝰ.q; tũc quidam reges et ſacerdotes ſolum linieban tur.quoꝝ vnctõne ſingularis ille vnctus pᷣfigurabat᷑:qui p̃ᷣ cũctis ꝑticipibo ſuis vnctus eſt.vt cũ illo ꝑticipent ĩ no mine:ꝗ ꝑticeps illiꝰeſſe merentur in vnctõne.A criſmate em̃ xpᷣc dr̃:⁊ a xpᷣo nominat᷑ xpᷣianꝰ. Vñ ſicut in vnctione veterũ p̃figurata fuit vnetio xp̃i: ſic in noſtꝛa eſt ſignifica⸗ ta vt dicit Hug.vñ a xpᷣo xpᷣiani dicti ſumus. ¶Deinde querittur S uj. qualis debet eſſe materia. vtrum ſcilicet neceſſario requi ritur ꝙ criſma ſit conſecratum ad hoc vt ſit materiale ſuf ſiciens. non:videtur per ſimile.Qon enim requiꝛituꝛ ſanctificatio aque ad hoc ꝙ ſit mateꝛiale debitum et ſuffi ciens in baptiſmo.ſimiliter in euchariſtia non requiritur materia ſanctificata:licet ſit ſaoramentum ſanctiſſimum. ¶ Item queꝛit᷑ vtrum totum eriſma ſanctificatum ſacr̃m ſit:an illud ſolum quo fit inunctio ipſa.¶ ERñnlſio. dicuut ſ 8no⸗ evi ſeſ nimt ſ nur n. nin magiſiri Dughecon. ꝙ iſtud ſacramentum a baptiſmo in pluribo differt. In baptiſmo em̃ nõ tota aqua fluuij ſa cramentuz eſl: illa tm̃ in qua fit imerſio. Hic aũt totum criſma bñdictõne epi ↄſecratum ſacrm eſt. Alia differen tia. ꝙ in baptiſmo aqua non manet ſacrm niſi dum duꝛat immerſio ⁊ verboꝝ /ꝓlatio. NHic aũt criſma totum ſacr̃m manet ↄtinue poſt bndictiõem ep̃i quouſqʒ facta fuerit in⸗ unctio.et tũc primo deſinit ꝑs criſmatis eſſe ſacrm ſtatim poſtqᷓ aliquis fuerit inunctus ipᷣa: de hoc aüt dicet᷑ infra. Ande dicũt. ꝙ illa ꝑte criſmatis qua vnꝰ pꝛius inunctꝰeſt non poſſet vngi aliꝰ. 4 Ad illud qð querit᷑.dicitur pla⸗/ ne.ꝙ criſmate non ↄſecrato nõ poſſet aliqs inungi p tali⸗ liter inunctꝰhaberet᷑ ꝓ non ↄfirmato.⁊ inungeret᷑ ad con firmatõem:in fonte tn non oſecrato licet ꝓ neceſſitate ba/ ptiʒare. Et cã buiꝰeſt. qꝛ conſecratio ſontis eſt de decoꝛe facramenti non de neceſſitate:nõ ſic eſt bic.Illa eĩ criſma tis bñdictio eſt de neceſſitate ſacri buius:⁊ ideo foꝛte ſic ĩ/ ſtituit eccleſia.ꝙ licet in aq̃ non conſecrata baptiʒare:ꝗa baptiſmus eſt ſacrm neceſſitatis ſine quo ſalus eſſe nõ põt Si em̃ aliquis eſſet in ꝑiculo moꝛtis.ſi enteqᷓ baptiz aret in aq̃ oꝑteret aquã cõſecrari: poſſʒ moꝛi anteq; ↄſecraret᷑ et ſic ꝑiclitaret᷑ aia.Confirmatio do non ſic eſt ſacr̃m ne⸗ ceſſitatis:ideo ſolum criſmate conſecrato inſtituit eccłia fieri ↄfirmationem. non em̃ imminet ꝑiculum ꝓ dilatõne ↄfirmatõnis:niſi hoc eſſet ex ↄtemptu ſi. acramenti. Pret. aqua ſanctificata eſt ↄtactu carnis xp̃i. non ſic eſt de cril. mate. quia ergo xpᷣe hoc ſacramentuʒ non inſtituerat nec ei vim dederat ſicut ipᷣe cõtactu ſue carnis nudiſſime vim regeneratiuam dedit aquis. ꝓpter quod ↄueniens fuit vt ſanctificaret᷑: quod de aqua nõ requirebatur neceſſario. Pꝛeterea.dñs conficiendo tranſſubſtantiando paneʒ 2 vinũ in coꝛpus ſuũ conſtituit ſacrm enkariſtie.⁊ quale de buit eſſe elementũ:vel materiale illiꝰoꝛdinamt. In ſtitutõ aũt domini neq; qᷓtum ad quidditatẽ.neq; ꝙᷓtum ad qua⸗ litatem debuit ab bomine mutari: niſi eiuſdem boc fieret p̃cepto. ꝓpter quod neceſſario nõ requirit᷑ conſecratio ma terialis ipius ſacramenti eukariſtie: neqʒ vt neceſſario re quireꝛet᷑ debuit ab eccleſia oꝛdinari ſicut eſt de materiali . iſtius ſacramenti.oꝛdinatũ eſt tñ ab eccłia ob reueꝛentiaʒ ſacramentoꝝ pᷣdictoꝝ ſcʒ baptiſmi et eukariſtie et ad tæ⸗ coꝛem miſterij eoꝛundem:ꝙ fiũt quedam ↄſecratõnes ſiue bñdictõnes anteꝙᷓ fiant ipa ſacramenta.ille tamen nõ ſũt de neceſſitate ſacri:ſiẽ ↄſecratio ẽ in ſacro confirmatiõis. rticuiusſecundꝰ Onſequẽter querit᷑ de foꝛma ↄfirmatõnis.Et pꝛimo querit᷑ vtrũ requirat᷑ aliqua foꝛma ver/ Vox in diſpenſatõne buiꝰſacramenti.Secũdo de foꝛma ſiue te ſubſtantia foꝛme qua vtit᷑ eccłia. Tercio æ variatõne foꝛme.Quaꝛto de efficacia eiuſdem. ¶ Primo ergoqueri S. ſ. tur vtrũ requirat aliq foꝛma verboꝝ. O ſic: videt᷑ ꝑ ſile in alijs ſacr̃is.¶ Contra.apli ſola manuũ impoſitõne cõ⸗ firmabãt vt dẽ Act᷑.viij.tũc imponebãt manꝰſuꝑ eos ⁊ ac eipiebant ſpm̃ſanctũ.Sʒ qð eſt de neceſſitate ſacramenti. vt ſunt illa q̃ ſunt de integritate:eſt inuariabile ſicut ipᷣm ſacr̃m:ergo ⁊c. ¶ Item foꝛma verboꝝ eſt ſanctiſicãs ipᷣm elementũ·ſicut ptʒ in illis ſacramentis in quibo eſt foꝛma pᷣſcripta a dño.ſcʒ in baptiſmo et eukariſtia.ſᷣ in ↄfirma⸗/ tione nõ eſt aliqua ſanctificatio ipſius elementi.i.criſma⸗ tis:quia anteqᷓ fiat confirmatio ↄſecratur ab ipſo:q̊ ⁊c. Rñſio.ꝙ neceſſaria fuit foꝛma verboꝝ in hoc ſacramẽ 0.4Ad qð obijcit᷑ ↄtra de aplis: patet rñſio ex dictis.vt em̃ dignitas oſtenderet᷑ et auctoꝛtas acceptaret᷑:ſola ma⸗ nuũ impoſitiõe ↄfirmabãt.nulla coexiſtente foꝛma veꝛbo⸗/ rum vel materiali aliquo. Poſtea autẽ aljs ſuccedentibo illis rõnibo ſupᷣdictis aliter oꝛdinatũ fuit ab eccłia⁊ qtũ ad materiã et qᷓtum ad foꝛmã. Av aliud ſimiliter patet rñſio ꝑ hoc qð ſupᷣdictũ eſt.ꝙ in hoc eſt dr̃ia inter baptil⸗ mum et confirmatõnem.ꝓꝙ in baptiſmo aqua non manet Lonſequẽter queri⸗ 756 ſacramentum niſi dum immerſio ⁊ verboꝛum pꝛolatõ du rat. In ſacramento cõſirmationis aliter eſt vt dictum eſt. bec eadem differentia eſt inter ſacramentum eukariſtie et ſacrametum ↄfirmationis. IUnde patet ꝙ nõ eſt ſimile de ſacramento hoc ⁊ illis. Quare magis requirit de neceſſi/ tate cõſecratio ſiue ſanctificatio elementi ſiue elementati quod eſi materiale in hoc ſacramento ꝙᷓ in alijs duoboẽ. quia aq̃ ex ↄtactu carnis dñi ⁊ ex inſtitutione illiꝰeſt ma⸗ teriale debitum ſacramenti baptiſmatis. panis 2 vinuʒ ẽ debitum materiale ſacramenti eukariſtie ex inſtitutõe do mini: ſi criſma non fuerit ſanctificatũ.non eſi ebitũ ſi⸗ ne ↄueniens materiale ſacramenti ↄfirmatõnis:cum non ſit inſtitutũ materiale a dño ⁊c. . S VU * tur de foꝛma cofirmatonis que eſi bec. Conſigno te ſigno erucis.et ↄfirmo te criſmate ſalutis in noĩe pa. et.f. et.ſ. ſ. Quia videt᷑ ꝙ hec foꝛma ſit diminuta. cũ in ea non ponat᷑ boc ꝓnomen ego.quod videt᷑ ꝑ ſimile ſumptum a foꝛa ba⸗ ptiſmi que eſt. Ego baptiʒo te ⁊c. Item cuʒ boc ꝙ dicit ego impoꝛtat auctem. hoc autem ſacramentum maioꝛem auẽtem exigit in miniſterio qᷓ baptiſmus: eo ꝙ ſolum eſt ep̃oꝝ:cum in foꝛma baptiſmi ponat᷑ ego:cidet᷑ ⁊c. ¶ Item ꝑſona ↄfirmans 9firmata eque pñtes ſunt in actu cõfir⸗ matõnis ⁊ adinuicẽ referunt᷑ ſicut agens et patiens.ergo ſicut vna ꝑſona expꝛimit᷑ ſcʒ ꝑſona que ↄfirmatur.cum di citur. Confirmo te:⁊ alia id eſt ꝑſona ↄfirmans dæbet ex⸗ pꝛimi. ⁊ ita debet dici. Ego confirmo te. Item qusre po nitur in foꝛma ſigno crucis magis qᷓ in baptiſmo vel alio ſacramento. 4 YItem q̃re magis fit mentio in foꝛma ð paſ ſione ꝙᷓ de incarnatõne vel reſurꝛectõne.4 Item in ſaẽmẽ to moꝛtis ſcʒ baptiſini nõ ſit mentio de cruce in foꝛma: mł tofortiꝰ nec debet bic fieri. ¶ Item q̃re in hoc ſacramento expꝛimit᷑ materiale.i.illud quo miniſtrat᷑.vt cum dr con⸗ firmo te criſmate ſolutis.non aũt fit e.dem modo ĩ alijs Verbigr̃a.in baptiſmate nõ dicitur baptiʒo te in aq̃ ĩmo ſimpliciteꝛ baptiʒo.¶l Itẽ cũ hoc ſacramentũ detur ad ro bur. videt᷑ ꝙ in foꝛma deberet dici criſmate roboꝛis ñ cri⸗ ſmate ſalutis.¶ Item ſalus nõ eſt effectus buiꝰſacramen ti. ſine enim illo eſt ſalus.igit᷑ cum nõ ponit᷑ in foꝛma ſaẽ⸗ mentoꝝ ſine quibo nõ eſt ſalus ſcʒ iſmi et penitentie multofoꝛtius nec hic debet poni.¶ Rnlſio.ꝙ bec fo?a cõ⸗ uenit huic ſacramento. hoc autem lacrm eſt ad conferẽdũ robur xp̃iano ad ↄfitenduʒ viriliter fidem xp̃i coꝛa inimi⸗ cis eiuſdem. Ad banc aũt ↄfeſſionem requirunt᷑ tria que v — miniſtrãt robur ↄfitenti. vnum eſt noticia pᷣme ⁊ incõmu⸗ tabilis veritatis. que tenet ratõnem in rectitudine ne de⸗ clinet a veritate ꝑ deuiũ erꝛoꝛis.qð expꝛimit᷑ cũ dicitur in noiĩe p. ꝛ. f. et.ſ.ſ. Aliud eſt memoꝛia moꝛtis ſalnatoꝛis.in qua ipᷣe ꝑ crucem de nr̃e ſalutis aduerſaꝛijs triumphauit: que excitat ad inſurgenduʒ ↄtra hoſtes fidei. qð expꝛimit᷑ cum dicit᷑ ſigno crucis. Terciũ eſt vnctio ſpũalis que vir- tutem miniſtrat ad pugnandũ quaſi foꝛtis ⁊ inuincibilis athleta ꝓ fide xp̃ᷣi.⁊ hoc ꝑ acceſſum ⁊ ↄſtantiaʒ ſiue firmi tatem volũtatis:qð expꝛimitur cuʒ dicitur criſmate ſalu⸗ tis. Ad illud gᷓ quod pꝛimo obijcit᷑.dicendũ ꝙ nõ eſt ſile te baptiſmo et hoc ſacramento.baptiſmus em̃ eſt ſacëmen tum neceſſitatis. ꝓpter quod neceſſe eſt vt coartet᷑ intẽtio baptiʒandis:ita ꝙ referatur ad actum exercitum. ſacẽmẽ⸗ tum autem iſtud non eſt hmõi. Pꝛe.ſacramentum bapti⸗ ſim eſt ſacramentuʒz fidei diſtinguens fideles ab infideli/ bus.hec autẽ diſtinctio eſt ex actu baptiſmatis: ꝓpter qð ↄuenit ꝓ ponat᷑ pꝛonomẽ diſtinctiuũ ⁊ diſcretũ in foꝛma. hec añt diſtinctio ſupponit᷑ in ↄfirmatõne.4 Si obiüjcitur ꝙ ſimiliter et confirmatio diſtinguit.dicendum ꝙ h̊ verũ eſt: non tamen eſt ꝑ ſe ad hoc ſicut baptiſmus.4 Adalið dicenduʒ.ꝙ boc pꝛonomen ego non ponitur in foꝛma ba⸗ ptiſmi.vt expꝛimat aliquã dignitateʒ:ſed potius vt dictũ eſt vt dirigat intentõnem ⁊ ſignificet diſtinctõneʒ.pꝛopter quod nulla eſt obiectio ad oppoſitum de comparatõne di/ gnitatis. iĩ Ad aliud dicendum.ꝙ non eſt ſimile de cõfir⸗ N◻ D1 N erna ah X. ye dr 360 mante et de confirmando: quia perſona confirmans per ſe intelligit᷑ ⁊ ſufficienter cũ dicit᷑ ↄfirmo. ſᷣ nõ eſt ſic ex ꝑ⸗ te appoſiti.axꝑpoſitũ em̃ nõ intelligit᷑ in verbo ſicut ſuppoſi tum.¶ Ad illud qð querit᷑.q̃re ponit᷑ in ſoꝛma ſigno cru⸗ cis.dðᷣm ꝙ; hoc fit vt ſic inſinuet᷑ ꝙ hoc ſacr̃ᷣm datur ĩ ro⸗ bur confeſſionis fidei xpᷣi.⁊ maxime ad articulum crucifi xionis xpᷣi. confeſſio aũt iſtiꝰ articuli inter om̃es articłos maxime ſanabat in obpꝛobꝛiuʒ confitentis. VUnde glo.x. Ro.Oꝛe fit confeſſio.dicit.i Qon ſine cauſa ſignuʒ crucis fit in fronte.i.in ſede pudoꝛis:ne xpᷣi obpꝛobria xpᷣianus erubeſcat.diſcedat mala verecũdia:accedat ſalubris con feſſio.non erubeſcamus de xpᷣi nomine.Inſultet᷑ nobis qꝛ credimus in crucifirum in occiſum plane quia in occiſuʒ Item audientibo ↄfeſſionem hꝰmõi videbatur ſtulticia et occaſio ſcandali.j.Coꝛin.j.i os pᷣdicamus xpᷣm crucifix: um indeis quidem ſcandalũ.gentibus auteʒ ſtulticiã.vñ obpꝛobriũ ⁊ erubeſcentia ex ꝑte ↄfitentis: reputatio ſtul ticie et ſcandalum ex parte audientium maximam indu⸗ cunt difficultatem conſitendi fidem xp̃i:ſimiliter et tyrã⸗ nidis pꝛincipum in temptantium mortem confitentibus pꝛopterea neceſſarium fuit vt expꝛimeretur aliquid quo ĩ ſinuaretur pꝛopter quod datur hoc ſacramentuʒ. Ex hoc patet quare magis fit mentio de paſſione ſiue de cruce qᷓ de incarnatõne ſiue reſurꝛectõne.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ differenter reſpicit paſſioneʒ domini iſtud ſacramentũ et ſacramentum baptiſmi.et ſacramentum penitentie.et ſacramentum euchariſtie.iſta ſpecialiter reſpiciũt paſſio nem. baptiſmꝰem̃ reſpicit ſepulturam paſſionis ſᷣm illud qð dicitur Ro.vj.Quicũq; baptiʒati ⁊c. penitentia dolo rem: euchariſtia caritatem ipſiꝰqui paſſus eſi.ſᷣm ꝙ dicit᷑ Luce.xxj.Deſiderio deſideraui ⁊c̃.et.xxij. Hoc facite in meã ↄmemoꝛatõeʒ.hoc pᷣo ſacm victoꝛiam reſpicit actua liter patientis in cruce ꝑ quem triũphauit.ſᷣm ꝙ dicit᷑ in li. Sap̃.xiiij. Benedictũ lignum ſancte crucis ꝑ qð fit iu⸗ ſticia de ſuꝑbo dyabolo ⁊ ꝑdente genꝰhũ anũ.ij.ad Eph. Ecrucem interficiens inimicicias ⁊c.Cum igit᷑ ſepultura nibil aꝑtum dicat: euchariſtia caritatẽ dicat que in coꝛde eſt: penitentia doloꝛẽ.ſiłr qui intra eſt: ꝓpter boc in forma verboꝝ illoꝝ ſacramentoꝝ non expᷣſſe ponit᷑ ſignum moꝛ⸗ tis eius.Sʒ quia in victoꝛia crucis expᷣſſe oſtenſus eſt do minꝰmoꝛtis.ſᷣm ꝙ dicit᷑ Luc.xxiij. Aidens aũt Centurio ⁊c.Et.xv.Mar. Elere hic homo ⁊c. Oſee.xiij. Ero moꝛs tudo moꝛs: ideo in iſto ſacr̃o victoꝛie ſignũ expꝛimit᷑ paſ⸗ ſionis.vt ſicut ipe patiendo in cruce ꝑ crucẽ vicit:ſic ille ꝗ ofirmatur vᷣtutem accipiat ꝑ verbuʒ crucis qua patiendo vincẽ valeat aduerſarios crucis ad ſiłitudinem crucifixi. Ao h̊ qð querit᷑.q̃re in h̊ ſacro exprimit᷑ materia ⁊c̃.di cendũ ꝙ ꝓpter difficultatẽ actꝰad cuiꝰ executõeʒ roboꝛat hoc ſacr̃jm non ſolum requirit ꝙ foꝛma huiꝰ ſacramẽti ſit oꝑatiua:ſed inſinuatiua ſiue eruditiua.vt in foꝛma expri matur ad qð tenet᷑ qui ſuſcipit hoc ſacramentũ. At enim hr de ↄſe.di.iiij.ſpũſſanctus.In baptiſmate regeneramur 2 vitã: poſt baptiſmũ confirmamur ad pugnã. pᷣparetio aũt ad pugnã ſignificat᷑ inunctõne criſmatis vt er ſupᷣdi⸗ ctis patet: tangit᷑ ergo h materia. vt ꝗ confirmat᷑ ſciat ad quid ↄſirmatur: qm ad aliquid arduũ et difficile.quod eſt ofiteri fidem xp̃ᷣi in aduerſis.quod non eſi in alijs ſacr̃is. Ad aliud qð ſequitur. ꝙ duplex eſt effecthui⸗ ſacr̃i ſu⸗ ſtinentia ſcz et ꝑſ. euerentia. Pꝛimũ notat᷑ in hoc qð dicit᷑. Conſirmo te in fide quã in baptiſmo ſuſcepiſti. Secũduʒ notat᷑ in hoc ꝓ dicit ſalutis:quod impoꝛtat ↄſumatõnem ſuſtinentie. et ideo cum iſtud ſit dignius ſcʒ ſalus finalis ᷓ robur ſuſtinentie: ꝓpter hoc magis dicit criſmate ſalu⸗ tis ꝙᷓ; criſmate roboꝛis.maxime cum pceſſit effectus robo nis in actu ↄfirmatõnis cum dixit ↄfirmo.¶¶ Ad aliud di⸗ cendum. ꝙ duplex eſt ſalus. vna eſſ in euaſione mali pꝛete riti:et iſta ꝓprie datur in ſacramento baptiſmi et peniten tie. Alia eſt ſalꝰq eſt victoꝛia futuri mali ſcʒ dugne exteri⸗ oꝛis:et iſta ꝓprie dat᷑ in hoc ſacramento.Cum & obijcitur ꝙ effectus boſacramenti nõ eſt ſalꝰ:patet qualiter reſpon dendũ eſt. Cum aũt ſubiũgitur ꝙỹ ſalus non ponit᷑ ĩ foꝛma ſacramentoꝝ ſine quibus non eſt ſalus ⁊c. Dicendũ ꝙ ſa lus ſᷣm ꝙ eſt effectꝰbaptiſmi et pnĩe.nõ ſumit᷑ generaliter ſ ſpãliter.ſiue acceptõne ſpũali ſᷣm ꝙ eſt effectꝰiſtiꝰſacr̃i. ꝓPter qð non eſt ↄſimilis ratio quare deberet poni in foꝛ⸗ ma iſtoꝝ ſacramentoꝝ et iſtius. Konſequenter que/ S. ij. ritur de variatone foꝛme.ſicut enim tactum eſt.ſᷣm diuer ſas ↄſuetudines diuerſaꝝ eccleſiaꝝ vaꝛiatur foꝛma veꝛbo rum.qð vr̃ minꝰbene fieꝛi.ſic foꝛa verboꝛuʒ eſt de integꝛi⸗ tate huiꝰſacramenti:ſicut illud qð eſt maxime neceſſariũ qð aũt tale eſt inuariabile eſt:& foꝛma verboꝝ eſt innaria bilis.¶ Item cũ duo pꝛincipaliter ſunt de integritate hu⸗ ius ſacr̃i ſcʒ materia et foꝛma.hoc eſt criſma ↄſecratum qͥ fitipᷣa vnctio:et forma verboꝛum que ꝓfertur in ipſa vn⸗ ctione.illud qð eſt materiale eſi inuariabile.opoꝛtet enim ꝙ ſit criſma et conſecratuʒ:ſimiliter videtur ꝙ illð quod eſt foꝛmale eſt inuariabile.i¶l Item in ſacramento baptil⸗ matis et altaris non poteſt eſſe foꝛme verboꝛu ſatio. a ſimili videtur ꝙ neq; in ſacramento iſto. d hoc di⸗ cendum.ꝙ licet ſoꝛma ſupᷣpoſita ſcʒ qua vtitur eccłia Ro mana ſit ſecuriſſima et maxime tenenda: nihilominꝰalie ſufficiũt et ſunt ſuſtinende.Ad huiꝰaũt queſlionis tetmi⸗ natõnem valet illud qð rñdet Aug.in quadã epta ad va⸗ lerium Maydaburgeñ epᷣm.querentẽ de diuerſitate mo doꝛum que fiũt circa celebꝛatõʒ ſacramentoꝝ dicẽs. Sic habemus a ſanctis patribo ꝙ ſi vnitas ſeruat᷑ caritatis in fide catholica:nihil efficit ↄſuetudo diuerſa.et ſi multe ſunt diuerſitates que nõ in ſumma ſacr̃i neq; ĩ virtute eiꝰ aut fide diſcoꝛdant.neq; om̃es in vnam ↄſuetudineʒ colli⸗ gi pñt.eſtimo in pace potius ↄcoꝛditer tolerandas:qᷓ; di⸗ ſcoꝛditer cũ ſcandalo damnandas. Ex his patet q̃ diuer⸗ ſitas toleꝛanda eſt. Summa ſacr̃i intelligunt vt eſtimo illa que pᷣciſe requirunt᷑ ad eſſe ſacramẽti.Ad foꝛmaʒ hãc vt eſtimo reꝗritur expᷣſſio ↄſignatõnis ⁊ ↄfirmatõnis cuʒ materia ⁊ inuocatõe trinitatis que ſi expꝛimant᷑ ⁊ fiat ca riatio in oꝛdine verboꝛum vel mutatõne dictionũ. vt ſi in vna foꝛma dicat᷑ criſma ſanctificationis:in alia criſma ſa⸗ lutis:nõ iudicãda eſt vaꝛiatõ foꝛme.nec bmõi vaꝛiatõ ob⸗ eſſe põt dũmodo q̃tuoꝛ pᷣtacta exprimant᷑.¶ĩ Ex his patet rñſio ad duo primo obiecta ꝑ hoc ꝙ ex variatõne hmõi ñ variat᷑ aliquid qð ſit de integritate ſacr̃i.cum ſemꝑ illa q̃ tuoꝛ in quibo foꝛme integritas ↄſiſtit ↄſeruãtur. Pꝛe. for⸗ te in ipᷣa materia aliqñ accidit variatio aliqua.Cũ enim criſma qð eſt materiale in hoc ſacro conficiatur ex oleo et balſamo:eſtimo ꝙ nõ ſꝑ tenet illa ↄfectio.i.mediũ indiui ſibile.¶¶ Ad vltimũ dicenaũ.ꝙ ſecus eſt de ſacris quoꝛum foꝛme ſunt inſtitute ab oꝛe dñi et de bis que ab hũana ꝓ⸗ uidẽtia inſtituta ſunt. qᷓ em ab homine oꝛdinata ſunt: ab hoĩe poſſunt mutari.Que aũt a do inſtituta ſunt:non ni ſi dictãte deo debent mutari. ¶ Lonſequenter que S. iiij. ritur dæ efficacia foꝛme.ſ.vtrum a virtute verborũ.q ſunt te foꝛma: ſit ipſum criſma ſacrm vel non. Eꝛ ſic: videtur ꝑ verbũ Aug.qð eſt hoc.Accedens veꝛbũ ad elementũ fit ſacr̃m. Item idem videt᷑ ꝑ ſimile in alijs ſacr̃is.¶ Item ſi eſſet ſimpliciter ſacr̃m anteqᷓ; pꝛoferꝛetur foꝛma verboruʒ pſcripta ex ſola ↄſecratõne ep̃i:tũc a quocũq; fieret inun⸗ ctio ipᷣe inunct ofirmaretur: hoc autem eſt falſum. q ⁊c̃. Contra. Hug.d ſancto Aic.Sacr̃m eſt viſihile ⁊ cor⸗ ꝑale elementũ.foꝛis ſenſibiliter ꝓpoſitũ:ex ſimilitudine re pñtans:er inſtitutõne ſignificans:ex ſctificatõne inuiſibi lem gram ↄtinens.ꝑ hãc rõnem videt᷑ ꝙ criſma ex ſctiſica tõne ep̃i stineat gr̃am inuiſibilẽ.et ſi hoc:eſt ſimpliciter ſa cramentum ante inunctõnem. Iteʒ in ſacramento alta⸗ ris ex ↄſecratõne ⁊ virtute verboꝛum quibus fit conſecra/ tio panis anteꝙᷓ fiat aliq conuerſio in vſum hominis ẽ cõ pletũ ſacr̃m· a ſimili videt᷑ in ꝓpoſito ꝙ ex ↄſecratõe facta ab epo ipᷣm criſma efficit᷑ ſacrẽ̃m ꝑfectũ anteqᷓ fit inunctio eiꝰꝗ dʒ ↄfirmari.⁊ ita idẽ ſegtur qð pꝛius. 6 Rñſio.ꝙ a — — — — — — — — — —. (.4 ,·1ß —⁊ — —M tn Grii Pria eben am, ehnn bol ed 10 lie n t⸗ M e e 5 i di ino nim os ivi Oron n, Nr onni 11/ M̃ͦ ſunt tur fit nſi pruz nan⸗ t. 1cor⸗ nnere piſcbi iiſica ſerſt alte ſeen gi ſun nni⸗ 94 ¶ Mueſtio virtute verboꝛum que ſunt de foꝛma p̃ſcripta ſit ip̃m criſ⸗ ma ſacrjm. m ꝙ ſacm dicit ſolum illud qð efficit qð figu rat. ab inũctione em̃ criſmatio facta ab epo cũ ꝓlatõne v⸗ boꝝ pᷣſcriptoꝝ efficit᷑ inunctꝰfirmat in gra. Eñ ↄceden de ſunt rõnes ꝓ ꝑte iſta inducte. Criſina aut ex ↄſecratõe eßali virtutẽ ſiue aptitudinẽ accipit ad ofirmandũ bapti⸗ ʒatuz in gr̃a:ſicut aq̃ ex ↄtactu carnis xpᷣi mũdiſſime rece pit virtutem ſine aptuudinẽ mũdandi ab originali. Põt ergo dici. ꝙ eriſina in ofirmatõne ep̃i virtuteʒ accipit ba ptiʒ atũ ↄfirmandi in gra. et illa virtus ſiue aptitudo ꝑdu citur in actũ ſine effectũ in vnctõne: in platõne verboꝛum foꝛme pᷣſcripte:q̃ ſunt ↄſigno⁊ confirmo te 2c. 4l Ad illud qð obycit᷑ ꝙ elementuz ey ſctificatõne inuiſibilem cõtinet gram ⁊c. Ricendũ ꝙ hec ſanctificatõ eſt er virtute verbo rum ißius foꝛme. EUñ bmõi ſanctificatõeʒ recipit aq̃ ĩ in⸗ tinctõne eiꝰqui baptiʒat cuʒ dicit baptiʒzo ie in noĩe p· 7c. Silr criſina in inũctiõe cũ dẽ ↄſigno te ⁊c· ¶ Si aut ſum⸗ pta occaſione ex dictis quereret᷑.q̃re criſma conſecratum ab eßo anteqᷓ inungat᷑ confirmandus:dicit ſacẽ̃m magis ᷓ aq̊ anteqᷓ imergit in ea qui dʒ baptiʒari.cum aq̃ ex con tactu carnis xp̃ᷣi babeat virtutẽ abluendi a pcẽo:ſicut cri ſina ex ↄſecratõne epᷣali bʒ virtutem confirmãdi in gratia Pot rñderi ꝙ licet aqᷓ hẽat virtutem ſiue ydoneitatẽ:tam vſus aque non eſt pᷣciſe deputatꝰad boc:ſicut vſus criſma — tis eſt pᷣ iſe determinatꝰad hoc ꝙ iße confirmet᷑. Uñ cril⸗ ma nõ ſolũmodo ſoꝛtit᷑ nomẽ ſacramenti a virtute vł ydo neitate ad hoc ꝙ ipᷣo fiat confirmatio:ſ̊ ad boc:⁊ a deter⸗ minatone pciſa vſus ipius ad hoc.non eſt ſiłr ð aq̃.¶ AD aliud dom. ꝙ ſacrm altaris in duplicem vſum cedit.ſcili⸗ cet ſacr̃aleʒ ⁊ ſpᷣalem. dupłr em̃ ſumit᷑ ſcʒ ſacramentalit 1 ſpũaliter. nec fuit inſtitutũ vt in vnicum vſum veniret: h in duplicẽ. ꝓpter quod opoꝛtuit ꝙ anteqᷓ; ſumeꝛet᷑ ſaẽmen taliter: ↄpletum eſſet ſacrm. vt ſic ſpũaliter eo vti poſſet nõ ſiłr eſt de ſacramento ↄfirmatõis. qdð inſtitutuʒ fuit nõ vt ſpũaliter ſumeret᷑ p vt ſacr̃aliter. de ſacramẽto altaris dici᷑. Crede ⁊ mãducaſti.Qon aũt dẽ de hoc ſacramẽto. crede.⁊ confirmatꝰes.ꝓpter qð hoc ſacr̃jm nõ eſt ↄpletum anteqᷓ; datur et accipit᷑ ſacramentaliter. licet em̃ ſuſcipien tium ſacr̃m baptiſmi et ſacmentum iſtud quidam ipᷣm ſu ſcipiũt ſacramentaliter.quidam rem ſacrᷣm: tñ inſtitu⸗ ta ſunt iſta ſacramẽta. vt ĩdiſtincte aceipiatur ipᷣm ſacẽm ⁊ res ſacr̃i:nõ ſic eſt de ſacramento altaris. Nueſtio. xxv. de vtilitate ſa eramenti confirmatõnis:. Equitur de vtuita/ te huiꝰſacr̃i et pꝛimo de vtilitate in gene⸗ rali.Scðo de vtilitate in ſpãli.Circa pꝛi⸗ mum pꝛimo querit᷑.vtrum hoc ſacramen tum ſit alicuiꝰvtilitatis ſimpliciteꝛ. Se⸗ cundo vtrum vtilitatis que eſt neceſſitatis. embꝛum primnum tatis.dicit enim Melchyades papa.qᷓuis ſufficiat regeneratõnis officia:victuris tam̃ Ne vccia ſunt ↄfirmationis auxilia.Contra. iiij.ſen. dði.j. Per baptiſina mũdamur: ꝑ euchariſtiã ĩ bo⸗ no cõſumamur. baptiſmꝰeſtus vicioꝝ extinguit:euchari⸗ ſtia ſpũaliter reſicit. Sʒ in his.ſ.mũdatõne ⁊ bonoꝝ cõſu matõne cũ alijs ibi tactis ſufficienter hñtur q̃ regrunt᷑ ad ſalutẽ:igit᷑ ↄfirmatio ſuꝑfluit.¶ Item tam ſacr̃m vtilita⸗ tis qᷓ neceſſitatis pᷣfigurata fuerũt in lege.ſ.in aliquibus ſacramẽtis legis.vt baptiſmꝰi circumciſione:euchaꝛiſtia in agno paſcali.Siłr dõm de e. Bientauiie; trina inunctio dauid ſignat trinã in ctõeʒ ↄferendã mẽ⸗ bꝛis eccłie.pꝛimo em̃ fuit dauid inunctꝰin regem in domo patris ſui in bethleem.. Reg.xvj. hec autem inunctio ſi⸗ gnificauit vnctioneʒ baptiſmalem. Secũdo vnctus fnit in minus paceʒ vndiq; ab vniuerſis inimi Irca pꝛimuʒ pꝛimo oñdit᷑ ꝙ eſt alicuiꝰ vtili xxv. Ebꝛon. ſuꝑ duabus tribubus.·ij. Reg. i· qaue vnctõ ſignili cabat vnctõeʒ ↄfirmatõnis. Prima em̃ vnctõ fuit ĩ ſignũ future ptatis.qui licet tũc vnctus eſſet:nondũ habuit vſũ regnandi neq; ptatem: qua ſignat vnctio baptiſmatis in q̃ nondũ regnat lib.arb.qꝛ nondũ eſt vſus ſue poteſtatis. Per ſcdam vnctõeʒ dauid q̃ accepit poteſtateʒ ⁊ vſum re⸗ gnandi ſignat᷑ vnctio confirmatõnis. ꝓ quã ydonei fiunt ad regenerandũ 2 hoſtes ebellandũ. dauid em̃ ptꝰ ſcõᷣaʒ vnctõneʒ hoſtes foꝛtiter debellauit.Lercio vnctus fuit in Ebꝛon ſup.xij.tribo.ij. Reg.v. qua ſignat᷑ vnctio glorie. q̃ pabita habet᷑ ptas plena et plenũ dominiũ regnandi. En⸗ de.ij. Reg. vij. Cũ ſediſſet rex in domo ſua 2 dediſſet ei do⸗ icis ſuis: ⁊2c. Uel il la vnctio ſignat ceriſmatõem epiſcopoꝝ ꝓpter ſi ubiectöõnem multoꝝ. Sed iſta dicere nõ eſt rñdere ad queſtionẽ pꝛeta⸗ ctam. quia et ſi hec triplex vnctio aliam triplicem pᷣſigna⸗ uit:non tñ fuit hec pᷣſignatio ꝑ ſacramenta legis.ſicut fu⸗ it de baptiſmo et alijs ꝓpter qð non videtur rnſio ſuffici⸗ ens. Rñdeo ꝙ ſacr̃m illud eſi maxime vtilitatis.¶¶ Ad p⸗ mum ↄtra hoc obiectũ dicendũ.ꝙ licet ſ acramentũ bapti ſmi 7 euchariſlie ſufficiant illi qui non eſt lapſus poſt ba⸗ ptiſmum in culpã:nihilominꝰvtile eſt ſacramentum illud ne labat᷑ in culpam. quia em̃ vt ait Zob.vij.milicia eſt vi⸗ ta hominis:valde eſt ſacramentũ pꝛeſians robur in certa mine ptra vicia et temptatõnes.quia·ij. Thi.ij. ¶2õ coro⸗ nabit᷑ niſi qui legitime certauerit.Et maxime ad pꝛeſtan⸗ dum robur ad ↄfitendum xpᷣm crucifixum ſiue fideʒ illiꝰ. Pre. ſacramentũ enchariſtie dicit᷑ conſumare in bono.qꝛ eſt ſacramentũ amoꝛis a quo eſt ↄſumatio in bono.j. thi. j. Finis pcepti eſt caritas. Preterea illud argumentũ nõ valet. iſta ſufficiũt ad ſalutem: ꝗ̊ quecũq; alia preter H ſu⸗ ꝑfluunt. Quedã em ſunt neceſſaria ad ſalutem. quedã ex⸗ pedientia. eceſſaꝛia em̃ ſufficiunt non tñ ſuꝑfluunt expe dientia. Abi aũt fit queſtio de illis que neceſſario reqrun/ tur tenet hoc argumentũ.hec ſufficiũt: ergo alia ſuꝑfluũt vt ſi arguat᷑ ſic hec ſufficiũt neceſſitati rei: Salia ſuꝑfluũt neceſſitati illius.i.ñ requirunt᷑ neceſſario ꝙ res ſit. ¶ AdD aliud dicendũ.ꝙ rñſio pᷣtacta ſcʒ de vnctõne dauid nõ ſuf⸗ ficit. ꝓpter hoc dᷣm. ꝙ licut dicit᷑ Ro. x. Ninis legis chri⸗ ſius ꝓpter hoc ſolũ illa ſacramenta fuerũt pᷣfigurata alijs ſacramentis in lege:que fuerũt inſtituta in xpᷣo ⁊ pᷣcepta. ſicut baptiſinꝰ vlt. ANDath. pnĩa.ij. Math. Henitentiam agite. Dꝛdo Math.xxj. Mcunq; ſolueritis euchariſtia xxvj. mat. Sacr̃m at ↄfirmatõis oꝛiginẽ huit a ſpũ ſcko ꝗ ↄfirmauit diſcipulos die penthe. Act. ij. ⁊ ↄſequenter exer citiũ ab apłis. ¶ Si obijcit ↄtra pdicta ꝑ verbũ Hug. di⸗ centis.criſmatis vnctõeʒ iaʒ ab antiqͥ.in ve. teſt. inſtitutã legimꝰ: qꝛ tũc quidã reges ſolũ et ſacerdotes liniebantur quoꝝ vnctõne ſingularis ille vnctꝰp̃figurabat᷑:ꝗ p cũctis ꝑticipibo ſuis vnctꝰeſt. vt cũ illo pticiparẽt in noĩe:ꝗ ꝑti⸗ cipes illiꝰeſſe mereꝛent᷑ in vnctõne·a criſmate em̃ xpᷣe dici tur.⁊ a rpᷣo xp̃ᷣianꝰnoĩatur.dici põt ꝙ ex ver bo Hug. non habet᷑ ꝙ hoc ſacrẽ̃m fuit pᷣfiguratuʒ vnctõne aliqua legali Fer rxp̃i vt ex ip̃is verbis patet. — mbꝛum ſecundũ Onſeq̃nter querit᷑ ſi ſaccẽ̃m ↄfirmatõis Ene⸗ ceſſariũ ad ſalutẽ? nõ: videt᷑. Ex qͥ ſacr̃o baptiſmatis ↄferunt᷑ oĩa qᷓ nccia ſunt ad ſa⸗ luteʒ. Dic em̃ aug.li. de ſacr̃is.ꝑ aquaʒ ba⸗ ptiſm tranſitꝰeſt a terꝛenis ad celeſtia: de pcto ad vitã: de culpa ad gram: de inqnato ad ſckificatõez · ꝗ ꝑ hanc aquã traſit nõ moꝛit b̊ reſurgit. ¶ Item in baptiſmo dat gra cñ oĩbo vᷣtutibo. Sʒ a bʒ virtutes hʒ arma ſufficientia ad pu nã: ᷓ ⁊c.¶ Itez nullocadit niſi volẽs. ᷣ ex q̊ bʒ Gam ipᷣm abilitatẽ: põt ſlaꝛe: ̊ non eſt neceſſe cadere. gra conſu⸗ matõnis non eſt neceſſaꝛia. Itez mima caritatis ſufficit ad reſiſtendum om̃i temptationi. ex hoc atet idem quod pꝛiꝰ: cũ caritas babeat᷑ ſine borno oẽs fideles ꝑ manꝰimpoſitõeʒ epᷣoꝝ p aptiſmũ accipere „ Cõtra. Rabanꝰ debent ſpiritumſanctum.vt pleni xp̃ᷣiani inueniantur.igi tur añ ↄfirmatõneʒ nõ ſunt pleni xp̃ᷣiani:igit᷑ ſi decedunt nõ hñt plenam gloꝛiã. ¶ Item ex xcilio aurel. babet᷑ ꝙ nõ eſt xrpianus ꝗ nõ eſt ↄfirmatus:dicit᷑ enim ibi.i Qunqᷓ erit xpᷣianꝰꝗ non in ꝓfirmatõne epᷣali fuerit cõfirmatꝰ. 4 Itez Hug. In geſtis pontificalibo legit᷑ Silueſter papa con ſtituit.vt baptiʒatũ pꝛeſbiter in vertice criſinate liniat pꝛo pier occaſionẽ quidem moꝛtis.ne forte ꝓpter abſentiã ep̃i et difficultatẽ eum ↄſequendi:ſine manus impoſitõne ba ptiʒatum ab hac vita migrare ↄtigerit:qð quidem ommi⸗ matõne migrare:igit᷑ confirmatio neceſſaria eſt ſaluti: qꝛ ꝙ ibi loquat᷑ de ꝑiculo damnatõnis patet ꝑ hoc qð ſubiũ gitur. Quid aũt ꝓdeſt ſi a lapſu erigeris:niſi etiã ad ſtan dum confirmeris. ꝓ boc qð innuit᷑ ꝙ baptiſmus nulłlius vtilitatis eſt ſine ↄfirmatõne..¶ IJtem Ro.x.Coꝛde credi⸗/ tur ad iuſticiã.oꝛe aũt cõfeſſio fit ad ſalutem. vtrũq; ergo eſt neceſſarium ad ſalutẽ. Sed nullꝰ ſaluat᷑ niſi credat vel babeat fidei ſacramentuʒ:ergo nullꝰ ſaluat᷑ niſi confiteat᷑ vel babeat ſacramentũ ad hoc oꝛdinatũ ſcʒ ſacramentuʒ ↄfirmatõnis.¶ Rñdeo.ꝙ hoc ſacramentũ nõ eſt neceſſi tatis. ꝓpꝛie ſumendo neceſſitatẽ eo modo quo dicitur eſſe – no ꝑiculoſum eſſet.Si aũt oĩno ꝑiculoſum eſt ſine confir⸗ neceſſariũ ſine quo non põt eſſe ſalus.ertenſo noĩe neceſſi tatis:eo modo quo neceſſariũ dicit᷑:vtile eſt neceſſariũ ad ſalutẽ vt er dictis patet.¶ Ad pꝛimũ ergo obiectuʒ contra boc.dicenduʒ ꝙ eſt plenitudo ſufficientie et plenitudo ha⸗ bundãtie:ſiue plenitudo in eſſe et plenitudo in roboꝛe.qᷓ tum ad pꝛimã plenitudinẽ pleni xpᷣiani fiũt in baptiſmo. qᷓtum ad ſcdᷣam in ↄfirmatõne.vñ Aſdelchyades papao.in baptiſmo ſpũſſanctꝰconfertur ad innocentiã. In ↄfirma⸗ tione ad pugnam.⁊ qᷓuis ↄtinuo ſufficiant regeneratiõis officia: victuris tamen neceſſaria ſunt ↄfirmationis auxi⸗ lia.4¶ Ao aliud dicendũ.ꝙ rpᷣianus ditcit᷑ vel ex eo ꝙ cara cterem xp̃i habeat:vel ex eo ꝙ miles yp̃i ſit in certamie cõ tra aduerſariũ.pꝛimo modo eſt xrp̃ianus etiã nõ ↄfirmatꝰ ſcðᷣo modo nõ.i Ad illud qð obijcit᷑ ex verbo Hug. dicen dum ꝙ Hug. logtur de illis ꝗ per negligentiã tranſeũt ſi: ne hoc ſacramento: ⁊ moꝛiunt᷑ illo non ſuſcepto:vñ negli⸗ gentia illis imputat᷑ in pcm moꝛtale. Unde Hug.timen dum eſt illis qui ꝑ negligentiã amittunt ep̃i pnñtiam.⁊ nõ ſuſcipiũt manus impoſitõem.ne foꝛte pᷣterea damnentur qquia feſtinaꝛe debuerũt. Ex inſtitutione enim ecclie eſt. nulloab hoc ſacramento excipit᷑. ̊ om̃es ſuſcipere debẽt vt ſint ſtrẽnui pugnatoꝛes.et ideo ſi quis cum hʒ locũ tempꝰ et opoꝛtunitatem negligendo ↄtempnit:ꝑicuio ſe expomit Ad aliud qð obijciẽ̃ de ↄfeſſione fidei.ꝑ illud Ro.x.cor de creditur ad iuſticiã ⁊c.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile de ſide ⁊ pfeſſione.qꝛ credere ſemꝑ eſt neceſſariũ exquo homo eſt adultus:ſᷣ confiteri nõ opoꝛtet niſi ꝓ loco et tꝑe.Similit ſemꝑ eſt neceſſariũ ſacramentũ fidei ſeʒ baptiſmus ad ſa⸗ — 7 lutem et exiſtenti in minoꝛi etate ⁊ maioꝛi:ſacramentũ cõ⸗ firmatõnis non exiſtenti niſi in maioꝛi. vñ Melchyades papa et habet᷑ de ↄſe.di:iiij. Muis ↄtinuo tranſituris ſuf ſiciãt regeneratõis bñficia:victuris tñ neceſſaria ſunt cõ⸗ ſirmatõnis aurilia. Regenerano ꝑ ſe ſaluat mor in pace beati ſeculi ꝑcipiendos:conſirmatio armat et inſtruit ad agones mundi huiꝰet pᷣlia reſeruandos. Qui aũt poſt ba/ ptiſmũ acꝗſita innocẽtia imaculatꝰꝑuenit ad moꝛtẽ.cõfir matur moꝛte:qꝛ iam nõ pñt peccare pꝰmoꝛtẽ. ſic q̊ intelli⸗ gendũ eſt de ſacr̃o ho qð non eſt ſacrm neceſſitatis:cũ ſi⸗ ne gra ↄfirmatõnis ex ſola gꝛatia baptiſmeli cuʒ quadam ſtrẽnuitate nature om̃e genus temptatõnis vincẽ ↄtingat ⁊ pꝛo fidei ↄfeſſione vſq; ad moꝛteʒ reſiſtere.de hoc tange tur infꝛa. In aliquibus foꝛte eſt Itia nccia ſine ꝑiculis ad pugnã.in quibo qᷓuis li.ar.nõ poſſet cogi:tñ tanta nutat infirmitate ꝙ nequaqᷓ ſtaret foꝛti impellente tẽptatõe:ni: ſi gr̃a ſuꝑaddita gre baptiſmali fructifieãte ſuſientaretur illa infirmitas curaret᷑.et ideo qñq; ⁊ qᷓtuʒ ad aliquos necia eſt ↄtra lapſum:nõ ꝓpter exteriꝰimpellens tin: ſᷣ pꝛo pter infirmitatẽ interioꝛẽ ⁊ debilitatẽ. VUnde in aliquibus licet gr̃a ſiue caritas in quocũq; ſit gradu ſufficiat quãtũ eſt de ſe ad reſiſtendũ omni temptatõni:tñ ꝓpter infirmi⸗ tatem ip̃ius li.ar.ſiue libere volũtatis:nccia gr̃a ↄfirma⸗ tõnis:vel aliqua alia ne reſiſtens deficiat in pugna. ¶ Nueſtio. xxvj. de vtilitate confirmatõnis in ſpeciali. Equitur de vtilita/ te in ſpãli.Et pꝛimo qᷓ;ẽtum ad donuʒ gra⸗ tie. Secundo qᷓ;tum ad actum vel robur embꝛuũ primum Irca pꝛimuʒ pꝛimo queritur. vtrum in hoc ſacramento conferatur noua gratia. Secũ do vtrũ gratia gratũfaciens. Tercio vtruʒ ra data in hoc ſacramento: ꝓcedat in vnũ cum gratia baptiſmali.Quarto vtruʒ expediat ad actum virtutis vel doni. Articulus primꝰ Veritur ꝗ̊ vtrũ in hoc ſacramento ↄferat᷑ tia noua ſcʒ alia q; baptiſmatis.E ſic videt᷑. Ra — banus.in vnctione baptiſmi ſpũſſanctꝰdeſcen/⸗ dit ad babitatõeʒ deo ↄſecrãdã. In hac vero eiuſdẽ ſepti⸗ foꝛmis gr̃a cum om̃i plenitudine ſanctitatis et vᷣtutis de⸗/ ſcendit in hoĩem. Sed alia eſt gr̃a qua efficituꝛ plenitudo ſanctitatis ⁊ vᷣtutis:a alia qua cõſecrat᷑ doo:̊ ⁊c. ¶ Item eiuſdẽ gratie eadẽ eſt virtus ⁊ opus. igit᷑ ſi eadẽ gr̃a cõſfer retur:eandẽ hr̃ent efficaciã et ita alterũ ſacr̃Dm ſuꝑflueꝛet Si diceret᷑ ꝙ eadem ſit ſub alia diſpoſitõne.qꝛ augetur vel melioꝛat. hoc nõ videt᷑:cum ſit foꝛma ſimplex oĩno ni⸗ hil ꝑticipans de fuo otrario.poſſibilitas augmẽtatõis ſo/ lum ↄgruit foꝛmis ꝑticipibo aliquid de ſuo contrario.vᷣm ꝓ dicit᷑ ꝙ albiꝰ eſt qð eſt nigro imꝑmixtius. albedo autẽ in deo ſimpliciter nõ recipit magis vel minus. Item ſac mentum exteriꝰeſt aliud ſcʒ viſibilis foꝛma.caracter aliꝰ eſt:ꝗa aliter nõ eſſent tres caracteres:igit᷑ et gratia alia. Item vt dicit Hug.Criſma exr oleo et balſamo conficit̃ quia ꝑ oleum infuſio gꝛatie.ꝑ balſamũ odoꝛ bone fame de ſignatur. Igit᷑ ſi ſacramenta legis noue ſunt vera ſigna. in boc ſacramento infundit᷑ gratia.ſᷣ conſtat ꝙ nõ eſi gra tia baptiſmalis.quia illa habet᷑:̊ alia noua.¶ Iteʒ ĩ me⸗ dicina coꝛ ꝑali alia eſt illa que moꝛbos expellit:et alia que vᷣtutem ↄfoꝛtat ⁊ coꝛroboꝛat.igit᷑ ito erit in ſpũalibus:led gratia baptiſmalis moꝛbog expellit:gratia ↄfirmatõnis virtutẽ confoꝛtat:igit᷑ ⁊cc.¶ Contra.cuiꝰ pceſſit eſſe ſequi tur confirmatio.igit᷑ vt videt᷑ gratie pᷣcedentis ꝑ ſacramẽ⸗ tum ↄfirmatõis eſt cõfirmatio.⁊ ita videt᷑ ꝙ ſic diſpoſitio ⁊ habitꝰnon ſunt diuerſa ꝑ eſſentiã: ſic nec gra iſta: illa. Eadẽ igit᷑ eſt gra baptiſmalis ⁊ ↄfirmatõis.ſ̊ ↄfirmatio⸗ ne roborat᷑ et cõfirmat᷑ q ſimptr fuit collata in baptiſmo. ¶ Itẽ gra eſt idẽ in ſuba q; virtꝰ.ſ̊ nulla vᷣtus dat᷑ in cõfir⸗ matõne ꝗᷓ nõ fuit data in baptiſmo:qꝛ neqʒ fides ꝛ⁊c.igitun?ꝛ ⁊c.¶ Itẽ gra cõfirmatõis ſia bilit᷑ ⁊ roboꝛat᷑ li.aꝛ.ſiue vo⸗ lũtas ne cadat impulſu temptatõis.r ſi H: nõ eſt alia a g⸗ tia baptiſmali ſiẽ non eſt alia gr̃a oꝑans ⁊ cooꝑans.hꝰaꝛ⸗ gumenti rõ pʒ ſic.ij.ſenten.xxvj.diſ.dr. Oꝑans gr̃a pᷣꝑa⸗ rat hoĩs voluntatẽ vt velit bonũ.gr̃a cooꝑans adiuuat ne fruſtra velit.⁊ ad huiꝰmanifeſtatõneʒ ponitur ibi auẽtas Aug.de li.ar.hoc ſcʒ cooꝑando deꝰ in nobis ꝑficit: quod oꝑando incipit.qꝛ ipᷣe vt velimꝰoꝑatur incipiens:qꝗ volen tibo cooꝑatur ꝑficiens.et poſt determinat multipir ꝙ ea⸗ dem eſt gr̃a oꝑans ⁊ cooꝑans.dicit em̃:nã irꝛatõnabilr ꝗ⸗ buſdam videt᷑ ꝙ vna et eadem ſit gratia ideʒ donum:eadẽ virtus q̃ oꝑat᷑ cooꝑat. Ex his videt᷑ ꝙ gratia baptiſmi ⁊ ↄfirmatõnis ſunt eadẽ ſicut gra incipiens et ꝑficiens in oꝑibo vᷣtutũ.¶ Rñ.ad hoc dom ꝙ non ſolũ eſt augmẽta⸗ ta gr̃a baptiſmalis in ↄfirmatõne:ſᷣ noua ꝑ eſſentiã data eſt ⁊ ad aliud.vñ Hug. In baptiſmo tribuit᷑ gra ad pctᷣo⸗ rũ remiſſionẽ: hic dat᷑ gr̃a ad ↄfirmatõzʒ.¶l Ad pꝛĩo obie/ — — - — — —,. — ind⸗ mmu gra⸗ robar hinbe di von tinn daen nifn 3 deen ſepni / do em Rer went gen⸗ non l on aut nſac ali⸗ in. ciᷣ a. Ga wme⸗ aqve grſe tönis eſe mund win eä iin. oſin tae. e. ban pb⸗ vatne hwetas gpol gwe lrg oblr⸗ miem eſtl aenen nan Pen ao hobie/ ¶ Nueſtio ctum ↄtra hoc dðᷣm.ꝙ nõ dicitur ſacro confirmatõnis cõ⸗ firmari pꝛincipalr gra baptiſmalis:ſᷣ bomo baptiʒatus. vñ confirmatio eſt ꝑſone non gre.⁊ ꝓprie et per ſe loqndo Pꝛe. ſi diceret᷑ ꝙ ſacramento ↄſecratõnis ↄfirmaret᷑ gra baptiſmalis ſiue gr̃a huiꝰgratia illiꝰ:non ex hoc ſequere/ tur ꝙ eſſent gra vna:ſicut diſpoſitio et habitꝰſunt vna el⸗ ſentia. vna em gra alia roboꝛat᷑ 7 vna virtus alia.ꝗa eniʒ om̃is gratia aliquid tollit defectus:quacũq; gra data ſu⸗ ſcipiens aptioꝛ efficitur ad bonũ quodcũq;. vñ a qualibet gra alia expedit᷑ et ita roboꝛat᷑ aliquo mõ.iQec ex boc ſeꝗ tur ꝙ ſint vna: nec ſimile de his ⁊ habitu⁊ diſpoſt itõne: qꝛ pabitꝰ⁊ diſpoſitio ꝓpꝛie dicunt idem in eſſentia. differens tñ ſicut facile mobilis 2 difficile. 4 Ad aliud doᷣm. ꝙ eſt qr̃a ſacramentalis ⁊ eſt gra virtutis.de gr̃a virtutis dĩ ꝙ idẽ eſt gra ꝙ virtꝰ. Gra em̃ dicit᷑ inqᷓtum aĩam pꝑficit ⁊ g⸗ tificat. Virtus inꝙᷓtum mediantibo potentijs actꝰ anime elicit virtutis:ſ̊ gra ſacramentalis ꝓpꝛie defectũ toilit ex ꝑte anime:⁊ potentias ad oꝑa virtutũ erpedit ? pꝛomo⸗ uet. ̊ non opa virtutũ elicit ꝑ ſe et ꝓprie loquendo. Aerbi gratia. Gr̃a ↄfirmatõnis tollit quandã puſillanimitateʒ ſiue timiditatẽ. a inducit audacia ↄfitendi xpᷣm vt expedit ad ↄfitendũ xp̃ʒ:qdð eſt opus fidei elicitiue 2 ſoꝛtitudinis⸗ imꝑatiue. De gra virtutis dicit᷑ ꝙ eſt idem qð virtus.nõ tæ gratia ſacramentali.et hoc dico ſᷣm ꝙ virtus pꝛopꝛie 2 ſpecialiter dicituꝛ que diuiditur in cardinales 2 theologi cas.ↄmuniter ſumendo virtutem.quicqꝗd oꝑatur ad ſalu⸗ tem et gratia ſacramentalis virtus dicit᷑.⁊ ſic bene poſſet ↄcedi ꝙ gratia noua collata in ofirmatõne ↄfert᷑ et virtus E nõ illa que dinidit᷑ vt tactũ eſt. ¶ Ad aliud dðm.ꝙ non eſt ſimile de gratia oꝑante ⁊ cooꝑante:⁊ gratia baptiſmi gratia ofirmatõnis.gratia em̃ oꝑans ⁊ cooꝑans ad idẽ ſiue eundem effectũ tendũt licet differenter.quia hec inci⸗ piendo:illa ꝓficiendo.ĩmo eadem actio elicitur ex his eo modo quo vnum ↄtinuũ vnũ dicit᷑. nõ ſimiliter eſt ex alia Ferrqnia gꝛatia baptiſmalis ꝓprie datur ad iuſtiſicanduzʒ ſiue ad reꝑationem iuſticie amiſſe ꝑ lapſum oꝛiginalis 2 etiam actualis:gratia confirmationis proprie datur ad conſtanter ↄfitendum fidem xpᷣi coꝛam quibuſcunq; opor rticulus ſecundus Onſequẽter ouerit᷑vtrũ in hoc ſacramẽto da⸗ tur gra gratũfaciens.ꝙ ſic:patet ex verbo Ra 94 bani dicentis.in ſacro confirmatõnis ſepufoꝛ mem gr̃aʒ cum om̃i plemtudine ſanctitatis ⁊ virtutis ve⸗ nire in bominem. ¶¶ Item hoc ſacr̃Dm ↄfirmat in bono:ſᷣ ſi: cut ſolius gratie gratũfacientis eſt reuocare a malo.ita et confirmare in bono:q̊ ⁊c. ¶ Iem gratia coilata in hoc ſa cramento eſt augmentatiua gratie baptiſmalis. ſicut ha⸗ betur a mgr̃o in ſenten.qui dicit.ꝙ maiꝰaugmentũ virtu⸗ tum pꝛeſtat:ſ̊ gra gratiſdata nõ auget graʒ gratumfaciẽ tem: ga in nulla poꝛtõne ſe habet ad illam ſicut nec pun⸗ ctus ad lineã:̊ ⁊c. Contra.hñs gratiã gratũfacienteʒ accedens ad baptiſmũ ipam nõ ſuſcipit. AUn adultus ba⸗ ptizatus baptiſino flamis ſuſcipiens baptiſma flamiĩs ſo⸗/ lum ſuſcipit ipᷣm ſacramentuʒ quod quidem eſt ſacrm rei q̃ pᷣceſſit ſicut habetur.iiijſen.di.iiij. Si igitur res ſacmẽ/ ti non ſuſcipituꝛ.ſ̊ ĩm ſacramentum ſolum:patet ꝙ in ca teat. ſu tali ſuſcipiens baptiſma.non ſuſcipit gr̃am gratumfa⸗ cientem:et huveſt cauſa gratia pꝛehabita qua erat iuſtiſi catus.Eadeʒ rõne videtur ꝙ accedens ad ſacr̃m cõſfirma⸗ tionis cum gꝛatia baptiſmali.rõne qua habet gr̃am gtifi cantem: non ſuſcipit ibi gratiam gratũ efficientem. ¶ Si⸗ militer põt obijci ↄtrito accedente ad ſuſceptõeʒ ſacmẽ/ ti penitentie.qꝛ em̃ habebat gram gꝛatumfacientem in ſu ſceptõne ſacramenti penitentie ab eccłia.non datur illi g⸗ nia alia.ſimiliter videtur ĩ ꝓoſito.ꝙ exquo accedit ad cõ/ firmatõeʒ a gratia gratum faciente accepta in baptiſmate ⁊c̃. ¶ Item gr̃a gratũfaciens eſt qua homo recõciliat᷑ deo non autem reconciliatur homo deo ſacramento confirma tionis:ergo ⁊c̃.¶ Iteem inter gꝛatiam gratiſdatam ⁊ gra⸗ . xxvſ. tiam gratũfacientem boc intereſt. ꝙ gratia gꝛatiſdata re⸗ ſpicit penam:ſed gratumfaciens culpam.ſed confirmatõ eſt contra penam: ergo ⁊c̃.¶ IZtem videmus ypᷣm libere cõ fiteri multos in moꝛtali peccato.actus ergo ille poteſt eſſe a gra gratiſdata.ſi ergo ad hoc confertur confirmatj nõ eſt neceſſe ꝙ debet habere gram gꝛatumfacientem. ¶ Di⸗ cendum ſicut innuit Rabanus et męjr in ſenten.⁊ commu niter concoꝛdant doctoꝛes. Confirmatio dat gr̃am gratũ⸗ facientem. Sed notandũ ꝙ gra gratũfaciens duplicit di citur. aut gratũfaciens de non grato:⁊ talis eſt gra bapti ſmalis.aut magis gꝛatüfaciens de iam grato: et talis eſt gr̃a confirmatõnis que gr̃am acceptam ampliat ⁊ confir⸗ mat. Et ꝑ hoc patet rñſio ad pꝛimo obiectum in contra rium.quia ꝙᷓuis baptiſmus habeat gr̃am gꝛatũfacientem non tamen hʒ ad illum effectuz nec in illo ſtatu in q̊ babʒ poſt confirmationez. et ideo recipitur hoc ſacr̃jm ad peꝛfe⸗ ctionem illius qꝛatie et confirmatõez. et boe ꝑ gr̃am ĩ hoc ſacramento collatam que nonduʒ habetur. 4Ad quod ſubditur de eo qui accedit ad baptiſma flumis baptizatꝰ baptiſmo flaminis.ꝙ non ſuſcipit rem ſacramenti:ſed ſo lummodo ſacrjDm. Similiter de illo qui ↄtritus accedit ad ſuſcipiendum:ſacrm penitentie · Dicenduʒ ꝙ non eſt ſuni le.quia ſacr̃m baptiſmi ⁊ confirmatõnis ſunt duo ſacẽmẽ⸗ ta.quoꝝ vtrunq; habet qð ſibi ꝓpꝛium eſt et ex ꝑte ſacmẽ⸗ ti et ex ꝑte rei.non ita eſt ex ꝑte alia.quia gratia data ĩ ba ptiſmo ſaminis:non iuſtificat niſi cum voluntate ꝓpoſi to ſuſcipiendi ſacramentũ fluminis. Quo ſuſcepto gꝛatia p̃ᷣbabita eſt de integritate baptiſmi fluminis:quia res eſt ſiue ſignatum illius. Similiter eſt de gratia habita in cõ⸗ tritiõe.nõ em̃ iuſtificat niſi cum ꝓoſito ſuſcipiendi ſacra menta penitentie. pꝛout eſt ſacꝛamentuʒ ecclie. Quia igit᷑ gra qua purgat᷑ adultus ab oꝛiginali cum ꝓpoſito ſuſcipi endi ſacramẽti fluminis ſuſcepto baptiſmo:eſt de integri⸗ tate ipſiꝰ ſacramenti. Similiter gr̃a qua purgat᷑ quis ab actuali cum ꝓpoſito ſuſcipiendi ſacramenta penitentie ꝓ⸗ ut eſi ſacrẽm eccleſie:illa ſuſcepta eſt de integritate eiꝰ.cuʒ vnius ſacramenti non eſt niſi vna gr̃a pꝛincipalis: non de bet alia gratia noua dari in ſuſceptõe ſacramenti modo iam dicto. Aliter eſt de baptiſmo et confirmatione q̃ ſunt ſimpliciter diuerſa.Qon tamen negandũ opinoꝛ quin gᷓ⸗ tia pꝛimo data in baptiſino flaminis: augmentetur in ba ptiſmo fluminis.ſimiliter ꝗn gratia contritionis in ſuſce⸗ ptione penitentie ab eccleſia. ¶¶ Ad hoc quod obijcitur.q; gratia gratumfaciens qua homo reconciliatur deo ⁊c̃.di cendum ꝙ duplex eſt gratificatio.ſcilicʒ reconciliatõne.⁊ merito. Vñ gra gratũfaciens dicit᷑.q̃ bomo reconciliatur deo et q̃ meret᷑ pꝛemiũ eternũ. Gra em̃ gratufaciensẽ illa que oꝛdinat et ꝓmouet bominẽ ad hoc vt ꝑfecte ſit gratus deo quod erit in patria.nõ igit᷑ determinat᷑ im̃ effect? gra⸗ tie gratũfacientis in recõciliatõne cuʒ deo.⁊ hoc eſt quod ſup tactum eſt. ſ. ꝙ grẽa gratũfaciens nõ ſolum facit de nõ grato gratũ:ſᷣ de gꝛato magis gratum. ¶ Ad illud qð obij citur. ꝙ gr̃a gꝛatumfaciens eſt ↄtra culpã. Dðm ꝙ nõ eſt tm̃ contra culpam:ſed etiam contra penam: eatenus qua oꝛainata eſt ad culpam: et talis eſt puſillaminitas.. Ad vltimum dicendum. ꝙ qᷓuis aliquis poſſit confiteri xpᷣm ſine gratia gꝛatumfaciente: nõ tamen ita faciliter. necita vtiliter nec ita ſalubriter ſicut cum gratia gratumfacien⸗ te. quoniam erx ipſa eſt confeſſio laudabilis ⁊ do accepta Pꝛe.et ſi aliquis er gratia gratiſdata confiteatur xpᷣm.vt pote ex quadam ſtrennuitate nature vel er aliqua alia g⸗ tia gratiſdata.ex hoc non ſeꝗtur ꝙ gratia hꝰmõi datur in confirmatõne:quia ſic ↄfitens xpᷣm non ↄfitetur ex gratia data in confirmatõne. L ¶ Articulus tercius Hnſequenter querit᷑ vtrum noua gracia a hdi ta cedat in vnũ cum illa cui addit᷑.i.gratia cõ⸗ firmationis cum gratia baptiſmali.Et primo queritur. vtrum ex his duabus gratijs fiat vna ꝑ eẽntiã. Secundo vtrum illud quod additur in augmentũ gratie ba tiſmalis: cedat in ynum cum illa. . Wirca prinum §. fſ. ꝓceditur ſic.Et videtur ꝙ gratia baptiſmalis ⁊ cõfirma⸗ tõnis fiat vna gratia ꝑ eſſentiã ꝑ ſimile. In coꝛpalibus in quibo qð auget ⁊ qð auget᷑ fint vnũ.ſicut cibus et coꝛpus unimale.a ſimili videt᷑ de ſpũalibo:q id qð auget ⁊ quod auget᷑ vnũ fiant. Sed gr̃a confirmatõnis augmentat gra tiã baptiſmatis.vñ Mdelchyades papa.de ↄſecra.di.nij. Spũſſanctꝰ. In fonte plenitudinẽ tribuit ad innocentiaʒ In ↄfirmatõne augmentum pꝛeſtat ſcʒ gr̃e preexiſtentis. ¶ Item duo accidentia ↄſimilia nõ manent in eodeʒ indi⸗ uiſo.ſicut due albedines in eadem ꝑte coꝛꝑis.neq;ʒ due ni redines neq; due ſuꝑficies.Siłr videt᷑ ꝙ nec due gratie. licet gr̃e diuerſe ſcʒ baptiſmi ⁊ ↄfirmationis infundant᷑ aime:neceſſe eſt ꝙ fiant vna gr̃a et ꝙ nõ maneãt diſtincte in ſuis eſſentijs.¶¶ Item imꝑfectũ et ꝑfectum adinuicẽ or⸗ dinata eo ꝙ vnũ quaſi ſubſiernit᷑ alij et eſt in poſſibilitate ad aliud:non bñt eſſe diſtincta.ſ̊ gr̃a baptiſmalis ẽ qua⸗ ſi in im ꝑfecte 2 poſſibilitate reſpectu gr̃e confirmatõnis: 76 4 Contra.due luces naturales ↄcurrentes in aliquo vno.vt luces duaꝝ candelaꝛuʒ ↄcurꝛentes in vno puncto aerig.nõ faciũt vnã lucem ſ̊ ſunt diſlincte ſuis eſſentijs.vt dicit Oyoni.a ſimili in ꝓpoſito.¶ Item gr̃e ſacr̃ales ſunt medicine ſpũales.⁊ reſpectu diuer oꝝ moꝛboꝝ. ſ̊ ſᷣm hie ro.qð ſonat oculũ nõ ſonat calcanenʒ. hoc aũt inducit ad oſtendendũ ꝙ medicine ſpũales ſunt diueꝛſe ſicut ⁊ moꝛbi S6. ¶¶ Item due ſunt res tam ſacramenti baptiſmatis qꝙᷓ ↄfirmatõnis: ſcʒ caracter et gra.ſ̊ caracteres manent di⸗ ſtincti in ſuis eſſentijs:ſimiliter videt᷑ et gre.¶ Itez ſi il le due gr̃e fiant gr̃a vna:iila gratia aut eſt gra baptiimał tiñ:aut ↄfirmatònis tm:aut vna ↄpoſita ex his duabo.cõ poſita nõ eſt cum foꝛmaꝝ ſimplicium non ſit compoſitio ¶ Pꝛe. ſi vna eſſet ↄpoſita ex illis:vna ſe hr̃et vt foꝛma vel quo:alia vt materia vel qð:qð nõ videt᷑ poſſe contingere. nec eſt baptiſmalis tm̃:neq; ↄfirmatõis tim̃.⁊ ita nulila vi⸗ detur eſſe. Ex his videt᷑ ꝙ; Gattd acnagnt cralt in vnã eſſentiã cum gr̃a baptiſmali ð ↄcedimus ſine pᷣ⸗ iudicio melioꝛis ſententie.licet quidã poſuerũt contrariũ Mon em̃ videt᷑ ratõni conſonum.ꝙ dinerſoꝝ ſacramento rũ ſit res eadem.cum illa ad que ſunt ꝓprie et immediate ſint diuerſa.nec ꝙ eſſentie ſimplices oĩno caꝛentes poſitõ⸗ ne ĩ vno indiuiſibili ↄueniant: ſicut nec due vnitates pñt fieri vna. Ao illud qð pꝛimo obijcit᷑ in contrarium. Di⸗ cendum ꝙ ille modus augmentandi qͥ coꝛꝑale augmẽtat᷑ a coꝛꝑali nõ eſt in ꝓgoſito.Cum enim gratia baptiſmalis augmentet᷑ ꝑ gratiã confirmatõnis.hoc nõ eſt ꝑ ſubintra tionem vniꝰin aliam vel additõnem vniꝰad aliam:ſ quia habens gr̃am baptiſmalem amplius roboꝛat᷑ ⁊ virtuoſi⸗ oꝛ et gratioſioꝛ efficit᷑.ex hoc em̃ ꝙ gra cõfirmatõnis tolli tur aliquis defectus in baptiʒato:expeditioꝛ efficitur gra tia baptiſmalis et efficacioꝛ in ſuo actu et hbabens gꝛatiaʒ aptioꝛ emicitur ad recipiendũ influentiam lucis diuĩe qua augmentat᷑ ipᷣa gratia p̃habita.¶¶ Ao aliud quod obijcit᷑. oſimilia accidentia nõ ſunt in eodem indiuiſo ⁊c. Dicẽ dum ꝓ et ſi hoc ſit verum de accidentibo coꝛꝑalibo ſcʒ que determinãt eſſe ſuum in coꝛꝑibo.hoc tñ non eſt verũ de ac⸗ cidentibo ſpũalibo.i.quoꝝ eſſe determinat᷑ in ſpũ.diuerſe em̃ ſcientie ſimul ſunt in aia. Pꝛet.conſimilia accidentia in genere bene poſſunt eſſe in eodem:licet nõ ↄſimilia ĩ ſpe cie.Gratie aũt ſacramentales potius dicende ſunt habe⸗ re ſimilitudinẽ ſiue ydemptitatẽ in geneꝛe qᷓ in ſpẽ. Unde gratia baptiſmalis ⁊ confirmatõnis non ſunt eiuſdeʒ ſpe⸗ ciei:ß diuerſarum.¶: Ad illud quod ſequitur.dicenduzʒ ꝙ gratia baptiſinalis non ſe habet ad gratiam confirmatio nis ſicut imꝑfectum ſe habet ad peꝛſfectum quod quidem imꝑfectum eſt quaſi materiale.et in poſſibilitate ad perfe ctum.ſicut em̃ ſupᷣ tactũ eſt. confirmatio nõ eſt ꝑ ſe gre ba ptiſmalis:ſed baptiʒati. Vnde confirmatio eſt gre bapti⸗ ſinalis per accidens.eo ꝙ habens gratiã confirmatur eo⸗ dm modo et perſicitur:quia ipᷣe baptiʒatus quodammo o perſicitur. vnde vna gratia non eſt materialis reſpctᷣu alterius. —, Monſequẽter queri/ S. ij. tur ſuppoſito ꝙ aliquo modo augmentet᷑ gr̃a baptiſmalis ꝑ gram confirmatõnis.vtrũ id augmentum cedat in vni⸗ tatem cum gr̃a baptiſmali:ita ꝙ fiat gra vna ꝑ eſſentiam. M ſic: videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ cum augmentat᷑ gr̃a frequentia⁊ aſ ſiduitate operũ virtutũ.non eſt ibi dicere gram ⁊ gratiã: ſ eandem ꝑeſſentiã. A ſimili videt᷑. Si gra data in ſacra mento aliquo augmentaret᷑ aliquo modo gr̃a data in alio ꝙ vnica erit ⁊ eadem ꝑ eſſentiam.¶ Contra. due materia les luces ↄcurꝛentes in vno pũcto aeris nõ faciũt vnã lu⸗ cem .ſᷣ ſunt diſtincte in ſuis eſſentijs:ſiłr videt᷑ de ſpũalibo in ꝓpoſito.¶ Item illud qð datũ eſt ad augmentũ.de nono eſt creatũ ⁊ eſt gratuitũ:& eſt aliqua ſpecies gratie vel vir tutis.vt fidei vel ſpei vel gratie ſacramentalis.quod antẽ eſt tale:habet eſſe diſtinctũ ⁊ nõ cedit in vnum cum alio. nſio.dicũt quidam ꝙ gra ſm ſuã eſſentiã non auget᷑ 7 ꝙ augmentũ qtum ad eſſentiam eſt ſolummõ illoꝝ qui habent quantitatẽ molis.vnde qꝛ gr̃a vel virtus nõ habet quantitatẽ molis ſed virtutis:virtus augeri põt nõ eſſen⸗ tia. Sed hoc ſuppoſito queſtio nulla ẽ.¶¶ Sʒ ſaluo iudicio melioꝛi opinando nõ aſierendo dico:ꝙ ipᷣa eſſentia gꝛatie augmentat᷑.cum em̃ gr̃a ſit quedaʒ lux ſpũalis vt ponunt ſacri oꝛtbodoxi: ſicut lux materialis in ſuo genere et ſuo modo.et foꝛte illa augmentatio et diminutio attendit᷑ pe nes magis ſpũale et minꝰ.qð ꝓuenit ex maioꝛi appꝛopin⸗ quatõne ⁊ minoꝛi ad lumen ſpũale ⁊ foꝛte alio modo.Mõ em̃ videt᷑ conſonũ rotõni.ꝙ cum virtꝰab eſſentia depende at:ꝙ virt?augmentet᷑ eſſentia manente iĩmutabili. Pꝛe. ex poſitõne pᷣtacta ſequeret᷑ omes ſubſiantias ſimplices eſſe eiuſdem ſimplicitatis.qdð conſtat eſſe falſum: qꝛ tũc om̃es eſſent eiuſdem vᷣtutis.qꝛ ſimplicitas eſſentie atteſtat᷑ quã⸗ titati ſiue multiplicitati virtutis. ꝓpter qð vere aſſeritur. ꝙ quanto aliquis eſt ſimplicius in eſſentia:tanto eſt mul⸗ tipliciꝰin virtute.¶ Suppoſito q̊ ꝙ; gra põt augmentaꝛi. rñderi põt ad obiecta.Dicendũ &̊ ꝙ diuerſe gre diſtincte create nõ confluũt in vnũ actũ.qꝛ vt dictum eſt. vna virtꝰ ſiue gr̃a aliã expedit reſpectu oꝑis ſiue actus illius.¶ AUd hoc qð obijcit᷑.ꝙ gr̃a augmentat᷑ frequentia operũ ⁊c.di⸗ cendũ ꝙ ſecus eſt de gr̃a que ſm ſuã eſſentiã augetur effe⸗ ctiue virtute gr̃e increate ⁊ diſpoſitiue frequentia operuʒ 7 de gra que auget᷑ non ꝑ ſuam eſſentiã.ſ̊ ſᷣm expeditõem vel facilitatẽ eliciendi actũ ſuũ.qꝛ in pꝛimo augmẽto nun⸗ qᷓ ſunt gre diſtincte.in ſeðo ſunt diſtincte:et hñt eſſentias diſtinctas.Verbigra.virtꝰcollata in baptiſmo auget᷑ Fm eſſentiã. virtute pꝛima efficiente vt dictũ eſt:et diſpoſit=ne frequentia bonoꝝ operũ. In hmõi augmento nõ eſt ponẽ gras diuerſas.q aũt expedit᷑ et reddit᷑ facilis ad exeũdũ in actũ ſuũ:gr̃a data in ↄfirmatõne ad augmentũ huiꝰ ꝙq ẽ in expeditõne ſiue ptate reſpectu actailliciti eſt dupler ga P eſſentiaʒ.vñ nõ eſt ſimile in boc et in illo.¶¶ Ad illud qð querit᷑ qð datũ eſt gr̃e ad augmentũ de nono eſt cꝛeatum. Dici põt ſᷣm quoſdã.ꝙ non eſt verum.immo illud quod auctum eſt ſiue augmentatũ eſt multiplicatum in ſe virtu te increata.nec dicendũ eſt ibi aliquid datum in augmen tum:ſed dicendũ eſt illam gratiam augmentataʒ. Simile aũt hmõi augmentati eſt multiplicatio coſte de qua facta eſt mulier.et panũ quinq; de quibus ſaturati ſunt quinq; milia hominum Joh. vj. In quibus non fuit augmentuʒ ſm aliquod extrinſecum additum. Vnde.ij.ſentent᷑.xviij. diſt. dicit magiſter. et eſt ſumptum ab Auguſti. Reſtat vt de ſola ipſius coſte ſubſtantia ſine om̃i extrinſeco addita- mento per diuinam potentiam in ſemetipſa multiplicata mulieris corpus factum dicat᷑.eo ſana miraculo:quo po ſtea de quinq; panibus ihu celeſti benedictõe multiplica⸗ tis quinqʒ milia hominũ ſaciata ſunt. Sicut igitur in bis eſt augmentatõ ſine adcditamento ab extriſeco:ſed ex mł⸗ tiplicatõne eoꝝ q̃ augmẽtata ſunt.et magis eſt ↄſonũ na⸗ amm eſpen He mmiis mnyni⸗ miam. tig 11 Fatiä: inſaen ainglio materin W püglio KNfang le e nod en in dh ona lor E öhabe oeſen⸗ lgiao Notie ont tſuo pe⸗ opine⸗ B pence eer tes eſt toſe tqui⸗ un. mul⸗ l. cte 10 W di Re⸗ heru; lmoen Opun entias gefn ¶ Mueſtio ture ſpuali bmõi multiplicatio qᷓ coꝛpoꝛali non igit᷑ con · cedi debet ꝙ aliquid eſi bic creamʒ ad augmentũ gre neq; pcreatũ: ſed ga ipa gra tia eſt in ſeip̃a augmentata ſni ml⸗ tiplicatõne.¶ Pꝛe. adhuc ſi poneret᷑ ꝙ aliquid creatu eſſz in augmentuz gratie p̃cedentis qð ponunt quid ·adhuc nõ ſequeret᷑ ꝙ eſſet aliq̃ ſpẽs gratie vel vᷣtutis: ꝗa non eſſz creatũ diſtincte.ſeo cũ creaꝛet᷑ daretur in augmentu. ¶n⸗ de ſiẽ aĩa ſimul creat᷑ et infundũ ſilr illð crearet et in illo augmentaret gra pexiſtens:et ita Fm diuerſos opiniones rũdetur queſtionmi ꝓpoſite. rticulus qua rtus Onſequenter querit᷑ ſuppoſitoꝙ in ↄfirmatõe ↄferat᷑ gra. vtruʒ ↄferaĩ gra qᷓ eſt expediens ad actũ virtutis: aut ad actũ doni. O ad actů do⸗ m patet:quia dicit Rabanꝰ. in huc enctõne ſpũſſancti ſe⸗ ptiſoꝛmẽ grẽam venire cuʒ omi plenitudine virtutis 2 ſan⸗ ctitatis in hoĩem. 4 Yem videt ꝙ expediat ad actũ beati tudinis. cũ dicat Rabanꝰ. ꝙ in boc ſacramento deſcendit plenitudo ſanctitatis ꝑfectõeʒ beatitudinis ponit. ira. ↄfeſſio fidei eſt actvirtutis fidei. Confiteri aũ eſt actus ꝓpriꝰbuiꝰſacramenti. ¶Anñ Rabanꝰ. a ſummo ſa cerdote ꝑ impoſitõneʒ manꝰꝑaclitus tradit baptizato: vt roboꝛetur ꝑ ſpm̃ſcrm ad pᷣdicandũ alijs: hec aũt pᷣdicatio eſt ↄfeſſio fidei xpᷣi.R nſio. ſicut vn actꝰ põt eſſe pluriũ virtutũ vni ſcʒ elicitlue.⁊ alteriꝰim ꝑatiue:ſic diẽo eadeʒ gra põt expedire diuerſa ad ꝑducendũ in eſſe eundẽ actũ quia põt expedire virtutẽ ad hoc vt eliciet:⁊ donum vt im peret. ſic dico hic · grẽa em̃ illiꝰſacr̃i expedit fidem vt elici⸗ at actũ ↄfeſſionis noĩs xp̃i:ſimiliter excitat donuʒ foꝛtitu dinis vt imꝑet illiꝰelicioni. ¶ Ad hoc qð obijcit. ꝙ ofert plenitudo omis ſanctitatis.doᷣm ꝙ ſanctitas dicit᷑ ↄfirma tio in bono.ſanctum em̃ vno ſenſu idem eſt ꝙ ↄfirmatum Vñ plenitudo ſanctitatis:dicit perfectam confirmatõneʒ in bono. ¶ Membrũ ſecũdum qtur de vtilitate in ſpaͤli tum ad actum vel robur gratie. Circa hoc ſic pꝛimo queri⸗/ tur. vtrũ habeat aliqueʒz effectũ ſpalem gꝛa⸗ I nie. Scðo quis ſit eiꝰeffectus. Lercqio vtrũ ꝛatõeʒ gratie baptiſmalis regratur gra ↄfirmati arto vtrũ datur robur ad oſitendum fidem. rticulus prunus Irca pꝛimum ꝓceditur ſic.videt᷑ babeat ali⸗ quẽ effectũ ſpalem: cũ ſit quoddã ſpale ſacr̃jm. AIZtem ſacramẽta noue legis efficiũt qð figu⸗ mt.qigit᷑ cñ bic aliqd ſpale figuretur: pʒ effectũ ſpecialeʒ. Cont᷑. Rabanꝰin vnctõne baptiſmi ſpũſſanctus deſcẽ⸗ dit ad babitatõeʒ deo ↄſecrandã. In hac vᷣo eiuſdeʒ ſepti/ foꝛmis gra.cum omni plenitudine ſanctitatis et virtutis deſcendit in hominẽ:h̊ vniuerſitas donoꝝ et virtutũ non ẽ aliquis effectus ſpãlis ꝓpꝛius dico:igit᷑ ⁊c.¶ Item vt dĩc Hug. In baptiſino datur gra ad peccatoꝝ remiſſionem: bic datur gra ad ↄfirmatõnem. in ſenten. ca. de ↄfirma⸗ tione. virtus bui ſacramenti eſt donatio ſi pũſſancti ad ro⸗ bur. ſic igitur aſſignantes effectum puiꝰ ſacramenti.non determinant effectum ſpãlem.ſcʒ huiꝰvirtutis vel illiꝰ: et ita videtur hoc ſacramentũ habere effectum roboꝛis ⁊ cõ⸗ ſirmatõnis gener aliteꝛ circa omnem virtutem. 4¶ Yez m Hug.tria ſunt ab initio neceſſaria ad ſalutem.ſcʒ fides: ſacramentum fidei: opera bona. que tria ita coberẽt vt effectum ſalutis habere non poſſunt: ſi ſimul non fuerit. quare aũt cum fide et operibus neceſſariũ eſt ſacramentũ pabetur alibi ob Hug·qui dicit et determinat. ꝙ lex ſcri⸗ pta tria ↄtinet.p̃cepta.ſacramenta et ꝓmiſſa. In pᷣceptis eſt meritum. In ꝓmiſſis eſt pꝛemium. In ſacramentis eſt adiutoꝛium. Ande ſicut Dug. determinat. per pᷣcepta eũ⸗ dnʒ fuerat adò pꝛomiſſa.ſed quia homo per ſe infirmerat ſeptifoꝛmis gr̃a cum om̃i plenitudine ſanctitetis: renera Cõ tſideʒ xxv. venerunt ſacramenta media inter pꝛecepla et pꝛomiſſa: qᷓ illum adiuuarent ad p̃cepta ꝑficienda:et ad ꝓmiſſa obti⸗ nenda.Er boc patet ꝙ; neceſſarià ſunt ſacramenta ſaluti humane:quia roborant hoĩem et ſubueniunt infirmitati bumane. vnde põt ad implendo pᷣcepta obtineꝛe promiſſa Ex hoc patet mamifeſte.ꝙ non eſt ſacramentuʒ ↄfirmans quibo eſt adimplere pᷣcepta et obtinere pꝛomiſſa. Ku. ꝙ boc ſacramentů vnũ bʒ effectuz ſpecialẽ:ſcʒ pri cipalẽ et pꝛimum ꝛihilominꝰratõne ↄnexionis virtutu donoꝝ om̃is gratia.virtus et donum: et alij cooꝑans 7 aliud ex⸗ pediens: quantũcunq; ſpalem babeat effectum pᷣncipaleʒ vt gratia ſidei: omes alias virtutes ꝓmouet 7 vniuerſali⸗ ter vnaqueq; vnãquanq;. 4Ad alind qð dicit Rabanus. ꝙ in hac ſeptifoꝛmis gratia cuz om̃i plenitudine ſanctita tis 1 virtutis ⁊c. Rñdeo ꝙ gratia ꝓut reſpieit ſubſtantiã anune pficiendo illã ſiue infoꝛm ando nomen ſoꝛtitur gra tie ſimpliciter.ſm ꝙ mouet potentias ad eliciendũ actus primos ſcʒ virtutũ:virtus dicit᷑. ᷣm ꝙ ad oꝑa media ſcʒ aroboꝛans ad exequenduʒ opus virtutis alicu donoꝝ: donum dicit. Fm ꝙ ad oꝑa vltima ſcilzʒ beatitudi⸗ num: beatitudo dicit᷑. Cum igitur dicit᷑ ꝙ ſpuſſanctus de ſcendit cum omi plenitudine ſanctitatio2 virtutis:intelli gitur ibi plenitudo gratie inqᷓtuʒ mouet potentias ad eli ciendũ actus pꝛimos:quod pʒ ꝑ boc qð dicitur omni ple⸗ nitudine virtutis. Pꝛet. ꝑ boc ꝙ dicit omni plenitudine. non notatur plenitudo oniueꝛſitatis: ꝑfectonis. vt enim dicit phᷣs.Qui dicit ome.ſi impliciter dicit 1 fm ſi pẽm. qui vnũquodq; ̃ᷣm numerũ.vnde ibi notat᷑ plenitudo ꝑfectio nis virtutis.que quidem ꝑfectio cum quadã magnanimi tate ꝓgreditur in opus virtutis: virtute autem bupꝰſacra menti oſtanter 2 magnanimiter ꝓgreditur in opus virtu⸗ tis. 4 Ad aliud dicendũ.ꝙ in ver bo PHug. ngri aſſigna tur differentis generalis inter pꝛima ſacramenta ſcilʒ ba ptiſmũ et ↄfirmatiõeʒ.non ꝑ elcenſum ad ſpẽm que ſunt remittere peccatũ.⁊ roboꝛare ſiue ↄfirmare virtutez ſiue habentem: nibilominꝰſpaãliter datur baptiſmus ad remiſ ſionem peccati oꝛiginalis:⁊ ↄfirmotio ad robur alicuius virtutis.ſpalis dico:vt comꝑat᷑ ad actum eius pꝛimuz et pꝛincipalem. VUnde dicendum.ꝙ ab Hugo. et a magiſtro aſſignatur differentia inter baptiſmum 7 confirmatõneʒ in generali. 4 Ad vltimum dicendum.ꝙ ſacramenta om⸗ nia ſubueniũt humane infirmitati vt tactum eſt opponen⸗ do. Similiter dico de ↄfirmatione· ꝙ erpedit omnes vir/ tutes ad elicienduʒ actus ſuos aliquo modo: nihilominꝰ ſpecialiter in illa datur gꝛatia ad eliciendum actum fidei qui eſt in ↄfeſſione nominis xp̃i cuiꝰratio infra dicetur. rticulus ſecundus Onſequenter queritur quis ſit effectus ꝓpꝛius et principalis huiꝰſ⸗ acramenti. et ſic dicit. iiij. nten. vij. di. Uirtus ſacramenti buieſt donũ robur.4 Contra. effectus euchar iſtie eſt ſpirituſſanc ad robur et ad confirmatõnem in bono. Ange dicituꝛ pa nis coꝛ hominis confirmans. Sʒ nulla duo ſacramenta ↄueniunt in eodem effectu pꝛoprio et pꝛinci pali. quia ſi h: aut alterum ſuperflueret:aut non ſufficeret.quoꝛum neu trum eſt verum. 4 Item euchaꝛiſtia eſt ſacramentuʒ amo ris.amoꝛ autem timoꝛem excludit:et facilitatem ad om̃ia agenda ſubminiſtrat. quia omnia ſunt facilia amanti.igi tur vt videtur ſacramentum euchariſtie. et qᷓtum ad diffi cilia ſuſtinenda. ꝙtum ad ardua operanda robur mini ſtrat:igitur effectus ↄfirmatõis non eſt roboꝛaꝛe. Rñ. viuerſi diuerſa ſentiũt.quidam dicunt ꝙ requirit᷑ duplex robur. ſcilicet in tolerantia mali. et inconſtantia boni ſi⸗ ne amoꝛis boni. Robur pꝛimum datur in ſacramento cõ· firmationis.ſecundum in ſacramento euchaꝛiſtie. Sʒ nõ videtur hec diſtinctio eſſentialis: quia amor ſiue caritas patiens eſt. Coꝛin. xiij. Vbi glo. dicit hec ſunt aꝛma qni⸗ bus miles xp̃ᷣi armatur. cuius armature quaſi pᷣcipua ar ma pꝛemilit patientiam et benignitatem. quarum altera * illata a ꝓrimis mala equanimiteꝛ poꝛtat. alteꝛa ſua dona ꝓximis deſideranter impẽdit.hec glo.Ex quo pʒ.ꝙ cari tas eſt dare robur ad mala toleranda. Alij dicũ: ꝙ euka riſtia datur robur ad amoꝛẽ boni:ↄfirmatõ ad declinatõ nem mali.Nec hec dria videtur eſſentialis: cum eiuſdem virtutis ſit amare bonũ.et declinare malũ.Alij dicunt q duplex eſt robur neceſſariꝰfidelibo:ſcʒ credendi.et fidem creditã ofitẽdi.ſᷣm ꝙ dicit Ro.x.Coꝛde credit᷑ ad iuſtici⸗ am.et ideo duplici roboꝛe indigz homo vt ſic credat coꝛde firmius: ⁊ vt ↄfiteat᷑ ꝙ credat audaciꝰ. Robur credulita⸗ tis habetur a ſacr̃o eukariſtie:robur ↄfeſſionis a ſacmen to ↄfirmationis. Vñ ſᷣ̃m hos ſacr̃m datur in robur cõtra caſum a fide:ↄfirmatio in robur ↄfitendi fidem. Sed ſᷣm Hug.videtur ꝙ in ſacr̃o ↄfirmatõis datur robur ↄtra ca⸗ ſum a fide.Dicit em̃ in baptiſmo gr̃a tribuitur ad pctorũ remiſſionem:hic gr̃a datur ad ↄfirmatõnem. Quid autẽ ꝓdeſt ſi a lapſu erigeris:niſi ⁊ ad ſtandum confirmeris:- Hic videtur ꝗ e acramenen eſt ad ↄfirmandum a ſta tn in quo erectum eſt ſacramento baptiſmi. Item vt dicit Hugo.idcirco voluit xpᷣc a nobis manducaꝛi:vt nos ſibi incoꝛꝑet.Ex hoc pʒ.ꝙ effectus ſiue res ſacramenti illius eſt incoꝛꝑatio xpᷣi. Item Aug.vj.ioh.Si ꝗs manducaue⸗/ rit ex hoc pane:dicit.Res huiꝰſacramenti om̃ibus ſumẽ⸗ tibus eſt in vitaʒ et nulli in moꝛtem.i.vnitas ſanetoꝝ. Ec⸗ ce ꝙ ſacramenti altaris res ſiue effectus eſt vnitas ſancto rum. Hec aũt vnitas eſt ꝑ caritatem.nõ ꝑ fidem:pncipalłr dico vt eſt res huiꝰſacramenti.Vñ mꝗgr.nijj.ſentẽ.viij.diſ. dicit. et eſt verbũ Aug.de ſacramento fideliũ. Vnꝰ panis et vnũ coꝛpus ecclia dicit ꝓ eo.ꝙ ſicut vnꝰpanis ex młtis granis.et vnuʒ coꝛpꝰex multis membꝛis ↄponitur: ſic ec/ cleſia ex membꝛis fidelibo caritate copulante connectituꝛ Ex his ptʒ ꝙ robur preſtitũ ſacramento eukariſtie eſt ad hboc:vt ſuſcipiens foꝛtiter ſiue indiſſolubiliter incorꝑetur xpᷣo.que incoꝛꝑatio eſt ꝑ caritatem ꝗꝓprie non ꝑ fidem. Fi⸗ des em̃ vnitur ꝑ aſſimilatõeʒ:nõ ꝑ ↄnexionem ſicut et ca⸗ ritas.Connexrio aũt attingit ↄnexos.fides aũt non attin: git xpᷣm. vñ nõ ↄnectimur ſibi fide:niſi ſoꝛte quatenus ſi⸗ cxs infoꝛmat᷑ caritate. Ex his liquet ꝙ ſacr̃m eukariſtie nõ pꝛeſtat robur ↄtra lapſum a fide:ł̊ ad indiſſolubilẽ in⸗ coꝛꝑationem cum vpᷣo mediante caritate.vñ in ſacramen to eukariſtie dat᷑ robur ꝓprie et pꝛimo ad amandum: ⁊ ex ↄſequenti ad foꝛtiꝰvniendũ ſuſcipientem xpᷣo capiti ⁊ mẽ⸗ bꝛis eius.vñ eſt ſacramentũ amoꝛis quo foꝛtius membra ↄnectunt᷑ capiti.In ſacramento aũt ↄfirmatõnis dat᷑ ro⸗ bur ad ↄfitendũ fidem xp̃i.de quo.x.Ro. Corde creditur ad iuſliciã oꝛe aũt ↄfeſſio fit ad ſalutem.et hoc eſt quod di cit Rabanꝰ.s ſummo ſacerdote ꝑ impoſitõnem manꝰ ꝑa clitus tradit᷑ haptiz ato:vt roboret᷑ ad p̃dicanaũ.i.aperte ↄfitendum ſidem vpi.iQon aũt ſumit᷑ ibi pᷣdicatõ ꝓ euũge lizatõne vᷣbi dei. — ticulus tercins Onſequenter querit᷑.vtrũ ad boc ꝙ roboꝛetur gra baptiſmalis ⁊ ꝑficiat᷑ ſiue ꝓgrediat᷑ in ter inũ ſue ꝑfectõnis:reqratur gra ↄfirmationis vel ipᷣa ðᷣ ſe poſſit in aũñt reqratur videt᷑ ſic. ¶Del⸗ chyades papa.⁊ habet᷑ de ↄſe.di.iiij. Hec duo ſacramenta ita ↄiũcta ſunt:vt abinuicem niſi moꝛte pᷣueniente nullate nus poſſunt caregari: vnũ ſine altero ꝑfici non põt.Ex hoc pʒ.ꝙ ad pfectõem baptiſmi regꝗritur ↄfirmatio.Sed oↄſtat ꝙ boc nõ intelligit᷑ de ꝑfectõne qtum ad deletionem culpe ꝑ collatõeʒ gre:ſed de ꝑfectõne q̃ attendit᷑ in ꝓgreſ⸗ ſu gre in actũ ꝑfectum ſiue in terminũ ſue ꝑfectõnis.ᷓ ad boc ꝙ ꝑficiat᷑ gra hec:illa requitur. ¶¶ Iteʒ ex concilio au⸗ reł.de ↄſe.di.inij.vt ieiuni.i Qunqiᷓ erit xpᷣianus:niſi in cõ⸗ firmatõne epᷣali fuerit criſmatus. Sed oſiat ꝙ hoc nõ in⸗ telligitur de xp̃iano ſimpliciter. ſᷣm ꝙ xpᷣianus dicit᷑ ꝙ ſi⸗ gnatus eſt caractere baptiſmali et gra vt ſit de grege xpᷣi: ſed ð rpᷣiano ſm ꝙ rpᷣianus dicitur qui accepto robore di uino patus eſt ardua queqʒ aggredi pro xpo. Sed quod dicit Rabanus.A ſummo ſacerdote per impoſitõneʒ ma nuum paclitus traditur baptiʒato vt roboꝛetur ꝑ ſpiritũ ſanctum ad pᷣdicandũ alijs.hec autem pᷣdicatio eſi confeſ⸗ ſio fidei xpᷣi coꝛã infidelibus:ergo gratia baptiſmalis nõ valet vt baptiʒatus aſſurgetur ad hmõi ardua:nili ſit ro boꝛatus gratia ↄfirmatõnis: et ita vt pꝛius.¶¶ Itez gꝛatia ſimplex eſt:quod autem tale eſt augeꝛi non poteſt in ſe:ſi⸗ cut nec album in termino. Quod autem non põt in ſe au geri: non poteſt ſua virtute ad maioꝛem ꝑfectoneʒ pꝛogꝛe⸗ di.ad hoc ergo ꝙ ꝓgrediatur neceſſaria eſt virtus alia ſcʒ oↄſirmatõnis vel aliqua alia.¶ Contra. pfectõnem rei ai⸗ teſtatur poteſtas ꝓgꝛediendi ad terminum ſue ꝑfectionis Fm ꝓꝙ dicit phus.ꝑfectum eſt vnumquodq; cum attingit ꝓprie virtuti quando ꝓgreditur ad terminum ſue ꝑfectio nis.ergo cum gratia ſit de illis que ſunt magne ꝑfectõnis relinquit᷑ ꝙ ſua poteſtate põt ꝓgredi ad terminũ ſue per⸗ fectõnis.¶ Item lux materialis de virtute et bonitate ſua poteſt ſeip̃am multiplicare exiſtente ſubiecto ſuſceptibili. igit᷑ cum maioꝛis ꝑfectõnis et nobilioꝛis eſſe ſit lux ſpũatł᷑ q̃ᷓ coꝛꝑalis ⁊c.⁊ ita põt roboꝛare ſe in eſſe ꝑſe ⁊ ꝓgrediad actum ꝑfectum.¶ Item ad hoc eſt ↄfirmatio alicuiꝰ.vt fir mus ſit in ſuo actu ⁊ faciliꝰillum eliciat.ſ̊ gra baptiſmalł q́;tum ad actum deletõnis culpe ſtatim cuʒ infundit᷑ eſt in ſuo actu:ſimiliter eſt de actu illius ꝗ eſt in oꝛnatu anime. Vnde qtum ad hos actus nõ põt ñ elicere actuʒ ſuũ.ĩmo ſemꝑ et ↄtinue eſt in ſuo actu.q;ẽtum ad boc igitur ſi necelſ⸗ ſaria eſt gra ↄfirmatõnis.ad hoc ꝙ roboꝛet᷑ gratia bapti⸗ ſmalis:hoc erit ad hoc ꝙ firmius ſit in actu ſuo quo ſuuʒ ſuſceptibile ꝓficiat in opibus virtutũ.et ad hoc ꝙ faciliꝰ actus hmõi eliciat.Sed ad hoc nõ requirit᷑ ꝑfectio vt dĩc glo.quedam ſuꝑ Exo.Nemo repente fit ſummꝰ.ĩmo ad hoc ꝙ; aliquis ꝑueniat ad ſummũ gradũ virtutis: neceſſa ria eſt exercitatõ in oꝑibus virtutũ.ex aſſiduitate pᷣo huiꝰ exercitij ſemꝑ faciliꝰet faciliꝰgratia elicit oꝑa virtutum:⁊ ſic plus et plus exiſtens in hoc exercitio:plius et plus au⸗ getur in ſe ⁊ firmiꝰeſt in ſuo actu.dico ſine aliqua gratia ſuꝑaddita:qꝛ cũ int infimũ graduʒ virtutis et ſummum ſunt multa media ſiue gradus.ĩmo quaſi infiniti q̃ neceſſi tate reqritur ꝙ addat᷑ gratia ad hoc ꝙ ꝑficiat ad hũc gra dum ſiue moduʒ.⁊ ſimiliter reꝗreꝛetur ꝙ adderet᷑ gꝛatia alia ad hoc ꝙ ꝓficiat ad aliũ:2 ita requiꝛent᷑ multe gꝛatie ⁊ quaſi infinite.¶ Item ſi reqritur noua gratia ad hoc q; gra baptiſmalis aſſurgat in actũ ↄfitendi xpᷣm qui quidẽ actus eſt fidei vt elicientis ⁊ foꝛtitudinis vt imꝑantis.ꝗa ad hmõi ↄfeſſionem reꝗrit᷑ audacia ſiue magnanimitas q̃ eſt ſpẽs foꝛtitudinis.eadem rõne reqꝛit᷑ aliud ſacramẽtuʒ ⁊ alia gratia ad hoc ꝙ gr̃a baptiſmalis aſſurgeret ĩ actuʒ arduũ alterius virtutis vt ſpei vel caritatis:et ſimilit᷑ de ceteꝛis virtutibo q̃ cum ſacramento baptiſmi ↄferuntur. Item gratia eſt qñq; ꝑfectio alicuiꝰnon hñtis li.ar.aliqͥ modo habilitatũ ad mouendũ in actũ virtutis vt in ꝑun⸗ lis.qñq; eſt ꝑfectõ habentis li.ar.habilitatũ et nõ hntem diſpoſitiõeʒ aliquã ↄtrariã.et in tali gratia virtus eſt:qa virtus eſt qð ꝑficit habentẽ ⁊ opꝰeius bonũ reddit.virtus igitur exñs in tali ſubiecto põt actũ ſuum elicere: et ſemꝑ plus ⁊ plus eliciendo ⁊ plus plꝰha bilitat.li.ar. ad obe⸗ diendũ ſibi.et faciliꝰexit in actu ſuum.ſed hoc nõ põt eſſe ſine augmento ipſiꝰvirtutis:qꝛ cum virtus eſſentialeʒ ba beat ↄꝑationem actũ vel opus:quãtofacilius exit in actũ ſuuzʒ ⁊ maioꝛi aſſidnidate:tanto maioꝛ eſt.⁊ hoc dico ᷣm ; ↄſiderat᷑ vt eſt in vno ſubiecto.igitur ſine dei gr̃a addi⸗ ta:põt gra baptiſmalis ſeip̃am augere ⁊ ↄfirmare. IJllud videt᷑ ꝑ ſimile in polliticis virtutibo.q ꝑ frequentiã oꝑm maioꝛes ⁊ maioꝛes efficiunt᷑.vt eĩ hr a pho ex eiſaẽ gene⸗ rant᷑ ⁊ augmẽtant᷑ ſcʒ ex actibo. Itẽ eadẽ virtute natali nõ mutata m ſubam et ſpẽm. ꝓficit res natalis quouſq; ꝑuenerit ad terminuʒ pfectõnis illius.a ſimili videt᷑ ꝙ in vᷣtutibo gratuitis. ¶¶ Itẽ iſta roboꝛatõ 2 ꝓgreſſus ẽ ex ipiꝰ gr̃e augmẽto.ſ̊ gra baptiſmalis nõ eſt augmẽtabilis gꝛa⸗ tia ↄfirmatõnis:cuʒ gra vtraq; ſit ſimplex ⁊ ſm phᷣm ſim⸗ plex ſimplici additũ nõ facit muꝰ. Bñſio.dicenduʒ ꝙ; —„ ſnn Pni conſeh glisni iſten z nles⸗ nſen noh uq griitt in unngt enn conis ie pen⸗ ateſu wbit hrſpi Gkelil nbgf gpri. ditehn gonime. Ni ind lneren bopti⸗ voſunz facii⸗ td ino eri eipbrd tununn plugan gari mmmunm nertſſi ſegra Patia Cane de gbice mus g mminnsi conin ttioen mli muntor. Ar he⸗ Ween sn t nirms etſem adobe ſore⸗ tialez it indan ennn Fatin gre⸗ entic eſci ieinh ngifi iaß irſ nſin di (Küeſtin ad ̊ ꝙ roboꝛet᷑ ga baptiſmalis ⁊ FFeziakr ad terminũ ſue ꝑfectõis.nõ de nccitate requirit gẽa oↄfirmatõis ſacꝛa mentalis. Ipa.n. gratia baptiſmalis admĩculo virtutis indcficientis.i.diuine quãtũ eſt de ſe:ſufficit li mõ ad ſuip̃ius roboꝛatõʒ ⁊ ↄfirmatõʒ. veꝝtñ vt dictũ eſt:in ali⸗ quibo ꝓpter infirmitatẽ nimiã nccia eſt gra ↄfirmatõis.ĩ quibo ꝙpuis li. ar. nõ poſſet cogi.cũ tanta nutat infirmi⸗ tate:ꝙ nequaqᷓ ſtaret foꝛti impellente tẽptatõne:niſi gr̃a ſuꝑaddita gr̃e baptiſmali foꝛtificante ſuſtentaret᷑:⁊ illa infirmitas curaret᷑. Et ideo qñq; ⁊ ꝙᷓtũ ad aliq̊s neceſſa ria eſt ↄtra lapſuʒ.nõ ꝓpter exterius impellens tm̃:b̊ ꝓ⸗ pter infirmitatẽ interioꝛeʒ ⁊ debilitatẽ. vnde in aliquibo ad bhoc ꝙ roboꝛet᷑ gratia baptiſmalis ⁊ ꝓgrediat᷑ ad ter⸗ minũ ſue ꝑfectõis:nccia eſt gratia ↄfirmatõis.nõ autem ſimpłr ſiue oĩno eſt nccia.⸗. Ad illud qð primo obijcit. ꝙ vnũ ſine altero ꝑfici nõ põt ⁊c.Dicendũ ꝙ boc ẽ intel⸗ ſigendũ ſine aliquo habito vel ſuſcepto in re vel volunta te. eſt vnũ nõ eſt ꝑfectũ ſine altero.ſ.baptiſma ſine ↄſir⸗ matione ſcʒ ↄtempta vel neglecta.q.d.baptiſma ñ p̃t ꝑfi ci cũ ↄtemptu vel etiã negligentia ↄfirmatõnis. el alit᷑ ſic. pfectum eſt qdð nullo indiget. quantũcunq;.n. ꝓliciat gꝛatia baptiſinalis de ſe ⁊ obediẽtia li. ar. ſꝑ indiget gr̃a ofirmationis. illa nõ habita eſt in defectu quodã ex ca rentia aurxilij. SIñ AMelchiades. victuris nccia ſunt ofir matõis auxrilia. ꝓpter qð ſine confirmatõe nõ eſt ĩ ſua p⸗ fectione.4 Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ nũqᷓ erit xpianus ⁊c̃. Rñderi põt vt S.expoſitum ẽ.vbi queſitũ eſt.ſi ↄfirmatõ ncẽia eſt ad ſalutẽ. Ael põt dici.ꝙ hᷣ intelligit᷑ cũ tẽptu bꝰ ſacr̃i ſub hoc ſenſu.i.niſi fuerit criſmatus.i.ſi cõtem/ pſerit criſmari.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ gra eſt ſi implex vnde non põt augeri ſicut nec albũ in termĩo ⁊c. Dicen⸗ dũ ꝙ vnũ ſolũ eſt ſimpłr ſimplex.ſ.deus. omĩs creatura aliquã ſoꝛtit᷑ compoſitõʒ qua eſt ex ꝑtibo eẽntialibo: ßᷣm ꝙ dicit Hoetiꝰ. ꝙ omne qð eſt citra primũ: eſt h Hh. qð verũ eſ de illis que habent eſſe ꝑ ſe:vel ↄpoſitõʒ que ẽ ex ꝑtibo quãtitatis.ſicut ſube coꝛpoꝛee: ⁊ accñtia quedã ſi iẽ que ſunt ð genere quãtitatis. Eel ↄpoſitõe que ẽ cũ alio ſicut que eſ ꝑtiũ ſubſtantialiũ:quaꝝ vna ñ eſt ſine alia. Similiter quoꝛũdaʒ accñtiuʒ:ſicut albedo nõ ẽ ſine ſub⸗ iecto. vnde cũ dẽ omis foꝛma eſt ſimpler. intelligit ßᷣm ꝙ ſimplex dicit priuationeʒ multitudis ꝑtiũ vel ſubaliũ vel quãtitatiuarũ. VIñ dᷣm ꝙ gra ſimplex ẽ:qꝛ neq; ha⸗ bet ꝑtes eẽntiales neqʒ quãtitatiuas.Ex h̊ autẽ ñ ſequit nõ poſſit augeri:ſᷣ ſequit᷑ ꝙ nõ põt augeri quãtitatiue eo mõ quo dr quãtitas molis.nec intenſiue eo mõ qͥ albe do auget᷑ er maioꝛi imꝑmirtõne ↄtrarij.põt tñ augeri ex maioꝛi acceſſu ad ꝑrimã lucẽ.⁊ hoc augeri nõ impedit il⸗ lius ſimplicitatẽ.nõ.n.ex h̊ hʒ aliqð multi plicitatis. In telligendũ.n.ꝙ albedo remiſſioꝛ eſt ⁊ intẽſioꝛ ex im ꝑmi⸗ xtione maioꝛe del minoꝛe ſui ↄtrarij. qᷓtũ ad h̊ hʒ aliꝗd multiplieitatis ⁊ ex maioꝛi ⁊ minoꝛi ꝑticipatiõe lucis.⁊ Stũ ad h̊ nihil hʒ multiplicitatis.q; ex ꝑticipatiõe lucis quocũq; modo fiat:nõ multiplicat᷑ neq; minoꝛat᷑ natura albedinis. ſicut ex alia ꝑte maioꝛe vel minoꝛe ꝑmirtione ↄtrarij. Primuʒ modũ augmẽtandi ñ bʒ gra vel virtus B ſecũduz: qui nullo modo impedit ſimplicitatẽ. Uñ bñ cõcedo ſine pᷣiudicio tñ.ꝙ auget᷑ gꝛa ⁊ virtus nõ ſoluʒ ra dicatione vel virtute:vᷣ in ſua eẽntia.nec ſua ſimplicitas huic augmẽto ↄtradicit.¶ Ad ea qᷓ obiecta funt ꝓ alia ꝑte.dðᷣm ꝙ vt oñſum eſt.gra ſiue virtus augmentat᷑ fre⸗ quentia erercitio opeꝝ.nõ tñ dico ꝙ gꝛa ipla ſiue virtꝰ auget ſiue multiplicet ſe ſua viꝛtute.pᷣ̊ ab inſluentia vir⸗ tutis ab auctoꝛe gẽe. Vñ bñ ↄcedo.ꝙ ſᷣm ꝙ hõ magis cõ nmnuat ſe in exercitio virtutũ:magis tollit impedim̃ta gẽe ſiue virtutis eliciẽtis oꝑa ipſa.⁊ eoipſo habilioꝛ ẽ oꝑãs aptioꝛ ad gꝛãm maioꝛẽ.Añ ſicut eſt de luce materiali. . m ꝙ inuenit minꝰ ꝓhibens intenſius ſe diffundit in ſuſceptibili:ſic eſt de ſpũali.a ſicut materialis ſe nõ dif⸗ funderet intenſius niſi virtute lucis fontalis ſiue exiſtẽ/ tis in fonte. ſic nec lur ſpũalis de ſe multiplicaret ſe vel augeret:niſi virtute lucis prime.qui dat vnicuiq; ſᷣm ꝓ⸗ .vxxvj. priam virtutẽ Math. xxv.ſᷣm ꝙ capacioꝛ eſt ex vſu pꝛo⸗ prio ⁊ exercitio. Nec intendo ꝙ ideʒ ſit modus multipli candi ſiue augendi in gratuitis ⁊ politicis.qꝛ ĩ politicis ita eſt ꝙ in eiſdeʒ generant᷑ ⁊ nutriũt᷑ ſiue augmẽtãt᷑: ꝗa ex oꝑibus.Sʒ de gratuitis ita eſt ꝙ fiũt ſicut in iſto vel ĩ illo infuſione. Similit ⁊ eoꝝ augmẽtatio eſt infuſione. id eſt ab influentia virtutis increate.vñ in gratuitis ex⸗ ercitiũ in oꝑibus idoneitateʒ ⁊ habilitatẽ maioꝛẽ oꝑat᷑. 2 ſm hoc virtus diuina grãm habitã augmẽtat vel mul tiplicat.ſ̊ in politicis ipia frequẽtia opeꝝ aouget ipaʒ vu tutẽ.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ aſſiduitate ⁊ exercitio ope rũ virtutũ augmentat᷑ gra ſiue virtus.ↄcedendũ ẽ.i Lon ttñ dico ꝙ aſſiduitas hec eſt cã efficiẽs ſimpłr: ᷣ virtꝰ pri ma.quia tũc nõ eẽt gra.xj. Ro.Si aũt ꝗr̃a iam ñ ex ope ribus:alioqn gra iam nõ eſt gra.b poteſi dici efficiẽs ali⸗ quo modo diſponẽs. Vnde ↄtedo ſicut obiectũ fuit.ꝙ ñ requirit᷑ ſꝑ in hmõi augmẽto noua gꝛa: b eſt ĩ hmõi gꝛa innouata aliquo modo ꝑ augmentũ ſui. Ex his pʒ rñſio ad alia. 4l Ad id qð obicit᷑ ꝙ gra nõ eſt augmẽtabilis ꝑ grãm. quia ſimplex additũ ſimplici nõ efficit mains ⁊c. Bicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ de ſimplicibo hñtibo poſitiõez ſm ꝙ dicit᷑ punctus ſubſtantia poſita. Punctus.n. ad⸗ ditus puncto nõ facit quantũ. vnitas aũt addita vnitati ſiue vnũ vni:facit numeꝝ. Pret᷑.qdð dr.q; ſimplex addi⸗ tũ ſimplici nõ facit maiꝰ.h̊ intelligitur de maioꝛi quan⸗ titate molis. rticulus quaꝛtus Onſequent᷑ querit᷑.vtꝝ ↄfirmatio det᷑ ad cõſi⸗ tendũ fideʒ xpᷣi. ſic videt᷑. Rabanꝰ de inſti tutõne clericoꝝ li.j.ca.xxx.Mouiſſime a ſum mo ſacerdote ꝑ impoſitõʒ manus ꝑaclitus tradit᷑ bapti⸗ ʒato vt roboꝛet᷑ ꝑ ſpm̃ſanetũ ad predicandũ alijs. bec pᷣ⸗ dicatio nõ eſt euãgeliʒatio verbi dei: pᷣ ↄfeſſio fidei xp̃i.S ⁊c.q¶ Cont᷑. DHug.In baptiſmo dat᷑ gꝛatia ad peccatoꝝ remiſſioneʒ:hic dat᷑ ga ad ↄfirmatiõzʒ.quid aũt ꝓdeſt ſi a lapſu erigeris:niſi eti ad ſtandũ ↄfirmeris.hec Hug. igit᷑ ↄfirmatio eſt ad ſtandũ ĩ innocẽtia baptiſmali.¶¶ Ztẽ quare nõ dant᷑ ſacram̃ta in robur ad exequẽdũ alias vir tutes:ſicut in robur fidei det ↄfirmatio.4l Itez cũ pfecti onis fidei ſit et credat᷑ coꝛde ⁊ ↄfiteat᷑ oꝛe.cũ difficiliꝰ ſit credere coꝛde qᷓ ↄfiteri oꝛe:qꝛ nihil eſt difficiliꝰ qᷓ ita ca⸗ ptiuare intellectũ vt credat ſumme vnũ trinũ moꝛtalez ĩ⸗ moꝛtalẽ 1 bmõi. quare nõ dat᷑ aliqð ſacr̃jm ĩ robur fidei inqᷓtum credit᷑ ſicut inꝙtuz confitet᷑: cum huiꝰ ſit maior difficultas ꝙᷓ illius ¶¶ Rnſio.ad primuʒ ꝙ illud qð diẽ Hug. qd ꝓdeſt ⁊c̃.nõ dr qꝛ effectus principalis ⁊ ius confirmatõis ſit ſtare in ſiatu baptiſmali ſiue innocẽtie ßᷣ generalis.q;ꝛ qui tem ꝑe opoꝛtuno negãt xp̃ʒ: cadunt a ſtatu gratie. vnde ad negare ſequit᷑ nõ ſtare. ñ glo. ſu⸗ per illud Ro.x. Coꝛde credit᷑:dicit᷑.nihil ꝓdeſt h̊ eẽ ĩ coꝛ le qð verum eſt: ſi hoc dicit᷑ voce qð falſum ẽ.qꝛ veritas 7 credenda eſt ⁊ loquẽda.hec glo.Dico q̊ ꝙ ſiare ĩ inno⸗ centia baptiſinali nõ ẽ actus ꝓpꝛius hꝰ ſacri:ſic nec actꝰ Apꝛius ⁊ principalis baptiſmi eſt erigere a lapſu.vñ cũ dicit.qd ꝓdeſt erigi ⁊c᷑. inſinuat᷑ ibi actus coĩs vtriuſqʒ nõ aũt ꝓpꝛius ⁊ immediatus.4¶ Ad alind qð ſeꝗtur rñ⸗ dendũ eſt ꝑ interemptõʒ.qꝛ ſacim euchariſtie datur ĩ ro/ bur caritatis. Si aũt querat᷑ quare ſolũmodo dant᷑ ſaẽ⸗ mmenta in robur iſtaꝝ virtutũ. Dicendũ ꝙ boc eſt: qꝛ ab bis duabo pendet principalr foꝛtitudo ſpũalis edificij. quia in fide eſt prima fundatio:in caritate ſumma eleua tio vltima ↄſummatio. Itez alia eſt rõ.ſ.quia teneinur ad duo.ſ.ad obſeruantiã ſidei:⁊ exercitiũ in moꝛibo.con firmatio dat robur ad obſeruantiã fidei: euchariſtia ad exercitiũ in moꝛibo.vt.n.dicit᷑.j. YOo.iiij. Hec eſt caritas cvrii vt mandata eius cuſtodiamꝰ. lel aliter dm. ꝙ vir⸗ tus eſt circa bonũ difficile. ſummũ bonũ in virtutibo ẽ caritas:ſummũ difficile fides. ꝓpter qð aliqua fieri ĩ ro⸗ bur fidei ⁊ caritatis:nccĩtatis maxime ẽ ⁊ vtilitatis. ne ceſſitatis ꝓpter difficultateʒ fidei: ⁊ vtilitatis ꝓt boni⸗ L 8 tatẽ carita tis.ꝓpt᷑ qð magis opoꝛtuit ⁊c. Ad alið di cendũ.ꝙ maioꝛis ẽ difficultatis ↄfiteri fidẽ qᷓ credẽ ꝓut H intẽdimus de ↄfirmatõne fidei.qꝛ ↄfirmatio fidei ꝓut nccia ẽ ad ſalutẽ:ſuꝑaddit᷑ fidei in coꝛde.vñ glo.ibi Ro. x. De fit ↄfeſſio: dicit.nõ mõ ad iuſticiã bᷣ etiã ad ſalutẽ ofeſſio ſupaddit᷑ fidei.vt maꝛtiribo ꝗ ſunt int᷑ toꝛmẽta im minẽtia: fideʒ quã coꝛde tenebãt oꝛe ↄfeſſi ſunt.pꝛet᷑.dil⸗ ficultas ofirmatõis eſt ex He ofitẽtibo intentãt ifideles ¶ Zadbuc querit᷑.quid eſt illud ad qð principalit dat᷑ ſacrin cõfirmatõnis.Et videt᷑ ꝙ dat᷑ in robur ad pu⸗ gnandũ ð tẽptatõcs. Dic.n. Melchyades papa. ꝙ in H mũdo tota etate victuris int viſibiles hoſtes 2 ꝑieula qᷓ⸗ diendũ ẽ:in baptiſmo regeneramur ad vitã: poſt bapti⸗ ſmũ ↄfirmamur ad pugnã.4 Cõtra.in baptiſmate ↄfe⸗ runt᷑ virtutes baptiʒatis q̃ pᷣſtant robur in pugna: nõ & videt᷑ ꝙ ↄfirmatio ſit ad H.¶ Rñſio.ꝙ id ad qð dat᷑ pᷣn cipalit᷑ ẽ robur ad pugnã õ ꝑſecutoꝛes fidei.ſ.vt ↄfirma ti idonei ſint ⁊ validi ad ↄfitẽdũ ⁊ teſtificãdũ fidẽ xpᷣi co⸗ rã regibo ⁊ pꝛincipibo ⁊ ꝗbuſcũq;. qð inſinuat᷑ Act᷑.j.cuʒ dic̃. Accipietis virtutẽ ſpũſſancti ĩ vos:⁊ eritis mihi te⸗ ſtes in hierłin ⁊ in om̃i indea ⁊ ſamaria ⁊ vſq; ad vltimũ terre. Et lʒ ↄfirmatus ðᷣtute gre collate in ↄfirmatõe va⸗ lidioꝛ ſit ĩ pugna tẽptationũ quoꝛũcũq;.qð intẽdit Aldel chyades papa:nihilominꝰ principalłr dat᷑ ĩ robur ad cõ fitẽdũ ⁊ teſtificãdũ fidẽ xp̃i.vt ex vᷣbo dei act᷑.j p̃dicto pʒ. ¶Queſtio. xxvij.de cõpꝑa/ tione confirmatõis ad baptiſmũ. quitur de compa tione hꝰ ſacr̃i ad ſacrẽ̃m baptiſmi.Et pꝛi mo de comꝑatõne q;tuʒ ad oꝛdineʒ. Se⸗/ cũdo de cõꝑatiõe qtũ ad magnitudieʒ. ¶ Membꝛũ primũ RKimo ꝗ̊ querit᷑.vtꝝ h̊ ſacr̃m ſit poſteriꝰ ſa cramẽto baptiſmatis vel econueꝛſo. E ſit poſterius:videt᷑ ꝑ ̊ ꝙ ſacr̃m baptiſmi ẽ fũ dapmentũ ⁊ ianua oĩm ſacr̃oꝝ.l¶ Itẽ priꝰ ẽ regeneratio ad vitã qð fit ꝑ baptiſma:qᷓ; eſt roboꝛaꝛi ad pugnã qð fit ꝑ ↄfumatõʒ.vñ Adelchyades papa. In ba ptiſino regeneramur ad vitã: poſt baptiſmũ ↄfirmamur ad pugnõ. ¶ Montrariũ videt᷑ pꝛimo.q; via repatõis op poſito oꝛdine ꝓcedit vie deſtructõis ⁊ ruine.ſic patʒ taʒx rõne q; exemplo. Sʒ in via ruine prioꝛ ẽ culpa q; pena: & in via reꝑatõis prius debet adhiberi remediũ 3 penaz q eſt poſterioꝛ qᷓ ð culpã.Sʒ ſocr̃m ofirmatõms eſi ʒ pe⸗ nam puſillanimitatis: ſacẽm baptiſini z culpã oꝛiginał peccati. prius eſt h̊ ſacrẽ̃m qᷓ id.¶¶ Iteʒ ſᷣm rectũ oꝛdinẽ euntes ad pugnã:prius debẽt aĩari ⁊ roboꝛari q̃ᷓᷓ in cam po certamĩs exponi. Juxta mãdatũ dñi deut᷑.xx.vbi dr̃. Si quis foꝛmidoloſus ⁊c. Sʒ ꝑ ſacr̃m ↄfirmatiõis tollit᷑ puſillanimitas ⁊ aĩatur bõ ad pꝛeliũ. ꝑ ſacrjm baptiſmi ſtatuit᷑ in prelio:dũ fit aduerſariꝰ dy aboli ⁊ intrat aciẽ ihu xp̃i.̊ ſaciin ↄfirmatõnis precedit ſacrẽm baptiſmi. 4 Itez in ſapiẽter agentibo vbi timet᷑ ꝑiculuʒ d incurſu hoſtiũ:prius eſt domus firmada qᷓ; inbabitãda.hᷣ ꝑ ſacꝛa mentũ baptiſmi habitat xpᷣus in aĩa: ꝑ ſaer̃m vᷣo confir⸗ matõis habitatio firmat᷑ ⁊ munit᷑⁊ talis inhabitatõ cõ tinuũ patit᷑ hoſtiũ incurſum.q̊ ſᷣm oꝛdinẽ rectũ ⁊ debitũ ofirmatio eſt ante baptiſma. ¶! Itez ſicut ficte ad bapti⸗ ſma accedens ſacẽ̃m ſuſcipit 2 nõ rem baptiſmi quouſqʒ receſſerit fictio:ſilr nõ baptiʒatus ſuſcipiẽs euchariſtid: ſuſcipit illud qð eſt veꝛe in euchariſtia:lʒ ñ ↄſequat᷑ in eo effectus illius ſacr̃i. Silr videt᷑ ꝙ ñ baptiʒ atus poſſit re⸗ ciꝑe ſacr̃m ↄfirmatãi aptiſmo:lʒ rem ſiue effectuʒ no recipiat /KRñſio. ꝙ abſq; dubio ſaccrm ↄfirmatõnis ſequit᷑ ſacrjm baptiſmi: tum qꝛ eſſe ↄfirmatũ ſequit᷑ eẽ iu⸗ ſtificatũ:tnz quia inferius. Confirmatio.n. preſ upponit baptiſmũ tanꝙᷓᷓ prius ⁊ cõmuniꝰ.4¶. Ad id qð priꝰ ob⸗ hcit de rexatõne. dm ꝙ illud hʒ locum in repatis 2 de⸗ 4 ſiructis que bñt oꝛdinez ſicut ꝑs 7 totum: ſicut ſimpler ? compoſitũ.in quibo eſi deſtꝛuctio ꝑꝓ reſolutioneʒ:ſicut pzʒ in coꝛꝛuptiõe mixti:vel diſſolutõe alicuiꝰ artificiati.· Sʒ in his que bñt oꝛdineʒ ſicut cauſa nccia ⁊ effectuo nõ bz vVeritateʒ. Et hoc modo ſe hʒ hic:nõ modo pᷣmiſſo.i Iam culpa erat cauſa nccio introductiua pene. ⁊ ideo opoꝛtʒ prius aĩam a peccato reſurgere:qᷓ; poſſit a pena conuale ſcere.Culpa.n.tanta neceſſitate introducit penã 2 ſeque las adeo ſibi adherẽtes.ꝙ niſi culpa tollet᷑: nequaq; pñt iſta curari. ſicut impoſſibile eſt rulnꝰ claudi nili priꝰ te⸗ lum de rulnere extrabat᷑.⁊ hoc modo in ꝓpoſito eſt intel ligendũ.i Laz illud eſt ſimile qð introducit Aug?. 4 Ad illud qð obijcit᷑ de euntibo ad preliũ: ꝙ prius debet tolli foꝛimidoloſitas. Dicendũ ꝓ illud veritatẽ hʒ regulariter intellectũ.EIñ attendendũ eſt.ꝙ duplex eſt preliũ.ſ.com mune ⁊ arduũ. In baptiſmo quideʒ ſtatuit homo in pꝛe lio cõmuni ⁊ ad illud dat᷑ ſufficiens virtus gr̃e ad ſlabi⸗ liendũ baptiʒatum vt nõ poſſit pᷣualere aduerſariꝰ. Sʒ aliud eſt preliũ arduũ ĩ quo nõ ſiatim ſiatuit᷑ bomo poſt baptiſma:ſ̊ cum opoꝛtet cõfiteri nomẽ xpᷣi coꝛã etiam ꝑ⸗ ſequentibo. ⁊ añ hoe preit ſacẽm ↄfirmatõis.Sʒ illð pre liũ ſequit᷑ baptiſmũ ⁊ vtrũq; ſacrm: ⁊ ideo nõ opoꝛtet ꝙ confirmatio ſit prioꝛ baptiſmo. Poõt etiã dici ꝙ hoc ac⸗ cidit ꝙ ꝑ baptiſmũ ſtatuit᷑ hõ in prelio.nec eſt generale: ſicut patet in ꝑuulis. Eſto tñ ꝙ adbuc eẽt verũ generali⸗ ter:põt dici ꝗ; nõ eſt ſiłe in bello ſpũali ⁊ materiali.Qã in bello ſpũali nulli dant᷑ arma ad pugnandũ nec robur ſpũs:niſi ei qui ſequit᷑ xᷣm:⁊ ſe cum eo exponit ad pᷣliũ. ⁊ ideo cum ꝑ ſacr̃m baptiſini fiat hõ de acie xp̃i:ncce ẽ ꝙ ſm rectum oꝛdineʒ prius homo baptizet᷑ ꝙᷓ ꝙ ꝑ ↄfirmati oneʒ armet᷑.¶ Ad id qð ſequit᷑ dᷣm.ꝙ ſi domus aliqua ſufficiẽter muniret᷑ ex pñtia habitatoꝛis: nõ opoꝛteret muniret᷑ ante inhabitatõeʒ. vnde quia domus inbabita⸗ da a dño ſcz aĩa vel homo lufficiẽter quantũ ẽ ꝓ ſtatu in⸗ cipientiũ munit᷑ ex pñtia dei inbabitãtis ꝑ gẽam q̃ dat᷑ ĩ baptiſmo ↄtra impetũ aduerſarioꝝ ſiue hoſtiũ infeſtan⸗ tium cõmuni bello: nõ opoꝛtet ꝙ premuniat᷑ alio ſacr̃o. Sʒ qꝛ qñq; hoſtes ⁊ ꝑſecutoꝛes fidei ingraſſant᷑ in fide⸗ les grauioꝛi conflictu: volentes ſubuertere fidẽ q eſt fun⸗ damentũ edificij religionis xp̃ᷣiane:expedit ↄtra hmõi ĩ⸗ feſtatõʒ domũ ante murali ↄfirmatõis pᷣmuniꝛi.qð gdez nõ põt fieri niſi in pñtia habitatoꝛis.⁊ de hac nõ eſt veꝛũ ꝙ debeat precedere:ł̊D opoꝛtet ſequi.⁊ hec dat᷑ in confir⸗ matõe:⁊ ideo ſacẽm illud pᷣm rectum oꝛdinẽ nõ precedit Hͤ ſegt. ¶ Ad vltimũ dõm.ꝙ baptiſinꝰ ñ ẽ fundamentuz ſacroꝝ ſolũ rõne ge collate eodeʒ:ᷣ rõne caracteris im⸗ preſſi.Caracter.n.baptiſmalis fundamentũ eſt alioꝛum Alembꝛu ſe ecuduʒ Onſequenter querit᷑ de comꝑatione qᷓtum ad magnitudineʒ. Queritur ꝗ̊ qð illoꝝ eſt aius q;tum ad munꝰ gratie. Et videt᷑ ꝙ acramentũ confirmatõis. Primo ratõne 1. eſt enim boc ad yfirmandu: illa ad iuſti⸗ ioꝛis gratie eſt confirmatuʒ eſſe ꝙᷓ iuſtificari:maioꝛis eſt etiam publice confiteri ꝙᷓ occulte credere: videt᷑ ꝙ gra cõ firmatõnis ſit maioꝛ.¶ IStez rõne alia videt᷑.qꝛ ſignum in hoc ſacramento eſt precioſius ⁊ carius.ꝗᷣ ⁊ gẽa ſignata precioſioꝛ ⁊ maioꝛ.cum ſignum in ſacramẽtis rũdere de⸗. bet ſignificato.¶¶ Steʒ ratione diſpenſatõis.quia nõ iðo maius eſt ſacr̃m quia a maioꝛibo:ſed qꝛ maius: ideo eſt eius diſpenſatio cõmiſſa maioꝛibo.ſ̊ diſpoſitio huius ſa cramenti eſt maioꝛibo cõmiſſa qᷓ;¶ baptiſmi.ᷣ ⁊c. ¶ Item bocipſum oñdit᷑ auẽte Rabani.In baptiſmo ſpũſſanctꝰ teſcendit ad habitationẽ deo ↄſecrandã. In hac pᷣo eiuſ⸗ dem ſeptifoꝛmis gratia cum om̃i plenitudine ſanctitatis ⁊ virtutis venit in hominem. patet ergo ꝙ confert ma⸗ ius munus.Contra. Gratia baptiſmalis eſt tra cut pã oꝛiginaleꝭ ⁊ omnes eius ſequelas.ſ̊ ↄfirmatõis con ſcandur. ille ad credendũ:hec ad confitendũ. Si ma⸗ —. —.—.,— amp⸗ 8 onetg⸗ che⸗ erole⸗ erol⸗ N ur l. 9 g iti⸗ gin⸗ i Im 1 etg höne Ul⸗ na⸗ geſt aco aum nans reN⸗ bido coel uoſt en Pnet ciſ⸗ tuns o! & — Lueſtio tra vnã ſequelã. vtputa puſillanimitatẽ. Sʒ ↄgruũ ẽ cõ⸗ tra moꝛbũ maioꝛẽ ⁊ efficacioꝛẽ dari medicinã.̊ ⁊c.¶ Iẽ rõne effectus pᷣmi videt᷑.qꝛ maiꝰ donũ ẽ de inimico ami⸗ cũ fiẽi qᷓ de amico magis amicũ.Sʒ ĩ baptiſmo fit bomo amicus:in ofirmatõe aũt magis. ĩ baptiſmo oꝓfert ma ius donũ. 4 YIez baptiſm facit holeʒ innocentẽ 2 ſtatim aperit illi celũ. p̊ Hᷣ nõ facit ↄſirmatio.j baptiſmẽ effica cius ſacẽ̃m. 4¶q Itez ad ̊ eſt auẽtas mgr̃i in.iiij. ſen. MDa ius eſt ſacrẽ̃m: nõ ob maioꝛẽ virtutẽ vel vtilitatẽ quã cõfe⸗ rat:pᷣ quia a dignioꝛibo dat᷑.g̊ ⁊c KRñſio.dðm ꝗ; gr̃a ↄfirmatõis pᷣſupponit grãm bapti malẽ: ſicut bñ eẽ ſup⸗ ponit eſſe. Qñ fit comꝑatio paꝝ grãꝝ põt fieri dupłr. Ano mõ cñ p̃ſuppoſitõe: ⁊ ſic oĩno maioꝛ eſt ga ↄfirma⸗ tionis qᷓ; baptiſmalis. ſicut bñ ⁊ ꝑfecte viuere melius qᷓ viuere: qꝛ addit illð 2 ↄplet. Si aũt intelligat᷑ pciſe. vt ſeʒ bec gra que addit᷑ ſit maioꝛ vel minoꝛ. Dicenduʒ ſine dubio ꝙ nõ eſt tante efficacie vt pʒ. qꝛ viuificare moꝛtuũ maioꝛ gr̃a eſt ⁊ potẽtia:qᷓ iam viuificatũ ſanare vel for⸗ tifieare pciſe loquẽdo. ſᷣ cũ preſuppoſitiõe maiꝰ ẽ eẽ viuũ 7 ſanũ qᷓ eẽ viuũ tm̃. Rõnes ꝓbantes ; gra ↄfirmati⸗ onis ſit maioꝛ:intelligunt᷑ cũ preſupoſitõe.q; auget gꝛa tiã baptiſmalẽ. Sʒ roõnes ꝓbantes ↄtrariũ intelligũt᷑ cũ preciſione hãc gram illi cui addit᷑ pꝑando.Et H̊ pʒ ꝑ ſin gulas rõnes cuilibz inſpiciẽti. 4 Cũ bis nõ.ꝙ ſacẽm dĩ maiug ſacr̃o multipłr. Aut ꝓter maioꝛitatẽ rei ſubſiſtẽ tis:vt euchariſtia.res enĩ ſubſiſtẽs ẽ coꝛpꝰ xpᷣi. Ant ꝓpt maioꝛitatẽ effeetꝰ:vt baptiſmꝰ ꝗ abſoluit a culpa ⁊ a pe⸗ na. Aut ꝓpter maioꝛitatẽ rei ſignificate: vt mrioniuʒ int xp̃m ⁊ ecciaʒ. Aut ꝓpter miſtri auẽteʒ: vt ↄfirmatio. vel etiã ſᷣm quoſdã ↄfirm atio dꝛ maioꝛ ꝓpter effectꝰ proga⸗ tiuã ⁊ dignitatẽ.dignioꝛ.n.eſt gra ↄfirmata vel ↄſũmata q̃ gra ſimplex. Aut qꝛ maioꝛeʒ ↄfert ſtatũ:⁊ ſic ſacramẽ⸗ m oꝛdinis. Et ſic pʒ qũo eſt maius ſacrm ⁊ qũo minus. 4 Sʒ 3 pdicta obyjcit᷑ de ̊ qð dictũ ẽ.ſacẽm eſt maius ſa cramẽto ꝓpter miſtri auẽtezʒ. gꝗa miſter ſe hʒ ad ſacramẽ tũ qð miſtrat vt efficiẽs:qꝛ reducit᷑ ad cãm efficientem: Nᷣ cã efficiens nõ eſt de re ᷣ e reʒ.nõ ꝗᷓ videt᷑ ꝙ a maioꝛita⸗ te illius debeat dici res maioꝛ vel minoꝛ.¶ Pret᷑.ſacr̃m oꝛdinis a ſolis epiſcopis mĩſtrat᷑.nõ ̊ hoc ſacim eſt ma⸗ ius alijs qꝛ a maioꝛi miſtrat᷑.q¶¶¶ Rñſio.ad primũ dðõᷣm ꝙ ꝙ eſt quedã cauſa efficiẽs oĩno extra rem ſiue effectuʒ.ſi⸗ cut eſi illa que ſpẽm ſuã vel ꝓpꝛietatẽ ꝓducit in eẽ in ſuo eſſectu:ſicut ẽ in equoce agentibo.⁊ de tali agẽte tenet rõ ꝓpoſita. Eſt ⁊ alia efficiẽs q̃ ſpẽm ſuã vel ꝓpꝛietatẽ ꝓduẽ in eſſe in ſuo efſectu.⁊ hmõi efficiẽs ñ ẽ oĩno e rẽ ſiue ef⸗ fectũ.Miniſtrãs aũt h ſacr̃m reduci põt ad cãm efficien tem vltimo mõ dictaʒ. qtũ ad h̊ ꝑ ꝓpꝛietatẽ ſuã relinqt ĩ ſuo effectu:in h̊ ꝙ in hoc ſacꝛo dat᷑ quedaʒ gꝛa excellẽs ⁊ maioꝛ in roboꝛe.cinꝰ excellentia ⁊ magnitudo dat᷑ intel⸗ ligi ex excellẽtia ⁊ magnitudine miſtri. Ael bꝛeuiter dici pot.ꝙ lʒ efficiẽs diſpenſans h̊ ſacim oino ſit er ipᷣm eſfe⸗ ctum:nibilominꝰ h̊ ꝙ a ſolis pontificibo hʒ diſpẽſari eiꝰ atteſtat magnitudini. vñ Euſebius papa.NDanꝰ impo⸗ ſitõis ſacr̃m magna veneratõne tenenduʒ eſt.qð ab alijs ꝑfici nõ põt niſi a ſummis ſaceꝛdotibo.nec tẽꝑe apłoꝛum ab alijs ꝙᷓ ab ipſis aplis legit᷑ ac ſcitur ꝑactuʒ eẽ. nec ab alijs ꝙᷓ qui eoꝝ tenẽt locũ nũqᷓ; ꝑſici põt: aut fieri debet. Ad aliud dðm.ꝙ comꝑatio pᷣtacta determiĩat᷑ reſpectu baptiſmi:nõ ſacr̃i oꝛdinis.VAel pᷣt dici ꝙ alij qᷓ ep̃i de mã datione dñi pape pñt oꝛdines ↄferre.̊ nullus ſᷣm qͥſdaʒ põt h̊ ſacrjm miſtrare niſi ep̃us.de G.j.dicet᷑. ¶ Queſtio. xxviij. de diſpẽ ſatõne ſacram̃ti ofirmatõis. XNOnſequẽter queri tur de diſpenſatõne. Circa qð primo qᷓ ruur.ꝗs põt ↄfirmare.Scðo.ꝗs debeat oↄfirmari.Tercio.qꝗs debet vel põt ↄſir⸗ mãdũ tenere.Quarto. vtꝝ debuit xpᷣs ↄfirmari.Quinto.de tꝑe ↄfirmatõis. Sexto.de loco con maioꝛis e vxxvüij. firmatõig. Septimo.de iteratõne ↄfirmatõis. Mlembꝛũ pꝛimũ Irca primũ primo queritur.vtrũ non con firmatus poſſit confirmare. Secũdo.vtrũ uilibet ſ⸗ acerdos: vel ep̃s tm̃. rticulus primꝰ Verit᷑ ̊ primo.vtꝝ nõ ↄfirmatus põt ↄfiꝛma re.E ſic:videt᷑ primo.qꝛ nõ baptizatꝰpõt ba ptiʒare vt ex ſupꝛadictis pʒ. cũ baptiſmꝰ ſit fficacie qᷓ; ofirmatio. Illo.n.nõ tm̃ gra ↄfertur ſ etiã culpa tollit᷑.videt᷑ ꝙ ⁊ nõ ↄfirmatus poſſit ↄfirma re.4. Itez indultũ ẽ cuilibʒ inſtante nccitate poſſe bapti⸗ ʒare ꝓpter ꝑiculũ qð poſſet ↄtingere. ſiłr videt᷑ ꝙ debeat fieri de hoc ſacr̃o ꝗꝓpter ꝑiculũ qð imminere poſſet ex di⸗ latione.Dicit.n. Hug. In geſtis pontificalibo legitur.ꝙ ſanctus Silueſter cõſtituit vt baptiʒatũ pᷣſbiter in verti⸗ ce criſmate liniat.ꝓpter occaſionẽ quideʒ moꝛtis: ne foꝛ⸗ te ꝑ abſentiã ep̃i ⁊ difficultatẽ eũ ↄſequẽdi:ſine manꝰ im poſitione baptiʒatũ ab hac vita migrare ↄtingeret qð ez oĩno ꝑiculoſum eẽt. ¶ Iteʒ Aug. accedit v erbuz ad elementũ 2 fit ſacrm. vñ virtus ſacram̃ti eſt a vir tute ver boꝝ:nõ a ↄfirmatõne alicuiꝰ.i ꝛõ enĩ ↄfirmat ꝗs ꝑ viꝛtu tẽ illã qua ↄfirmatus eſt.̊ a quocũq; verba ꝓleꝛant᷑:cõ⸗ currente materia vel elemento debito:videt᷑ ꝙ efficiat᷑ ſa cramentũ. ¶ Cont᷑.oñdit᷑.j.q.j.Gꝛatio.qꝙ ſymoniaci qꝛ grãm nõ hñt:grãm dare nõ pñt oꝛdinãdo. Idẽ babetur ĩ eadẽ caula.q.vij.Day bertũ.vbi oñdit᷑ꝙ oꝛdinatꝰ ab he retico eo ꝙ nihil accepit nihil dare p̃t. a ſimili videt᷑ ꝙ ñ hñtes gràm ↄfirmatõis ſcʒ nõ ↄfirmanti:grãʒ illã ↄferre nõ pñt.X. Iteʒ qð hʒ eſſe imꝑfectũ in aliquo geneꝛe:non oꝛdinat᷑ coĩter ad dandũ eſſe ꝑfectum in eodeʒ genẽ.vnð hoĩs imꝑfecti nõ eſt hoĩeʒ generare:ᷣ eſt potius impoſ⸗ ſibile in natura.&̊ nec nõ ↄfirmatus cũ ſit imꝑfectꝰ xpᷣia⸗ nus:poterit aliũ oaar hoc ſit hñtis ꝑfectũ eſſe R xpᷣianitatis dare./¶ Rũñſio.ↄcedo ꝙ nõ ↄfirmatus ñ po⸗ teſt confirmare.h? aũt rõ eſt.ꝙ confirmãs quandã habʒ auẽteʒ reſpectu confirmãdi.⁊ ideo cũ auẽteʒ nõ hẽat par in parem:nõ ↄfirmatus nõ põt ↄfirmare nõ ↄfirmatũ cũ ſint pares:niſi preſtita eẽt auẽtas aliũde:vt ab eccleſia. Ad primũ obiectũ ↄtra h̊ dõm.ꝙ nõ eſt ſiłe.eo eniʒ ꝙ ſacr̃m eſt baptiſmus necĩtatis:nõ põt in collatiõe ipſius oĩmoda cõgruitas obſeruari ꝓpter diuerſos euẽtꝰ ⁊ pe⸗ ricula que ſolent accidere ex infirmitate ꝑuuloꝝ.vnð ne accidat ꝑiculũ damnatõis ſi expectaret᷑ ꝑſona cõgrua:ĩ⸗ dultũ eſi vnicuiq; in caſu poſſe baptiʒare.nõ ſiłr eſt de ſa cramẽto ↄfirmatois. pter qð põt ⁊ ↄuenit ꝑſonã ↄgruã ad diſpenſandũ hoc ſacm expectaꝛe:cũ ſine illo poſſit eẽ ſalus. 4 Ad illud qð dicit Hng. dm eſt ꝑiculũ oĩno eẽ ſi negligeret᷑ vel temneret᷑.⁊ ita intelligit Hug.4 Ad il lud qð obijcit᷑.ꝙ verbũ accedẽs ad elementũ fit ſacramẽ⸗ tũ. Dicendũ ꝙ hoc veruʒ eſt:cõcurrentibo alijs q̃ ſunt de nccĩtate ſacri:ſ.ꝑſona ↄgrua ⁊ materia ⁊æbita. 2 ſi q̃ ſũt alia que nccio requirũt᷑. in diſpenſatõe hꝰ ſacr̃i requirit ꝑſona que idonea eſt ad h ſᷣm inſtitutõʒ eccĩe ⁊ diſpoſiti onẽ diuine ſapie.vñ idoneitas ꝑſone eſt ad inſtitutõʒ ec⸗ cleſie.inſtitutio aũt eccie ratõʒ hʒ a ↄgruitate. Congrui tas aũt requirit ꝙ diſpenſatoꝛ bꝰ ſacramti illud ſuſcepe rit gratie ſalutarie qð alijs miniſtꝛat. vñ opoꝛtet ꝙ lit cõ firmatus. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ virtus nõẽ a ↄfirma⸗ tione miſtri cc. Dicendũ ꝙ in diſpenſatõne nõ ſolũ reꝗ⸗ ritur id a quo eſt virtus effectiua:bᷣ ⁊ alia.⁊ marie peꝛſo na idonea. Añ lʒ cõfirmatio qua aliꝗs ẽ ↄfirmatꝰ nõ ſit cauſa vt a qua confirmatꝰ poſſit aliuzʒ confirmare:eſt tũ cauſa ſine qua nõ. ulus ſecũdus Onſequent querit᷑.vtꝝ ꝗlibʒ ↄfirmatus poſ⸗ ſit ↄyfirmare. ſic:videt᷑.Actio exit ab agẽte q ꝓpꝛietas ſiue diſpoſitio ꝓpꝛia ad ℳ quocũq; ĩ qͥẽ „ —– natus pot — 4 4 actõz illam. ſicut ignire ab co in quo eſt igneitas:⁊ inflã mare ab eo in quo eſt inflãmatio.ſ̊ ĩ ↄfiꝛmato ẽ ꝓpꝛietas ad actionẽ ↄfirmatõis vt videt᷑.ſiẽ ignire ſe bʒ ad ignei⸗ tatẽ:ſic ↄfirmare ad ↄfirmatõʒ. ᷓ actio ↄfirmatõis babʒ exrire a ↄfirmato ſicut ignire ab igne.¶ Itez actio exit ab agente m diſpoſitõʒ exñteʒ in agente. vt opuo merito⸗ riũ a ꝑſona meꝛente ᷣm diſpoſitõʒ caritatis erñtis ĩ ip̃a nec actio ercedit diſpoſitõʒ agentis nec ecõuerſo.vñ nec meritũ oꝑis excedit caritateʒ merentis nec ecõuerſo.vñ omiĩs talis ⁊ ſolus põt mereri:Sʒ ↄfirmatio ẽ diſpoſitõ Eer agit ipſe cõfirmãs.vt aũt dictũ eſt: ↄgruũ ẽ in acro ꝙ miniſter habeat ĩ ſe id ge ſalutaris qð alijs m iſtrat.ꝙ̊ nec actio ↄfirmantis excedit hãc di ſpoſitõ ecõuerſo.ꝗ ſolus confirmatꝰ 2 oĩs põt ↄfirmare ,—S=è tra. dicit Hugo li. de ſacr̃is. Oĩs eccĩaſtica adminiſtra⸗ tio in tribo ↄſiſtit.in oꝛdinibo.in ſacꝛis.in p̃ceptis. Oꝛdi nes ↄſideramus in ꝑſonis pᷣie toꝝ:ſacr̃a in miſterio eoꝝ. Ex his pʒ ꝙ miniſtroꝝ eccie eſt mĩſtrare ſacr̃a eccĩe. ſᷣ ñ oĩs ↄfirmatus ẽ miſter ecciĩe.q̊ ⁊c̃. ndeo.ꝙ nõ omĩs irmatus põt ↄfirmare: ſolũ miſter eccie. Rõ hꝰẽ. qa e exr verbis Hugo. Sacramtoꝝ diſpenſatio credita miſtzis eccie. maxĩe illius ſacẽi qd magna geneꝛa colendũ eſt. i.ofirmatõis:ſic dicit Hugo. Et habet e. di. iiij. de his. Quia vᷣo cõfirmare eſt hñtis digni⸗ tateʒ ⁊ auẽteʒ: ideo ad illos ſolos ꝑtinet qui ſunt capita in eccia.i.ad ſolos prelatos: a quibo vt a capitib motꝰ ⁊ ſenſus ſpũalis deſcendit in mẽbꝛa ꝑ miſteriũ ſacẽoꝛuʒ. ¶Ad primũ obiectũ ʒ h̊ͥ dᷣm. ꝙ ↄfiꝛmatio dupłr accipi põt.ſ.actiue:⁊ ſic eſt actio dignitatis ⁊ ptãtis date in cõ ſecratõe maioꝛibo pᷣlatis.⁊ ſᷣm hec ſumpta ñ ẽ diſi poſitio ſiue ꝓpꝛietas ſᷣm quam actio aliqua exit a ↄfirmato. Et paſſiue:⁊ ſic eſt ipſius ↄfirmati vt qua cõfirmatus.⁊ ſic ſumpta nõ eſt diſpoſitio actiua ad ↄfirmandũ: ſſolũ ad ofitendũ nomẽ xpᷣi.Qullũ.n.ſacrjm oꝛdinat ſuſcipienteʒ ad ſe ↄferendũ ſ̊ ſolũ ad aliũ actũ.vt baptiſmus ñ oꝛdi⸗ nat baptiʒz atũ ad baptiz andũ: ſ̊ ad credendũ. ſacerdo/ tiũ ſii nõ ad dandũ oꝛdines:ſ̊ ad ↄſecrandũ hoſtiaz ſa⸗ lutis.ſiłr nec ↄfirmatio ad ↄfirmanduʒ: h̊ ſolũmodo ad ſtandũ in ↄfeſſione fidei coꝛã inimicis 2 ꝑſecutoꝛibus fi i. Mec eſt ſimile de actu igniendi ⁊ igneitate:⁊ actu cõ 6 firmãdi ⁊ cõfirmatõe ſᷣm ꝙ ↄfirmatio eſt ſacim mĩſtratũ ofirmato: vt ex dictis pʒ.actus.n.ↄfirmãdi nõ eſt a ↄfir⸗ matõne que eſt ſacẽm:̊ potius a ptãte prelati cuiꝰ ẽ hũc actum exercere.¶ Ex iam dictis pʒ rñſio in ꝑte ad alið: geia ↄcedendũ eſi ꝙ nullus actus excedit dil poſitõʒz exi⸗ ente in agente ꝓpꝛiam ⁊ actiuã. Sʒ ↄfirmatio vt ẽ paſſi ne ſumpta nõ eſt ꝓpꝛietas actiua reſpectu ↄfirmatiois qᷓ eſt ſacꝛm vt dictũ eſt. vnde obiectio ꝓcedit in ſuppoſitiõe falſi.Añ ↄfirmatio que eſt ſacim:nò eſt cã a qua ẽ actus ofirmandi.miſi ertenſo noĩe dicat᷑ cã.ſ.ſine q̃ ñ.¶¶ Ex iaʒ Dictis pʒ rñſio ad illud qð ſolet q̃ri. vt laicꝰ ſiue ñ oꝛdi⸗ — ofirmare. Oð ſolet oñdi aꝛgumẽto tali. In na turis ita eſt.ꝙ vbi res eſt ibi operat᷑: ⁊ nõ vbi tebet eẽ ⁊ nõ eſt. cũ oꝛdo gẽe nõ ↄtrariat᷑ oꝛdini nature:videt᷑ ꝙĩ ſa ſit ſir.ꝗ̊ vbi abundat gẽa:citius abundãtiꝰ tranſ⸗ fundit ſe qᷓ vbi nõ eſt. ls ibi deberet eẽ. Sʒ in bono laico frequẽter ga magis abundat ꝙᷓ in epo.vel in laico ẽ abũ dans gꝛa:in epᷣo nõ.g videt᷑ ꝙ gr̃a trãſfunderet ſe abũdã tius a bono laico ſiↄfirmaret:qᷓ ab epo malo vel minus bono.Et ſi hoc:laicus põt ↄfirmare. Et rñdendũ eſt ad hoc.ꝙ ſolũmodo miniſiroꝝ eccleſie eſt ſacra diſ pẽlare:ñ laici ſiue nõ oꝛdinati quãtũcunq; ſit bonus.Ad argumẽ tuʒ põt dici.ꝙ aliter eſt de gratia ſiue bonitate ꝑſone in⸗ q̈tũ eſt mẽbꝝ rpi:⁊ aliteꝛ eſt de gẽa ſiue bonitate pſoneñ⸗ q̈tu eſt miſter xpᷣi ⁊ eccie. Honitas.n.pſone inqtũ eſt mẽ bꝛũ eſt tranſſuſiua ſui ad vite meritũ.ſ. cõmẽbꝛoꝝ.boni⸗ tas.n. membꝛi ad cõmembꝛa quodãmodo tranſfunditur qa bonũ membꝝ meret᷑ cõmembꝛo. HGonitas aũt miſtri nõ tranſfundit ſe in mĩſterio ſacramẽtoꝝ. Ita.n.ẽ efficax ſacr̃m diſpenſatũ a malo miſtro ſi icut a bono.i?õ enim ẽ efſnicacia ſiue viꝛtus ſ. acramẽtoꝝ alligata bonitati mini⸗ - tutis a quocũq; miniſiret᷑ ⁊ effica⸗ ona diffundit ſe merendo:nõ autem ſando ſacra.ex diſpenſatõe.n. diuma ẽ n impedit᷑ ꝓpter maliciaʒ miniſtri ſiue ẽto aũt ẽ pctm ſᷣm ↄſequẽs. ulus tercius Onſequenter querit᷑ ſi quilibʒ ſacerdos põt ofirmare:vel epᷣs tm̃. Circa h̊ querit᷑ ſic. Pri mmmmmo querit. vtꝝ ſacerdos ſimplex ex ſua pote⸗ ſate põt ofirmore Videt᷑ ꝙ hoc ſacr̃m poſſit conferri aſit mpliciſacerdote. qʒ qui põt qð maius ẽ:põt qð minug eſt.bᷣ ſimplex ſacer dos põt ↄferre ſacr̃jm efficacius.ſ.baptiſmatis: 27 digniꝰ ſcʒ euchariſtie.̊ ⁊ H̊ ſacẽᷣm. 4! Itẽ ſimplices ſacerdotes pñ̃t ſignare criſmnate in vertice.ꝛ ita in excellentiſſima ꝑ⸗ te coꝛꝑis.pñt igit᷑ vt videt᷑ in inferioꝛi.ſ.in fronte.⸗! Itẽ ep̃i hñt hãc ptãtez. aut hoc eſt rõne oꝛdinis:⁊ tũc ideʒ pñt preſbiteri:cum eiuſdẽ oꝛdinis ſint ſimplices preſbi⸗ teri.aut rõne iuriſditõnis:qdð eẽ nõ põt.qꝛ tũc clerici nõ⸗ dũ oꝛdinati poſſent ideʒ facere.qð nõ eſt verũ.¶.! Ieẽ ſᷣm oꝛdineʒ cauſaꝝ eſt oꝛdo effectuũ.ſuꝑioꝛis.n.cauſe natu⸗ ralis ſupioꝛ ⁊ dignioꝛ eſt effectus:vt pʒ in coꝛꝑibo ſuperi oꝛibus.Sʒ ad epᷣm pꝑtinet oꝛdines conferre.ſ̊ cõferre oꝛ⸗ dines eſi dignioꝛ actus qᷓ ↄfirmare:qꝛ ↄfirmare q̃i mate⸗ riale exigit᷑ in ſuſceptõne oꝛdinũ.q̊ cum confirmare ſitĩ⸗ ferioꝛ actus qᷓ; oꝛdines ↄferre:⁊ ita inferioꝛis miniſterij. ⁊ inferioꝛ miniſter ⁊ immediate ſuppoſitus epo ẽ ſimpiłx ſacerdos.q inqtũ eſi ſacerdos:ipſius eſt ↄfir⸗ .iiij· ſent/Di. vij. vbi dẽ. ꝙ ñ po⸗ teſt hoc = ſacerdotibo ꝑfici.q¶ Jdẽ habet ab Hug bius p⸗ pa de ↄſe.di.iij. Manus qͥʒ impoſitõis ſacim tenenduʒ eſt magna veneratõne.qð ab alijs ꝑfici ñ põt niſi a ſum⸗ mis ſacerdotibus.nec tẽꝑe apoſtoloꝝ ab alijs ab ipis aptis legitur ac ſcitur ꝑactum elſſe.nec ab alijs qui il⸗ loꝛum locũ tenent vnqᷓ ꝑfici põt vel fieri debet.nã ſi ali⸗ ter preſumptũ fuerit:irritũ ⁊ vanũ babet᷑.nec inter eccle ſiaſtica vnꝙᷓ ſacram̃ta reputabit᷑.¶ Iteʒz di. xxj.Cleros. Preſbiteri ſacerdotes vocant᷑ quia ſacramentũ dant ſiẽ epiſcopi.qui lſʒ ſint ſacerdotes: tñ pontificatus apicẽ nõ habent. quia nec criſmate frontem ſignant nec ꝑaclitum ſpiritũ dant.qð ſolu iſcopis lectio actuũ apo ſtoloꝝ demonſtrat.¶ Ad hoc quod primo obijcit᷑ dõm. ꝙ cauſa quare non poteſi ſacerdos ſimplex confirmaẽ ſi⸗ cut baptizʒaꝛe vel conficere:eſt inſtitutio.vt enĩ diẽ Hug. Sacramentũ qð ↄtra inſtitutõʒ celebrat᷑: irritum depu⸗ tatur. ſoli enĩ apłi ſuo tꝑe confirmauerũt.⁊ ideo inſtitu⸗ tum eſt in eccia:vt eoꝝ vicarij.i.epiſcopi ſolũmodo cõſir ment. Dignũ.n.eſt ꝙ auẽtas eccie ſᷣm oꝛdinem ſuioꝛigis ad poſterius deriuet᷑.⁊ lʒ ſacr̃a pᷣtacta ſint aliquo modo maioꝛa:boc tñ modo alio maius eſt illis: vt alibi patet. Si queratur ratio quare apli ſoli retinueꝛũt poteſtatẽ confirmandi ⁊ oꝛdinandi: ⁊ ſolis epᷣis ſuit ↄceſſum. Põt dici ꝙ erat ꝓpter ſtatus ꝑfectionex.i.recipientiũ hec duo ſacramenta. ꝓpter hoc.n.ꝙ in bis duobus ſacram̃tis da tur gratie plenitudo vt dicũt quidã: ab his debẽt dari ꝗ babent plenitudinem auctoꝛitatis. Item facere reʒ plu⸗ rium eſi:ſed factam ↄfirmare ⁊ infirmare maioꝛum eſt.⁊ ideo baptiʒ are eſt plurium:baptiſma firmare eſt maioꝛũ ſcilʒ epiſcopoꝛum. Sed confirmare.benedicere abbates. oꝛdinare.eccleſias conſecrare.ſunt opera perfectõis:pꝛo pter quod illa exercent epiſcopi de cõſuetudine qui ſunt in eccleſia maioꝛes. Item in grege domini ſunt quidaã ꝓ quibus pugnatur.quidam vᷣo qui pugnant ⁊ pro ſe ⁊ ꝓ alijs: quibus neceſſe eſt habere gratiam roboꝛatam ſiue cumuluʒ gratie. vnde cõgꝛuit vt miſter ad hãc grãʒ a do⸗ la rmore: vel eps tm̃. Scdᷣo. vtꝝ põt ex mãgda tione vñi pape. Lercio.ſi ↄfirmaret de facto:vtꝝ conſf. ð Quod ↄcedinus. Ande Euſebius pʒ fien Ntem ſine 6 Aa7„ n/ 1s NW dde Kos. ntſi pͤn Ndiwn mie wr. nniſ⸗ l nſin⸗ dcoft algi⸗ o ntet⸗ ſhte R doo nd u na nmoon bbon isſt wiſn ic/ Nenr nſ zu Mueſtio mino tribuendã ſit ſuꝑioꝛ ĩ eccia.Cũ ad ſacerdotes ꝑ⸗ tineat dare ſacr̃a baptiſmi.2 Rorinmm q̃ ſunt ſacr̃a debi liũ:cõgruit ſummis ſacerdotibo dare ſacẽa ↄfirmatõnis ⁊ oꝛdinis que ſunt ſacr̃a foꝛtioꝝ.¶. Ad aliud doin. ꝙ hᷣ nõ pñt ſoli epi: neqʒ rõne oꝛdinis neq; rõne iuriſditiõis: ᷣ rone inſtitutõis.¶¶ Ad h̊ qdð obijcit ꝙ vertex eſt excel⸗ lentioꝛ ꝑs in fronte. Dicendũ h̊ eſt verũ in poſitõne ſiue ſitu: nõ tñ dignitate ſigniſicatõis. vnctio in hac ꝑte vel il la plus fit rone ſigniſicatõis ꝙᷓ nobilitatis ſube.i. õ igi ꝙ criſiua in vertice ſignificat fideʒ dari in baptiſmo ꝗẽ in vertice.i. in ſuꝑioꝛi ꝑte rõnis.i.in ſyndereſi.vñ Hieẽ. ij. Nilij mempheos ? thaneos.i.heretici ↄſtuprauerut te vſq; ad verticẽ.i.vſq; ad fidẽ quã coꝛuperant in te. Cri⸗ ſma do in fronte ſignificat ſoꝛtitudinẽ ⁊ audaciã qua cu fiducia p̃dicat᷑ nomẽ xp̃i.vñ Act.iiij. Repleti ſunt omẽg ſpũſancto ⁊ loquebãt᷑ veꝛbũ dei cũ fiducia.⸗ Ad vltimũ doᷣm. ꝙ ad dignitatẽ epaleʒ ꝑtinet miniſtratio ſacram̃to rũ quoꝝ effectus ſunt ꝑfectõis qui pñt eẽ ꝑfecti ⁊ pfecti⸗ oꝛes.⁊ loquoꝛ de ꝑfecte abundãtie nõ ſufficiẽtie tm.vnde omiĩs miniſtratio ꝗᷓ eſt abũdãtis ꝑfectõis ad epos dino⸗ ſcitur ꝑtinere. Oð q̊ obijcit.ꝙ inferioꝛ miſtratio ĩꝰ ↄſirmatõis ꝙᷓ collatõis oꝛdinũ.ꝗ̊ᷓ ꝑtinet ad inferioꝛẽ p̃la⸗ tum.ſ.ſimplicẽ ſacerdoteʒ. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑.qꝛ lʒ ſit inferioꝛ miniſtratio:tñ ſemꝑ eſt abũdantis ꝑfectiõis. vñ ↄcludit ex inſufficienti.debuit.n.dicẽ. Eſt inferioꝛis mi⸗ niſtratõis ⁊ ſufficiẽtis ꝑfectõis tm̃:vt baptiʒare coĩcare. 7 nõ ꝑfectõis abundãtis:qð eẽt falſum in ↄſuꝛmatione.⁊ ideo nõ valuit ar umentü. 8 onlequeter que S. i. ritur. Si ſimplex ſacerdos er demandatõne pape põt cõ⸗ ferre ſacramentũ confirmatõis. Ee ſic:videt᷑. Greg. YJa⸗ nuario epᷣo.xcv.diſ.ꝑuenit ad nos quoſdaʒ ſcãdaliʒatos fuiſſe:qꝙ preſbiteros criſmate tãgere eos ꝗ baptiʒati ſũt ꝓhibuimus.⁊ nos quidẽ ᷣm veterẽ vſum noſtre eccleſie ſecimus.Sed ſi oĩno de hac re aliqui ↄtriſtãt᷑.vbi epiſco⸗ pi deſunt:vt preſbiteri etiã in frõtibo baptiʒatos criſma te tangere vebeant ↄcedimꝰ. Sed nũꝙᷓ faciendũ ẽ aliqd ð veritatẽ vite vel iuſticie cel doctrine ꝓpter ſcandalũ.Ex quo videt᷑ ꝙ ſacerdos ſimplex ex demandatiõe pape põt ↄfirmare:¶¶ Contra hoc obijcitur ex ſnia Gelaſij pape ⁊ Leonis ibideʒ ſcʒ di.xcv.vbi dr. Pꝛeſbꝛos vltra ſuũ mo dũ cõtendere ꝓhibemus.nec epᷣali faſtigij debita ſibimet audaciter aſſumere:nõ ↄficiendi criſmatis:nõ ↄſignati⸗ onis pontificalis adhibende ſibimet arriꝑe facultatem. Ad hoc eſt aucẽtas Euſebij de conſe.i.iij. MDanꝰ. diſ. xxj.Cleros. Huiꝰ aũt ↄtrarietatis ſpᷣdit᷑ determiĩatõ ibi⸗ dem. ſ. diſ.xcv.cũ ſubiungit᷑.ſ̊ iſtud Greg. ꝓpter ſcanda lum ſedandũ ſemel ↄceſſuʒ legit᷑.ilud aũt Leonis ⁊ Ge⸗ laſij vſu aꝑpꝛobante preualuit:niſi foꝛte vbi aliquoꝝ con ſuetudo h̊ admiſit.vt in abſentia ep̃i extrema necitate co gente ex cõceſſione Greg.p̃ſbiteri baptiʒatos in fronti⸗ bus liniant. Pꝛohibitio ᷣo Leonis ⁊ Gelaſij in eo caſu intelligat᷑:cum epᷣi pñtes ſunt.vel cũ nõ cogit vltima ne⸗ ceſſitas.Ex hac rñſione videt᷑ ꝙ ſimplex ſ --— mandatõe dñi pape poſſit ↄfirmare / Circa bec diuer⸗ ſi diuerſa ſentiut. Quidã dicũt ꝙ papa põt demandaẽ Hᷣ ſacerdoti.⁊ ꝙ omĩa ſacram̃ta que pꝛeſbiter recipit ex de⸗ legatione pape ↄferre põt.argumentũ ad h̊ ſumũt ex au⸗ ctoꝛitate Gꝛeg.pᷣdicta.Silłr dicũt ꝙ ex demandatõe dñi pape oꝛdinatus põt ↄferre oꝛdinẽ quẽ hʒ.⁊ ↄfirmatꝰ cõ⸗ ſirmatõʒ.⁊ quilibet qð bʒ.Et ad h̊ accipiũt argumentũ j· q.j.Gra.Et.j.q.vij. Day bertũ.ſᷣ̊ nõ põt alicui demã⸗ dare vt ↄferat oꝛdinẽ quẽ nõ hʒ vel etiaʒ ꝙ ꝑficiat coꝛpꝰ rpᷣi:qꝛ ſolis preſbꝛis dictũ eſt.hoc facite in meã omemo⸗ ratõezʒ.h̊ dicit Hug.Alij dicũt ꝙ nõ põt delegare preſhi⸗ tero vt criſmet in fronte.vñ iſti nihil ↄferebãt.Si obijci⸗ tur.quare hoc ꝑmiſit Grego.illis:cum videat᷑ illis dare licentiã peccandi. Dicũt ꝗꝙ inuitus ꝑmiſit ob nimiũ ſcan dalũ.nec dabat eis occaſioneʒ mali:quia inuitus hoc cõ cedebat.Vel vt dicũt quidaʒ.illa conceſſio diſſimulatio xxviij. fuit gpᷣter ſcandalũ vitandũ ⁊ bonũ pacis ſernandũ.vndᷣ exponũt ſic.ↄcedimꝰ.i.diſſimulamꝰ.. Haꝝ aũt opinio⸗ nũ videt᷑ mediũ eſſe tenendũ.ſ.ꝙ dñs papa põt ĩ caſu de⸗ mandare ſacerdoti ꝙ cõſirmet ⁊ ꝙ ipſe obediendo cõfir⸗ met.Sed nõ videt᷑ ꝙ poſſit demãdaꝛe vnicuiq; ꝙ cõfeꝛat qð bʒ.iec argumẽta que inducũt ponẽtes h: alicꝰ ſunt nccitatis neqʒ ꝓbabilitatis:vt ptʒ intuenti.qꝛ Fm h̊ ſim⸗ plex laicus poſſet cõfirmare:ſi eẽt ↄfiꝛmatꝰ. Põt 8 dici. ꝙ uis ſacerdos non poſſit cõfirmare ꝓpꝛia auẽte:tñ ꝓ cauſa vtili vel nccia ſummꝰ pontifer in quo eſt pleĩtudo ptãtis: põt alij qᷓ eo cõmitteꝛe.⁊ ille nõ facit aucte ſua ſᷣ auẽte ſibi cõmiſſa.vnde ille potius facit cuiꝰ auctoꝛitate fit. SEñ nõ eſi dubiũ ꝗn pontificalis auẽtas ſit de neceſſi tate hꝰ ſacramẽti. Alij tñ dicũt ꝙ ñ cõceſſit eis ↄferre ſa cramentũ: ̊ ſolũ aliqd ſacramẽtale. ſicut aliqñ datur la icis panis bñdictus loco coꝛꝑis dñici. „ oſequẽt᷑ queritur S. iij. Si ſacerdos ꝓpꝛia auẽte confirmet.vtꝝ ſit ↄfſirmatũ. O⸗ ſic:videt᷑ ꝑ hoc.qꝙ ex ſola inſtitutõne ecciĩe ſiue pꝓphibitiõe eſt ꝙ talis nõ ↄfirmet.qᷓ cũ ita ſit ꝙ epos pᷣciſos ab eccia pꝓhibeat oꝛdines ↄferre:tñ ſi ↄferut collatũ eſt. Eodẽ mõ videt᷑ ꝙ ſi confirmet ſacerdos ſimplex: ꝙ cõfirmatuʒ eſt. Et ſimiliter ſi aliqui cõtrahãt cladeſtine matꝛimoniũ cõ tractum eſt. ᷓ ſimiłr in ꝓpoſito.¶! Itẽ tota cauſalitas ſa⸗ cramẽti eſt in ipo ſacr̃o ex virtute verboꝝ.nee impeditur ab effectu ſuo coexñte materia debita niſi ſit impedimen tũ ex ꝑte miniſtri.g̊ ꝓlata foꝛma verboꝝ ſacramẽti cõfir matõis a ſacerdotèe ſimplici coerñte materia debita.cuzʒ mnihil ſit in ſacerdote qð impediat vel repugnet: videt᷑ ꝙ confirmatũ ſit.Omiĩs.n.cauſa ſufficiẽs ad effectũ aliquẽ nõ i ta. ſi exeat ad ſuum actu: ꝓducit ſuũ effectuʒ. Cõtra hoc habet᷑ manifeſte ab Euſebio de ↄle. di. iiij. Wanus. Et dil. xxj. Cleꝛos. Et ab Hug. dicẽte. ꝙ ſacꝛa mentũ ꝗð contra inſtitutõʒ celebrat᷑ irritum deputatur. Rñſio.ddm ꝙ collatio ſacramẽti dupkr ꝑtinet ad ali⸗ quem miniſtrũ ecciĩe.rõne oꝛdinis ⁊ officij.⁊ tũc ſi exeqt etiã probibitus collatũ eſt qð ipſe ↄfert. vt.ix.q.j.oꝛdia⸗ tiones. vbi habet᷑ ab Tꝛbano papa.q oꝛdinati ab epiſco pis ſeꝑatis ab ecciĩa.cũ redeant ad ecciam ſeruatis pro⸗ pꝛijs oꝛdinibo ſuſcipi debẽt.ſiłe.j.q/j. Qð qdã. Elel colla tio ꝑtinet ad aliquẽ ex ammiĩculo oꝛdinis ⁊ demandatõe dñi pape:vt cõfirmatio in fronte ſacerdoti.⁊ talis cũ ꝓ⸗ hibitus fuerit:ſi attẽptat aliqꝗd conferre nibil facit.vt ba betur anẽtibo pretactis.¶ Ad primuʒ obiectũ cõtra H dom. ꝙ nõ eſt ſimile de epis ꝓhibitis cõferre oꝛdines:⁊ de ſacerdote ꝓhibito cõfirmare. qꝛ ptãs conferẽdi oꝛdi⸗ neʒ collata fuit epo cum collatõe dignitatis.vñ rõne ſui officij 1 oꝛdinis ſibi competit. Simul.n.vtꝛũq; recipit.⁊ ideo nõ põt vnũ ab alio ſeꝑari.vnde executio põt ꝓbibe⸗ ri: tñ ſi exequat᷑: effectus nõ põt impediri. Sʒ ſacerdoti ſimplici nũꝙᷓ collatũ fuit vt poſſet ↄfirmare rõne ſui offi⸗ cij vel oꝛdinis.poſſet tñ hoc ex demãdatiõe dñi pape.⁊ iõ cum nec collatũ ſibi ſit:⁊ preter h̊ ſit ꝓhibitũ ſᷣm canões ꝓhibet᷑ executio ⁊ impedit᷑ effectus.Secus aũt eẽt ĩ epᷣo abeccĩa preciſo.qꝛ etſi ꝓhiberet᷑ ↄfirmare:nõ tñ impedi⸗ tur effectus ꝗn ſi cõfirmaret confirmatũ eẽt..¶ Ad aliud dðm.qꝙ tota cauſalitas a qua ꝓprie loquẽdo eſt cõfiꝛma tio:eſi virtus verboꝝ.ᷣ nõ tota ſine qua nõ. bec autẽ eſt diſpoſitio aliqua vel dignitas in miſterio. quis.n. virtꝰ tota ↄfirmandi ſit in verbis:tñ ſi deſit oꝛdo ſaceꝛdotalis cũ auẽte ⁊ dignitate ep̃ali:nõ ſequit᷑ effectꝰ.qꝛ totalitas cauſalitatis ſacr̃i ex iſia duplici cã integrat᷑.ſ.a q̃ ſequit ne qua minime ſequit᷑ mbꝛũ ſecũdũ Equit᷑ quis debet vel poteſt cõſirmari. Et primo querit᷑.ſi generałr ſunt omẽs cõſir⸗ mandi.Secũdo.ſi pᷣpoſteratio oꝛdinis ſa⸗ cramentoꝝ ↄfirmatõis ⁊ baptiſmi:impedi — ʒ ↄfirmatõis. 3 rticulus primus Irca primũ arguit᷑ primo. oñdendo ꝙ ñ oẽs ſunt ↄfirmãdi ſic. Et primo videt᷑.exeludi de⸗ ſbeant mulieres.qꝛ H̊ ſacr̃m oꝛdinat ad pugna ſ mulieres excludebãt᷑ a bello. debẽt excludi ab b ſacra mento.l Itez videt᷑ ꝙ debeãt excludi ꝑuuli ꝑ eandẽ rati onẽ:cũ nõ apti ad poꝛtandũ aꝛma.¶ IZteʒ vident᷑ excludi illi qui ſunt in ꝑiculo moꝛtis:qꝛ illi exeũt er oẽʒ pugnã⸗ tiã. liberi ſunt a ſacramto pugne.¶ Itez videt᷑ ꝙ B ſac mentũ nõ ↄpetit mutis:qm̃ h̊ ſacim eſi ad liberã noĩs xpᷣi ꝓfeſſionẽ.̊ muti nõ pñt oꝛe ↄfiteri. fruſtra recipiũt qui h recipiũt.¶ Iteʒ videt᷑ ꝙ ſoli clerici ſunt ↄfirmadi. Ra⸗ banus.A ſummo ſacerdote ꝑ impoſitõz manꝰꝑaclitꝰtra ditur baptiʒato vt roboꝛet᷑ ꝑ ſpm̃ſanctũ ad predicanduʒ alijs qð ipſe in baptiſmo ↄſecutus ⁊.ſ̊ ſoli cleꝛici p̃dicãt. c. 4! Itẽ aut ab h̊ ſacramẽto excludũt᷑ aliꝗ: aut nulli. ſi aliqui:nõ &̊ eſt oĩm.ſ̊ nulli excludũt᷑:gᷓ caracter impᷣſ⸗ ſus diſtinguit ſolũ ab infidelibo.̊ᷓ a quot ⁊ eiſdeʒ a quot ⁊2 quibo caracter baptiſmalis.q̊ videt᷑ ꝙ alter iſtoꝝ ſuꝑ⸗ fluat.qð eſt incõueniẽs ontra.ꝙ iſiud ſacr̃m compe tat omnibo videt᷑.qꝛ ſicut dicit Rabanꝰ.In q̊ ſacramen to dat᷑ ſeptifoꝛmis gr̃a ſpũſſancti.ſ̊ iſte effectus ẽ omĩbo generalis.ᷓ ⁊ hoc ſacr̃m. ¶ Itez ꝙ zueiat omni ſexui vi⸗ xæt᷑:⁊ maxime muliebꝛi.qꝛ oẽs ꝗ pie volũt viuere ꝑſecu⸗ tionẽ patiũt᷑.ꝗ̊ ⁊ ſexus muliebꝛis ꝗ marie ẽ pius ⁊ deuo tus.Sʒ infirmo qui ꝑſecutõʒ patit᷑ ſunt maxime neceſſa ria arma foꝛtitudinis. cũ hec dentur in ↄfirmatõne:vi⸗ tetur ꝙ mulieres maxime indigẽt h̊ ſacramto.l Itẽ vi⸗ detur ꝙ ſit ncciuʒ omni etate ⁊ maxime puerili videt᷑iga diſcreti ducis eſt aꝛmare milites añ pugnã ⁊ añ leſioneʒ ſ̊ pugna ⁊ leſiones incipiũt in annis diſcretõis.&ᷓ cõpe⸗ tẽs eſt ſacrẽ̃m ofirmatõis añ annos diſcretõis dari.¶ Neẽ videt᷑ ꝙ omni ſtatui.qꝛ certũ eſt de viuẽtibo.etiã H̊ ondiẽ ce moꝛientibo auẽte Hugo.qꝛ dicit in li.de ſacramentis. Oino ꝑiculoſuʒ eẽt ſi ab hac vita ſine ↄfirmatõne migre ↄtingeret.⁊ ita moꝛienti etiã opoꝛtunũ ẽ nſio.diceen dũ ꝙ illud ſacrtẽ̃m omĩbus competit ꝓpteł gratie amplia tioneʒ que ibi dat᷑.ſᷣ maxime ↄpetit his qui ſunt de acie pugnantiũ in bello ſpñali.⁊ quia hoc ↄpetit omni ſexui: ideo ⁊ h̊ ſacẽ̃m omnibo competit.i Ad illð qð obijcit᷑ de mulieribo pʒ.lʒ.n.nõ competat illis bellũ materiale:cõ⸗ petit tñ ſpuale. Mulieres.n.in hoc bello ſtrẽnue fuerũt vt pʒ de beata Agneta ⁊ alijs virginibo que martirizate ſunt ꝓ ↄfeſſione ⁊ noĩe xp̃i.¶ Ad illud qdð obijcit᷑ de paꝛ⸗ uulis.dm ꝙ ꝑuuli nõ armant᷑ ꝓ ſtatu illiꝰ etatis vt tũc pugnẽt:̊ vt poſtmodũ ſint pugnaturi. Sʒ nec h̊ niſi con uenient᷑:quia arma illa nõ ſunt aggrauãtia & alleuiãtia. nee ſolum ſunt defendẽtia:ſᷣ premuniẽtia.⁊ meliꝰ eſt ho⸗ mini muniri añ leſioneʒ q; poſt.¶¶ Ad id qð obijcit᷑ de il⸗ lis qui ſunt in ꝑiculo moꝛtis ptʒ rñſio.quia nõ recipiunt ſacrm ad pugnantiã ⁊ conflictũ:bᷣ ad meritũ obedientie ⁊ virtutis augmentũ.qð eſt eis vtile ⁊ bonũ.q⸗ Ald illud qð obijcit᷑ de mutis.dðm ꝙ ſacrm illud eſt ad roboꝛatõz ſidei in coꝛde.⁊ hoc ita indigʒ mutus:vt diſertus nec tiñ in coꝛde:verũetiã in nutu ⁊ paſſione põt xpᷣm confiteri. ⁊ ideo hoc ſacram̃to indiget ſicut? alij.¶. Ad ill Raba ni dõm.ꝙ ibi ſumit᷑ predicare noĩe extẽſo ꝓ publica ↄfir matione.vt ſit ſenſus ad predicanduʒ alijs.i.ad publice ↄfitendũ fideʒ:quã in baptiſmo ſuſcepit.⸗l Ad vltimũ di cendũ.ꝙ caracter ↄfirmatõis ab eiſdẽ diſtinguit᷑ a quibo baptiſmalis.nec tñ ſuꝑfluit:quia ſᷣm aliũ ⁊ aliũ ſtatum diſtinguit.qᷓuis.n.omĩs rpᷣianꝰ ſit xpᷣi pugil: tñ ex Ftia alia 7 alia ⁊ in alio ſtatu dicit᷑ xrᷣianꝰ ⸗ pugil. ⁊ Fᷣm aliuʒ ⁊ aliũ actũ.ſ.ↄfirmatõʒ exterioꝛeʒ ⁊ eredulitatẽ interio⸗ rem.⁊ quia ᷣm aliud diſtinguit caracter ↄfirmatõnis ⁊ caracter baptiſmatis: 2 aliũ ſtatũ gr̃e diſpoĩt.iõ nõ ſuꝑ⸗ fluit.⁊ cum alius ſit ſtatus fidei:a caracter ſtatuʒ reſpi⸗ iar ruis fides ſit eadeʒ:caracter eſt aliud ſignum exte⸗ Tiug. mentũ. ¶ Cõtra. nõ hñs eẽ ſacri bapti ꝛticulꝰ ſecũduͦus Onſequent᷑ querit᷑.ſi pᷣpoſteꝛatio oꝛdĩs ſacra mẽtoꝝ ↄfirmatõis ⁊ baptiſmi: impediat ſuſce ptõnẽ ↄfirmatõis. Primo q̃rit᷑.vtꝝ ñ baptiʒa pᷣt ↄfirmari.Scðo.vtꝝ ñ baptiʒatꝰ poſſit reciꝑe ſa⸗ cramentũ ↄfiꝛmatõis ſine ſuſceptõe rei. L dit᷑ ſic. Haptiſmꝰ ẽ ianua oim ſacroꝝ. igit᷑ ſi bee figura vera ſit ⁊ ñ pᷣt intrari ĩ domũ niſi ꝑ ianua.q̊ñ ĩ aliq ſac mẽtũ niſi priꝰ intrauerit ꝑ baptiſmũ. ¶¶ SItẽ ↄſirmatõ re ſpicit aliqd p̃exñs:qꝛqð ñ ẽ nõ põt ↄfirinari.ſ̊ nullũ ſaẽ mẽtũ nccio preit ↄfirmatõeʒ aliud a baptiſmate.ſi ̊ ali⸗ quid pᷣſuponit᷑:videt᷑ ꝙ baptiſmꝰ.(¶ Cõt᷑.ſi rite ꝗs ſuſci piat oꝛdines:pmo dʒ fieri ſubdyaconꝰ qᷓ; dyaconꝰ. tñ ſi añ ſubdy aconatũ ſuſciꝑet ꝗs oꝛdinẽ dy aconatꝰ:dicũt ꝙ vere hʒ oꝛdinẽ᷑. Sʒ an debeat miſtrare alia q̃ſtio ẽ. ꝗ̊ a ſi⸗ mili lʒ baptiſmꝰ pᷣcedere hẽat ↄfirmatõʒ ſi rite fiat:tñ ſi ꝗs añ baptiſmũ ↄfirmaret᷑:cõfirmatõʒ vere br̃et ſiue ſa⸗ cram̃tuʒ ↄfirmatõis.ꝙ̊ ñ baptiʒatꝰ p̃t ↄfirmari. ¶ Itẽ eẽ p̃cedit oꝛdinatũ eẽ.priꝰ.n.ẽ res qᷓ; oꝛdiata alij. ⁊ ꝓgter h̊ illa qͥꝝ eẽ ñ eſt eẽ relatũ pñt eẽ:lʒ ñ hẽant eẽ oꝛdinatum. Talia ſunt ſacꝛa.ſ.baptiſmꝰ ⁊ ↄfirmatio.nõ.n.referũt᷑ adinuicẽ. Secluſo ꝗ̊ oꝛdine quocũq;:nibilominꝰ hec ſaẽ⸗ mẽta pñt eẽ.Sʒ ñ põt eſſe ↄfirmatio niſi exñte aliqͥ cõfir⸗ mato.ꝗ̊ om̃i ſecluſo oꝛdine põt aliꝗs eẽ cõfirmatꝰ igit᷑ lʒ nõ pᷣceſſit baptiſma pᷣt aligs cõfirmari. Rñſio.q ñ ba ptiʒatꝰ ñ põt ↄfirmari. Rõ hꝰ eſt. qꝛ gra regeneꝛatõnis ſpuᷣalis q dat᷑ in baptiſmate pᷣcedit gràm coꝛoboꝛatiõis ſpũalis:ſicut generatio naturalis pᷣcedit coꝛꝛoboꝛationẽ mẽbꝛoꝝ. Alia rõ eſt. ꝙ ↄfirmatõ ↄfert᷑ tm̃ exñtiba ĩ eccia. baptiſmate aũt ponit᷑ hõ ĩ eccĩia ⁊ efficit᷑ de coꝛꝑe illius/ ¶l Ad obiectũ primũ ↄtra h̊ põt diciiꝙ ñ eſt ſiłe oꝛdi⸗ nibo a⁊ ſacr̃is.ſebaptiſmate ⁊ ↄfirmatoe.nõ.nẽ ita eẽnit⸗ alis ↄꝑatio oꝛdinũ ſuꝑioꝝ ad inferioꝛẽ:ſicẽ cõfirmatõnis ad baptiſma. ꝓpter miſteriales diuerſitates eoꝝ ⁊ incon tingentiã.vt.n.dicũt.oꝛdo ñ eſt tm̃ ſacim vᷣ etiã offieiuʒ. Cuilibʒ.n.oꝛdini deputat᷑ ſuũ officiũ.⁊ põt aliꝗs officiũ vnius oꝛdinis exequi ſine alio.vt offieiũ dy aconatꝰ ſine ſubdyaconatu. ideo pʒ ꝙ oꝛdines ñ hñt adinuicẽ ncẽiaʒ oꝛdinatõʒ. Maptiſmꝰ aũt ⁊ ↄfirmatio hñt effectus ꝓpter quos ſunt.⁊ nõ põt effectus ↄfirmatõis eẽ ſine effectu ba ptiſmi 2 vniuerſalr nullũ ſacrm ſine baptiſmo.iðo alia ſacẽa ad baptiſmũ ncciaʒ hñt oꝛdinatõʒ.ql Ad alið dicẽ dũ.ꝙ qñ eẽ alicuiꝰ dependet ab alio: nõ hʒ prius eẽ q eẽ oꝛdinatũ.immo ſimul talis eſt ↄſirmatio reſpectu bapti⸗ ſmatis.Eſſe.n.cõſirmatõis dependet ab eẽ baptiſmatio. 4 Ad illud qð dicit᷑.ꝙ baptiſmus ⁊ cõfirmatõ ñ referũ tur adinuicẽ ⁊c. Oicendũ ꝙ quedã ſunt quoꝝ eſt mutua relatio.cuiuſmodi ſunt illa que ſunt ⁊ dicũt᷑ adaliqd. ta⸗ lia nõ ſunt baptiſinꝰ ⁊ eõfiꝛmatio.Quedã aũt ſunt⁊ ſi il lorũ nõ eſt mutua relatio:vnũ tñ qᷓtuʒ ad eẽ dependet ab alio. ꝓpter qð aliud qð dependet nõ põt eẽ ſine alio.ſicẽ hic.vnde arguit᷑ e inſufficienti. ”ÿ ¶ Lonſequeter que S. ij. rit᷑ Atꝝ ñ baptiz atus poſſit reciꝑe ſacr̃m ↄfirmationis ſine ſuſceptiõe rei.qð videt᷑:qꝛ ñ baptiʒatus põt ſuſciꝑe euchariſtie ſacim.lʒ ñ fuerit baptiʒatꝰ:lʒ ñ ſuſcipiat reʒ ſacr̃i. Siłr accedẽs ficte ad baptiſmũ ſuſcipit ipᷣm ſacrᷣm lʒ ñ reʒ ſacr̃i.Eadeʒ rõne videt᷑ ꝙ aligs nõ baptiʒ atꝰ p̃t ſuſciꝑe ſacrẽ̃m ↄfirmatõis lʒ nõ ſuſcipiat rẽ.q Iteʒ aligs nõ baptiʒatus põt moꝛi ꝓp xpᷣo ⁊ cõfiteri xpᷣm.q̊ ñ bapti⸗ ʒatus põt hr̃e reʒ hꝰ ſacꝛi an baptiſmũ.q̊ pari rõne ⁊ ſaẽ 60 iſmatis ñ ſuſcipit rẽ cõfirmatõis. ñ hũs ſacim hinꝰ:nõ recipit ſacrametũ illius. ¶ Rniſio. ꝙ caracter baptiſmalis eſi fundamẽtuʒ alioꝝ caracteꝝ ſacramentaliũ.lñ nullũ ſacẽm q̊ impri mitur caracter põt ſuſcipi ab aliquo:niſi prius ſuſcepto ſacr̃o baptiſmi.dico ſacram̃taliter. vnð ſicut ñ ſuſcepto — — — --— ra ſſce 8 eſa n ſae töͤre ſas ali⸗ iſci ſiſi a nſi eſa⸗ Nerh tun. müt ſoi/ ſin, tin. ius otdi⸗ intr⸗ ns on ¶ Nueſtio baptiſmate ꝙᷓtũ ad rez ſacꝛi.ñ põt aliꝗs ſuſciꝑe ſacr̃jm cõ firmatõis.qᷓtuʒ ad reʒ ſacr̃i:ſic ñ ſuſcepto baptiſmo ſoẽ⸗ mentalit᷑: nec ſuſcipi põt ſacr̃fm ↄfirmatõis ſacramẽtatx hoc aũt pʒ ꝑ hoc qð determinat᷑ ab Inno.in.iij.de pᷣſbi⸗ tero nõ baptizato.veniẽs ad appellatiõʒ·dicit.n.ibi·qa ĩ ↄcilio apud ↄpenð.legit᷑ cõſtitutu.Si ꝗs in preſbiteruzʒ oꝛdinatus dephenderit ſe nõ eẽ baptiʒatũ: baptiʒetur ⁊ iteꝝ oꝛdinet᷑.i Qos circa latũ preceptũ in caſu dubitabi⸗ li qð tutius eſi ſequẽtes mandamꝰ: quatenꝰ ipᷣm ad ſin⸗ gulos oꝛdines vſq; ad ſacerdotiũ ꝓmouere ꝓcures:⁊ ꝑ⸗ mittas eum in ſacerdotio miſtrare. Sed ↄſtat ſi in ſuſce⸗ ptione oꝛdinis añ baptiſmũ fuiſſet oꝛdinatꝰ: ꝑ reiterati⸗ oneʒ iniuꝛiatũ fuiſſet ſacro.⁊ ita pʒ ꝙ ñ fuit oꝛdiatꝰ.im⸗ mo qð plus ẽ:matrimoniũ ñ hʒ bonũ ſacẽi ĩ nõ baptiʒa tis.VUñ in.iiij.de diuoꝛcio.Quanto te nouimꝰ.determĩa tur ꝙ inter cõiuges infideles nõ baptiʒatos: in caſu põt altera ꝑſona tranſire ad ſecũda vota. ex qͥ pʒ ꝙ ibi ñ fuit bonũ ſacẽi.ſ̊ ñ eſt ita de baptiʒatis ↄiugibo. Si eni poſt baptiſmũ infidelis fuerit alter ↄiugũ:ratũ eſt ſꝑ matrio⸗ niũ.vñ dr̃ in decretis.Etſi mrioniũ verũ inter infideles exiſtat: nõ tñ eſt ratũ. Inter fideles aũt ratũ ⁊ firmũ ex⸗ iſtit:qꝛ fidei ſacꝛm.qð ſemel admiſſuʒ nũꝙ amittit᷑ratũ efficit ↄiugij ſacrẽm:vt ipm ĩ ↄiugibo vllo ꝑdurãte ꝑduret ſacr̃m aũt fidei nvocat baptiſmũ.⸗! Ad illud qð obijcituꝛ d euchariſtia iam pʒ rñſio:qꝛ ibi caꝛacter nullus impꝛi mit᷑⁊ ita ñ hʒ adeo eẽntialeʒ oꝛdinẽ ad baptiſma ſic con firmatio 2 oꝛdo.q Ad id qð obijcit᷑ ꝙ põt ↄfiteri ⁊ moꝛi. Dicendũ ꝙ verũ eſt ſine ſacꝛo:ſ̊ nõ line re illiꝰ ſacri.vñ ⁊ ſicut obiectũ ẽ.ſicut res hꝰñ põt hr̃i ſine re illiꝰ:ſic nec caracter ſi embꝛu terceceu Equit᷑ ꝗs põt vel dʒ ↄfirmandũ añ epᷣm te⸗ nere.Et pᷣmo querit᷑ſi nõ ↄfiꝛmatꝰ põt te⸗ nere. Scdo.ſi mulier. Tercio.ſi indifferẽt᷑ poõt vir tenere mulierẽ ⁊ mulier virũ. rticulus primꝰ Irca primũ ꝓcedit᷑ ſic.Et videt᷑ ꝙ ñ ofirma⸗ tus nõ põt tenere ad ↄfiꝛmandũ:qꝛ ñ baptiʒa tus ñ põt tenere baptiʒandũ. a ſili videt᷑ ꝙ ñ ↄHrmatus nõ põt tenere ad ↄfirmandũ. Hocẽ qð habet᷑ de oſe.di.iiij.in baptiſmate.vbi dicit᷑. In baptiſmate vel criſinate ñ põt aliꝗs ſuſciꝑe filiolũ qui ñ eſt ↄfirmatꝰvel criſmatus.ſenſus canonis eſt.ꝙ ꝗ ñ eſt baptiʒatꝰ: ñ põt ſuſciꝑe filiolũ in baptiſmate:neqʒ nõ ↄfirmatus pᷣt ſuſci pere filiolũ aliũ in criſmate.¶ Lõtra.nõ ↄfiꝛmatus põt baptiʒare:multofoꝛtius ⁊ tenere vt videt᷑. ¶ Itez cuz ſit e gremio eccleſie ᷣm baptiſmũ.lʒ ñ ſit ↄfirmatus:quaẽ nõ põt exequi iſtud miſteriũ.ſ.tenendi ad ↄfirmandum. 41 Ytez tenere ante ep̃m ñ eſt aliqd ↄferre ſpũale: ̊ ẽ tmm̃ oꝑatio coꝛꝑalis. ad taleʒ actũ.ſ.ad tenendũ ante epᷣm nõ exigit᷑ aliꝗd ſpuale.g nõ opoꝛtet ꝙ ſit ↄfirmatꝰ.¶!. Itẽ querit᷑ nõ baptiʒatus põt baptiʒare. ᷓ ſuſcipe pt ſiliolũ in baptiſmate.i.eẽ ↄpatrinꝰ.¶ Rñdeo ad hoc vl⸗ timũ.Quia compatrini eſt inſtruere filiolũ in ſymbolo. ꝓpter hoc.n.inſtitutũ eſt in eccĩa ꝙ ſint ↄpatrini.non ba ptiʒati aũt h̊ nõ pnt:qꝛ nõ ſunt inſtructi. t h̊ ñ pñt eſſe cõpatrini.a Ad h̊ qð querit᷑.quare nõ cõfirmati nõ pñt tenere ad cõfirmandũ. Sicendũ ꝙ cõfirmãdus debet ab altero teneri vt oñdat᷑ in ipſo impotentia ſtandi ꝑ ſe ſcʒ in temptatõibus ſine gẽa ↄfirmatiõis. EUnde potentia ⁊ virtus ſtandi ſpũaliter.ſ.in pugna temptationũ: dat᷑ in ꝓfirmatione.vñ Aldelchy ades. In baptiſmate regeneꝛa⸗ mur ad vitã:poſi baptiſmũ ↄfirmamur ad pugnam. Si igit᷑ in ſignũ impotẽtie ↄfirmãdus tenet᷑ ab alio ad cõfir⸗ mandũ.qui aũt impotens eſt ad ſtanduʒ: impotẽs eſt ad aliũ tenendũ vel ſuſtinendũ. ꝓpter h̊ debet eẽ ↄfirmatus qui aliũ debet tenere:in ſignũ ꝙ qui aliũ debet ſuſtenta? opoꝛtet ꝙ habeat potentià ſtandi. ¶ Quare igit᷑ põt ba⸗ ptiʒare.Rũñſio ꝙ qꝛ baptiſina eſt ſacẽm neceſſitatis:lar⸗ ga diſpenſatione puidit diuina milcdia: vt oĩs cuixcũq; ſit ſtatus vel conditõis vel qualitatis poſſit baptiʒare. 4 Ad id qð querit᷑.exqͥ ẽ de gremio eccie q̃re ⁊c. Rñſio. RH̊ inſtitutũ eſt ab eccia rõne pᷣdicta.vt ſic in ſignũ impo⸗ tẽtie ſtandi in ſpũali pugna oꝛdinatuʒ ẽ vt cõfirmãdꝰ ab alio teneat᷑:ſiłr in ſignũ impotẽtie ſuſtentãdi aliũ qui ñ hʒ potentiã ſtandi ꝑ ſe:oꝛdinatũ eſt ꝙ teneat᷑ ↄfirmãdus a cõfirmato.nec exigit rõ aliqua:ꝙ illi ꝗq ſunt de gremio eccie pñt quecũq; miſteria eccie exequi.imo diſſicta ſunt miniſteria ᷣm gradus eoꝝ qui ſunt ĩ eccia.i¶¶ Ad vltimũ dDðm.qꝙ etſi illud tenere ſit actio coꝛꝑalis qtũ ad ſubam actus:nõ tñ qᷓtũ ad ſignificatõʒ.qð obijcit ꝙ ad actõʒ coꝛꝑaleʒ nõ exigit᷑ aligd ſpũale.Dicendũ ꝙ actio coꝛpo⸗ ralis põt dici ſᷣm rem ⁊ ſignificationẽ. coꝛꝑalis vt currẽ quantũ ẽ de genere ſuo.Alia eſt actio que m reʒ eſt cor⸗ ꝑalis:ſᷣm ſignificatõʒ vᷣo eſt ſpũalis.vt pʒ miſterio ſacra mentoꝝ. Primo & mõ ad actũ coꝛꝑaleʒ nõ eſt ncciuʒ ali⸗ qð gratuitũ ſpũale:łᷣ̊ ſecũdo mõ.⁊ talis actio eſt tenẽ cõ⸗ firmandũ ante epᷣm:vt S.dictũ eſt. — . ꝛticulus ſecũdus Onſequẽt querit᷑ſi mulier põt tenẽ cõfirmã⸗ dũ añ ep̃m. Nõ videt᷑.qꝛ mulier põt tenere ba ptiʒ andũ. g cũ minoꝛ ſit obligatio ⁊ adminꝰ in tenendo añ epᷣm ꝓfirmantẽ ex ipſa tentione:qᷓ; tenẽ ba⸗ ptiʒandũ añ ſacerdoteʒ baptiʒantẽ. videt᷑ ꝙ ſi tenere po teſt in baptiſmate:ꝙ põt tenere in cõfiꝛmatõe.4. Contra ſicut dictũ eſt.nõ cofirmatus in ſignũ impotẽtie ſue ⁊ i⸗ firmitatis ñ debet aliquẽ tenere ad confirmãdũ. a ſili vi detur ꝙ mulier cũ ſit conditõis infirme:in ſignuʒ ſue in⸗ firmitatis ⁊ debilitatis nõ debet aliquẽ tenẽ.¶ Hoc ideʒ habet᷑ ꝑ ̊ ꝙ ſexus muliebꝛis excludit᷑ a ſuſceptõne oꝛdi⸗ nis ꝓpter condnõʒ ſexus hꝰ q repugnat dignitati ordis ſiue oꝛdinatoꝝ.ſ.inferioꝛitas ſiue infirmitas ſtatꝰ.a ſiti videt᷑ ꝙ ꝓpter ↄditõʒ repugnantẽ que ẽ nia Rn n⸗ bilitas debet erxcludi ab hmõi miſterio.ſ.tenẽdi ceo.ꝙ mulier dũmodo ſit ↄfirmata põt tenere.nec impe⸗ Dit ſexus debilitas ſiue infirmitas. Infirmitas.n.q̃ de⸗ pendet a ſexu que eſt infirmitas coꝛꝑalis:nõ firmat᷑ per ſacr̃m cõfirmatõis. Infirmitas aũt ſpũalis.ſ.puſillani⸗ mitas tollit᷑ ꝑ grãm confirmatõis.que cũ ſublata fuerit efficit᷑ mulier digna ad miniſteriuʒ tenẽdi.hac aũt infir⸗ mitate ſublata:efficiũt᷑ mulieres qi viri ſiue hñtes aias viriles.ſᷣm ꝙ legit᷑.ij. Aldacha.vij.de illa beata muliere que hoꝛtabat᷑ filios ſuos ad patiẽtiaʒ in moꝛte.ꝙ femi⸗ nee cogitationi maſculinũ animuʒ inſerens dixit ad eos ⁊c̃.q¶ Ad illud ̊ quod primo obijcitur. dom ꝙ infirmi⸗ tas ſexus vel coꝛpoꝛis non repugnat foꝛtitudini ſpiritus que attendit᷑ penes robur coꝛꝑis.hec auteʒ qñq; tãta eſi in muliere:quanta in viro ⁊ qñq; maioꝛ.qᷓuis vt frequẽ tius vir eſt magis aptus ad actus ſpũales foꝛtitudinis. A Ad illud quod obijcit᷑ de ſuſceptione oꝛdinũ.Dicẽduʒ nõ eſt ſimile:quia rõne ſexus vir caput eſt mulieris.j. Coꝛint᷑.xj.⁊ hoc principaliter ꝙᷓtum ad actus exteꝛioꝛes 2 coꝛꝑales.⁊ ideo repugnat ei ſuſceptio oꝛdinũ ratione quoꝛuʒ oꝛdinatus conſtituit᷑ caput ⁊ ſuperioꝛ illoꝝ. Uñ ſexus femineus ⁊ ſuſceptio oꝛdinum ſibi repugnãt: eo ꝙ ſexus femineus conſtituitur ſub capite: ⁊ non ꝑmittitur eſſe caput.oꝛdo vᷣo econtrario conſtituit oꝛdinatũ caput ſuꝑioꝛem illoꝛum. Conſfirmatio vᷣo ſacramentalis nõ habet taleʒ repugnantiam cum ſexru femineo:eo ꝙ ñ cor pus reſpicit vt dictum eſt.nec ꝓprietatẽ coꝛꝑis:&ᷣ tm̃ ani⸗ mã ⁊ infirmitatẽ eius. ꝛticulus tercius Onſequẽt q̃rit᷑.vtꝝ indifferent põt vir tenere feminã:⁊ femina viꝛũ. ſic:videt᷑.In bapti ſmo ita eſt. ꝙ bomo ſexus maſculini põt tenẽ ã in baptiſmo.ſilłr videtur ꝙ in confirmatione · igi⸗ tur non opoꝛtet ꝙ vir ſemꝑ virum teneat ⁊ femina femi⸗ nam.immo ſicut in baptiſmo ſeinuicem tenere pñt: ſilit᷑ . in confirmatione.4! Itez m exigentiaʒ oꝛdinis rõnis ⁊ nature. foꝛtioꝛ bʒ tenere ⁊ ſuſtentare minꝰ foꝛtẽ. Sʒ cõ⸗ firmatus nõ ↄfirmato foꝛtioꝛ reputat᷑. ꝙᷓ quelibet ꝑſona confirmata põt tenere ꝑſonã nõ ↄfirmatã. & mulier ↄfir mata põt tenere virũ ñ ↄfirmatũ.4¶! Itez cũ tentio ad cõ/ firmandũ nihil opetur ad ſacramentũ: nõ refert cuiꝰ ſe⸗ xus ſit qui tenere debeat.¶ Contra.oꝛdo nature hoc exi git ꝙ mulier ſit ſub viro ⁊ n ecõuerſo.ſ̊ ꝑſona tenẽs ali⸗ quẽ ad confirmandũ.ex hoc ꝙ tenet illũ ſoꝛtit᷑ maioꝛita⸗ teʒ quandã ⁊ auẽteʒz reſpectu illius qui tenet᷑:eo ꝙ ĩ mi⸗/ niſlerio tali fuit pricipiu ſue ꝑfecte xpᷣianitatis. ſi mu⸗ lier debet eẽ ſub viro ⁊ non hꝛe auẽtem reſpectu viri ⁊c. 4 Hoc ideʒ pʒ ꝑ ratõʒ ſuppoſitã quare mulieres nõ reci piũt oꝛdines.quia ex h eret᷑ ꝙ hr̃ent ptãtem oꝛdi/ natam ſupꝛa viros./Rñſio.ꝙ vir põt tenere mulierẽ ⁊ mulier virũ ad ↄfirmandũ lʒ alig ponebãat ↄtrariũ. vnð xxx.q.j.Si aligꝗs.dicit᷑. Si aliꝗs filiaſtrũ vel filiaſtram ſuã ante ep̃m tenuerit ad ↄfirmatõz: ſeꝑaret᷑ ab vxoẽ ſua aliã nunqꝙᷓ accipiat.ſiłr ⁊ mulier. Hic inſinuat᷑ a cano ne ꝙ vir põt mulierẽ tenere ⁊ ecõuerſo. ſᷣ ſi talem teneat ſcʒz filiaſtrũ vel filiaſtrã puniri debet. Mihilominꝰ ſi hoc obſeruaret᷑ in aliqua eccĩa ꝙ vir ſolũ teneat ⁊c̃. ̊ põt eẽ ad tollendũ ꝑiculũ affinitatis. Qam quia in hmõi tenẽ ↄtrahitur affinitas.⁊ nõ ſolũ inter tenentẽ ⁊ parẽtes eiꝰ qui tenet᷑: inter tenentẽ ⁊ ipʒʒ qui tenet᷑.qñ maſculꝰ ma rem tenet ⁊ mulier mulierẽ: tollit᷑ ꝑiculũ ex ↄtractu affi⸗ nitatis inter illos. ꝓpter qð potuit nõ ſine rõne inſtitui in aliqua eccia ⁊ obyuari.qꝙ tm̃ vir virũ teneat ⁊ mulier mulierẽ.ij Ad illud qð obicit᷑.ꝙ ꝑſona tenẽs ſoꝛtit᷑ au⸗ ctoꝛitateʒ ⁊ maioꝛitateʒ dignitatis ſiue ⁊ prioꝛitatis re⸗ ſpectu illius qui tenet᷑.qð nõ ↄuenit mulieri reſpectu vi⸗ ri ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ ſoꝛtit᷑ ex hoc auẽteʒ ptatis oꝛdinate ſiue maioꝛitatẽ dignitatis.ſicut ẽ in ſuſceptõe oꝛdinis:ſᷣ potius efficitur debitoꝛ exhibitõis ⁊ reuerẽtie ⁊ honoꝛis ⁊ ſubuentõis caritatiue.quantũcũq;.n.efficit᷑ magnus ꝗ tenet᷑ ad confirmandũ: debet hr̃e illũ qui tenebat eũ etſi minoꝛ ſit:in reuerentia.⁊ ꝓ loco ⁊ tẽꝑe illi honoꝛẽ exhi⸗ bere:⁊ in nccĩtatibo caritatiue ſubuenire.⸗¶ Ex his patzʒ rũñſio ad aliud.qꝛ ſecus eſt de ſuſceptõne oꝛdinis in qua confert᷑ auẽtas ptãtis oꝛdinate ⁊ dignitas maioꝛitatis ſimpłr. hoc aũt nõ ſoꝛtit᷑ qui tenet aliquẽ ad ↄfirmanduʒ ex miniſterio hmõi.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ꝙ qui tenet nihil cooꝑatur illi ſacr̃o.Dicenduʒ ꝙ etſi nihbil co⸗ oꝑetur eſfectiue:oꝑatur tñ ſignificatiue.Significat eniʒ ꝙ nõ ↄfirmatus non hʒ potentiã ſtandi ꝑ ſe:vᷣ illaʒ acci⸗ pit in confirmatone. — ¶ Membꝛũ quaꝛtũ 4 Verit᷑ vtꝑ xpᷣs fuerit ↄfirmatus. Et videt ꝙ nõ.quia cũ ab inſtanti ſue cõceptõis ha⸗ buit omẽʒ gratie plenitudinẽ ⁊ G̊ ꝑfectiſſi⸗ me:ſruſtra ſuſcepiſſet ↄfirmatõeʒ q̃ dat᷑ ad ſuſcepit inſtituit. Gᷓ̊ aũt ſacr̃fm nõ inſiituit ⁊c. Contra hoc querit᷑.quare xpᷣus non fuit ↄfirmatus ſicut bapti⸗ ʒatus:cum videatur eadeʒ röne ↄfirmandus q̃ baptiʒã⸗ dus. Item.iij. AMath. dicit. Sic decet nos adimplere omẽʒ iuſticiã. Glo.dũ ego ſuꝑioꝛ ⁊ nõ indigens a te ſu⸗ ſcipio.ſᷣ ſi decet rp̃m ſic adimplere oẽʒ iuſticiã.i.ꝑfectaʒ ſemꝑ deceat ipᷣm.i.videtur ꝙ decuit eũ ↄfirmari ⁊ ab in⸗ ferioꝛi ſicut ⁊ baptiʒari.¶ Iteʒ vt habet᷑ a Cri.Ex con tactu carnis habuerũt aque vim regeneratiuã. dicit enĩ ideʒ.i QAunq; aque baptiſmi purgare peccata credentium poſſent:niſi ↄtactu dnici coꝛpꝑis ſanctificate fuiſſent. Si⸗ militer videtur ꝙ cri à habeat virtutẽ niſi ex cõ tactu coꝛꝑis xpᷣi. Rñſio.dicũt quidam ꝙ vpᷣs ſuſcepit omĩa ſacramẽta. oↄfirmationeʒz aũt in deſcenſu columbe: m illud Yo.j.Vidi ſpiritũ deſcendentẽ q̃i columbaʒ de celo ⁊ manenteʒ ſuꝑ eum. Sed hoc ſuppoſito.cũ bec con firmatio non fuit ſacramentalis: adhuc remanet q̃ſtio. Pret᷑incõueniens ſequit᷑ ex hac poſitõne.quia cuʒ illa ur plenitudineʒ virtutũ.q Iteʒ ſacr̃a noue legia qãDu confirmatio non fuit ſacramentalis:eꝛat realis.qð ẽ in⸗ cõueniens poſitiõe.Pꝛopter h̊ aliter dðᷣm.ſ.ꝙ baptiſino quedã ↄgꝛuebant.quia ẽ ſacr̃m ncciĩtatis.ſ.ꝙ efficacie ex⸗ emplo allicerent᷑ baptiz andi ad baptiʒandũ. ꝓpter quod ↄueniens fuit vt xpᷣs ſuſcipiendo baptiſmuʒ alijs pᷣberet exemplũ baptizãdi.vñ ibi.Sine mõ.ſic.n.decet nos ad⸗ implere omẽʒ iuſticiã.Glo.ſic decet nos dare exempluʒ omiĩs implende iuſticie:vt diſcant hoĩes neminẽ ſine vn⸗ da baptiſmi eẽ ꝑfectum.Aliud ↄgruebat rõne effectꝰ.pᷣn cipalis.n.effectus ẽ ſilios ire facere filios dei ⁊ heredes regni.iij.ad Chi.ꝑ lauacrũ regeneratõis ⁊ renouatõis ſpũſſancti quẽ effudit ĩ nos abunde ꝑ ihᷣm yp[ʒ ſaluatoꝛ? nr̃m.vt iuſtificati gẽa ipſius heredes ſimꝰ ⁊c. ꝓpter qð ↄueniens fuit vt filius dei ſuſciꝑet baptiſmũ vt eſſet alqs exemplũ ꝙ baptiſmo ſiũt filij dei.vñ Aug.li.q.no.t.Jo⸗ hãnes ſciens ſanctitatẽ xpᷣi ꝓhibuit eũ baptiſmo.i.a ba ptiſmo. Saluatoꝛ aũt inſtituit fieri debere. nõ vtiq; t peccatũ:ſ̊ ꝓpter iuſticiam im plẽdã. dignũ.n.erat vt ipᷣe exemplũ eẽt futuris filijs dei:qui ꝑ baptiſmũ filios dei ſi eri docebat. Ytem quia ianua ẽ ſacꝛoꝝ:cõueniebat vt nõ inſtitueret᷑:̊ vt ſuſceptione auctoꝛis ratificaret᷑ ſiue con firmaret᷑.vñ Augꝰ.q.no.t.Hoĩs cauſam ſuſcipiẽs ⁊ ꝑ regenerationem ſicut dixi filios dei fieri docẽs baptiʒari cbuit: vt in ſe hoc oñderet ratũ. facile.n.probat᷑ qð dr fieri a magr̃o. Has rõnes ↄuenientie nõ eſt reꝑire in cõ⸗ firmatione. vñ nõ eſt ſile de ↄfirmatõe ⁊ baptiſmno.Ad: hoc quod obijcitur. ꝙ ſicut decuit rᷣm adimpleꝛe omẽem iuſticiam ſuſcipiendo baptiſma:ſic decuit ſuſcipiendo cõ firmationeʒ. Dicendũ ꝙ non eſt verũ:qꝛ eſt duplex iuſti⸗ cia adimplenda in baptiſmo.ſ.neceſſitatis ⁊ vtilitatis. Meceſſitatis que eſt in doctrina baptiſmi: ⁊ exemplo qð eſt ↄſummatio iuſticie.vñ ¶NDath.iij. Sic decet nos im⸗ plere.Glo.docere ↄſummatõʒ iuſticie.i.ad baptiſmũ ĩ⸗ uitare.quia baptiſma eſt cõſummatio omiĩs iuſticie. Et alia glo. ibidez. Sic decet nos dare exempluʒ implende omis iuſticie.vt diſcãt omẽs neminẽ ſine vnda baptiſmi eſſe ꝑfectum. Atilitatis que eſt in exem plo bumilitatis: quod fit ſubijciendo ſe ſeruo ⁊ vili elemento.vnð glo.ſic: id eſt ſubdendo ſeruo ⁊ inferioꝛi omẽʒ iuſticiã.i.humili⸗ tatẽ que eſt omĩs iuſticia. Prima adimpletio iuſticie.ſ. neceſſitatis nõ eẽt ſi xp̃ᷣs eẽt confirmatꝰ lʒ ſecũda in ꝑte: quia qtum ad h̊ ꝙ ſubijceret ſe ſeruo.nõ aũt qtũ ad hoc ꝙ ſubijceret ſe tam vili elemento.Criſma.n.eſt nobilio⸗ ris generis qᷓ; aqua.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ ea ratõe q̃ contulit vim regenerãdi aquis ↄtactu carnis ſue:⁊ opoꝛ⸗ tuit ꝙ habilitas confirmãdi collata eẽt criſmati cõtactu conſimili.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile gꝗa etſi dei placuit bo nitati hoĩeʒ ꝑditum reꝑare bñficio ſacramtoꝝ ⁊ reꝑatũ ꝑficere: ꝓꝛie ⁊ ꝑ ſe eius volũtatis fuit reꝑare lapſuʒ ꝗꝙᷓ⸗ tum ad peccatũ traductum a primis parentibo: 7 danuʒ ꝓueniens ex illo lapſu reſtitnere.vnde vt qtũ ad lapſum illum reꝑaretur homo:incarnatus eſt filius dei ? incar natus eſt paſſus. Illa aũt traductio cauſam hʒ conupti⸗ onis nature ex parte carnis. Quia igit᷑ ꝑ ſe intẽtiõis eiꝰ fuit illum lapſum reꝑare.⁊ ſpecialiter illam intendebat reꝑationem: ↄueniẽs fuit vt modus ſpecialis in ſacꝛam̃⸗ to baptiſmi ſuꝑintenderet᷑ modo alioꝝ ſacramẽtoꝝ. Et qjuia lapſus ille ꝑ carnez conuptã traducit᷑: ↄueniẽs fuit vt mediante ſpãli virtute a carne xpᷣi deſcẽdẽte modꝰ iſte ꝓuideret᷑. ꝓpter hoc ꝓuidit diuina ſapĩa:vt ꝑ tactuʒ aq̃ carnis xp̃ᷣi haberent vim regeneratiua.Mõ aũt ẽ reꝑire iſtam cauſam in alijs ſacram̃tis. — — . ₰ — embꝛü quitü quitur de temꝑe confirmationis. Et pri⸗ mo queritur de temꝑe quo debet cõferri ſa cramentum confirmationis. Scðo.quan⸗ io tempoꝛe confirmati debeant eẽ ſub diſci plina criſmatis ⁊c. — —— =,m òes — ————— — 1 i opeiſno tacie e⸗ erquod oßberen nos d Lenplng ſnen ſeeh i⸗ 1 hertte tnonati ſalunn Perg teſercie ſnoin oruge erattf fllosn lebaen ekſiren aipiin i i reincs 0,4 & tonen ncoc⸗ Giaſti⸗ litanis. npho nooi ptiſnü ſicte, plene wpnſni M loſie mili ciel. We: Adoe oddio⸗ radej n tichen gonthv imn, lpig⸗ VIdn Galgin wi Bconſt titios uengen czom! ſtor E enies fii nocß i tactuz t ineyn gn Cipni ¶Mueſtio rticulus pꝛumnus Verit᷑ ̊ vtꝝ ſacr̃m ↄfirmatiõis debeat ſtatim conferri ꝑuulo anteꝙ; babeat annos diſcreti/ Nonis. ſtatim:videt᷑ ꝑ B. ꝙ tanto aptiꝰ ẽ ali qd ad ſui ꝑfectõz: quãto minus bʒ de impedimẽto ⁊ mi⸗ noꝛis eſi inclinatõis ad ↄtrariũ ipius.Sʒ ſuſcepto ſacꝛa mento baptiſmatis quanto ſit aliquis ĩ etate magis elõ⸗ gata a ſtatu quo põt peccare:tanto minoꝛis eſt inclina⸗ tionis ad peccatũ qð eſt ↄtrariũ ꝑfectioni gratie ⁊ minꝰ bʒ de impedim̃to gratie. Qð pʒ ꝑ hoc:ꝙ quanto magis accedit ad ſtatuʒ quo põt peccare:tanto pꝛonioꝛ efficituꝛ ad peccandũ ⁊ habilioꝛ ad impedimẽtũ. ̊ quanto aliꝗs ſit minoꝛis etatis ſuſcepto ſacramẽto baptiſmatis:tanto aptioꝛ ẽ ad ſui ꝑfectõʒ.⁊ ita aptioꝛ ad ſuſceptõʒ gẽe cõſir matõis que eſt ꝑfectiua ipſius.Sʒ quãto aliꝗd ẽ aptius ſue ꝑfectioni:tanto magis ↄgruit illã eideʒ ↄlferre.ᷓ ⁊c. 4l Iteʒ quantũcũq; alicubi exiſtit diſpoſitio immediata ad foꝛmãa vel actũ aliquẽ.que quidẽ foꝛma vel actꝰ expe⸗ dit ſaluti bũane:ↄuenit vt foꝛma illa nel actus ꝓducat᷑ ĩ eſſe. Sʒ gr̃a baptiſmalis ẽ immediata diſpoſitio ad gra⸗ tiã ↄfirmatõis que eſt vlterioꝛ ꝑfectiua ipius baptizʒati. g ſtatim poſt baptiſmũ ↄferendũ eſt ſacẽ̃m ofirmatõnis. 1¶ Item eccleſie eſt cautius ⁊ melius ꝓuidere in mẽbris ſuis quo põt.ſᷣ qñ homo eſt in innocentia:certius cõſtat eccĩe de habilitate ipſius ad ſuſceptionẽ gratie qᷓ; q eſt ĩ ſtatu peccati.quia ſtatim qñ bomo eſt adultꝰ ignoꝛat᷑ an ſit in pcto aliquo.Cũ igit᷑ eccĩie cuiꝰ ẽ ꝓuidere ſaluti mẽ⸗ bꝛoꝝ.põt ꝓcurare miſieria ſacramẽtoꝝ ſᷣm ꝙ magis cõ ſtat ſibi ſiue ↄſtare pᷣt de vtilitate eoꝝ.Sʒ ↄſtat illi ꝙ da⸗ ta ↄfirmatõ exiſtenti in innocẽtia maxime eſt vtilitatis: nõ aũt conſtat illi ſic cũ dat᷑ exñti in etate adulta.igit᷑ ſꝑ debet ꝓuidere exñti in minoꝛi etate.ſ.añꝙ; poſ⸗ ſet peccare. ¶ Cont᷑.vtilitas maxima ſacꝛam̃ti eſt ex peꝛ ductione actus eius in finẽ.ſᷣ cum actus hꝰ ſacram̃ti ſit⸗ cõſiteri libeꝛa fronte nomẽ xp̃i.qð ñ ↄuenit exñtibo infra annos diſcretõnis:ᷣ ſolũ adultis. e vt videt᷑: eccie eſt ita ꝓuidere ꝙ ſacramẽtũ hoc miniſtreł᷑ adulnis qui pñt actũ iſtius ꝑducere ad finẽ. ¶ Item fruſtra armat᷑ quis anteꝙ; debeat inire certamẽ. S2 fruſtra ↄfirmat᷑ gs añqᷓ poſſit pugnare ꝓficere.i Iteʒ ſacẽim ↄfirmatõis ẽ ſacra mentũ ꝑfectõis.ᷣ ſlatus pueri totus eſt ſtlatus imꝑfectio nis vſqʒ ad ꝑfectum vſum rõnis. totus ille ſiatus pᷣce⸗ dens videt᷑ repugnare ſuſceptioni gr̃e ſacr̃i ↄfirmatiois. Hec etiã videt᷑ ꝑ hoc qð habet᷑ ð ↄle.di.iiij.vt ieiuni.vbi dicit. Ar ieiuni ad ↄfirmatiõʒ veniãt ꝑfecti etatis ſuꝑple ſtatutũ eſt.vt moneant᷑ ꝓfeſſionẽ facere prius: ⁊ vt mũdi donũ ſpũſſancti valeant acciꝑe.Ecce habet᷑ ꝙ debent eſſe ꝓfecte etatis ⁊ accedere ieiuni.qð ñ ↄuenit ꝑunuł.¶/ Ke ſpondeo.ꝙ tempꝰ magis ↄgruũ ſuſceptioni bꝰ ſacram̃ti eſt innocẽtie:tum qꝛ adueniente adulta etate bẽbit ſuaʒ efficaciã: tum ꝓpter ꝑiculũ imminẽs ex p̃uentu moꝛtis. Si.n.preuẽtus eẽt quis moꝛte nõ ꝑcepto ſacramẽto iſto diminueret᷑ ſibi de gloꝛia quantũ ad oꝛnatuʒz caracteris bꝰ ſacramẽti.⁊ etiã parentibo imputaret᷑ in culpã. TFnð Hug. ꝓypter eos qui articulo tẽꝑis preueniũt᷑:inſtituta ẽ illa qua ſacerdos baptiʒatuʒ ſtatim in vertice linit ſacri criſmatis vnetio.vt in hocipſo oñdat᷑ quãtũ ſacẽm id ad ſaluteʒ ncciuʒ ſit:cũ tam ſollicite vniuerſis cauet᷑ ne for/ te ſine ipſo ab hac vita ſubtrahãt᷑.¶ Ad h̊ ꝙ vtilitas ſa⸗ cramẽti eſt exr ꝓductione actus in finẽ ⁊c. Dicendũ ꝙ ñ tollit᷑ efficacia ſacñi adueniẽte etatis tpis adulte ꝑ H ꝙ datur infra illã etatẽ.virtus.n.ſacr̃i nõ tollit᷑ niſi ꝑ pec⸗ catuʒ. Si querat᷑ quare nõ ſemꝑ ꝓuidet eccia ꝙ miſtret᷑ hoc ſacẽm exñtibo in ſtatu innocẽtie.Dicendũ immo boc bhʒ eccia in ↄſuetudine. aũt ita nõ fit omibo:ᷣ ẽ ex ne⸗ gligentia parentũ.Iteʒ quare epᷣs quos baptiʒat ſtatim confirmat. Rñſio.vt ſicut plenã ptateʒ bñs:plenaꝛie ſb⸗ ueniat defectibo ſuſcipiẽtis ⁊ ꝑiculis pᷣtactis.⸗l Ad illud qð obijcit᷑ꝙ nõ armat᷑ ꝗs niſi qñ debʒ inire certamẽ ⁊c̃. Dicenduʒ ſecus eſt de armis coꝛꝑalibo ⁊ ſpũalibo.arma xxviij. enim ſpũalia nõ aggrauãt ſᷣ̊ alleuiãt. Pret᷑.arma ſpua⸗ lia ſcʒ ga ſiue virtutes multas hñt vtilitates pret᷑ illam que eſt deſenſionis in pugna ſpũali.ꝗpteꝛ q̃s vtiles ſunt ipſi ꝑuulo.¶] Ad id qð obijcit᷑.ꝙ ſacr̃m ↄfirmatõis ẽ ſa⸗ cramentũ ꝑfectõis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ dupler eſt ꝑfectõ.que⸗ dam que attendit᷑ penes habitus virtutũ ⁊ dona graãrũ: ⁊ hanc ↄtingit ꝑuulos hꝛe.hec aũt ꝑfectio habet᷑ a ꝑuuł ſacram̃to baptiſmali ⁊ ↄfirmatõis. Alia eſt ꝑfectio q at⸗ tendit᷑ penes exercitiũ virtutũ opeꝝ ⁊ gratiaꝝ.⁊ hãc nõ ↄtingit ꝓꝑuulos hr̃e: ſᷣ ſolũ adultos hñtes vſuʒ rationis. 4 Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ieiuni debent accedere ⁊c. Dicẽ⸗ dum ꝙ intellectꝰ illius decreti eſt.ꝙ illi ꝗ ſunt ꝑfecte eta tis debẽt accedere ieiuni:nõ ꝙ nõ debeãt accedẽ niſi ieciu ni ⁊ in ꝑfecta etate.Iñ Hug.h̊ ſtatutũ eſt: vt impoſitio nis manuũ ſacrm nõ niſi a ieiunis vel detuꝛ vel accipiat᷑: ſi hi qui acceperint ꝑſecte etatis fueꝛint.vt mũdi ſpuſſan Onſequent᷑ querit᷑.quãto temꝑe ↄfirmati de⸗ bent eẽ ſub diſciplina criſmatis. Hanc queſti nẽ tangit ⁊ tetermiat Hugo ſic. Solẽt gdã querere:quãto tꝑe debeãt vnctõʒ criſmatis obſeruare in capite.vt ſcʒ capita nõ lauẽt qui accipiũt manꝰ impoſiti onẽ abſq; tꝑe baptiſterij. Quibo rñderi põt ↄueniens eẽ vt tanto tꝑe aduentus ſpũſſancti apud vnũquẽq; qui eũ accipit celebret᷑: quanto tẽꝑe ab eccia generalr celebrat᷑ aduentus ſpũſſancti ſuꝑ apłos.hoc eſt ſeptem diebus.⁊ merito:quia ſeptẽ ſunt dona ſpũſſancti:⁊ in ſeptẽ comiti⸗ bus ad hoſpitẽ ſuũ ſpũſſanctus venit. Et dignũ eſt vt ha beat vnuſquiſq; diẽ ſuũ.⁊ vnicuiq; in die ſuo ↄuiuiũ pᷣpa ret᷑. Aliũ diẽ hʒ ſapĩa.aliũ intellectꝰ.aliũ ↄſiliũ.aliũ br titudo.aliũ pietas.aliũ timoꝛ. Lalia ↄuiuia xpᷣus apud ſuos hoſpi ꝛtalia 2 ſpũſſanctꝰ. lembꝛũ ſextũ Equit᷑ de loco vnctionis ſiue ſignatõis.de quo Rabanꝰ de cõſe.di.iiij. ouiſſime ſi⸗ gnatur baptiʒatꝰ cũ criſmate in ſummita⸗ te capitis ꝑ ſacerdotẽ: ꝑ pontificẽ vᷣo ĩ fron te. Hic querit᷑ qua rõne baptizatus ſignat᷑ in fronte ĩ cõ firmatõe.qꝛ cum vertex ſit ꝑs dignioꝛ qᷓtuʒ ad ſitũ:⁊ coꝛ qᷓtũ ad virtutẽ.videt᷑ ꝙ potius deberet in ↄfirmatõe ↄſi⸗ gnari in vertice vel coꝛde. Uel videt᷑ ꝙ in lingua vel ore cõfirmet᷑ ad robur ↄfitendi nomẽ xpᷣi.que ꝗdeʒ ↄfeſſio fit oꝛe vel lingua. Itez que eſt rõ iſtius duplicis vnctõis. ſcʒ in capite a ſacerdote:in fronte a ndlr.A Rion cut dictũ eſt:hoc ſacramentũ datur in robur.dt ↄfirmati idonei ſint poꝛtare nomẽ dñi coꝛaʒ regibo ⁊ principibo: teſtificando ipᷣm ⁊ ofitendo ſiue illius fidẽ.quia vᷣo inter ꝑtes coꝛꝑis que ſe ſenſibo nr̃is offerũt caput eſt dignius ⁊ in capite facies.ſ.anterioꝛ ꝑs.⁊ ideo hoc ſacim nõ dat in facie ſ̊ magis in fronte.qꝛ ibi ẽ ſedes verecũdie. Vnð qꝛ hoc ſacẽm eſt ↄtra ↄfuſionẽ ⁊ verecundiã ↄfitẽdi nomẽ xp̃i.que linguã cõtrahit ne aꝑte dicat qð hʒ in coꝛde:cõ⸗ uenit hoc ſacrjm in fronte dari. Fuoons quideʒ ẽ ꝑs facici eminẽtioꝛ ⁊ ſedes verecũdie.pʒ ̊ quare magis competit ꝙ frons ſit locus vnctõis qᷓ; vertex. Pret᷑.coꝛ lʒ ſit pars dignioꝛ qtũ ad virtutẽ ⁊ ad oꝑationem: tamẽ occultũ eſt latens interius nec huic vnctioni idoneum. ſacramen⸗ ta enim ſicut ſunt ſenſibus offerenda: ſic circa ꝑtes ſenſi bus manifeſte ſunt exercenda.q! Quare nõ fit in lingua vel in oꝛe patet ex predictis.Confeſſio enim oꝛis ſubtra⸗ hitur ex verecundia cuius ſedes eſt in fronte.conuenit vt fiat vnctio in fronte in robur contra veꝛecundiaʒ 2 cõ fuſionem:vt ſic ſoluatur os ad liberam chriſti confeſſio⸗ nem. 4l Ad illud quod queritur de ratione duplicis vn⸗ ctionie.Dicendum ꝙ vnctio que fit a ſacerdote: ſolnm⸗ modo datur vt illa vnctione ſe regem ⁊ ſacerdotem eſſe agnoſcat factum. Regem ſcilicet non ſolum regni e⸗ terni heredem: ſed 2 virtute regia preditum. Ut ſe regaliter regat ? gerat: ⁊ in ſeipſo⁊ de ſeipſo indicinʒ ⁊ iuſticiã faciat.viciaq; ⁊ peccata tanqᷓ; latrones ⁊ rapto⸗ res ceteroſq; maleficos ſpirituales vincat. VUnctio data a pontifice datur vt vtriuſq; bonoꝛio memoꝛ regij.ſ.⁊ ſa cerdotij adeo ſtrenue agat:ne regni honoꝛem deturpet ⁊ Tthoneſtet virilit᷑ ſuccũbẽdo:⁊ ne ſacerdotalẽ ſanctitatẽ inquinet ant ꝓphanet ſe execrabilr polluendo. vel vt me moꝛ ſit patris ſui regis.ſ.vniuerſalis.⁊ ſacerdotis: ꝗ in cruce tam magnifice tamq; ſtrenue egit.Prima vnctio ĩ modũ crucis ⁊ foꝛma fit.vt ꝑ crncẽ redemptoꝛis ſiue per crucifix bona accepta in baptiſmate hr̃e cognoſcãtur. Secũda inunctio fit in eundẽ modũ:vt in crucifixo ⁊ per crucifiyũ fit tota ſpes ⁊ fiducia ⁊ victoꝛie ↄfirmato: vt ĩ temptatõibus ſuis recogitet eũ qui talẽ ſuſtinuit ð ſeipᷣm ↄtradictõʒ.xj.ad Heb.Et eo in carne paſſo eadẽ cogita⸗ tõne armet᷑.iij.ca.prime canonice petri.Et vt ſciat ſe ad toꝛmẽta ⁊ ludibꝛia miſſuʒ. Sic quidẽ xp̃s paſſus ẽ ꝓ no⸗ bis vobis relinquẽs exempluʒ vt ſequamiĩ veſtigia eiꝰ.j. ca. Pe.ij.Alia eſt rõ diſtinetõis quã ponit Rabanus di cens. In pꝛima vnctõne ſignat᷑ ſuꝑ ipᷣm ſpũſſancti deſcen ſio ad habitatõz deo ↄſecrandã. In ſecũda eiuſdem ſpiri tuſſancti ſeptifoꝛmis gꝛa enʒ omni plenitudine ſanctita tis eun n keie⸗ declarak. Membꝛü ſeptunũ Equit᷑ de iteratione hꝰ ſacr̃i.Et qꝛ eiꝰ ite/ ratio depẽdet qͥdãmõ ab impᷣſſiõe caracte⸗ ris. Primo q̃rit᷑.v.̊ ſacr̃m ſit iterabile vł nõ iterabile.Scðo.ſi ĩ eo impmat᷑ caract᷑. rticulus pꝛim Irca primũ obijcit᷑ ꝗ ſit iterabile:ꝑ ̊ ꝙ moꝛ/ bus cuiꝰ ẽ medicina redit.ſ.infirmitas vel pu illanimitas q̃ ꝑ peẽm redit. Si.n.moꝛbo re/ dit:ncce eſt medicina iterari.Oð videt᷑ ꝑ ſimile a ſen⸗ ſu ↄtrario de baptiſmo.cuiꝰ moꝛbo ſcʒ pctẽm oꝛiginale ñ redit.vnde nec ille iterat᷑. ¶ Iteʒ h̊ ſacrẽᷣm dat᷑ ꝑ ſe ad ro⸗ bur fidei ſicut ſacr̃Um euchariſtie ad robur caritatis.q̊ ſi cut illud iterat᷑:ſitr ⁊ iſtud debet iterari.q¶ Iteʒ hoc ſa⸗ cramentũ dat᷑ in remediũ illis qui ſunt intratuꝛi pugnã ſpũaleʒ. Sacrm extreme vnctionis dat᷑ in remedium il-⸗ lis qui debent exire finaliter pugnã ſpũalem. ſᷣ vnicus ẽ exitus finalis:⁊ frequẽs eſt ingreſſus. ſi illud me tũ iterat᷑:multofoꝛtius ⁊ illud debet iterari.¶ Contra. ſtabilitas ſiue firmitas ſacram̃ti qᷓtũ ad id qð eius ẽ:eſt cauſa quare nõ iterat᷑. Sʒ magis videt᷑ ꝙ illud ſacramẽ tũ qð aliud ſtabilit ⁊ ↄfirmat habeat aliꝗd firmitatis qᷓ; illð qð illo firmat᷑ 2 ſtabilit᷑.Si g̊ ſaccẽ̃ᷣm baptiſmi qð cõ firmat᷑ ſacramẽto ↄfirmatõnis:habeat aliꝗd firmitatis Aꝓpter quã nõ iterat᷑.videt᷑ ꝙ ↄfirmatio gli mitatis ꝓpter quã nõ debeat iterari. illud nõ debet iterari ſicut habet᷑ ab Dug. ⁊ magr̃o.iiij. ſent. Et habet᷑ de oſe. di. iij. Dictũ eſt. vbi dz. Uiſum eſt nobis eandeʒ ofirmatiõeʒ ſicut nec baptiſmũ iterari mi⸗ nime debere. Itez Breg. ij. de hoĩe qui a pontiſice cõfir⸗ matus fuerit:denuo talis iteratio eſt ꝓhibẽda. Hꝰ autẽ multiplex eſt ratio vel cauſa:tum qꝛ caraeter in illo imp mitur:tum qꝛ quadã ↄſecratione dat᷑: tum qꝛ irredibilis eſt moꝛbus quẽ tollit: tnzʒ qꝛ ſingulare eſt ⁊ vnicũ qð alle goꝛice ſigt:tum quia ſemel tm̃ datur ſacrm qð cõſirmat ſcʒ baptiſmũ.Caracter aũt eſt ſignũ indelibile ⁊ ꝑpetuũ ꝓpter qð nullũ ſacramentũ in quo caracter impꝛimitur iteranduʒz eſt:alioꝗn enim fieret iniuria ſacꝛo. Pret᷑qa ↄſecratio eſt queda ꝑpetua dedicatio.nõ iterandũ eſt ſa⸗ cramentũ qð cum quadã ↄſecratõne cõfert᷑. Vñ mgr.iiij. ſent᷑.di.vij.de baptiſmo ⁊ oꝛdine ꝙ nõ debeãt iterari:aꝑ⸗ te dicit.vtrũq;.n.ſacr̃m eſt:⁊ quadã ↄſecratõe dat᷑.illud quideʒ cum baptiʒat᷑:illud vpᷣo cũ oꝛdinat᷑.⁊ ideo ĩ catho⸗ lica eccĩa vtrũq; nõ licet iterari:ꝗa neutri faciẽda ẽ iniu⸗ ria.Qð indubitant᷑ etiã de ↄfirmatõe tenendũ ẽ. Pꝛet᷑ cum moꝛbus nõ iterat᷑:nec medicina iterari xbet. Moꝛ Rndeo. ꝙ ſacꝛm bus.n.cuiꝰ medicina eſt ſacr̃jm iſiud eſt quedã pena con tracta.que ſᷣm ꝙ eſt hmõi nõ redit ſiue iterat᷑.lʒ conſiłis merito culpe actualis efficiat᷑ in peccãte. Pret᷑quia al⸗ legoꝛice ſignat aduentũ ſpũſſancti in aplos in die pẽthe coſtes Act.ij.qui ſemel factus eſt: vt ſignato ſignũ rñde at:cõuenit vt ſemel tm̃ donet᷑. Pret᷑.exquo oꝛdinatuꝛ ad ſacrᷣm qð nullo modo iterat᷑:cõgruit vt nec illud iteret᷑. hec ſunt ꝓpter que minime cõgruit ꝙ h̊ ſacr̃jm iteretur. Prima aũt ⁊ potiſſima ratio ẽ imp̃ſſio caracteris.¶ Ex bis pʒ rñſio ad primũ.quia moꝛbo euiꝰ medicina ẽ ̊ ſa cramentũ nõ redit.lʒ eniʒ pena puſillanimitatis ſiue in⸗ firmitatis vt eſt acta ꝑ culpa actualẽ redire ↄtingat ſiue effici in ipſo ↄfirmato.nũqᷓ; tñ pena infirmitatis ſiue pu⸗ ſillanimitatis vt ẽ ↄtracta ab oꝛiginali redit: ſiẽ nec ipᷣm oꝛiginale.vñ primũ eſt interimendũ.q Ad aliud qͥ oſten dit᷑ ꝙ boc ſacẽm qð datur ad robur fidei debet iterari ſi⸗ cut ſacẽm altaris qð datur ad robur caritatis.Dicẽduʒ ꝙ non eſt ſimile de hoc ſaczo ⁊ illo.tum qꝛ in ̊ ſacramẽ⸗ to imprimit᷑ caracter:nõ in illo.tum ꝓpter alias cõgru⸗ itates pretactas. Pret᷑.nõ eſt cõſiłis nccĩtas iteꝛaẽ qð ſi dem roboꝛat ⁊ qð caritateʒ. longe nãq; ⁊ facilioꝛe cauſa ⁊ frequẽtius caritas tollit᷑ qᷓ erroꝛ fidei inducit᷑.¶¶ Ad il lud qð obijcit᷑.q; vnicus eſt exitus finalis de pugna ſpiri tuali ⁊c̃. Oicendũ ꝙ etſi multotiẽs ingrediat᷑ ad pugnazʒ ſpũaleʒ:nõ ꝓpter hoc opoꝛtet h̊ ſacrm iterari. cuiꝰ rõ ẽ. quia ĩ eo tanta gratia ↄfert᷑ ut ſufficere valeat ad om̃e tẽ pus.⁊ hoc dico ſi ga illa roboꝛans cuſtodiat᷑. Si auteʒ exigẽtibo peccatis repellat᷑:tñ ꝓpter rõnes S.tactas ipᷣm ſacr̃Dm nõ eſt iteranduũ. Pret᷑.ex alia ꝑte ſicut eſt vnicus exitus finalis de pugna ſpũali.ſiłr ſi ↄſtaret ðᷣ exitu fina li nõ niſi ſemel ſacr̃jm extreme vnctiõis daret᷑.ſᷣ incertus euentus ipſius eſt cauſa quare iterat᷑.Qec ſunt aliq̃ rõ⸗ nes quare iterari non debeat ſicut de ſacramento confir⸗ mationis. Articulus ſecũduns Enſequẽter qꝛ ſuppoſitũ eſt queſtione pᷣceden⸗ ti ꝙ in hoc ſacramento impꝛimit᷑ caracter:ad maioꝛẽ certitudinẽ veritatis hñdaʒ põt queꝛi vtꝝ ſic ſit vel nõ. ſic:nidet᷑ ꝑ ̊ qð dicit Dyo.ꝙ cara⸗ cter eſt ſignũ ſanctuʒ coĩonis fidei.Sʒ hoc ſocr̃m dat᷑ in robur fidei.⁊ illud efficit in aĩia eo mõ quo ſacr̃a noue le gis efficiũt in aĩa illa ꝓpter que dant᷑. Sʒ hoc efficiendo relingꝗt ſignũ in aĩa hmõi effectus. relinꝗt & in aĩa ſignũ fidei ſiue roboꝛis. efficit ſiue impmit ſignũ coĩonis ſi⸗ dei. h̊ aũt eſt caracter. ⁊c.¶ Itez caracter eſt ſignaculũ diſtinctiuũ łi fidelis ꝑ ſiatus ſpũales:ſᷣm ↄfoꝛmitateʒ diſtinctõis populi ſecularis ꝑ ſiatus terrenos ſiue ſecu⸗ lares.ſ̊ maxime ↄſueuit eẽ diſtinctio exñtiũ in pᷣlio ſecu⸗ lari que ſolet eẽ ꝑ ſigna quibo acies belli ſe mutuo ↄgno⸗ ſcebant ⁊ ↄgregabãt ⁊ ſegregabãt a ſuis adueꝛſarijs.ſ̊ ꝑ hoc ſacim pᷣꝑant᷑ fidele s ad bellũ ſpũale magnũ ⁊ diffici le.q̊ videt ꝙ maxime cõgruit huic ſacẽo caracterẽ impri m ere qui diſtinguat ⁊ ſignet exñtes ĩ bello ſpũali.4 Itẽ effectus maxime ſtabilitatis ⁊ indelebilitatis in ſacr̃is ẽ caracter. lle.n.ſolus nõ perimit᷑ neq; delet᷑: vt habituʒ eſt S. Sed ſi alicui ſacꝛo competit effectus ſtabilis ⁊ per- manẽs:hoc maxime competit huic ſacꝛo cuiꝰ eſt ſtabiliẽ ⁊ ↄfirmare. videt᷑ ꝙ huic ſacr̃o potiſſime ↄuenit impri⸗ mere caracterẽ.¶ Item omne illud ſacr̃m i quo nõ ẽ ca/ racteris impreſſio eſt iterabile.ſicut pʒ diſcurrẽdo ꝑ ſin⸗ gula:⁊ in quibo eſt imp̃ſſio caracteris ñ ſunt iterabilia. Vnde in ſacramẽtis hec conſequẽter ſe hñt:imprimẽ ca⸗ racterem:.⁊ no iterari.ſᷣ hoc ſacramentũ nõ eſt iterabile: vc̃. ¶ Contra.caracter eſt ſignaculũ diſtinctiuũ. ſed ꝑ ſignaculũ baptiſmi ⁊ oꝛdimis ſufficiens ſit diſtinctõ ĩ po pulo dei.ᷓ videtur ꝙ nulla ſit necĩtas ꝙ in hoc ſacra me⸗ to imprimit᷑ caracter.ꝗ Item deus contulit ſacra m̃toꝝ remedia hoc modo quo ſunt magis vtilia.ſed magis vti le eẽt hoc ſacramentũ ſi poſſet frequẽter iterari cum ſepe cadamus. Si g impreſſio caracterig aufert poſſibilitatẽ — — — — — – — 9 — —, 60 ni⸗ ſi⸗ nli u⸗ ⸗ o 1 e ; blĩ pri 1 hſn lig⸗ hict bie ſa⸗ ie r nll e ni⸗ ¶ NHueſtio frequentandi ſacrẽm:videt᷑ ꝙ nullo modo ↄpetat huic ſa⸗ cramento caracteris ↄſignatio:alioqn deꝰ inſtituit h̊ ſa⸗ cramentũ modo minꝰ vtili ⁊ inoꝛdinato.qð eſt inconue⸗ niẽs.4l Itez effectus ↄfirmatõis oꝛdinat᷑ ad ↄfirmationẽ effectus baptiſmi.ſ̊ baptiſmi eſt duplex effectus ſcʒ gtia acaracter. Sʒ caracter ↄfirmatõis ñ ↄfirmat᷑ gẽa bapti ſmali:cum vtrũq; ↄtingat eẽ ſine altero.ꝓpt qð nõ vidẽẽ᷑ ſe habere in aliqua ↄtingentia ſiue oꝛdinatõc.neq; cara⸗ cter baptiſmalis ↄfirmatur illo.ꝗ̊ vt videt᷑ ſolũmodo g⸗ tia ↄfirmatõis bʒ oꝛdineʒ ad grãm baptiſmalẽ. lius idoneitatis vel vtilitatis eſt caracter hꝰ Dicendũ ꝙ ſᷣm cõmuneʒ doctoꝝ viam:in ſacramẽto con firmationis imprimit᷑ caracter.exigente bac necitate fi⸗ nis ⁊ cõcurrente idoneitate diſpoſitõis. Neceſſitas qꝑpe finis boc exigebat: qm̃ caracter eſt ad diſtinguẽdũ pꝑn dñi diſtinctõne ſpũali. Triplex aũt diſtinctio competit plo xpᷣiano m tripliceʒ ſtatum ſidei. Incipientiuʒ. ꝓfi⸗ cientiũ.⁊ ꝑfectoꝝ.ſiue ingredientiũ pugnantiũ ⁊ ĩ taber naculo miniſtrantiũ.cuiꝰ figura preceſſit in ppło iſrabe⸗ litico. IJdeo opoꝛtunũ fuit vt illa ſacram̃ta caracteꝛẽ im⸗ primerent:que ſtatuʒ fidei determinatũ reſpiciũt. Quia igit᷑ in hoc ſacra mẽto ſtatuit᷑ quis in ſtatu fidei etermi⸗ nato: ꝓcedit ad gradũ bellantiũ.⁊ caracter ẽ ad diſtin⸗ guendũ ptm dei ſm ſtatũ fidei deteꝛminatũ.ideo ꝓpete⸗ bat huic ſacramento caraeteris imp̃ᷣſſio.⁊ huic cõſonat tanqꝙᷓ recta diſpoſitio ſancte trinitatis inuocatio ⁊ cõfir⸗ mandi exterioꝛ ⁊ notabilis conſignatio.que exprimũt ⁊ diſponũt ad h̊ ꝙ ↄfirmandus interius conſignet᷑. Vñ cõ cegdende ſunt rõnes que boc oñdũt. 4 Ad illud auteʒ qð primo obijcit᷑ in cõtrariũ.ꝙ ſuꝑſtuit talis diſtinctõ.Di⸗ cendũ ꝙ falſuʒ eſtiqm̃ inter aliquos diſtinguit caracter ↄfirmatõis: ad quos diſtinguẽdos nõ ſufficit baptiſmꝰ. NMam baptiſmus ſeꝑat a non ꝓpło dei ⁊ nõ baptiʒzatis:hb confirmatio diſtinguit foꝛtes pugiles a debilibo? infir⸗ mis.hꝰ aũt diſtinctõis figura ſepe preceſſit in lege moſa yca:cum ſeꝑabant᷑ mittendi ad pugnam.4! Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ vtilius eſſet ſi poſſet frequẽtari. Dicendum ꝙ deus in operibo ſuis non tm̃ conſiderat vtilitatem boni⸗ tatis:ſ etiam congruitatẽ ſapie.quia ñ ↄpetit vt qͥcunqʒ modo maioꝛẽ vtilitateʒ intendat:ſ̊ eo modo quo magis competit cã ſapie.⁊ qm̃ decebat diuinaʒ ſapiam iſti ſacr̃o dari effectum qui ſibi competit ⁊ cõpeteret ei caracteris impreſſio:nõ debuit obmitti ꝓpter impoſſibilitatẽ iterã di. Pret᷑.nõ debebat hoc ſacramentũ iterari:ne vileſce⸗ ret eius dignitas:⁊ ex fiducia iterandi quodãmodo fie⸗ ret ad cadendũ facilitas que eſt huic ſacramẽto cõtraria 7 ideo ᷣm oꝛdineʒ dei ſapie debuit caracter imprimi: vt eſſet impoſſibile iterari.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ñ indi⸗ get caracter oyfirmari.Dicendũ ꝙ nõ impmit᷑ h̊ caracter ad confirmatõʒ caracteris:ſᷣ gratie.Et ſi obijcit᷑.ꝙ non hʒ ad hoc oꝛdinatõʒ. Dicendũ ꝙ nõ hʒ oꝛdinatõʒ ad cõ⸗ firmationẽ gratie baptiſmalis immediate:ſ̊ mediãte g⸗ tia addita in confirmatõe.ad cuiꝰ introductõʒ ⁊ ſtabili⸗ tioneʒ facit caracter in hoc ſacramẽto impᷣſſus:⁊ ꝑ cõſe⸗ quens ad confirmationeʒ gꝛatie baptiſmalis. Pret᷑.etſi caracter nõ ſit directe ad confiꝛmandũ:nõ tñ ſuꝑfluit.ꝓp eo ꝙ eſt ad diſtinguendũ ſicut pꝛius fuit tactũ.⁊ ſignum diſtinctiuũ ſpũale dʒ reſpicere h̊ ſacẽm. ¶ Mueſtio.xxix.de ſacra/ mento euchariſtie. Honiã ſupꝛa deter inatũ eſt de ſacramto baptiſmi ⁊ ↄſir⸗ matõis:agendũ eſt de ſacro altaris.Et primo de pᷣſiguratõne ſacram̃ti altaris. Secũdo de inſtitutõe. LTercio de vnita⸗ te. Quartð d integritate.Quinto de ↄſecratõe. Sexto de verboꝝ expreſſione. Septimo de ↄtinẽtia. Octauo de efficacia.iQono de fractione.Decimo de ſumptione ſiue manducatõne. Circa primũ primo dom eſt de cõgruẽ xxix. tia prefiguratõis. Secũdo.de numero ⁊ ſufficiẽtia figu⸗ raꝝ.Tercio.de comꝑatione earundeʒ. Irca primũ querũtur duo. Primũ.vtrum congruebat ſacramentuʒ preſigurari.Se⸗ cundo.vtꝝ vnica figura vel pluribo. ticulus primus Veritur ergo vtrum hoc ſacramentuʒ cõgru⸗ ebat prefigurari. E ſic:videtur ꝑ hoc.ꝙ ea Aaue erant dignioꝛa magis debebant prefigu⸗ rari. Prenunciatio aũt ſiue prefiguratio rei atteſtat᷑ eiꝰ dignitati.cum ̊ hoc ſacramentum ſit digniſſimum ⁊c̃. ¶ Item boc ſacramentum eſt difficilimũ ad credendum: APpter uad congruebat ꝙ ad illius vtilitatẽ ꝓgrederet᷑ — quarũdaʒ figuraꝝ manuductõe. 41 Itez in duobo ſacra⸗ mentis.ſ.baptiſmo ⁊ ſacramento altaris principalit᷑ ſi⸗ gnatur xpᷣs paſſus.que ſignificata ſunt in effuſione ſan⸗ guinis ⁊ aque de latere Jo.xix.e figurat᷑ in baptiſino: patet Ro.vj. Conſepulti ſumus in baptiſmo cuʒ xp̃o in moꝛte. ſacramento altaris:pʒ Luc.xxij. Hoc facite ĩ meã cõmemoꝛationeʒ. Eadeʒ ꝗ ratione qua baptiſmus debuit prefigurari:⁊ ſacramentũ altaris.Cum.n.cõue⸗/ niebat xpᷣm paſſum pluribus figuris preſigurari:conue niebat ⁊ illa ſacramẽta prefigurari in quibo principalit figurat᷑ x-pᷣs paſns Wonci ſigni nõ eſt ſignũ: ſic nec motus motus:nec generatõis generatio.cuʒ q̊ ſacẽm ſit uy ſignũ ſacẽnnõ debet eſſe ſignũ:vnde nec aliquo ſigno ſiue figura prefigurari.4. Item mrioniũ pnia oꝛdo.⁊ ſic di⸗ cunt quidã ↄfirmatio ⁊ extrema vnctio nõ fuerũt prefi⸗ gurata. Matrimoniũ.n.⁊ pnĩa ⁊ oꝛdo:in lege nature ꝓ⸗ dierunt in eẽ ſine figura.alia duo lʒ ꝓdirẽt ĩ eẽ lege gre: nõ tñ fuerũt pᷣfigurata lege nature vel ſcripte ſᷣm q̃ſdã. æ ſimili videt᷑ de ſacr̃o altaris ⁊ etiã baptiſmi. 4. Itez ſi cbuit prefigurari cũ ſit ſacẽm excellentiſſimuzʒ: videt᷑ ꝙ cbuit prefigurari aliqua figura q̃ nõ tm̃ fuit figura ſed remediũ:ſicut baptiſmus habuit figuraʒ q̃ nõ tm fuit fi⸗ gura ̊ remediũ.ſ.circũciſioneʒ.ſ̊ nõ habuit hmõi. ⁊c̃. — . — =– , er e Rñndeo.ꝙ hoc ſacr̃m congruebat pᷣfigurari: tum rõne nentt a der n ree y dag e gnitatis: tum rõne difficultatis ad credendũ:tuʒ rõne ſignificatõis ſicut tactum eſt in opponẽdo. Rõne digni⸗ tatis:qꝛ ſacr̃m iſtud inter ſacr̃a noue legis erat excellen⸗ tiſſimũ: vt dicũt expoſitoꝛes ſcripture.vñ qꝛ expectabat᷑ quaſi donũ dei excellentiſſimũ:ↄgruebat vt prefiguraret᷑ vt ſic quodãmodo certificarent᷑ expectãtes.⁊ ex hoc ma⸗ gio conſolarent᷑:2⁊ erpectati dignitas oñderet᷑. KRatione/ acmit vucher et da ad eé⸗ Difficultatis:qꝛ cũ inter cetera credibilia ſit difficilimuʒ ad credendũ:cõueniebat vt manuductõe figuraꝝ ꝓgre⸗ 1 — 7* 010 deret᷑ ad illius credulitatẽ. Rõne ſignatõnis: quia xpᷣus paſſus quo datur vita fidelibo hoc ſacr̃m ſignat᷑? conti⸗ net᷑.ↄgruebat aũt xpᷣm paſſuʒ aliqua figura pꝛefiguraꝛi. ſiłr ⁊ hoc ſacrẽ̃m quo ſignat᷑ ⁊ continet.¶ Ad illud ꝗ̊ qðN aWιàn,n obijcit᷑ primo ↄtra Vſe ſigni ñẽ ſignũ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ h verũ eſt ꝑ ſe loquẽdo. Sacẽm aũt duo ↄcernit.ſ.ſignum ⁊ rem ſigni ſiue veritatẽ rei coniũcte.vñ etſi ſacrᷣm nõ p̃ᷣ⸗ ue figurabat᷑ rõne q̃ ſignuʒ ẽ:prefigurabat᷑ iñ rõne rei ſiue veritatis coniucte. Saczm ꝙ noue legis 1 maxime h̊ eꝛit ephes nα αια .αι ſignum ſiue figura ratione rei ſine veritatis coniuncte. 4 Ad aliud pot dici.ꝙ ſecus eſt de hoc ſacram̃to ⁊ alijs ce quibus obiectum eſt.quia vt tactum eſt: plures ſunt cauſe quare hoc ſacr̃m debuit prefigurari que alijs cõue niunt.ſcilʒ dignitas.difficultas credulitatis.⁊ ſignifica⸗ ꝗuaræ poni curh tio. Pret᷑.vt dicunt quidam:confirmatio ⁊ extrema vn⸗ ctio non debebant prefigurari:qꝛ dant grãm ꝑfectam ſcz O. ad pugnanduʒ ⁊ ad exeundũ.perfectam dico: quia ñ da tur illis gratia ꝑfectioꝛ qᷓ in baptiſmo. ſ̊ quia addendo grãm gratie vlterius ꝑficiunt.vnde quia de rõne ſua bec H SAa Gene duo ſacram̃ta perfectõneʒ dicũt:⁊ hoc reſpectu duplicis ene- ſtatus.ſcilʒ pugne ⁊ victoꝛie: ſiue pugnantis ⁊ exeuntis xc pugna: oĩno ſunt noue legis.⁊ oĩno ad illam perti⸗ fm ae eb er as gen Gð ywe erde * Frera vRe — ,. — 2 . „„ 2 nẽt. Alia aũt ſacramẽta.ſ.matrimoniũ pnĩa 2 oꝛdo non erant preſigurata:quia ſtatim pꝛodierũt in eẽ.matrimo mnmniiũ.n. ſtatim fuit ncciuʒ ꝗꝓpter multiplicatõʒz fideliũ qui coĩcarent regnũ dei etiã ſi bomo nõ peccaſſet. Itez pollỹ homo peccauit:exñte peccato actuali ſtatim fuit pnia ne elſſaria vt curreret medicina cũ moꝛbo. vñ qꝛ ↄmiſit pec⸗ fer r ir er ee e g catũ:oueniebat ſtatim eẽ pnĩaʒ· Itẽ oꝛdo etia ſtatim fuit quia ↄpetebat ⁊ habuit principiũ ĩ lege nature i ure p⸗ mogenitoꝶ. q; omes primogeniti ratoeʒ ſacerdotij tene⸗ bant. qꝛ illud qd ↄuenit mõ ſacerdotibo: oueniebat illis donec veniebat vnctio in lege veteri. Illa tria ỹtuz ach aliquẽ eſfectum ſtatim ꝓdierũt: lz nõ ꝗᷓtũ ad pfectũ effe⸗ ctum ſiue ad tantũ ſicut modo. 4 Ad illud qð obijcit. cũ iree: X Par „r , Layn ſit ſ. acramentũ excellentiſſimũ ſi debuit pfiguraꝛi ⁊c̃. Di ”ꝗMU cendũ y ſacramentũ iſtud eſt excellentiſſimũ pt dtentu nõ gꝗqa plus bʒ de effectu :imo plus hʒ baptiſmꝰ: qꝛ delet peccatũ quo ad culpã ⁊ quo ad penã. 2 hic effectus dat? eſt ei:qꝛ eſt ſacim nccĩtatis. Sacẽm auteʒ euchar iſtie di gnius eſt rone eius qð ſignat ↄtinet: nõ rõne effectus. Similit eſl de figura eius in veteri teſtamẽto.ſ. de agno paſchali. qð excellentiſſimũ ſacrm dicix᷑ rõne ſi ignificati ſcʒ rõne xp̃i paſſi in eſum dati quẽ ſignat ſiue ſiguꝛat.Et qꝛ baptiſmꝰ eſt ſacrm ncciĩtatis:⁊ ideo plus bʒ ð effectu. ita eſt de figura eius.ſ.circũciſione.Circũciſio.n.fuit ſa cramentũ nccitatis. Sicut & ſaczm altaris nõ eſt ſacra⸗ mentũ neceſſitatis: ita nec eius figura debuit eſſe reme⸗ ticulus ſecũdus Ecũdo querit᷑.vtꝝ ↄgruebat h̊ ſacr̃m pᷣfigura ri vnica figura vel pluribo. vnica videt᷑ ꝑ B; ꝙ ſigura ⁊ res figurata adinuicẽ referũt᷑.g ſi vna res:⁊ vna figura.⸗4:! SItẽ eſt figura interioꝛ ⁊ exteri oꝛ 7 vtraq; ꝓpria.h̊ vniꝰ rei nõ eſt niſi vnica figura inte⸗ / rieoꝛ.ſicut pʒ vbi penes rei ſuꝑfſiciẽ eſt eiuſdeʒ figura.a ſi⸗ n ſj e de c En gen⸗ mili videt᷑ ꝙ nõ debet eſſe niſi vna figura exterioꝛ.ꝓpria dico:cũ illud qð eſt ꝓpriũ alicui dẽ ꝑↄuertẽtiã.¶:! Ztẽ ꝓ⸗ prium eſt figure cõmetiri ſe rei figurate.vnð rõne exigit ipᷣam nõ excedere neq; excedi a re figurata. hoc aũt eẽ ñ poſſet ſi plures eẽnt figure vniꝰ.hoc aũt verũ eſt de figu/ ra que eſt t eſſe rei.ſiłr videtur de figura que eſt e rem ſiue nõ de eſſe rei.⁊ ita eſt ideʒ qð prius. Cõtra.x.ad Hebre. EUmbrã hñs lex futuroꝝ bonoꝝ: no ipᷣam imagi nẽ ⁊c.Ex hoc verbo habet᷑.ꝙ ea que legis ſunt:in q̃dam remota diſtantia prefigurãt ea que ſunt euãgelij. ſigure aũt legis ſiue ſint legis natuẽ ſiue legis ſcripte: minima — hes ees zuſſlaset —KANH*:1 Ppuenientia 7 ſilitudine figurãt illa que ſunt legis noue. Ad h̊ ̊ ꝙ ſufficient pᷣſignarent ea que ſunt legis noue:ñ ſufficiebat vna figura ł̊ plures requirebant.Iteʒ ſi dif⸗ ficultas credendi fuit cã quare h̊ ſacramentũ debuit pᷣfi⸗ gurari.ſiłr ⁊ excellentia:cũ ſit excellentiſſimũ ⁊ difficili mũ ad credendũ:nõ ſufficiebat vna figura ad pᷣfigurati Wel. e ern. onem illius ſ̊ plures requirebant᷑.¶ Iteʒ quare H̊ ſacra men iſmus ſunt pluriba figuris prefigurata? Ad hoc dðm ſicut dicit Aug.in.nij.li.de trini.Oꝑtzʒ gqa ꝑ multa eramus a deo diuiſi:ꝙ multa vitã futurã cõ⸗ clomarent.ſ.xpᷣm.xpᷣus aũt paſſus qui principalr ĩ duo⸗/ bus ſacram̃tis.ſ.baptiſmo ⁊ euchariſtia ſignat᷑ vita eſt. opoꝛtuit â multas figuras pᷣcedere: que cõclamarẽt xpᷣm paſſum. ſ.baptiſma ⁊ euchariſtia.baptiſma vt eſt redem ptio:⁊ euchariſtia vt eſt vita.qꝛ eniʒ ſacrũ miſieriũ.i.ſe⸗ cretum differebat᷑ rt ꝓuocaret᷑ ? excitaret᷑ deſideꝛium in ſanctis patribo vſq; ad plenitudinẽ tꝑis quo veĩt vita z redemptio noſtra:cõgruebat ꝓpter nimiq elongatõeʒ ab ipſo ⁊ opprorimatõz maioꝛẽ maioꝛeʒ ad ipſuz:pluribo ſignis ſiue figuris pfigurari. vt ſic ſpes ſanctoꝝ patꝝ ro boꝛaret᷑: ⁊ deſideriũ excitaret᷑: ⁊ etiã vt tactuʒ ẽ ꝓpter di⸗ gnitateʒ hꝰ ſacramẽti 2 difficultatem ad credendũ illud. Alie etiã ſolent rõnes aſſignari.ſ.effectuũ multiplicitas bo ſ. acramenti ⁊ legis prefigurãtis imꝑfectio que nõ po⸗ teſt ꝑ vnũ ſignũ exprimere.i:expreſſe ſignificare: expᷣmit 14 õ ns 4 dre d Uysang 2 ꝑ plura.¶ Ad hoc ̊ qð primo obijcit᷑ cõtra boc.döm etſi res preſignata iſtis figuris ſit vna ſᷣm ſubam:tamẽ illius ſunt multi effectus ⁊ multe ꝓprietates ſiue conditi ones:quaꝝ multiplicitatẽ reſpiciũt ipſe figure diuerſe ſi cut.j.patebit.ʒ fſigura ⁊ figuratũ adinuicẽ referent᷑: ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ ſi vnũ eſt ſacr̃m ꝙ ꝓpter h̊ vna figura debet figurari. quia ipſe figure quibo prefiguratum fnit referebant᷑ ad ipſum rõne diuerſitatis effect uũ ⁊ cõditi⸗ onũ illius.q¶l Ad aliud dðᷣm.ꝙ ſecus eſt de figura interi oꝛi ⁊ exterioꝛi.figura.n.interioꝛ quia eſt de intraneitate rei ⁊ in ipſa re figurata cõmetit᷑ ꝑ pᷣciſionẽ eideʒ. ꝓpt qð nõ eſt niſi vna vniꝰ.ſ̊ quia figura exterioꝛ quadaʒ remo⸗ ta ⁊ diſtanti ſimilitudine ſignificãs ipſaʒ reʒ figurataʒ. nõ cõmetit᷑ ſe ipſi preciſe: ̊ bñ pñt vniꝰ rei plures eſſe fi⸗ gure rõne diuerſaꝝ ↄditionũ illiꝰ.nec ꝙ dico ꝓpriũ ꝓut figura dicit᷑ ꝓpꝛia dicit ↄuertentiã p̊ exp reſſionẽ ſignifi⸗ catõis.ſigura.n. ꝓpꝛia dicit᷑ q̃ expᷣſſe repñtat.Ex bis ptʒ rñſio ad aliud qð ſequit᷑. Mlembꝛũ ſecũdũ Egquit᷑ de numero ⁊ ſufficiẽtia figuraꝝ.de hoc ꝗ̊ querit᷑ ſic.aſſignant᷑ aũt q̃tuoꝛ a ma⸗ giſtro.iij. ſent᷑.ſcʒ agnus paſchalis Exo. xij.manna Exo.xvj. oblatio melchiſedech Heñ.xiiij.ſanguis ꝗ fluxit de latere xp̃ᷣ Jo.xix. Primo videt᷑ ꝙ iſta aſſignatio ſit inſufficiẽs.quia aqua qᷓ fluxit petra Nume.xx.fuit figura hꝰ ſacram̃ti.vñ.j.coꝝ.x. DHDmẽs eandezʒ eſcam ſpi.man.⁊ eundeʒ potũ ſpi.bibeꝛt. HGlo.mãna ⁊ aqua que fluxit de petra dicit ſpualia: qꝛ ũñ noſtra ſ̊ dri virtute ꝑacta ſunt hñtia in ſe figuꝛaʒ futuri miſterij qdð nos facimus in me moꝛiã xpᷣi.¶ Itceʒ ibidẽ ha betur ꝙ aqua fuit ſignũ ſanguĩs.4. IJtem Ambro. de ſa⸗ cramẽtis. Illis aqua de petra fluxit: tibi ſanguis fluxit e xpᷣo.Illos ad hoꝛaʒ ſatiauit aq̃: te ſanguis diluit in⸗ eternũ. Judeus bibit ſitit: tu cũ biberig ſitire non pote ris.illud in vmbꝛa:hoc in deitate.¶ Iteʒ oblatõe manue figurat᷑ ̊ ſacramẽtũ.vñ Aug.iiij.li.de doctrina xpiana. Adanue obtulit bedũ cuiꝰ carnẽ m pᷣeepta angeli ⁊ azi⸗ ma ſupra petrã poſuit: ⁊ ea viſo ꝑfudit que ſimulĩ virge cacumine quã gerebat angelus tigit. e betra ignis erupit: atq; ita ſacrificiũ qð offerebat᷑ abſumptũ cẽ. quo indicio declaratũ videt᷑.ꝙ petra ĩlla habuerit typũ corr: poꝛis rp̃i.quia ſcriptũ eſi.bibebat ſpũali ↄſequẽte eos petra:petra añt erat xps. ¶l Itez oblatio abel ⁊ abrabe fuerũt ſigure bꝰ ſacramenti. ſicut pʒ in canone miſſe vbi fit mentio de munere abel ⁊ ſacrificio abrabe ⁊ oblatõne melchiſedech. 4 Itez Beñ. xxij. Edificauit altare dño z cſuꝑ ligna ↄpoſuit. bec eſt figura altaris in quo oſecra tur coꝛpus 7 ſanguis xpᷣi. Ex quo videt᷑ q oblatum ĩ illo — altari figurabit coꝛpus 2 ſanguinẽ xpi. ¶¶ Iez. . coꝝ. x. Dia ↄtingebãat illis in figura. cũ multe figure pceſſert in ſacrificijs ⁊ oblatiõibo que fiebãt in lege ⁊ ante legem vt pʒ Leui.j.⁊.ij.hec aũt vident᷑ ↄueniẽtiſſi ſacra mentũ prefigurare:vt pʒ intuenti.ꝗ̊ᷓ ⁊c ¶ Cont᷑.videtur ꝙ ſit ſuꝑſluꝰ ĩ aſſignãdo.qꝛ ñ videt᷑ ꝙ mãana ſit figura bꝰ ſacramenti.qꝛ de mãna ſcribit᷑ Sap.xvj.ꝙ hẽbat in ſe oẽ clectamentũ:⁊ oĩs ſapoꝛis ſuauitatẽ.Sʒ ꝑ ſuauitatẽ ſa poꝛis ſignat᷑ ipſa gr̃a que ſuauitas quedã ſpũalis aĩiam demulcet. ̊ cũ in hoc ſacr̃o non ꝑfundit᷑ aia vniuerſalit quacũq; ſuauitate ſpũali: nõ videt᷑ ꝙ mãna ſit figura bꝰ ſacramẽti. In h̊ aũt ſacramẽto alicuiꝰ gr̃e ſpẽalis donũ exhibet᷑:nõ aũt omĩs vniuerſalit.q Item quomodo po⸗ tuit ſigurari boc ſacramẽto in quo filius patri offertur qð non offerebat᷑ deo:ſicut fuit de mãna. IJtẽ põt queꝛi ccx oblatione melchiſedech que facta fuit abrabe nõ dæo. ga conſtat ꝙ nõ fuit figura ho ſacram̃ti rõne reꝝ oblata⸗ rum.ſ.panis ⁊ vini:h̊ rõne oblatõis.⸗ Itẽ oblatio agni paſchalis fiebat in ſignũ liberatõis ab egipto.ſed h̊ ſac⸗ mento nõ ſi: liberatio ab egipto ſpũali: ſᷣ̊ potius ſacra⸗ mẽto baptiſmi⁊ penitẽtie.&̊ nõ videt᷑ ꝙq immolatio agni poſchalis fuit figura buius ſacramenii: potius bapti- raz, G N ſigi rbaͤpg in orannn Go. eeb Nrino urit x.t. beit. W farwri wiceh ioſtn oln onen emnanne an. 1r chi⸗ ſnnnge igno gno. (: ecs Arate nieei Gblaie eninn oſin mniſh in Atoccre cheN Ntvidenn ,fgun gtinſee guitateſ, glis gian hiuerſuit figunt alis n mocof niofanm ¶Mnueſtio ſmalis vel penitẽtie. ¶ Iẽ Hugo. Saluatoꝛis aduẽtu ap pꝛopinquãte.opoꝛtebat vt eodẽ oꝛdine 2 fides ĩ ↄgnitone 2 gra in ſalutẽ creſcẽt.⁊ eadẽ gra in ſacramẽtis ſoꝛis ⁊ in ſi gnis ſuis ſe euidentiꝰm anifeſtaret. hoc auteʒ euidentioꝛ 2 manifeſtioꝛ nõ poteſt eſſe niſi ꝑſigna euidẽtioꝛa. ergo Fm ꝙ magis appꝛopinquabat aduẽtus ſaluatoꝛis:opoꝛtuit ſi⸗ gna ⁊ figuras ſacramentoꝝ eſſe euidentioꝛa. ergo cuʒ hec ſigna videlicet que ſunt panis vinũ ſint ſigna euidentil⸗ ſima:nõ videt᷑ ꝙ ante tempus gratie debebat poni figure. Ytem ſanguis qui fluxit de latere xp̃i· eſt ſigniſicatuʒ in boc ſacramento: vnde eſt res hbuiꝰ ſacramenti. ergo nõ eſt ſignum ſiue figura huiꝰſacramenti. ¶¶ Pꝛet. boc ſacramẽ⸗ tum ꝑ ſe inſtitutũ eſt vt ſit refectio anima ꝝ fideliũ.ergo vt videtur nibil debet dici figura bui? ſacramenti:niſi io qð cadit aliquo modo in aliquod genus cibi vel potus. Sed boc nõ ↄuenit ſanguini ypi.ergo ⁊c. ¶ Item boc ſacramẽ⸗ tum ell ſacramẽtũ redemptõis. i. repſentãs redemptõz bu mani generis. redemptõ bũani generis facta fuit efflur io⸗ ne ſanguis xpi: ᷓ hoc ſacramẽtu eſt ſignũ effluxionis ſan⸗ guims xp̃i 1 nõ ecõuerſo¶ Rñnſio. ẽdũ Fm ꝙ di cunt quidã. plures fuerũt figure ꝙ ille que fuerũt aſſigna⸗ te a mgro. m illos & intelli eau eſt. ꝙ pᷣma pfiguꝛatõ fuit in oblatione panis? vini melchiſedech BGeñ.xiij. Scda ĩ agno paſchali Exo.xij.Tercia in mana Exo.xvj. Quar⸗ ta in aqua que fluxit de petra Mũe. xx. 7.7.· Coꝛin.x.Quĩ ta in diuerſis ſacrificijs in lege de quibo Leuitici.ij.⁊ ſeq. Sexta in bedo quẽ coctũ obtulit manue Judic.xiij. Lulit hedũ ð capris libamẽta ⁊ poſuit ſupꝛa petrã ⁊c. Septi ma. j. Reg. xiij. In fauo mellis quẽ ionathas virga ↄueꝛtit ad os eiꝰ. Octaua in fluxu aque 1 ſanguĩs. que fluxeꝛũt de latere xp̃i JYoh.xix. Dicit em̃ augu.q fuxus ille ſit figura baptiſim 2 euchariſtie.4 Pꝛima autẽ figura fuit ſignãter huiꝰſacramẽti qᷓtum ad exterioꝛẽ ſoꝛmaʒ effectũ pꝛimum ſeʒ refectõeʒ ſpualem. In illa em̃ oblatõne panis ⁊ vini re pᷣſentata fuit foꝛma exterioꝛ ⁊ refectio ſpũalis.AVnde ſicut eſt hic in re: ita ibi fuit in figura.4. In ſcða ſcʒ agno pa: ſchali fuit figura ſacramenti ⁊ rei.i.xpᷣi.qui eſt ſacramen tum ? res. ipe em̃ eſt res ↄtenta? figurata. ſicut agnꝰpa⸗ ſchalis datus fuit in ſignũ liberatonis a ſeruitute egipti: ita agnus iſte in ſignum liberatõnis a ſeruitute dy aboli. Mon em̃ debet dari hoc ſacramentũ niſi exiſtentibo in gra tia. Pꝛet. innocẽtia xpi figurata fuit ꝑ agnum. Pꝛet. da⸗ tus ell in refectõeʒ:⁊ ita ↄgruit refectioni ſpũali que fit in boc ſacramento. Pꝛet.ꝑ bedum qui offerri debuit ſi agnꝰ nõ baberetur:ſignatur ꝙ xpᷣe fuit offeꝛendus pꝛo peccatis noſtris. Pꝛet. in agno paſchali figuꝛata fuit ſumptõ buiꝰ ſacꝛamenti:qdð patet peꝛ hoc quod marime tangit᷑ ibi mo⸗ dus ↄmedendi. 4! In tercia figura ſcʒ in mãna ſignat᷑ effe ctus ſuauitatis.qui ↄcipitur in hoc ſacramento ? delecta⸗ tio. Sapie xvj. Panem de celo pᷣſtitiſti eis 7c. Suauitas em̃ ſapoꝛis in mana.ſignat plenitudinem gratie in xpᷣo.de cuiꝰ plenitudine accipiens anima dlectatur. 4 In quar⸗ ta ſcʒ in aqua que fluxit de petra ſignat effeetus hui⸗ ſac⸗ menti. ſeʒ extinctio eſtus peccati ⁊ sblutio peccati. vt patʒ ex verbo amb.ſupꝛadicto. 4¶ In quinta figura.i.in ſacrifi cijs ſignat oblatõ xpi que ĩ boc ſacramẽto repᷣſentat.obla⸗ 1ms em fuit in paſſione tanqᷓ; holocauſtũ 2 tãꝙᷓ hoſtia paci fica. quaſi victima ꝓ peccato. Inqᷓtuʒ em innocẽs erat ⁊ nulliꝰ d bitoꝛ:ĩmolatio illiꝰholocauſlũ fuit qð nõ obtentu aliquo offert᷑. ſed ſolũ in obſequiũ dei. Inqtum aũt fiebat in recõciliatõeʒ homis faciẽdã cũ deo ⁊ angelis:fuit eiꝰ i⸗ molatõ hoſtia pacificoꝝ qua fecit vnã eccliam ex angelis 7 bomibo. Mtuʒ aũt ad ſatiſfactõeʒ ꝓ pctis nris ſcʒ inq;⸗ tum fuit redemptio nra: fuit victima ꝓ pcto. Vñ in victi⸗ ma ꝓ pcto pars ſanguĩs fundabat᷑ circa baſim altaris hbo locauſti: ꝑs aſpergebat᷑ in tabernaculo ↄtra dñm. quadã pte liniebant᷑ coꝛnua altaris thimiamatis. Leui.iiij· Effu ſio ſanguĩs circa altare bolocauſtũ:fuit generale in dei ſa⸗ crificio.̊ in victima pꝛo pctᷣo inferebat᷑ in tabernaculuz ⁊ aſpergebat᷑ ↄtra velũ ſiue dñm: quo notat᷑ redemptõ a cul pa. liniebant᷑ coꝛnua altaris tbimiamatis: quo notatur redemptio a pena.4 In ſexta ſcʒz in oblatione manne vbi offerebatur hedus ſuꝑ lapidem Judic.xiij.figuratuʒ ſu in quo debet fieri oblatõ ſiue ſuꝑ quod:qꝛ ſuꝑ vpᷣm. i.in fi e xpᷣi.j.Coꝛin.x.Petra aũt erat xpᷣc.¶ In ſeptima ð qua j. Reg. xiiij. Figuratũ fuit quale erat qð erat offerenduʒ 7 qualis debet eſſe offerens qui debet habere vite ſanctitatẽ Jonathas em̃ gratia interpᷣtat.⁊ oꝛdinis dignitatẽ: quod ſignificatuʒ fuit in hoc ꝙ virga intincta ↄuertit mel in os ſuũ.talis em̃ debet eſſe qui debet tractaꝛe illũ qui ꝑ fauum mellis ſignatur.i.habens in ſe duas naturas diuinitatis humanitatis. 4I In octaua aũt ſcʒ in fluxu ſanguinis et aque figurat᷑ a quo habet virtutẽ hoc ſacramẽtũ ſcʒ a rpᷣo paſſo ſiue a ſanguie xp̃i.⁊ non ecõuerſo.ꝗ⸗ Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑ quare magiſter in ſ enten.eſt inſufficiens.di⸗ cendum ꝙ licet nõ enumeret omnes figuras: nõ ſequit᷑ ex hoc ꝙ ſit inſufficiens: ſufficiebat em enumerare illas que exp̃ſſius boc ſacramentũ figurabant. ſolent aũt diueꝛſe ra tiones a diuerſis aſſignari.ſufficientis numerationis ſiue aſſignationis facte a magiſtro. Ana eſt reſpectus ſiue re- latio figurarũ ad legem nature moſaice ⁊ euangelice. JIl⸗ AA. ag: las aũt aſſignauit figuras:vt oſtenderet᷑ boc ſacramentuʒ fuiſſe pᷣfiguratũ in lege nature: videlicet ꝑ oblatõnez mel⸗ chiſedech. In lege veteri:ꝑ agnũ paſchaleʒ 1 ꝶ mãna. In lege aũt noua ꝑ ſanguinẽ qui flurit c latere xp̃i. Sed ſi h non videt᷑ ꝙ quatnoꝛ aſſignaſſet ſed tm̃ tres. Alia ratõ al⸗ ſignatur que ſumitur penes quatuoꝛ pꝛincipales effectus puiꝰſacramenti. Unus effectus pꝛincipalis eſt viuificaꝛc: 7 qᷓtum ad hoc figurabat᷑ ꝑ ſanguinẽ. quia vt habetur Te uitici. xvij. Anima omnis carnis in ſanguine eſt. ſimiliter vita ſpũalis a ſanguine rp̃i.x. Heb. Sanguis xpᷣi munda uit conſciẽtiam noſtram ab operibo moꝛtuis. ad ſeꝛuiẽduzʒ dxo. Alius eſt viuifica nutrire: ⁊ qᷓtum ad hoc ſignatur ꝑ manna. vnde Sapiẽ. xvj. angeloꝝ eſca iuſſiſti nutrire po⸗ pulum tuum. Alius eſt vires reſtaurare: 7 q́tum ad hoc. ſignat᷑ ꝑ panem ⁊ vinũ oblatũ abꝛahe reuertenti de pꝛelio a melchiſedech Geñ. xiiij. Alius ẽ ꝓtegere a poteſtate ad⸗ — 1qᷓtuʒ ad hoc ſignat᷑ ꝑ agnu paſchalẽ cuiꝰ ſan guine cuſtoditi fuerũt filij iſrł ab ãgelo extermĩatoꝛe.vtrũ aũt actus viuificãdi ſit huiꝰſacramenti queſtionẽ habet.⁊ infra tanget᷑. Adhuc aũt põt aliter dici. ꝙ mgr in ſentẽ. numerat illas figuras que exp̃ſſiue ſignificabãt ea que ad hoc ſacramentũ ↄcuꝛrũt.oblatio em̃ melchiſedech exp̃ᷣſſiue p̃figurabat ea que ſunt ſolũ ſigna in hoc ſacramẽto ſcʒ pa nem 2 vinu. Agnus paſchalis de quo dicit᷑ Exo.xij. Erit aũt agnꝰ abſq; macula. rem ↄtentã ·ſcʒ xpᷣm inocentẽ exter⸗ minantẽ ſeuiciũ dy aboli datꝰin eſum ſpũalem. Maãna vo erpſſiue ip̃aʒ rem nõ ↄtentã ſ̊ effectã ſcʒ gram:qua multi⸗ pliciter roboꝛat᷑ anima 7 ſuſtentat᷑. ſanguis vo qui fluxit de latere xpᷣi magis habet ratõeʒ cauſe q ſigni ſiue figure Nec aqua que fluxit de latere fuit figura huiꝰſacramenti: ſed potiꝰbaptiſmi. vt dicit magiſter. Dicẽdũ q̊ ꝙ ſanguis non fuit figura bui ſacramenti.nec boc dicit mgr: ſed im⸗ pꝛopꝛie loquẽdo hoc ſacramentũ ꝙtum ad eius efficaciam cemoõſtratu fuit in illo ſanguine.ſicut effect demoſtrat᷑ in ſua cauſa.habet em̃ hoc ſacramentũ virtute ſiue efficaciaz ex ſanguine xp̃i. Vel poteſt dici ꝙ ſanguis effluens de late re rp̃i fuit demonſtratiuꝰbuiꝰ ſacramenti habito reſpectu ad inſtitutõez. cuz em̃ diceret dñs Math. xx vj. Bibite ex boc omnes.hic eit ſanguis meꝰno.te.⁊c̃. Effluxus ſangui nis de lateꝛe xpᷣi poſtea demõſtrabat ſ. anguinẽ xpᷣi ſumptũ in cena ſub velamie ſacramẽti quãdo inſtitutũ fuit hoc ſa⸗ cramentũ.licet ergo aqua que fluxit de petra fuerit figuꝛa puiꝰſacramẽti:nõ tñ magiſier fuit i nſufficiẽs. licet illã nõ numerauit:cũ nõ intendẽt numerare omnes: F potius ex⸗ pꝛeſſioꝛes ⁊ ĩ quadã generalitate nõ ſingulas. 4 125 opor tet munꝰ abel ? ſacriſiciũ abꝛahe fuiſſe figuras buiꝰſacra menti ſicut fuit oblatio melchiſedech.licet e illis fiat mẽ⸗ tio in canone miſſe:ſed tangunt᷑ ibi tria genera oblationũ Vnũ qð fuit oblatio ſim plicit ſeʒ munꝰa bel. aliud qð fuit oblatõ ⁊ figura ſcʒ oblatõ melchi.terciuʒ qð fuit oblatõ ⁊ figura ⁊ ſacrificiũ ſcʒ abꝛahe qð ſuit figura paſſionis Ad alia ptʒ rñſio.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ ↄtra aliã ꝑtẽ e man na. dieẽdũ ꝙ h̊ ſacramẽtũ habet omnẽ ſuauitatẽ ratõe otẽ ti. vt em̃ dicit aug.vlti.de ciui.dei.Ipᷣe ẽ quecũq; ab hoĩbo honeſie teſiderãt᷑.vel aliter põt dici.q cibo illo ſcʒ mana nõ miſtrabat᷑ quicꝗd erat ſuaue ⁊ delectabile:vᷣ quod ſolũ modo erat delectabile guſtui. Sił in hͥ ſacramẽto nõ dat quicqo eſi delectabile guſiui ſpũali. Pꝛet.ꝙ dicit oẽm ſua uitatis ſapoꝛẽ.ꝑfectõeʒ dicit ſuauitatis:nõ delectatõnem quãcũq; indiuiduã. vñ ex verbo p̃ſicto nõ habet᷑ ꝙ genera litas pᷣtacta dicat effectũ oĩs gr̃e:ſᷣ tm̃ alicuiꝰ ſᷣm quã per modũ guſiꝰ delectamur ĩ xpᷣo.ql Ad aliud qð obijcit᷑ . dicen dum ꝙ h ſacramẽtũ nõſolũ offert᷑ ad cultũ:ᷣ 2 ad eſũ.ratõ ne qua offert ad eſuʒ:põt figura illiꝰ homĩ dari vel offerri Pꝛet.abꝛahũ ſignificabat xpᷣm. qui ẽ oĩm fideliũ pat.vñ ſicut in oblatõe veri ſacrificij fit oblatõ deo:ſic in ty pico ſi ue figuratiuo põt fieri homi qui gerit typũ xpᷣi in ſe ſicut abꝛahã:xvel in mẽbꝛis ſicut populꝰ iſrłcui dabat᷑ mãna in teſerto.¶. Ad aliud qð obijcit᷑.q agnꝰpaſchalis fiebat in ſignũ liberatõnis ab egipio ⁊c̃. Dicũt quidã ꝙ libeꝛatio a malo põt duobo modis intelligi. Vel a malo futuro:⁊ ſic ſanguis agni magis figurabat iſtud ſacramẽtũ qᷓ; baptiſ⸗ mum:eoꝙ in iſto ſacramẽto dat᷑ virtꝰaĩe qua roboꝛat᷑ con tra inſultꝰtemptationũ.Ael a malo pꝛeterito:⁊ ſic effuſio ſanguis agni magis ſignificabat ſacramẽtũ baptiſmi:qꝛ baptiſmoꝰhabet virtutẽ abluẽdi a peccatis a viꝛtute ſangui nis rpᷣi Apoc.j.Lauuit em̃ nos a pctis in ſanguine ſuo.qꝛ ſanguis agni nõ videt᷑ fuiſſe ſignuʒ baptiſmatis. Vel põt aliter dici.ꝙ agnꝰpaſchalis ĩmolabat᷑ in ſignũ liberatõis a ᷣuitute egiptiaca:⁊ ↄpᷣuatõnis ab angelo extermiatoꝛe hoc aũt ſacramento conßuatur homo ab angelo extermi⸗ natoꝛe.vnde Exo. xij. Erit ſanguis vobis in ſignum · glo. Sanguinis vpᷣi memoꝛia.xpᷣianos ab extermiatoꝛe cõler⸗ uat. Memoꝛia ſanguinis xpᷣi.i.ſacramentũ hoc quod da⸗ tur in memoꝛiã ſanguis xpᷣi. Unde qᷓ;tum ad hũc effectum fuit agnꝰpaſchalis figura huiꝰſaẽmẽti.¶¶ Ad illð qdð obij⸗ citur ꝙ ſᷣm ꝙ magis appꝛopinquat aduẽtus ſaluatoꝛis:de berent figure eſſe euidẽtioꝛes ⁊c.ſicut vult Dugo.Dicen⸗ dum ꝙ veꝛbũ Hugo.intelligit᷑ ̃m ꝙ com ꝑant᷑ adinuicem ſacramẽta legis nature 2 legis ſcripte.que ſcʒ ſacramenta erant ex inſtitutõne ad ſacramẽta legis euãgelice. qð patʒ exempla que ponit.ſcʒ de decimatõne ⁊ circũciſione.ex⸗ pꝛeſſius em ⁊ euidentiꝰſignificauit ablutõeʒ peccati oꝛigi⸗ nalis circũciſie qᷓ decimatio.ſ̊ panis ⁊ vinum que obtulit melchi. abꝛahe.nõ fuerũt ſacramẽta ſiue ſignũ ſacramen⸗ ti huiꝰer inſtitutõne aliqua:ſᷣ ſolum ex quadam naturali repᷣſentatõne.nunc aũt ex inſtitutõne ſunt ſigna.Qec ante tempus gratie ↄueniebat ꝙ eſſent ſigna ex quadã natura⸗ li repſentatõne.¶ Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ ſanguis xp̃ᷣi eſt res buiꝰſacramẽti ⁊c. Dicẽdũ.q ſanguis ſumit᷑ duobo modis vt coꝛꝑaliter viſibilis.vel vt viſibilis ſ puũᷣaliter.i.intelligi⸗ bilis.⁊ hoc habet᷑ ab aug.in li.ſenten.ꝓſperi.Et ponitur auctoꝛitas aug.ſenten.inij.x.di.c. Que ex eadem. SDicũt S ꝙ ſanguis ille qui viſibilis fuit coꝛꝑaliter.fuit figura eiuſ dem ᷣm ẽ viſibilis ſpũaliter.i. intelligibilis ⁊ ſic varijs modis ſumẽdo aliquid nõ eſt incõueniens idem eſſe ſignũ ſui. Uel põt aliter dici vt tactũ eſt. ꝙ ſanguis qui efflurit latere dñi.nõ fuit demonſiratiuꝰpuiꝰſacramẽti eo mõ ; figura eſt demõſtratiua figurati: ᷣ potiꝰ eo mõ quo cauſa eſt aliquo mõ demõſtratiua ſui effectꝰ.4¶ Ad illud qð obij⸗ citur.nihil debet eẽ figura huiꝰſacramẽti niſi illð qð aptũ eſt ad h̊ ꝙ ſit cibo vel ꝓotꝰ⁊c̃.dicẽduzʒ.ꝙ h̊ͥ nõ optet ſaltim vbi impꝛopꝛie ſumit᷑ figura vel vbi figura non ↄmetit᷑ ſe fi gurato ꝓpinqua ſiue ↄpleta repᷣſentatõne. qñq; em̃ figura aliqua ſi ignat aliꝗd nõ repᷣſentatõe illiꝰ qᷓtuʒ ad oẽs ↄditõ nes: ſ ꝙᷓtuʒ ad alias 2 alias nõ.⁊ B ptʒ in oĩbo figuris pꝛe tactis. ¶ Ao illud qð obijcit. ꝙ h ſacramẽtũ eſt repᷣſentati num redemptõis huane ⁊c. SDicẽdũ ꝙ nihil impedit aliud eſſe ſignũ ſiue repſentatiuũ alicmꝰ qð ẽ cauſa illiꝰ. At em̃ Dictũ eſt. ſanguis qui fluxit de latere dñi ſe babet in ratõe cauſe reſpectu huiꝰ ſacramẽti: cui nõ obſtat quin bocipᷣm poſſit eẽ repſentatiuũ efſluxionis illiꝰſanguĩis. nbꝛum terciũ Onſequẽter ſequit᷑ de comꝑatõne figurarũ. Et pꝛimo de comꝑatõne ad figuras lacmen ti baptiſmatis. Scðdᷣo de comꝑatõne ip̃aruʒ adinuicẽ i.de earum p̃eminẽtia. UArticulus pꝛimꝰ IZrca pꝛimũ querit᷑ ſic.figura ⁊ figuratũ adin⸗ uicem ſe rñdent. ſi euchariſtia quo ad foꝛmaʒ inſtitutionis p̃cedit inſtitutõeʒ baptiſmi: quia nchariſtie inſtitutũ fuit ante moꝛtè dñi. baptil⸗ mi poſt reſurrectõeʒ.videt᷑ ꝙ ſic debet eẽ in figuris:ꝙ figu ra euchariſtie quo ad foꝛma debet pcedẽ: figura baptiſmi ſubſequi.qð non eſt veꝛũ.quia ſubmerſio in mari rubꝛo. q̃ figurat baptiſmũ:pceſſit mãna ⁊ diluuiũ ⁊ oblatõem mel⸗ chiſedech.4l Item ſilis eſt obiectõ de agno paſchali.cuius ĩmolatõ pᷣceſſit trãſitũ maris rubꝛi: ⁊ ita figurã baptiſmi figura hui pceſſit. ¶¶ Rñdeo ad pꝛimũ ꝙ ſilis ẽ oꝛdo ïtũ ad quaſdã figuras.q baptiſma figuratuʒ fuit in mari ru⸗ bꝛo: euchariſtia in mãna.qtũ tñ ad inſtitutõeʒ foꝛme pceſ ſit euchariſtia.hac ratõne dñs receſſurꝰ ꝗ diſcipulis ſuis qᷓtũ ad pᷣſentiã hoĩs moꝛtalis.volẽs h̊ ſacramẽtũ illis pᷣſti⸗ tum in ſignũ maximi amoꝛis impmẽ firmiter coꝛdibo illo⸗ rum in vltimo receſſu ſuo dedit illis ſacramẽtũ coꝛꝑis ſui 272720 ĩmoꝛtalis. AVel põt dici ſicut mgr dĩc. iij. ſentẽ. di. iij .· c. S ðvᷣo queꝛit᷑. ꝙ ante paſſionẽ fuit foꝛma baptiſmi tradita:qñ miſſi ſunt apli pᷣdicare in iudea:dicẽte dño.in viã gẽtiũ ne abieritis ¶Math.x. max. vj.luẽ. ix.licʒ non ſit ſcriptũ.b pᷣ paſſionẽ repetita.nec opoꝛtet ꝙ figurata oꝛdinẽtur ſicut fi⸗ gure:quia figure oꝛdinãtur ᷣm euentũ illoꝝ in eſſe:figuꝛa ta ſᷣm ꝙ congruunt ſaluti bumane.Quare vo congruebat imolatio agni pᷣdicti pᷣcederet tranſitũ maris rubꝛi qui fuit figura baptiſmi: hec põt eſſe ratio.ille ꝓpꝛie ſigurabat rpᷣm paſſum: ⁊ eius ĩmolatio paſſionem xp̃i.que eſt radix ⁊ fundamentũ vnde omnia ſacramenta habẽt virtutẽ. In hoc aũt ſacramẽto vere cõtinet᷑ xrpᷣe paſſus. AUnde eſus vel vſus illius agni pᷣcipue hoc ſacramentũ figurabat. ⁊ ideo congrue pᷣcedebat figuram baptiſini.non ratõne huiꝰqua fuit figura ſacramenti: ſ̊ ratõne qua ſignificabat hoc ſac mentum inẽtum eſt vtinens xpᷣm paſſum ⁊ repᷣſentas xpᷣi paſſionem a qua baptiſmꝰvirtutem babet. 4 Si obijcit ꝙ eadem ratòne debuit pᷣceſſiſſe diluuiũ quod fuit figura ba ptiſmi. Dicendũ ꝓ nequaqꝙᷓ:qꝛ nõdum ↄgruebat ꝙ hoc ſa cramentuʒ pᷣſiguraret᷑ figura tanta ſiłtitudine repᷣſentata. vt ex verbis Hugo.pᷣtactis patet. Articulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ de figuraꝝ pᷣeminẽtia ĩtuʒ ad expᷣſſionem figurati ſcʒ vtx illa q̃ fuit legis nature erpᷣſſius figurabat h̊ ſacrametũ: an ille que fuerũt legis ſcripte.ꝙ illa q fuit legis nature videt᷑:qꝛ oblatõ melchi. fuit in eildeʒ ſpẽbo quibo celebꝛat᷑ ⁊ 2ſecrat hoc ſacramẽtũ.cũ ergo nõ poſſet expᷣſſius figurari qᷓ in cõ⸗/ ſimili ſᷣm ſpecieʒ: videt᷑ ꝙ figura legis illius fuit expᷣſſiſſi⸗ ma. 4 Item ler nature in maioꝛi ſe habet ꝓpinquitate ⁊ cõ nenientia cũ lege euangelica. ꝙᷓ lex ſe cripta.quia lex euãge⸗ lica plus habet de dictamine naturali qᷓᷓ de inſtitutõe.ecõ: tra eſt in lege ſcripta.A ſimili videtur ꝙ ſacramenta legis nature ſe debeant habeꝛe in maioꝛi cõueniẽtia ⁊ expᷣſſioꝛe ſignatõnę cũ ſacramẽtis euãgelicis qᷓ; ſacramẽta legis ſcri 5 pte. Astra erſiſſt ne inter omnes figuras ſigurabat rpᷣm paſſuʒ.⁊ ipᷣius paſſioneʒ ĩmolatõ agni.⁊ expᷣſſius qᷓ ĩmolatõ melchi.& expᷣſſius ſignificabat hoc ſacramẽtuʒ in quo repᷣſentatur ĩmolatõ veri agni.i.xpᷣi qᷓ oblatõ melchi. Itẽ boc idẽ videt᷑ de mãna qð erat cibo de celo deſcẽdẽs omnẽ habẽs ſuanitatis ſapoꝛẽ omnibo iſrabeliticis datus in cibũ.quod aũt offerebat᷑ a melcbi.erat de terra.nec tan te ſuauitatis.nec omnibo datꝰ in cibũ.ex quo ptʒ ꝙ longe expᷣſſius figurabat hoc ſacramẽtũ qð eſt cibo ſpũalis qᷓ il⸗ lud qð offerebat᷑ a melchi.⸗! Item b̊ videt᷑ ꝑ Hugo.deteꝛ⸗ ſin 1 i il⸗ da el nlle rat co⸗ 1 ge⸗ cco⸗ egis ſior ba o zn et⸗ ůð e NLNueſtio minantez. ꝙ ſicut apꝛopinquauit paſſio ſaluatoꝛis.ſigna erãt euidẽtioꝛa.qꝛ ſᷣim maioꝛẽ aꝑꝛopinq̃tõeʒ magis creuit cognitõ erid. Rſ⸗ ꝙ in hoc ſacramẽto eſt ſignũ tm:res tm̃:⁊ res ⁊ ſignũ.qᷓtũ ad oↄſideratõʒ illiꝰhabito re⸗ ſpectu ad ſignũ tm: exp̃ſſioꝛ fuit figura illa q fuit legis na⸗ ture. ꝙtũ ad ↄſideratòeʒ illiꝰhabito reſpectu ad rem tm:2 r 2 ſignũ:expᷣſſiꝰfuit figuratũ ĩ figuris legis ſcripte.vt pʒ in agno paſchali 2 mâna. Ende ſimpt? expſſiꝰ fuit figura⸗ tum in lege ſcripta qᷓ in lege nature. ſicut plus eſt de veri⸗ tate buiꝰ ſacramẽti ĩ re ⁊ ſigno ⁊ re tm: ꝙᷓ ĩ ſigno tm̃.¶ Ad illud qð obijcit᷑ nõ poterat expꝛeſſius figurari ꝙ in ↄſiti Fm ſpẽm. Dicẽduʒ ꝙ hoc verũ eſt qᷓ̃tuʒ ad illud quod eſt ſi gnum tm̃.4l Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ lex nature ſe habet in maioꝛe ↄueniẽtia cũ euãgelica qᷓ lex ſcripta ⁊c. Dicẽdũ ꝙ lex nature dupłꝛ accipit᷑· VUno mõ dicit᷑ lex nature quia ſola naturali ratõe vita huana dirigit. Alio mõ quia vita bnana n eupiſcttis in qua boics nati ſũt ducit᷑ vel ꝓce⸗ dit. AUnde Hugo. boies naturalis legis dici pnt. qui ſola naturali ratõe vita ſu dirigũt. vel potiꝰ boĩes naturalis legis dicunt᷑: qui m ↄcupiſcẽtiã in qua nati ſũt ambulãt. Pꝛimo mõ ſumpta lege nature magia ẽ illi ↄſona lex cua⸗ Eeso mõ ſumpta ecõuerſo.ſᷣ ꝓut di 1 gelica qᷓ legi ſcripte. itur m legẽ nature boĩes vixiſſe an legẽ moyſi: ſumitur lex nature ſcdᷣo mõ nõ pꝛimo. vnde vt habet᷑ ab Dugone. tempus naturalis legis ad aꝑte malos ꝑtinet. Meſtio.xxx.de inſtituti one ſacramenti euchariſtie. . Equitur de mſtituti one ſacramenti. Circa quod querũt᷑ duo. Pꝛimum eſt qua lege conueniebat inſti⸗ tui. Secundum eſi de cauſis inſtitutio/ nis. embꝛüu peimũ Irca pᷣmũ querũt᷑ tria. Pꝛmũ eſt vtꝝ neceſ⸗ faria fuit inſtitutõ buiꝰſacramenti tꝑe legis nature. Scðm vtꝝ ↄgruebat tꝑe legis ſeri⸗ Vte. Terciũ vtꝝ ↄſona fuit ſiue ꝓpꝛia tempo legis gratic. . , Irca pᷣmũ qꝗ̃rit᷑ ſic. Exiſtente moꝛbo neceſſaria fuit medicina.ſ̊ ſtatim poſt eſuʒ ligni vetiti fu⸗ Ait moꝛbo: igit᷑ tüc fuit neceſſaria medicina. S ſic decet diuinã bonitatẽ ꝓuidẽ de medicina:ſic diuinã ſapiẽ tiã de medicina ↄgrua ſiue ↄueniẽti.Sʒ in remediũ moꝛbi pꝓueniẽtis ex cibo vetito ↄgruebat cibo medicinalis ſcʒ coꝛ pus xpᷣi: igit᷑ ſtatim debuit ſacramẽtũ h̊ fuiſſe poſt lapſuʒ. Itẽ ſemꝑ ꝓuidit de ſaluti hũane in neceſſarijs.exquo gꝗ̊ caritas ſꝑ erat neceſſaria ad meritũ.nec põt eſſe opꝰmeri⸗ toriũ ſine caritate: ſemꝑ debuit eſſe ̊ ſacramẽtũ qð eſt ſa⸗ cramẽiũ amoꝛis:cũ ſꝑ neceſſariũ fuit homĩ mereri.⸗! Itezʒ nihil ita neceſſariũ homi ſicut amoꝛ dei.igit᷑ cũ deceat diui nam bonitatẽ ꝓuidẽ homi in h̊ qð ſibi ẽ maxie neceſſariuʒ maxime decuit diuinã bonitatẽ ꝓuidẽ homĩ de h̊ ſacramẽ. to. magis qᷓᷓ de aliquo alio.l Stem cũ moꝛbo moꝛtali ſꝑ cucurrit medicina.igit᷑ ⁊ cũ veniali ſemꝑ debuit currẽ me⸗ dicina ð venialia.que ẽ ſacramẽtũ altaris.4 Itẽ h ſaẽmẽ tum ẽ ſacramẽtũ vnionis coꝛꝑis miſtici cũ capite.S̊ ſemꝑ fuit coꝛpꝰmiſticũ ſcʒ a pncipio.ᷣ a pncipio illud debuit in⸗ ſtitui.¶ Itẽ hoc ſacramẽtũ eſt viaticũ qꝛ pᷣbet alimẽtũ iti⸗/ neranti. tũc debuit inſtitui qũ hoĩes itineraꝛe ceperũt ad patriã.hoc ſtatim fuit ab initio:ergo ⁊c᷑.q Itẽ ſacramẽta baptiſmi ⁊ euchariſtie maxime ſunt neceſſaria. Vnde Da ma.dicit.ꝙ vnũ ſcʒ baptiſma eſt vt homo ſpũaliter regene retur:euchariſtia vt renatꝰnutriat᷑.ſᷣ ſicut homo coꝛꝑalis ſiue exterioꝛ indiget aliquo ꝑ quod eſt ⁊ ꝑ quod ſaluet᷑ in eſſe:ſic homno ſpũalis ſiue interioꝛ.igit᷑ cũ hec duo ſaẽmen ta ſint vt homo ſpũalis ſiue interioꝛ ſit ⁊ ſaluet᷑ in eſſe:ſem per opoꝛtuit hec duo fuiſſe ſacramẽta.¶ Itẽ quare hec ſa cramẽta ſeʒ baptiſmꝰ cõſirmatio ⁊ euchariſtia a extrema Rñnſio.vt dicit Hugo.diuine diſpẽſatõnis oꝛdo ⁊ ratõ hoc popoſcit. vt ſicut ab initio ꝓcurrẽte tꝑe magis ac ma⸗ == ſemꝑ:ſicut mr̃imoniũ penitentia ⁊ oꝛdo. gis aduẽtꝰ ſaluatoꝛis appꝛopinquit: ſic ſꝑ magis ac magis effectꝰſalutis creſcẽt ⁊ ↄgnitõ veritatis.¶¶ Si aũt q̃rat᷑ q̃re nõ ſlatim venit ſaluatoꝛ. vt ſtatim aſſequi poſſet bõ pleni⸗ tudinẽ ſalutis: Rñſio.vt dicit Hugo.duo in hoĩe fucrunt ab initio. Ignoꝛãtia honi ⁊ ↄcupiſcẽtia mali.ſᷣ vt ↄgnoſce ret homo moꝛbũ ſuũ dimiſſus eſt ſibi: ne foꝛte gram ſupeꝛ⸗ fluã iudicaret ſi pꝛius infirmitatis ſue defectũ nõ agnoſce ret. ſibi igie relictꝰerrare cepit a veritate ꝑ ignoꝛãtiã.·⁊ cõ uicius ell de minaret: infirmitatẽ nõ coꝛroboꝛaret. vt in ea pꝑte qᷓ defe ctum ſuũ agnouit iuuaret᷑. Accepta igit᷑ ſcientia veritatis ꝑ legẽ conari cepit vt ꝓſiceret.hᷣ pꝛeſſus ↄcu piſcẽtia qꝛ gꝛa . 2. iiam ad veritatẽ nõ babuit: ab ope virtutis defecit. ↄuict? ₰ℳ eſt ergo in vtroq;: qꝛ ꝑ ſe nec xeruũ poſſet cognoſcere nec bo 4 de cecitate. data eſt lex ſcripta.vt ignoꝛãtiã illu· £ He⸗ H„S½ 0ραπ S AA num pficere.poſt hoc itaq; ↄueniẽter adat eſt. que 2 il = lumiaret cecũ ⁊ ſanaret infirmũ.bec DHugo. ⁊ bec ẽ ſentẽ- tia aug. Vt igit᷑ bomo miſeriã ſua agnoſcẽt ⁊ ad medicuʒ ↄfugeret. vt dicit aug. graʒ ſuꝑfluàâ nõ iudicaret:ↄueniẽ ter diſſulit ꝓuidã collatoeʒ gre plene ſalutis.¶ Ad B igik qð obijcit᷑ ꝙ exiſtẽte moꝛbo neceſſaria fuit medicina.Dicẽ dum ꝙ veꝝ eſt ? ita fuit. ſcʒ penitẽtia.. Ad h̊ qꝗð ꝗqrit᷑.ꝙ ↄgruebat vt moꝛbo ꝓueniẽti ex cibo. ſubueniret cibo me⸗ dicinali. Dicẽdũ ꝙ duplex ẽ cibo medicinalis.ſcʒ vbũ dei ð quo AUmos.viij ecce dies veniũt dicit dñs.⁊ mittã famẽ in terr.nõ famẽ panis neq; ſitim aque:ſ̊ audiẽdi vöbum txi. cevnn Itẽ eſt verbũ incarnatũ cæ quo Johᷣ.j. Verbũ caro factuʒ eſt. ⁊ ᷓR verbũ pᷣmo mõ ſumptũ fuit omi tꝑe medicina.ſcʒ p. ſeruatiua 2 pſeruatiua.ſcðᷣm nõ añ aduẽtũ xp̃ᷣi in carne.q re nõ ſtatim peccãtibo pᷣmis parẽtibo fuit verbũ incaꝛnatũ 5 1& 11c õ . 6. vt tactũ eſt. ¶ Ad illud qd querit᷑ quare nõ ſtatim datum 915 * fuit homĩ aliqð ſacramẽtũ qð eſſet ſacramẽtũ amoꝛis: Di cendũ ꝙ ſacramẽtũ amoꝛis ꝗpꝛie eſt ſacramẽtũ none legis que ſcʒ eſt lex amoꝛis. Vnde currẽte tꝑe euãgelij.quo ollẽ⸗ ſum eil ſignũ amoꝛis Joh.iij. Sic deus dilexit müdum vt migenitl ſuũ daret:ↄgrue bat dari ſacramentuz amoꝛis. Ao aliud qð obijcit᷑ q ſemꝑ maxime neceſſariũ fuit ca⸗ ritas. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.nec negauit alicui ſiue ſub⸗ ,Nesn eFr Ehe s e, traxit dñs beneficiũ caritatis:licet nõ illã ↄferret median te ſacramẽto. nõ em alligauit dñs virtutẽ ſuã ſlacramẽtis. ¶ Ad boc qð querit᷑ quare nõ fuit medicina ſacꝛamẽtalio in remediũ venialiũ ſicut moꝛtaliũ.Rñſio.ꝙ medicina in remediũ moꝛtalis fuit neceſſaria ad ſalutẽ:nõ ſic de venia⸗/ = t D=Wn Sr, te li. Pꝛet.nec h̊ ſacꝛamẽtũ eſt ꝓpꝛie remediũ ↄtra veniale pec catuũ.qꝛ effectꝰeius pꝛimꝰeſi mediate caritate vnire mẽbrũ eccłie coꝛꝑi ⁊ capiti.valet tñ ex ↄſequẽti ð vemalia.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ debuit inſtitui ſtatim quãdo fuit coꝛpus xpᷣi miſticũ. Dicendũ ꝙ hoc ſacramẽtũ nõ eſl tm̃ ſacramen tum ſiue ſignum coꝛꝑis xp̃i miſtici:ſ̊ ⁊ coꝛpoꝛis xpᷣi veri ⁊ ĩmediatiꝰ.ꝗpter quod nõ ↄgruebat inſtitui ſtatim qn fuit coꝛpus xp̃i miſticum:nec anteꝙᷓ eſſet coꝛpus rp̃i verũ:cuiꝰ erat ſignum ? etiam ↄtentiuũ.¶l. Ad illud quod obijcit de viatico. Dicendũ ꝙ neceſſe erat ꝙ haberet aliqð ſuſtenta⸗ mentũ:h̊ nõ ita ꝑfectũ cibũ.vnde ↄueniebat ꝙ haberent ſi guras huiꝰſacramẽti nõ ip̃m ſacramẽtũ.4¶ Ad ̊ qð obijci tur.ꝙ ſacramẽta baptiſmi ⁊ euchariſtie valde eꝛãt neceſſa ria. dicendũ ꝙ veꝝ eſt:nõ tñ tũc ↄueniebat oferri ſicut nec xpᷣm incarnari ⁊ pati.rationibo pꝛetactis. Et alia eſt ratõ ſuperius tacta:quia vt dicit aug.iiij.de trini. Quia ꝑ mul⸗ ta eramus a deo diniſi: ↄueniebat vt multa vnum ventuꝝ conclamarent.ſcʒ xpᷣm paſſum:qui ſignatur pꝛincipaliter in his duobo ſacramẽtis. opoꝛtuit igitur multas figuras p̃cedere que conclamarẽt xpᷣm paſſum p̃ficiendo:⁊ que p̃⸗ cederẽt ſacramenta baptiſmi ? euchariſtie.que ꝓpꝛie rpᷣm paſſuz ſignificãt.Aã fuit ita de ↄiugio.penitẽtia.⁊ oꝛdine rationibo ſupꝛa motis.hec aũt duo fuerunt dilata vſq; ad plenitudinẽ tꝑis vt que habebãt ſiue otinebãt plenitudinẽ ρ% Wͤ && NA — 1 nyo Iv W Pat v en.α — L ) 2 – ₰„ 8 . . . zas H 4 ibeg ννυο N (der le⸗, . 2 . 0 — yo 8 2 gratie:⁊ p̃figurata multitudine ſignoꝝ ſiue figuraruʒ. bee igit᷑ dno ſacramẽta nõ ſtatim exiſiete pcto debebãt eſſe.ne⸗ q; ↄfirmatio qua datur robur ad ↄfitendũ fidem xp̃i.neq; extrema vnctio que eſt vltimũ remediũ exeũtiũ que nõ de⸗ buit eſſe ante aꝑtõnem ianue. rticulus ſecũdus Onſequẽter queꝛit᷑ vtꝝ inſtitutõ huiꝰſaẽmenti ↄgruebat eẽ tꝑe legis moyſi. ſic:videt᷑. Lex moy ſi data fuit in onꝰ.vñ Acẽt᷑.xv. Hoc ẽ onus ed hoè ſacramẽto robur ↄfert᷑.quod maxime neceſſari um eſt oꝑꝛeſſis grauitate oneris:igit᷑ ⁊c. ¶ Item populꝰ iſrł fint pᷣcipue dilectꝰa dño. VUnde dicebat᷑ pᷣmogenitꝰdo⸗ mini Exo.iiij.Filiꝰ meꝰpᷣmogenitꝰiſrł.⁊ ꝓpłus peculiaris Beutro.vij. ꝓpter qð videt᷑ ꝙ ↄueniebat iſtud ſacramẽtuʒ qð eſt ſacramẽtũ amoꝛis illi ꝓplo dari.q Itẽ pᷣs.Panem angeloꝝ mãducauit hõ.hoc dicit᷑ de ꝓlo illo.bᷣ panis ãge⸗ loꝝ ẽ ille panis qui de celo deſcẽdit.ſcʒ deꝰ Joh̊.vj.aliũ au tem panẽ nõ mãducãt angeli. VUnde glo.ibi.panẽ angeloꝝ panis celi nõ alter eſt qᷓ; xpe.de quo celeſtes.i.angeli refi⸗ ciunt᷑ eiꝰↄtem platõe.⁊ hũc panẽ.i.verbũ quo grandi cibo paſcũtur angeli ꝑ carnẽ factũ.lac edit hõ.ꝗ̊ ꝓplus ille illo pane reficiebat᷑.ſᷣ conſtat ꝙ nõ niſi ſub ſacramẽto: ̊ tune fuit iſtud ſacramẽtũ.⸗ Idem videt᷑ ex illo verbo.j.Coꝛi.x omnes eandẽ eſcam ſpũalẽ mãducauerũt.que aũt eſt eſca ſpũalis niſi iſta ontra.hoc ſacramentũ ſignat xpᷣm ⁊ ↄtinet ſᷣm veritatẽ ⁊ ſubſtãtiam.q̊ anteqꝙᷓ xp̃c eſſet: inſtitui nõ debuit¶ Rñſio. ꝙ nõ cõgruebat dari lege illa currẽte que erat lex timoꝛis.vnde Nug. Mreuiſſima differẽtia le⸗ gis ⁊ eugel timoꝛ.amoꝛ. pᷣ currẽte lege amoꝛis vt tactuʒ eſt. VUnde tꝑe legis illiꝰ œbebãt eſſe ſacramẽta timoꝛis ſic ſacrificia ⁊ hmõi. Si em̃ ita puniebant᷑ aĩalia pꝛo pecca⸗ to homis:maxime fuit homĩ timẽdũ de pena ſcʒ inferẽda Currente aũt lege nature que neq; erat diſtincte lex amo⸗ ris neq; timoꝛis:nõ ↄgruebat tale vel tale inſtitui ſacmen tum.⸗ Zld illud qð obijcit᷑. ꝙ lex moyſi data fuit in onus ⁊c. Sicẽdũ ꝙ ratio latõis legis nõ fuit vt oneraret᷑ płus ſubditꝰlegi:pᷣ ſolũ ſuꝑbi.vnde Ro.v.CLex ſubintrauit ⁊c̃. glo. Lex data fuit vt mediocris pedagogũ haberet: ⁊ ꝑfe⸗ citus ſignũ:⁊ durꝰſentiret flagellũ. Itẽ ibidẽ. Lex data elſ ad domandũ ſuꝑbum.ad flagellandũ durũ.ad inſtrueduʒ inſipientẽ.ad oſtenſionẽ delicti ⁊ humane infirmitatis:ad manifeſtatõeʒ ⁊ teſtimoniũ grafie ⁊ futuroꝝ ſignificatõeʒ Ad aliud dicendũ.ꝙ licet ille płus eſſet pᷣdilectꝰa dño. nõ tñ ↄgrue bat ꝙ illis daret᷑ hoc ſacramẽtũ:tum ratõe le⸗ gis illis date que erat timoꝛis:tum qꝛ nõdum pſ̃ceſſerãt fi⸗ gure quas opoꝛtuit xpᷣm ad eius paſſionẽ cõclam are:tum quia nõdum inſtabat tpᷣus paſſionis dñi quo ↄgruuʒ fuit hoc ſacramentũ inſtitui. Pꝛet.dilectꝰfuit ille ꝓlus reſpe⸗ ctu illoꝝ qui colebant ydola de quibo dñs elegit illos:nõ reſpectu illoꝝ qui fuerũt tꝑe gratie.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ; pplus iſrabel manducauit panẽ angeloꝝ.rñſio patet ex glo.que dicit.nomiĩe ſignificati intelligit᷑ ſignificans ſcili⸗ cet manna:quo ſignat᷑ panis angelicꝰſcʒ vpᷣc.¶ Ad aliud qðò ſequit᷑ patet rñnſio ex glo.que eſt.mãna ⁊ aqua que flu⸗ xit de petra dicit ſpũalia.quia non natura: ſed dei virtute parata ſunt. 7 . „ rticulus tercius Onſequẽter querit᷑ vtꝝ inſtitutõ huiꝰſacramen ti ↄſona fuit tꝑi gratie. Circa hoc queruntur. ꝛimũ eſt ſi fuit ſacramẽtũ noue legis. Scoᷣm legis debuit inſtitui. Circa pꝛimũſic vide .S.j. tur ꝙ ſit ſacramẽtuʒ legis gratie.ꝑ hoc ꝙ ſeptẽ dicunt᷑ eſſe ſacramenta noue legis.⁊ hoc vel quia inſtituta ſunt tꝑe le gis noue:vel quia appꝛobata.vt ſacramẽtũ matrimonij di⸗ citur eſſie ſacramẽtũ legis euãgelice:nõ quia inſtitutũ fuit tunc:̊ quia appꝛobatũ. ſcʒ qñ dñs ↄuertit aquã in vinum ad nuptias Joh.ij. Pꝛopꝛia dicunt᷑ que ſunt inſtituta tꝑe mento panis ⁊ vini. Scðm eſt coꝛpꝰ xpᷣi qd ſumpſit de virgine ⁊ ĩ illo ⁊ maxĩe q̃ inſtituta ſũt a dño.ſiẽ baptiſma ANMafr. vlti. ſacramẽtũ altaris Math.xxvj. Quedãaã ſacmẽta inſtituta fuerũt ab eccłia ſicut pfirmatõ 7 vnctõ extrema. Cõtra. ſacramẽtũ noue legis ſic deſcribit᷑ ab aug. Sacramẽtũ eſt materiale elemẽtũ foꝛis ſenſibilit᷑ ꝓoſitũ. ex ſiłitudine re pᷣſentãs:ex ĩſtitutõe ſignificãs:ex ſanctificatõe ↄtinẽs ani⸗ mã inuiſibilẽ ⁊ ſpecialẽ graʒ. ſ in ̊ ſacramẽto ſpẽs panis 2 vini.cũ ſint pure accidẽtia nõ repᷣſentãt ex ſilitudine car nẽ ⁊ ſanguinẽ xpᷣi.¶ Itẽ ſupoſito ꝙ repᷣſentet ex ſilitndĩe. adhuc videt᷑ ꝙ nõ ſit ſacꝛamẽtũ noue legis:qꝛ nõ efficit qð figurat.nõ em̃ efficit coꝛpꝰrpᷣi neq; veꝝ neq; miſticũ. Si diceret᷑ ꝙ foꝛma illa ratõe ↄtẽti efficit qð figurat ſcʒ vnita tem coꝛꝑis miſtici.hoc nõ videt᷑ ſufficẽ:qꝛ in baptiſmo ipᷣa aqua exteriꝰabluẽs quodãmõ efficit qð figurat.vi regene⸗ ratiua ſibi collata ex ↄtactu coꝛꝑis xpᷣi.⁊ ſanctiſicatõne ex vᷣtute ðᷣboꝝ.eadẽ ratõe foꝛma panis que viſibilis eſt debet efficere qð figurat.¶ Itẽ in nullo ſacramẽto noue legis ẽ res ſignificata ↄtenta.vt em̃ dicit mgr̃.iiij.ſentẽ.di.viij.hu ius ſacramẽti gemina eſt res.vna ſignificata ⁊ ↄtenta:alia ſignificata ⁊ nõ ↄtenta.hoc nõ accidit in aliquo alio ſacꝛa Rñſio.in hoc ſacramẽto ſũt tria.Pꝛimũ ẽ ſpẽs virgine. Terciũ eſt coꝛpꝰxpᷣi miſticũ qð eſt ecclia. Pꝛimũ eſt ſacramẽtũ tm̃. Scdðm eſt res ⁊ ſacramentũ. Terciũ eſt res tm̃. ꝛimũ quod eſi tm̃ ſacramẽtũ habet ſimilitudinẽ ſcði.nõ ſᷣm ſe:̊ ratõne ſubiecti quod pꝛiꝰhabuit ſcʒ panis Sicut em̃ ille panis ex puris granis frumẽti ↄficit᷑:ita coꝛ pus xp̃i qð traxit de virgine ↄſlat ex membꝛis puriſſimis oꝑatõne ſpũſſancti purificatis.⁊ ſiłꝛ habet ſiłitudinẽ cum coꝛꝑe miſtico in hoc:ꝙ ſicut coꝛpꝰxpᷣi conſtat ex mẽbꝛis pu riſſimis:ita coꝛpꝰrpᷣi miſticum ↄſtat ex puris fidelibo.gr̃a operis ſpũſſancti epuratis a pcto moꝛtali.Iteʒ ſicut pa⸗ nis ↄfirmat coꝛpus:ita coꝛpus xpᷣi confiꝛmat aiam. Vnde pᷣs.panis ſcʒ altaris coꝛ homĩs ↄfirmet.i.aĩam cõfirmat. Sil vinũ ſanguĩs gerit ſiłitudinẽ cuiꝰ ẽ ſacramẽtũ.qꝛ ſi⸗ cut vinũ ↄſtat ex puris racemoꝝ vel vuarũ guttis: ita ſan⸗ guis xpᷣi cõſtat ex puriſſimis ſanguĩbo beate vᷣginis.Et ſi⸗ cut quelibʒ pars vini vinũ eſt:ita quelibet ꝑs ſanguĩs xpᷣi ſanguis ẽ. Iẽ ſicut vinũ coꝛꝑalit inebꝛiat:ita ſanguis xpᷣi ſpũalit. Vnde pᷣs.Calix meꝰinebꝛiãs ⁊c᷑.q Dicendũ q̊ ad pꝛimũ.ꝙ ſpẽs panis gerit ſiłitudinẽ q;tuʒ ad illud in quo fuit cuiꝰadhuc nomẽ retinet.ſfᷣm modũ iam dictũ.⁊ ratõe ciꝰcuiꝰfuit foꝛma dicit᷑ ſacramẽtũ.Cũ aũt dicit᷑ ſacramen tum.hoc ẽ quo ad ratõeʒ ſigni:nõ quo ad ratõeʒ cauſe effi ciẽtis.¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ foꝛma panis cfficit.nõ ꝑ mo⸗ dũ efficiẽtis:ſ̊ ꝑ moduʒ cauſe materialis.ſic aq̃ baptiſmi. Nã ſicut in alio liquoꝛe nõ datur gra baptiſmalis.qꝛ ſola aqua vim regeneꝛãdi mateꝛialit᷑ recipit a ↄtactu dñici coꝛ poꝛis: ita ſub alia foꝛma qᷓ; foꝛma panis triticei non efficit᷑ coꝛpꝰxpᷣi ſicut infra patebit: qꝛ ſolũ iſte panis habʒ(mate rialiter loquẽdo )aptitudinẽ trãſubſtãtiandi in coꝛpꝰ xpᷣi. ⁊ ſicut debita foꝛma verboꝝ in ſacramẽto baptiſma habet foꝛmaliter vim regenerãdi: ita in ſacramẽto iſto foꝛma vᷣ⸗ boꝛum pᷣſcripta habet foꝛmaliter vim trãſubſtãtiandi pa⸗ nem in coꝛpꝰ xpᷣi.ptʒ igit᷑ ꝙ ſicut ſacramẽtũ baptiſmi effi⸗ cit qð figurat:ita ⁊ hoc ſacramẽtũ.Sed in hoc eſt differen tia.ꝙ ſacramẽtũ baptiſmi efficit qð figurat non ſub ſpecie aque.ſ̊ in aĩa baptiʒati.ſᷣ̊ in hoc ſacramẽto efficit᷑ quod fi guratur in ſpecie panis ⁊ vini ſcʒ coꝛpus xpᷣi. Ydem eĩ cor pus numero ðẽ in celo:⁊ in altari ſub ſpecie panis. ſᷣ cũ ac⸗ cipit᷑ hoc ſacramẽtũ niſi fuerit ĩpedimẽtũ ex ꝑte recipiẽtis tũc efficit᷑ qð figurat᷑ in ſuſcipiẽte ſcʒ vnio in coꝛꝑe miſtico Pꝛeterea licet ſpecies he cum foꝛma verboꝝ pᷣſcripta non efficiant coꝛpꝰ xpᷣi: efficiũt tñ qð eſt ſub his ſpeciebo.⁊ ita aliquo mõ efficiũt quod figurãt.¶ Ad aliud dicendum.q; reuera in hoc ſacramẽto eſt idẽ ſignificatũ ⁊ ↄtentũ.⁊ ratõ huiꝰeſi hec.ſicut caritas in viꝛtutibo eſt ↄplementum eo ꝙ idem eſt in quod trãſit actꝰ ⁊ finis.quia idẽ ẽ ĩ vnitate qð diligitur 2 ꝓpter quod.quia diligitur ſum mum bonum ⁊ pꝛopter ſummum bonum. nec ſic eſt in alijs vt in fide ⁊ iu⸗ ſticia.ſed caritas ẽ ratio in alijs.Diffuſio em̃ ſiue coĩcatõ — V e i bet * Ri cie ſi ins ſio e i g, 1 1 10 ueſtio boni ſiue finis ẽ ratõ in oĩbo vᷣtutibo.ſicut i ſacramẽto cari tatis qð eſt euchariſſia accidit.q; ipᷣm ſacmẽtoꝝ ↄplemen tum. ↄplemẽtuʒ aũt tũc eſt: cũ idem eſt mediũ 7 extremuʒ. mediũ in ſacramẽtis eſt xp̃e paſſus: qꝛ vtute paſſionis eiꝰ omnia ſacramẽta virtutẽ babẽt. ꝛimũ Seſt deꝰ. ſcᷣm ſi⸗ ue mediũ xpᷣc paſſus.vltimũ res ſacramentoꝝ.· fit ergo me dium extremũ cũ ſeipᷣm ↄſert in ſacramẽto. cu ergo hoc ſit ↄplementum omniũ ſacramẽtoꝝ.· opoꝛtet ꝙ no tm in eo lit res ſignificata: ſᷣ etiam ꝙ ſit ↄtẽta. Unde hoc ſacramẽtum babundat ſuꝑ alia ſacramẽta. babet em̃ boc ↄmũe cũ alijs ꝙ efficit grẽam quã ſignat.que gr̃a eſt in vnione coꝛꝑis mi⸗ ſtici. ⁊ p̃ter hoc:qꝛ eſt ↄplemẽtuʒ ſacramẽtoꝝ.· oti net em̃ il⸗ lum qui eſt pꝛincipium medium ⁊ finis omnis ſacramẽti. Alia etiã eſi ratio buiꝰ.qꝛ boc ſacramẽtum qð noue legis eſt debet babere rem pᷣſentem ſicut ⁊ alia.ſed qꝛ res buiꝰſa cramenti eſt ſubſiãtia ſcʒ coꝛpus xp̃i: res alioꝝ eſt accidẽs ſcʒ gr̃a ſpũᷣſſancti.⁊ accidẽs qð eſi Fra nõ eſt natum eſſe in ſubiecto coꝛpoꝛeo: nec ꝑ ſeipᷣm niſi in aĩa. ſubſtatia vo ꝑ ſe nata elt eſſe: ideo in boc ſacramẽto res eſt nõ tm̃ ſignifica⸗ ta ſ̊ etiã intus ↄtẽta: in alijs vᷣo ſignificata quodãmodo effecta: in ſacramẽtis pᷣo legis veteris ẽ tm̃ ſignificata. Et ex hoc colligit ꝙ finis legis eſt xp̃:ſic illud ſacramẽtuz fi⸗ nis eſt 2 plemẽtu omniũ ſacramẽtoꝝ · „ Womequẽter queri .§. ij. tur de tꝑe inſtitutõnis ſcʒ qñ de bebat inſtitui.videt᷑ ꝙ ſta⸗ tim qñ dñs docuit viam in patriã · ꝙ cũ hoc ſacramẽtũ ſit cibo viatoꝝ ⁊ maxime neceſſariꝰ viatoꝛibo: videt᷑ ꝙ exquo dñs cepit facere viatoꝛes:ſtatim debuit eis ꝓuidere de vi⸗ atico. Rec videt᷑ illa ratõ aliqua eſſe que eſt. qꝛ hoc ſacra: mentum eſt ſignuʒ memoꝛiale: ꝙ ꝓpter hoc debuit inſtitui exiſtente ꝓpinquo receſſu dñi. quia ſᷣm hanc ratõez debuit inſtitui ante aſcenſionem. vnde Inno.iij. Aſcenſurꝰ xpᷣe ad patrẽ qꝛ ꝓmiſit apłis eoꝛũq; ſequacibo.vobiſcũ ero cũctis diebo vſq; ad ↄſumatõeʒ ſeculi:voluit remanere cum illis. nõ ſolum ꝑ inhabitantẽ gr̃am:nõ tm̃ ꝑ diuinã eſſentiã: ve⸗/ rũetian: ꝑ coꝛpoꝛalẽ pᷣſentiã. Et ideo ſacramẽtuʒ illud in⸗ — ſtituit ipe in quo p̃ſens eſt nobiſcũ ſub altera quidẽ foꝛma ſed in ꝓpꝛia vere ſubſtãtia. Item videt᷑ ꝙ de buit inſtitui poſt inſtitutõez ſe acramẽti ↄfirmatõnis:ſicut ↄueniẽter mĩ⸗ ſtratur poſt ↄfirmatõeʒ. Confirmatis em ↄmode dat᷑ hoc ſacramẽetuz. 4 Sikꝛ videt᷑ ꝙ debuit inſlitui poſt baptiſmũ ita poſt reſurrectõeʒ poſtqᷓ inſtitutũ fuit baptiſma.vnde ſolis dat baptizatis. ¶ Item videt᷑ ꝙ debuit inſtitui in ce⸗ na.qꝛ hoc ſacramẽtũ pᷣfiguratuz fuit in agno paſchali. ̊ ſi veritas debet rñdere vmbꝛe: videt᷑ ꝙ debuit inſtitui poſt eſum agni ⁊? ita in cena.¶ Ytẽ quare ſacramẽtuʒz nõ fuit pluries inſtitutũ ſic ſacramẽtũ baptiſmi. Et põt bic queꝛi ſi poſt cenã ↄueniebat inſtitui.quaxrę talis hoꝛa nõ ↄuenit ſuſceptõni.ᷣ potiꝰhoꝛa ieiunij·¶KRñ i0. ꝙ B ſacramẽtuʒ ẽ ſignũ memoꝛatiuũ. oſienſiuũ. ⁊ ↄpletiuũ. Mdemoꝛatiuum noſtre redemptõis. oſtenſiuũ amoꝛis redimẽtis: ↄpletiuũ vmbꝛe pᷣfigurãtis. Pꝛimũ ptz ꝑ H̊ ꝗ ẽ memoꝛatiuũ paſſio⸗ .2 2 nis dñi Luc.xxij. hoc facite in meã ↄmemoꝛatõezʒ.i.ↄmẽo ratõeʒ paſſionis ſiue moꝛtis mee.j Coꝛn.xj. Quotiẽſcũq; mãducabitis panẽ hũc ⁊ calicẽ bibetis moꝛtẽ dñi ãnũcia⸗ bitis. Scom ptz ex illo Joh.xiij. Cũ dileriſſet ſuos ꝗ erãt in mũdo in finẽ dilexit eos.glo. in finẽ.i.in moꝛtem.nõ ꝙ moꝛte termĩet᷑:ſᷣ intatũ dilexit. ꝙ vſq; ad moꝛtẽ eũ dilectio ꝑduxit.huiꝰmoꝛtis repᷣſentatiuũ h̊ eſt ſea acramentũ:vnde 2 amoꝛis moꝛiẽtis oſteſiuũ. Lerciũ ptz ꝑ hᷣ ꝙ inſtituto iſto ſacra mẽto impleta fuit lex qᷓtum ad celebꝛatõeʒ typice pa⸗ ſche. At em̃ habet᷑ ab augu.ↄtra fauſium. In multis exem plis dñs tollendo figuras ⁊ introducendo veritatẽ legem implenit.Et in glo.ſuꝑ illud Luc.xxj.Non mãducabo il⸗ lud donec impleat᷑ in regno dei habet᷑.non vltra moſaicuʒ paſcha celebꝛabo: donec in eccleſia que eſt regnũ dei ſpiri⸗ tualiter intellectuʒ ↄpleatur. ꝓpter bec tria ↄueniens fuit ot inſtitueretur hoc ſacramentu inſtante paſſione dñi quã do fuerat a diſcipulis coꝛꝑaliter receſſurus. Illa eĩ memo⸗ rie impᷣmuntur que vltimo exhibentur.vt babetur ab Au⸗ xxx. gnſ.in quadam omelia.ꝗꝓpter quod vt paſſio domini meli us memoꝛie diſcipuloꝝ impꝛimeret᷑:eius memoꝛiale inſlã te ſuo receſſu inſtituit.Pꝛet.ea que in receſſu alicuiꝰab ali quo dant᷑ amoꝛis pᷣcipui ſunt indicia.Solent em amici in ſignum amoꝛis in receſſu ſuo ſuis pᷣdilectis aliqua memo⸗/ rialia relinquere. Pꝛet.quia inſtitutione buiꝰ ſacramenti debuit ceſſare eius figura:⁊ ſic adimpleri lex. ꝙtum ad hᷣ cõueniens fuit vt inſtitueret᷑ tꝑe quo ꝓximo inſtabat paſ⸗ ſio dñi cuiꝰeſt ſacramentuz:qua exiſtente ceſſare debebant figure legis.⁊ ſic legalia perfici vel ↄſumari Joh.xix. Sci ens ihs quia omnia cõſumata ſunt.vt conſumeretur ſcri⸗ ptura dixit. Sitio.his ergo ra tõibo ↄuenicbat vt inſtitue⸗ retur inſtante dñi paſſione. Quare autẽ tali tempoꝛe.i. tem poꝛe exiſtente in tali ꝓinquitate.ratio eſt. vt veritas rñderet figure. vnde Inno.iij. viceſimaquinta die pᷣmi mẽ ſis que tũc extitit ſexta feria paſſus eſt dñs.⁊ pᷣcedente no cte. videlicet. xxiiij. luna pᷣmi menſis ad veſperã vt legis fi⸗ guras impleret: poſt typicuʒ paſcha.coꝛꝑis 2 ſanguĩs ſui facramentũ inſtituit ? ecclłie tradidit frequẽtandũ.ſic em̃ fuerat pᷣfiguratum in Exo. 4l Quare at ↄueniebat ꝙ in⸗ ſtitueretur poſt cenam ſiue poſt paſcha typicũ:ratio eſt.vt oſtenderet᷑ ꝙ dñs fuit aꝑꝛobatoꝛ legis vſq; ad tempꝰ quo debuit ceſlare. ⁊ adueniente veritate ſcʒ oblatõne 7 vſu veri agni debuit figura ceſſare. Glo.ſuper illud Luc.xxj. Deliderio deſideraui cclarare vt antiqui paſche pꝛobatoꝛ exiſtat: ⁊ hoc ad ſue diſpenſatõnis figurã ꝑtinuiſſe demõſtrans. veritate iã ad- ueniente vmbꝛã ceſſare doceat. 4l Ex bis ptz rñſio ad pᷣmũ quia hoc viaticũ fuiſſet ſtatim neceſſariũ exiſtentibo viato ribus. nõ tamẽ ↄueniebat tũc hoc ſacramẽtũ inſti tui:ſᷣ po⸗ tius tꝑe inſtantis moꝛtis dñi.4 Ad aliud quod obijcit ꝙ cæbuit inſtitui inſtante aſcẽſione dñi:.patz rnſio ex dictis. Pꝛet. receſſus dñi in paſſione fuit tranſitꝰad hũanã ſalu⸗ tem inqtuʒ homo erat viatoꝛ. ꝓter qð ↄueniebat ꝙ tunc inſtitueret᷑ cibo paſchalis in aſcẽſione nõ fuit ſic:ſ tranſitꝰ ad gloꝛiã. Nec ex verbo Inno. habet᷑ ꝙ tꝑe aſcẽſionis de⸗ bebat inſtitui.ſ̊ inſtitutũ relinqui: vt adimpleta eẽt ꝓmil⸗ ſio dñi que ẽ Math. vlti. Vobiſcũ ero vſq; ad ↄſumatõeʒ ſeculi. Pꝛet. ante paſſionẽ fuit oñs cũ ſuis quaſi ſocius.et ideo tũc ↄueniebat ꝙ relinqu eret eis ſigna amoꝛis.N poſt reſurrectõeʒ fuit vt dñs ⁊ quaſi exiraneus. Vnde dicebat Luc.vlti.Cũ adbuc eſſeʒ vobiſcũ. Vnde in pᷣmo receſſu cõ ueniebat dari ſignũ 2 ſacramẽtuʒ amoꝛis: nõ in ſecundo. I¶l Ad aliud dicendũ.ꝙ alius debet eẽ oꝛdo inſtitutõnis ſa — cramẽtoꝝ:⁊ alius amiſtratõis ſiue collatõis.Collatõ em̃ reſpicit ydoneitatẽ ſuſcipiẽtiũ.Inſtitutõ tꝑis ↄuenientiã. vnde qꝛ nõ ↄfirmati in quãtulacũq; ſint etate ydonei ſunt ad luſceptõez ↄfirmatõis ſolũmõ habẽtes vſuʒ ratõis.⁊ q̊ rũ ẽ iudiciũ ſiue diſcretõ ⁊ deuotõ:ydonei ſũt ad ſuſceptõʒ ſacramẽti altaris. pꝛius ↄfert᷑ m inſtitutõeʒ ſiue ↄſuetudi nem ecclie ſacramẽtũ ↄfirmatõis qꝛ ꝑuulis: ꝙᷓ ſacramẽtũ coꝛꝑis xpᷣi qð eſt cibo grandiũ 'm aug. Inſtitutõ aũt ſec⸗ mentoꝝ debz fieri ßm ꝙ ↄuenit tali tꝑe fieri vel tal. Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ debuit inſtitui poſt paſſioneʒ dñi.qꝛ poſt baptiſmũ dicendũ vt ſupꝛa tactũ eſt. ꝙ ante paſſionez fuit foꝛma baptiſmi tradita.qũñ miſſi ſunt apli pᷣdicare in iudea dicẽte dño. In viam gentinz ne abieritis. ANQath. x. maf. vj. luẽ. ix. licet nõ ſit ſcriptũ: ᷣ poſt paſſionẽ repetitũ. 4 Ad illud qð querit᷑ quare nõ fuit pluries inſtitutũ ſicut baptiſinꝰ.dicẽdũ ꝙ qꝛ ſacramẽtũ ba ptiſmi ẽ fundamẽtum alioꝝ ſacramẽtoꝝ: ↄueniebat vt multiplici inſtitutõe foꝛti ter fundaret᷑. Pꝛet.quia baptiſmꝰeſt ſacramentuũ neceſſita tis:opoꝛtuit ꝙ multipliciter alliceretur homo ad ſuſceptõ nem eiuſdẽ ſcʒ ꝑ baptiſmũ xpᷣi quo inſtitutũ fuit ſacramen tum baptiſmi materialiter. manifeſtatõne neceſſitatis illi us que facta ẽ in inſtitutõe qᷓtuʒ ad finẽ.ſiłꝛ ⁊ alijs modis Fm quos diſlinguit᷑ materialiter in ſtitutio baptiſmi.non ſic ell de hoc ſacramẽto quod nõ ẽ ſacramẽtũ neceſſitatis. Pꝛet. hoe ſacramẽtũ vt ex dictis ptz debuit inſtitui ĩ receſ ſu dñi a diſcipulis ꝓpter qð opoꝛtuit ꝙ ſemel ſcʒ inſtante 3 4 boc paſcha ⁊c̃. Deſiderat pᷣmo ty pi cum paſcha mãducare.⸗ ſic paſſionis ſue mũdo miſteria receſſu ſuo inſtitueret᷑.¶ Ad ̊ qð vltimo querit᷑ ſeʒ quare boꝛa que ↄueniebat inſlitutõi nõ ↄuenit ſuſceptõni.in ꝑte piʒ rñſio:quia tacta eſt ratõ quare hoꝛa illa ſcʒ poſt cenã ↄueniebat in mtutst. veruͤcamk ſpter reuerẽtiã tanti ſacra menti inſtituit eccłia.ꝙ tm̃ ſumeret᷑ ieiuno ſtomacho:niſi imineretur periculum vite. 6 mbꝛum ſecũdum Equit᷑ de cauſis inſtitutõis huiꝰſacmẽti q vna ẽ moꝛtis xpᷣi mẽoꝛatõ q̃ amoꝛẽ nr̃m de⸗ bet ſibi totalit vẽdicare.j.Coꝛin.xj. Quoti⸗ enſcũq; mãducabitis ⁊c.Et dñs ĩ inſtitutõe buiꝰſacmeti ait.̊ ſacite ĩ meã ↄmẽoꝛatõeʒ.4¶ Alia eſt cibi vite mĩſtratõ ↄ illũ cibũ pᷣmoꝝ parentũ qui erat ciba moꝛ⸗ tis.vñ illis dictũ ẽ. Quacũq; boꝛa ↄmederitis ⁊c᷑. Geñ.ij. cx cibo aũt iſto dicit᷑. Quicũq; maducauerit ex h̊ pane vi⸗ net ineternũ Yoh.vj. vt em dicit YInno. It ſuã erga nos ca ritatẽ oñderet ⁊ nr̃aʒ erga ſe caritatẽ accenderet:dedit ſe ꝙ nobis in pᷣciũ.vt ꝑ pᷣciuũ redimeret noa a moꝛte: ꝑ cibuʒ aleret nos ad vitã.¶ Alia ẽ ad guſtũ diuinitatis inuitatõ Inſtituit em̃ diuina ſapiẽtia ſacmẽtũ coꝛꝑis ⁊ ſanguis ſui vt ad guſtũ diuinitatis ꝑ guſtuʒ hũanitatis inuitaret dñs Eꝑp̃s. Guſtate a videte ⁊c. ¶ Hlia ẽ pctoꝝ quotidi anox ve nia.vt em̃ dic Inno.dedit nobis dñs h̊ ſacmẽtũ ſalutis.vt qꝛ nos quotidie peccamꝰ:⁊ ipᷣe iam moꝛi nõ põt.⁊ ꝑ ̊ ſaẽ⸗ mentũ qð in memoꝛiã moꝛtis eiꝰaccipimꝰ:remiſſionẽ pec catoꝝ quotidie ↄſequamur. q⸗ Alia ẽ ſcripturaꝝ impletõ Ilſa.vij. Vocabit᷑ nomẽ eiꝰemanuel.Et dñs dixit.vobiſcũ ſum vſq; ad ↄſumatõʒ ſeculi Math. vlti. Iẽ p̃s. Panem angeloꝝ manducauit hõ Joh. vij. Caro mea rvere ẽ cibo. 2 ſanguis meꝰ vere ẽ potꝰ.Quõ aũt ꝑ hoc ſacramẽtũ factaẽ impletio ſcripturaꝝ ptz ſupꝛa.vbi dictũ eſt de p̃figuratõe huiꝰſacramẽti.⁊ de his pleniꝰ habebit᷑ infra vbi tangetur cx effectibo huiꝰſacramenti. ¶ Queſtio. xxxj. de vmtate ſacramenti euchariſt ⸗ quitur de vmtate huiaſacramenti. Circa hoc querunt᷑ tria. Pꝛimum eſt vtrum hoc ſacramentum ſit vnum. Secũdum ſuppoſito ꝙ ſit enũ.qua re ſub duplici ſpecie conficiatur. Terciũ vtrum verius dicendũ eſi ſpecies panis 2 vini eſſe ſaẽmen tum an contentum ſub ſpeciebus. embꝛũu pꝛimũ Irca pꝛimũ querit᷑ ſic. videt᷑ ꝑ Hugonem ꝙ vnũ ſit ſacramẽtũ qui dicit. Cum vnũ ſit ibi ſacramẽtũ:tria ibi diſcreta ꝓponũtur. Spẽs videlicet viſibilis: ⁊ xeritas coꝛꝑis:⁊ virtꝰ aĩe ſpnalis. Aliud eſt em̃ viſibilis ſpẽs que viſibiliter cer/ nitur: aliud ẽ veritas coꝛꝑis ⁊ ſanguis que ſub viſibili ſpẽ inuiſibiliter credit᷑:aliud eſi gra ſpualis que cũ coꝛpe ⁊ ſã⸗ guine inuiſibilit 2 ſpũaliter ꝑcipit᷑. Qð em̃ videmꝰeſiſ pe⸗ cies panis ⁊ vini.Qð aũt ſub ſpecie illa credimꝰ:verũ eſt coꝛpus ⁊ ſanguis xpᷣi verus ⁊c.Ecce determĩat Hugo hec tria eſſe in vno ſacramẽto.¶. Jtem pᷣm Am bꝛo. Sacramẽ⸗ tum ſimplex eſt.̊ cũ hoc ſacramẽtũ ſit ſacramẽtũ ſimplerx eſt vnũ. 4 Itẽ (antn ſacramẽta: tũc eſſent plura ſa cramẽta q; ſeptẽ ¶¶ Cotra.in hoc ſacramento ſunt due foꝛ me ſcʒ foꝛma pants ⁊ vini.⁊ etiã diuerſe ſoꝛme vͤᷣboꝝ quo rum vᷣtute ↄſecrat᷑.ſcʒ hoc eſt coꝛpꝰmeũ:⁊ hic ẽ ſi anguis me us. ita videt᷑ ꝙ in h̊ ſacramẽto ſint plura.⁊ quo ad mate riam ⁊ quo ad foꝛmã:qꝛ in ipᷣis verbis pᷣſcriptis eſt virtus iraſubſtantiãdi foꝛmas ſiue effectiua in ſoꝛmis panis ⁊ vi ni potẽtia trãſubſtãtiandi materialit. ꝗ¶ Item cũ eſſe ſigni eſt ad aliud ſe habere.cũ ſint plura ſigna: ⁊ plura erunt ſi gata.ꝗᷓ cũ plura ſint ſigna in hoc ſacramẽto:erit plurali⸗ tas ex ꝑte ſignoꝝ ⁊ ex ꝑte ſignatoꝝ.¶ Si dicẽt᷑ ꝙ ab vnita te coꝛpoꝛis xp̃i eſt ſacramentũ vnu.Cõtra etiã ſub vtra⸗ qᷓ ſpecie ſeʒ panis vini ſit totũ coꝛpꝰxp̃i.nõ tamen ſacra: mentaliter: E̊ ſub ſpecie panis eſt caro ſacramẽtaliter:ſub ſpecie vini ſanguis. Unde ratõe qua ſacramẽtalit᷑ ſunt: di uiſa ſunt.ꝗᷓ ⁊c. ¶ Item ecclia oꝛat ſic. purificẽt nos queſu mus dñe ſacmẽta que ſũpſimꝰ.q Si diceret᷑ ꝙ H̊ ſacramẽ/ tum ẽ vnũ ab vnitate vltuni ſignificati ſcʒ coꝛꝑis xp̃i miſti ci. Cõtra. licet cauſa vniuerſalis 2 ꝑticularis ↄcurrãt ad aliquẽ effectũ vnũ. ꝓpter hoc nõ dicut᷑ vnũ:ſic deꝰ.ſol. bõ. vnũ dicerent᷑:quoꝝ virtutes ↄfluũt ad generatõeʒ homĩs. 4 Item vnũ iĩmediate ſequit᷑ ens. ⁊ a quo eſt eſſe:ab eodeʒ eſt eſſe vnũ.ſ̊ neqʒ a coꝛꝑe rpᷣi veꝛo ꝓut ↄtinet᷑ ſub ſacramẽ to:neq; a coꝛꝑe xpᷣi miſtico eſt eſſe ↄtinentinʒ in hoc ſacra⸗ mento:igit᷑ nec vnitas ↄtinentiũ.¶ Item coꝛpꝰmiſticũ eſt ſignificatũ coꝛpis veri ⁊ etiã ſpecierũ panis ⁊ vini.hec at ſigna nõ ↄueniũt ↄueniẽtia aliqua que facit vnitatẽ:quia neq; in ſpecie neqʒ in genẽ.¶! Pꝛet. ſignificata diuerſa ſũt nec ↄueniũt in mò aliquo vnitatis.qꝛ coꝛpꝰxp̃ᷣi veꝝ eſt vnũ ſimpliciter:coꝛpꝰxpᷣi miſtieũ vnũ aggregatõe. igit᷑ neq; ex ꝑte ſignoꝝ neq; ſignatoꝝ eſt vnitas.igit᷑ ⁊c. ¶ Item cũ di citur albo alba albũ idem nomen dicit᷑.cũ dicit᷑ Marcus. tulliꝰ. diuerſa. idemptitas igit᷑ rei ſignificate nõ facit idẽ ptitateʒ nomis: requirit᷑ idemptitas eſſentialis ex pte ſi⸗ gnificantis ⁊ ex ꝑte ſignificati.Eadem ratõe in ꝓpoſito.li cet idem ſit ſignificatũ in ̊ ſacramẽto:cũ nõ ſit idẽ ſi ignifi cans:nõ erit ſacramẽtũ vnũ ſ diuerſa.ſicut marcꝰ tullius ſunt diuerſa noĩa.¶¶ Item ex duobo pfectis in genẽ aliquo non põt eſſe vnũ ſimpliciter in genere eodẽ.ĩmo opoꝛtet ꝗ; vbi alia debent ↄfluere in vnũ.ꝙ vnũ ſe habeat aliquo mõ materialiter reſpectu alteriꝰ.̊ in ſacramento altaris ſub vtraq; ſpecie eſt ſacramẽtuʒ ꝑfectum: ̊ ⁊c. E vtrobiq; eſt ſacramentũ ꝑfectuʒ patet.quia qui ſumit coꝛpꝰ Bi ſub ſpe cie panis:dicit᷑ ꝑfectum ſumere ſacramentũ. Rũñſio.ſa⸗ cramentũ hoc inqtum conſiderat᷑ anteqᷓ; veniat in vſum. habet vnitatẽ ab vnitate rei ſigniſicate ⁊ ↄtente. inqᷓtũ cõ⸗ ſideratur vt veniẽs in vſum ab eo ꝙ eſt res tm̃ nõ ↄtenta. quia cũ in hoc ſacramẽto ſint aliqua que ſunt ſacramẽtũ ⁊2 nõ res: aliquid qð eſi ſaciamẽtũ ⁊ res:aliquid qð eſt res 2 nõ ſacramẽtũ:vnitas ſacramẽti eſt ab eo qð eſt res tm̃.qð eſt ↄſumatio ⁊ finis alioꝝ ꝓut ſunt de eſſe ſacramẽti. Vn⸗ de Hugo. cum tria in vno ibi ſint. in pꝛimo quidẽ ſignum inuenit᷑ ſcdᷣi.in ſcdðᷣo aũt cauſa tercij.in tercio vᷣo virtus ſe⸗ cundi ⁊ veritas pꝛimi.⁊ hec tria in vno ſunt:⁊ vnũ ſacra⸗ mentũ.hec Hugo.Ecce ꝙ pꝛimũ ⁊ ſcõm inqᷓtuz ſunt de eẽ ſacramenti ſtant in tercio. Pꝛet.ſiue cõſideret᷑ ſic ſiue ſic: habet vnitatẽ ab inſtitutõe.4l Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ ibi ſũt due ſpẽs ſenſibiles ⁊ duplex foꝛma verboꝝ ⁊c̃. Dieendũ ꝓ er hoc nõ ſequit᷑ ꝙ ibi ſint duo ſacramẽta: qꝛ bec inqtum ſunt de eẽ ſacramęti: vnitatẽ habẽt ab inſtitutõe effectu 2 ſi ne. Ab inſtitutõe: qꝛ a dño inſtitutũ eſt vt be mediante foꝛ ma verboꝝ pᷣſcriptoꝝ a dño eſſent ſacramenta coꝛpis xpᷣi. coꝛꝑis dico:inqᷓtum ↄtinet carnẽ ⁊ ſanguinẽ ex inſtitutõe. igit᷑ hec licet ſint diuerſa:vnũ ſunt ſacramẽtũ: quia ſacẽmẽ tum vnius. Item ab vnitate effectꝰ qui eſt exiſtẽtia ſiue pᷣ ſentia rp̃i ſ naturã coꝛꝑis ſacramẽtaliter ſub his ſ pecie bus. Item ab vnitate finis.⁊ hoc in ſignificãdo.ſignificãt em̃ idem ſcʒ paſſionẽ rp̃i ſiue ĩmolatõeʒ. rep̃ſentãt em xpᷣi ĩmolatõeʒ.vnde LCuc.xxij.boc facite in meã ↄmemoꝛatõeʒ Item he ſpẽs cũ coꝛꝑe xpᷣi ↄtento vnũ ſunt ab vnitate finis in efficiendo.quia hec digne ſuſcepta vnũ efficiũt:ſcʒ vnio nem cũ coꝛꝑe ecclie. Ad aliud qð obijcit. ꝙ eſſe ſigni eſt ad aliud ⁊c̃.dicendũ ꝙ reuera hic ſunt duo ſigna materia⸗ liter loquẽdo:ſili ⁊ duo ſignificata. nihilominꝰ illa ſi igna inqꝙᷓtuʒ ſunt de eẽ ſacramẽti:vnitatẽ habẽt ab inſtitutõe ef⸗ fectu ⁊ fine.Sit⁊ ⁊ ſignificata ſcʒ caro⸗ ſanguis xp̃i. licet ſint diuerſe materialiter loquẽdo: tñ cedũt in vnã naturã in rpᷣo ſcʒ in naturã coꝛꝑis inqtuʒ ↄtinet coꝛpꝰcarnẽ ⁊ ſan guinem. ? licet duo ſint vt dictuʒ eſt: ſunt tñ vna hoſtia vt Dicit Anß. ſicut vnꝰ eſt xpc qui ſeipᷣm obtulit ꝓ nobis: ita vna eſi oblatõ ⁊ vna hoſtia in pane ⁊ vino qua offerimus. ¶ Ao boc qð obijcit.ꝙ ſub neutra ſpecie eſt totũ coꝛpꝰ xpi ſacramẽtaliter.ſ̊ ſub hac ſpecie caro:ſi ub illa ſpecie ſãguis ¶ Mueſtio Jetiã vtriqʒ rñdet ꝓpꝛia foꝛma verboꝝ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑. ĩmo eoipᷣo ꝙ caro ⁊ ſanguis que ſoꝛmalit loquẽdo ſunt vnũ.licet materialiter diuerſa ſub illis ſpẽbo diueꝛſis ↄtinent᷑.que inquã ſpẽs ad illud vnũ referũtur:vnũ ſignũ ſunt ſᷣm ꝙ ſacramẽtũ dicit᷑ ſignũ. ſcʒ nõſolũ ex ſimilitudi⸗ ne rep̃ſentã a: h̊ ex inſtitutõe ſigniſicãs. ſᷣm quẽ modũ hoc ſacramẽtũ dicit᷑ vnũ ex inſtitutõne.vnde ⁊ vnũ ſunt ab in⸗ ſtitutione ? vnitate effectus ſiue ↄtenti.¶ Ad boc qð obij citur ꝙ eccleſia dicit. PBurificent nos queſumꝰ dñe ſacmẽ⸗ ta. Rnſio.ꝙ eccleſia in collecta p̃tacta loquit᷑ ſm ꝙ virtu⸗ te fidei ſumptio ſiue mãducatõ ſpũalis multiplicat in mẽ- bꝛis eccłie.ſic em̃ quodãmode loquẽdi multiplicat᷑ ĩm fa cramentũ. ſcʒ q̃tum ad diuerſos eſſectꝰ ym numex in iſto ſpũaliter mãducante 2 in illo.Ael põt dici ꝙ quia hoc ſa⸗ cramentũ ex pluribo integrat᷑:materialiter loquẽdo dicit ſacramenta.quia vo eſt vnũ modo iam dicto:ſlatim ſu bdit pꝛa vt hoc tuũ ſacramentũ.¶ Ad aliund quod obijcit.ꝙ; lcet cauſa vniuerſalis ⁊ ꝑticularis ↄcurrant in vnuʒ effe⸗ ctum:nõ ꝓpter hoc debet dici vnũ. Dicendũ eſt ꝙ nõ eſt ſi⸗ mile. quia cauſa vniuerſalis nõ eſt ſolũ ad hoc.vt hic effe⸗ ctus ſingularis ꝓueniat in eſſe:̊ indetermĩate ſe habent ad hunc effeciũ ⁊ illum. ſ̊ que bic ↄcurrunt: determiate ⁊ diſcrete ↄcurrunt ad vnũ ꝑticularem effectuʒ. vnde ab illa ſingulari ⁊ determinata relatõne vmitatem habent. 4 Ao illud quod obijcit᷑. ꝙ a quo eſt eſſe rei ⁊ vnitas ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſi loquamur de vnitate que eſi a re ↄtenta ⁊ ſignificata coꝛpꝰxp̃i verũ quod eſt ſignificatũ ⁊ ↄtentũ:eſi das ipis ſoꝛ mis eſſe ſacramẽtale. Unde 2 dat eſſe illis cʒ ſacramẽtale 7 vnitatẽ. Siłꝛ põt dici ſi loquamun de vnitate que eſt a re ſignificata ⁊ nõ ↄtenta:ſcʒ a coꝛꝑe miſtico. Inqᷓtum em̃ et ipe ſpecies habent eſſe ſacramẽtale in ſignificãdo ipᷣm: ab ipᷣo habent eſſe.Sił: ⁊ coꝛpus rp̃i verum eſſe ſacramẽtale habet a xpᷣo coꝛꝑe miſtico.¶¶ Ad hoc quod obijcit᷑. ꝙ coꝛpꝰ xp̃i miſticũ ⁊ verũ ⁊ ſpẽs panis ⁊ vini: nõ habent vnitateʒ generis vel ſpeciei ⁊c᷑.dici põt ꝙ habent vnitatẽ relatõnis 2 inſtitutõnis ⁊ cauſalitatis:quia a coꝛꝑe vpᷣi digne ſuſce/ pto vnitur ſuſcipiens cũ mẽbꝛis ⁊ capite eccłie.Inde coꝛ⸗ pus rp̃i verũ eſi cauſa efficiens illiꝰvnionis:miſticũ mate⸗ rialis.¶ Ad illud quod obijcit᷑.q nec in mõ vniꝰ ↄueniũt quia coꝛpꝰxp̃i verũ eſt vnũ ſimpliciter:miſticũ aggregatio ne. Dicendũ ꝙ nõ eſt verũ.quia ⁊ mẽbꝛa miſtici vnitatem babẽt a cõnexione caritatis. VUnde ⁊ modus vnitatis mẽ⸗ bꝛoꝛum adinuicemn 2 ad caput:eſt idem.i. modus cõnexio nis ſcʒ vinculo caritatis. Pꝛet. nec opoꝛtet ꝙ que vnũ con ſtituunt habeant modum eundem vnitatis ſicut patet in partibus bominis que ſunt coꝛpus ⁊ anima. Coꝛpus em̃ habet vnitatem ↄtinuationis ſiue ↄtiguatõnis: anima in⸗ diuiſibilitatis ſiue ſimplicitatis. Anum enim diuiditur ĩ vnum otinuum et vnum ſimplex ſiue indiuiſibile et vnum diffinitione. 4¶ Ad aliud dicendum. ꝙ non eſt ſimile in ſi⸗ gnis ⁊ ſignatis:in ſacramentis ⁊ in nominibus.iIomen em̃ im ponit᷑ ad ſigniſicondũ rem a qualitate que eſt eſſen⸗ tialis ⁊ pꝛopꝛia illius.vnde diſtinguũtur nomina ratione qualitatum rerum ſignificatarum a quibus imponuntur ad ſigniſicandum illas. Vnde quia qnalitates a quibus imponuntur ſunt diuerſe:⁊ nomina ſunt diuerſa.vnde ab idemptitate rei ſigniſicate non eſt idemptitas nominis ꝓ⸗ pꝛie:ſed ab idemptitate qualitatis a qua imponitur. quia non imponitur a re ſigniſicata ſed ad rem ſignificandaʒ et a qualitate.h̊ in ſacramento inſtitutio reſpicit rem ſigniſi⸗ cataʒ pꝛopꝛie.licet em̃ ſit naturalis ſimilitudo inter ſignũ ⁊ ſignatum in ſacramento: inſtitutio yꝛopꝛie reſpicit rem ſignificatam ex conſequẽti.nihilominꝰ reſpicit ſimilitudi⸗ nem ſigni ad ſignatum. Non em̃ imponitur ab illa ſimili tudine. vnde aliter eſt in ſacramentis ⁊ in nominibus qꝙᷓ;⸗ tum ad inſtitutionem ⁊ ſimiliter qᷓtum ad vnitateʒ.. Ad vltimum dicendum ꝙ ad eſſe ſacramẽti requiritur res ſa⸗ cramenti.ſcʒ cum ipᷣo ſacramento ſiue ſigno. Signum aũt ſignat quadam ſimilitudine naturali? rep̃ſentat ex inſti⸗ tutione.Quia igitur ſub vtraq; ſpecie quadam naturali ſi militudine ſignatur integre res huius ſacramenti: poteſt „ xxx'. quodsmodo dici ſacramentũ ꝑfectum ratõne rei pꝑfecte et integre ſignate. Sev quia ad eſſe ꝑfectum ſacramenti. re⸗ quiritur repñtatio ex inſlitutõne:vna aũt ſpecie nõ repᷣſen tatur res ſacramenti integre 2 ꝑfecte: nõ eſt ibi ſacramen⸗ tum ꝑfectum ꝙᷓtum ad ꝑfectõeʒ dico ſacramẽtalem. 4 Ad hoc quod querit᷑ꝙ qui accipit hoc ſacramẽtum ſub ſpecie panis: accipit integre ⁊ ꝑfecte ſacramẽtũ. Dicendũ ꝙ eſt ſumere boc ſacramentũ ſpũaliter ⁊ ſacramẽtaliter. VUnde dico ꝙ qᷓtum ad ſpũalem ſumptõnem ꝑfecte accipit. qtuz ad ſacramentalem nequal. * embꝛuũ ſecũdum Onſequẽter querit᷑ quare h̊ ſacramentũ ſub duabo ſpẽbo ↄficit᷑. Circa h̊ ſic.In nullo alio ſacramẽto ſunt duo ſigna.j nec in hoc debẽt uo eſſe. vel quare magis inſtituit dns ̊ ſa⸗ eramentũ dari ſub duabo ſpẽbo ꝗᷓ aliqð alioꝝ.¶ IYẽ cum hoc ſacramẽtũ fuit pᷣfiguratũ in vno ſcʒ in agno paſchali. cum figuratũ debeat figure rñdere:videt᷑ ꝙ debeat repᷣſen tari ⁊ fieri ſub vna ſpecie.¶ Item ſpẽs exterioꝛ in ſacra mento.nõ eſt ſolũ ſignuʒz ſiue imago rei ſignate ⁊ 9tente: h rei ſigniſicate tm̃.ſ̊ vtraq; res ſcʒ ↄtenta ⁊ nõ ↄtenta ſuffi⸗ cienter figurat᷑ ſub vne ſpecie.i¶ Pꝛetea vt dicit am bꝛo. ſa cramẽtũ ſimplex eſt. ratõe ̊ ſimplicitatis ſacmẽti ⁊ ratõe ſufficiẽtis repſentatõis ⁊ figuratõis videt᷑ ꝙ in hoc ſacmẽ⸗ to nõ debet elle niſi vna ſpẽs.¶ Si rñdetur ſicut dicitur. iiij.ſenten. xj. di.c.ſub alia aũt ſpecie. ꝙ ſub duplici ſpecie ſumit᷑:vt oñderet totã hanã naturã aſſumpſiſſe vt totum redimẽt. Sʒ ſm hãc ratõeʒ videt᷑ potiꝰ ꝙ in ſacramẽto re⸗ generatõis.i: baptiſmatis debet eſſe duplex ſpẽs:cuz virtꝰ redemptõis efficaciã habeat in nobis ꝑ ſacramẽtuʒ illud: nõ aũt ꝑ iſtud.4l Item iſtud ſacramẽtuʒ eſt ca uſa vite ſpi⸗ ritualis: debet ſignificari ſigno quo magis expᷣmit᷑ vita. ſ magis expꝛimit᷑ qũ ſanguis non ſignatur a coꝛꝑe ſexa⸗ tus.ſeꝑatus em̃ a coꝛpoꝛe magis eſt ſignum moꝛtis qᷓᷓ vite ergo nõ debet ſignari ſigno quod ſignat ſanguinem ſeꝑa⸗ tum a coꝛpoꝛe.⁊ ita nõ debet ſpecies vim eſſe ſignum in B ſacramento.⁊ ita nõ debet eſſe niſi vnum ſignum. 4 YIem vnitas atteſtatur ꝑfectõni.ſ̊ hoc ſacramentuʒ eſt fectiſſi⸗ mum:ergo marime ↄgruit illi vnitas ſigni nſio. mul oc ſacmen tipler eſt ratio quare ſub duplici ſpecie dat tum. vna eſi duplex ratio ſiue cauſa inſtitutõis ſacramen⸗ ti buiꝰ. Ao duo nãq; pꝛincipaliter inſtitutũ eſt hboc ſacmẽ⸗ tum.ſcʒ ad augmentũ caritatis. vt firmioꝛ ſit vnio coꝛꝑis rp̃i miſtici eũ capite. Sicut em ↄfirmatio datur ad robur fidei collate in baptiſmo: ſic ſacramentum altaris ad ro⸗ bur caritatis date in eodem. hec vnio ſignificata eſt in ſa⸗ cramento coꝛpꝑis xp̃i ſub ſpecie panis quod eſt verꝰ panis ſcʒ vite. Joh̊.vj.Ego ſuʒ panis viuus 7c. 4¶ Iteni alia ra⸗ tio inſtitutõis eſt recoꝛdatõ beneficij redemptõis.que qui⸗ dem facta eſt ꝑ effuſionẽ ſanguis xp̃i.vnde.j. Coꝛĩ.xj. boc facite quotiẽſcũq; ſumitis in meã ↄmemoꝛatõeʒ.2 ſumptũ eſt hoc ex verbo dñi Luẽ.xxj. Glo.j.Coꝛin.xij. ADemoꝛia ibi eſt nr̃e redemptõis. Specie igit᷑ panis offert effectus vnionis:ſpecie vini que eſt ſacramẽtum ſanguis memoꝛia redemptois. Cum em̃ duo fluxerũt de coꝛpoꝛe xp̃ᷣi ſcʒ ſan⸗ guis ⁊ aqua.effuſio ſanguĩs facta eſt ad noſtrã redemptõ/⸗ nem:aque ad peccatoꝝ ablutõeʒ. ¶¶ Item alia eſt ratio. ſcʒ duplex.miſticuũ huiꝰſacramenti ſcʒ vnum rñdens incarna tioni:aliud paſſioni. In ĩcarnatõe facta ẽ vnio diuine na⸗ ture cũ bumana. VUnde xpc eſt caput eccłie cui mẽbꝛa vni⸗ ta ſunt.qdð ſigniſicat᷑ in ſacramẽto coꝛꝑis xp̃i ſub ſpecie pa nis. In paſſione facta eſt redemptõ nra effuſione ſanguis qð ſigniſicat᷑ ĩ ſacmẽto ſanguĩs ſub ſpẽ vini. In ſũptõè igr coꝛꝑis xp̃i ſub ſpẽ panis:ſignat᷑ ꝛiũctio mẽbꝛoꝝ cum capi⸗ te que facta fuit in incarnatõe. In ſumptõne languis ſub ſpecie vini: redemptõ nr̃a ꝑ ſanguis xpᷣi effuſionẽ · VUnde ĩ hoc vno ſacramento ſignat᷑ quod eſt incarnatõnis ⁊ quod eſt paſſionis.ꝓpter qð eſt ꝑfectiſſimũ ſacramẽtoꝝ · ¶ Ytem alia ẽ ratõ ſcʒ duplicis nature ſumptõ a xpᷣo ad vtriuſq; re demptõez. quã tagit mgr in ſenten. ⁊ ĩ glo.j. Coꝛin. xj· boe D facite in meã ↄmemoꝛatõneʒz.ibi dicit glo.Cũ totꝰſub ſpẽ panis totꝰſub ſpẽ vini ſumat᷑:cur nõ in vna ſ̊ in duabo de dit: ideo vt oñderet xpᷣc totã humanã naturã.i.aĩaʒ ⁊ coꝛ⸗ pus aſſum pſiſſe: vt vtrũq; redimeret.panis em̃ ad coꝛpꝰre fertur vinũ ad aĩaʒ: quia vinũ oꝑatur ſanguinẽ in quo ſe⸗ des aie a phᷣis eſſe dicit.q̊ in duabo ſpẽbus celebꝛat᷑ hoc ſa cramentuʒ:vt aĩe ⁊ carnis ſuſceptõ in xpᷣo ⁊ vtriuſq; libe⸗ rationem in nobis ſigniſicet. IYtem ſumit᷑ in duplici ſu bẽ in ſignũ duplicis modi ſumẽdi.ſcʒ cũ facilitate ſicut ꝑfecti ⁊ cũ difficilitate ſicut imꝑfecti. vnde Joh.vj.dicto a dño. Qiſi mãducoueritis carnẽ filij boĩs.⁊ bi.e.ſ.nõ ha aãc.di xerunt quidã ex diſcipulis eiꝰ.durꝰ eſt hic ᷣmo.quis põt eũ audire:Modꝰ aũt ſumẽdi cũ facilitate ⁊ iocũditate ſig tur in vino:cũ difficilitate ĩ pane.¶ Itẽ in ſignũ duplicis imolatõis ſcʒ in vita ⁊ in moꝛte. Nã expectatõ ⁊ pparatio ad moꝛtẽ fuit moꝛs qdaʒ.vñ Luc.xxiij.ſactꝰ eſi ſudoꝛ ⁊c.q fuit in vita repᷣſentat᷑ ſpẽs panis:que ĩ moꝛte ſpecies vini. l SIẽ alia eſt ratõ ſcʒ ſignificatõ duplicis effectꝰin genere huiſacramenti que tangit᷑ in lucidario queſtionũ Hugo. dicit᷑ em̃ ibi.ideo ĩ duabo ſpẽbo ſumit᷑ vt ſignificet᷑ huiꝰſac̃ mẽti duplex effectꝰ.valet em̃ vt dic amb.ad tuitõeʒ coꝛꝑis 2 aĩe. Et qð ſumit᷑ ĩ pane valet ad vtrũq;. ⁊ ſilꝛ qð in vino ſumit᷑: qꝛ in pane totũ ⁊ integꝝ ⁊ in vino ſilꝛ totũ ⁊ integꝝ ſumit᷑. Sʒ ſi in pane tm̃ ſumeret᷑:alteꝝ tm̃ ſignificaret᷑.ſcʒ ꝙ ad tuitõeʒ coꝛꝑis valeret. Itẽ ſi in vino tm̃ ſumeret᷑:ſo lum ſignificaret᷑ ꝙ ſalute aĩe ſumeret᷑. In ſanguiĩe eĩ aĩa ſignificat᷑.⁊ hãc cauſaʒ tãgit mgr ſilꝛ in ſentẽ.⸗¶ Ex his pʒ rũſio ad pᷣmũ ſcʒ quare dñns ſtatuit h̊ ſacramentũ dari ſub duabo ſpebo magiſqꝙᷓ alia ſacramẽta.⸗ Ad h̊ qdð querit᷑ qdð p̃figuratũ fuit in agno paſchali.Dicẽdũ ꝙ h̊ nõ fuit ſᷣm in tegritatẽ ſacramẽti: ſ ꝙtũ ad illud qð eſt ſacramẽtũ ⁊ res ſacramẽti ſcʒ coꝛpus xpᷣi.quod dat᷑ hic in refectõeʒ ſpũalẽ ſicut ille in refectõem coꝛꝑalẽ.que quidẽ refectio repᷣſentat liberatõeʒ generis hũani:.a ſeruitute dyabolica facta per paſſionẽ xp̃i:ſicut illa liberatõeʒ hebꝛeoꝝ a ſeruitute egi⸗ ptiaca facta in foꝛti manu dñi.q Ad aliuo qð querit᷑.res vtraq; ſcʒ ↄtenta ⁊ nõ ↄtẽta ſignificat᷑ ſufficiẽter in altera ſpecie.Dicẽdũ ꝙ etſi xpᷣe hõ naturali quadã ſiłitudine re⸗ pᷣſentat᷑ vtraq; ſpẽ:nõ tñ ex inſtitutõe ſignat᷑ vtraq;.ſcʒ ſᷣm carnẽ ſpẽs panis ſᷣm ſanguinẽ ſpẽs vini.¶ Ad illud quod obijcit᷑ ſacramẽtũ ẽ ſimplex. Rñſio.ꝙ h̊ intelligit᷑ ratõe pꝛimi effectꝰ? ꝓpꝛij.licet em̃ ſacramẽtoꝝ ſint plures effectꝰ vnus tamẽ ꝗꝓpꝛijſſimꝰeſt ⁊ pꝛimꝰ.q¶j Ad hoc qð obijcit᷑ con⸗ tra ratõcʒ magiſtri in ſenten.que eſt. ꝙ ſub duplici ſpecie ſumitur vt oſtenderet totã naturã aſſumpſiſſe vt totã redi meret.h̊ virtꝰredempꝑtõis efficaciã habet in nobis ꝑ ſacra⸗ mentum baptiſmi ⁊c. Dicendũ ꝙ licet ꝑ ſacramentuʒ ba⸗ ptiſmi efficaciã habeat in nobis redemptio facta ꝑ xpᷣm: nihilominꝰillud ſacramẽtuʒ repᷣſentat paſſionẽ xpᷣi inqtũ ea abluimur a peccatis.ꝗꝓpter qð inſtitutũ fuit vt ſacramẽæę tum baptiſmi illo fieret eiemẽto qð plenã ⁊ ꝑfectam habet mũdatõeʒ. MPꝛet. licet vtrũq; ſacramẽtũ ſcʒ baptiſmi ⁊ eu⸗ chariſlie typũ gerit paſſionis rpᷣi: in ̊ eſt tñ differẽtia. ꝙ baptiſinꝰeſi typopaſſionis.̊ ſacramẽtũ typꝰ xp̃i paſſi.ba⸗ ptiſinꝰem gerit typuʒ ſepulture rp̃i in paſſione.vñ Ro.v. Conſepulti em ſum cũ xpᷣo ꝑ baptiſinũ in moꝛtẽ.i.ſic ipſe fuit ſepultꝰquo ad penã in paſſione:ita ⁊ nos in baptiſmo quo ad peccata ⁊ qtuʒ ad penã infligendã ꝓ peccato.hoc aũt ſacramẽtũ gerit typũ xp̃i paſſi.xpᷣc aũt paſſus ratione nature duplicis ſcʒ coꝛꝑis ⁊ aie qui eſt res huiꝰſacramẽti babet duplici ſigno ſignare.4! Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ hoc ſacramẽtũ eſt cauſa vite ſpũalis ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſeꝑatõ ſan⸗ guinis rp̃i a coꝛꝑe cauſa ẽ noſtre vnionis: que ẽ ꝑ caritatẽ in coꝛpe miſtico ⁊ nõ ſignũ tm̃. Vñ licet ſanguis xp̃i nõ ſe⸗ parata coꝛꝑe.magis foꝛte expᷣmeret iſtã vnionẽ qua vni⸗ uit mẽbꝛa in coꝛpe miſtico qᷓ ſanguis ſeꝑatꝰ:tñ qꝛ ſeꝑatio illa ẽ cauſa. ſacramẽta em̃ noue legis ſigna ſunt ⁊ cauſe: mazgis ↄgruit ꝙ ſignũ in hoc ſacramẽto ſignificet ſangui⸗ nem vt ſeꝑatũ ꝙ; vt vnitũ. 4 Ao illud qð obijcit. ꝙ magis ſignat᷑ vita ſpũ alis ꝑ ſanguinẽ nõ ſeꝑatũ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hᷣ verũ eſt ỹtuʒ eſt de ſunplici ſignificatõe:nõ de lignificatõ⸗ ne cauſali.q¶l Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ vnitas atteſtat᷑ ꝑfectõ ni ⁊c.Oicendũ ꝙ vnitas rei atteſiat᷑ ſue ꝑfectõni.hec autẽ pluralitas ſcʒ ſignoꝝ nõ p̃iudicat vnitati ſacramenti:ĩmo vnum ẽ ſacramẽtuʒ vt ſupꝛa tactuʒ ẽ: pluralitas aũt ſigno rum atteſtat᷑ ꝑfectõni huiꝰſacꝛamẽti vt ptʒ ex dictis. — 2 4 embꝛũu tercium Onſequẽter querit᷑ vtꝝ veriꝰdicẽdum ⁊ ſpẽs panis ⁊ vini eẽ ſac̃mẽtũ: an ↄtẽtũ ſub ſpẽbo: 7 loquoꝛ de ſaẽcmẽto ſᷣm ꝙ diſtinguit᷑ a re ſa cramẽti:ꝙ aũt ſpẽs videt᷑.qꝛ vt dic hug.Sa cramẽtũ eſt materiali elemẽtũ foꝛis ſenſibiliter ꝓpoſituʒ ex ſilitudine rep̃ſentãs. ex inſtitutõe ſignificãs ex ſanctifica⸗ tione ↄtinẽs aliquã inuiſibilẽ gram.E dicit᷑ ex ſilitudine repᷣſentans:vtriq; ↄuenit ſcʒ ſpeciebo exterioꝛibo ⁊ coꝛpo⸗ ri xpᷣi. e. dicit᷑ ex inſtitutõe ſignificans:ↄuenit tm̃ ſpẽbus nõ em̃ inſtitutũ eſt vt coꝛpꝰxpᷣi verum ſignificet coꝛpꝰmiſti cum.ſiłꝛ ꝙ dicit᷑ ex ſanctificatõne ↄtinens gr̃am ⁊c.oↄuenit tm̃ ſpeciebo nõ coꝛꝑi xp̃i.nullã em̃ recipit ſanctificatõeʒ ex pꝛolatõne verboꝝ pᷣſcriptoꝝ.neq; vniuerſaliter ex aliquo quod ibi agit.ql Cõtra.ſacramẽtum ꝓpꝛie dicit᷑ qd imagi nẽ gerit ⁊ cauſa exiſtit.In h̊ aũt eſt ↄueniẽtia inter exterio res ſpẽs ⁊ coꝛprp̃i verũ: vtrũq; exiſtit imago.ᷣ ſolũ coꝛ poꝛi xpᷣi ouenit exiſilere cauſa gratie collate i hoc ſacramẽ⸗ to:qꝛ etſi ſpẽs ille ſint cauſe ſine qua non.vel etiam aliquo modo efficiẽs vt diſponẽs: ⁊ his modis coꝛpus xp̃ᷣi cauſa exiſtit.⁊ preter hos modos ꝓpꝛie dicit᷑ cauſa.vnde Hugo. Cum tria ſint in vno.in pᷣmo quidem ſignũ inuenit᷑ ſcði. in ſcõo aũt cauſa tercij.in tercio vᷣo virtus ſecundi ⁊ veri⸗ tas pꝛimi.¶ IJtem maioꝛ eſt cõuenientia coꝛpoꝝ etheroge neoꝛum qᷓ; omogenij ⁊ ethmogenij. ſed coꝛpus xp̃i verũ eo⸗ ꝙ eſt mẽbꝛoꝝ diſſimiliũ ẽ etheꝛogeneũ: ſimiliter coꝛpꝰ xpᷣi miſticum.pꝛobatio Ro.xij. Sicut in vno coꝛꝑe multa mẽ⸗ bra habemꝰ omnia aũt mẽbꝛa nõ eundẽ actuʒ habent:ita multi vnũ coꝛpꝰſumꝰin xpᷣo.ſinguli aũt alter alteriꝰmem⸗ bꝛa.bᷣ panis ⁊ vinũ ſunt ecoꝛꝑa omogenea.igit᷑ maioꝛ eſt cõ uenientia coꝛꝑis xp̃i veri ⁊ miſtici: ꝙᷓ; panis ⁊ vini ad coꝛ⸗ pus verũ vel miſticũ.q̊ coꝛpꝰxp̃i veriꝰ eſt ſacramẽtũ etiã in repᷣſentãdo qᷓ; panis ⁊ vinũ.⸗ĩʒAd pᷣmũ dicẽdũ. ꝙ ꝓut ſa⸗ cramẽtũ dicit ꝓgꝛie ſcʒ qdð eſt ſignũ 2 cauſa: ꝓut dicit᷑ ſaẽ⸗ mentũ quod efficit quod figurat:coꝛpꝰ xpᷣi ꝓpꝛius dicitur ſacramentũ.ꝓut ſacramentũ dicit᷑ qð ſolũ gerit ratõeʒ ſi⸗ gni: ſic ↄuenit vtriq;. differũt tñ:qꝛ coꝛpꝰxpᷣi eſt ſignũ intel opetit ſignificare ſenſibiliter qᷓ; intelligibiliter: ꝛius cõ⸗ uenit ſpeciebo ratõ ſigni qᷓ; ↄtẽto ſub illis. vnde Hugo dif⸗ finiens ſacramentũ ꝓut eſſe ſacramẽti determĩat᷑ in ſigno ponit conditõnes que magis ↄueniunt ſpeciebo ꝙᷓ ↄtento. nihilominꝰ verius dicitur ↄtentum ſacramenti qᷓ ſpecies pꝛout ſacramentũ dicitur ſᷣm plenitudinem virtutis illiꝰ pꝛout ſacramentuʒ dicitur ſignum ſolum.non econuerſo. Ao aliud dicendũ ꝙ eſt conſiderare mẽbꝛa coꝛpoꝛis mi⸗ ſtici vt ſunt mẽbꝛa coꝛpoꝛis ⁊ conſtituũt coꝛpus.⁊ ſic ſunt omogenea:quia ſic habent ↄuenientiã aſſimilatõis ex fide ⁊ ↄnexionis ex caritate.⁊ vt ſunt oꝛdinata ad diuerſa oꝑa ſiue officia:⁊ ita ſunt etherogenea:qꝛ ſic quaſi diuerſe na⸗ ture ſunt.vt pꝛimo modo ↄſiderant᷑ ſunt de eſſe coꝛꝑis mi⸗ ſtici. vt eſt res huiꝰſacramẽti.⁊ ſic expꝛeſſiꝰſignificant᷑ ſpẽ⸗ bus panis ⁊ vini qᷓ; coꝛꝑe xp̃i veꝛo. ¶ Nueſtio.xxxij.de integri tate ſacramenti euchariſtie reſpectu materie. Equitur de integri quen Et pᷣmo querit 8 his qᷓ ſunt ex ꝑte materie. Secundo de his que ſunt er parte foꝛme. Circa ea que reſpi ciunt materiam queruntur nouem. Pri⸗ mum eſt vtrum debeat confici de materia panis et vini. Secundum vtrum ex pane triticeo. Terciũ vtꝝ er aʒimo ⁊ fermentato. Quartum vtꝝ ex omi genere panis.Quin⸗ ligibile: ſpẽs ille ſignũ ſenſibile.q;ꝛ igit᷑ ſacramentũ magis * tum vtꝝ aqua eſt admiſcẽda vino. Sextuʒ vtx ſanguis ſi⸗ ne aqua poſſit ↄſecrari. Septimũ vtu poſſit ofici ex omi ge neri vini. Octauũ vtꝝ er aceto. ſQonũ vtꝝ er om liquore qui ꝓcedit ex vua. vtpote de agreſta muſto dulci · lẽbꝛum pꝛimum Irca pꝛimuʒ querũtur duo. Pꝛimum ẽqua re tm̃ ſub his ſpeciebo panis ⁊ vim conficit · Scðm elt ſi vtraq; ſpecieruʒ baꝝ ſit de inte . ritate buius ſacramenti. rticulus pꝛimus 7 AVeerit᷑ pᷣmo quare tm ſp ſpẽbo panis vini ĩ⸗ ſtitutũ eſt H̊ ſacramẽtũ ↄſici. qꝛ cũ hoc ſacramẽ⸗ tum pᷣfiguratum fuit nõ ſolũmõ in pane ⁊ vino oblato abꝛabe a melchi. Beñ. xiiij ſp̃ ĩ agno paſchali Exo. xij.⁊ in hedo quẽ obtulit manue cu libamẽtis Judi c. xiij. et in dinerſis ſacrificijs ĩ lege:q̃ expᷣſſioꝛẽ gerebãat ſilitudineʒ paſſi ri qᷓ panis ⁊ vinũ. 2 in fauo mellis quem ionathas virga ↄuertit ad os ſuũ. j. Reg · xiij. Cũ veritas debeat rñ⸗ tere figure: nõ videt ꝙ magis debeat vaꝛi ſub ſpẽ panis ⁊ vini qᷓ ſub aliq̃ alia p̃tactaꝝ. vel ſi ſub his illis ſimilit. Itẽ xpᷣc dedit coꝛpſi uũ in recoꝛdatõem paſſionis. AUnde QAuc.xxij. Hoc ẽ coꝛpꝰ meũ qð ꝓ vobis tradet.h̊ facite ĩ me am ↄmẽoꝛatõeʒ. glo.ſuꝑ illud.j.Coꝛĩ.xij.Quotiẽſcũq; ma⸗ ducabitis panẽ huc.⁊ cali. bi.moꝛ.do.a.dicẽ̃. In ↄmẽorati one moꝛtis debʒz ſumi. ſᷣ panis ? ſacꝛamẽtũ coꝛꝑis abſolute ducès ĩ memoꝛiã illiꝰnõ vt paſſuʒ ẽ: S̊nõ videt᷑ ꝙ panis de beat eẽt ſacramẽtũ coꝛꝑis:pᷣ alqd ducẽs in paſſionẽ coꝛpo ris: ſicut vinũ ducit ĩ paſſionẽ in qua effuſus eſt ſanguis 2 diuiſus a carne. aũt panis ſignat coꝛpꝰ xpᷣi abſolute ñ cũ ↄditõe paſſiõis ptʒ.panis em̃ ẽ rep̃ſentatiuũ coꝛꝑis xpᷣi qꝛ ſiẽ panis ex multis granis:ita coꝛpꝰẽ ex multis mẽbꝛis Itẽ panis nõ ſignat coꝛpꝰvt ẽ deſtitutũ ⁊ additũ diſſolu tioni:pᷣ potiꝰvt eſi in opoſita ↄditõe ſcʒ in integritate ⁊ cõ ſtitutoõe. ¶¶ Itẽ vt dic Hugo. optz vt Hm ꝓceſſuʒ tẽpoꝛꝝ ſpi⸗ ritualiũ graꝝ ſigna magis ſꝑ ac magis euidẽtia ac declaꝛã tia foꝛmarent᷑. vt cũ effectu ſalutis creſcẽt cognitõ verita⸗ tis.igit᷑ cũ panis ⁊ vinũ erãtſꝭ acramẽta legis nature: ſacꝛa menta legis ſcripte erãt ſigna magis euidẽtia ac declaran⸗ tia ſpũalis gre.igit᷑ gra ſpũalis buiꝰſacramẽti: debuit rep ſentari aliquo ſacmẽto legis moy ſi.qᷓ; legis nature.⁊ ma⸗ xxxij. gis ceteris gratijs ſpũalit᷑ reſicit ⁊ ſaginat. quẽ ⁊ ſanguis — rßi ſpũaliter letificat 2 ſic inebꝛiat vt ſobꝛiũ reddat.EInde ps. Calix meꝰ inebꝛiãs qpᷣcla ro eſt. habet etiã ſimilitudi⸗ nem cũ re ſignificata tm̃.que eſt vnitas fideliuʒ.quia ſicut ex multis granis cõficit vnus panis ⁊ ex pluribo racemis vinũ ↄfluit:ſic ex multis fideliũ ꝑſonis vnitas eccleſie con ſtat. Alia ratõ eſt ↄſuetudo ſiue generalitas alimenti quo vita nature ſuſtentat. hmõi em̃ ↄueniẽtiſſime ducũt ad il⸗ lud quo vita ſpũalis ĩ oĩbo nutrit᷑.vnde Dama.Quia cõ⸗ ſuetudo ẽ homibo lauari aqua ⁊ oleo vngi.ↄiugauit aquã ⁊ ſpiritũſanctũ ⁊ ſecit id lauacrũ regeneratõis.Et quia cõ ſuetudo eſt homibo panẽ ↄmedere ⁊ vinũ bibere: ↄiugauit eis deitatẽ ? fecit ea coꝛpꝰeius ⁊ ſanguinẽ· vt ꝑ bec que ſũt ſm naturã ↄſueta in quibo vita ↄſeruat᷑: ad ea que ſũt ſuꝑ naturã aĩa tranſferat᷑. 4I Item ex alia ꝑte. Qoluit dñs vt daret᷑ hoc ſacramẽtũ ſub ſpecie alicuiꝰveteris teſta.vt oſtẽ teretur illa ſacramẽta ceſſare: ⁊ noua iam introducta.vn⸗ de.j. Coꝛin.xj. Hoc facite quotiẽſcũq; ſumitis ⁊c̃.glo. Sci endum ideo poſt celebꝛatũ vetus paſcha.dñm coꝛpꝰ⸗ ſan⸗ guinem ſuũ dædiſſe diſcipulis:vt oſtederet veteris legis ſa cramẽta ceſſatuꝛa. inter que pᷣcipuũ erat agni paſchalis ſa cramẽtũ. 7 noue legis ſacmẽta inſtituẽda: inter que excel⸗ lit dñici coꝛꝑis ſacramẽtũ. 4l! Ex h̊ ptʒ rñſio ad pᷣmo obie ctum. Aon em̃ debuit inſtitui dari in ſpẽ agni vel bedi vel alteriꝰalicuiꝰſacramenti veteris legis: ne nõdum videant᷑ legalia ceſſare.ĩmo illa in multitudine debuerũt figurare xpᷣm paſſum:in cuiꝰrecoꝛdatõe dat᷑ boc ſacramẽtuʒ. VUnde augu. iij. de trinitate. Opoꝛtuit ꝗ qui ꝑ multa eramꝰdiui ſi a eo: ꝙ multa vnũ conclamarẽt futurũ ſcʒ xpᷣm paſſuʒ. Pꝛet. expſſius ſignat᷑ res huiꝰ ſacra mẽti qᷓtũ ad rẽ vtrãq; ſpecie panis ⁊ vini:q alteriꝰalicuiꝰ ſacramẽti vt ex dictis patet. 4 Et ſic pʒ rñſio ad illud qð obijcit. ꝙ in ſacrificijs legis expᷣſſius ſignificabat᷑ xpᷣe paſſus. MPꝛet. licet eſſent ſi⸗ gna enidẽtioꝛa qꝛ pꝛincipalit᷑ ad ſignificãduʒ xpᷣm paſſum oꝛdinabant᷑: tñ nõ erant euidentioꝛa ꝙᷓtuʒ ad expᷣſſionem gratie ſpũalis.que pꝛincipalit ſignat᷑ in ſacramẽto noue legis.¶ Ao illud qð obijcit ꝙ ſpecie panis repᷣſentat᷑ coꝛ: pus xp̃ᷣi abſolute nõ reſerẽdo ad paſſionẽ. Dicẽdũ ꝙ vt di⸗ cit Hugo. Sacꝛamẽtũ ſignat ex ſilitudine repᷣſentat ex in⸗ ſtitutõe. Elnde dicẽdũ ꝙ licet ex naturali ſiłitudine ſigni⸗ ficet coꝛpꝰ abſolute:er inſtitutõe tñ ſignat coꝛpꝰcũ ↄditõne ſcʒ vt ẽ relatũ ad paſſionẽ. Pꝛet. licet ſpẽs panis in ſe ↄſi⸗ cerata repᷣſentet coꝛpꝰ abſo lute:tñ vt ↄmedit᷑ ſignat expo⸗ xime ſpẽs mellis qð fuit figura hui⸗ ſacmẽti.j. Reg. xiiij. ratõe ꝓceſſus tꝑis ⁊ ſie apoꝛis. Sapi. viij. I5 babet amari tudinẽ c. 4 Itẽ Hugo. pᷣma ſacmẽta fuerũt vmbꝛa. ſcðᷣa imago.tercia coꝛpꝰ.quarto ſequit᷑ veritas ſpũs. plus igit᷑ ↄgruebat ꝙ inſtitueret᷑ ſub aliqᷓ ſpẽ ſacramẽti legis ſcripte ꝙᷓ legis nature. IYtẽ cũñ exiſtẽte veritate ceſſat vmbꝛa.Ob latio panis ⁊ vini fuit vmbꝛa hui ſ acramẽta: nõ debz ̊ eẽ cũ h̊ ſacramẽto.¶. Si rñderet᷑ ꝙ ceſſauit nec mõ fit oblatõ aliqua panis ? vini deo. Cõtra· añ ↄſecratõeʒ hoſtie offeꝛt panis ? vinũ deoĩ celebꝛatõe miſſe.2 dicit᷑ in pᷣma oblatõ ne. Suſcipe ſancta trinitas bãc oblatõeʒ quã offerimꝰ⁊c̃. Itẽ ſacramẽtũ ẽ ex ſiłitudine ſignificas ex inſtimtõe re⸗ pſentãs ⁊c. Ilud igit᷑ vbi ẽ maxĩa ſilitudo maxĩie debet in⸗ flitui ſacranẽtũ. ̊ caro xpᷣi maximã ſiłitudinẽ habʒ cum carne alia 1 ſanguis cũ ſanguiĩe. igit h ſacramẽtũ debz in⸗ ſtitui fieri ſub ſpẽ carnis ⁊ ſanguis.4 Itez in h̊ ſacramẽto tinet᷑ xp̃ vt cibo ꝑuuloꝝ ꝗ pꝛiꝰ erat cibo angeloꝝ. Sʒ ci⸗ bus ꝑuuloꝝ ẽ lac:q̊ in lacte debz ↄfici. 4 Ziẽ obijcit᷑ de vi⸗ no · qꝛ hic ſignat᷑ xpe vt cibo ſiue potꝰſanãs. p̊ vinuʒ nõ da⸗ tur infirmis: nõ debet ↄfici in vino hoe ſacramẽtũ. qð eſt ſanatiuũ infirmitatis ſpalis. ¶¶ Rñſio. multiplex eſt ra⸗ tio quaꝛe coꝛpꝰxpᷣi ſub iſtis ſi peciebo ſcʒ panis ⁊ vini ↄueni enter ſignificat᷑: ⁊ in nullo ſacramẽto legie moyſi.AUna eſt expᷣſſa ſiłtitudo ſigni ad ſignatũ.Elnde.j. Coꝛin.xj. Hoc fa cite quotiẽſcũq; fa.in meã ↄme.glo. Poꝛro ſpẽs illa viſi⸗ bilis ſacramẽtu ẽ gemĩe rei ↄtẽte 2 ſignate.a ſpẽs illa virs aʒ rem ſignificat:⁊ vtriuſq; gerit expᷣſſoʒ ſi ilitudinẽ.Mã ſi⸗ cut panis p̃ cetis cibis coꝛpꝰreficit ⁊ ſuſtẽtat.⸗ vinũ bomi⸗ — nem letificat 2 inebꝛiat: ſic caro xp̃i interioꝛẽ hominẽ ma⸗ ſitũ moꝛti.Paſſio em xpᷣi ↄmeſtioni ↄꝑat᷑ ꝓpter vehemẽtiã pene ⁊ multiplicẽ ↄmin utõʒz. VUnde pᷣs.Zelꝰ domꝰtue ome⸗ dit me. glo. fuit mihi cauſa moꝛtis.¶¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ de il⸗ lo verbo Hugo.Dicendũ ꝙ Hugo d ꝑat adinnicẽ illa ſa⸗ cramẽta que fiebant in remediũ oꝛiginalis ꝑ decimatõem circũciſionẽ baptiſmũ:nõ aũt comꝑat illa que ſolũ ſigna . . erant.cuiuſmõi erat oblatio panis ⁊ vini a melchi. Geñ. xiiij. 4 Ad illud quod obijcit᷑ de oblatõne panis vini ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hec oblatõ nõ eſt abſolute ⁊ ſim pliciter inten⸗ tioms offerẽtis: ſ̊ eſt quedã pparatõ ad ipᷣm ſacramẽtum. vnde nõ eſt oblatio que eſt ſacramẽtũ.4! Ad illud quod ſe quitur.ꝙ ſacramentũ eſt ex ſiłitudine ſignificãs ⁊c. Dicen dum ꝙ et ſi caro ⁊ ſanguis expꝛeſſiorem gerunt ſimilitu⸗ dinem carnis rp̃i qᷓ panis inqᷓtum eſt caro: nõ tñ inqtum eſt cibus. Panis em vt tactum eſt. eſt cibo generalis omni um 2 omni tempoꝛe. ꝓpter qð in multis locis ſcripiure pa nis generaliter nominat genus cibi. vt patʒ Exo.xviij. ve⸗ neruntq; aaron. ⁊ omnes ſenioꝛes iſrabel vt ↄmederẽt pa nem cum eo. Panis ibi ponit᷑ pꝛo cibo generaliter. Sicut igit᷑ oĩm ⁊ om̃i tꝑe eſt cibo:ſic xpᷣc ſine quo nullꝰviuere ſiue ali põt. pꝛopter quod dicit᷑ panis Joh. vj. 2 ibidez dicit · Miſi maducaueritis carnẽ filij homĩs ⁊ biberitis eiꝰ ſan⸗ guinẽ: nõ ha.vi.in vobis. Sic igitur ratõne qua eſt alimẽ⸗ tum generale oĩm 7 om̃i tꝑe quod non eſt de carne: magis xpᷣo ↄuenit qᷓ caro. Item panis inter alia que nutriunt pᷣ⸗ cipue habet virtutem nutriendi. In cuiꝰſignũ omeſtio pa nis nõ generat faſlidiũ ſicut ⁊ alij cibi. VUnde dicunt medi ci? in dietis ſcribit. ꝙ cibo iſte eſt conuenientiſſimus hu⸗ „ mane nature. Silꝛ ẽ de veꝛo pane xpᷣo de quo Ecxi.xxiũij. Qui edũt me adhuc eſuriũt ratõe igit᷑ vniuerſalitatis 2 b⸗ tutis eiꝰ magis ↄpat᷑ cibo iſte pani ꝙ; alij cibo. ¶. Pꝛet. pa⸗ nis expᷣmus repᷣſentat coꝛpꝰ miſticũ qᷓ; caro. qð quidẽ coꝛ⸗ pus ↄſtat ex multis in ſe diſtinctis in vno tñ adunatis: ſi⸗ cut panis ex multis granis in vnũ tñ ↄcurrentibo.qð non ouenit carni.¶ Ao illud quod obijcit᷑. ꝙ eſt cibo puuloꝛuʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ eſt cib ꝑeuuloꝝ.i.humiliũ.hᷣ pꝛie eſt illoꝝ qui creuerũt in fide. Unde aug. cibo ſum grandium. vnde in pane puenienter nõ in lacte fuit inſtitutum.4! Ao illud quod obijcitur de vino qð nõ ſanat. Gicendũ ꝓ vinuz dat ↄualeſcentiba ⁊ nõ actu infirmantibo. In quo ſignatur ꝗ; illud ſacramentũ debet dari iam ↄfitentibo ꝑ bonã oſcien⸗ tiam: Artic in ne ſeciid rticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑. ſi vtraq; ſpẽs ſit de integri tate huiꝰſacramẽti. E ſic: videt᷑ pꝑ BG.qꝙ dñs in⸗ ituẽdo h̊ ſacramẽtũ in vtraq; ſpẽ ↄfecit. Sed vpletũ ſacramẽtuz niſi qd ipe inſtituit.ꝭ̊ ⁊c. Et poſ⸗ ſunt ratões ad idem ſumi ex p̃dictis. ¶ Contra.ſub quali bet ſpẽ totus xp̃c ↄtinetuꝛ.nec aliquid ampliꝰſub duabo iỹ ſub vna:nec aliud cõtinet᷑ ſed oĩno idem. videt᷑ ꝙ altera tm̃ ſit de integritate:cũ vna remota remaneat ſacramẽtuʒ completũ.¶ Stem fideles integrũ 2 ꝑfectum ſumũt ſacra⸗ mentum. nec tamen ſumũt niſi ſub altera ſpecie tm̃: ⁊c̃. niſio. ꝙ in hoc ſacramẽto duo ſi unt efficacia 2 ſignifi⸗ antia. Poteſt ergo aliud eſſe de integritate ſacramenti. aut ꝙᷓtum ad efficaciã aut qᷓtum ad ſignificantiã. Effica⸗ cia huiꝰſacramẽti reſ picit duo.ſcʒ rem ↄtentaʒ 2 ſignifica:⸗ tam: 2 ſignificatã 2 nõ ↄten tã.qᷓtũ ad efficaciã inqᷓ tũ reſpi cit rem ↄtentã ⁊ ſignificatã: altera tm̃ eſi ſpẽs de integrita te.qꝛ in vtraq; ſpẽ ↄtinet᷑ totꝰ xpᷣe.Inqtũ efficacia reſ picit ſignatũ ⁊ nõ ↄtentũ:vtraq; ẽ de integritate. qꝛ ſumpto hoc ſacramẽto digne in vtraq; ſpẽ.maioꝛ eſt effectꝰ nionis coꝛ poꝛis miſtlici cũ capite qᷓ ſumpto ſub altera. Etum at ad ſignificanti ſunt de integritate. quia neutra ſi pẽ ſignatur res hniꝰſacramẽti.qꝛ xpc ꝙᷓtuʒ ad coꝛpꝰ nõ ſi ignatur ſacra mentaliter in ſpẽ eini neq; ꝙᷓtuʒ ad ſanguinẽ ſacramẽtali ter in ſpecie panis. Pꝛet. in boc ſacramẽto ſignatur xp̃e vt eſt cibo. ꝑfecte manducãtes reficiens ſacramẽetaliter ſi pi⸗ ritualiter. pꝑfecta aũt refectio nõ eſi in pane tm̃ nec in vino tim̃:ſed in vtroq;. Reficit aũt hoc ſacramentũ nõ quoſcũq; ſed manducãtes ſpiritualiter. Manducare aũt ſpirituali ter eſt recognoſcere ⁊ refici circa eius paſſionem que fuit in coꝛpoꝛis eius multiplici afflictione 2 ſ anguinis effuſio⸗ ne. in quo manifeſtatur immenſa dci caritas in hoc aĩa Efecte reficitur 2 delectatur. ⁊ ideo vtrũq; diſtincte ſigna⸗ tur ſcʒ coꝛpus 2 ſanguis. Pꝛet. delectatõ ⁊ refectõ non eſt in paſſione quia paſſio:ſed quia noſtra redemptõ. nos em̃ noſtra vtilitas delectat que eſt redemptõ noſira coꝛpoꝛe 2? ſanguine xpi.¶ Ex his patet rñſio ad obiecta.quia etſi to tum ſit in vtraq; ſpecie:nõ tamen vnam pfecte ſignatur ideles aũt ꝑfectum ſacramentũ ſuſcipiunt q;tum ad effi⸗ caciam que reſpicit contentũ ⸗ ſigniſicatum.nõ tamẽ ſum⸗ ptio in vna ſpecie eſt tante efficacie inqtum reſpicit ſigni⸗ ficatum ⁊ nõ otentum:quãte eſt in vtraq;.nõ tamẽ opoꝛtet ipi ſumant in vtraq; ſpecie ꝓpter periculuʒ effulſionis 2 Iter periculũ erroꝛis: ne ſimplices crederent totum xpᷣm ſub altera ſpecie nõ eſſe. ſicut fu it e quodã nõ credente eſſet ſanguis in ſacramento coꝛpoꝛis:qui videbat ſangui⸗ nem exire de hoſtia. embꝛum ſecũdum rium videt᷑.qꝛ cũ h̊ ſacramẽtũ repᷣſentet rᷣm . paſſuʒ.qui ob violentiã paſſionis ⁊ ignomi⸗ niam abiectiſſimꝰ videbat᷑ 1 nouiſſimꝰ.vt babet᷑ Ja. liij. videt᷑ ꝙ »grueret huic ſe aeramento ꝙ oſiceret᷑ pane vilioꝛi F ſit panis de tritico. Pꝛet. panis de tritico nõ eſt mu⸗ Vnſequẽter querit᷑ quare magis ↄficit᷑ coꝛ pus rp̃i de pane tritici qᷓ; de alio. Cuiꝰ ↄtra⸗ nis panis.nõ em̃ datꝰ eſt omnibo in vſi uz ſ̊ maioꝛibo. Pa⸗ nis vite qui miſtrat᷑ in ̊ ſacramẽto nulli negat᷑ qᷓtuʒ eſt de ipo pane. igit᷑ videt᷑ nõ ogruere ꝙ panis vite de tali pane oficiat᷑. ¶ Rñſio. vt dicit y ſaac in dietis ꝑticularibo. pa⸗ nis tritici eſt pᷣcipuꝰcibo ad hũani coꝛꝑis nutrimẽtũ.a eiꝰ oplexioni naturaliter ſinilis.multa aut aſſimilatio nutri menti cũ nutrito atteſtat᷑ bonitati nutrimenti:quod patet per hoc ꝙ Areſto. ait. Omne quod nutrit cum nutrito eſt ſimile.⁊ idem.ex eiſdem nutrimur 7 ſumus quia exr ſimili bus.4 Si obijcitur ꝙ laudabrilius eſt nutrimentum caro Dicendum ꝙ eſt verum ſimpliciter licet alicui 2 alicui nõ. Item triticum non eſt tĩ alimentum.ſed medicamentum Vnde yſaac de dietis particula ribus. Triticum eſt mun⸗ dificatiuum ⁊ ſanatiuum. Jus enim de eius farina confe⸗ ctum purgatiuum eſt pectoꝛis. Ratione igitur qua panis de tritico eſt pꝛecipuus cibus ad bumami generis nutrimẽ tum. ⁊ quia triticum non eſt ſolum nutrimentum z me⸗ dicamentum:pc ſe tritico com ꝑat.niſi granum frumenti ⁊c̃. Joh. xij. AUnde xpc eſt cibus pꝛecipuus q;tum ad virtu tem nutriẽdi. Yoh.vj. Caro mea vere eſt cibus.cui atteſta tur ꝙ maxime eſt noſtre nature ſimile. placuit em̃ diuine bonitati vt qui erat cibus angeloꝛum. qui cibus erit diſſi⸗ milis nobis.quia licet homo conditus ſit ad imaginem 7 ſimilitudinem dei:factus eſi diſſimilis per peccatũ. VUnde cibo illo nutriri nõ poterat. quia puulus erat magis indi gens cibari lacte qᷓ ſolido cibo Hebᷣ.v. fieret cibo bominũ qui fuit cibus ꝑlectoꝝ fieret cibus puuloꝛuʒ 2 nature il⸗ loꝛum maxime ſimilis. vnde Philip.ij. In ſimilitudinem factus ⁊ habitu inuentus vt homo. etiam maxime ſilis. omnes defectus humanos aſſumens exceptis ignoꝛãtia et peccato.vnde Heb.ij.debuit ꝑ omnia fratribo aſſimilari. Item ypc nõ eſt ſolum alimentũ: etiam medicamentũ xpᷣc em̃ medicina purgatiua ſicut ↄfectum ex tritico eſt puꝛ gatiuum. Unde Ecẽi.xlvij. rpᷣc purgauit pecca ta. Heb. j. purgatõeʒ peccateꝝ faciens. 4 Item quia dñs com ꝑauit ſe grano frumenti.ſubſtituit ecclia ſoluz de pane frumẽ⸗ ti conficeꝛet᷑.vnde Joh.xij. Niſi granũ frumenti.glo.aug. IYpſe eſt frumentum quo viuere cbet anima fidelis.gra⸗ num de quo ſpũalis ſeges ſurgere debet:cum ſint multa ge nera ſem inum:nulli ſe comꝑat niſi frumento.vnde mos ce pit eccleſie.de hoc ſolo grano confici coꝛpus dñi. Ratione igitur ſignificationis erpꝛeſſionis:⁊ ratione comparatio nis qua dñs comꝑauit ſe grano frumenti: et ratione qua dominus de hmõi pane conſſiituit confici:non conſicit᷑ niſi e pane triticeo. VUnde ex concilio Carthaginenſi. In ſa⸗ cramento coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi nihil amplius offera⸗ tur ꝙᷓ ipe dominus tradidit.hoc eſt panis ⁊ vinũ aque mi⸗ xtum.nec amplius in ſacrificio offeratur qᷓ de vuis 2 fru⸗ mentis. Alia eſt ratio conuenientia veritatis cum figura DOm nia em genera panum oblatoꝝ in lege quibo ſignat?ꝰ fuit iſe panis:erãt de tritico.vnde Exo.xrxix. Panes aʒzi⸗ mos ⁊ cruſtulaʒ abſq; fermento que con ſperſa ſint oleo la gana quoq; aʒima oleo lita de ſimila triticea cũcta facies. Ao illud ergo quod obijcitur ꝙ panis vilioꝛis generis cõuenientius repᷣſentaret ignominiam xp̃i paſſi ⁊c. Dicẽ⸗ dum ꝙ licet paſſio xp̃i fuerit ignomĩoſa:nihilominus ipſe patiens erat nobiliſſimus. pꝛopter quod cõueniebat ipᷣm nobiliſſimo genẽ panis repꝛeſentari. iolentia at palſio⸗ nis 1⁊ ignominia in fractione 2 conteritõne ⁊ cõminutõne dentium ſignatur. 4 Ad illud quod obijcitur.ꝙ panis ta⸗ lis non eſt oↄmunis.poteſt dici.ꝙ licet non omnibus dat?ꝰ ſit vſus illius:tamen generibus panum eſt omuniſſimus. Pꝛet. ſicut maioꝛibus eſt datus vſus panis talis ⁊ nõ om⸗ nibus: ſic cibus illius panis qui ꝑ bunc ſignatur non eſt omnium:ſed grandium ſᷣm augu. em bꝛum terciũ Onſequẽter querit᷑ vtx coꝛpus xp̃i debeat cõ fici ex aʒimo vł feꝛmẽtato. ꝛ ex aʒ imo:vide tur ꝑ hoc.ꝙ; dñs qñ inſtituit h̊ ſacramẽtũ cõ⸗ ecit ex oaʒimo at᷑.ei.xxvj.dẽ. AUbi vis pa⸗ — — 0—- — — a ne ; r ¶ Mueſtio remus tibi paſcha ↄmedere.⁊ poſi.⁊ parauerunt paſcha. h tali die ꝓbibitum fuit ne aliquo fermentatum in domi bus iudeoꝛum eſſet. vnde Exo.xij. In die pꝛimo aʒimoꝛnʒ non erit fermentatũ in domibo veſtris. Unde glo. Math. xxvj. ſuꝑ illud. Pꝛima die aʒimox.i.xiiij.die pꝛimi mẽſis. quodo abiecto fermentato agnum imolabant ad veſperã. Item ANar. xiiij. die azimoꝝ quãdo paſcha ĩmolabant dicunt ei diſcipuli.Quo vis eamus⁊ parem tibi vt man ducas paſcha ⁊ poſt ſequit.parauerũt paſcha.q¶ Itẽ Lu⸗ ce.xxij. Venit dies aʒimoꝛuʒ in qua neceſſe erat oceidi pa ſcha.⁊ poſt.⁊ parauerũt paſcha. Fecit igit᷑ ihs palcha quã do neceſſe fuit occidi paſcha.ſcʒ.xiiij.luna.ſ̊ tũc ↄmedebat aʒima. vnde Exo.xij. die pꝛima.xiiij. die menſis ↄmedetis oʒima.igit᷑ quado ſolũ ↄmedebat᷑ aʒima hoc ſacramentũ inſtituit.⁊ coꝛpus ſuũ de azʒimo confecit.Conſequẽter em̃ babet᷑ Luẽ.xxij. ANccepto pane gr̃as egit ⁊ fꝛegit ⁊ dedit di ſcipulis dicẽs.hoc eſt coꝛpꝰmeũ.q4l Item dñs non venit le⸗ em ſoluere ̊ adimplere. Sed p̃ceptum fuit Exo. xij. Et utro.xvj. ꝙ; ↄmedetur paſcha cũ aʒimis: S ↄmedit nʒi- ma. in illo pane confecit quẽ in cena ↄmedit.q̊ᷓ ⁊c̃. ¶ Iteʒ dñs debuit illo modo conficere:quo magis ſacramento il⸗ li cõueniret.ſ̊ aʒimum ratione ſue integritatis ſiue puri⸗ tatis magis cõuenit. Vnde.j.Coꝛin.v. Mon in fermento veteri.ſed in aʒimis ⁊c. Ex hoc videtur idem quod ſupꝛa. 4 Item ritus conſecratõnis ecclie romane babetur ex in⸗ ſtitutione apoſtoloꝝ qui fnerunt tũc cum dño:quod ẽ ma⸗ ximum argumentũ ad ꝓpoſitum confirmãdum. igitur de⸗ bei fieri ex azʒimo. vnde Inno.Jo ſolum ſufficit latinis cõ tra grecos.ꝙ conſtantinopolitanã eccleſiam multaruʒ be⸗ reſum coꝛruptio fermentauit:vt nõſolum bereticos:verũ⸗ etiam hereſiarchas pꝛoduceret. Romanam aũt eccleſiam ſuꝑ apoſtolice fidei petram ſtabili ſoliditate fundatã:nul⸗ la pꝛoꝛſus heretice pꝛauitatis ꝓcella potuit ↄquaſſare.ſᷣ il lud ſemꝑ integra fide puauit qð ab ipᷣis apłis accepit:qui etiam pᷣſentialiter ſacris doctrinis inſtruxere ⁊ eccleſiaſti⸗ ci ritus regulam docuerunt.ab ipᷣis ergo beatis aptis pe⸗ tro ⁊ paulo.quos ⁊ viuos babuit ⁊ defunctos cuſiodit:hu ius ſocrificij ritum accepit:quod bactenꝰinuiolabili cultu ſeruauit¶ Contra iudei tanto tempoꝛe ante paſcha vte⸗ bantur pane fermentato. in paſcha aũt ſolum pane aʒimo ſᷣ die cene in qua confecit xpᷣc ⁊ hoc ſacramẽtum inſtituit fuit ante paſcha iudeoꝝ. Ex quo igitur tũc confecit pane quo veſcebant᷑ iudei:confecit ſolo pane fermentato.hec eſt ratio grecoꝛum. minoꝛem pꝛobant ſic.Cena fuit luna.xiij. paſcha iudeoꝛum luna.xiiij.igitur dies in qua confecit pᷣ⸗ ceſſit diem paſche. autẽ cena fuit luna.xiiij oſtenditur ſic. veritas debet coꝛreſpondere vmbꝛe ⁊ figura rei.Nanꝰ aũt paſchalis fuit vmbꝛa ⁊ ſigura veri agni ⁊ imolatio ĩ⸗ molationis. ſed agnus typicus debuit ĩmolari.xitij. luna igitur ⁊ verus agnus.ſᷣ xpᷣe non fuit imolatus.xiiij.luna ſᷣ die pꝛoxima pꝛecedenti ĩmolationem ſiue paſſionem xp̃i. uit cena igitur.xiij.luna. agnus ty picus debuit imo⸗ lari.xiiij. luna habetur Exo.xij.vbi dicit᷑ de agno paſchali Seꝛuabitis eum vſqʒ ad.xiiij:diem menſis buiꝰ.ĩmolabit⸗ qʒ eum vnineꝛſus cetus filioꝛum iſrabel. YIem Yoh.xiij. Ante diem feſtuʒ paſche ſciens ihs quia venit hoꝛa eius. 2 poſi. Cena facta cum diſcipulis cum dyabolus miliſſet in coꝛ ⁊c. Ex hoc verbo videtur.ꝙ cena fuit facta ante diẽ paſche.̊ dies paſche fuit.xiiij.lune.vnde Leuit᷑ xxiij. xiiij. die mẽſis ad veſperã celebꝛabitis paſcha.&̊ cena fiebat lu na. xiij. ¶ Item Yoh. xviij. babetur. ꝙ iudei nõ introierũt in pᷣtoꝛium ne ↄtaminarentur ſ̊ manducarent paſcha:̊ h fuit die paſſionis:igitur ↄmederunt paſcha die paſſionis. ſ paſcha ↄmedebant luna.xiiij· igitur cum dies cene ꝓceſ⸗ ſerit diem paſſionis:dies cene fuit luna.xiij.4 Item legit Luc̃.xxiij.de ſanctis mulieribo.ꝙ viſo monumento in quo poſitum fuit coꝛpus dñi renertẽtes poſuerunt aromata ? vngenta.⁊ ſabbato quidem ſiluerũt ̃m mandatũ.hec aũt pꝛeparatõ ſuit die ꝑaſceues ſcʒ die paſſionis dñi quando viderant monumentum in quo poſitum fuit coꝛpus dñi: ergo illo die licuit oꝑari. aliter em̃ nõ pᷣp araſſent aroma⸗ xxxij. ta.igitur nõ fuit luna.xv.quia illo die nõ licuit oꝑari. Exo.xij.dicit᷑. Septem diebo azima ↄmedetis.⁊ poſt.pri⸗ ma dies erit ſancta atq; ſolẽnis ? dies.vij.eadẽ feſtiuitate venerabilis. nihil oꝑis facietis in eis exceptis his que ad eſcendũ ꝑtinent.Ex hoc patet ꝙ in illo die non licuit ali⸗ quid facere.exceptis his que ꝑtiebãt ad veſcendũ.igitur ſi in illo die pᷣparauerũt:nõ fuit dies pꝛima aʒimoꝝ: ergo ñ obijt illo die ſ̊ luna.xiiij.⁊ ita dies cene fuit luna.xiij.¶ IJtẽ⸗ Luẽc.xrij.dicit᷑.atxpꝛopinquabat dies feſtus iudeoꝛum ibi glo. Inter paſcha ⁊ aʒima hoc diſtat.ꝙ paſcha:vocat᷑ ſo⸗ la dies in qua agnus ↄmedebat᷑ ad veſperam.i.xiiij.luna pꝛimi menſis.Dies aʒimoꝝ erat a.xv.luna vſq; ad.xxj.di em eiuſdem menſis.hec glo.Ex hoc videtur.ꝙ non confe⸗ cerit dñs ex aʒimis: ex quo inceperunt ↄmedi a. xv. luna. 4Item Aldath. xxxj. dixerũt pꝛincipes nõ in die feſto: ne foꝛte tumultꝰfieret in ꝓpło.igit᷑ nõ crucifirerũt xpᷣm in pri ma die aʒzimoꝝ qñ fuit feſtũ maximũ.il! Item ſi dñs nole⸗ bat nos pᷣuare ritũ iudeoꝝ:videt᷑ ꝙ nec ipᷣe ſuauerit.q̊ nõ ↄfecit in aʒimis. 4l Item fermentatũ expᷣſſio ſignat xpᷣm qᷓ; aʒimũ. Pꝛobatõ ¶NDath. xiij. habet. Simile eſt regnuz ce⸗ loꝛum fermẽto. Ibi intelligit᷑ caritas ꝓ feruoꝛe. Eliñ vult glo.ꝙ fermentũ ſignificet feruoꝛeʒ caritatis.ᷣ ꝑ azimũ ſi⸗ gnatur puritas xpᷣi ſcʒ aima pcti.ſ̊ maius bonum eſt fer⸗ uoꝛ caritatis qᷓ; puritas a pctẽo:ergo fermentum rep̃ſentat xpᷣm qᷓtuʒ ad maius bonũ ꝙᷓ; aʒimũ.4! Item greci obijciũt ſic.adueniẽte veritate ceſſat figura.ꝗ̊ adueniẽte xpᷣo qui ve ritas eſt Joh.xiiij. ceſſare debet vmbꝛa. igit᷑ exiſtente vero pane ſcʒ xp̃o Johᷣ.vj.ego ſum panis viuus: ceſſare debuit panis figuratiuus ſcʒ aʒimus. nec decetero ſumi debet in vſum: alioquin vtentes iudaiʒant. 4¶/ Item obijciunt ſic. Aos quod pꝛecepit lex obuandum q tum ad aʒima obb⸗ uatis ad lr̃am: S.ij. Coꝛin.iij. legitur ir̃a occidit.ſpiritus aut viuificat: ſic igitur faciendo nõ meremĩ. ̊ demeremĩ: cum obſeruantia lralis moꝛtem operetur. Item obijciũt ꝙ in euangelio eoꝝ vbi loquitur de hoc ſacramẽto inueni⸗ tur archon:ᷣ archon pꝛo fermẽtato accipit᷑:vnde ſᷣm euã⸗ gelium debent cõficere de fermentato.4 Item indifferẽter ↄficitur ex vino albo ⁊ rubeo:igit᷑ eadem ratõne indifferẽ⸗ ter ↄfici ex aʒimo ⁊ fermẽtato.l Item Anß. in epla de aʒi mo. ꝓpter hoc ſolum videtuꝛ ſe ⁊ carnem ſuã paneʒ vocaſſe 2 de pane coꝛpus ſuuz feciſſe:quia ſicut ille panis aʒimus vel fermentatus dat vitam tranſitoꝛiã:ita coꝛpus eiꝰ eter⸗ nam.nõ quia fermẽtatus eſt vel aʒimus.hec An.Ex boc videtur ꝙ indifferẽter ſe habent panis aʒimus ⁊ fermẽta⸗ tus:ad hoc ꝙ ex vtroq; poſſit ↄfici.¶ Item querit᷑ vnde or tum habuit ↄtrouerſia inter grecos ⁊ laenos r nſio⸗ dñs.xiiij.luna ↄmedit paſcha cũ diſcipulis: q nõ fuit fer⸗ mentatũ in domibo iudeoꝝ.dicit᷑ em̃ Exo.xij. Septez die⸗ bus aʒima ↄmedetis:die pꝛima nõ erit fermẽtũ in domibo veſtris. ¶ Ad pꝛimũ ergo dicendũ. ꝙ circa agnũ ty picum duo fiebant.ſcʒ ĩmolatio ⁊ ↄmeſtio.qᷓiũ ad ↄmeſtionẽ vm bꝛa rñdet veritati ⁊ figura rei: quia.xiiij.luna ſcʒ in cena dñi ↄmedebat᷑.⁊ agnus ty picus ⁊ agnꝰ verus. Facta autẽ cena de agno paſchali.dedit dñs diſcipulis agnũ verũ ſcʒ coꝛpus ſuũ.Silꝛ imolatio rñdet ĩmolatõni licet non oĩno vt dicunt. ĩmolatio em̃ veri agni inchoata fuit luna. xiiij. quia luna.xiiij.poſt cenazʒ ſcʒ nocte Jonis incepit pati.qñ factꝰeſt ſudoꝛ eiꝰ ſicut gutte ſanguĩs decurrẽtis in terram QLuẽc.xxij. Item nocte illa fuerit captꝰ ligatꝰ.conſputꝰ.co⸗ laphis ⁊ alapis ceſus Mar᷑.xiiij. VUnde nocte illa inchoa⸗ ta fuit ĩmolatio ⁊ die ſequẽti ↄſumata.Vñ figure ſiue vm⸗ bꝛe rñdebat res ſine veritas. VUnde ſuꝑ illud Luc̃.xxij. Ve nit aũt dies aximoꝝ.dicit glo. licet ſequẽti die.i.xv.luna ſit crucifixꝰ:hac tñ nocte qua agnꝰ imolabat᷑ ⁊ carnis ſue W☚ -le ANRhorHre ſanguinẽ ſuis diſcipulis ſacramẽta celebꝛãda tradidit 1 a iudeis tentꝰa ligatꝰeſt:ipᷣius ĩmolatõis.i.paſſionis ſue ſa erauit exoꝛdium. Aliter põt dici m veritatem legis.quia dies ſolẽnis currebat a veſpere in veſperum. Vnde Leui. xxiij.a veſpere vſq; ad veſperum celebꝛabitis ſabbata vr̃a Pꝛet. iſtud plane determinatum eſt de feſto paſche.Ande Exo.xij.pꝛimo mẽſe q̃ꝛtadecima die mẽſis ad veſpeꝝ ↄme⸗ A r 7Be . xtie aʒima vſq; ad.xxj.eiuſdẽ menſis ad veſperã.Ecce ꝙ currebant feſta a veſpere ad veſperuzʒ. vnde cũ.xiiij.die ad veſperũ dbuit imolari agnꝰty picus.ſicut habet᷑ Exo.xij. imolabit eũ vniuerſa multitudo filioꝝ iſrabel ad veſpeꝝ veſperũ illud fnit de die ſequẽti.⁊ ita eodẽ die fuit ĩmolatꝰ agntypicus ⁊ verus.⸗!( Si obycit᷑ ꝙ ante reſurrectõzʒ dñi dies pceſſit noctẽ. Inde mgr in hiſto. In hac nocte ſcʒ re⸗ ſurrectõnis terminatꝰeſt oꝛdo naturaliũ qui eſt.vt dies pᷣ/ cederet noctẽ.dinde creatoꝛ tem poꝝ fecit vt nox pᷣcederet diem. Kñſio.q ille oꝛdo quo dies noctẽ pᷣceſſit:fuit ſᷣm cuꝛ ſum ↄmunẽ tempoꝝ. nihilominꝰ ſpãli ratõe oꝛdinatũ fuit in lege. ꝙ in ſolẽnitatibo nox pᷣcederet diẽ 2 currerẽt dies ſolenes a veſpe in veſperũ.ratõ aũt fuit.qꝛ ille ſolẽnitates ſuerũt figure ſolẽnitatuʒ temꝑis gratie:in quibo hmõi oꝛ⸗ do obſeruat.⁊ maxime ſolẽnitatũ patrie que ſequũtur ad noctem tribulatõnis vie.4 Ad aliud dicendum.ꝙ differt dicere dies paſche ⁊ dies feſtus paſche. nec ſunt idẽ vt pa⸗ tet ex lege.⁊ ob ignoꝛantiam buiꝰ errant greci.dies enim paſche eſt luna.xtiij.dies feſtus paſche luna.xv.Leui.xxiũij menſe pꝛimo.xiiijdie ad veſperũ phaſe dñi eſt.i.paſcha.et xv.die inenſis huiꝰſolẽnitas aʒimoꝝ vñi eſt.⁊ ita ante di⸗ em feſtum ſiue ſolenneʒ paſche que fuit luna.xv.facta fuit cena dñi:quia.xiiij. die ad veſperum.⁊ ſic non eſi pꝛo gre⸗ cis ĩmo contra eos.¶! Aod aliud dicendum. ꝙ boc nomen paſcha multipliciter accipitur in ſcriptura. EUnde equiuo catione huiꝰnomis greci ſunt decepti. Quãdoq; em̃ dicit hoꝛa ĩmolationis agni typici Luc.xxij. Agpꝛopinquabat dies feſtus aʒimoꝝ qui dicit᷑ paſcha.glo.paſcha vocat᷑ ſo⸗ lus dies in quo agnꝰ oeccidebat᷑ ad veſperã.i.xiiij.luna pꝛi mi menſis.Quãdoq; agnꝰpaſchalis typicꝰ Luẽc.xxij.le⸗ nit aũt dies aʒimoꝝ ĩ qua neceſſe erat occidi paſcha. Qñ⸗ qʒ verus agnꝰ.j.Coꝛin.v.Etem̃ paſcha noſirũ ĩmolatꝰeſt xp̃ᷣc.Qñq; dicit᷑ feſtus aʒimoꝝ qui fnit.xj.luna poſt equi⸗ noctiũ vernale Joh̊.xuij. Ante diem feſtũ paſche ſciẽs ihjs quia venit ⁊c. Qñq; cibo paſchalis quẽ tunc debuerũt a li cebat ↄmedere ſeptem diebo paſchali vↄohᷣ.xviij.⁊ nõ in⸗ troierunt pᷣtoꝛiuʒ ne ↄtamiarent᷑.ſ̊ mãducarent paſcha.i. cibos paſchales.aʒima ſcz que tunc licebat cõmedere ſᷣm legem. VUnde Exo.xij.pꝛimo menſe.xiiij. die menſis ad ve: ſperum ↄmedetis oʒima vſqʒ ad viceſimũpꝛimuz eiuſdem menſis ad veſperum. Dicendũ igitur ꝙ in Johᷣ.xviij.ſumi tur paſcha pꝛo cibo paſchali:⁊ nõ eo ſenſu quo ꝓcedit ob/ iectio.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ſicut dicũt pꝛima die aʒimo rum ſcʒ die paſſionis dñi interdieta erãt ſeruilia. ſicut pa⸗ tet in Leuit.xxiij.vbi dicit᷑ pꝛimus dies erit vobis celeber rimus.omne opus ſeruile non facietis in eo. Vnde in illa die ſolum interdicia fuerunt ſeruilia bmõi aũt pꝛeparatio que congruebat defunctis quia fuit opus miſericoꝛdie:nõ reputabat᷑ inter ſeruilia.¶¶ Ad hoc quod dicit᷑ in Exoð. QAihil oꝑis facietis in eis exceptis his que ad veſcendum ꝑtinent.ꝙ ꝑ hoc non excludebant quin oꝑa ſpũalia fieri tunc poterant.quale fuit opus iſtarũ mulierũ.Dicenduʒ igitur ꝙ ille mulieres ab hoꝛa qua viderant xpᷣm poſitum in monumento. ſicut dicitur Luẽ.xxiij. vſq; ad veſperam eiuſdẽ diei pᷣparanerunt vngenta que habebãt.ꝛ ad veſt pe⸗ rum a pᷣparatione quieuerunt ᷣm legem ꝓpter ſabbatum. x quo pꝛeceptum ſuit in lege ſcʒ ꝙ ſeruaret᷑ a veſpera vſq; ad veſperam ſine aliquo opere.tunc em̃ non licebat pꝛepa rare que ad cibum erant neceſſaria. Illa etiam dies ſabba ti inter omnia ſabbata erat celeberrima: ꝓpter paſcha et Apter ſabbatũ:igit᷑ nõ potuerũt accedere ad ſepulchꝝ rpᷣi ideo nocte ante ſabbatũ ⁊ in ſabbato ⁊ nocte poſt ſabbatũ ſeruauerũt vngẽta ſua vſq; ad pꝛima ſabbati.a tunc vene⸗ runt cũ aromatibo vt vngerẽt coꝛpꝰdñi. Poteſt igitur diei ꝙ licuit vngenta luna.xv. facere quia boc fuit opus miſe⸗ ricoꝛdie ⁊ ideo ñ ſeruile. Sed ↄtrariũ huiꝰvidet᷑ ¶ Dar.xej Cum trſſiſſet ſabbatuʒ maria magdalene a maria iacobi ſalomee emerũt aromata vt veniẽtes vngerent ihm. igit die veneris vt dictũ eſt vngentũ nõ parauerũt qꝛ nec dum empta fuerãt. Solutõ m glo.emerũt.i.empta paraueꝛũt quod em̃ reſiquũ erat nõ paratum: die venerio parauerũt Dum trãſiſſet ſabbatum. Uel aliter iudei multos ſumptos ſolent ponere circa funera ſicut legit᷑ Yoh.xix. Vlenit eꝛgo Nichodemꝰqui venerat ad ihm nocte pꝛimum ferens mi rturam ⁊ aloes quaſi libꝛas centum.ecce ſumptꝰ magnus mulieres igit᷑ videntes nõ ſufficere vngenta que p̃paꝛaue⸗ runt ie veneris.i.die paſſionis dñi: poſt ſabbatuʒ plura emeꝛunt ꝛ illa parauerũt.ſicut dicit Marcꝰeuange. vnde nõ eſt hic ↄtrarietas.licet videt᷑ dicere glo.ſuꝑ AMar̃.xvj. in pꝛincipio que incipit.Cum trãſiſſet ſabbaiũ. Ael aliter poteſt dici.ꝙ mulieres ille iam inſtructe in fide xpᷣi nõ cu⸗ rabant hmõi legalia obſeruare.vnde Inno.& aũt mulie res die feſto paſche dicunt᷑ vngẽta paraſſe:nõ obeſt.qꝛ non erant ſub lr̃a ſed ſub gra.Ael poteſi aliter dici.ꝙ ille mu⸗ lieres eognoſcẽtes moꝛtem xpᷣi futuraʒ ante moꝛtem eius: parauerũt neceſſaria ad condendũ coꝛpus eius. vnde In⸗ no. mulieres reuertẽtes ᷣm lucã poꝛtaueꝛunt vngentum 2 aromata que ante longe parauerãt quia frequenter audie rant dñm moꝛiturũ.i Sõne magdalena iam paraſſe videt᷑ inſpiratõeʒ pᷣoccupaſſe miſteriũ actõnis. Teſſe verita te que dicit. Mittens hec vngentũ hoc in coꝛpus meũ ad ſepeliendum me fecit.Et iterum. Sinite illam vt in diem ſepulture mee ſeruet iliud.ſed vngentũ quod pꝛius incepe rat poſtea ↄſumauit.Quod aũt dicitur Mar. xvj.q; cum tranſiſſet ſabbatũ emerũt aromata. hoc põt intelligi ſicut vult glo.ibidem. q; vngenta empta ante non ſufficiebant ꝓpter quod tunc aliqua emebant:ita rñdendũ videt᷑ oꝑo ſitionibo grecoꝝ.¶ Ad aliud quod obijcit᷑ ꝑ glo Luẽ.xxij Dicendũ ꝙ agnus ↄmedebat᷑.xiiij.luna ad veſperam. vn⸗ ce ↄmedebatur quaſi in oꝛigine lune.xv.⁊ quaſi in termi⸗ no lune.xiiij .quãdo incipiebant᷑ aʒima ↄmedi. Et hoc eſt quod dicitur in quadã glo.ſuꝑ illud Aſoath.xxvj.ibi. pꝛi⸗ ma die aʒimoꝝ ſic.pꝛima die aʒimoꝝ.i.quarta die primi menſis quãdo abiecto fermento agnũ ĩmolabant ad veſpe ram. Ad aliud dicendũ. ꝙ licet diſpoſuerũt ꝙ nõ cruci⸗ figerent eũ in die feſto:nihilominꝰ nacta opoꝛtunitate fece runtotrariũ.⁊ hoc dinina diſpoſitõne vt veritas rñderet figure.quia.xv.luna pꝛimi menſis eduxerat populum he⸗ breoꝛum de egipto.⁊ eadem die moꝛs xp̃i edurit populuʒ ſuũ de tenebꝛis peccati.vnde Inno. Poꝛro diſpoſitõ ſacer dotum otra diſpoſitõeʒ dei pualere nõ potuit qui diſpoſue rat vt verus agnꝰin diebo paſchalibo ĩmolaret᷑.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ dñs nolebat nos iudaiʒare ⁊c.dicẽdũ ꝙ dñs hoc nõ ex lege retinuit.ſᷣ de nouo inſſituit.ſicut patʒ de ba ptiſmo.Judei aũt aqua luſtrabantur: ⁊ nos aqua luſtra⸗ mur.nõ ex inſtitutõne legis:ſed ex inſtitutione dñi.q Ad illud quod dicit᷑.ꝙ ſermentũ expꝛeſſius ſignat xpᷣm. dicen dum ꝙ etſi fermentũ ſignat ſᷣm ꝙ expꝛimit glo.ſupᷣdicta. ꝙ melius eſt in xpᷣo ſcʒ caritatẽ.non tamẽ in ꝓpꝛia ⁊ expᷣſſa ſimilitudine xpᷣm expꝛimit.aʒimũ em̃ ſignat puritatẽ ſin⸗ gularem xp̃i ſolius ſcʒ naturã noſtram ſumptã ſine omni coꝛruptõne infectõnis.vnde Inno.reſpondeno grecis.di⸗ centibo ꝙ ꝑ fermentum ſignat᷑ tumoꝛ vteri virginalis xpᷣo concepto dicit.Mã etſi fermentum ſignat tumoꝛem vteri virginalis ⁊ vinculum vnionis: poꝛro multo religioſius illud inſinua t quod ſ̃m apoſtolum xpc de maſſa peccatri⸗ ce coꝛpus ſine peccato ſuſcepit: tanqꝙᷓ de fermentato ſuſce⸗ perit aʒimum.⁊ vt inter xpᷣm ⁊ populum malicie ⁊ nequi⸗ cie nil ſit:ſicut inter fermentum ⁊ aquam in aʒimo nil ve⸗ teris maſſe vel aduene coꝛruptionis interuenit.Qam per frumentuʒ xp̃e: per aquam populus deſignatur. m illud Niſi granum frumenti cadens in terram moꝛtuum fuerit ipſum ſolum manet. Et illud. Weati qui ſeminatis ſuper omnes aquas vꝓ?ꝓſa.xxxij.Aqua ſine fermento mixta frumẽ to:deſignat populũ ſine peccato xpᷣoᷣ̃piunctuʒ.qᷓqᷓ illud ſo leat deſignare: ꝙ ſicut aʒimꝰ panis de pura malſa ſine fer⸗ mento conſicit᷑ita coꝛpus xpi de illibata virgine ſine ꝑcto conceptum eſt.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑.q iudaiʒ at ⁊c.di cendum ꝙ vt dicit Anſel.facere aliquid quod fiebat ſm le gem nõ eſt iudaiʒare:niſi fiat intentione adumplendi legẽ vt qui ex infirmitate circumcidi ſe faceret.non vt ritum le. gis ob eruaret. VUnde Anſelmꝰ. auteʒ aiũt nos iu ſai⸗ —. ⏑ „„ — 2J)0 — —–- 5⸗— —, — — -- — — — —— — — - T——SW — — — — ptog ego nsmi gnns Mahe, pon, e Uier cn hnie Nnon lenmn eins: eIn⸗ um7 aucke icei perita eüd diem neepe cun jat ant po rr⸗ W⸗ emi⸗ ceſ pin rim lſpe ci/ lete t 2 1 . s eba Ara cer ar. iſ Chi 36,.6 G eri ſins nri⸗ aſce⸗ egbi⸗ are⸗ inße giu fpen ſoht hfrun⸗ t ſne⸗ leſe⸗ 11l f dite n ¶ QNueſtio gare nõ eſt verũ.qꝛ nõ ſacrificamꝰ de aʒimo vt legẽ vete rem ſeruemꝰ: p vt ̊ diligẽtiue fiat:⁊ vt dñm qui hoc nõ iudaiʒaãdo fecit imitemur. Cũ.n. facimus aliqd qð vt iu⸗ daiſmũ ſeruarent faciebant:nõ iudaiʒamꝰ.qꝛ no ꝓpt iu⸗ daiſmũ:ſ̊ ꝓpter aliaʒ cauſam h̊ agimꝰ. Si.n.in diebus paſche aʒimũ panẽ aligs ↄmedit. ſiue qꝛ nõ hʒ aliũ: ſine quia magis illo delectat᷑ ꝙᷓ fermẽtato. aut ſi ꝗs ꝓpt infir mitatẽ ppuciũ circũcidere cogit.aut ſi boui ſuo quis tri⸗ turanti ne eſuriat os nõ obturat: nullus niſi inſipiens H agentez iudaiʒare iudicabit. Cum ̊ nos panẽ aʒimũ ſa erificamus.nõ vt ꝑ aʒimi figuram taleʒ dnm ihᷣm futuꝝ ſignificemus:ᷣ vt ipſum panẽ ĩ coꝛpus eius diuina vir/ tute oꝑante ſicut ipſe ſanctificemꝰ: nequaꝙᷓᷓ in hoc legis vetuſtateʒ obſeruamꝰ: ̊ euangelij veritatẽ celebramus. Itez nec hac rõne ipſi debent ↄſiceꝛe ex fermentato.quia preceptũ fuit in lege Leui.i.ꝙ offerrent panes primici⸗ arũ fermẽtatos. vñ Inno. Si ꝓpter h̊ͥ repudiandũ eſt aʒi mũ:qꝛ lex illnd admiſit.pari rõne repudia bit᷑ fermenta tũ.quia lex ait in Leui.offerent panes fermẽtatos cum boſtia gratiaꝝ que offertur ꝓ pacificis.¶ Ad h̊ qð obij citur ꝙ l̃a occidit.Rñdet Anicl. ſic vos cõſicitis de fer mentato.quia dicit᷑ a ꝓpha(ſcʒ Amos.iiij.)offerte mane victimas veſtras tribus diebo decimas veſtras:a ſacriſi cate de ferme ntato laudem. Querit Anſel.aut hoc dic ꝓpheta aꝓpꝛobando:aut repꝛobando.Si reprobãdo igit ex hoc nõ debetis aſſumere auẽteʒ ↄficiẽdi ex fermẽtato. Si appꝛobando:ſ vos hoc obſeruatis ad lr̃aʒ:⁊ lr̃a oc⸗ cidit.ꝙᷓ vos ſubiacetis illi damnatõni qua dãnatis nos. vñ Anſel.nec nobis obeſt qð de occidente lẽa obijciunt. Qð aũt aſſumũt de ꝓpheta.venite ĩ galgał.⁊ impie agi⸗ te ⁊ ſacrificate de fermentato laudeʒ:intelligendũ eſt eſſe dictũ.aut appꝛobando tale ſacrificiũ:aut reprobãdo.Sʒ ſi ̊ precipit ꝓpheta(vt ſᷣm eos loquar )illos occidit lſr̃a qui lam leꝛuando de fermentato ſacrificãt. Ant ſi h̊ ex⸗ probꝛando dictũ eſt:qua fronte ſignificãt ꝙ ꝓpheta ĩ ſa⸗ criſficio execrat᷑.aut qua rõne hoc ĩ auẽteʒ igit᷑ aſſumũt. aũt hoc ꝓpheta nõ iubendo h̊ reprehendẽdo dixerit: dubium nõ eſt:cum hoc ipſe actioni aſſociauerit.dixerat eniʒ. Venite ad bethel ⁊ impie agite.⁊ paulopoſt cõtinu ata interpoſitione ait.⁊ ſacrificate de fermẽtato laudeʒ. A Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ archon accipit᷑ ꝓ fermẽtato ⁊c̃. Dicendũ ꝙ aliqñ accipit᷑ ꝓ fermẽtato:aliqñ ꝓ pane oʒi mo.Exo.eniĩ.xxviij.dicit.archos aʒimos vbi nos babe⸗ mus panes aʒimos.Sitłr.vj.Qu.vbi nos habemꝰcani⸗ ſtrũ panũ aʒimoꝝ:ipſi bñt archos refectos oleo.Aliqñ aũt accipit ꝓ fermentato ⁊ aʒimo coiter.vñ rõ illoꝝ non valet.ꝗl Ad illud qð obijcit.ꝙ conficit᷑ de duplici geneꝛe vini.Dicendũ ꝙ vt vult Anſel.ex fermẽtato põt conſici: vnde greci conficiũt. nec ex hoc tantũ arguendi ſunt q̃n/ tũ ad hoc quo damnãt ↄficientes ex aʒimo: dicẽtes ꝙ nõ conficiũt.vnde in hoc errant:⁊ heretici iuſte iudicantuꝛ. Vnde bñ ↄcedo ꝙ põt confici ex fermentato.nõ.n.diſſeꝛt fermentatũ ab azimo m ſpẽm:̊ accñte ſolo.ꝗ¶ Sed ad⸗ hue reſtat queſtio.quare nõ indiſtincte cõſicit᷑ ex vtroq; pane.quia ſicut vina non differũt ſubſtantialłr ⁊ ᷣm ſpe⸗ ciẽ:ſiłr nec panes.vt bẽt᷑ ab Anſel. Rñdeo.etſi ĩ vtroqʒ pane conſici poſſit:nmihilominꝰ panis aʒimꝰ magis con⸗ gruit conſecratõni.⁊ hoc rõne mitiplici. VUna rõ ẽ ex de⸗ bito cõfirmationis coꝛꝑis qð eſt ecciĩe ipi capiti xpᷣo:ꝗ de hmõi pane confecit.Iteʒ alia eſt expreſſio puritatis ſin⸗ gularis ſacram̃ti cũ re ↄtenta.panis.n.aʒimus ratõne q̃ eſt oĩno ſine fermento:repñtat expreſſine puritatem ſin/ gulareʒ hũane nature in xpᷣo.que ſicut aʒima de fermen tato ſumpta eſt:ſic ſumpta eſt de maſſa coꝛꝛuptõnis ſine omni coꝝuptione.vt S.tactũ eſt. Iteʒ alia rõ eſt expreſſio ſimplicitatis ſingularis ſacramẽti cum re ↄtenta. ſic̃ enĩ in genere panis aʒimꝰ eſt ſimpliciſſimꝰ: qꝛ in minoꝛi nõ poſſet eẽ ſubſtantia panis.ſic xpᷣs in genere bominũ ſim⸗ pliciſſimus.i.minime diniſus. In ipſo.n.ſunt omẽs vir⸗ tutes ⁊ dona: ⁊ vniuerſaliter omia bona in medio indi⸗ uiſibili. IJteʒ alia eſt rõ inſinuatio diligentie adbibende dictum eſt. vt mẽbꝛa coꝛꝑis miſiici ↄfoꝛment ſe in puritate cũ coꝛpoẽ vero.Puritas.n.aʒimi diligenti obuantia pᷣpat᷑.ne ex mediũ ſuũ deuiet.ſie ſumentes aʒimã carnẽ xpᷣi ſe diligẽ⸗ tiſſime preꝑant:vt in ſe mediũ puritatis cuſtiodiãt.vnde Anſcl. In lege vbi fere omia in figura fiebant preceptuʒ fuit in paſcha aʒ imũ panẽ comedere: vt onñderet᷑ ꝙ rpᷣus quem erpectabant:purus ⁊ mũdus futurꝰ eſſet.⁊ nos ꝗ manducaturi eramus coꝛpus eius:ſilit eſſe moneremur ab omni fermento malicie ⁊ neꝗcie.⁊ hec haberi pñt ab Anſel.in eplła ð aʒimo dicente.Aꝑtiſſimũ eſt qꝛ melius ſacrificat᷑ de aʒimo ꝙᷓ; de fermentato: tum qꝛ valde aptiꝰ 7 purius ⁊ diligentius fit: tum quia dñs h̊ fecit.aꝑtiꝰ di cit rõne expreſſionis ſingularis ſimplicitatis qua cõue⸗ nit ſacramentuʒ cum re.purius ratione expreſſionis ſin⸗ gularis puritatis qua conuenit ſacramentũ cum re. dili gentius rõne inſinuationis diligentie adbibende ex ꝑte membꝛoꝝ vt ſe confoꝛment capiti.4¶ Ad illud qð obijci⸗ tur ex verbis Anſel.dðm ꝙ anſel.nõ intendit ponere oĩ⸗ modã indifferentiã in hoc duplici genere panis:̊ qᷓtum ad hoc ꝙ ex vtroqʒ confici poſſit.optioꝛ tamen ẽ aʒimus qᷓ fermentatus ⁊ magis congruit ſacramẽto:vt ex dictis Anſel.pʒ conſequẽter vt dicit aptiſſimũ eſt quia melius antiqui patres ⁊c.¶¶ Ad id quod querit᷑ vltimo. Dicen dum ꝓ ſicut dicit Leo papa.antiqui patres qñ erroꝛ vi⸗ gebat de legali obſeruantia decreuerũt.ꝙ eccia nõ conſi⸗ ceret de aʒimo ſᷣ de fermentato: quouſqʒ ille erroꝛ ceſſa⸗ ret.vnde eccĩa primo cõficiebat de aʒimo.ſcðo de fermẽ⸗ tato.tercio ceſſante hac cauſa redijt eccia romana ad ri⸗ tum primũ ⁊ confecit ex azimo. Greci vo tanꝗᷓ ſuperbi noluerũt ad ritum primũ redire:⁊ ex hoc coacti ſunt de⸗ fendere pꝛimo dicentes ſe hunc rituʒ accepiſſe a patribo. Secũdo poo quia hoc nõ ſufficiebat: addiderũt ratõʒ ſcʒ ne iudaiʒarent. Tercio quia hoc ñ ſufficiebat ſi dñs cõ feciſſet in aʒimis:auſi ſunt dicere ꝙ dñs confecit de fer⸗ mentato.⁊ quia euangeliſte dicũt ↄtrariũ:auſi ſunt dicẽᷣ ꝙ falſum dixerũt.Et quia coꝛꝛecti ſunt a Johe. vnde vt Inno. dicit. Ipſi aſſerunt in ꝑaſceue luna.xiiij· extitiſſe ĩ qua verus agnus eſt immolatus:vt legis impleretur fi⸗ gura:que.xnij.luna primi menſis agnũ paſchalem iuſſe rat immolari.dñs igitur ea die ſe paſſurũ eſſe pᷣnoſcens: in precedente veſpere neceſſitate compulſus anticipauit comedere paſcha.quia tũc licite poterat comedi fermen tatũ ⁊ ipſi de fermentato conficiũt. Naʒ ⁊ Johes euan. teſtatur. ꝙ ante diem feſtum paſche ihus cum diſcipulis ſuis cenauit.qũo auteʒ veꝛbum Johis intelligenduʒ eſt: lembꝛũ quaꝛtũ BHnſequent᷑ querit᷑.vtꝝ confici poſſit ex oĩ genere panis. ſic:videt᷑.quia hoc ſacra mentum eſt repñntatiuũ paſſionis xp̃i.igit ſicut paſſio xpᷣi generaliter fiebat ꝓ omibo in genere bnmano.ſimilit ⁊ quod eſt repñntatiuũ paſſio⸗ nis cebet eſſe generale in genere panis.⸗ Iteʒz ſi opoꝛtz confici pane triticeo puro cũ vix inueniatur aliꝗs ex pu⸗ ris granis tritici:dat᷑ neceſſitas multotiens ydolatran⸗ di. ¶ Item querit᷑. ponat᷑ ꝙ aliquis intendat conſicẽ de pane oꝛdeaceo:omnibo alijs obſeruatis que requiꝛũmr. vtꝝ ſacrificet.idet᷑ ꝙ ſic.quia ita eſt ꝙ ſi aligs obꝛnit⸗ mittat qð ſit de integritate buius ſacramenti:ſicut ſi ob⸗ mitteret᷑ aqua 2 nõ admiſceret᷑ vino.omnib alijs obſer⸗ uatis conficeret᷑ ᷣm veritateʒ: nibilomiꝰ grauit pecca⸗ ret qui obmitteret.a ſimili videt᷑ hic ꝙ peccaret intẽdẽs conficere de oꝛdeo nibilominꝰ conficeret.4 Item cõple⸗ te inuenit᷑ ſacramentũ in pane hmõi: quia panis oꝛdea⸗ ceus poſſet fieri ex puriſſimis granis illius generis. ꝗa purũ eſt cui non eſi ꝑmirtũ aliqd quod eſt alterius natu re.vnde ita pura ſunt grana oꝛdei? ſiliginis ſicut tri⸗ tici.vnde ⁊ panis hmõi repñtaret puritatẽ materialium coꝛꝑis rp̃i veri ⁊ miſtici ſicut panis d tritico:vnde vide tur ꝙ ſit ↄueniẽs materiale.igit᷑ ſi alia ↄcurrant que ne⸗ ceſſaria ſunt:videt᷑ ꝙ ↄpleat᷑ ̊ ſacꝛm.i Iteʒ ſacramẽtuʒ ſignũ dicit.ſignũ aut eſt res preter ſpẽm quã ingerit ſen⸗ ſibus aliꝗd aliud ex ſe faciẽs in cognitõʒ venire · igit ea qᷓ magis iudicant᷑ differentia 'm ſenſuʒ: maioꝛẽ ponũt di⸗ ſiantiã ſacramentalẽ.ſ̊ ſenſus ponit maioꝛẽ diſiantiã int aquas fluuiales ⁊ marinas: ꝙᷓ; int panẽ oꝛdeaceũ triti ceũ.igit᷑ maioꝛ ponẽda eſt differẽtia ſacramtalis int bꝰ⸗ modi aquas q; int hmõi panes. igit᷑ ſi ſacꝛm vbi ẽ aqua materiale vt in baptiſmo:diuerſitas aliquaꝝ aquaꝝ no impedit:ꝗn in omnibo poſſet fieri ipſum ſacꝛm:multofoꝛ tius videt᷑ ꝙ diuerſitas panũ nõ impedit: ꝗn in omibus poſſit fieri generibus illud ſacr̃m cuiꝰ panis ẽ materia le.¶ YIeʒ ᷣm Anſel.põt confici de fermẽto ſicẽ de aʒimo ↄſimili rõne de oꝛdeaceo ſicut de triticeo.¶. Itez ſi aligs intẽdat ↄoſicere de pane te paſta frumẽti? de paſta ſiligi⸗ nis confecto.ita tñ ꝙ nõ eẽt commixtio paſte cũ paſta:vt poſſit in illa compoſitõne totius panis de paſta frumen ti decerni a pane de paſta ſiliginis.vtꝝ omnibo alijs rite Fuatis kanannnneli dñs cũ baptizaretur dedit vim regeneratiuã aquis:⁊ materiã baptiſmi inſti⸗ tuit. ꝓpter qð in illo ſolo liquoꝛe baptiʒat᷑:ita cũ cõſecra ret hꝰ ſacramẽti materiã inſtituit.Sʒ aſtat ꝙ nõ cõſecra uit niſi in vno genere panis. ⁊c.¶ Qð ↄcedimus:⁊ H in pane triticeo. Sũt aũt plura genera tritici hñtia ſolũ modo differẽtias accñtales. vt foꝛte ſpelta ⁊ candith de quibo confici licet ⁊ ↄficit᷑ in quibuſda terris.Dicenduzʒ & ꝙ nõ põt confici ex omni genere panis ſ triticei tm̃:vt ex dictis pʒ..¶ Ad primũ ̊ dðᷣm.ꝙ ſacm paĩs xpᷣm paſ⸗ ſum ſignificat.fractio aũt ⁊ attritio foꝛme dentibꝰ ſumẽ⸗ tis paſſionẽ ſignat.illa.n.fractio eſt figura flagellatiõis ⁊ attritõis que fuerũt in xpᷣo dũ pateret᷑. vñ Augꝰ.in li. ſent᷑.ꝓſperi.Oũ frangit᷑ hoſtia:duʒ ſanguis de calice in oꝛa fideliũ fundit᷑:quid aliud q; dñici coꝛꝑis in cruce im molatio: eiuſqʒ ſanguĩs de latere effnſio deſignat᷑.Lʒ q̊ xpᷣus eſſet hoſtia generaliter ꝓ omnibo oblata:nõ opor⸗ tuit ꝙ aliquo generalioꝛi pane triticeo repñtaret᷑:cũ pa⸗ nis inqꝙᷓtũ panis nõ ſit repñtatiuꝰ illius generalitatis. ¶ Ad aliud ddm.ꝙ ſi eẽnt aliqua grana mixta quoꝛuin natura abſoꝛberet᷑ a natura tritici: mixtio hmõi impedi⸗ ret congruitatẽ ſacramẽti.vñ nec ſacrm ſicut ẽ de admi⸗ xtione aque cũ vino.ql Ad illud qð obijcit᷑ de pane oꝛde aceo.dðm ꝙ vt habet᷑ in lucidario Hug·ꝙ lʒ ſacr̃m ↄtra inſtitutõʒ celebꝛatũ irritũ deputat᷑.tũc aũt dicit᷑ celebꝛa tũ ↄtra inſtitutiõʒ:qñ obmittunt᷑ ea que inſtituta ſunt d eẽntia ſacr̃i.⁊ ꝓpter hoc dico ꝙ omĩbo alijs obſeruatis:ſi intenderet aliqs cõficere ex oꝛdeaceo nõ ↄficeret.qꝛ h ob mitteret᷑ materiale ꝓpriũ:⁊ ex ſignato ⁊ ex inſtitutione. Ad aliud qð ſequit᷑ dᷣm.ꝙ reueꝛa etſi pane oꝛdeaceo poſſet aliquo modo repñtari coꝛpus xp̃i verũ ⁊2 miſticuʒ: non tñ ita expreſſe ſicut pane triticeo. ⁊ maxime inqᷓtuʒ xpᷣs cibus eſi.vt pʒ ex his que dicta ſunt vbi aſſignata ẽ rõ conficiendi ex tritico.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ ſenſus ponit maioꝛẽ diſtantiã ⁊c. Dicendũ ꝙ etſi ſenſus mioꝛeʒ ponit diſtantiam inter panẽ ⁊ panẽ ꝙ inter aquã ⁊ aquã nipilominꝰ maioꝛ eſt. qꝛ omẽs aque ſunt eiuſdeʒ ſpeciei 2 ſolũ differũt accñte.panes aũt nõ. Pret᷑.ſacr̃jm ẽ er ſi⸗ militudine naturali repñtans:⁊ ex inſtitutõe ſi ignificãs. magis aũt eſt de ncciĩtate ſacr̃i ſignificatio ex inſtitutõne ꝙ repñtatio er naturali ſimilitudine. Judiciũ aũt ſenſus exterioꝛis ſiſtit circa illud qdð eſt ſile in natura.nõ auteʒ attingit ad ſignificatõʒ naturaleʒ neq; maxie ad repre⸗ ſentatõʒ ex inſtitutõe:p̊ ſolũ ſenſus exterioꝛ. Ex bis autẽ eẽntialiter rõ ſigni ſacram̃talis eſt inqtũ hmõi. ꝓpter qðᷣ nõ eſt ſtandũ iudicio ſenſus exterioꝛis qtũ ad dilcretõeʒ materialiũ ipoꝝ ſacram̃toꝝ. ꝓpter qð ñn ſequit᷑ſi ſenſus ponit maioꝛẽ diſtantiaʒ.igit᷑ ⁊c.¶ Ad illud qð obijcit ꝑ ſimile de azimo ⁊ fermẽtato. dom ꝙ nõ eſt ſile. qꝛ azimꝰ ⁊ fermẽtatus ñ differũt ſpecie:ſᷣ accñte ſolũ.ſicuta alia. Ad illud qð querit᷑ de ↄfectõe facta de duplici paſta ñ mixta. põt dici ſine p̃ᷣiudicio: qꝛ tria ſunt de nccĩtate bꝰ ſacẽi.materia debita:de qua ⁊ nõ alia debʒ nec põt ↄfici. foꝛma verboꝝ:⁊ intentio. Illud aũt de quo eſt vinũ⸗ pa nis de frumento. Ande in concilio Carthaginẽſi. In ſa⸗ cramento coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis domini:nihil ampliꝰ of⸗ feratur qꝙᷓ quod ipſe dominꝰ tradidit.hoc eſt panis ⁊ vi⸗ num aque mixtum.nec amplius ĩ ſacrificijs offeratur q vuis ⁊ frumentis. Vnde dico.ꝙ illud panis quod eſt de frumẽto tranſſubſtantiatur: illud quod eſt de ſiligine nequaiᷓ.ſQunquid ſi frumento addatur piper conuerti⸗ tur in coꝛpus chriſti: nequaꝙᷓ: ſed reliquuʒ tm̃.ita dico to. eoco. quintũ HBnſequenter queritur. vtrum aqua admi⸗ ſcenda ſit vino.Et primo queritur.vtrum aqua quecunq; ſcilʒ naturalis ⁊ artificia⸗ is ſit admiſcenda. Secundo.vtrum aqua ſit de ſubſlantia huius ſacramenti.Tercio.in qua quan titate debet aqua aponi. ticulus primus erit᷑ ergo circa primuʒ.vtrum aqua artiſi⸗ ialis conueniat huic admirtioni: ſicut aqua de roſis ⁊ alia huiuſmodi.E ſic: videtur.ꝗa ſmodi poteſt conuerti in vinum:⁊ cõuerſa po aqua buiu gnificatur populus fluribilis ⁊ interminabilis in ſe: ſicẽ alio genere aque. ꝓpter quod videtur ꝙ conueniat huic admixtioni qua ſignificatur vmio populi cum xpᷣo.¶ Itẽ ꝙ panis ſit artificialis non impedit quin de eo ↄfici poſ⸗ ſit. a ſimili videtur de aqua:ꝙ etſi ſit artificialis: hoc nõ impedit ⁊c.¶ Item ſi panis de tritico fieret de paſta con ſperſa hmõi aqua:nihilominus de illo pane poſſet confi ci coꝛpus xp̃ᷣi.ſimiliter videtur.ꝙ ſi vino admiſceret᷑ hꝰ⸗ modi aqua ꝙ eonga bapiifnus eſt ſacramentuʒ neceſſitatis: tamen non poteſt exerceri niſi in aqua na⸗ turali ſᷣm ꝙ dominus inſtituit.Multofoꝛtius videtur ð hoc ſacramento quod non eſt neceſſitatis: ꝙ non debeat apponi aliquod genus aque ꝙᷓ illud quod dommus appo ſuit.ſcilʒ aqua naturalis.¶ Quod concedimus.¶l Ad primum dicenduʒ. ꝙ aqua naturalie eſt aponenda.ſi tamen apponeretur aqua artificialis ⁊ conuerteretur in vinum: de illo vino poſſet confici:⁊ conficeretuꝛ ſanguis xp̃i alijs rite completis. Sed ille qui apponeret grauiter peccaret. quia contra inſtitutioneʒ domini faceret.4 Ad aliud dicenduʒ. ꝙ hoc qð eſt aqua artificialis non impe diret quin poſſet apponi ſi eſſet eiuſdeʒ ſpeciei cum aqua que appoſita fuit a domino.ſed quia non eſt eiuſdem ſpe⸗ ciei cum illa neqʒ cum alia aqua naturali: non debet ap poni.Huiuſmodi autẽ aque artificialis ſcilz de roſis de ruta ⁊ feniculo differunt ſpecie.⁊ he ſimiliter ab aq̃ na⸗ tuꝛali.huiuſmodi enim aque elementata ſunt.aqua autẽ naturalis lʒ aliqua elementa illi ſint admixta: tamẽ di⸗ cenda eſt elementum.4 Ad vltimuʒ dicendum. ꝙ de vi⸗ no cui admirxta eſſet buiuſmodi aqua:poſſet confici ſan⸗ guis xp̃i: ſicut de pane facto de paſta conſperſa huiuſmo di aqua.ſed qui ſcienter ⁊ prudẽter apponeret talẽ aquã: peccaret. Similiter dico ſine preiudicio.ꝙ ille peccaret qui ſcienter conficeret ex pane facto de paſta ↄſperſa aq̃ xticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑vtꝝ aqua ſit de ſubſtantia hꝰ ſacramenti. : ſic:videt᷑. Ilud eſt de ſuba Olſacramenti:quod directe ducit in illud ꝓpter quod inſtitutum eſt ſacramentum.ſed hoc ſacramentum inſtitutum eſt in recoꝛdationem paſſionis domini.Ende Luc.xxij. Hoc facite in meam commemoꝛationem. hoc autem facit aqua in hoc ſacramento. VUnde Alexander papa.In ſacramentoꝝ oblationibus que inter miſſaruʒ ſolennia offeruntur domino.panis tm̃:⁊ vinum aqua ꝑ⸗ mixtũ in ſacrificium offerant᷑ non.n.dʒ in calice dñi aut teſt conuerti in ſanguinem.⁊ huiuſmodi genere aque ſi⸗ * Ae — —— — — — — —— — —=ꝰ ☚ ( – — — — nſa⸗ vof, 5 uid lone lern⸗ di⸗ Trifi toane gn ſapo Heſi⸗ ſ nuic N . N nc conf ebe entn am⸗ rö Nent ſi in dis er V unpe ag nſ tetc⸗ Ge Ai nid uſi ilan⸗ luſno api: tener ſſad Pllurin deſc⸗ vd g mmentun nnc nmn, Nern in nocst onn ¶¶ Mueſtio cinũ ſolum out aqua ſolũ offerri:bᷣ vtrũq; ꝑmirxtũ.quia vtrũq; ex latere eius in paſſione ſua ꝑfluxiſſe legit.l Ytẽ bo ſacri res eſi vnio coꝛꝑis miſtici cũ capite.res ho ſacẽi nccio hʒ ſignificari ipſo ſacr̃o.ſᷣ ꝑ admixtõʒ aque ſignat᷑ vnio hbec.ꝑ aquaʒ.n.ſignat᷑ ꝓlus fidelis. Apoc.xvij.aq q̃s vidiſti ꝓpłi ſunt.igit᷑ hec admixtõ eſt nccia ad hᷣ ꝙ ſit ſacr̃m iſtud. vnde Julius papa epis ꝑ egiptũ.Cũ in ca⸗ lice vino aqua miſcet᷑: xpᷣi pptus adunat᷑: ⁊ credentium plebs ei in quẽ credit copulat᷑⁊ iungit᷑.que copulatio ⁊ coniũctio aque ⁊ vini ſic miſcet᷑ in calice dñi:vt mixtõ il⸗ la nõ poſſit ſeꝑari.Nam ſi vinũ quis tm̃ offerat:ſanguis rxp̃i incipit eſſe ſine nobis.Si vᷣo aqua ſit ſola:plebs in⸗ cipit eſſe ſine xpᷣo.õ.n.põt aqua ſola vel vinũ ſolũ eſſe calix dñi:niſi vtrũq; miſceat᷑.¶ Item ſimila nõ cõſꝑſa ñ põt eẽ materiale hbꝰ ſacramẽti:immo requirit᷑ ꝙ vnũ fiat ſcʒ panis ex ſimila ⁊ aqua.a ſimili videt᷑ ꝙ vinũ non põt eſſe materiale in hoc ſacramẽto niſi fuerit mixtuʒ aqua. vñ Cypꝛianus.Calix dñi nõ eſt aqua ſola ⁊ vinũ ſolum mſi vtrũqʒ miſceatur.qũo nec coꝛpus dñi põt eẽ farina ſola niſi vtrũq; adunatũ fuerit ⁊ copulatũ:⁊ panis vniꝰ com page ſolidatũ.⸗! Item due ſunt res hꝰ ſacr̃i.ſ.ſigna⸗ ta ⁊ cõtenta:⁊ ſignificata tm̃.ſed ſignũ rei ↄtente eſt ð ſb⸗ ſtantia ſacram̃ti.igit᷑ vt videt᷑ ſimilit᷑ ſignũ rei ſignifica⸗ te tm.aqua aũt admixta vino ſignificat coniũctõz coꝛpo ris cum capite.vñ ſuꝑ Mar.xiiij. Accepit ihs paneʒ ⁊c. dicit Beda.quia nos in xpᷣo ⁊ rpᷣꝗᷣsꝛ in nobis manẽ oꝑtʒ: vinũ cuʒ aqua miſcet᷑.qui Johe aque populi ſunt Apoc̃.xvij.igit᷑ ⁊c Contra.in nullo euangelio legitur dñnm appoſuiſſe aquã cum vino in inſtitutione hꝰ ſacra⸗ menti:̊ ſolum confeciſſe de pane ⁊ vino. Si aũt eſſet aq̃ de ſubſtantia ſacramenti:vtiqʒ appoſuiſſet.⁊ vt videt᷑ fa⸗ cta eẽt mentio de aqua ſicut de pane ⁊ vino.q Iteʒ nullũ materiale eſt ſignificatm̃ in hoc ſacr̃o vel alio qð oĩno nõ manet.neq; q;tum ad ſubam neq; ꝙᷓtum ad ꝗꝓprietatem. PSanis aũt in boc ſacramento etſi nõ manet in ſubſtan⸗ tia:manet tñ ꝓpꝛietas eius.ſed neqʒ manet ſubſtãtia aq̃ neqʒ ꝓpꝛietas alia illius.vñ Inno.Opoꝛtz ꝙ tantũ vini ibi ponat᷑ ꝙ aque cõmixtum ſapoꝛeʒ vini retineat.4 Itẽ querit᷑.quare non ꝑmanet ſpecies aque ſicut panis ⁊ vi ni:łᷣ mutat᷑ in vinũ.q]! Iteʒ in ſacr̃is noue legis nibilẽ ð ſubſtantia ex ꝑte ſacram̃toꝝ niſi ꝙ efficit qð figurat.ſed aqua appoſita nihil efficit:quia nec verũ coꝛpus neqʒ mi ſticũ.quia effectiue 2 ſignificatiue eſt ibi vtrũq;: etiam ſi aqua non apponat᷑.g̊ ⁊c.¶ Item figura debet rñdere ſi⸗ gurato ⁊ ecouerſo. Iſtud aũt ſacramentũ figuratũ ẽ ob⸗ latione Melchiſedech quam obtulit Nbrabe Beñ. xiiij. vt habetur ibideʒ in glo.ſed nihil obtulit niſi panẽ ⁊ vi⸗ nũ.4 Itez in ſignum ꝙ coꝛpus rpᷣi eſt ex membris puriſ ſimis:panis ex quo conficit᷑ fit ex puris granis ſiue pu⸗ riſſimis.quia ſanguis eius eſt puriſſimꝰ:oꝑtet ꝙ cõfici⸗ atur ex vino puriſſimo.¶! Iez nihil addit᷑ ſiue admiſcet᷑ pani cum conficit᷑ ex eo: ſimilr nec dʒ vino aligd aponi. ¶ Item coꝛpus xpᷣi rerum:eſt ſignuʒ coꝛꝑis miſtici vnio vnionis:nulla eſt igit᷑ nccĩtas vel ratõ ꝙ ſignificetur peꝛ admixtioneʒ aque. Item Inno.de latere rpᷣi duo pᷣei⸗ pue fluxerũt ſacr̃a.ſ.ſacrjm redem ptõis in ſanguĩe:⁊ ſa⸗ cramentum regeneratõis in aqua. vnde aliud eſt ſacr̃m redemptõis ſignificatum per ſanguineʒ:⁊ aliud regene⸗ rationis ſigniſicatum per aquã.igit᷑ aqua eſt appꝛopria⸗ ta ſacramto regeneratõis vt ſignum in illo:⁊ ſeꝑatum a ſacr̃o redem ptõis ne ſit ſignum in illo.igit᷑.¶¶ Itez ſacr̃a ſicut diſtincta ſunt ſimiłr ⁊ ſigna ĩ illis ſiue materialia. vnde nõ coĩcãt in materialibo.igit᷑ cum aqua ſit materi⸗ ale ꝓpꝛium ⁊ ſignum in baptiſmate: nõ debet eſſe ſignuʒ vel materiale in alio.¶¶ Item virtute bꝰ ſocramẽti vnit coꝛpus cũ capite qð eſt homo.quia cũ eo ꝙ ipᷣe eſt ſignuʒ res in hoc ſacro.ſᷣ illud eſt eiuſdeʒ ſpeciei cum mẽbris. igit᷑ illa vnio deberet repñtari ꝑ aliquid qð eſt eiuſdẽ ſpe ciei cum eo quod repñtat ipſum caput.ſ.xpᷣm paſſuʒ.igẽ beret repñtari mixtione vini alterius ⁊ nõ aque.¶ Itẽ illius effectus ſiue rei bꝰ ſacr̃i que eſt vnio membroꝝ cũ xxxij. capite.eauſa eſt fides ⁊ caritas ſuſcipientiũ tm̃ ſpũaliter vel ſpũaliter ⁊ ſacramentałr.igit᷑ illud debet eẽ ſignũ hꝰ rei ꝙ hʒ cõuenientiã cum re.h̊ aũt eſt vinũ nõ aqua.vnð Inno.Ainũ inqtum redolet ꝓpꝛietateʒ caritatis oñdit. eadeʒ rõne qua calet ſignificat feꝛuoꝛeʒ fidei.aqua natu raliter eſt frigida.vnde nõ eſt apta ad ſigniſicandũ fideʒ vel caritateʒ. igit᷑ illa vnio debet ſigniſicari ꝑ admixtiõʒ vini cũ vino.¶ Etiaʒ põt queri.vtꝝ ſufficiat ſi admiſcea tur aqua in dolio.Et videt᷑ ꝙ ſic.quia añ inceptiõʒ miſſe miſceri põt ⁊ ſufficit ꝙ tunc admixta tranſmutet᷑ ĩ vinũ. Contꝛa.ſic admixta nihil faceret ad ſacrm.quia non ad⸗ miſcet᷑ vino vt tranſſubſtantiãda in ſanguinẽ xpᷣi.¶ Re ſponſio. Adultiplex eſt ratio mixtionis aque cum vino. Ana eſi exemplũ dñi qui appoſuit hoc qñ inſtituit ſacr̃m vñ Damal.accipiens caliceʒ ex vino ⁊ aqua tradidit eis dicẽs. Pibite ex boc omẽs. Iteʒ Cypꝛianus.Si quis ð anteceſſoꝛibus noſtris vel ignoꝛanter vel ſimpłr boc nõ obſeruauerit ? tenuit.qð nos facere dñs exemplo ⁊ ma giſterio docuit: põt ſimplicitati eius de indulgentia dñi venia concedi.nobis ðᷣo nõ poteſt ignoſci:qui nũc a dño moniti ⁊ inſtructi ſumꝰ.vt caliceʒ dñi cũ vino mixto ſᷣm ꝙ; dñs obtulit offeramus. Item alia eſt ſignum vnionis coꝛꝑis miſtlici cum capite.Julius papa.Cũ in calice vi⸗ no aqua miſcet᷑:xpᷣo populꝰ adunat᷑ ⁊ credentiũ plebs ĩ quẽm credit copulat᷑ ⁊ iungit᷑.i.ſignat᷑ iungi ⁊ copulaꝛi. Itez alia eſt ſignum amoꝛis xpᷣi qui paſſus eſt ꝓpter redẽ ptioneʒ homĩs.Illa.n.vnio eſt ſignũ vnionis ꝑ amoꝛeʒ xp̃i redimentis:⁊ hoĩs redempti ſiue redimẽdi. Itẽ alia eſt vt oñdatur nos ſine xp̃i paſſione ſaluari ñ poſſe. Illa enim vnio ſignat nos vnitos fuiſſe deo mediante paſſiõe in qua ſanguinẽ ſuũ effudit. DHas duas rõnes tãgit glo. ſuꝑ illud.j.coꝝ.xj.Quotienſcũq; ⁊c̃.que ẽ. Ideo apponi tur aqua vt intelligat᷑ noſtra redemptio facta ꝑ rpᷣi paſſi oneʒ:⁊ eius paſſio ꝓcurata pro noſtra dilectõe.aqua eĩ genus humanuʒ ſignificat.vñ apoc̃. xvij. aque q̃s vidiſti wpłus ſunt gentes.quoꝝ ſalus nõ poſſet eſſe niſi ĩ paſ⸗ ſione dñi:nec dñi paſſio ſine ppli dilectõne.niſi.n.nos di ligeret: ꝓ nobis ſe nõ moꝛti traderet. He tres rõnes tan gunt᷑ in glo.quadã Dede ſuꝑ Mar.xiiij.accepit ihs pa⸗ nem ⁊c.que eſt.eq; aquam ſolũ neq; vinũ ſolũ.ſic̃ nec ſolum granũ ſine aque confectõe in paneʒ cuiqᷓ licet offeꝛ re:ne videatur a mẽbris caput ſecernẽ.vel xpᷣm ſine no⸗ ſtre redemptõnis amoꝛe pati potuiſſe:vel nos ſine illius paſſione ſaluari. Iteʒ alia eſt flurus aque de latere xp̃i. Alexander. Non debet in calice dñi: aut vinũ ſolnʒ aut aqua ſola offerri:ſᷣ vtrũq; ꝑmixtũ. quia vtrũq; ex latere eius in paſſione ſua ꝑſluxiſſe legit᷑ Yoh.xix..¶ Ad h̊ igit qð querit᷑ vtrũ admixtio aque ſiue aqua admixta ſit de ſubſtantia hꝰ ſacramẽti. Dicendũ ꝙ in ſacram̃to iſto ſũt tria ſignificata.ſ.coꝛpus xpᷣi verum.coꝛpus xpᷣi miſticũ. cõiunctio coꝛpoꝛis miſtici cum coꝛpoꝛe vero.⁊ tria ſigna ſcʒ panis ⁊ vinũ que ſunt ſignum coꝛꝑis veri.coꝛpꝰ veꝝ eſt:qð eſt ſignum coꝛpoꝛis miſtici.aqua admixta vino: quod eſt ſignũ vnionis coꝛpoꝛis miſtici cum capite xpᷣo. Eſſe aũt ſpnale ſacramentũ depẽdet a ſignatis ſiue a re⸗ bus ipſius ſacramenti.Eſſe ſacram̃tale a ſignis.ſic eniʒ eſt variare modum ſumendi:ſic ⁊ eſſe ſacr̃i.vñ ſicẽ qdam ſumũt hoc ſacramentũ ſacramentalr ⁊ ſpũaliter. quidaʒ ſpũaliter tm̃:ſic poteſt ⁊ eſſe ſacramẽti diſtingui. Etum igitur ad plenitudineʒ ſiue ꝑfectioneʒ eſſe ſacram̃talis ⁊ ſpiritualis.ſiue eſſe ſacramentalis tm: requiritur aqua eſt de ſubſtantia ſacramenti. Etum ad plenitudinẽ eẽ ſpualis non requirit᷑: quia ſine aqua admixta hbʒ ſacra⸗ mentũ effectus ſuos. tum ad eſſe ſpũale:lʒ non qtum ad eſſe ſacramentale ſiue eſſe ſignificatiuũ.i Qon enim ſi⸗ gnificat᷑ vnio coꝛꝑis eum capite plene ⁊ principalit: niſi admixtione aque cum vino. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ il⸗ lud eſt de ſubſtantia quod eſt directe ductiuũ in illð ꝗꝓpt᷑ quod inſtitutum eſt ſacramentũ.vnde cum admixtio du cat directe in cõmemoꝛationeʒ paſſionis:dicenduʒ ꝙ re⸗ coꝛdatio paſſionis nõ eſt finis ꝑ ſe ſiue ꝓpter qð inſtitu⸗ —2 tum eſt. eq; cum diceret dñs.hoc facite in meam com⸗ memoꝛationeʒ: hoc dixit quia memoꝛia eſſʒ finis:ſed vt celebꝛantes hoc ſacramentuʒ recoꝛdarent᷑ paſſiomis ſi ne. Exemplũ.q aliquis ex amoꝛe gratuito preſtat bñficiuʒ aliquod amico. bene vult ꝙ amicus ſuus recoꝛdaret᷑ bñ⸗ ficij accepti ne arguendus ſit ingratitudinis.nõ tamẽ il⸗ la recoꝛdatio eſt ꝓpter quod preſlat:̊ vtilitas quazʒ vult amicũ conſequi ex illo beneficio.l Ad boc quod obijcit ꝙ vnio coꝛpoꝛis cum capite eſt res huiꝰ ſacramẽti: q̃ res habet neceſſario ſignificari. Dicendũ ꝙ buius rei nõ eſt per ſe cauſa materiale ⁊ foꝛmale in hoc ſacramẽto: b foꝛ⸗ ma verboꝛum cum intentione ꝓferẽtis ⁊ ſigna:ſigna di⸗ co in multitudine debita:ſᷣ potius fides ⁊ caritas ſumẽ⸗ tium hoc ſacramentũ. Qui.n.ſpũaliter hoc ſumũt ſacra mentũ:aſſequũtur effectum vnionis.quod nõ eſſet ſi non poſſet aſſequi ſine multitudine ſignoꝝ que exiguntur ad plenum eſſe ſiue perfectum ſacramenti. vnde Hug· Hec res ſcʒ coꝛpus xpᷣi eſt integrum ſacramentuʒ alterius rei ſcʒ vnitatis capitis ⁊ membꝛoꝝ: qua efficit fides coꝛꝑis ⁊ ſanguinis rpᷣi.hec Hug.pʒ igitur ꝙ etſi neceſſe eſt rem eſſe:non tñ ſic ſignificari.quia ſine hmõi ſignificatiõe ẽ. ¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ ſimila non conſperſa nõ po⸗ teſt eſſe ſacramentũ ⁊c. Dicendũ ꝙ boc eſt:quia neceſſe ẽ ſigna in hoc ſacramento habere ꝓꝛietateʒ panis ⁊ vini · panis non poteſt habere niſi preceſſerit conſperſio in ſi⸗ mila. p bene põt habere ꝗpꝛietateʒ vini ſine admixtione aque. Ad hoc quod obijcit᷑. ꝙ ſicut rei contente ſignuʒ eſt de ſubſtantia ſacramenti:ſimiliter ⁊ ſignum rei ſigni ficate.Dicendũ ꝙ duplex eſt res ſignata ⁊ non contẽta. ſcʒ coꝛpus miſticum:⁊ vnio coꝛpoꝛis cum capite.tum ad rem primaʒ requiritur ſignum:⁊ illud ſignum eſt de ſubſtantia ſacramenti.a illud eſt coꝛpus xpᷣi verum: xel illud quod eſt ſignũ coꝛꝑis veri. tũ ad ſcdᷣm nequaqᷓ. Et ratio huius eſt.vt ſit confoꝛmitas ſigni ad ſignatuʒ. Vnio.n.illa iam habet eſſe diſtinctum: immo non ponit in numerũ cum vnito.ſimiliter nec ſignum illius vniõis ſcʒ mixtio illa ſiue aqua illa debet habere eẽ diſtinctuʒ. immo non ponere i ruz cum ſigno illo cin admi⸗ ſcetur ſiue Frarg 2 illa que obijciunt᷑ ꝙ alia parte ſimiliter reſpondendũ.Et dom ad primuʒ.ꝙ in illa ter⸗ ra ratione foꝛtitudinis vini ſolent admiſcere aquam vi⸗ no ⁊ maxime viri ſobꝛij. VUnde dm.ꝙ xpᷣus commiſcuit aquam vino.vnde in concilio carthagineñ.iij. IOn ſacra⸗ mento coꝛpis ⁊ ſanguinis domini nihil amplius offeꝛat᷑ q ipſe dñs tradidit:hoc eſt panis ⁊ vinum aque mirtũ. lʒ igitur non ſit ſcriptum ꝙ aqua fuit admixta:nihilomi nus fuit admixta. MMulta eni fecit dñs que non ſcripta ſunt vt habet᷑ vlti. Jo.⁊ maxime in inſtitutione huiꝰ ſa⸗ cramenti.i Ad hoc quod obijcit᷑.ꝙ nullũ mateꝛiale neq; in ſacramento hoc neq; in alio eſt ſignificatiuuʒ qð oĩno non manet m ſubſtantiaʒ vel ſᷣm ꝓpꝛietatem. Sicẽduʒz ꝙ aliqñ in ſacramento illud materiale quod eſt ſignifi⸗ cans exterius:manet ſᷣm ſubſtantiam ⁊ ꝓpꝛietatem ⁊ oĩ⸗ no q;tum ad eſſe actuale.vt aqua in baptiſmo. Qñq; nõ manet ᷣm ſubſtantiam ⁊ eſſe materiale: ſ̊ ſᷣm ꝓꝛietateʒ ſubſtantie ⁊ eſſe actuale ꝓpꝛietatum.ſicut in ̊ ſacramen to non manent panis ⁊ vinum m ſubſtantiam: h̊ ſᷣm ꝓ⸗ pꝛietates eoꝛum.quia ⁊ ꝓpꝛietates panis ⁊ vini natura⸗ les ſubſiſtunt ſine ſuis ſubſtantijs. Qñq; nõ manet neq; Fm ſubſtantiam neq; ꝓpꝛietateʒ:actu dico lʒ potẽtia ſᷣm quoſdam:immo conuertitur ĩ aliud.ſic eſt de aqua. Ra tio auteʒ huius ↄuerſionis eſt hec.mixtio aque ſigt vni⸗ onem coꝛpoꝛis cum capite:que quideʒ vnio eſt res hꝰ ſa⸗ cramenti.Sicut.n.habetur ab Inno.tria ſunt in hoc ſa cramento.foꝛma viſibilis panis ⁊ vini.veritas coꝛpoꝛis ſanguinis xpᷣi.virtus ſpualis ſcʒ vnitatis ⁊ caritatis. Primũ eſt ſacramentũ tm̃.ſecũdum eſt ſacramẽtũ⸗? res. tercium eſt res tm̃. Sed ad hoc intelligenduʒ nõ.ꝙ ẽ vni tas caritatis membroꝝ coꝛꝑis adinuiceʒ.⁊ hꝰ ſignum ⁊ cauſa eſt coꝛpus xpᷣi verũ.vnde Inno.lerum coꝛpꝰ xpᷣi er. eſt res prima: quia ſignificat᷑ ⁊ cõtinet᷑ a primo.⁊ ſacra⸗ mentũ tercij:quia ſignificat ⁊ efficit tercium.i.vnitatem eccleſiaſticam. Alia eſt vnio ſcilicʒ coꝛpoꝛis cum capite. cuius cauſa eſt coꝛpus xp̃ᷣi verũ:ſᷣ illius vnionis hec mi⸗ rtio eſt ſignum.hac autem virtute vnionis quaſi mutat᷑ homo in deum.ſᷣm ꝙ dicitur.j.coꝝ.vj.Qui adheret deo vnus ſpiritus efficitur. vnde huius cibus ſpũalis alia ẽ virtus ⁊ cibi materialis. Iſte aũt cibus conuertit in ſui naturam ſumenteʒ:non econuerſo.vnde Augꝰ.Cibo ſuʒ grandiũ tu mutabeꝛis ĩ me:nõ ego mutaboꝛ in te.Quia igit᷑ virtute huius cibi qua fit hec vnio:mutat᷑ hõ ĩ deuʒ vt ſit confoꝛmitas ſigni ad rem:cõueniebat vt aqua mu:⸗ taretur in vinum. Aliter eſt igitur de hoc ſigno ⁊ alijs. d hoc habebitur.j.¶ Et ex hoc patet rñſio ad illud qð conſequenter queſitum eſt.ſcʒ quare nõ ꝑmanet ſpecies aque ̊ mutatur in aliud:ſicut ſpecies panis ⁊ vini.Ra⸗ tio eſt.quia illi qui vniuntur virtute huiꝰ ſacramẽti ſuo capiti quod continet᷑ ſub ſpeciebus panis ⁊ vini: mutat᷑ in illud ⁊ non econuerſo. ¶ Ad aliud quod obijcit᷑. nihil in ſacramento noue legis eſt ſignuʒ:niſi aliquo modo ſit cauſa rei ſignate.DOicenduʒ ꝙ ſignuʒ quod efficit.vel vt cauſa ſimpłr:eel vt cauſa diſponẽs:vel ſine qua non ẽ ſi⸗ gnũ manens ſignum.vnde de hmõi ſigno intelligit᷑ ver⸗ bum ꝓpoſitum. vnde hec admixtio eſt ſolum ſignificãs ñ eificiens:niſi eo modo quo excitans ad bonũ efficit.Cõ⸗ ſiderantes.n.ꝙ virtute huius ſacramenti vniũtur mem⸗ bꝛa capiti.quod inſinuatur ⁊ innoteſcit per hanc mixtio nem: ꝓuocantur ⁊ excitantur ad amoꝛez huiꝰ ſacram̃ti ⁊ vſuʒ.⁊ ita quia quodãmodo efficit hec admirxtio ſic ex⸗ citans ⁊ prouocans:dicit᷑ facere.q] Ad aliud quod obij⸗ citur.ꝙ appoſitio aque non fuit prefigurata in oblatõne Aſdelchiſedech. Dicendũ ꝙ non opoꝛtet ꝙ cuilibet in ſi⸗ gnato reſpondeat aliquid ĩ ſigno:ſed ſufficit ꝙ ſit ex cor⸗ reſpondẽtia eoꝝ que principalia ſunt in vtroq; ſcʒ in ſi⸗ gno ⁊ in ſignato. Signa auteʒ ꝑ ſe ⁊ principalia in h ſa⸗ cramento manẽtia ſunt ſpecies panis ⁊ vini. Et rõ hꝰẽ. quia ſacramenta noue legis maioꝛis ſunt efficacie ⁊ vir⸗ tutis:q; illa quibus prefigurabantur.ſicut patet in cir⸗ cũciſione qua fuit prefiguratuʒ baptiſma noſtruʒ. Mon enim ſigurabat baptiſmum in ſua plenitudine:ſed ſoluʒ qᷓtum ad virtutem deletionis culpe.IFigurabat enim ſo⸗ lummodo gratiam inq;tum eſt amouens malum ſiue ſu⸗ perfluum. Pꝛet᷑.in ſacramento AMelchiſedech figuraba tur tm̃ illud quod eſt prima res huius ſacramenti ſcilicʒ xpᷣus.quia illo figurabatur quod offerendum erat deo ⁊ accipiendum in cibum.ſed in aqua admixta vino figura tur vnitas membꝛoꝛum coꝛpoꝛis miſtici cũ capite.4 Ad illud quod obijcitur.ꝙ in ſignum puritatis xpᷣi ꝙᷓtuʒ ad coꝛpus ⁊ ſanguineʒz debet confici de puro vino ſic de pu⸗ ro pane.Dicendum ꝙ bene verum eſt vinum purum ma gis aſſimilatur ſanguine chriſti qᷓ vinum cum aqua mi⸗ rtum. ſed quia nec intentio ſacramenti neq; virtus ter⸗ minatur in illa aſſimilatione: ſed eſt ad hoc vt per illud ſit virtus vnitatig ⁊ caritatis in coꝛpoꝛe.vt patet ex ver⸗ bo Innocen.conueniens eſt vt aponatur aqua ⁊ admi⸗ ſceatur in ſignum huius vnionis.⸗! Ad illud quod obij⸗ citur.ꝙ non admiſcetur aqua pani ⁊c̃. Dicendum ꝙ non requiritur admixtio aque cum pane.quia anteqᷓᷓ ſit pa⸗ nis:neceſſaria eſt admixtio aque. Vnde non eſt neceſſe ꝙ inſtante tempoꝛe conſecrationis apponatur aqua que pani deberet addi in pane eſt. non ſic eſt de vino. Vnde conſecratione diſtinctione ſecunda: capło Sicut in ſacrificando. Calix domini non eſt aqua ſola ⁊ vinum ſolum miſi vtrunq; miſceatur.quomodo nec coꝛpus do⸗ mini poteſt eſſe ſola farina: niſi vtrunq; adunatum fue⸗ rit ⁊ copulatum: ⁊ panis vnius compage ſolidatum. Ecce ꝙ canon dicit. ꝙ vtrunqʒ requiritur.ſcilicet aqua ⁊ farina ad hoc ꝙ fiat corpus chriſti.4 Ad illud quod obijcitur.ꝙ coꝛpus chriſti verum ſignum eſt coꝛporis miſtici ⁊ vnionis illius.Ande non eſt aliqua neceſſitas ni⸗ 4 d 1 4 ¹ d 1 . 6 1 ſe ge e in un W i 1. n . 1 Mneſtio p aquã ſignificet᷑. Dicẽdum ꝙ vt tactũ eſt: ſpecies ille repñtat ⁊ coꝛpus rpᷣi verũ ⁊ miſticũ.⁊ coꝛpꝰ xpᷣi veꝝ repᷣ⸗ ſentat miſticũ ⁊ repñtat vniõeʒ coꝛꝑis in ſe. Sʒ aq̃ mi repntat vnionẽ coꝛꝑis cũ capite.vñ de ↄſe.di. ij. Si vinũ tm̃ quis offerat: ſanguis xp̃i incipit eẽ ſine pło.qñ enim vtrũq; miſcet᷑ ⁊ adinuicẽ cofuſa ſibinuiceʒ copulant᷑: tũc ſacramẽtum ſpũale celeſte efficit. dicit᷑ ſanguis in⸗ cipit eſſe ſine xpo: intelligit᷑ ſine coꝛꝑe xpᷣi qð ẽ eccleſia. E dicit᷑ efficit᷑ ſacramẽtum ſpũale? celeſte: intelligitur ſpũalis 2 celeſtis ↄiunctõis eccleſie ad xp̃ʒ. Cont᷑. Hu go. hec res eſt iteꝝ ſacramẽtũ alterius rei.ſ.vnitatis ca⸗ pitis ⁊ membroꝝ.⁊a loquit᷑ ibi de capite xp̃i vero. igitur verũ coꝛpus xp̃i eſt ſacramẽtum vnitatis illius. Rnſio. verbũ Huf.intelligit᷑ ñ ꝑ ſe ſᷣ ꝑ accñs:quia coꝛpus xpᷣi ẽ ſacramẽtum membꝛoꝝ eccie qui ſunt in puꝛitate ⁊ abſq; coꝛuptõne peccati. Ad qð ſequit᷑ ſunt vnita cum ca⸗ pite:cum ſit ſacramẽtum membꝛoꝝ illoꝝ ⁊ vnitatis illo rum quam babeẽt ad ſeinuiceʒ per ſe.per accidens ſignat illam vnitatem quam habent cum capite.vnde primũ ſi⸗ gnat per ſe:ſecũdum ratõne cõcomitantie.ſ̊ appoſitio aq̃ ſignat per ſe illam vnioneʒ.¶ Ad boc quod obijcitnr.ꝙ aqua repñtat ſacramẽtum regeneratõnis.vnde nõ opoꝛ⸗ tet eſſe ſignum in ſacramẽto redemptiõis. Dicẽdum ſub alia ⁊ alia ꝓpꝛietate cõſideratur aqua prout eſt ſignum ĩ ſacramẽto regeneratõis: ⁊ ꝓut eſt ſignum in ſacramẽto redemptõis. Pꝛout enim primo modo ſumit᷑: cõſiderat᷑ vt illi ꝓpꝛijſſime cõuenit virtus abluendi. Pꝛout ſecũdo modo:vt illi cõuenit decurſus cõtinuus ĩ terrã.ꝓpter qð homiĩ comꝑatur qui cõtinue decurrit in moꝛteʒ.ij. Reg. xiiij. Omẽs moꝛimur ⁊ quaſi aque dilabimur in terraʒ. vt igitur eſt ſacramẽtum regeneratõis:ſignum eſt ſpiri⸗ tualis ablutõis vt in ſacramẽto redemptiõis.ſacramẽto vnionis redemptoꝝ cum redimente.⁊ ꝗꝓpter alias ratio⸗ nes que S.tacte ſunt.⸗ Ad boc quod obycit᷑.ꝙ nulla ſa⸗ cramẽta cõueniũt in cõmunicatiõe ſignoꝝ.Dicẽdum ꝙ boc verum eſt inq;tum ſigna ſunt ſigniſicatiua pꝛimoꝛuzʒ effectuum ⁊ pꝛincipalium.ſ̊ bñ pñt inqtum cõuenientia in aliquo effectu cõmuni.Ipſa enim ſacramẽta etſi ñ cõ⸗ ueniãt in primis ⁊ immediatis effectibus: ↄueniũt tamẽ omẽs quodãmodo in effectu remiſſionis peccati vel qᷓtũ ad culpam vel q;tum ad penam. ⁊ maxime ſacramentuʒ altaris ⁊ baptiſmi.Iñ Inno.dedit nobis hoc ſacramen tũ ſalutis:vt quia nos peccamus quotidie⁊ ipᷣe iaʒ mo⸗ ri ñ poteſt: per boc ſacramẽtum quod ĩ memoꝛiã moꝛtis eius accipimus:remiſſionẽ peccatoꝝ cõſequamur quoti die.nõ ſolum nos lauit a peccatis noſtris in ſanguĩe ſuo qm̃ ſanguineʒ fudit pꝛo nobis in crucis patibulo:veruzʒ etiaʒ quotidie lauat nos a peccatis noſiris in ſanguine ſuo quem nos accipimus ĩ calicis poculo. Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ xpᷣs homo eſt eiuſdeʒ ſpeciei cum membꝛis coꝛ poꝛis miſtici.Rñſio.cum vpᷣs homo ſit eiuſdem ſpẽi cum membꝛis coꝛꝑis miſtici:tamẽ vt cõſideꝛatur ſub differen tibus ꝓpꝛietatibus ⁊ ratõibo:notat᷑ hec vnio illoꝝ.homo enim vt eſt in fluxu infirmitatis ⁊ defectus ⁊ marie qtuʒ ad eſſe gratie:ſignat᷑ ꝑ aquam.xpᷣus inqtum eſt medica⸗ mentũ ſiue medicina hꝰ infirmitatis ⁊ reꝑatio huiꝰ de⸗ fectus:ſignat᷑ ꝑ vinuʒ. vinũ enim nõ ſolum cibus eſt ſed mediciua. ꝓpter qð nõ oꝑtʒ ꝙ ⁊c̃.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ aqua ñ repñtat feruoꝛeʒ fidei ſiue caritatis quibus eſt vnio mẽbꝛoꝝ cum capite ⁊c̃. Dicendũ ꝙ vt ex dictis ptʒ. aqua cõueniẽter repñtat coꝛpus vniẽdũ.vinũ caput cui cbet vnio fieri.vñ ⁊ mixtio hꝰ cum hoc:vnioneʒ illiꝰ cũ illo.Qec adhuc eſt mixtio hec vt ſignificet cauſam vnio⸗ nis:immo vnioneʒ ipam. ides.n.⁊ caritas ſunt cauſa vnionis.ſ.foꝛmaliter loquẽdo.vñ quia ſigna ſunt ĩ ſacra⸗ mentis.ad ſignificandũ res ſacramentoꝝ ñ cauſas reꝝ: nõ debet hic eſſe ſignum cauſaʒ vnionis ſignans:ſᷣ vnio nem ipᷣ̃am..Ad vltimũ dðm.ꝙ qma admixtio aque cuʒ vino eſt ſacramẽtalis:nõ debet fieri añq; miſteria incho⸗ entur vel fit preꝑatio ad inchoandũ.⁊ in miſſa ſolẽni dzʒ poni poſt eusgelium.in milſſis aũt priuatis ꝓpter ꝑicu⸗ rxxx ij. lum obliuionis põt admiſceri añ.ſ.qñ ponit᷑ vinũ in ca⸗ lice.Ratio aũt que ponit᷑ ꝓ alia ꝑte nulla ẽ.qꝛ admixtio aque facta eſt an miſſam immediate.cum vmo ſtatim cõ uertende in ſanguinẽ xp̃i ẽ ſacramẽtalis:illa aũt que fit ĩ lio nequaq — ticulus tercius Gnſequẽter querit᷑ in qua quãtitate debet aq̃ poni. Et videt᷑ ꝙ ĩ tãta ꝙ ñ abſoꝛbeat᷑ a vino. Ecut aqua ꝑ ſe⁊ ſenſibiliter flurit de latẽ xpᷣi ſicut ⁊ ſanguis. ter iſtoꝝ aũt effluxiõʒ admiſcet᷑ aqua vino vt ex dictis pʒ.Exquo & iſte fluxrus in hac mixtõne ſignat᷑.videt᷑ ꝙ ſicut flurus ſanguis ſigno ſenſibili ⁊ ex⸗/ iſtente in ſua ſpecie ſignat᷑.ſimiliter ⁊ aque fluxus ſigno ſenſibili ⁊ exñte in ſua ſpecie debet ſignari.¶ Itẽ mixtio eſt miſcibiliũ alteratoꝝ vnio.q̊ ſi vini ⁊ aque debet eẽ mi xtio:opoꝛtet ꝙ neutrũ abſoꝛbeat᷑ ab alio. Abi.n.vnũ ab altero ſibi adiuncto abſoꝛbet᷑: potius eſt coꝛꝛuptio ꝙᷓ mi⸗ xtoꝛũ alteratio.ql! Iteʒ ad hoc miſcet᷑ aqua vino vt ſigni⸗ ficet aliquid in hoc ſacramẽto.ſ̊ quod ñn eſt nihil ſignifi⸗ cat.ad hoc g̊ ꝙ aſſequat᷑ finem enpen lCon eſt ꝙ maneat.vel ſᷣm ſubam vel ſalteʒ ſᷣm ſpẽm. Contra.erx· ꝑte ſacramẽti coꝛꝑis nõ eſt duplex ſpecies ſenſibilis:a ſi⸗ mili videt᷑ ꝙ nec ex ꝑte ſacramti ſanguis debet eẽ duplex ſpecies ſenſibi : Rnio aqua debet apponi in taʒ parua quãtitate vt ubſoꝛbeat᷑ a vino ⁊ ñ maneat ꝑ ſe.Rõ vna tacta ẽ S. ſcʒ vt ſit ↄfoꝛmitas ſigni ad ſignatũ.vnio enim que ſignat᷑ admixtiõe hac:nõ hʒ eſſe diſtinctuʒ per ſe.Alia eſt abſoꝛbitio nr̃e moꝛtalitatis ſiue ãnihilatio. Tercia ratio eſi ſigniſicatio vocatõis gentiũ que inſerẽ⸗ de erant eccĩe de iudeis.ſicut oleaſter oliue Ro.xj.aqua enim cõuertit᷑ in naturam vini:in ſignuʒ ꝙ gentes erant cõuertende ⁊ incoꝛꝑande eccĩe fideli iudeis. Propt᷑ quod dictũ eſt Petro Act᷑.x.Macta ⁊ manduca. Sicut enim quod manducat᷑ in naturam ↄuertit᷑ mãducantis: ſic aqua que gentes incoꝛꝑandas ſignat:ĩ naturã vini cõ uertitur.ꝑ quod eccia de iudeis ſignat᷑ que gẽtes ſibi in⸗ coꝛꝑabat.4l Ad illud ̊ quod primo obijcit᷑.dõm ꝙ vinũ ⁊ aqua mixta in hoc ſacramẽto nõ ſe hñt in illa ratione in qua ſe habebãt ſanguis ⁊ aqua in effluxione de latere xpᷣi:quia ĩ illo effluxu ſignificabat᷑ duplex effectus paſſi⸗ onis.ſ.redemptio humani generis ⁊ eiuſdẽ ablutio.Re⸗ demptio inquã a captiuitate ꝑ ſanguineʒ: ablutio a pec⸗ catis ꝑ aquã.Cõmixtio aũt aque cuʒ vino ſignat noſtre moꝛtalitatis abſoꝛbitõeʒ.oqua eniʒ nr̃ am moꝛtalitatem ſignat.ij. Reg. xiiij. Omẽs moꝛimur ⁊c. Per vinuʒ quo ſignat᷑ ſanguis xpᷣi eiuſdeʒ abſoꝛbitõzʒ ſiue moꝛtificatõeʒ pma Coꝝ.xv. Abſoꝛpta eſt moꝛs in victoꝛia. Et vltimo Oſee.Ero moꝛs tua o moꝛs.lʒ.n.in nobis moꝛimur: in xpᷣo viuimus.Coloc̃.iij. Moꝛtui eſtis ⁊ vita vꝛa abſcon⸗ dita ẽ cum xpᷣo in deo.q¶ Ad aliud dðm.ꝙ mixtio dr cõ⸗ muniter ⁊ ꝓpꝛie.Cõmuniter qñ aliꝗd miſceat᷑ alicui al⸗ terius nature qð tñ nõ hʒ ꝗꝓpoꝛtioneʒ.̊ illud taniꝙᷓ; predo minãs ſolnit ſpecieʒ ⁊ conuertit in ſe:⁊ tũc nõ eſt mixtio Apꝛie.⁊ talis põt eſſe in hoc ſacramẽto.⁊ de hac dieit᷑ ĩ fi ne primi de generatione.ꝙ ſi gutta aque miſceatur am⸗ phoꝛe vini:nõ eſt mixtio.quia ſoluit᷑ ſpecies.Eſt alia mi xtio ꝓpꝛie dicta: miſcibiliũ alteꝛatoꝝ vnio.⁊ bec repugt huie ſacramẽto. Si aũt quereret᷑:quanta aqᷓ ſufficiat mi⸗ xtõni hmõi.Dicendũ ꝙ gutta ſuſficit quantũcũq; paꝛua ſit:dũmodo poſſit a ſuo toto ſeꝑari.4 Ad vltimũ dðm. ꝙ ſicut S.dictũ eſt:vt ſit ↄfoꝛmitas ſigni ad ſignatum:cõ gruebat vt aqua mutaret᷑ in vinũ ſicut in vnione ciban⸗ tis cum cibo.cuiꝰ eſt ſignuʒ hec mixtio.cibans mutat᷑ in cibum vt S.dictũ eſt. ¶ Membꝛũ ſextũ ſ. nſequẽter querit᷑ ſi ſanguis poteſt conſe⸗ crari ex vino puro ſine aqua. O nõ:videt᷑ de conſe.di.ij.Cyprianꝰ ſic. In ſacrifican⸗ do caliceʒ dñi offerri ſola aqua ñ põt: qũo nee vinũ ſolũ põt. Itez calix dñi nõ eſt aqua ſola ⁊ vinũ ſolũ:niſi vtrũq; miſceat᷑.qũo nec coꝛpus dñi põt eẽ fari⸗ na niſi vtrũq; adunatũ fuerit ⁊ copulatuʒ ⁊ vniꝰ compa ge ſolidatũ.Ecce ꝙ primo dicit ꝙ in ſanctificando cali⸗ cẽ aqua ſola ñ põt offerri:ſicut nec vinũ ſolũ.poſt dicit. Calix dñi nõ eſt vinũ ſolũ:ſicut nec coꝛpꝰ dñi põt eſſe fa⸗ rina.Ex his duobo põt argui ſic. Ex aqua nõ põt confi⸗ ci ſanguis xp̃i.igit᷑ nec ex vino.Similit ex alia ſimilitu⸗ dine. ex farina ſine aſperſione nõ põt cõfici coꝛpꝰxpᷣi.igit nec ſanguis ex vino ſine aqua.4! Itez aut xpᷣus inſtituit aquã aut nõ.Si primũ:igit᷑ vt videt᷑ ncc̃io eſt aponen⸗ da:⁊ de ncciĩtate ſacr̃i.Si nõ: tũc temeraria pᷣumptione apponit᷑ ab eccia romana.! YItez dñs inſtituit h̊ ſacrẽjm ⁊ tũ ad materiã ⁊ ꝙᷓtum ad foꝛmã.·ᷣ̊ tam hec ꝗꝙᷓ illa ẽ ſine qua nõ põt eſſe ſacrm.ſ̊ aqua eſt te materialibo.igit᷑ ⁊c·. i Itez qð ſignat aliꝗd qð eſt de ſacẽo ⁊ principalr in ſa cramẽto iſto:eſt de eiꝰ nccĩtate.ſᷣ vnio aque cuzʒ vino ſigt aliquid qdð eſt de nccĩtate hꝰ ſacri.ſ.vnionẽ membꝛoꝝ cũ capite.⁊ ſi hoc:̊ nõ põt confici ex vino ſi ponit᷑ ſine aq̃: cum appoſitio aque ſit de nccitate ſacr̃i.¶¶ Contra.mꝗr in.iiij.ſent.di.xj. Si quis ñ intendẽs introducẽ hereſim obliuione aut ignoꝛantia aquã pᷣtermiſit:nõ videt᷑ irritũ eſſe ſacẽm.ᷣ ille grauiter eſi coꝛipiendus.nã grecoꝝ ec⸗ cleſia ñ dicit᷑ apponere aquã.⁊ ad hꝰ ꝓbatõʒ introducit auẽteʒ Cypꝛiani de cõſe.di.ij. Scriptura.Si quis de an teceſſoꝛibo noſtꝛis ignoꝛant᷑ vel ſimpłr nõ h̊ obſeruaueꝛit qð nos dñs facere exemplo ⁊ magiſterio docuit:põt ſim⸗ plicitati eiuſdeʒ ⁊ indulgẽtia dñi vema ↄcedi.nobis vᷣo nõ põt ignoſci:qui nũc amoniti ⁊ inſtructi ſumꝰ:vt cali⸗ cẽ dñi cũ vino mirtũ ſᷣm ꝙ dñs obtulit offeramꝰ.4! Ytez nihil eſt de nccitate hꝰ ſacramẽti materiałr qð nõ rema⸗ net neq; Fm ſubam neq; ſᷣm accñs.ſ̊ aqua eſt talis.̊ ⁊c. 44 Iteʒ nec videt᷑ eſſe de ↄgruitate nec ꝙ ſit cõgruũ ꝙ ap⸗ ponat᷑:qꝛ hoc ſacrm eſt rei hñtis omẽz ſaꝑoꝛis ſuauita⸗ teʒ.aqua aũt eſt inſipida.̊ ⁊c.¶ Rñſio.qꝙ ſi n apponat᷑ aqua:nihilominꝰ oſecratũ eſt..¶ Ad illud Cypriani qð eſt.ꝙ vnũ ſolũ nõ põt ⁊c̃. Rñdet Inno.dicẽs.qꝙ pᷣdicunt vinũ ſolũ nõ poſſe offerri:determĩari debet.qꝛ recipit ex⸗ ceptõneʒ hoc modo.nõ põt niſi fiat ſimpłr vel ignoꝛant. vel nõ põt.i.nõ debet:quia nõ dicit᷑ poſſe fieri qð de iure nõ fit.⁊ fere ideʒ dicit męr̃ in ſent. Tult igit᷑ dicere ꝙ il lud verbũ Cypꝛiani nõ põt:nõ ſimpłr intelligit᷑: ſᷣ cũ de⸗ terminatõe.quia nõ põt niſi ex ſimplicitate vel ignoꝛan⸗ tia fiat. Si.n. fieret cauſa introducẽdi hereſim: nõ põt. ex aqua igit᷑ ſola vel ex ſimila vel granis nullo mõ ↄfici põt.ex vino ſolo põt eo modo quo dictũ eſt.¶ Sʒ eſt ne peccatũ irremiſſibile nõ aponere aquã.ſicut videt᷑ velle Cyprianus qui dicit.nobis nõ põt ignoſci ⁊c. Rñſio.ſi cut eſt potentia prima:⁊ potẽtia facilis.ſiłr qñq; negat potetia prima.i.potẽtia ſimpłr.qñq; potentia facilis: ſi cut hic. vnde nobis nõ põt defacili.i.nõ ſine graui pnĩa ignoſci. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑. vtꝝ dñs appoſucrit aquazʒ vel nõ.dðᷣm ꝙ dñs appoſuit.4l Ad illud qð arguit᷑. Si dñs appoſuit: neceſſe eſt aponẽda.Dicendũ ꝙ; dñs in⸗ ſtitnendo appoſuit omĩa que erant de neceſſitate efficacie ſigniſicatois.vnde hec appoſitio nõ eſt nccia qᷓtũ ad ef⸗ ficaciã ſacr̃i:eſt tñ nccia qᷓtum ad plenitudineʒ ſignifica tionis.¶ Ex hoc ptz rñſio ad illud. ꝙ quedã materialia ſunt nccia ad plenitudineʒ efficacie.2 q;tum ad hac ple/ nitudineʒ nõ eſt aqua de nccitate ſacri. Quedã ſunt ma⸗ terialia nccia ad plenitudinẽ ſignificatõnio:ſic eſt aqua & plenitudine.dominꝰ aũt appoſuit aquã tanꝙ; congruũ ter ſigniſicatõʒ expreſſioꝛẽ:nõ tanqᷓ; ncciuʒ ſimplicit᷑. Ad aſiud quod obijcit ꝙ illud qd ſignat aligd qð ẽ de neceſſitate ſacr̃i ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ vnio mem broꝝ coꝛpoꝛis miſtici ſignificat᷑ in vino: vt S. tactum eſt.⸗ ꝑoↄñs vnio il loꝝ cum capite.quia nõ ſignificant᷑ xt a cephala: ſed po tius vt vnita.Expreſſius tñ ſignat᷑ hec vnio ꝑ aquaʒz ad⸗ mixtã. Hqua.n.ſignat ꝓplin. acũctio illius cũ vino ſi⸗ gnat vnionez ppli cum capite. Per vin uz ſignat᷑ coꝛpus Fpi veru ⁊ coꝛpus miſſicũ.lʒ g̊ ſignificet vn ioneʒz mẽbꝛo⸗ ru cum capite:nõ tñ eſt de neceſſitate ip̃ius ſacram̃ti.qa ⁊ hec vnio ipſo vino ſignat᷑.Eſt tñ qtum ad expreſſaz ſi⸗ gnificatõʒ ⁊ plenam.hec.n.expreſſio nõ eſt de nccitate:ſᷣ x cõgꝛuitate. Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ nõ eſi de con/ gruitate:qꝛ inſipida eſt ⁊c.Dicendũ ꝙ ex hoc congruita⸗ tem hʒ:quia ſignificat ꝓpłm qui eſt inſipidus.⸗ ſapidus efficit᷑ ꝑ vnioneʒ cum xpᷣo qui eſt dei ſapia.j.coꝝ.j.ſicut aqua cũ miſcet᷑ vino. embꝛũ ſeptimũ Onſequenter queꝛit᷑.ſi põt cõfici ex omi ge nere vini.vtpote ex vino de moꝛis: de fru⸗ mento.Et hoc oñdit᷑ ꝑ hoc.ꝙ aq̃ cuiuſcũq; Veneris ſint ſiue ſint amare ſiue dulces ſi⸗ ue fontiũ ſiue vNiaꝝ ↄueniũt ſacio baptiſmatis: ⁊ in illis põt baptiʒari.A ſimili videt᷑ ꝙ omne genus vini compe tat buic ſacramento.¶ Pret᷑.in aliquibo terris neq;ʒ cre ſcunt vinee nec vinũ de vite põt ad illas tranſferri.⁊ ita exquo nõ lʒ ↄficere ſub ſpecie panis niſi ſiłr cõficiat᷑ ſub ſpecie vini:nunqꝙᷓ ibi cõſecraret᷑ hoc ſacẽm niſi poſſit cõ⸗ fici ſub ſpecie alterius generis vini ꝙᷓ de vite.qʒ eẽt ma⸗ gnũ ꝑiculũ viatoꝛibo illius terre: ⁊ inſufficiẽter eẽt illis ꝓᷣuiſum a dño in illis que ſunt ad ſalutẽ.¶¶ Iteʒ ꝓuiſuʒ eſt a dei ſapia ꝙ ſacr̃jm baptiſmatis celebret᷑ in materia comuni ꝓpter excuſatõz paupeꝝ. Silr videt᷑ ꝙ ↄueniat diuine ſapie cuiꝰ ꝓuidentia ſubuenit᷑ vtiliter iſti ſaẽmen to oꝛdinate ꝙ fiat in materia cõmuni que ab omnibo ha⸗ beri poſſet.¶ Pret᷑.videt᷑ maxie cõgruere ꝙ ſanguis cõ⸗ ficiatur ex vino de frumẽto: ſicut congruit ꝙ caro confi⸗ ciat᷑ de pane de frumẽto. In vino.n.de frumẽto cũ h̊ ꝙ ẽ ibi ſubſtantia frumẽti eſt ſubſtantia aque:ſicut ĩ pane de eodeʒ. VUnde q;tum ad congruitatẽ ſignificatõis ⁊ ꝓprie tates alias:videt᷑ ꝙ potiſſime cõneniat ſanguini conſici de vino hmõi.¶ Rnſio. ꝙ ſicut panis de quo conficitur cebet eſſe de frumento:ſic vinuʒ debet eſſe de vite. Quia xpᷣus comꝑauit ſe frumento:cum ait Yo.xij.Niſi ꝗnum frumenti ca.in ter.moꝛ.fu.ip.ſo.manet.Et viti cũ dixit. Ego ſum vitis vera Jo.xv. Pret᷑.non ſolum ratiõe qua dñs comꝑauit ſe viti ſolũmodo conficit᷑ ex vino de vite:ſᷣ quia ipſe dominus ſolũmodo de hoc genere vini cõfecit. vnde de conſe.di.ij.c.in ſacramẽto: dicit᷑ ſic. In ſacram̃⸗ to coꝛꝑis ⁊ ſanguinis domini nibil amplius offeratur ꝙᷓ quod ipſe dominus tradidit.hoc eſt panis ⁊ vinũ aq̃ mi xtum. nec ampliue ĩ ſacrificijs offeratur qᷓ de vuis ⁊ fru⸗ mentis.tum ratione comꝑationis:tum rõne confectio nis dominice ſolũmodo de vino tali cõficiendum ẽ. Alie auteʒ rationes S.tacte ſunt.il Ad illud ̊ quod pᷣmo ob⸗ ijcitur dõm.q omĩs aqua naturaliter eſt eiuſdem ſpeciei cum alia:⁊ ꝙ ſolum differunt accñte.nõ ſic eſt de vino. ¶ Ad aliud quod obijcit᷑ marimũ periculum eſſet ali⸗ quibus viatoꝛibus ſi non poſſit confici ex ommi genẽ vi⸗ ni:quia penitus defraudati eſſent beneficio huius ſacra menti.DOicendũ ꝙ ſi foꝛte caſus ſupoſitus accideret:do⸗ minus aliter ꝓuideret incolis illius terre.virtus.n.do⸗ mini non eſt alligata ſacramentis. ſemꝑ.n. ꝓuideret il⸗ lis ſufficienter in neceſſarijs ad ſalutem· Ael poteſt dici ſine preiudicio.ꝙ non eſt aliqua terra fidelium ad quaʒ non poſſet tranſſferri vinum ſaltem viciatum de quo poi⸗ ſit confici.q Ad aliud quod obijcit᷑ de cõmunitate.Dicẽ dum ꝓꝙ non ſolum neceſſitas eſt hic attendenda ſed ↄgru itas. Pret᷑.ſacramentũ baptiſmatis eſt ſacramentũ ne⸗ ceſſitatis.hoc auteʒ ſacꝛamentũ nequaqᷓ;.ꝓpter quod nõ eſt ſimile.¶] Ad illud quod obijcitur de vino de frumen⸗ to.Dicendum ꝙ non eſt de illo conſecrandum ꝓpter ra⸗ tiones predictas.ſcʒ ꝓpter comꝑationeʒ dominicaʒ ⁊ in⸗ ſtitutionez. Item lʒ conueniret ꝙ de eo conficeret᷑ ꝓpter congruentiam ſignationis:non tamen conueniretpter congruentiam ꝓpꝛietatum. ꝓpter quas congꝛuit ꝙ confi ciatur de vino vitis.quia ꝑ has magis aſſimilatur ipi ſi⸗ gnato cuius eſt ſignum. Cuius ratio multiplerx eſt. Ana eſt que habetur ab ſaac de dietis ꝑticularibo· Ninũ bo ſ⸗ 15 ; „ s Fin ſc u n ¶ Lueſtio num dat nutrimentum coꝛpoꝛi: ſanitateʒ reddit 2 cuſlo⸗ dit ſi accipiatur ſᷣin ꝙ opoꝛtet.Ex hoc patet ꝙ vinuʒ eſt alimẽtum ⁊ medicamẽtum. ſimiliter rpᷣus digne accipiẽ tibus.Sap̃.xvj.Qeqʒ herba ⁊c.Luc.vj. Virtus exibat de illo ⁊ ſanabat omẽes. Idem in eodeʒ. Elinum faumilia⸗ ritatis cõſoꝛtium cum natura humana habet.Eſt enim conueniens noſtris coꝛpoꝛibus: eiuſq; coloꝛ ſimilis ẽ co/ loꝛi naturali.Et nos xpo efficiamur ſimiles ꝑ boc ſacra⸗ mentum: quia mutamuꝛ in ip̃ᷣm ᷣm Aug. Item antiqui aſſimilauerũt vinum tiriace. calefacit enim coꝛpoꝛa fri⸗ gida ⁊ infrigidat calida. ſic xpᷣus calefacit coꝛda frigi⸗ da.nec mirum.eſt enim diuinꝰ carbo ſᷣm Dam̃.pᷣs.iec eſt ꝗ ſe abſcondat a caloꝛe eius.Et infrigidat calida.Ef⸗ fectus euchariſtie eſt:q mirabiliter minuit feruoꝛeʒ con cupiſcentie.Ecci.xxiij. Anima calida quaſi ignis aꝛdẽs nõ extinguetur donec aliquid glutiat. Item vinum tollit triſticiam ⁊ excitat leticiam. Ecci.xxxj. Vinum in iocun ditate creatum eſt. ⁊ in eodeʒ. Exultatio anime 1 coꝛpo/ ris vinum moderate potatum.pᷣs.Elinũ letificat coꝛ ho·. minis.ſic xpᷣus.Sap.viij.Qon habet amaritudineʒ cõ⸗ uerſatio illius:nec tedium conuictus illius.ſed leticiam gaudium. Iteʒ vinum odoꝛiſeruʒ liquoꝛeʒ habet ſub/⸗ tiliſſimuʒ:temꝑatum:omni ſoꝛde mũdificatum.hoc ma⸗ xime eſt coꝛdis confoꝛtatiuũ.aĩam letificat quia expellit fumum groſſum ſoꝛdidum ⁊ obſcurum:qui ſolet natura⸗ lis caloꝛis lumen obfuſcare.mundificat a ſoꝛde in coꝛde exiſtente.vnde ꝗꝓpocras.linum odoꝛiferum ſubtiliꝰ le⸗ uius nutribilius ceteris: ſignat naturam ſuam comple⸗ uiſſe actioneʒ ⁊ omne contrarium ab eo eſſe ablatum. ⁊ facile mebriat:quia cito ad caput aſcendit.Sed ꝗd ſan⸗ guine xpᷣi magis purum ⁊ defecatum de puriſſimis ſan⸗ gumibus virginis mundiſſime contracto:? proinde odo/ riferum:⁊ ideo effectus habet enumeratos. ꝓpter bas ꝓ⸗ prietates ⁊ conſimiles quas non conuenit reꝑire ĩ vino de frumento:magis congruit ꝙ ſanguis xpᷣi conficiatur te vino de vite qᷓ; de vino de frumento vel alio aliquo ge⸗ nere vini.on igitur ſolum ratione ſimilitudinis exte⸗ rioꝛis ſed interioꝛis virtutis:conueniẽtius fuit ꝙ ſacra⸗ mentuʒ ſanguinis ſub ſpecie vini de vite inſtitueret᷑:qᷓ ſſᷣ ſpecie alterius vin. lembꝛũ octauũ Onſequenter querit᷑. vtruʒ ſanguis poſſit conſici aceto. & ſic: videtur.ſi ſpẽs vini ita agreſceret ꝙ haberet ſapoꝛeʒ aceti:non Apter hoc deſineꝛet ſanguis eſſe ſub ſpecie. eadeʒ ratione videtur ꝙ d illo quod eſt acetum ſimplici ter poſſt confici.l Item in iure ciuili determinat᷑. O ſi quis vendiderit alicui cuprum pro auro:irrita eſi vendi tio.⁊ ponitur ibi ratio:quia ꝓpꝛie ẽ ibi eadem vſya.igit eiuſdeʒ ſpeciei eſt acetum cum vino: aliter non eſſet ea⸗ dem vſya ꝓprie.vſya.n.dicitur ſubſtantia compoſita ex materia ⁊ foꝛma.⸗:!qIteʒ acetum eſt quedam ſpecies vini vnde Aſido.diſtinguenas ſpecies vini:ponit acetuzʒ inter alias ſpecies dicens.q; acetum eſt vinum acutum.ſed de omni ſpecie vini poteſt conſici.q̊ ⁊c᷑. Item Inno.ilʒ di⸗ ligenti ſtudio vinum optimũ ſit inquirendum vt in ſacri ficium offeratur:vicium tamen vini nõ maculat mundi⸗ ciam ſacramenti:quocirca ſiue nouum vinum quod dici tur muſtum: ſiue vinum acidum quod appellatur acetuzʒ in ſacrificium offeratur ſocramentuʒ conficit᷑ ⁊ diuini⸗ tus conſecratur. & Montra. vinum eſt calidum ⁊ ſiccum naturaliter. vnde caliditas eſt ꝓpꝛietas vini conſequens ad ſubſtantiã.qua deficiente: deficit⁊ ipſa ſubſtãtia ſiue natura. ſed acetum non eſt tale immo contrarie qualita⸗ tis: quia naturaliter frigidum ⁊c. ¶ Item ideʒ videt᷑ ab Inno.dicente.Elinum iniᷓtuʒ liquet aut rubet:ſimilitu⸗ dinem ſanguinis repreſentat. inqtum calet aut redolet ꝓPꝛietateʒ caritatis oſtendit. Qam vinum ?⁊ caliditateʒ excitat ⁊ ſanguineʒ oꝑatur. quia coꝛ bibẽtis ⁊ dilatat vxxxii.. exbilarat. ſed boc non facit acetũ: neqʒ erbilarat neq; ca⸗ let. &̊ non habet ꝗꝓpꝛietates quas congruit habere ꝙ de⸗ bet hic ſacramentũu eſſe.4 Item illud debet hic eſſe ſacra⸗ mentuʒ quod aliquo modo eſt genus potus guſtui fauo rabilis.quale non eſt acetum:quia ĩ boc ſacramento da⸗ tur ſanguis xpᷣi inqtum eſt potus.Jo. vj. Sanguis meꝰ vere eſt potus.¶ Item magiſter in ſent.aſſignat rationẽ quare conficitur exr pane ⁊ vino dicẽs. Sicut panis pre ceteris cibis coꝛpus reficit.⁊ vinum letificat hominem atq; inebriat:ſic caro xpᷣi interioꝛeʒ homineʒ plus cete⸗ ris gratijs ſpiritualiter reficit ⁊ ſaginat.il Item acetum eſt vinum conuptum.ſed quod coꝛuptum eſt: nõ ẽ eiuſ⸗ dem ſpeciei cuius erat ante coꝛuptioneʒ. 4¶ Item a pho vij. metaphy. ꝙ acetum non eſt vinum nec po⸗ teſt eſſeRñſio.ꝙ in coꝛuptione vini qua fit acetũ: eẽ poteſt tanta coꝛuptio ꝙ fit euapoꝛatio ſiue exalatio paꝛ tiuʒ ignis ⁊ radicalis ⁊ fluxibilis.ſi ſictbene concedo ꝙ non eſt vinum neq; in natura neq; in ſubſtantia.ſi auteʒ fit acetum exalatione ignis fluxibilis: dico ꝙ lʒ ſit alte⸗ rius nature a vino ſimpliciter:manet tamen vinũ ĩ ſub⸗ ſtantia.hec auteʒ diſtinctio videtur poſſe trabi a Salie⸗ no in ↄmento aphoꝛiſmoꝝ.qui comꝑat coꝛuptionem in vino ad conuptionem in ſanguine.ſicut cum vinum ſo⸗ let mutari in acetum ⁊ in perfectum acetuzʒ deueniet:im⸗ poſſibile eſt in vinum redigi amplius.ꝙ ſi parum muta tur ⁊? non ad acredinem ducatur: plurimum ad naturã vini veꝛtitur. Idem in ſanguine intellige.qui ſi coꝛꝛuptꝰ eſt nimium:impoſſibile eſt ꝙ in purum ſanguineʒ redu⸗ catur.ſi parum:ſuperfluitate minuta remanens ĩ ſui na turaʒ reuertitur. ¶I Ad illud quod obijcitur.ꝙ caliditas eſt ꝓprietas vini:qua deſtructa non remanet ſubſtantia. Dico ꝙ eſt duplex caliditas in vino. Eſt.n.quedam cali ditas fixa ſiue radicalis ſine qua non poteſt eſſe ſubſtan⸗ tia vini.Et eſt quedam ſubſtantia fluxibilis a qua vinuʒ dicitur calidum effectiue.Ande dico.ꝙ ſicut homo hʒ in aliquo ſtatu caliditatem fluxibileʒ que eſt principiũ q̊d⸗ dam actionis naturalis ſicut generatõnis.In alio ſtatu non habet: immo deſtituta eſt natura ab illa caliditate. ec Ipter hoc dico ꝙ alius eſt homno in ſubſtantia:lʒ ſit alter q;tum ad naturam aliquaʒ. Similiter dico in pꝛo⸗ poſito. Vnde dico ꝙ acetum non eſt aliud in ſubſtantia a vino:eſt tamen alterum in natura.⁊ propter hoc medi⸗ ci conſiderantes vinum prout eſt ad conferendnʒ huma ne nature.quia alios ⁊ alios habet effectus inq;tum ta⸗ le ⁊ tale.dicunt acetum alterius eſſe ſpeciei q; vinum:qꝛ alterius eſt virtutis ⁊ operationis vinum prout eſt in eẽ optimo? in eſſe huiuſmodi.¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ vinum inq;tum calet proprietatem caritatis oſtendit ⁊c̃. Dicendum ꝙ eſt duplex ſimilitudo in hoc ſacramen⸗ to ſignoꝛum ⁊ rerum ſignatarum.quedam eſt ſubſlantia lis que eſt neceſſaria ipſi ſacramento. nec ſine illa eſſe po teſt.que eſt:q ſicut panis conſtat er puris granis ⁊c.il⸗ lud dico ſubſtantiale:quia ſiue ſumatur ſacrameniũ ſpi⸗/ ritualiter ſiue ſacramentaliter ſiue ſumatur ſiue non: H̊ requiritur. Alia eſt accidentalis que reſpicit ipſa ſigna inqtum ſacramentum ipſum ſumitur. VUnde ſicut non eſt de neceſſitate ſacramenti ꝙ ſumatur: nec ſi ſumatur ꝙ ſumatur ſpiritualiter.ſic nec de neceſſitate ſacramen⸗ ti ſunt proprietates ille que reſpiciunt refectionem ſpiri tualem: ſicut proprietas inebriandi huiuſmodi. 4l Ad illud quod obijcitur. ꝙ illud quod opoꝛtet hic eſſe ſacramentum debet eſſe potus ⁊c. Dicendum ꝙ acetum eſt potabile admixtum aque.⁊ in aliquibus terris dele⸗ ctabiliter bibitur: ſicut in tuſcia.⁊ maxime illud acetum quod vinũ iudicandũ eſt.q¶ Ad aliud qð ſequit᷑ patzʒ rñ⸗ ſio.¶ Ad illud qð obicit᷑.ꝙ vinum coꝛꝛuptum nõ ẽ eiuſ⸗ dem ſpeciei ⁊c. Dicendum ꝙ eſt quedam coꝛꝛuptio q̃ tol⸗ litur eſſe optimum ipſius coꝛupti.⁊ non eſſe ſimplicit᷑: vtpote in vino acido. Eſt etiam quedam coꝛꝛuptio qua tollitur ſimpliciter eẽ ſiue eſſe ſpeciei. OPrima coꝛꝛuptio nõ tollit potentiã ↄſecrandi. ſcdᷣa vᷣo tollit.¶¶ Ad vltimũ en⸗g phᷣus loquit᷑ de vino ᷣm eẽ eius potiſſimũ.vel de aceto ᷣm ꝙ ꝑductũ eſt ad vltimũ genus coꝛuptõis.Bi⸗ cendũ ̊ ꝙ vno modo ſumpto conſicit᷑ de aceto ᷣm ꝙ di/ cit ꝓInno.Et ĩ aliquibo regionibo ſolũ conſicit᷑ er aceto: qꝛ ad illas ñ p̃t xeferri vinũ manẽs i ſuo eẽ potiſſimo. embꝛũ nonũ nſequẽter querit᷑.vtꝝ poſſit ſanguis cõ⸗ fici ex muſto dulci ⁊ agreſta te vite. ex uſto dulci: ptʒ ex verbo Inno. S. poſito. Ateʒ habet de oſe. di. ij. c. Cũ om̃e.vbi dẽ Mã ꝙ d expreſſo botro.i.de vuaꝝ granis ꝓpłs coĩcatuꝛ: valde eſt oĩno confuſuz. ̊ ſi neceſſe ſit botrus in calice cõ primat᷑ ⁊ aqua miſceat᷑.4. De agreſta aũt dubitat᷑.2 vi⸗ detur ꝙ exquo agreſta ſit de vua: ⁊ ab vno in ſpecie non ſunt diuerſa in ſpecie.ſ.illa potiſſime que differũt ꝑ ma⸗ turũ ⁊ immaturũ. Hec aũt differentia eſt inter vinum 2 agreſtam ⁊ hmõi: tæ agꝛeſta poſſit ſangu is ↄfici.i¶ IJtẽ agꝛeſta ſe hʒ in maioꝛi ꝓpinquitate ad eẽ vinũ cõpletum ſiue ꝑfectum ꝙᷓ acetum. er aceto conficit᷑ ſanguis.j ⁊c̃. Vſtud.n.ꝗꝓpinquius eſt eẽ rei ꝑfecte qð ẽ in acceſſu ad eẽ ꝙᷓ qð eſt in receſſu. Rñſio.ꝙ ſanguis nõ poſſit confici xx agreſta.agreſta. n.nõ eſt vinũ neq;ʒ eiuſdeʒ ſpeciei cuʒ vino foꝛmaliter loquẽdo:ſicut paſta cum panc.ad eẽ᷑.n. vini requirit᷑ ꝙ liquoꝛ vini ſit digeſtus.vt.n.habetur ab lſaac.Ainũ odoꝛiferũ liquoꝛẽ ʒʒ penitus:quia eſt dige ſtum. liquoꝛ aũt agreſte eſi indigeſtus.he aũt ꝓpꝛietates digeſtum ⁊ indigeſtũ ⁊ alie qᷓplures quibo diſtinguitur agreſta ⁊ vinum: atteſtant᷑ diuerſitati ſpecieꝝ quibo dif⸗ ferunt. Ad illud ꝗ̊ qdð primo obijcit᷑.dom ꝙ ab vno in ſpecie ſunt diuerſa in ſpecie.ſicut ab hoĩe geneꝛante ſunt embꝛio ⁊ coꝛpus humanũ que ſpecie differũt. Aec ſolũ⸗ modo differunt vinũ agreſta ꝑ maturũ 2 immaturuʒ: immo differũt ſpecie ſoꝛmaliter loquendo.cui dicere at⸗ teſtatur immaturũ in agreſta:a maturũ ĩ vino. In vino enim maturũ ⁊ immaturum nõ faciũt drñtiaʒ in ſpecie. Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ agreſta eſt in maioꝛi ꝓpinꝗ⸗ tate ad vinum in eſſe completo q; acetum ⁊c. Dicendum ꝙ ſᷣm ꝙ eẽ completũ vini dicit eſſe ſm ſubam ⁊ ſpeciem: nõ eſt verum. quia acetum lʒ ſit in declinatõne vini qtuʒ ad eſſe illius optimũ:eſt tñ vinũ qᷓtum ad eſſe ſᷣm ſubam 2 ſpẽm. ¶ Quod aũt ſubiungit᷑. ꝙ illud eſi ꝓpinquiꝰ eſſe pfecto rei qdð eſt in acceſſu:qᷓ illð qdð eſt in receſſu.̊ verũ eſt qñ in equali diſtantia ſunt que ſunt ĩ acceſſu receſ⸗ ſu. aliter eſi reꝑire inſtantiã:vt ptʒ in ꝑuulo ⁊ in viro gẽ in veclinatõe aliquãtula ab optimo ſtatu hoĩs Nueſtio.xxxiij. de inte/ gritate euchaꝛiſtie reſpectu ſoꝛme. Equitur de integri tate huiꝰ ſacramẽti qᷓtuʒ ad ea q̃ ſunt ex pie foꝛme:que attendit᷑ in verbis prola⸗ tis in ↄſecratione ipᷣius.Circa que qrũt᷑ quatuoꝛ. Primũ eſt de foꝛma verboꝛuʒ qᷓ̃tum ad ipſa verba in tranſſubatõne panis. Que ſit foꝛ ms preſcripta ſub qua ↄſicit eccia. Secũdũ.vtꝝ ſub illa foꝛma dñs ↄfeceꝛit.Terciũ.de dubitabilibo incidentibo circa foꝛmã preſcriptaʒ. Quarto. de foꝛma verboꝝ que ẽ in tranſſubſtantiatione vini. ꝛũ primũ MRimo g̊ querit᷑.vtꝝ hec ſit ſoꝛma verboꝝ ĩ ranſſubatione panis.Accipite ⁊ comedi⸗ te hoc eſt coꝛpus meũ.vel hec:hoc ẽ coꝛpus .V meũ. hec: accipite ⁊ comedite ⁊c. videt ſic.de ↄſec̃.di.ij.Euſebius emiſſenus. Inuiſibilis ſacer⸗ dos viſibiles creaturas in ſubaʒ coꝛꝑis ſui verbo ſuo ſe⸗ creta ptãte ↄuertit: ita dicẽs. Accipite ⁊ comedite hoc eſt coꝛpus meũ.⁊ ſanctificatõe repetita:accipite bibite hᷣ E ſanguis meus.Ecce videt᷑ velle ꝙ in his verbis:accipi⸗ te ⁊ comedite ⁊c̃.ſit cõuerſio creaturaꝝ in coꝛpꝰ ⁊ ſan⸗ guinez xp̃i. Sʒ illa eſt foꝛma verboꝝ preſcripta quoꝝ p⸗ latione fit ↄuerſio creaturaꝝ in coꝛpus ⁊ ſanguineʒ xp̃i. S ⁊c.4q IJteʒ Am bꝛo. in li.de ſacramẽtis. Anteqᷓ ↄlecra⸗ tur panis ẽ.vbi verba xp̃i acceſſerũt:coꝛpꝰ xpᷣi . audi di centẽ: accipite ⁊ comedite ex hoc omẽs. hoc eſt. n. coꝛpus meũ.hec Am bꝛo.Ex his ideʒ videt᷑ qd prius.⸗ Itẽ ma giſter.iiij.ſent᷑. recitando verba AUmõ.dicit. Attendite qᷓ ſunt veꝛba quibo fit ↄſecratio. accipite comedite ex boe omẽs.hoc eſt.n.coꝛpus meũ.⁊ ita videt᷑ idem qdð prius. Contra.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ accipite ⁊ comedite:nõ expᷣmi⸗ aliquid ꝑfectum vel faciendũ circa illud quod eſt ↄſe crandũ vel tranſſubſtantiandũ in coꝛpus rp̃i. penes il⸗ lud nõ attendit᷑ virtus aliqua tranſſubandi ⁊c. Itez ꝑ boc ꝙ dicit᷑ accipite ⁊ comedite: ondit᷑ ꝙ dʒ ſumi ĩ vſum ꝙ ſequit᷑ ad cõuerſioneʒ ſiue ꝑfectioneʒ.4. Itez mgẽ. iiij. ſent᷑.v ij.di.cũ ꝓferunt᷑ hec verba hoc eſi coꝛpus meuz: H eſt ſanguis meus:aↄuerſio fit panis ⁊ vini in ſubam cor⸗ poꝛis ⁊ ſanguis xpᷣi.reliqua ad laudẽ dei dicũt᷑.⁊ ita idẽ qð prius.Quod ↄcedimue: dicẽtes ꝙ virtus data ẽ a dño his verbis.hoc eſt coꝛpus meũ. aũt apponuntur alia a beato Ambro.ſilr a canone: hoc nõ eſt qꝛ ſint eẽn tialiter de foꝛma quibo virtus tranſſubandi data eſt:ſed quia illis er primit᷑ ꝙ ꝓpter hoc fit conſecratio hmõi.vt qð conſecrat᷑ ſumat᷑ ĩ vſum ſiue cibũ a fideliba.Ipſa aũt conſecratio nõ eſt finis ſimpłr cõſecrantis: ſᷣ̊ potiꝰ vſus ſideliũ ad hoc vt vtentes capiti ⁊ mẽbꝛis foꝛtius vniãt᷑. quod inſinuare volentes ipſi foꝛme addũt ꝙ dico:accipi te ⁊ comedite. Vel põt dici.ꝙ qñqʒ dicunt᷑ eẽ de foꝛma ſo lum quibo data eſt virtuo tranſſubandi:qñq; ⁊ hec ⁊ illa que precipiũt vſum.⁊ ᷣm hãc drñtiaʒ different dicũtur verba alia ⁊ alia eſſe de foꝛma. — - lbꝛũu ſecũdũ Onſequent querit᷑.ſi dñs conſecit ſub illa foꝛma ſub qua conficit eccia. Eccĩa aũt cõ ficit his verbis.hoc eſt.n.coꝛpꝰ meũ.Que L it. vtꝝ dñs illis eiſdeʒ ᷣbis ↄfecit. E ſic: videt᷑ ꝑ hoc.q ↄueniẽs eſt ꝙ factũ autenticũ erercenduʒ ab eccia ſᷣm auẽteʒ ſui oꝛiginis deriuet᷑ ad poſieros.ᷓ cõ ſecratio ſiue confectio que exercet᷑ ab eccia: eadeʒ foꝛma verboꝝ debet fieri qua fiebat ab ipſo a quo eccia bʒ au⸗ ctoꝛitateʒ conficiendi.¶ Item ſi verbis alijs cõfeciſſʒz do . minus:nõ tm„̃ hec verba ſ̊ ⁊ alia baberent vim tranſſub- vtilitatis Contra. Aath.xxvj. dicit᷑. Cenantibus il⸗ lis accepit ihs panem ⁊ bñ.ac fre. dedit diſ.ſ.⁊ ait:acci⸗ pite ⁊ comedite:hoc eſt coꝛpus meũ. prius & benedixit ⁊ araus eẽt incõueniens:cũ illa virtus nulliꝰ eſſet fregit ꝙᷓ ꝓtulerit bec verba:hoc eſt coꝛpꝰ meũ.q̊ priꝰ fa⸗ cta eſt tranſſubſtantiatio ꝙᷓ verboꝝ illoꝝ ꝓlatio.diẽ enĩ glo. ſuꝑ hũc tex.fregit.vt oñderet coꝛꝑis ſui fractõʒ non ſine ſponte ſua foꝛe..Qõ.n.eſt veriſimile ꝙ fregerit ⁊ de⸗ derit illis panem ſimpłr.i.ante cõuerſionẽ in coꝛpꝰ xpᷣi. Item Ynno. Sane põt dici ꝙ rpᷣs virtute diuina cõfe: cit ⁊ poſtea foꝛmã expreſſit ſub q̃ poſteri bñdicerẽt. Ipſe nanq; ꝑ ſe virtute ꝓpria bñdixit:nos aũt illa viꝛtute qui indidit verbis.¶¶ Rñſio. d h̊ ẽ opinio multiplex. VUna eſt que dicit ꝙ xpᷣs conſecit hoc verbo:hoc eſt coꝛpꝰ meũ. bᷣ verbum illud dixit bis:lʒ nõ ſcribat᷑ niſi ſemel.poſtq enim bñdixit:tacite dixit illud verbũ hoc eſt coꝛpꝰ meũ. tũc confecit.⁊ quia tacite dixit: ideo tacuit euageliſta. ꝑ illud auteʒ verbum ſecũdo dictuʒ duo nos docuit.ſ. qd ſuit qdð cædit ſcʒ coꝛpus eius:⁊ qualiter alius ideʒ facere debuit. ¶ũ Alia opinio eſt. ꝙ ꝑ illud verbum ſemel dictũ fiebant omĩa tria.ſ.conſecratio:⁊ duo predicta.nec ẽ ali⸗ quod incoueniens.lʒ aliter fecerit tunc ꝙᷓ nüc facit eccle ſia.tũc.n.poſt prandium confecit ⁊ dl'ipulis coĩcauit: qð non facit eccia nũc.⁊ addunt aliqui ꝙ euangeliſta nõ obſeruat oꝛdinem verboꝛuʒ ſᷣm ꝙ eꝛãt ꝓlata a dño.oꝛdo auteʒ talis fuit.accepit panem 2 bñdixit dicens:ᷣ ⁊ẽ cor⸗ — —. — — —— — — — — ——,—. — — 7 1. .. 1 — — ¶ Nueſtio ns meũ. fregit 2 dedit diſcipulis ſuis dicẽs. Accipite 2 comedite.4 Tercia fuit opinio.ꝙ dñs accipiens paneʒ bñdixit illum quadam bñdictõne ſecreta nobis ignota: ad quam facta eſt tranſſubſtãtiatio.poſtmodũ fregit de⸗ dit diſcipulis ſuis dicens. Accipite ⁊ comedite hᷣ eſt cor⸗ pus meuʒ.⁊ in prolatione hoꝛum verboꝝ vtulit eis vim conuertendi impoſterũ paneʒ in coꝛpus xpᷣi. ¶ Quarta fuit opinio.ꝙ virtus erat in manibus xpᷣi ꝑ quam ſine verbo ſola cogitatione ⁊ voluntate confecit.poſt verbuʒ ꝓtulit ratione duplici pretacta. Secunde opinioni vide tur mihi mogis eſſe conſentiendũ. auteʒ dominꝰ con ſecrauit hoꝛum verboꝝ ꝓlatione ſemel facta: ex verbis euangelij ⁊ verbis ſanctoꝝ patrum videtur. Dicit enim Eugenius als Euſebius emiſſenus.a habetur de conſe. diſ. j. Quia coꝛpus.vbi dicit᷑. Inuiſibilis ſacerdos viſi⸗ biles creaturas in ſubſtantiam coꝛpoꝛis? ſanguinis ſui verbo ſno ſecreta poteſtate ↄuertit: ita dicens.Accipite ⁊ comedite hoc eſi coꝛpus meum.⁊ ſanctificatione repe⸗ tita. Accipite ⁊ bibite hbic eſt ſanguis meus. Ecce plane dicit ꝙ dominus conuertit viſibiles creaturas in ſubſtã⸗ tiam coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis ſui pꝛoferendo hec verba.hoc eſt coꝛpus meum.q¶!j Ad hoc quod dicit ISnno.ꝙ diuina virtute confecit ⁊2 poſt foꝛmaʒ expreſſit ⁊c. Dicendum ꝙ in verbo Inno.notatur oꝛdo conficientis vt erat domini ⁊ vt erat data verbis.prius enim erat virtus qua domi⸗ nus confecit ipſius domini: poſtea erat ipſoꝛum verbo/⸗ lembꝛũu terciũ Equitur de dubitabilibus incidentibo cir⸗ ca foꝛmam preſcriptam. Et pꝛimo de dubi tabilibus que incidunt circa foꝛmam tota lem. Secundo.que incidunt circa ꝑtes foꝛ me.Tercio.de his que incidunt circa variationẽ foꝛme. ugrto.dr his que accidunt circa verba addita quibus aus o Irca primum obicitur ſic. VUidet᷑ ꝙ hec for⸗ ma:hoc eſt coꝛpus meum.non ſit foꝛma alicꝰ acramenti:ſic. Joꝛma ſacramenti non habet vſum ſuum niſi qñ aliquis baptizatur.ſimilit foꝛma con firmationis.ſcʒ confirmo te criſmate ⁊c̃.ſimiliter videt ꝙ foꝛma huius ſacramenti ſi ſit conuenienter aſſignata: non debet habere vſum ſuum niſi cum ipſum ſacramen⸗ tum exercetur.ſed in celo ⁊ vbiq; eſt xpᷣus.ꝙ dico hoc eſt coꝛpus meum:dictum a xpᷣo coꝛpoꝛe eius demonſtrando habet vſum ſuum. igitur non videtur ꝙ ſit ſoꝛma alicuiꝰ ſacramenti.¶ Iteʒ aliud eſt preciꝑe vt aliquod ens ſiue factum ſumatur in vſum:⁊ aliud eſt dare foꝛmam facien di illud.Sed cum dicit᷑ hoc eſt coꝛpus meuʒ.premiſſo h̊ ꝙ dico accipite ⁊ comedite:precipit᷑ vt ſumat᷑ coꝛpꝰ xpᷣi ĩ vſum.igit᷑ in his verbis nõ eſt data foꝛma conſiciẽdi coꝛ⸗ pus xp̃i.¶ ISteʒ aliud eſt vti voce aliqua vt eſt ſignum:2 vt eſt res.Cum aũt vtit᷑ ea vt eſt ſignum:vtit᷑ ea intentõe ſignificandi illud ad qð inſtitutũ eſt. Cum aũt vtitur ea vt eſt res:intendit᷑ aliquid ab vtente circa ip̃am.vt cum dicit᷑ magiſter eſt triſy llabũ.Iſtis ðᷣo duabusẽ vti voci⸗ bus ⁊ nõ aliter.̊ ſiue vtat᷑ hac foꝛma verboꝝ hoc eſt cor pus meũ:ſic vel ſic.nõ ↄſecratur panis demonſtratus in coꝛpus xpᷣi.igit᷑ ꝓlatione hoꝝ verboꝝ nõ aſſerit ꝓferẽs qð intendit.⁊ ita hec foꝛma nulla eſt qtum ad ꝓpoſitum ↄſecrandi.q¶ Itẽ demõſtratio ſiue ſit ad ſenſuʒ ſiue intel⸗ lectũ:eſt ad cognoſcenqũ nõ ad efficiẽdũ.ſ̊ foꝛma verbo⸗ rũ que generałr ſacram̃tis cõpetit: debet eẽ ad efficiẽdũ. g hec ſoꝛma ñ ↄpetit huic ſacꝛo. Rñſio.Ad primuʒ.q bec foꝛma hoc eſt coꝛpus meũ: ꝓut ꝑ virtutez a deo illis collatã ↄſecrat᷑ coꝛpus xpᷣi.⁊ ꝓut ſunt foꝛma in ̊ ſacram to:nõ ſunt ſolũ ad ſignificandũ ſ̊ ad efficiendũ. nec veni nunt in vſum ſignificãdi tm̃:h̊ efficiendi ̊ pꝛincipaliter. ꝓut aũt alibi ſumũtur in vſum: ſumunt᷑ in vſum ſiguifi⸗ xxxüij. candi.vnde nõ hñt vſum illũ ſi ↄtingat illa veꝛba ꝓferr: queʒ hñt inqtuʒ ſunt foꝛma in h̊ ſacram̃to. O aũt ſumi pñt ĩ vſuʒ ſigniſicãdi aliter qᷓ; alia que ſunt foꝛme ĩ alijs ſacramẽtis.hoc eſt:quia in modo loquẽdi nõ expꝛimunt rem ſuã vt exercitam ciꝛca aliqueʒ ſicut eſt in alijs:ſ̊ ſim pliciter indicando hoc de hoc.¶ Ad ſecundũ dðm.ꝙ ad hoc ꝙ hoc ſacramentũ habeat plenitudinẽ efficacie ⁊ cõ ſequatur fineʒ ſuũ duo requirunt᷑.ſcʒ conſecratio coꝛpo ris xpᷣi:⁊ vſus oſecrati. ꝓpter hoc dñs cum daret foꝛmã ↄſecrandi hoꝛtabat᷑ ad vſum. vnð cum diceret accipite ⁊ comedite:hoꝛtabat᷑ ad vſum.cuʒ ſubiunxit hoc ẽ corpus meũ:inſtruxit in ſoꝛma.iaõ igit᷑ ſolum in verbo ꝓpoſito vſus precipiebat᷑:̊ foꝛma tradebat᷑.¶ Ad terciuʒ dom. ꝙ lʒ prout vocibo coĩter vtimur:nõ vtimur illis niſi du⸗ obus modis.ſcilʒ vel ꝓut ſunt ſigna:vel prout ſunt res. aliter tñ vtitur aliquibo prout illis tradita eſt foꝛma ſan ctificandi in ſacramentis.quia tunc ꝓgꝛie ⁊ ſe vtit᷑ eis vt effectiuis ſiue efficientibo viutute illis tradita a dño.2 ſic eſt de verbo ꝓpoſito ꝓut eo vtitur in ſacr̃is.¶ Ad ali ud dm. ꝙ realiter verum eſt ꝙ demonſtratio eſt ad co⸗ gnoſcenduũ:nõ ad efficiendũ.nihilominus quia huic ver bo datur virtus a verbo increato ad tranſſubſtantiãdũ elementũ in coꝛpus xp̃i.ſicut ex prima impoſitõe hʒ vir⸗ tuteʒ demonſtrandi.ſilłr ex virtute collata a verbo incre⸗ ato hʒ virtutẽ tranſſubſtantiandi. rticulus ſecundus Equit᷑ de partibo foꝛme preſcripte in ſpeciali ſcʒ buius:hoc eſt coꝛpus meũ.Et primo de h pnomine hoc.Secũdo de hoc verbo eſt. Ter cio de hoc nomine coꝛpus.Quarto de h̊ adiecto meũ. ¶ irca prinumſic. S. j. querit᷑.quid demonſtratur ꝑ hboc ꝓnomen hoc:cum dici⸗ tur hoc eſt coꝛpus meũ. aũt demonſtrat᷑ aliꝗd oſtẽdit᷑ ſic. Exquo eſt ꝓnomen:neceſſe ẽ ꝙ ſit relatiuũ vel demõ⸗ ſtratiuum. Si.n. ꝓnomina cadunt a relatione vel demõ ſtratione:caſſa ſunt ⁊ vana.igitur cum non eſt relatiuũ: eſt demonſtratiuũ.Quid igitur demonſtrat᷑: Si coꝛpus xpᷣi:igit᷑ nihil aliud eſt dictu qᷓ; coꝛpus xpᷣi eſt coꝛpꝰ xpᷣi.ſᷣ ſi hoc: igitur in verbo ꝓpoſito non notatur aliqua virtꝰ tranſſubſtantiandi.neq; aliquid tranſſubſtantiari in ali ud.Si demonſtratur ſubſtantia panis vel accidens:tũc ſimplłxr eſt oĩno falſa.q] Iteʒ hec eſt falſa: quod eſt panis erit coꝛpus xpᷣi.quia hec nunqᷓ eſt vera:quod eſt panis ẽ coꝛpus xpᷣi.quia ſignatur ineſſe quod non ineſt.ſed hec ſcʒ panis eſt coꝛpus meuʒ: ꝓpinquius ſignat ineſſe qð ñ ineſt.igitur ⁊ hec ſimiliter eſt falſa vel foꝛtiori ratione. ¶ Item aut facit demonſtrationeʒ ad ſenſum:vel ad in⸗ tellectum. Si ad ſenſuʒ: ſed nihil quod ſit ibi ſenſibile ẽ coꝛpus xpᷣi.ꝗ falſa eſt.Si ad intellectum:ſed demonſtra⸗ tio ad intellectum non fit niſi dupliciter. aut cum demon ſtratur res de qua preceſſit ſermo ⁊ nõ eſt actu preſens: aut cum demonſtratur res que non eſt actu preſens ſed ĩ ſuo ſimili.vt cum dicitur: hec herba creſcit in oꝛto meo. ſed neutrum eſt hic reꝑire.g̊ ⁊c̃. QNon enim preceſſit ſer⸗ mo de coꝛpoꝛe xp̃ᷣi:nec eſt aliud ſimile illi in ſpecie quod intelligitur hoc pronomine demonſtratiuo:ergo non eſt ad intellectum.igitur eſt ibi demonſtratio ad ſenſum. ⁊ ita demonſtratur quod preſens eſt ſenſui:⁊ boc eſt paĩs. igitur ⁊c̃. ¶¶ Item nunqᷓ eſſet hec vera: hec herba creſcit in oꝛto meo:niſi conueniret intelligibiliter demonſtratũ creſcere in oꝛto meo.ſed nũqᷓ; quod intelligibiliter demõ ſtratur per hoc pꝛonomen hoc.i.coꝛpus chriſti erit pa⸗ nis.igitur nullo modo ex demonſtratione panis ad ſen⸗ ſum poteſt intelligi coꝛpus xpᷣi.¶ Iteʒ cõtingit ſignifica re demõſtrationẽ vt exercitã ⁊ vt ↄceptã.ſed H̊ ꝓnomẽ hᷣ: impoꝛtat demonſtrationem vt exercitam: quia demon⸗ ſtratio exercetur in ipſa prolatione.q̊ cum demonſtratio Fᷣm ꝙ huiuſmodi ſit ſolius entis: actu demonſtrat illud quod eſti actu cum ꝓfert᷑.ᷣ actu ñ eſt ibi panis vel eiꝰ ſpe⸗ cies. ̊ ꝓ illo ſupponit.̊ ⁊c. ¶¶ Iteʒ augꝰ. accedit ver bũ ad elementũ 2 fit ſacr̃jm. ſed elementũ in h̊ ſacro eſt paĩis Sad illud accedit verbũ.ſᷣ ꝓnomen illud demonſtrat ad quod accedit:q̊ demonſirat paneʒ.ſ̊ predicatum falſo ei attribuit᷑ talis foꝛma eſt ſalſa. Iteʒ terminꝰ? ſiue ac⸗ cidentalis ſiue ſubſtantialis ſupponẽs vᷣbo de pñti qð nõ eſt ampliatũ. vt hboc verbũ põt ſupponit ꝓp eo qð actu eſt. Hů ꝓnomen hoc ſupponit huic verbo eſt in pdicta foꝛma.ꝗqᷓ ſupponit ꝓ eo ꝙ actu eſt ſub illis ſpẽbus qñ ꝓfert᷑. gᷣ non eſi ibi niſi panis vel eius ꝓpꝛietas. ſignat᷑ ꝙ panis vel eius ꝗpꝛietas eſt coꝛpꝰ xpᷣi.ſ̊ hec eſi falla.ᷣ ⁊c. M autẽ ꝑ boc ꝓnomen demonſiret᷑ panis: videt᷑ Math. xxvj.F eſt coꝛpꝰ meũ. Glo.interlinearis.qð ſub ſpecie panis vi tetur.⁊ nibil videt᷑ ſub ſpecie panis niſi panis.ergo ⁊c· 4 Rñſio. de verbo ꝓpoſito diuerſi diueꝛſimode ſentiũt. uidaʒ dicũt ꝙ ſacerdos ꝓferens verba illa non dicit ea tanꝙᷓ ſua:̊ tanꝙᷓ verba dñi · vñ materialr ſumũt ⁊ vt recitata. ꝓpter hoc nõ eſt querenduz quid demõſtrat h̊ ꝓnomen hoc.ſicut nec ſi diceret᷑.H̊ eſt ꝓnomẽ demõſtra⸗ tiuũ. Sed hec rõ nõ videt᷑ mihi ſufficiẽs.qꝛetſi ſupponat ꝙ ꝓut dicũtur a ſacerdote materiałr tenẽt᷑ ⁊ vt vᷣba dñi recitata:nihilominꝰ qñ xpᷣo confecit verbis illis ſignifi⸗ catiue tenebant᷑ 2 nõ vt verba alteriꝰ recitata. Querat᷑ igit᷑ de verbis illis prout fuerũt verba dñi ꝛia:qꝗd de⸗ monſtrat boc ꝓnomen h̊.⁊ põt idem queri qð priꝰ ⁊ ea⸗ m accidit dimicultas. Pret᷑.nõ eſt ratõni ↄſonũ.ꝙ veꝛ ba quibo preſcribit᷑ foꝛma buiꝰ ſacramẽti materialłr tene antur: ſicut nec in alijs ſacramẽtis.nec ꝙ verbis ſic acce ptis contulerit dñs virtutẽ tranſſubſtantiandi: ̊ potiꝰ verbis que tenent᷑ ſignificatiue.4 Aliter dicũt alij/ꝙ a⸗ liqua oꝛatio eſt que nõ eſt vera ꝓ tꝑe ꝓlatiõis ſue. vt cũ dicit᷑ ego bibo.̊ ꝓ temꝑe in quo ꝓferens bibit. Simili ter hec oꝛatio.̊ eſt coꝛpus meũ.eũ longo tꝑe ꝓferat᷑ nõ eſt vera ꝓ tꝑe illo:ſ̊ ꝓ vltimo inſtanti ſue ꝓlationis.ꝗa ꝓ vltimo inſtanti hꝰ ꝓlationis in quo fit tranſſubſtãtia tio panis: ꝓferunt᷑ verba hec.quia &̊ ꝓ vltimo inſtãti/ ꝓp⸗ lationis illoꝝ verboꝝ hec ꝓferunt᷑·ſiłr eſt de illis iudi⸗ candũ ac ſi ĩ vltimo inſtanti ꝓferrent. Sʒ qꝛ ĩ vltimo in⸗ ſtanti facta eſt conſecratio:sᷣ ꝓnomẽ boc demõſtrat cor⸗ pus xpᷣi. Sed adhuc videt᷑ inſufficient dictũ:tum qa ne⸗ ſcitur quo inſtanti ꝓlationis ſacta eſt ↄuerſio:tum quia tunc nõ eſt aliud dictu verbo ꝓpoſito:qᷓ; h.i.coꝛpꝰmeuʒ eſt coꝛpus meũ.Si.n.vt dicũt hoc ꝓnoie ſimpłr demon ſtratur coꝛpus xp̃i:ideʒ eſt dictu.hoc eſt coꝛpꝰ meũ:⁊ cor pus meũ eſt coꝛpus meũ.ſicut ſi demonſtrato petro dice⸗ retur.iſte eſt bonus homo.ideʒ eſt dictu ꝙ petrus eſt bo nus homo.ſᷣ̊ hoc coꝛpus meuʒ eſt coꝛpus meũ:ſemꝑ fuit vera ſiue exiſtente tranſſubſtantiatõne ſiue nõ.¶ Alit᷑ di cũt quidam ꝑ hoc fit demonſtratio ad ſenſum ipſiꝰ ſube panis.nõ abſolute:ſ vt ↄuerſus in coꝛpꝰ xpᷣi eſt terminꝰ tranſſubſtantiatõis.Sʒ hoc minus recte videt᷑ dici:cuʒ panis nunꝙᷓ ſit terminꝰ tranſſubatõis: ſ̊ potius coꝛpus xp̃i.loquit᷑.n.de termino in quẽ:nõ ex quo.lidet᷑ ẽ̊ ꝙ ſit aliter dõm. Mota g ꝙ bec oꝛatio boc eſt coꝛpꝰ meu:eſt ſignificatiua ⁊ oꝑatiua.Significatiua ex prima ſui im⸗ poſitione:oꝑatiua ex foꝛme ſacramentalis inſtitutõe.do⸗ minus.n.in inſtitutõe foꝛme huiꝰ ſacram̃ti ↄtulit vᷣtuteʒ verbo predicto. Rõne ꝙ qua eſt ſignificatiua:hoe demon ſtrat ſignatũ ꝑ ſignũ.Rõne qua eſt oꝑatiua: inſinuatur aliud in aliud ↄuertendũ. VUñ cum dr hoc eſi coꝛpꝰmeũ: hic eſt intelligibilis demonſtratio ſignati ꝑ ſignũ cõuer⸗ tendũ in ſignatũ.Explanatio hꝰ eſt talis cũ dicit᷑. petra eſt xpᷣs.hoc dicit᷑ ſignificatiue non eẽntialit.i.pena ſigt xpᷣm: ⁊ xpᷣs ſignificat᷑ ꝑ petrã.hec ſigniſicatio ñ ẽ qtũ ad ſenſum:ł&ᷣ qtum ad intellectuʒ.quia nõ ſentit᷑ ſ̊ intelligit xpᷣs ꝑ petrã.Cadat igit᷑ petra ſub demonſtratõne ⁊ dica tur.hec petra eſt xrp̃ᷣs demonſtrata petra: eius ꝓpꝛietati⸗ bus intelligit᷑ rpᷣi.demonſtratõne ad intellectũ demõſſꝛa tur ſignificatũ ꝑ ſignũ. Similit dico in ꝓpoſito paĩs ad oſecrandũ in coꝛpus xp̃i:coꝛpus xp̃i ſignat.⁊ repñtatur coꝛpus xp̃i nõ ſenſibiliter b̊ intelligibitr. Cuz ;ᷓ dicit de⸗ monſtrato pane qui eſt ſignũ coꝛꝑis xp̃i.̊ eſi coꝛpꝰ meũ: hic eſt demonſiratio ſignati ꝑ ſignuʒ. ſicut ſi diceret᷑ bec petra eſt xp̃s. hᷣ ratione qua intentione regulat opꝰ in ſa cramentis. Intentio auteʒ ↄſecrantis eſi:vt virtute ver⸗ boꝝ ꝓlatoꝝ panis mutet᷑ in coꝛpus xpᷣi boc verbo. hᷣ eſt coꝛpus meu.demonſtrat᷑ coꝛpus rpi ſigno trãſſubſtanti⸗ ando in coꝛpus xp̃i virtute data ipſi verbo. vñ cũ dicit᷑ ͥ eſt coꝛpus meũ.ſenſus eſt:ſignatiua hoc ſigno qð eſt pa⸗ nis tranſſubſtantiandus in coꝛpus meũ:eſi coꝛpꝰ meuʒ. ſic ſermo veritatẽ hʒ cointellecta virtute tranſſubſtan tiandi. Sic ̊ iudicat᷑ de verbo ꝓpoſito ſᷣm ꝙ priꝰ cadit conſideratio ſupꝛa veritateʒ ſignationis:⁊ ↄſequẽter ſu⸗ pꝛa virtutẽ operatiuã.4! Ex his patet qũo ad obiecta di cendũ eſt. Cum igit᷑ querit᷑ quid demonſtrat᷑ ꝑ hoc ꝓno men hoc.Dicendũ ꝙ ſignatum ꝑ panem trãſſubſtantian dum in coꝛpus xpᷣi demonſtratiõe ad intellectũ ſignati ꝑ ſignum. Sic igit᷑ pʒ · ꝙ aliud eſt dicere boc eſt coꝛpꝰ meũ qᷓ coꝛpus meũ eſt coꝛpus meũ.dret᷑.⁊ quod cognoſcituꝛ hoc verbo virtus tranſſubſtantiandi. ¶¶ Ad aliud quod obijcit. ꝙ hec eſt falſa qð eſt panis erit coꝛpus xpᷣi:mul⸗ tofoꝛtius quod eſt panis eſt coꝛpꝰ xp̃i.ſi bec eſt ideʒ cum eoqð eſt. hoc eſt coꝛpus xpᷣi pane demõſtrato ⁊c̃. Dicen dũ ꝙ hoc eſt verum ᷣm ꝙ ſignũ cadit ſub demonſtratiõe Eſe:nõ tñ ſᷣm ꝙ demonſtratõne ad intellectũ ſignatũ de⸗ monſtratur ſigno.hec.n.vera eſt ſignificatũ ꝑ panẽ erit coꝛpus xpᷣi:⁊ eſt coꝛpus xpᷣi.quia coꝛpus xp̃i ẽ ⁊ erit cor⸗ pus xpᷣi.q¶] Ad illud quod querit᷑.vtꝝ eſt hic emonſtra⸗ tio ad ſenſum vel ad intellectum. Dicendũ ꝙ ad intelle⸗ ctum: quia ꝑ ſignum ſenſibile.ſ.panis intelligit᷑ coꝛpus xpᷣi: eo modo quo aliꝗd intelligit᷑ ꝑ ſuũ ſimile.Cuʒ aũt obijcit᷑.ꝙ ibi non eſi ſimile aliꝗd xpᷣo in ſpecie. Dicẽduʒ ꝙ ſicut panis non repñtat coꝛpus rp̃i ſolum rõne ſubſta⸗ tie panis:̊ ꝓpꝛietatum panis.ſic nec coꝛpus xpᷣi qð in⸗ telligitur demonſtratur pane tm̃ rõne ſubſtantie eiꝰ: ſed ratione ꝓprietatum panis.panis auteʒ cum ꝓpꝛietatiba ſuis hʒ ſimilitudineʒ analogie cuz coꝛꝑe xpᷣi.icee requi⸗ ritur ꝙ vbicũq; eſt demonſtratio ad intellectum: ꝗ; ſit ꝑ cmonſtrationeʒ alicuiꝰ ſimpłr eiuſdeʒz in ſpecie:ſed ſuf⸗ ficit ſimilitudo analogie.Ende dico ꝙ inſufficienter di⸗ uiſit ponendi duos modos demonſtrandi ad intellectuʒ niſi extenſo nomine ſpecies dicatur ſimilitudo naturał᷑. 4¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ nunqᷓ hec eẽt vera.bec herba ⁊c̃. niſi ꝙ intelligitur ꝑ banc herbam creſcere in oꝛto meo. Similiter ex hac ꝑte nec hec eſt vera.hoc eſt coꝛpꝰ meũ: niſi coꝛpus xp̃i aliqñ eſſet qð ꝑ boc ꝓnomen demõſtrat᷑. Dicendũ ꝙ ita eſt.demonſirat᷑.n.ſignatum ꝑ ſignũ con⸗ uertendum in illud.hec.n.eſt vera.ſignatum per panem conuertendũ in coꝛpus xpᷣi: eſt coꝛpus xp̃ᷣi. Ala aũt q on dunt ꝙ ꝑ ꝓnomen demonſtrat᷑ quod actu eſt.ↄcedimus. 4 Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ verbum accedit ad elemẽtuʒz c. Dicendũ ꝙ ita eſi in ꝓpoſito.quia nõ tm̃ monſtrat᷑ hoc verbo ſignificatum ꝑ paneʒ:ſᷣ ꝑ panem vt eſt conueꝛ tendus in coꝛpus xp̃ᷣi.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ xe glo. illa q̃ eſt. ꝙ ſub ſpecie panis videtur. Dicenduʒ ꝙ ly videt᷑ co⸗ pulat ꝓ viſione intellectuali. vt videtur.i.vt intelligit᷑. vnde ſenſus eſt.hoc eſt coꝛpus meum quod intelligit᷑ ſub ſpecie panis.ſᷣ ſᷣm hoc videtur cum ſub ſpecie panis nõ ſit coꝛpus xpᷣi niſi finita ꝓlatione ſiue vltimo inſtanti ꝓ⸗ lationis.ꝙ demonſtratio ꝓnominis reſpicit prolationẽ finitam ſiue vltimũ ꝓlationis.Rñſio.ꝙ dico ſub:nõ no tat ſub eſſe cõtinentie eo modo quo dicimꝰ ꝙ facta traſ⸗ mutatione coꝛpus rpi eſt ſub ſpecie panis.ſ̊ notat ſub eẽ ſignationis eo modo quo ſignatum eſi ſub ſigno. 4 Sed contra hoc videtur dicere Inno.ſic.NMõ ſicut hereticus ſapit ſ̊ deſipit:ita debet intelligi ꝙ dñs ait hoc eſt coꝛpꝰ meũ.i.hoc ſignificat coꝛpus meũ.ſicut ꝙ dicit Apłs.pe tra erat xpᷣs.i.ſignificat xpᷣm.hec Inno.Rñſio planaẽ. aliud eſt dicere coꝛpus xpᷣi ſignatum pane ↄuertendo in coꝛpus xp̃ᷣi demonſirari ꝑ hoc ꝓnomen hoc:cum dicit Hᷣ eſt coꝛpus meũ.qui quideʒ panis virtute verboꝝ cõuex⸗ ee⸗ ln Nn dbe ſop⸗ Umg ¶ Nueſtio titur in coꝛpus tp̃i: ꝙᷓ dicere verbis iſtis hoc eſt coꝛpus meiũ coꝛpus xp̃i m̃ ſignificari pane demonſtrato ⁊ nũꝙᷓ eſſentialiter eſſe ſub ſpeciebus. Hoc igit᷑ modo intelligẽ do verbum ꝓpoſitum:magis videtur mihi conſonare in⸗ tentioni conſecrantis ⁊ intellectui verboꝝ ꝓut eoꝛuʒz viꝛ tute tranſmutat᷑ panis in coꝛpus xp̃i. Si obijcit᷑ cõtra predicta ꝑ boc qð dicit Augꝰ. accedit verbũ ad elemen⸗ tum ⁊ fit ſacramentũ.⁊ nõ eſt ibi aliud elemẽtuʒ niſi qð conuertit᷑ in coꝛpus xp̃i. ̊ ſubſtantia panis ſub accñtibo Apꝛijs demonſtrat᷑: marime cum intentõ conficiẽtis ſuꝑ panem ferat᷑ vt cõuertat᷑ in coꝛpus xp̃i:qꝛ illud demõſta tur ſuꝑ qð fertur intentio.Rñſio.ꝙ ſi intentio conficiẽ⸗ tis feratur ſuꝑ panẽ vt ↄnertat᷑ in coꝛpus xp̃i. ex h̊ nõ ſeꝗ tur ꝙ panis demonſtrat᷑ ꝑ ̊ ꝙ dico hoc. Intentio enim conſicientis eſt.vt ꝓlatione totalis foꝛme verboꝝ ↄuer/ tatur panis in coꝛpus xpᷣi:nõ aũt ꝓlatione hꝰ ꝓnoĩs h̊. vnde accedens verbũ.i.foꝛma verboꝝ preſcripta ad ele⸗ mentũ fit ſacramentuʒ. VUnde cum in ꝓlatione hꝰ ꝓno⸗ minio hoc:nondũ ſit facta conuerſio panis in coꝛpꝰ xpᷣi. ſi demonſtꝛatur ipᷣ̃a ſubſtantia panis:ſimpłr enunciatuꝛ falſum. cum boc verbum eſt:idemptitatẽ ⁊ ſimultatẽ im⸗ poꝛtet.lʒ enim hec oꝛatio totalis.hoc eſt coꝛpus meũ: ſit oꝑatiua virtute ſibi collata a dño inſtituente hoc ſacr̃m nõ ꝓpter hoc ſubtracta eſt ſibi ꝓpꝛia ſigmificatio quã bʒ ex inpoſitione: neq; ſᷣm ſe totam neq; ſᷣin ꝑtem aliquam ipius. VUñ ꝙ dieo eſt: ꝙ dico coꝛpus:ꝙ dico meũ: ꝓpꝛias retinent ſignificatões ⁊ modos eẽntiales ſignificãdi hic ſicut alibi. Vel ſic vt dictũ eſt.Foꝛma verboꝝ preſcripta eſt ſignificatiua ⁊ oꝑatiua.veritas auteʒ eius vt ẽ ſigni⸗ ficatiua:dependet ab ipſa vt eſt oꝑatina.⁊ econuerſo.ſ. efficacia operationis a veritate ſigniſficatõis.vtrũq; enĩ eſt alteri nccio accõmodatũ.i Aũñqᷓ; eẽt hec vera.hoc ẽ cor pus meũ ᷣm intentioneʒ conſecrãtis:niſi virtute vᷣbi fie⸗ ret conuerſio elemẽti in coꝛpus rxpᷣi.nec hmõi ſieret ↄuer ſio niſi vteret᷑ illa ſm impoſitaʒ ſignificatõʒ.cui inqtum eſt hmõi data ẽ virtus tranſſubſtãtiandi. Judicandũ eſt igitur de hac oꝛone ᷣm ꝙ coincidũt ⁊ cointelligunt᷑ veri⸗ tas ⁊ operatio virtutis. ̊ qñ virtus oꝑatiua eſt in ſuo actu(quia oꝑatio hec eſt in inſtanti) ꝙ dico hoc:demon⸗ ſtrat coꝛpus xpᷣi contentũ ſub ſpecie panis ⁊ eodẽ ſigna⸗ tum.⁊ ſic eſt ſenſus.hoc eſt coꝛpus meũ.i.ↄtentũ ſub ſpe cie bac panis ↄuerſi in coꝛpus meũ:eſt coꝛpus meũ.ꝛ eſt hic demonſtratõ ad intellectũ oↄtenti ꝑↄtinẽs.i.coꝛpoꝛis ri ꝑ ſpẽm panis.ſic &̊ iudicat᷑ de hac foꝛma ᷣm ꝙ coin⸗ telligitur veꝛitas ſignificatõis ⁊ oꝑatio viꝛtutis.⁊ G̊ iu⸗ diciũ ꝓpinquius eſt intentioni ↄſecrantis:⁊ vt opinoꝛ ĩ⸗ ſtituentis.lʒ precedẽs nõ careat veritate.4l Ex bis patʒ rñſio ad obiecta.qꝛ obiectões ꝓcedũt ſᷣm ꝙ ꝑ hoc pꝛono⸗ men hoc:demonſtrat᷑ panis vel coꝛpus xpᷣi nonduʒ facta ↄuerſione.quoꝝ vtrũq; eſt falſuʒ.vel ſᷣm ꝙ in verbo ĩ ꝓ poſito nulla notat᷑ rõ ↄuerſionis.qð ſiłr eſt falſum. nota tur.n. ibi conuerſio per hoc ꝙ demonſtratur ibi ↄtentuʒ ſub ſpecie panis ↄuerſi. onſequenter que S. ij. ritur de hoc verbo eſt:ꝓut ponit᷑ in foꝛma hac:ſic.Veri⸗ tas loquẽdi in hac materia nõ admittit h̊ dici de h̊ ꝑ veꝛ bũ ſignificans eſſe:bᷣ ſolũ ꝑ verbũ ſignificãs mutationeʒ vel tranſmutationez vel hmõi.igit᷑ in foꝛma vbi requirit ꝓpꝛius modus loquendi:nõ deberet poni h̊ veꝛbuʒ eſt:hᷣ aliqð ſignificans ↄuerſionẽ vel trãſmutatõʒ. 4! Item aq̃ abluimur:criſmate cõfirmamur:oleo vngimur:pane re⸗ ficimur. hec.n. ſunt verba rñdentia materialibo in ipſis ſacramẽtis.̊ ita eſt ꝙ in alijs ſacramentis in foꝛmis il⸗ loꝝ exprimit᷑ verbum rñdens elemento vel mateꝛie. vt ĩ baptiſmo dicit᷑ baptiʒo te ⁊c. In confirmatõne ↄfirmo. In vnctione extrema vngo vel inungo te. ſilr videt᷑ H debet poni verbum rñdens elemento ſiue materie.ſ.refi⸗ cio vel aliud hmõi. ! Iteʒ in omni ſacram̃to eſt operatõ miniſtri.igit᷑ ſicut ĩ alijs ſacrtis verbo poſito exprimitur non ſoluʒ operatio dei:ſᷣ oꝑatio miniſtri. videt᷑ ꝙ ſimiłr ) tebet hie fieri.⁊ ita ſicut in ſacramẽto baptiſini dicit᷑ ba ptiʒo:h̊ debet dici ↄficio vel aliud hmõi.q¶ Itẽ ſacr̃a no⸗ ue legis ſignãt ⁊ efficiũt.⁊ ſignificatio principalłr reſidʒ qᷓtũ ad elementũ:efficacia vo qtũ ad verbũ. Si igitur ſi nis imponit nccĩtatẽ his q̃ ſunt ad finẽ:dʒ verbũ habere foꝛmã magis ↄuenientẽ ad efficiendũ qᷓ; ad ſignificanduʒ ſᷣ iſta foꝛma magis exprimit᷑ ꝑ imꝑatiuũ modũ.vt cũ dr fiat hoc vel ſit h.qᷓ; ꝑ verbum indicatiuũ qð eſt ad enun⸗ ciandũ verum vel inſtruendũ.&̊ᷓ nõ debuit fieri ſᷣm indi⸗ catiuũ modũ.j Item in oꝑibus creatõis vtimur ĩ ſacꝛa ſcriptura verbo fiendi imꝑatiuo.vt cum dicit:fiat lux.q videt᷑ ꝙ ſiłr dʒ fieri in oꝑe qð ꝑtinet ad recreatõeʒ.ſᷣ h ẽ opus ſacramẽti.̊ in h̊ ſacramto debeꝛet dici potius fiat hH̊ coꝛpus meũ:q; eſt.q¶¶ Itẽ verbũ ſubſtantm̃ nõ dat intel ligi aliquã tranſmutatõz ibi fieri ̊ magis ꝑmanẽtiã.igi tur nõ ↄpetit ipᷣi foꝛme q̃ tranſmutat᷑ panis in coꝛpꝰ xpᷣi. Iteʒz cum in h̊ ſacro eſt panis tranſiẽs ⁊ coꝛpꝰ xpᷣi peꝛ⸗ manẽs que ꝓpꝛie habẽt inſinuari foꝛma verboꝝ.q̊ᷓ debet poni in foꝛma aliquid dicẽs tranſitũ ⁊ aliud ꝑmanẽtiam vt videt᷑.¶ ISteʒ foꝛma qua debet exprimi ꝙ paĩs ẽ trãſ⸗ ſubſtantiãdus in coꝛpus xpᷣi:eo ꝙ tranſſubſtatiatõ vt ſic eſt exprimẽda:dicit euentũ reſpectu futuri nõ pñtis:ma⸗ gis ↄgruit verbũ tꝑis futuri qᷓ; pñtis.ᷓ videt᷑ ꝙ in foꝛma pᷣſcripia debet poni verbũ futuꝝ. vt diceret᷑ h̊ erit coꝛpꝰ meũ.nõ verbũ pñtis Rñnſio.ꝙ buic foꝛme magis cõ⸗ gruit verbũ eẽndi qᷓ; fendi:quia h̊ exigit ↄgruẽtia ⁊ veri⸗ tas.ↄgruentia vt inſinuat᷑ ꝙ nõ eſt traſitus exñtis ĩ fieri neq; in exñte in fieri:̊ entis in eẽ cõpleto.neqʒ.n.ex ꝑte tranſmutati neq; eius in qð eſt fieri ſ̊ eſſe ſimpłr. IJtem veritas hoc exigit ꝙ eſt idemptitas eius qð demõſtrat᷑: cum eo de quo demonſtrat᷑.vt ex dictis ptʒ.¶¶ Ad h̊ igit qð obijcit᷑.ꝙ veritas in hac materia nõ recipit verbũ ſi⸗ gnificans eſſe ̊ potius cõmutatõʒ vel hmõi.Dicẽduʒ ꝙ; hoc intelligit᷑ vbi enunciat᷑ coꝛpus vel ſanguis xp̃i de ilł q̃ virtute verboꝝ ↄuertũt᷑ in ipſa.Qõ.n.dicit᷑ paĩs ẽ cor⸗ pus xp̃i:h ↄuertit᷑ in coꝛpus xpᷣi.¶ Ad h̊ qð queꝛit᷑.quaẽ nõ eſt in hac foꝛma verboꝝ rñdẽs materie: vt reficio vel hmõi. Dicendũ ꝙ hoc ẽ:qꝛ in foꝛma hac ñ notat᷑ ꝗd fieri circa vtentẽ:̊ ſolũ coꝛpꝰ xp̃i eſſe ſub ſpecie panis in ipſo pane ↄuerſo in coꝛpꝰ xpᷣi.q Ad aliud qð querit᷑.quare ñ ponit᷑ aliq exprimẽs oꝑatõʒ hoĩs ſicut in alijs.Dicen⸗ dũ ꝙ in alij ſacẽis exercet᷑ opus aliqð a miſtro pᷣter ꝓ⸗ lationẽ verboꝝ.vt pʒ cum dicit᷑ baptiʒo ⁊c̃.ſiue cum ꝓla tione intingit baptiʒandũ. nec aliter verba ꝓlata habe⸗ rent virtutem.ſic nõ eſt hic.nihil enim acquirit᷑ xrpᷣo in h ſacramẽto cum conſecrat᷑ coꝛpus eius.Pret᷑.huiꝰ ſacra menti excellentia eſt ſupra omẽʒ intellectum humanuʒ. ſimiliter nõ eſt in alijs.Rõne igit᷑ illius triplicis drñtie quarum vna eſt.ꝙ in hoc nõ exercet᷑ aliqð miniſteriũ ho⸗ minis excepta ꝓlatione verboꝝ.Alia eſt.q miſterio ho⸗ minis hic non acquirit᷑ aliquid ip̃ᷣi ſacramẽto.i.coꝛpori xpᷣi. Tercia eſt.q tãta eſt excellentia huius ſacr̃i ꝙ exce⸗ dit quicꝗd homis eſt:etiam intellectuʒ ipᷣm. ideo nõ de⸗ buit hic aliquid poni quod exprimeret operatõʒ homĩs ſicut in alijs.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ efficacia ſacram ti ſiue virtus tranſſubſtantiãdi reſidet penes foꝛmã. vir⸗ tus auteʒ efficiendi ꝗꝑꝛius exprimitur ꝑ modũ imꝑandi q indicandi.Dicendũ ꝙ etſi virtus efficiendi reſidet pe⸗ nes foꝛmaʒ.quia virtute illa non ponit᷑ aliquid in eẽ ſim plicit.modus autem indicatiuꝰ indicat rem vt eſt in eſſe actu vel in eſſe ſimplr.modus imꝑatiuus dicit eſſe vt eſt ſub inclinatione voluntatis ad eſſe vel fieri.ꝗpter h̊ ma⸗ gis congruit foꝛme hꝰ ſacramẽti exprimi veꝛbo indicati⸗ uo qᷓ; imꝑatiuo.¶ Ad hoc quod queritur. quare non in hoc oꝑe recreatõis vtit᷑ verbo fiendi vel verbo expꝛimẽ⸗ te imperiũ.vt dicẽt᷑ fiat hoc coꝛpꝰ meũ:ſicut ibi:ſiat lux. vel aliud huiuſmodi.ſicut in verbis creatõis. Dicenduʒ ꝙ vt dicit Augꝰ.tribus verbis vtit᷑ ſcriptura in oñſione ↄditẽis primaꝝ creaturaꝝ.ſcʒ fiat.fecit.factũ eſt.vt oñ⸗ Dat᷑ triplex eſſe in creaturis.ſcilʒ in verbo dei.in ange⸗ lica intelligentia.in natura ꝓpria.vnde inſinuãdo aliqꝗd in eſſe ſimpłr nõ dicit᷑ fiat.̊ in ꝓpoſito etſi fiat trãſmuta tio panis in coꝛpus xpᷣi:ranſmutatio eſt entis ſimpłr in ens ſimpłr.vnde nõ eſt ibi aliqd exprimendũ ꝑ verbum fiẽdi.neq; eo modo quo fiat dicit aliquid cauſatr eẽ ĩ dei ſapĩa priuſꝙ ſit in eẽ ꝓpꝛio:neq; eo modo qͥ aliꝗd dẽ pri⸗/ mo eſſe in fieri ⁊ poſt in facto eſſe.¶. Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ver bum eſſendi non dat intelligi aliquã tranſmutatõeʒ. Dicendũ ꝙ lʒzʒ ᷣm ſe ⁊ ſimpir conſideratũ nõ dic aliquaʒ tranſmutatõʒ:tñ rõne demonſtratõis ad intellectũ facte regulate ꝑ intentioneʒ dicentis: dat intelligi tranſmuta tioneʒ ſigni in ſignatũ.vt ex ſenſu oꝛonis ptʒ.4q Ex boc pszʒ rñſio ad aliud quod querit᷑. ꝙ ibi eſt vnũ tranſiens ⁊ aliud ꝑmanens.Dicendũ ꝙ etſi ſit ibi trãſiẽs ĩ hac trãſ⸗ mutatione non eſt tranſitus aliquis:̊ ſimplr eſſe.ibi.n. eſt eſſe poſt eẽ ſine motu medio.¶ Ad vltimũ dom.qꝙ in bac tranſſubſtantiatione ſimul ſunt fieri ⁊ factuʒ eẽ. ꝓpt᷑ qð magis congruit huic foꝛme verbũ inſtantancũ quale eſt hoc verbum eſt:qᷓ; verbum futu ꝝ. Cum ꝗꝙ obijcitur.ꝙ; tranſſubſtantiatio panis in coꝛpus xp̃i reſpicit euentuʒ futurum ⁊c̃. Dicendum ꝙ ſi hoc ſit verum anteqᷓ; tranſ⸗ ſubſtantietur:tamen ſubita eſt ipſa tranſſubſtantiatio 2 ſimul in fieri 2 in facto eſſe.Eſt enim ibi tranſitus ab en te in ens ſine aliqua factione media.ꝓpter quod cõgꝛuit exprimat᷑ verbo pñti. ¶ Conſequenter que .S. ij. rituꝛ de hoc ꝙ dicit᷑:coꝛpus meũ.quia videt᷑ ꝙ magis cõ ueniret foꝛme buiꝰ ſacramenti ſi diceret:bec ᷑ caro mea. Cum.n.panis hic ſit ſacramentũ cuius ꝑtes ſunt eiuſaẽ nature cum toto:expreſſius ſignatur caro ꝑ panẽ qᷓ; cor⸗ pus qð habet ꝑtes ſimiles ⁊ diſſimiles.¶ Stem G̊ ſacra⸗ mento reficitur anima. Coꝛpus.n.xpᷣi quod in h̊ ſacra⸗ mento conſecratur ⁊ datur eſt cibus vite.ſᷣ caro compe⸗ tit magis cibo qᷓ; coꝛpus.igit᷑ ⁊c. ⸗ Item Jo.vj.vbi dñs facit mentioneʒ de ſe vt eſt cibus: æ carne ſua mentionẽ facit dicens.Caro mea vere eſt cibus.ñ dicit coꝛpꝰ.⁊ eo⸗ em. panis quem ego dabo:caro mea eſt.⸗ Itẽ trãſſub⸗ ſtantiatio ſᷣm rõneʒ noĩs eſt mutatio ſubſtantie ĩ ſubſtã⸗ tiam. ter q⸗ idetur ꝙ dom eſſet hoc eſt ſubſtantia mea.ſ/¶KRñſio.multiplex eſt cauſa quare magis cõgruit foune huic vt in ea dicatur coꝛpus q; caro. Ena c.ꝙ coꝛ⸗ pus xpᷣi quod eſt res ſacramenti hꝰ:nõ eſt res tm̃ ̊ res 2 ſacramentũ.ſ.coꝛpoꝛis miſtici.cuiꝰ etſi in quadam gene⸗ ralitate omĩa mem bꝛa ſunt ſimilia.ſ.ſimilitudine fidei⁊ iuſticie:tamen diſtinctionẽ hñt ⁊ differentiam q́;tum ad officia ⁊ dona.vnde.j.coꝝ.xij.coꝛpus nõ eſt vnũ membꝝ ſed multa. Glo.in eccia non oẽs ſunt vniꝰ officij ⁊ doni. Alia ratio eſt ꝓpꝛietas ſermonis que hic marime atten⸗ denda eſt.i2õ.n.ita ꝓpꝛie diceret᷑ in eccĩa caro xpᷣi:ſieut dicit᷑ coꝛpus xp̃i.j.coꝝ.xij.omẽs vnũ coꝛpus ſumꝰ ĩ xp̃o. Et ephe.v.coꝛpus xpᷣi quod eſt eccia.Item alia eſt ratõ inſtitutionis huiꝰ ſacramenti que eſt repñtatio mortis dñi.j.coꝝ.xj.Quotienſcũq; manducabitis panẽ hunc ⁊ caliceʒ bibetis:moꝛteʒ dñi annũciabitis donec veĩat.do⸗ minus aũt ſuſtinuit moꝛtem ꝓprie in coꝛpe. In diuerſis aut membꝛis patienti moꝛteʒ intulerũt toꝛtoꝛes. Itẽ alia eſt expreſſio veritatis: quia ipſum coꝛpus rp̃i verũ in in⸗ tegritate ſua ſub ſpecie panis continet᷑:non caro ſolum. 4 Ad hoc igt quod obijcit.ꝙ panis qui eſt hic ſacramẽ tum: eypreſſius repñtat carnem ꝙᷓ; coꝛpus. Dicenduʒ ꝙ; panis eſt ſacramentũ coꝛpis xp̃i.nõ ratione qua quelibʒ paręs panis eſt panis:ſ rone qua panis cõſiſiit ex puris granis.que quideʒ grana membꝛa coꝛꝑis que diſtincti⸗ onem habent repntant.Cuius hec eſt ratio. Criſius nõ ſolum com ꝑatur pani:ſ gꝛano frumenti Yo. xij. xpᷣs enĩ in alija non tm̃ vitam continuat: ſᷣ ⁊ vitam multiplicat: ⁊ cum hoc in ſe viuit.vñ rõne qua in ſe viuit ⁊ vitam ĩ a⸗ lijs multiplicat:grano compat᷑rõne qua vitam continu at ⁊ conſeruat:pani.Eſt igi᷑ panis ſacramentũ.nõ quia panis partes ſunt panis: quia panis eſt ex granis.vñ Augꝰ. ſuꝑ illud Jo.vj. Ego ſuʒ panis viuns. Coꝛpus ⁊ ¶Lonſequẽter que * ſanguis in his rebus cõmendat᷑ que ex multis in vnum rediguntur.vt ex multis granis vnus panis ſit: ſic ⁊ ex multis racemis vinũ confluit. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ caro magis refectioni congruit.Dicenduʒ ꝙ hoc ſacra⸗ mentuʒ cum hoc ꝙ illo miniſtratur cibus vite:ecſt ſacmẽ⸗ tum redemptionis.vnde iuxta qð precepit dñs Lu.xxij. dicens.hoc facite in meam ↄmemoꝛatõʒ: dbet fieꝛi in re⸗ coꝛdationeʒ redemptionig humane.redemptio auteʒ ꝓ⸗ prie facta fuit in coꝛꝑe.q Ad h̊ qð obijcit᷑q dñs facien⸗ do mentionem de ſe vt eſt cibus dicit ſe carneʒ ⁊c̃.iam pʒ rñſio.quia hoc ſacramentũ non eſt ſolum ad refectionẽ: ſᷣ ad recoꝛdationeʒ redemptionis. ꝗꝓpter qdð magis con⸗ gruit vt in foꝛma exprimatur illud qð congruit redẽpti⸗ oni ⁊ etiam refectioni.hoc aũt eſt coꝛpus vrpᷣi:q; ꝙ refecti oni. Iʒ enim in carne hoĩem redemit: ꝓprius tamẽ dicit᷑ redemptio facta in coꝛpoꝛe.vñ Yſa.l. Coꝛpus meum te⸗ di ꝑcutientibo ⁊ genas meas vellentibo: facieʒ meam nõ auerti ⁊c.hec omĩa impleta ſunt in paſſione xpᷣi.ꝓpt᷑ qð dico ꝙ ꝓpꝛie paſſus eſt in coꝛpoꝛe.vnde ⁊ redemptio nra facta eſt in coꝛpoꝛe.¶ Ad vltimum dicendũ.ꝙ lõge me⸗ lius ⁊ conuenientius dicitur hoc eſt coꝛpus meũ: ꝙᷓ ſi di ceretur hoc eſt ſubſtantia mea.cum hoc ꝙ dico ſubſtãtia contineat tam coꝛpus qᷓ; aiam: poſſet aliquis ex hoc acci pere occaſioneʒ erroꝛis.vt crederet tranſſubſtantiatiõeʒ ſacramentaliter eſſe in coꝛpus ⁊ aĩaʒ. Pret᷑.tranſſubſtã tiatio reſpicit ꝓpꝛie illud quod tꝛanſmutat᷑:non illud in quod tranſmutat᷑.hoc eſt ꝑ ſe ſubſtantia panis non cor⸗ pus ſimptr.lʒ.n.coꝛpus ſubſtantia tranſmutet᷑:nõ tamẽ coꝛꝑpis quantitas. ritur de hoc ꝙ dicit᷑ meuʒ:quare nõ dicit᷑ x-̃ᷣiſic.hᷣ ẽ cor⸗ pus xp̃ᷣi.lʒ enim dñs dixiſſet Mar.vlt.In noĩe meo de⸗ monia eijcient. nihilominꝰ ipſi eijcientes dixerũt in noĩe xpi.ſicut Act᷑.xxj. Precipio tibi in nomiĩe xpᷣi exi ab eo. 04¶ Pret᷑.cum iſta verba ꝓferantur a conficiente qui lo⸗ quitur de xpᷣo vt d tercia perſona:non debet dicẽ meum ſmi(ſuum.i.xpᷣi. ¶q Gtem in baptiſmo foꝛma verboꝝ ꝓfert᷑ in relatione ad illum qui baptiʒzat. vnde ñ dicit baptiʒo abſolute:ſ̊ baptiʒo te in noĩe patris.& videtur ſimilit᷑ in ꝓoſito ꝙ non deberet dicere boc eſt coꝛpus meũ ad rela tionem ad ſeipſum:ſᷣ deberet dicere hoc eſt coꝛpus xpᷣi:ĩ relatione ad illum qui vere conſecrat.¶¶ Item dicere hoc eſt coꝛpus meum:poſſet inducere erroꝛeʒ quo ad ſimpli⸗ ces.eum nõ intelligunt vtrum in ꝑſona ſui loquatur ſa⸗ cerdos xel in ꝑſona xp̃i. ſi talis occaſio errandi eſt de⸗ clinanda:videt᷑ ꝙ nõ deberet dicere meũ p xpᷣi.q¶ Item H̊ ideʒ videt᷑ ꝑ hoc·. ꝙ hoc ſacẽm ẽ ſacẽm totius gre.pt qð ob reuerentiã ſact̃i dõm eſſet.boc eſt coꝛpꝰ xpi: ñ corpꝰ Rñſio.ꝙ vᷣba iſta referũt᷑ vt erãt dicta a dño.vñ icũt᷑ vt verba dñi relata: ꝙᷓ vt ꝓpria ſacerdotis ꝓ⸗ nũciantis vt ex ſerie verboꝝ pʒ. MNec eſt ſile de eſciẽtib demonia:quia illa eiectio nõ fiebat virtute verboꝝ vſᷣ po tius fide credentiũ. In ſacramẽtis aũt ẽ efficacia er vir· tute verboꝝ.vñ his verbis.hoc eſt coꝛpꝰ meũ: dedit dnes virtuteʒ tranſſubſtantiandi 2 nõ alijs. ¶ Ad aliud dicẽ dũ.qꝙ ſacerdos conficiẽs loquit᷑ in ꝓꝑſona xpᷣi:ideo ꝓ xpᷣo diclt meũ.vñ nõ loquit᷑ de xpᷣo in tercia ꝑſona.ſᷣ potiꝰ lo quens in ꝑſona xpᷣi:loquit᷑ q̃i de ſe. ꝗ Ad aliud dom.qꝙ; nõ eſt ſimile de iſto ſacr̃o ⁊ baptiſmo:qꝛ in baptiſmo mi niſter aligd oꝑatur pᷣter ꝓlationeʒ verboꝝ qꝛ baptizat. ideo quia poſſet videre ꝙ ibi eſſet qui in veritate bapti zaret interius ſicut baptiʒat exterius.iðo ponit᷑ ibi ĩ no⸗ mine patris:vt oñdatur ꝙ oꝑatio virtutis oꝑantis non ad ipᷣm ꝑtinet ſ̊ ad dñm:quis ad ipʒʒ ꝑtineat oꝑatio cor ꝑalis.Quia ðvᷣo in iſto ſacro nullã exercet miſter oꝑatõʒ manualẽ ſuꝑ materiã ſacr̃i h̊ tm̃ ꝓfert vᷣba.ſᷣ totũ dicit ĩ ꝑſona eius ꝗ conficit ᷣm efficientiã.ſ.xpᷣi.ideo ñ eſt ncce ꝙ; dicat᷑ rpᷣi:cũ nõ loquit᷑ in ꝑſona ſua s potius in ꝑſona rpi.¶ Ad aliud dom m quoſdãꝗ. ꝙ lzʒ illo infirmis poſ⸗ ſet materia errandi eſſe: iñ auẽtas dñ q illa vᷣba ĩſtituta Iumn 7er a ene ri⸗ nre N len⸗ ; ni ai iat de⸗ n Ne me ſid⸗ kiti ſunt: infirmitati eoꝶ pꝛefertur. Añ ga auẽtas dñi ibi re⸗ ſoꝛmat pactum: ideo ꝓpter anẽtem dni ſoꝛma verboꝝ non mutat ꝓpter eoꝝ infirmitatem. 4 Sed bec rñſio nulla vi⸗ detur. qꝛ cum dns infirmitatẽ pᷣuiderit.et ſacr̃m inſtitue⸗ rit ad ſalutem: ꝓpter hoc ſilłr poſſet obijci ꝙ ipe nõ debuit ſub tali foꝛma illa ꝓferre inſtituere: ꝓferendo que poſſʒ infirmoꝝ aĩos inducẽ in erꝛoꝛem. Jdeo doᷣm aliter ꝙ nõ pnñ̃t induci in erꝛoꝛeʒ ſi ad verba pᷣcedentia referant᷑.pre/⸗ mittitur em ibi. accepit panẽ.et ſegtur dicens.hoc ẽ coꝛpꝰ meũ. Vnde patet ex ſerie verboꝝ.ꝙ determinata ſunt ver ba q̃ ſequunt᷑ in cuiꝰ ꝑſona dicant᷑:ſcʒ qꝛ in ꝑſona xpᷣi non in ꝑſona miniſtri.argumentuʒ aũt ꝓcedit ac ſi verba illa ablolute pferꝛent᷑ ſine relatõne ad pcedentia: qð nõ eſt ve rum. 4. Er his ptz rñſio ad vltimũ.ꝗa ſi verba hec referã/ tur ad pcedentia: manifeſie patet ꝙ verba pꝓferant᷑ vt oba rßi. vñ in nullo deperit aliquid reuerentie exbibende ipᷣi ſacramento ꝑ boc ꝓ dicitur meum. CTonſequẽter queri S. v. tur de hoc ꝙ dico enim.qua rõne vel auẽte ponitur in foꝛ queritur. vtꝝ ſit de neceſſitate foꝛme ¶ Rñſio. ꝙ Em vſ u eccłie romane hec ↄiunctõ enim ponenda eſt:eo ꝙ ab ipᷣo Petro apło ponebat᷑.vñ inuenta ſuit in quodã canonc ꝗ fuerat bti Petri vt dicũt cardinales.¶. Ad aliud dici põt ſine pᷣiudicio.ꝙ nõ eſt de neceſſitate foꝛme:et hac de cauſa nõ in oꝛma quã ponit mgr in ſententijs. lus tercins DOnſeq̃nter q̃rit᷑ de dubitabilibo q̃ incidunt cir ca variatõeʒ foꝛme.variari aũt põt multiplici tõeʒz vt ſi diceret᷑.hoc ẽ coꝛpꝰmeũ ma ßſcripta:cũ non inueniat᷑ in aliquo agelio⸗ IYtem erp̃ſſis dit virtutẽ tranſſubſtantiandi: ſupponat᷑ hoc ad pno ꝗ Avo hoc dico ſine pᷣiudicio.ꝙ ſi mutatio verboꝛuʒ nõ vałiat intellectuʒ foꝛme tradite a dño:dũmodo fſiat ex ſimplicitate ꝓferentis.aut ex defectu naturali:ſicut ſi ali⸗/ quis diceret h̊ eſt colpomeũ vel coꝛpu meuz oficit. Si pter bereſim introducendã nequaq;. Si aũt mutatõ intellectũ variat foꝛme tradite a dño:verba variata virtutẽ trãſſub ſtantiandi nõ hñt.Cũ igit᷑ qitur. vtꝝ ſi diceret᷑ hoc ẽ coꝛ pus meũ ſcim vel aliud bmõi ⁊c. Dico ꝙ ſi intentõne ĩno centie ſic dicẽtur ↄſecratur.ſiłr ſi diceretur hoc eſt coꝛpu. vel colpꝰdũmodo ey defectu nature ſic dicẽtur. Si autezʒ diceret᷑ hoc ẽ caro mea nõ ↄſecraret᷑.qꝛ alius eſt intellectꝰ buiꝰpᷣbi et illius:ſicut nõ baptiʒaret ꝗ diceret baptiʒo teĩ noie gignentis 7 geniti pcedentis ab vtroq;.qꝛ alius eſt intellectus buiꝰſermonis et illiꝰ:cui dñs ↄtulit vim rege⸗ neratiuam. 4 Ao hoc qð obijcitur.ꝙ dñs ↄtulit virtutem huic foꝛme verboꝝ ſoluzʒ:hoc eſt coꝛpꝰmeum.dᷣm ꝙ non elt foꝛma alia niſi variet᷑ intellectꝰverboꝝ Vngde quacun⸗ q; lingua ꝓferãtur verba a dñno inſtituta: virtutẽ hñt.⁊ BG ell qꝛ intellectꝰverbi nõ mutat᷑. Si obijceret᷑.cũ dicitur h eſt colpus meuʒ vel coꝛpu meum hec verba nõ habere ſᷣm veritatem inteilectũ verboꝝ quibo dñs virtutem dedit. di cendũ ꝙ ſi non habent ſᷣm veꝛitatem inſtitutõnis:habent mainen n vſus accomodatõnem ſicut alibi planius dictũ 2 ticulus quartus Onſequenter querit᷑ de variatõne verboꝝ qui bus laus deo refertur. Et pꝛimo de variatione e accidit ex additõne aliquoꝛum que ñ erãt dicta a domno vel facta.Cecundo de variatõne illoꝛum que erant dicta a domino. :ve nutõem. vt ſi diceret᷑. boc ẽ coꝛpn meum ſcʒ ſubtracto s lr̃a vel ꝑ immutationẽ.¶ Querit᷑ gſi facta aliq variatõne hꝰmõi verbis ſic ꝓpoſitis ↄficeret᷑?et videt ꝓ nõ: cũ dñs iſtis verbis hoc eſt coꝛpꝰmeũ ſub hac foꝛma xxxiij. Circa pꝛimũqueri (S. j. tur de additõne verboꝛum quibus vtitur eccłia.que ſunt. eleuatis oculis in celũ ad deum patrẽ ſuum om̃ipotentem mnbi gras agens. qꝛ exquo hic dicta a nullo euangeliſlarũ inuenta ſunt dicta vel facta a dño:videtur ꝙ pᷣſumptuoſe ſunt appoſita. nec etiã ab aplo inueniunt᷑ dicta pel facta a oño.j.Coꝛin. xj. vbi recitat verboꝝ foꝛmam. MKñſio. lʒ bic dicta nõ inueniant᷑ in textu euangelij:nibilominus ec cleſia recitat ea q̃ſi facta a dño.multa em fecit dñs q̃ non ſunt ſcripta.ſicut hr Joh.vlti. AUnde Inno. in tractatu ð canõe miſſe. Sane foꝛmã iſtoꝝ vᷣboꝝ ab ipo rpᷣo acceper̃t apti: et ab ip̃is apłis accepit eccłia. Multa quiꝑpe tam ðᷣ verbis qᷓ de factis dñi pᷣtermiſerũt euangeliſte: que tamẽ apti ſuppleuerũt. EUnde eſt illud.j.Coꝛin.xv. Uilſus ẽ plꝰ⸗ qᷓ ꝗngentis fratribo ſimul. deinde viſus eſt iacobo.deinde aplis omibo:nouiſſime aũt tanꝙᷓ aboꝛtiuo viſus ẽ 7 mibi Item er ↄſuetudine dñi in arduis factis põt hoc intelli gi qð dicitur. Eleuatis oculis in celũ c. Vñ Inno. ea qᷓ adduntur in canone. poſſunt ex alijs locis euangelij ↄpꝛo⸗ bari. Johs em Laʒzari reſuſcitatõem deſcribens teſtatur. ꝙ ihus eleuatis oculis ſurſum dirit. Pater gr̃as ago tibi qm̃ audiſti me Johᷣ.xj. Item alibi dicit Joh.xvij. Hec lo cutus eſt ihds et ſubleuatis oculis dixit. Pater clarifica ſi lium tuũ. Si tuc oculos in celum leuauit ad patrẽ cũ ani mam Laʒzari reuocabat:q̃ntomagis credendũ eſt ꝙ tunc oculos leuauerit ad prem.cum paneʒ et vinum in coꝛpꝰ ſanguinẽ ꝓpꝛium ↄuertebat.et hoc nõ ſine cauſa fecit dñs ſcʒ ꝙ oculos leuauit ad celum et gratias egit. ſcilʒ vt nos volentes aliquid a deo impetrare idem faceremus. Unde Inno.hoc ad noſiram inſtructõeʒ aiebat.vt et nos ocłos coꝛdis nõ depꝛimamin terꝛazʒ: eleuemꝰin celuʒ. ſi quod oꝛamus volumus impetraꝛe. Oras agens. Hic q; colligi tur vnde ſacrificiũ laudis dicatur.ꝙ gras xpᷣc agens illõ inſtituit. Gras aũt aiebat non ꝓ ſe ſed ꝓ nobis.i.ꝓ reꝑa⸗ tione hoĩm ſic futura hec Inno. cet vult diceꝛe ꝙ ex hoc col ligitur ꝙ hoc ſacrificiũ eſt ſacrificiũ laudis: quia xpᷣc cuʒ ſacramentum hoc inſtitueret gratias egit de noſtra repa/ ratione. onſequenter que S. ij. ritur de variatone verboꝝ dictoꝝ a domino ſicut in cunõe miſſe dicitur. Accipite et manducate ex boc omes. In nul lo euangelioꝝ dicitur manducate. Aſdath.xxvj. dr. come dite. Mar. xnij. Sumite. Luc. xxij. Abil boꝝ. In bapti⸗ ſmo aũt dicitur foꝛma tebita nõ obſeruari ſi ponatur ali quod ver bũ aliud ab illis q a domino dicebatur: licʒ ideʒ ſignificatur ꝑ illud quod ꝑ verbũ dictũ a dño. erbigr̃a. Si em diceret. baptizo te in noĩe genitoꝛis ? geniti. fla⸗ minis: licet idem ſignificet. ꝙ in noĩe patris 2 filij et ſpiri tuſſancti:non ſeruatur fonna.Similiter videtur in ꝓpoli to.licet idem ſignificet᷑ ꝑ manducate et comedite: non ta⸗/ men dʒz dici vnum ꝓ alio. Item in nullo euangelio poni tur oms. exqͥ videtur ꝙ nõ fuit poſitũ a dño: in canõe at ponit᷑. ¶ Iteem in verbis poſitis ad ↄſecratõeʒ vini dr̃ oẽs Aath.xxvj.Sikr in canone:q̃ eſt ratio illius variatõis. Rñſio.q quedaʒ verba addita ſumunt᷑ ex vno euange lio:quedã ex alio.euãgeliſte aũt ↄcoꝛdant in verbis ĩ qui⸗ bus eſt virtus ↄſecrandi. in alijs nõ ↄueniunt quo ad ver/ ba: ↄueniunt tamen qͥ ad intellectum. Ad boc qð obijcit᷑ te mutatone verboꝝ in ſacramento baptiſmi. dom ꝙ cuʒ dicimꝰ In noiĩe p.⁊.f..ſ.ſ.ꝓpꝛie dicunt᷑ noĩa ꝑſonarum. Szʒ eum oj in noie genitoris geniti et flaminis potiꝰac⸗ cipiũtur noĩa notionũ. pater em noĩat rietatẽ qua ꝑſo⸗ na eſt ꝑſona. Genitoꝛ em notionem q̃ ꝑſona eſt diſtincta. Vñ pꝛima rõ trinitatis.pꝛimo eſt in vᷣbis iſtis pr̃ et filius 7.ſ. ſ. Uñ hec foꝛma in baptiſmo nõ fuit mutanda. Pꝛet᷑. nõ eſt ſilłe. qꝛ hbec verba In noie p..f. .l.ſ.ſunt de forma baptiſmi:ſed ꝙ dico manducate vel comedite nõ eſt ð for ma verborũ huiꝰſacramenti cui data eſt virtus tranſſub ſtantiandi. ꝛete. ꝙ dico manducate.licet in foꝛma euã⸗ WMU gelij non dicatur: tñ ex pꝛecedenti littera accipitur. Luc. xxij. Illa ſcʒ deſiderio deſideraui hoc paſcha manducare vobiſcũ.¶ Ad illud qdð obijcit᷑ de hboc ꝙ d omnes. Sicen dum ꝙ licet nõ ſit expꝛeſſuʒ ĩ Matheo:intelligit᷑ tñ.⸗ rõ. qꝛ ſacr̃alis anpeic eſt oĩm: licet ſpũalis ſumptio non ſit oĩm. ex ꝑte aũt ſanguĩs expꝛimit᷑ om̃es:et hec eſt rõ quaꝛe ponit᷑ ex ꝑte ſanguis ⁊ nõ ex ꝑte coꝛꝑis in euãgelio: quia coꝛpſignat vnionẽ. Vnio autẽ q̃ eſi ſimptr eſt in caritate qᷓ ſcʒ eſt ĩ coꝛꝑe miſtico xp̃i ſed ſimpłr vnio q̃ eſt ĩ caritate nõ eſt oĩm. VUñ in foꝛma qᷓ eſt ex ꝑte coꝛꝑis nõ adicit᷑ om̃o in euãgelio.Sanguis aũt effuſus eſt in redemptõeʒ. Re⸗ tmptõ vo fuit oim vnde ſanguis fuit fuſus ꝓ om̃ibo quo ad ſufficiẽtiã nõ quo ad efficatiã niſi multoꝝ. Ande ex il la ꝑte dicit omes.O aũt in canone ponit᷑:hoc eſt rõne ſa cramentalis ſumptõnis q̃ eſt omniũ generaliter. 1 Mlembrum quartũ Egtur de foꝛma verboꝝ in tranſſubſtantia tione vini. Circa h̊ pꝛimo querit᷑ te foꝛma ĩ generali. Scðo de ꝑtibus foꝛme in ſpeciali. Tercio de illis que addita ſunt ipſi forme. OQnarto de p̃dictoꝝ verboꝝ explanatõne. rticulus primus Irca pꝛimũ querit᷑ ſic.fſoꝛma in canone poſita eſt bec.Hic ẽ calix ſanguinis mei noui eterni eſtamẽti.q videt᷑ minꝰ bene deſcripta ꝑ hoc ꝓ ingf dicit in fenten. ꝙ hec eſt foꝛma. Hic eſt ſanguis me⸗ Item idem videt᷑ ꝑ ſimile ſumptũ a forma alia q̃ eſt. Hoc eſt coꝛpꝰmeũ. Pꝛe.in MMath.et mar.dicit᷑. Hic eſt ſan. guis meꝰ.4 Iteʒ Hiero. Qiſi dixero tibi q ꝓbare poſſũ ꝑ nouũ vel vetꝰteſtamentũ:nõ credas mihi.ſ za nõ habet᷑ neqʒ a no.neq; a ve.teſt.igr̃ ꝛc.¶ Ao h̊ dom ſine iudicio.ꝙ foꝛma inſtituta ab ecchia ſcʒ: Hic eſt calix ſan⸗ guinis mei:eſt foꝛma tradita a dño.cuiꝰveritas pz ꝑ hoc: ꝙ tradita fuit a bĩo Petro.ꝗ fuit cũ dño qñ foꝛmam tradi dit:et ab aptło q accepit a dño ꝑ reuelatõeʒ noticiã facien⸗ dꝑ circa hoc ſacrm. Vñ.j.Coꝛi.xj.Ego accepi a dño qd tradidi vobis.vñ Inno.Romana eccłia illud ſemꝑ in⸗ tegra fide ſeruanit:qð ab ipᷣis aptis ꝗ eam pñtialiter ſa⸗ cris inſtrurere doctrinis:⁊ eccłiaſtici ritꝰregulã docueꝛũt ab ipſis ̊ apłis btis Petro ⁊ paulo qͥs ⁊ viuos habuit et defunctos cuſtodiuit:hũc ſacrificij ritũ accepit:quem ha⸗ ctenꝰinuiolabili cultu ſeruauit. Item Inno.terciꝰ. Credi mus ꝙ foꝛmam verboꝛum ſicut in canone reꝑitur ⁊ a xpᷣo apoſtoli: ⁊ ab apoſtolis eoꝝ acceperunt ſucceſſoꝛes. Apteꝛ quod magis videt᷑ ꝙ foꝛma quã ſeruat eccleſia fuit foꝛma tradita a domino ꝙᷓ alia poſita in euangelijs que poſt ſcri pta erant ⁊ variata m diuerſitatem traditionũ? tranſla tionum. MQec neceſſe fuit vt tanta diligentia apponeret᷑ in euangelijs de foꝛina pᷣſcripta a domino ſcribenda in gbus referunt᷑ opera domini nt oꝑa erãt:ſicut vbi tradita ẽ for⸗ ma pᷣſcripta a domino.non vt iudicet opus xpi:ſed vt illa mediante fiat quod xpᷣ fecit.i.ↄuertat᷑ panis ⁊ vinum in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xpᷣi. bi em̃ debuit illa foꝛma pᷣciſe ob⸗ ſeruari: cui dminus dedit virtutem ↄuertendi.4 Av illa ergo que obijciunt᷑ ꝑ auctoꝛitatem euangeliſtarũ 2 magi⸗ ſtri in ſenten. Dicendũ ꝙ quia verba euangelioꝛum ſunt relatiua rei geſte vt geſta erant a domino:non opoꝛtet niſi ꝓ verba referant᷑ que rem geſtam denuncient. Aſogr autẽ in ſenten. verba ponit euangelij vt relata ſunt ab euangeli ſtis: non intendens foꝛmam p̃ᷣſcriptam a domino:p exem pli cauſa relatiua in euangelio.¶¶ Ad illud quod dic Hie ro.ꝙ non credatur ſibi niſi quod dicat oſtendat ex no.⁊c̃. Dicendum ꝙ hoc intelli⸗ ta eniz ſunt fidei que neq; noui neq; veteris teſtamenti. ꝓ bari poſſunt.Sacramenta autem noſira magis fide acci piuntur q; ꝓbantur:ſcilicet vel canone ſcripture vel etiaʒ alio modo. Ael poteſt dici. ꝙ poteſt accipi ex nono teſta⸗ mento ſcilicet ibi.j.Coꝛin.xj. Ego accepi a domino quod et tradidi vobis zc. tur ſic. foꝛma eſt ali non tbet aliquid poni qð non eſt de eſſentia. ſed calix nõ eſt de eſſentia:quia eſt vas extra ↄtinẽs.ergo 7c.4 Si gitur in inſtructõne moꝝ. MMul/ Onſequenter querit᷑ de ꝑtibus foꝛme in ſpecia li. Et pꝛimo de hoc ꝙ dicitur Calixr. Scᷣo de hoc ꝙ dicitur ſea ngie.,Eine pꝛimum queꝛi ntialis ipſi ſacram ento:ſed in eſſenti⸗ diceret᷑ ꝙ calix ponitur trãſſumptiue non ꝓprie: obijcitur ſic. In oblatõnibus tranſſumptis pꝛius occurꝛit intelle, ctus ꝓprius qᷓ; tranſſumptus.quia ex ſimilitudine intelle⸗ ctus veri:tranſſert᷑ intelligens ad tranſſumptum. ſed poſ/ ſet eſſe ꝗ intellectus ꝓferentic ſtaret ſupꝛe intellectum p⸗ beiden ꝑↄſequens intentõ: 2 ita excluderetur intentõ de ita que regꝗritur ad efficaciam verboꝛum:et fruſtraretur veritas ⁊ eſſe ſacramenti.quod quidem ꝑiculum oꝛtũ ha⸗ beret ex bmõi foꝛma. ꝗpter quod oↄueniret magis in for ma ſolummodo verba pꝛie intellecta apponerentur: ſicut hic eſt ſanguis meus.ql Item ſi calix tranſſumptiue ſumi tur pꝛo ↄtento ſcilʒ potu:tũc eſt ſenſus.hic eſt potus ſan⸗ guinis.ſed ſicut ſaguis xp̃ᷣi eſt potus:ſic coꝛpus eſi cibus. Si ergo in forma tranſſubatõnis panis nõ dicitur cibus coꝛpoꝛis:ſic nec in foꝛma hac debet dici potus ſ- anguinis ¶ Item multiplex intellectus eſt cauſa vagatõnis intelle⸗ ctus.igit᷑ cum in ſacro ⁊ maxime in boc neceſſe eſt nõ di ſtrahatur intellectꝰ:ſed ꝙ homo colligat ſe in ſe ꝓpter re⸗ uerentiam ſacramenti.et ne deuiet intentio:neceſſe ẽ in hac foꝛma ponant᷑ verba vnius intellectus tm̃.¶¶ Rñſio. ꝙ ĩ foꝛa a dño tradita fuit.ꝙ dico calix vt ex detis pz In⸗ no. Mec hoc fuit ſine rõne. Ad cuiꝰmanifeſtatõeʒ nota.q in hoc ſacramento ſignat᷑ ſanguis rpᷣi vt effuſus in p̃cium 2 vt miniſtratꝰin potum. Sanguis aũt te ſe neutrũ dicit expᷣſſe ſed ꝑ ↄiunctiõez cũ calice:quia ſanguis in calice vt effuſus 2 potandus ꝓponit᷑.dñs ergo in traditõne huiꝰſoꝛ me poſuit.ꝙ dico calix:vt oſtenderet ꝑ hoc iuxta modum loquendi quẽ habuit:ꝙ ille igem ſanguis fuit quem fudit in paſſione. Solet em̃ dñs ꝓ calicem paſſionem ſuã ſigni⸗ ficare:ſicut Math. xx. poteſtis bibere calicẽ quem ego bi biturus ſum.et.xxvj. Pater mi:ſi poſſibile eſt tranſeat a me calix iſte. Item vt oſtenderet᷑ ꝙ ſanguis ille debuit ſu mi in potuʒ. Joh.vj. Sanguis meus vere eſt potus.Et H eſt quod dicit Hiero.ad indeos ſuꝑ p̃s.lxxv. Sanguineʒ quem ꝑ inſaniam fuderũt:ꝑ gratiam biberunt.4 Ex his atet rñſio.ad illud quod ſolet queri ſcʒ.ſi calix ponit᷑ in oꝛma ad oſtendendum ꝙ in boc ſacramento ſignatur ſan guis vt effuſus in paſſione:potius dom eſſet ſanguis cali cis.i.ſanguis paſſionis:qꝙᷓ calix ſanguinis.qꝛ non ſolũ po⸗ nitur calix vt oſtendat᷑ ꝙ eſt ſanguis paſſionis:ſᷣ ꝙ ſumẽ⸗ dus eſt in potũ.⁊ hoc potiſſime erpꝛimit᷑ ꝑ hoc ꝙ dico ca⸗ lix.¶ Ad hoc g̊ quo q̃rit᷑ q̃re dr i forma calix traſſũptiue: dðm ꝙ erpᷣſſio maioꝛ vt ex duplici rõne dicta pʒ:eſt cauſa huiꝰtranſſumptõis.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ poſſ1 intelle ctus ſlare ſupᷣ pꝛimũ intellectũ verbi et intentio ſiir:et ita fruſtraret᷑ intellectꝰ⁊ effectus ſacr̃i.Dicendũ ꝙ q;tumcũ⸗ q; eſſet ibi ſimpler intellectus vᷣbi:ex negligentia ſacerdo⸗ tis poſſet fruſtrari eſfectꝰſacr̃i. Ande ꝓpter negligentiaz qᷓ oↄtingere poſſet nõ debuit oñs quod ogruebat hic eẽ omit. tere:ſed ipſe qui intendit ↄſecrare debet diligentiꝰquo põt recolligere ſe 2 redire in ſe:vt nihil omittat de cõtingenti⸗ bus. Enge dicũt ꝙ negligentia in hac oꝑatõne ſit morta⸗ le peceatũ. Vel põt dici ꝙ ipſa demonſtratio exponit illã tranſſumptõeʒ verbi.qua nõ vas oſtendit᷑: ſed qð in vaſe ↄtinetur. ¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ in alia ſoꝛma debẽt dici cibus coꝛꝑis ⁊c. Dicendum ꝙ coꝛpꝰxp̃i de ſe cibusẽ: ſed ſanguis nõ eſt potus niſi pꝛout ꝓpinatur calice paſſio nie.¶¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ multiplex intellectus cau ſa eſt vagatõnis ⁊c̃.patet rñſio.iQon em̃ debuit dominus pter negligentiam quod conueniens erat omittere: vl vt tactum eſt ipſa demonſtratio tollit occaſioneʒ vagatõis. — — —, — — — — ecia beni ntn⸗ lir S tur R d d Arem tü be inſor rſi eſum 9ſan ſbos⸗ ibrs ini⸗ le⸗ 0 e/ in i 1 t1 t n⸗ h. li i Conſequẽter quenn S. j. RKZ ¶ Mueſtio *„ tur de boc ꝙ dĩ ſanguĩs. qꝛ videt᷑ ꝙ xberet dici ſanguis i recto:ſicut dr coꝛpꝰin alia foꝛma.⸗ Pꝛete. videt᷑ ex dictis ꝙ ſi calix ſtat ibi ꝓ cõtento trãſſumptiue:tũc deberet dici hic ſanguis eſt calix:cũ oblig ſint trãſitiui ⁊ ↄtentũ ẽ ipſe ſanguis.¶¶ Item ſi calixr ſignat ipᷣm ↄtentũ ſcʒ ſanguineʒ: eidet᷑ nugatoꝛie dici calix ſanguis:ſᷣ deberet diei calix ſã⸗ guis coꝛꝑis mei. ¶ Item videt᷑ ꝙ neqʒ ↄueniat ſanguinem poni in foꝛma in recto neq; in obliquo:qꝛ vſus ſanguinis ex multiplici ꝓhibitione hoꝛroꝛẽ incuciebat. ꝓhibitus eĩ fuit añ legem Geñ.ix.⁊ in lege Deutro.xij.⁊ ptꝰ Acẽt᷑.xv. l Pꝛe. incuſſio hoꝛroꝛis fuit cauſa aſſignata a mgro ĩ ſen ten.⁊ a ſanctis:quare coꝛpꝰ ſanguis xpi nõ deberẽt offer ri ſub ꝓprijs ſpẽbus.ſ̊ dicere alicui ſanguinẽ buanuʒ aſſu mendũ eſſe in potũ hoꝛribile eſt auditui:vnde SJoh.vj. di⸗ cto.Niſi manducaueritis carnẽ filij bomis 2 biberitis eꝰ ſanguinem: nõ habebitis vitam in vobis.AMulti audien/ tes ex diſcipulis eius dixerũt.durus eſt h ſermo.igit᷑ vt vi detur in foꝛma iſta non dʒ fieri mentio de ſanguine ſbᷣ ra: tione vel foꝛma tali. Rndeo.ſine piudicio. ꝙ calix non dicit ſanguinẽ ̊ vinùm:cum dj hic eſt calix. VUñ intellcẽs eſt verbi buiꝰſᷣm q; eo expꝛimit᷑ forma huiꝰſacramẽti: vi⸗ num quod dicitur hic calix eſt vt ↄouertat᷑ in ſanguinẽ.vn⸗ de ꝙ dico ſanguis eſt genitiuus finẽ impoꝛtans ſᷣm ꝙ di⸗ cit phᷣs. Hic huiꝰmultipliciter dicit᷑:vel vt finis ⁊c. Enð his verbis vt ð alia foꝛma dictũ eſi. inſinuat᷑ quodammõ ↄuerſio quam intendit qui ↄſecrat.¶ Ad hoc quod obijcit᷑ ꝙ ſanguis debeꝛet poni in recto ſicut coꝛpus in alia foꝛma Dicendũ ꝙ non eſt verum.qꝛ vt ex ſupᷣdictis patet.in illa foꝛma ideʒ demonſtrat᷑ ꝑ hoc ꝓnomen hoc:quod ſignatnꝛ ꝑ hoc nomen coꝛpus. ꝗꝓpter qð opoꝛtuit ꝙ coꝛpus diceret᷑ in recto ſicut hoc pꝛonomen hoc.Sed in hac foꝛma fᷣm ꝙ dictum eſt.aliud dicitur ꝑ boc ꝙ dico calix et aliud ꝑ hoc ꝙ dico ſanguĩs. ꝓpter quod ↄuenit vt inter illa notet᷑ trãſ⸗ itio.4 Ex dictis patet rñſio ad duo q̃ ſequunt᷑.quia illa argumenta ſuꝓonũt ꝙ calix tranſſumptiue ponitur pro ſanguine. AVo aliud qð obijcitur.ꝙ vſus ſanguis incu⸗ tit hoꝛroꝛẽ et maxime bumani ⁊c̃. Dicendũ ꝙ verũ eſt de vſu materiali.et ſic intellexerũt illi.de quibo JYoh.vj.mul⸗ ti audientes. Vnde glo.multi carnaliter ſapientes q̃ſi ꝑ⸗ ticulatim caꝛnẽ qua indutꝰ erat ſe eis diſtributurũ ꝓmit⸗ teret ↄtra naturam:vt in cibum hoĩm ſuam carneʒ daret Mon autem ſic eſt de vſu ſiue manducatõne ſpũali.que ẽ monere in xpᷣo ⁊ habere rpᷣm in ſe manentem:ſcʒ ꝑ fidem caritatem. Eñ Johᷣ.vj. Qui manducat carnẽ meã ei bi bit ſang. me.in me manet et ego in illo. rticulus tercius Egtur de illis verbis q̃ addita ſunt illi foꝛme. ſccz noni et eterni teſtlamenti ⁊c. Circa hec que⸗/ runt᷑ duo. ꝛimũ eſt de eoꝝ neceſſitate ſcilicʒ Rrum ſint de foꝛma. Secundum eſt de illoꝝ explanatõe. ¶ NWueritur ergo vty S. f. ſint de foꝛma.Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ boc quod dicitur Luc.xxij Hic eſt calix noui teſtamenti in meo ſanguine. Cum enizʒ ponant᷑ ibi inter verba que ſunt de eſſentia foꝛme: ſcʒ iter calicem et ſanguinem: videtur ꝙ ſint de ipſa foꝛma. IJtez in foꝛma panis nibil ponit᷑ poſi inuitatõòneʒ ad vſum niſi quod eſt de foꝛma:ſimiliter videtur ꝙ in foꝛma iſia ptꝰin⸗ uitatõnem ad vſum que fit ibi. Accipite et bibite ex H̊ om ui teſta.⁊ etiã quicꝗd ibi ſequitur eſt de foꝛma/ Contra nes:nihil ponatur niſi quod de foꝛma eſt:et re no foꝛma qua fit tranſſubſtantiatõ panis eſt bec. Hoc eſt coꝛ pus meũ: a ſimili videtur ꝙ foꝛma ſit hic ſolũmodo. Hic eſt calir ſanguinis mei. ¶ Item hoc videt᷑ ꝑ boc:ꝙ verba Adduturno tranſeũt ſuꝑ materiã tranſſubſtãtiandaʒ. KRnſio. ꝙ illa pᷣba nõ ſunt de foꝛma. Illa em̃ ſolũmodo ſunt de foꝛma quibo fit ranſſubſtantiatio vini in ſangni⸗ nem yp̃i.ſed ſunt ꝓprie declaratiua quaꝛundam conditio⸗ MKMonſequenter que· . S. ij. xxxiij. num quibus excellentia buius ſacramenti mamifeſtatur. 4¶à Ao boc quod obijcitur. ꝙ illa verba ponũtur inter ver/ ba que ſunt eſſentialia foꝛme ⁊c. Dicendũ ꝙ ex hoc nõ ſe quitur ꝙ ſint de ipᷣa foꝛma:quia vt ſup dictum eſi in enan gelijs non expꝛimit᷑ foꝛma vt erat tradita a domino:nec q̃ ibi dicunt᷑ referunt᷑ ad ea qͥ ſunt foꝛma:ſeo ſolummodo vt veritas rei geſte narꝛetur.4 Ao aliud dicendũ. ꝙ reue ra immediate nihil ſeꝗtur quod nõ ſit ð eſſentia foꝛme.ſ. panis: mediate tñ ſequitur qð nõ eſt ſcʒ de eſſentia foꝛine panis.ſcʒ hec quotienſcũqʒ ⁊c.iQec debet aliquid interci pi medium qð ipam foꝛmam deſcribat: cum faciant vnaʒ ꝑfectam foꝛmam ſacramentt vt eſt vnum ſacramentũ.ſed quia poſt formam vini non ſequitur alia foꝛma cui debet cõtinuari vel quaſi continuari: ideo non inconuenienter additur poſt foꝛmam qð non eſt xæ eſſentia foꝛme. 77 ritur de pdictoꝝ explanatõne. Queritur ̊ de hoc ꝙ dicit noui ⁊ eterni teſtamenti.quia ſi aliquod teſtamentum eſt nouũ:non eſt eternũ.quia nouum eſt ſjm phᷣm: quod qᷓiũ ad ſui initium eſt ꝓpinquum:eternũ eſt quod caret initio. Item quaꝛe magis dicit᷑ hoc ſacramentum eſſe noui et eterni teſta.qᷓ; ſacramentum baptiſmi.exqͥ de latere xpᷣi ec cleſie duo pᷣcipua fluxerũt ſacramenta.ſcʒ ſacramentũ re⸗ temptionis in ſanguine:et ſacramentum regenerationis in aqua. Si q̊ hoc ſacramentũ ratõne ſanguinis effuſi dr eſſe nomi teſta. a eterni: illud debet ſimpliciter dici ratõne aque effuſe: vel quare non.¶ Iem querit᷑ de hoc quod di⸗ citur. ¶Miſteriũ fidei:.qꝛ ſicut tangit Inno.hoc verbũ ſcʒ miſteriũ fidei eſt aliquibo munimentũ eꝛroꝛis:ergo nõ eẽt bic aponenduʒ. dic em̃ ſic. ¶Niſterium fidei er his alijſq; ſcripture verbis quidã munimentuʒ erꝛoꝛis ducere puta uerũt. dicentes in ſacramento altaris veritatẽ coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis rp̃i nõ eſſe:ſed imaginem tm ⁊ ſpẽm ⁊ figuram eo ꝙ ſcriptura memoꝛat aliquotiens id qð in altari ſuſci pitur: eſſe ſacramentũ ⁊ miſteriũ et exemplum. 4 YItem ſa cramentum iſtud dr̃ ſpãliter eſſe ſacramentum caꝛitatis. Vnde dicit Criſ. e dare carnẽ ſuam ad manducanduʒ intimi amoris fuit indicium. Sacramentũ baptiſmi pre⸗ cipue dr ſacramentũ fidei.ꝓprie ergo videt᷑ ↄuenire buic ſacr̃o ꝙ ſit miſteriũ caritatis:et illi ꝙ ſit miſterium fidei: igit deberet bic poni miſteriũ caritatis.¶ Item ſi in alijs ſacramentis noue legis eſt miſteriũ.i.ſecretũ fidei ⁊ tñ nõ ponit in illis: ̊nec in his dʒ poni:̊ ⁊c. ¶ Iem querit᷑ de hoc qð ſubdit᷑ ꝓ vobis et ꝓ multis effundet᷑.quaꝛe nõ ſimi liter dr in ſacramento coꝛꝑis qð ꝓ vobis tradet᷑ ſicut dici tur Luc.xxij. ¶ Ytem ↄſtat ꝙ ſanguis xp̃i effuſus eſt ꝓ oĩ⸗ bus.quare ̊ dr ꝓ multis et nõ ꝓ om̃ibo.¶ Item quaꝛe di ſtinguit ita. dicit᷑ em̃ ꝓ vobis et ꝓ multis.qꝛ aut intelligit᷑ de effuſione qᷓꝛtum ad ſufficientia: et 'm hunc intellectum effuſus eſt ꝓ omibo.aut q;tum ad efficaciã: 1 m hũc intel lectum nõ eſt diſtinguẽ inter apłos ⁊ illos multos.l Itez remiſſio pctoꝝ eſt ꝓprius effectus baptiſini et penitentie. nõ huiꝰſacramenti.¶ Pꝛe.cũ multi ſint effectꝰ huiꝰſacra⸗ menti ſiue effuſionis ſanguinis dñi.quaẽ magis ſignatur eſt remiſſio peccatoꝛum qᷓ alicuius alteri EKRñſio.ꝙ in bis verbis additis forme tria ſignifi⸗ cantur: ad manifeſtatõnem excellentie et vtilitatis buius ſacramenti. Pꝛimum eſt nom teſta. confirmatio.ibi. ſ?o ui et eterni teſlamenti. Secundum eſt ſecretoꝛum fidei in ſinuatio.ibi. Miſterium fidei. Tercium eſt peccatoꝛum remiſſio.ibi:in remiſſionem peccatoꝛum. Ad manifeſtati onem pꝛimi notandum eſt ꝙ nouum teſtamentuʒ xp̃i ſan⸗ guine confirmatum pꝛomittit eterna: vetus quod per hir coꝛum aut vituloꝛum ſanguine eſt confirmatum pꝛomitte bat tem ꝑalia.⁊ ideo teſta.illud fuit vetus ⁊ tranſitoriuʒ: hoc autem nouum eſt et eternum. Ael inde pꝛobatur eter num.i.perpetuum. vnde nouum aſſeritur.i.vltimuʒ. Qo uiſſimum enim hominis teſtamentum inuiolabile perſe⸗ uerat: quod teſtatoꝛis morte firmatur. AUo Heb.ix. teſta⸗ mentum in moꝛtuis firmatum eſt: alioquin nonduʒ valet N— dum viuit qui teſtatus eſt.Et nota ꝙ teſiamentuʒ dicitur nõ ſolum ſcriptura ↄtinens diuia mandata:ſᷣ et ꝓmiſſio. Heb.ix.deo noui teſtamenti ẽ mediatoꝛ:vt repꝛomiſſio nem accipiãt ꝗ vocati ſunt eterne bereditatis.⁊ ſᷣm hunc modũ dicit᷑. Hic eſt ſan.no.⁊ eterni teſta.i.noue et eterne ↄfirmatoꝛ ꝓmiſſionis.ſicut ꝓmittit ipſe dũs Johᷣ.vj.qui man.car.me.et bi.me.ſan.habet vitam eternaʒ.¶ Ex his patet rñ ſio ad pꝛimũ.qꝛ nõ dicit eterni teſta.qꝛ caret prin cipio:ᷣ qa ꝓmittit eterna.quia moꝛte xpᷣi ↄſirmatum eſt. Ao aliud dom.; ſacrẽ̃m redemptõis qð flurit de latere rp̃i in ſanguĩs effuſione:magis dom eſt ſacr̃m eterni teſ. qᷓ ſacramentũ regeneratõis qð fluxit in aque emanatõne quia in moꝛte cui atteſtatuꝛ ſanguĩs effluxio:teſtamentuʒ quaſi ĩmobile ↄfirmat᷑.Quia q̊ dñs teſtamentũ heredita⸗ tis eterne moꝛte ſua ↄfirmauit.cui nõ atteſtat᷑ effluxio aq̃ ſicut efflurio ſanguis:ſacr̃m regeneratõnis nõ eſt dicẽdu eterni teſta.ſicut ſaccẽ̃m redemptõnis. Ad illud qð obij⸗ citur ſᷣm Inno.Rñdet᷑ ab eodeʒ ſic.nunꝗd ideo ſact̃m al⸗ taris veritas nõ eſt qð figura eſi: qᷓ nec moꝛs xp̃i veritas eſt qꝛ figura eſt:⁊ reſurꝛectio veritas nõ eſt qꝛ figura ⁊.q̃ſi diceret.nõ vult ꝗ̊ dicere ꝙ ⁊ ſi ſit miſteriũ: ꝓpter hoc nõ ſe quit᷑ ꝙ nõ ſit veritas.VIñ ſubdit.Altaris ſacim eſt⁊ veri⸗/ tas ⁊ figura.miſteriũ aũt eſt quoddã qð eſt multis occul⸗ tum.nam miſteriũ grecũ eſt:qð latine dicit᷑ ſecretũ vel oc⸗ cultum.4l Ed aliud qð obijcit᷑.q/ dʒ dici miſleriũ caꝛiatis ⁊c. Dicendũ ꝙ cum in omibo ſacramentis ſit aliqd occul⸗ tum et ſecretuʒ ꝙ credendũ ſit:tñ modo ſingulari dicitur hoc ſacrẽm miſieriũ fiaei:ſcʒ et ꝓpter ↄuerſionẽ.2⸗ ↄtinenti⸗ am.⁊ ſumptõeʒ.⁊ accidentia q̃ ſunt ſine ſubiecto:in gbus rauo locuʒ non hʒ ſ̊ ſola fides. Haptiſmus aũt dr ſacr̃m fidei:qꝛ eſt ianua ſacramẽtoꝝ.⁊ ab eo eſt pꝛimꝰſtatꝰfideli um inqꝗᷓ tum bmõi. Sacrm iſtud dicit᷑ ſacrm caꝛitatis pꝛo pieꝛ ſacr̃in repntatõnis paſſionis q̃ maximũ eſt indicium caꝛitatis patientis.et maxime cxcitatiua 2 illectiua ad ca ritatem. dicit & miſteriũ fidei:qꝛ totum fidei eſt.qꝛ que in hoc ſacramẽto accidunt:occulta ſunt ⁊ ſecreta.ſolũmodo cognitõne que eſt fidei ↄpꝛehenſa. Dicit᷑ aũt eſſe caritatis qꝛ eſt indiciũ diuine caritatis ⁊ allectiua ad caritatem:et qꝛ fimilis ẽ effectꝰpuiꝰſacr̃i ⁊ caritatis.hoc eĩ ſacramen⸗/ to vniunt᷑ membꝛa adinuicẽ ⁊ capiti ⁊ caritate ſimiliter. 2 addi põt.ꝙ ↄuenientiꝰdicitur miſterium fidei qᷓ caꝛitatis quia miſteriũ dicit᷑ ꝓgne occultum vel ſecretum qð ↄueĩt fidei qͥ eſt inuiſibilium quaſi abſconditoꝝ vel ſecretoꝝ ar gumentum. Heb. ix. Caritati aũt nõ ↄuenit ꝓprie miſteri um:eo ꝙ ipſa facit quaſi exꝑimentaliter om̃ia manifeſta. Yoh̃ᷣ.xv.Elos aũt dixi amicos ⁊c.¶ Ex his pʒ reſpõſio ad aliud qð ſeꝗtur.ꝙ licet in omnibus ſacramentis ſit fides neceſſaria:non tñ eſt ſimile de hoc ſacramento et de alijs vt ex dictis patet.¶ Ad aliud qð obijcitur ꝙ hoc non de⸗ bet poni effundet᷑ in remiſſioneʒ pctoꝝ. exqͥ in alia foꝛma nõ dicit᷑ qð ꝓ nobis tradetur. Dicendũ ꝙ effuiſio ſanguĩs xp̃i eſt ꝓprie et ꝑ ſe cauſa vnde ſacramentũ iſlud 2 alia ef⸗ ficaciaʒ habent.ſeꝑatio em̃ ſanguĩs xp̃i in qua ſeꝑabatur ſanguis a carne:ſignat ſeꝑatõeʒ aĩe xp̃i a coꝛpe.a pꝛopter hoc plus ↄuenit ꝙ apponat᷑ huic ꝙᷓ illud alij. 4l Ad id qð obijcitur.ꝙ ſanguis xp̃i effuſus eſt pꝛo om̃ibus.dicenduʒ ꝙ hoc verum eſt qᷓtum ad ſufficientiam:pꝛo electis autem qᷓtum ad efficaciam. Electi autem erant diſcipuli quos ſi gnauit dominus cum diceret ꝓ vobis:et alij plures te iu⸗ deis et gentibus quos ſignificabat cum diceret ꝓ multis. Vel ita diſtingui᷑ hoc.quia ſacerdotes debent ꝑſe ſpecia liter ⁊ pꝛo alijs rogare:ideo dicit ꝓ vobis ſcilicet ſacerdo⸗ tibus et pꝛo multis ſcilicet ſubditis.q Ad aliud qð obij⸗ citur de hoc quod ponit᷑ in remiſſionem peccatoꝝ. Sicen dum ꝙ in verbis iſtis non dicit᷑ ꝙ hoc ſacramentum ẽ in remiſſionem peccatoꝝ:licet remiſſio peccatoꝛum ſit foꝛtaſ ſis effectus huius ſacramenti.ſed dicitur ꝙ eſt ſacramen tum ſanguinis effuſi in remiſſionem peccatoꝛum. ita pʒ ꝓ hic queñita nibil ſunt ad ꝛpoſi itum. Poteſt tamen reſpõ deri.ꝙ aliter et aliter eſt iſiud ſacramentum remiſſio pec⸗ catoꝛum et baptiſmus et penitentia. hoc enim ſacramen⸗ tum eſt remiſſionis peccatoꝛum vt ſignum quodammodo quia eſt ſignum moꝛtis rpᷣi que eſt cauſa ꝑ ſe deſiructiua moꝛtis noſtre.ſᷣm ꝙ dicitur.ꝙ; mortem noſtram moꝛiẽdo deſtrurit ⁊c̃. Et Olee vl.Ero moꝛs tua o moꝛs.Alio mo⸗/ do eſt cauſa remiſſionis pctoꝝ per accidens.Conſidera⸗ tio em̃ paſſionis domini habita ex boc ſacꝛamento genẽat in nobis ↄpaſſionem ſuꝑ paſſione illius:cuius paſſio fuit couſa remiſſionis peccatoꝝ in nobis.et ita vlterius con⸗ iuncta compaſſio ſue paſſioni cauſa eſt remiſſionis pecca. toꝛum. Maptiſmus aũt et penitentia non tm̃ ſunt ſigna:ſᷣ ſignum ⁊ cauſa.⁊ ita differenter eſt boc ſacramentũ ſacra mentum remiſſionis peccatoꝝ ⁊ pꝛedicta. Pꝛe.ad plenio⸗ rem huiꝰmanifeſtatõnem nota quod dicit Inno. ſcilʒ.ꝙ peccatum duobo modis remittitur.quo ad meritum cul⸗ pe:et quo ad debitum pene.Aſderitum culpe remittit᷑ per ſanguinis pꝛeciũ:quo redempti ſumus a pena. Aulnera⸗ tus em̃ eſt ꝓpter iniqtates noſtras:attritus eſt ꝓpter ſcele⸗ ra noſtra:cuiꝰliuoꝛe ſanati ſumus yſa.liij.quia ẽ iuſtꝰin⸗ iuſte punitus eſt:iniuſti iuſte liberati ſunt. xuij de virtute verboꝝ ↄſecrationis. Equitur de foꝛma verboꝝ qᷓ;tum ad virtutem ipſoꝝ.Et pri mo de virtute ipſoꝝ in comꝑatõne ad ele mentũ tranſſubſtantiandũ. Scðo ĩ com⸗ patione ad oꝛdinem ſacrum. Tercio in Pera. Quarto in ↄꝑatõe ad tem pus in quo exit in opus. embꝛum primum Irca pꝛimũ querunt᷑ tria. Pꝛimũ eſt vtruʒ one elementi in coꝛpꝰ rpᷣi. Secundũ vtrum — virtus ↄuertendi in coꝛpꝰrp̃i ſit data veꝛbo vt ſue virtutis oꝑatione fiat ↄuerſio elementi in coꝛpꝰxp̃i Tercium vtrũ illa virtus poſſit ↄuertere elementa in qua cunq; quantitate. rticulus primus Veritur gſi qua ſit virtus verboꝛum ꝓlatoꝛuʒ in ↄuerſione elementi in coꝛpꝰ xpᷣi. Et videt᷑ ꝙ ſic.j.Coꝛin.xj.Accipite ⁊ comedite. Amb.an⸗ teq; ↄſecret᷑ panis eſt ⁊ vinũ:vbi aũt verba vpᷣi oꝑata fue⸗ rint:coꝛpꝰet ſanguis rp̃i efficit᷑. Ecce ꝙ dic vbi verba xpᷣi oꝑata ⁊c̃.¶ Item AVUmb.de ſacr̃is.Oð erat panis añ cõſe cratõeʒ iam coꝛpꝰrpᷣi eſt pꝰoſecratõneʒ.qꝛ ſermo ypᷣi crea turam mutat. Et idem dic mgr̃.iiij.ſen.viij.di.Sʒ hec mu tatio ẽ oꝑatõ mediãte aliq̃ vᷣtute.igr ⁊c.¶ Itẽ ĩ om̃i oꝑati tione miraculoſa vbi oꝑat᷑ demediãte creatura: data ſit aliq virtꝰipſi creature.¶ Item Dam̃.verbũ dei eſt verbnʒ actiuuʒ et opᷣs.et loquitur de verbo xp̃i quo fit conuerſio panis in coꝛpus vpᷣi. Item ſi nulla virtus eſſet in verbo eſſet verbũ ſimplr materiale et nullo modo actiuũ: ſic̃ nec panis.igit᷑ videtur ꝙ virtus aliq̃ oꝑatiua ſit xerboꝛũ:pe⸗ nes que determinat᷑ foꝛma huiꝰſacramenti Cont᷑.ĩ ſa⸗ cramento illo reqritur materia ſcʒ panis ⁊ enum. foꝛma verboꝝ.oꝛdo.intentio.nec ſi aliquid hoꝝ deſiciat põt effi ci hoc ſacramentũ.qtumcũq; ꝓſerant᷑ verba ſine alijs nõ eſt ſacramentuʒ. igitur vt videt᷑ non eſt magis tribuenda verbis virtus qᷓ; alicui alioꝛum. ¶¶ IZtem ſi virtus operatiĩa eſſet ipſius verbi.quicunq; pꝛoferꝛet illa fieret conſecratõ ſicut quicunq; vtitur ſecuri ſcindit.¶ Rteſponſio.ꝙ aliq̃ virtus verboꝛum eſt operans in hac cõuerſione.4 Ad il⸗ lud ergo quod obijcitur contra hoc. dicenduʒ ꝙ non ſeꝗt᷑. qð ſic patet.differt nanq; virtꝰpꝛima a vᷣtute creata ĩ h. virtꝰpᷣma agẽ põt ſine materia vel ſubiecto: quod virtꝰcre ata nõ põt. Vnde ad virtutẽ creatam requiruntur plura: virtus aliqua ſit verboꝝ operans in ↄuerſi — one naturali vbi de oꝑatur mediate creatura:data ẽ vir⸗ tus xpᷣi qua mediãte oꝑatur.A ſimili videt᷑ ꝙ in om̃i oꝑa d ua do no⸗ ra⸗ ſeat ſuit (on⸗ naf N io 0 / 3 =r☛ QNueſtio nec põt actio eſſe vniꝰſi ine alio: nibilominus penes alterũ determinat᷑ virtus.¶ Ad aliud dicendũ.q ipſa verba hñt virtutẽ opantẽ in ↄuerſione huiꝰ.nõ tñ ſm ſe ⁊ abſolute:ſᷣ relatõeʒ ad ipᷣm loquentẽ.i Yon em̃ data eſt virtꝰ a quo⸗/ cunq; ꝓlato.ſ̊ prolato ab illoꝗ oꝛdinatus eſt ad ipᷣm ꝓfe⸗ rendũ.iQec eſt ſimile de ſecuri.qꝛ virtꝰ ſcindendi ineſt ſe⸗ curi ſm ſe: licet ſectio dependeat a ſcindente.⁊ non a ſcin dente hoc pᷣciſe:ſed a quocunq;. ticulus ſecundus in coꝛpꝰxp̃i ſit data verbo:an viriꝰ increata ſit 8 gens in illã ↄuerſionẽ vt tota cã in ꝓlatõe ver boꝛum:Et didet᷑ ꝙ ſit virtus creata data verbis ſic.Cum aliq materia exiſiit ĩ ſola poſſibilitate ad aliud.a alio ad/ ueniente ↄuertat᷑ in illud:illud eſt ſicut diſponẽs vel effici⸗ ens.niſi em̃ diſponeret vel efficeret:maneret in eadẽ poſſi bilitate q̃ pꝛiꝰ.Cũ igit᷑ adueniente vᷣbo ad materiã panis ſtatim ↄuertat᷑ in coꝛpꝰxp̃i:igit᷑ ⁊c. Sʒ verbũ eſt diſponẽs vel efficiens.ᷣ nõ diſponẽs:cũ ſit ſubdita oꝑatio ↄuerſiõis virtꝰdata verbo ẽ efficiẽs illã ↄuerſionẽ. ¶¶ Jtem Amb. de ſacramẽtis. Vbi ſacr̃m ↄficit᷑.iam nõ ſuis ſermonibus vtit᷑ ſacerdos:p vtit᷑ ſermonibo xpᷣi.igit᷑ ſermo vp̃ᷣi hoe cõ⸗ ficit ſacrm. ecce plane dicit ꝙ ſermo ↄficit.¶ Si diceretur ꝓꝙ ſermo dr cõficere:quia impetrat a dño qð dñs ad eius ꝓlatõem oficiat.Contra.in eodẽ ⁊ ab eodeʒ dr.ſermo vpᷣi creaturã mutat:⁊ ſic ex pane fit coꝛpꝰxpᷣi ↄſecratõne ver bi celeſtis.Ecce ꝙq modꝰdeterminat᷑ cum d cõſecratõne vᷣbi celeſtis:vñ verbũ efficit oſecrando.⸗.¶ Jtem Aug. Creden⸗ dum ꝙ in ver bis xpᷣi ↄficiant᷑ ſacramenta.cuiꝰ em̃ poten/ tia creant᷑ pꝛiꝰ:eiꝰvti q; verbo ad meliꝰ ꝓcreant᷑.hec Aug. Sʒ conſtat ꝙ nõ logꝗtur Aug.ð verbo increato: qꝛ tũc nõ diſtingueret inter potentiã creatõ ⁊ verbũ ꝓcꝛeans ad me lius:igit᷑ verbo creato/ꝓcreat in melius pꝛiꝰ creatũ poten tia increata.¶ Iteʒ Euſebiꝰ. Inuiſibilis ſacerdos viſibi les creaturas in ſubſtantiaʒ coꝛpis ⁊ ſanguinis ſui verbi ſui ſecreta pt̃ate ↄmutat dicens. Accipite ⁊ comedite ⁊c̃. Iem Amb.vbi vᷣba xpᷣi oꝑata fuerint: ibi ſanguis effi⸗ citur ꝗ plebem redemit. igit vide qpotens eſt ſermo xpᷣi vniuerſa ↄuertere.hec Amb.⁊ dicit vniuerſa q̃ tetigit ſcʒ panẽ et vinũ ⁊ aquã. Ecce hr̃ ꝙ oꝑatur vt efficiens:vñ di cit ꝙᷓpotens eſt ↄuertere. ¶ Item Amb. Si tantuʒ valuit ſermo Helie vt ignẽ de celo deponeret:nõ valebit xpi ſer⸗ mo vt ſpẽs mutet elementoꝝ:hec AUmbᷣ. nulla aũt eẽt cõ⸗ ꝑatio ſi ſermo xp̃i diceret᷑ veꝛbum eternum:igit᷑ intelligit te verbo creato.Ex his videt᷑ ꝙ panis tranſſubſtantiatuꝛ in coꝛpꝰxp̃i virtute verboꝝ creata ¶ Contra. Aug. ð ver bis dñi.ſicut de virgine ꝑ ſpm̃ſanctũ vera caro ſine coitu creatur:ita ꝑ eũdeʒ ex ſubſtantia panis ⁊ vini miſtice idẽ coꝛpꝰxpᷣi conſecrat᷑.Idem hr̃ a Dama.iiij. Ecce hic habet᷑ ꝓ virtute ſpũſſancti fit hec cõuerſio: ſicut fiebat caro xpᷣi c carne virginis.ſᷣ illi cooꝑatõni non cooꝑabatur agen do agẽdo aliq̃ tꝰ creata.¶ Item maioꝛ ẽ diſiantia int pa⸗/ nem ⁊ xpᷣi coꝛpꝰgloꝛiſicatũ:q; inter carnem virginis ⁊ coꝛ pus xpi.Si igit᷑ generatõni xp̃i ex carne virginis reqꝛeba tur infinita virtꝰnec ibi cooꝑari poterat creatura:multo foꝛtius nec hic.q¶¶ Item Amb.de ſacramentis.de totiꝰ mũ di oꝑibo legiſti:qm̃ ipᷣe dixit et facta ſunt ipe mã.⁊c̃. Ser mo igit᷑ xp̃i gex nihilo poterat facere qdð nõ erat: non põt ea q̃ ſunt mutare in id qð nõ erant: Sʒ conſtat ꝙ verbum quo dicta ſunt om̃ia ⁊ facta verbũ eſt eternũ:pᷣ nulla ẽ cõ⸗ patio eterni ad creatuʒ:igit᷑ intendit ꝙ bec mutatio ẽ per verbum eternũ ſiue ꝑ virtutẽ illiꝰ.¶ Stem Amb. ᷣmo xp̃i conſicit ſacrm.ꝗs ſermo xp̃i niſi bic quo facta ſunt omia. Juſſit dñs et facta ſunt celum et terꝛa. Elides igit᷑ qᷓoꝛ toꝛius ſit ſeꝛmo xp̃i.¶ IStem ſñi virtus creata data vᷣbis eẽt effectiua huiꝰtranſſubatõnis:cum efficiens ſit nobiliꝰ ſuo effectui ſequeret᷑ ꝙ illa virtꝰeſſet nobilioꝛ coꝛꝑe xpᷣi:quod nullus poneret.¶ Item virtus hec cũ ſermone deficit. igit non habet niſi eſſe tempoꝛale:igitur non põt ſup̃ ꝑpetuuʒ quod eſt coꝛpus xpᷣi.X¶ Nem dus non creat mediante ali⸗ Onſequẽter querit᷑.vtrũ virtꝰↄuertendi panez 1 % rxxxiij. qna creatura. quia cum creatura non ſit nata agere neq; poteſt niſi ex aliquo:non põt eſſe medium in creatione vbi agitur exr nihilo.ſed ſicut virtus creata exigit terminũ na turalem ſiue pꝛincipiũ ex quo:ita exigit in actõne ſua ſuꝑ quod.ſcʒ qð eſſet ſuſtentans ip̃am tranſmutatõem. ſed in bac tranſmutatõne nõ reimanet aliqð ↄmune quod eſt ſu⸗ ſtentans ip̃am tranſmutatõeʒ: igitur nõ poteſt eſſe a vᷣtu⸗ te creata. Si dicat᷑ ꝙ ibi eſt coꝛpꝰↄmune. hoc veruʒ ẽ eo modo q̊ logicus ſumit ↄmune:nõ eo modo quo actõ crea⸗ ture reꝗrit ↄmune.¶ Item virtꝰcreata non videt᷑ poſſe in aliqdð qð eſt ſup omnẽ naturã.ꝗ̊ eum effectus virtutis bic agentis ſit ſuꝑ omnẽ natura: ͥ⁊c.¶ Mñſio.circa hoc di⸗ uerſi diuerſa ſentiũt.dicũt em quidã.q; cum dicit᷑ ꝙ ↄuer ſio hec ſit virtute veꝛboꝝ.ꝙ virtus verbi extenſo noĩe di⸗/ citur.non ꝗa aliqua qualitas ſit data verbo ꝑ quam ope⸗/ ratur:ſed ex diuina inſtitutione hoc firmatum eſt: vt iſto verbo ꝓlato a ſacerdote ſuꝑ panem cum intentõne ↄficiẽ⸗ di:panis tranſſubſtantiet᷑. VUnde ad ꝓlationeʒ illiꝰverbi: verbum increatum facit. Illa ergo oꝛdinatio verbi infalli bilis ad talem effectũ virtus dicitur.que non eſt aliq̃ qua litas data verbo:nec aliud de nouo creatũ. Si hoc veruʒ eſſet:quare diceret᷑ penes verba foꝛmã attendi ipſiꝰ ſacr̃i. Pꝛe.om̃s ſacri doctoꝛes ponũt virtutẽ qua fit hec trãſſub/ ſtantiatõ verbis pᷣſcriptis datã fuiſſe a dño:vt ex auctoꝛi⸗ tatibus introductis pʒ. Pꝛe. Hug. dicit manifeſte ꝙ per verba ſanctificatõnis vera panis et vera vini ſubſtantia ĩ nerũ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xpᷣi ↄuertitur.ſola ſpẽ panis et vi⸗ ni remanente ⁊ ſubſtantia in ſubam tranſeunte. Pre.iſta poſitio virtuti ⁊ nobilitati ſacroꝝ legis gratie p̃iudicat. Pꝛopter qð alit dõm.ꝙ verba ypᷣi.i.tradita a xpᷣo.hñt virtutem ↄuertendi elementa in coꝛpꝰxpᷣi ⁊ ſanguinem. ⁊⸗ hec virtus data eſt ðᷣbo creato a verbo increato. ſQec h̊ ex cludit ꝗn ibi virtus increata fit intime oꝑans ſicut in oiĩ⸗ bus vbi cooꝑatur virtꝰcreata.¶ Unde dðm ad pꝛimũ.q; ſimilitudo quã ponit Augꝰ.⁊ Dama.eſt qẽtum ad hoc.q; ↄſecratio et oꝑatio iſta eſt gratuita pꝛincipałr ſupᷣ natam ſicut et illa.vnde vtrũq; fit ꝑ ſpmſanctũ.i.vtraq; oꝑatõne oꝑatur virtꝰſpũſſancti. Qec hoc excludit vt dictum eſt ꝗn hic oꝑetur virtꝰverboꝝ.vñ Aug.nõ in merito ↄſecrontis ſů in verbo efficit᷑ creatoꝛis ⁊ virtute ſpũſſancti.verbũ cre atoꝛis vocat verbũ xpᷣi.penes qð determinata ẽ forma hic aliter em̃ nõ ↄmunicaret᷑ in actione cũ virtute ſpũſſancti. ¶ Ad alind dðᷣm.ꝙ coꝛpus xpᷣi põt comꝑari ad tranſſub/ ſtantiandum panem in coꝛpus xpᷣi dupliciter.vel ſimplici ter:vel habito reſpectu ad tranſmutatõeʒ qua fit hoc ſiue de hoc. Ini;tum pꝛimo modo maioꝛ eſt ↄueniẽtia int᷑ car⸗ nem virginis et coꝛpꝰxpᷣi:quia inqtum ↄſiderant᷑ vt vtrũ⸗ q; ens:magis ↄuenit caro virginis cum carne xpi qᷓ paĩs cum eadem. Inqtum ↄſiderant᷑ ad tranſmutatõnem qua c carne virginis fit coꝛpus yp̃i ſic minoꝛ:quia ſic corpus rp̃ᷣi erat non ens.Vnde maxima fuit diſtantia inqᷓtuʒ cõ⸗ ꝑantur ad tranſmutatõeʒ panis ↄuertendi in coꝛpꝰ.quia vtrũq; erat ens:non erat ibi diſtantia tanta.Unð Inno. oĩno incom ꝑabiliter maius eſt ꝙ deus ita factus ẽ hbomo ꝙ non deſijt eſſe deus:qᷓ; ꝙ panis ita ſit caro ꝙ deſinat eſſe panis.illud ꝑ incarnatõnem ſemel factum eſi:iſtud ꝑ con ſecratõnem iugiter fit. VUtrum aũt virtus creata poſſit co operari illi cooꝑatõni ſpũſſancti qua fiebat coꝛpus xpᷣi ex carne virginis:eſtimo ꝙ ſic.Sicut virtus angelica cooꝑa bitur reſurꝛectõni coꝛpoꝝ in generali reſurꝛectõne.nõ ta⸗ men decuit ꝓpter nimiam ſublimitatem caꝛnis.quia illa caro vnienda fuit diuinitati. IUnde ꝙ nõ eſt ibi coopeꝛata virtus creata:magis cõgꝛuitatis eſt ꝙᷓ neceſſitatis.⸗ Ao illa que dicit Amb.dicendũ.ꝙ in hmõi verbis ſanctoꝛum nõ intendit᷑ ꝙ virtus diuina hic oꝑatur vt tota cauſa:ſed ꝙ iuxta nutũ diuine volũtatis facta eſt hec ↄſecratõ ꝑ ver bum. vñ de ↄſe.di.ij. Euſebius emiſſenus.Sic ad nutũ p/ cipientis dñi repente ex nihilo ſubſtiterũt excelſa celoꝛuʒ ꝓſunda fluctuum.vaſia terꝛaꝝ:ita pari poteſtate in ſpiri tualibo ſacramentis vbi pꝛecipit virtus ſeruit effectꝰ. hec Euſebiꝰ.qꝛ igit᷑ in his ⁊ in illis ẽ indr̃ia reſpectu nutꝰdi⸗ — . uine voluntatis:ponunt ſancti tales comꝑationes.⸗. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ cum nobiliꝰſit efficiens ⁊c. Dicendum ꝙ virtus illa data verbis nõ efficit aliquid in coꝛꝑe xp̃i. neq; circa illud:ſᷣ illius efficacia eſt circa elementũ cõuer tendũ in coꝛpus xp̃i.et illud ↄuertit in coꝛpꝰideʒ qð ſum⸗ pſit de virgine. Ex bhis ptz rñſio ad illud qð ſeqtur.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ deꝰñ creat mediate aliq̃ natura.dicen⸗ dum ꝙ triplex eſt modꝰagendi ⁊ ↄſimiliter ſubiectum vel quaſi ſubiectũ actõnis ᷣm differentes vᷣtutes actiuas vbi aũt virtꝰinfinita ẽ agens:nõ reꝗritur ſubiectum de qͥ neq; in quo:ſed ſolũ in qd.Abi virtus naturalis.regꝗritur de quo ⁊ in quo.Abi eſt virtꝰmirabilis: dico creata q̃ eſt q̃i mediũ inter infinitã et natuꝛalem: requirit᷑ de quo ſ̊ non in quo ſicut eſt in ꝓpoſito. Ad vltimũ dicendũ.ꝙ ſiẽ̃ nul la creatura ad momentũ ꝑſiſteret niſi virtute dinia ſuſſẽ⸗ taꝛetur in eſſe:ſic nulla ſibi data vᷣtute aliud ꝑduceret ĩ eẽ niſi diuina virtꝰcooꝑaret᷑. Unde ſicut in oꝑibus natura⸗ libus virtꝰnaturalis ꝑducit in eſſe illud qð intendit ĩ agẽ⸗ do vᷣtute diuina cogente. Ita virtꝰ ſuꝑnaturalis ꝑducit ĩ eſſe illud ꝓpter qð data eſt vᷣtute diuina cooꝑante.iQulli em̃ creature data ẽ virtꝰſufficiens ad ꝑducendum ꝑ ſe ali quid in eſſe:ſicut nulla creatura er ſe ſufficit ad ꝑſiſtendũ in eſſe ꝓprio.hãc aũt inſufficientiã ſuꝑplet virtꝰdiuĩa influ endo et cooꝑando.Dicendum ergo ꝙ virtꝰ ſu ꝑnaturalis data eſt verbis hmõi ⁊ alioꝝ ſacr̃oꝝ:quoꝝ virtute res ſa cramẽtoꝝ efficiunt᷑ virtute dina cooꝑante.Cum g obijcit᷑ ꝙ virtus creata videt᷑ nõ poſſe in aliquod qð eſt ſupᷣ com⸗ munẽ naturã ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc foꝛte verũ eſt ꝑ ſe: habet tñ vt adiuta a virtute creata.¶ Si autem quereꝛetur que virtus ſcʒ creata q̃ data eſt verbo.vel increata eſt pᷣncipa⸗ lius oꝑans in illa ↄuerſione.et cui haꝝ eſt attribuẽda cõ uerſio pꝛincipalr. Dicendum ꝓꝙ ſicut in oꝑibus nature ꝗ bus aliquid naturałr ꝑducit᷑ in eſſe vᷣtute et actione natu⸗ rali.licet in hmõi ſit virtus increata intime oꝑans:tamẽ virtuti ⁊ actõi nature attribuit ꝓductio hmõi in eſſe. Sic in ſpũalibus que ſunt ſupᷣ naturã.licet virtus data creatu re ſit oꝑatiua ad illoꝝ ꝓductõeʒ in eſſe:tamen ꝓductõ hu iuſmodi in eſſe pꝛius et pᷣncipalius attribuenda eſt virtu ti increate cooꝑanti ſicut in ꝓpoſito. AUnde etſi virtus da⸗/ ta verbis a verbo increato oꝑatiua ſit ad tranſubatõne,z tamen pꝛimo et pꝛincipaliter attribuenda eſt ip̃a conuex ſio virtuti increate. ticulus tercinus Onſequenter querit᷑.vtrũ virtus data verbis: poſſit ↄuertere elementa cuiuſcũq; quãtitatis Ain coꝛpꝰet ſanguinẽ xp̃i.et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ inten⸗ tio poteſt conuerti ſupꝛa elementa cuiuſcũq; quantitatis. Item elementa ipᷣa ſcʒ panis ⁊ vinuʒ homogenea ſunt. vñ eiuſdem aptitudinis ſunt ad ↄuerſioneʒ in quantitate maioꝛi ⁊ minoꝛi.igit᷑ cum vᷣba regulent᷑ ſᷣm materiã et in/ tentõeʒ.vbi ↄcurꝛũt materia debita et intentio cum foꝛma cbita verboꝝ:neceſſe eſt tranſmutatõeʒ fieri. hec autẽ cõ curꝛẽ pñt qnãtecunq; quãtitatis ſint elementa. igitur ⁊c̃. 4 Item ſicut mediũ aufert᷑ ꝑ ſuꝑfluum ita ꝑ diminutum. Hᷣ quãtumcũq; materia ſit modica.dũmodo ſaluetur ſpẽs panis:verba hñt virtutẽ tranſubandi illa:̊ ſimiliter quã tumcũq; ſit magna cũ maneat ſpecies.q¶¶ IOtem vnus ſaceꝛ dos vna ꝓlatõne poſſet oficere hoſtias toti mũdo:⁊ eadeʒ ratõne ſi eſſent multo plures.ſᷣ̊ ſᷣm ꝙ pluꝛibus oↄficit plus exigit᷑ de materia:gᷓ cum nõ ſit determinatus ſtatꝰ homi⸗ num quibus ↄficere põt.qꝛ non tot ꝗn pluribus:nec ex ꝑ⸗ te materie eſt defectus.g̊ ⁊c̃. Contra.om̃ia creauit deꝰ nũero pondere ⁊ menſura.igit cum menſura ſit limitatõ potentie:nõ põt illa virtus niſi ſupꝛa aliquã materiam li mitatam. 4 Item ſi aligs intenderet totũ maꝛe ſctificare ad ꝓlatõeʒ verboꝝ foꝛme baptiſmi:non tñ ſctificaret niſi ꝑtem ſcʒ illam q̃ mõ aliqͥ venit in vſum in oꝑe baptiſmi:a ſili vidr̃ in ꝓpoſito.¶ Itez ſi vᷣtute ᷣboꝝ poſſent ↄuerti ele menta cuiuſcũq; quãtitatis:ſi ꝗs intẽderet ↄſecrare totuʒ panẽ ꝗ eſt in foꝛo:totũ ↄſecraret.ſ̊ hec ↄſecratio fruſſra fi eret penitꝰ:immo nccio cederet in ↄtumeliã ⁊ in iniuriaʒ ſacri.igit᷑ cũ natura nihil agit fruſira neq; deſcit a necel⸗ ſarijs: oꝑa gr̃e rectiꝰet oꝛdinatiꝰſe bñt ad finem ꝙᷓ nature igit᷑ 7. NRmñdeo ſine p̃ᷣiudicio.ꝙ non eſt data virtꝰpᷣbis ↄuertendi elemẽta cuiuſcũq; qntitatis: ſolũmõ elemẽta alicuiꝰquãtitatis ſuꝑ q̃ ratonabiliter ↄuerteret᷑ intẽtio or dinata. dico intentõez oꝛdinatã:q̃ ↄfoꝛmis ẽ aliqͥ mõ in⸗ tentõni ecclłie.Eccłia aũt nullo mõ intenderet ↄſecraꝛe to tum panẽ ꝗ eſt in foꝛo:vᷣ ſoluʒ ꝗ poſſet ſumi a ſidelibo.dic em̃ Hug. erquo qͥalibet ſacr̃jm ↄtra inſtitutõeʒ celebꝛatuꝛ irꝛitũ deputat᷑.vñ vt mihi videt᷑:hoc tñ nõ aſſero.ꝙ ĩ boc ſacr̃o nõ reqꝗrit᷑ intentõ ſimptr:ſ̊ reqritur intentio ↄficien di vt ſumat᷑ in vſuʒ.nec ſufficit intentio ↄſeerandi ſimplr Hſ reqritur intentio ↄſecrandi vt ſumat᷑ in vſum. qð videt᷑ ex foꝛma tradita a dño dicente.Accipite ⁊ comedite hᷣ eſt coꝛpꝰmeũ.vnde ſicut intentio dñi dantis foꝛmaʒ ↄficiendi fuit vt ſumeret᷑nta eſt intentõ eccłie ⁊ dʒ eſſe vniuſcuiuſq; ſacerdotis.qꝛ igit᷑ ſi aligs intenderet ↄſecrare totũ paneʒ ꝗ eſt in foꝛo:nullo mõ ↄfoꝛmaret intentõeʒ ſuã intentioni ecclie:dico ꝙ ↄſecraret.i¶ Ad pꝛimũ igit᷑ qð obijcit. ꝙ vbi ↄcurꝛũt materia debita ⁊ intentio cũ foꝛma verboꝝ.Dicẽ dum ꝙ materia debita eſt qᷓ ꝓgruit vſui fideliũ. ſitr inten- tio oꝛdinata q̃ intendit ↄſecratõez in vſum fideliuzʒ.vt vſu illo vniant᷑ membra capiti.¶. Ad aliud qð obijcit. ꝙ quã⸗ tumcũq; modica ſit materia ⁊c̃. Dðm ꝙ nõ eſt ſiłe:qꝛ mo dica materia ad h̊O apta eſt ꝙ ſumat᷑ in vſum:nõ at᷑ maxia Ex bis pʒ q̃liter ad aliud að ſeꝗtur eſt dicendũ.qꝛ deteꝛ minata dʒ eſſe materia q̃ debet confici:ſᷣm intentõeʒ cõcoꝛ dem intentõni dñi inſtituentis et eccłie.¶ Sed ↄtra h̊ obij citur. ponat᷑ ꝙ aligꝗs intenderet ↄſecrare ſolũ.vt poſfet cor pus xp̃i aliq̊ͥ loco collocatũ adoꝛare ⁊ venerari: et nõ vt ſu meret ĩ vſum:nunqd non ↄſecraꝛet? Rñſio ſine pꝛeiudicõ ꝙ ſic:quia intendens ſic veneratiõem coꝛꝑis xp̃i ſpũaliter ſumit:licet non ſacramenliter. ¶ Membꝛum ſecundum Egtur de com ꝑatõne virtutis vᷣboꝛuzʒ ad oꝛ dinem ſacrũ.Querit᷑ ̊ an ſit maioꝛ ptᷣas or dinis qᷓ; verbi: Circa hoc ſic dĩe Hug. tria ꝛunt᷑ ad iſtud ſacr̃jm ↄficiendũ.oꝛdo.actõ et intentio. oꝛdo t ſit ſacerdos: actio vt ipa verba ferat. intentio vt ad hoc ꝓferat. Querit᷑ ergo cum ad hoc ſacrm regꝗritur ptas oꝛdinis cũ virtute vᷣboꝝ: que ſit maioꝛ? oꝛdinis:videt᷑.qꝛ mĩa nobilioꝛ eſt qᷓ ſermo.̊ maioꝛis vᷣtu tis eſt ſuſceptiua: et deꝰ dat virtuiem m ↄgruentiam ſu⸗ ſceptibiliũ.¶ Itez ſacerdos oꝑatur ꝑ verba ſicut ꝑ inſtru mentũ.ſ̊ ptas agentis eſt nobilioꝛ qᷓ inſtrumenti: igit᷑ ⁊c. Contra. iſie due ptates ↄcurꝛũt ad iſtũ effectũ.a cõſtat pras ſacerdotalis oꝛdinat᷑ ad ptatem verboꝝ: nobili⸗ oꝛ eſt ptas verboꝝ cũ alis ad illaʒ oꝛdinet᷑. 4¶ YJtem ver bo datur ptas tranſubandi:nõ ſic attribuit᷑ facerdoti.⸗ Et põt hic q̃ri.ſi verbũ nõ eſt canſa ſufficiens tranſubatõnis H eius rer repenaet ab oꝛdine ſaceꝛdotali:̊ videt᷑ ꝙ viꝛ tus verbi eterni oꝑantis ꝑ verbũ creatũ nõ ſit ſufficiens. KRñſio.ꝙ ſi aliqᷓ ordinata ſunt ad eundẽ effectuz: nihi⸗ lominus alio et alio modo cooꝑant᷑ ad illum. Verbigtia. Judex oꝑat᷑ ad ſuſpendiũ furis et miniſter. Judex danas eum ſuſpendio ſiue dans ſententiã de ſuſpendio: miniſter erequens actu quod ſententiatum eſt a iudice.vnde iudex ſuſpendit ſententiãdo auctoꝛitate: miniſter exeqᷓndo actu Si igitur querat᷑.quis iſtoꝛnum magis opatur ſuſpendio: Bicendum ꝙ iuder magis. ſᷣm ille dicit᷑ magis facere: cuius auctoꝛitate efficitur.vnde nõ eſt omnino comꝑatio vmuoca ſᷣm ꝙ elt huius et illius. Similiter dico in ꝓpoſi⸗ to.qꝙ non om nino vniuoca eſt actio pꝛout eſt ſacerdotis⁊ verbi:nihilominꝰ ſacerdotis eſt magis: ſᷣm ꝙ ille dicitur magis facere cuius auctoꝛitate efficituꝛ.verbi magis: m ꝙ illud dicitur magis a quo eſt effluentia virtutis pꝛoxi⸗ miꝰin effectum. ec tamen dico ꝙ auctoꝛitas eſt ſacerdo/ tis.ſed poteſtas ſacerdotis magis eſt pꝛoxĩa vᷣtuti aucto ritatis: poteſias verbi magis poteſtati influẽtis in effectũ re dis inn or i ien i 63 dni N en ¶ Nueſtio Aliud eremplum ad idem eſt tale bomo generat homi⸗ nem et ſol. Unde etſi ad eundem ſunt effectum: dinerſimo de tamen. quia ſol eſt cooꝑans vt concilians q̃litates ma⸗ terialium ⁊ compꝛopoꝛtõnans virtutes gignentium ſcili⸗ cet maris et femine. vnde virtſolis eſt faciens ꝙ virt? gi⸗ gnentiũ ↄſonat et qualitates materialium conciliant᷑.Vn de ſol expedit et oꝛdinat naturam efficientem materialeʒ que pꝛopinque confluunt ad fetum et facit ꝙ hec oꝑantur quod intendit natura. bomines autem cooꝑantur vt pꝛo⸗ pinque ꝑducentes fetum in eſſe ꝑ influentiaʒ virtutis agẽ tis et naturam materie recipientis. Similiteꝛ dico ex ꝑte bac quodãmodo. lirtus ſiue ptas ordinis ſacerdotalis cum intentõne quodammodo oꝛdinat virtutem verboꝛuʒz expedit in eſſectum onerſionis.lirtus em̃ verbi eſt effi⸗ ciens peꝛ modum influentis ꝓpinque. Virtus oꝛdinis peꝛ modum oꝛdinantis 7 dirigentis in finem. VUnde cũ que⸗ ritur quod magis oꝛdinat᷑ ad ouerſioneʒ. DBicendum ꝙ B magis ſᷣm ꝙ illud magis dicitur quod pꝛimaꝛie oꝛdinat. et ſie foꝛte intelligiiur illud PPhi. Omnis cauſa pꝛimaꝛia plus eſt influens in creatum ꝙᷓ ſearia. Iſtud magis dici tur m ꝙ dicitur illud magis quod ꝓpinquius eſt influẽs Ex his patet rñſio ad pꝛimo obiecta.¶ AD vltimů dicen⸗ dum.ꝙ virtus verbi eterni oꝑantis ꝑ verbum creatũ.ſuſ⸗ ficiens eſt ad tranſubſtãtiandũ. tamen vt dicit Dug. De us bomo factus vt diſpenſatõnis gꝛatia laꝛgius multipli caretur:bomines puros ꝑpticipes fecit ſue poteſtatis vt e officium impterent. AUnde nota ꝙ in cena erant omnia cõ iuncta. verbum eternum: et virtus eius: et verbum ſuum creatum: et fuerunt ↄiuncta poteſtati ſaceꝛdotali: quia ip/ ſe fuit ſacerdos ſᷣm oꝛdinem Melchiſedechb. Sed nunc ſi alius a ſacerdote diceret illud verbum: iam illud nõ eſſet aiunctum cum poteſtate ſacerdotali ſiue enm oꝛdine:licet verbum eternum eſſet pꝛeſens: quia illud ſemper pꝛeſens eſt. vnde ſi alius diceret:eſſet ibi verbum eternum coniun ctum creato veꝛbo.ſed non ↄiunctum poteſtati.Non eniʒ a quocũq; pꝛolatum habet virtutẽ:ſed tm̃ a ſacerdote.vñ exigitur poteſtas ſacerdotalis ↄiuncta cum verbo creato vice xp̃i.⁊ hoc ſolum eſt in ſacerdotibo:tñ depencẽtia ver⸗ bi increati nõ eſt a prate ſacerdotali.Poſſet eniʒ verbum increatũ ↄuertere ſine ↄiunctione tali ſed noluit: quia ho⸗ pticipes fecit vt officium eius implerent. 1* 44. 44* Membꝛum terciũ —— Equitur de virtute verboꝛum in compa ꝛati one ad opera mirabilia. Et pꝛimo in cõpa⸗ ratione ad creationem. Secundo in compa ratione ad conceptionem beate viginis. Articulus prunus Irca pꝛimũ queritur.vtrũ minoꝛ virtus ſuffi⸗ cit ad ↄuertendũ elementum in coꝛpꝰxp̃i:qᷓ; ad Vreãdũ aliquid ex nihilo. E ſic:videt᷑ pꝛimo ꝑ Amõ.qui arguit ꝑ locum a minoꝛi ſic. Si ſermo xpᷣi potu it facere quod non erat:non põt ea que ſunt in id mutare quod nõ erant.quaſi dicat põt.Sed iſta ratio nihil vale⸗ ret niſi id eſſet maioꝛis potentie: ̊ potentia creandi ẽ ma⸗ ioꝛis potentie qᷓ; tranſubandi.i¶ Item vbi eſt maioꝛ diſtan tia.maioꝛ requirit᷑ virtꝰſi debeat vnũ ex alio fieri. p̊ inter ens et nõ ens eſt ſum ma diſtantia:nõ ſic eſt inter elemen⸗ tum et coꝛpꝰrp̃i. ̊ ⁊c. ¶ Item maioꝛ eſt virtus q̃ agit pau⸗ cioꝛibo medijs ⁊ auxilijs qᷓ que pluribo.ſed virtꝰ q ꝓducit aliquid ex nihilo ſibi ſola ſi um̃icit ⁊ nullius oĩno indiget: que vo er ali iquã rem pᷣſuponit. vnde indiget aliq ergo ꝛc· ontra.illud difficilius ꝑducit᷑ in eſſe ⁊ maio re indiget virtute ꝑducente:cui difficilius cꝛedit et ↄſentit aia rõnabiliter iudicãs.Sed aĩa rõnabiliter iudicãs dif fieilius credit 2 ↄſentit ei.qð eſt oĩno aliud in aliud tran⸗ ſubari eo modo quo tranſuhat᷑ panis ĩ coꝛpꝰ xp̃i ꝙᷓ illiqð eſi er nibilo fieri · illud eſt dificilid⸗ maioꝛi indiget vᷣtu⸗ te in ꝓductõne ſui in eſſe qᷓ aliud.¶ Iteʒ maiꝰ eſt de iupio ‚1R172 rxxxuij. facere piñ ꝙỹᷓ ereaꝛe celũ ⁊ terꝛam. Sʒ aĩa rõnabiliter iudi cans citiꝰcrederet ⁊ ↄſentiret illi qð eſt e impio fieri piũ illi qd eſt aliud in aliud oĩno tranſubari. vt ſup̃. ¶ YIẽ licet vnũquodq; coꝛruptibile q̃ntũ eſt de ſe foꝛmaʒ appetat nobilioꝛẽ: nibilominꝰintenti foꝛmã illiꝰ ſiue eſſe deſtruere renitit᷑ quantũ põt.ſᷣ in ꝓductõe alicuiꝰex nibilo nullusẽ reniſus rel repugnãtia: videt᷑ ꝙ difficiliꝰ eſt foꝛmã quã⸗ cunq; deſiruere qᷓ aliquid ex nihilo creare: cũ virtꝰ agens difficilius tt in eſſe qð intendit: vbi maioꝛẽ reꝑit reſi J 56Ruſio. ꝙ ꝙmis nihil ſit difficile apud deũ.ßᷣ ab ciꝰpotentia infinita omia eadẽ fucilitate exeũt in eſſe qᷓntũ eſt ex ꝑte ſua:tñ ſᷣm ꝙ eſſectꝰ diſtinguit m reſpectum ad potentias.maioꝛi atteſtatur virtute creotõ qᷓ tranſubatõ elementi in coꝛprp̃i. qʒ plane determinat Inno. dicens. Cũ ſacerdos illa verba xp̃iꝓnunciat.hoc eſt corpmeum. Hic eſi ſanguis meꝰ:panis et vinũ in carnẽ et ſanguinem ↄuertunt᷑ illa virtute vᷣbi qua vbum caꝛo factũ eſt ⁊c.q̃ di⸗ xit a facta ſunt mã.⁊ crea.⁊ pꝰ.certe maiꝰẽ creare qð non eſt: qᷓ mutaꝛe qð eſt.ac longe maiꝰqð eſt de nihbilo/ꝓcꝛeaꝛe i qð eſt in alind trãſmutaꝛe. hoc aũt ptz ſic. In oꝑibo na⸗ ture tria ↄcurꝛũt.res initialis:finalis:et mediũ.ſ. quod ẽ ſubrectũ actõnis. In oꝑibo qᷓ ſunt ſup naturã. qñq; de ficit res initialis 2 ſubiectũ actõis:vt qn aliꝗd ſit ex nihilo ꝑ creatõeʒ. qñq; deficit ſubiectũ ſupᷣ qð eſt actio:vt in tran⸗ ſubatione elemẽti in coꝛpꝰrp̃i. vbi etſi ſit mune ßm genꝰ pᷣdicabilis:nõ eſt ibi ↄmune aliqd quod eſt ſubiectũ actio nis. AHd bmõi aũt genera oꝑm nõ ꝑtingit natura ꝓpter eo rũ difficultatẽ. Cũ ꝗ̊ᷓ in oꝑe creatõis deſiciat res initialis 7 ſubiectũ actõnis:in oꝑe tranſubationis tiñ ſubiectũ a⸗ ctõnio:patʒ ꝙ opꝰcreatõnis eſt maioꝛis vᷣtutis qᷓ; opꝰ trã ſubationis. 4l Ad illud quod pꝛimo obijcit. dicendů . ꝙ ſi rõnabiliter iudicans facili conſentit aliqd fieri ex nihilo ꝙᷓ aliqꝗd oĩno in aliud trãſubſtantioꝛi: hoc eſt ꝙ magis vſi tata eſt hec ↄceptio qᷓ illa.hec aũt cõceptio ꝙ; multa facta ſunt er nibilo eſt fere omnium: alia aũt ꝙ tranſubatur ele mentũ in coꝛpus xpᷣi paucoꝝ.ſcʒ fideliũ:et in his que ſunt fidei diſcretoꝛum. Unde in boc non eſt ratõnabiliter iudi cans neq; ratõnabiliter ↄſentiens. vnde pꝛimũ eſt falſum: illud difficilius ꝑducitur in eſſe ⁊c. ¶ Ad aliud dicenduzʒz ꝙ magis eſt de impio facere pium q̃ᷓ creaꝛe celum ⁊ terꝛã. boc eſt.quia quando de impio fit iuſtus duo ↄcurꝛunt: ꝓ⸗ pter que boc opus eſt difficilimum. ſcʒ opus recreatõnis ſeilicet gꝛatie et infoꝛmatio li.aꝛp.repugnantis in oꝑe.vn de in iuſtificatõne impij eſt maioꝛ difficultas qᷓ; in traſuba tione elementi in coꝛpꝰxp̃i:ßm ꝙ dicit᷑ difficilius: vbi eſt maioꝛ diſtantia extremoꝛuʒ. ¶¶ Ao hoc quod obijcit᷑ ꝙ ra⸗ tionabiliter iudicans ⁊c.patet rñſio.i¶ Ad aliud dðᷣm.qꝙ; difficultas eſt aliqñ alicuiꝰoꝑis ꝓpter diſtantiã termino qñq; ꝓpter violentã reſiſtentiaʒ illiꝰin quo agit᷑. pᷣma diffi cultas eſi in creatõne vbi ẽ ſumma diſtantia terminoꝝ.ſe cunda difficultas ẽ in oꝑibo generatõnis.vt qñ ex igne fit ger. ̊ neutra haꝝ difficultatũ eſt in tranſubatione in coꝛ pus xpᷣi. E nõ pꝛima pʒ.ꝙ non ſcða ſimiliter: qꝛ iſta reſi ſtentia nõ eſt niſi vbi pᷣcedit diſpoſitõ ⁊ ppaꝛatõ ad aliquã foꝛmã introducendã.qdð nõ eſt hic:cũ hec tranſmutatio ſit ſubita.¶¶ Ao illud qð dicit᷑ꝙ difficiliꝰaliꝗd ꝑducit᷑ in eẽ. vbi eſt aliq̃ repugnantia ꝙᷓ vbi nulla. boc verũ eſt alijs er⸗ iſtentibo paꝛibo. vnde licet in creatõne de nihilo nõ ſit ali⸗ ud repugnans:tñ ꝓpter nimiã diſtantiã nõ entis et entis: non põt eſſe niſi virtutis ſumme. Articulus ſecundus Onſequenter querit᷑ de vᷣtute trãſubſtantiandi vcomꝑatõeʒ ad virtuteʒ ↄocipiendi. Et vidr ꝙꝙ virtus tranſubandi ſit maioꝛ ſic. cbilitas et magnitudò virtutis ꝑ actum cognoſcitur et actus ꝑ rem. Szʒ virt?ceptõis in virgĩe bra.mediãte ſno actu termia⸗ taẽ ad coꝛpꝰxp̃i paſſibile moꝛtale qntitatis imꝑfecte: vir/ tus tranſupᷣandi ad coꝛpus rxp̃i impaſſibile ĩmoꝛtale glo: rificatũ ꝑfecte quantitatis.bᷣ coꝛpꝰ xpᷣi gloꝛificatũ immoꝛ tale impaſſibile nobilius eſt eo exiſtente in alijs cõditõni/ bus:ꝗᷣ ⁊c. ¶ Item quãto illud ex qͥ incipit actio minoꝛẽ hʒ diſpoſitõeʒ ad terminũ actionũ tanto virtꝰreducẽs eſt ex⸗ cellentioꝛ ⁊ vᷣtuoſioꝛ.ſ̊D panis minoꝛẽ bʒ diſpoſitõʒ ad car nem xp̃i ꝙᷓ caro voginis bre. cũ igit᷑ virtute tranſſubatõnis panis tranſeat in carnẽ:et vᷣtute ↄceptõnis caro bre virgi⸗ nis ſit facta caꝛo vp̃i:videt᷑ ꝙ virtꝰtrãſſubſtantians ſit di gnioꝛ et maioꝛ. ꝗ Item illud qð in ſua actõne nõ hʒ mate riã ↄm unẽ ſiue ſubiectũ actõnis:virtuoſiꝰet excellentiꝰeſt ; illud qð in ſua actõne bʒ hmõi.ſed virtꝰtranſſubſtanti andi eo ꝙ totũ elementũ trãſinutat in corpꝰxp̃i nõ hʒ ma/ teriã ↄmunẽ in qᷓ agit. virtus autẽ ↄceptõnis bte virginis habebatt:g nrril virtus maioꝛ eſt ⁊ excellen/ tioꝛ qᷓ ſubiectũ ſuuʒ digniꝰeſficit ⁊ nobilius: q illa qᷓ facit minꝰhmõi.h̊ virtus ↄcipiendi facit ſubiectũ ſuũ nobilius ſcʒ bam virginẽ qᷓ; virtus tranſſubſtãtiandi ſuum: ̊ ⁊c̃. Item ↄceptio coꝛꝑis xp̃ᷣi de virgine oꝑatõne ſpñſſancti. vt habet᷑ ab Aug.erat opꝰcreatõnis. Dicit em̃ ſic.ſicut ꝑ ſpm̃ſanctũ vera caro ſine coitu creat᷑: ita ꝑ eũdem ex ſpᷣa panis et vini idẽ coꝛpꝰxpᷣi ⁊ ſanguis ↄſecrat᷑. Ecce ꝙ pla⸗ ne dicit ꝙ coꝛpꝰxp̃i creat᷑. Conceptio igit᷑ ⁊2 creatõ idẽ ſunt ̊ nulla virtus maioꝛ eſt illa q̃ eſt creatõnis iĩmo illa ſum⸗ ma eſt: ⁊c.¶ Item illa virt eſt maioꝛ q̃ põt in effectũ ma ioꝛẽ ⁊ nobilioꝛẽ.h̊ virtꝰↄceptõnis potuit in effectũ maioꝛẽ ꝙᷓ virtus tranſſubſtantiatõis:quia illa potuit in generati onem xp̃i ſᷣin carnẽ que eſtoĩm effectuuʒ nobiliſſima. alia ſolummõ in elementoꝝ trãſmutatõz. nihil potẽs ſiue ope 0. 20% „ rans circa coꝛpoxp̃i: ꝛc.¶ ¶Rñſio.qꝙ in ceptõne bre vir ginis multa erãt mirabilia:ſiłr in tranſſubatõne elemen⸗ ti in coꝛpꝰxp̃i. In ↄceptõne em̃ erat vnuzʒ mirabile ſcʒ pur gario pᷣginis ↄcipientis a fomite. Alið erat ptas gignẽdi ine patre ꝗᷓ fuit data pᷣgini virtute ſpũſſancti. Aliud fuit ꝓductio xpᷣi in eſſe ſjin carnẽ:cui vnita erat ipſa deitas in vnitate ꝑſone. Aliud erat ſubita ꝓductio in eſſe completo Apc em̃ in inſtanti ↄceptõnis ſue fuit hõ compietꝰ ex coꝛ⸗ poꝛe et aĩa:cui vnita erat deitas in vnitate ꝑſone. In trãſ ſubatione aũt erant ſiłr plura mirabilia. VUnũ erat tranſ⸗ mutatio totielementi in coꝛpꝰxp̃i. Aliud ſequẽs ad hoc ẽ trãſmutatõ ſine materia ↄmuni ſiue ſi‚ ubiecto actõis. Ler ciũ eſt tranſmutatõ ſubita ſiue in inſtanti ſicut infra hẽbi tur. Dicendũ ꝗ. ꝙ virtꝰtrãſſubſtantiandi ⸗ ↄcipiẽdi ſe ha bent ſicut excedentia ⁊ exceſſa qtum ad aliq̃:tñ virtus illa q̃ eſt ↄceptõnis ſimpłr eſt maioꝛ ⁊ excellentioꝛ. Wirtꝰautẽ tranſſubſtantiãdi inqtum ẽ ſine materia ↄmuni:illa autẽ q̃ eſt ↄceptõnis oꝑat᷑ in mateꝛia omuni:virtꝰtranſſubſtan tiandi iudicanda eſt maioꝛqᷓ; illa q̃ eſt ↄceptõms.Inqtuʒ aũt vtraq; oꝑat᷑ ſubito ſiue in inſtanti:iudicande ſunt eq⸗ les.Sʒ rone puꝛgatõnis eiꝰ exquo ſcʒ bre virginis: ⁊2 pꝛo ductõnis in eſſe eiꝰad qð ſcilʒ xpᷣi:maioꝛ ꝛ⁊ excellentior eſi virtus ↄceptõnis qᷓ illa qᷓ eſt tranſſabſtantiatõnis.2 quia melioꝛ ⁊ maioꝛ. vt em̃ dicit Aug.vbi eſt virtus ſine mole: illa eſt maioꝛ que eſt melioꝛ.¶¶ Ad pꝛimnʒ ergo dõm.ꝙ in tranſſubſtantiatõe elementi in coꝛpꝰxp̃i nihil efficit ĩ ipſo ſicut fiebat in ↄceptõe:quia nec eiꝰ humanitas que fuit fa cta in ↄceptõne:nec gloꝛia coꝛꝑis q̃ facta fuit in reſurꝛecti one.nec quãtitas ſiue ſtatura ꝑfecta que circiter.xxx.ãno rum ſpaciuʒ opleta erat. Licet aũt in tranſſubſtantiatõne iſta conuertit᷑ elementũ in coꝛpꝰvel ſanguinẽ xpᷣi: nihil no uum ſit circa ſubam coꝛpis xpi vel ſanguinis.vñ argumẽ tum illud væficit. arguit᷑ em̃ ac ſi hmõi tranſſubſtantiatõe fieret coꝛpus xpᷣi imoꝛtale 2 goꝛificatũ:ſicut in ↄceptione fiebat moꝛtale ⁊ paſſibile.¶. Ad aliud ꝙ caro vᷣginis erat in ꝓpinquioꝛi diſpoſitõne ad coꝛpus ⁊c. Dicendũ ꝙ et ſi h ſit verũ:tñ quia virtus tranſſubſiantiatõnis non aliꝗd in nouat circa ſubſtantiam coꝛpoꝛis xp̃i que eſt res trãſſub⸗ ſtantiatõnis ſicut virtus ↄceptõnis non ſegtur concluſio. Pꝛete. ſine p̃iudicio dico opinando non aſſerendo.ꝙ caꝛo. virginis vt ex illa fiat coꝛpus xp̃i ſiue oꝑatõne vis genera niue non eſt in ꝓꝑinquioꝛe diſpoſitõne ad illud elementuz Sꝓtum ad tran ubſtantianqũ. quod patet ꝑ hoc. ꝙ panis et vinum multis mutatõnibus naturalibus apta ſunt ad boc ꝙ tranſmutentur in coꝛpus bumanum gloꝛiſicanduʒ caro autem virginis nulla mutatõne naturaliſiue opera tione vis generatiue apta erat. vt ex illa fieret coꝛpus rp̃i Ao aliud qð obijcit. ꝙ virtus tranſſubſtantiatõnis nõ habet ſubiectũ ſuꝑ quod agat ⁊c. Dicendũ ꝙ ſicut tactuʒ eſt. qtum ad hoc virtus tranſſubſtantiãdi virtuoſius ope ratur. ꝙᷓ virtus conceptõnis:non aũt ſimpliciter. ¶ Ad il lud quod obijcit᷑ ex alia ꝑte. de hoc quod dicit Aug. ꝙ ve⸗ ra caro rp̃i ꝑ ſpm̃ſanctũ ſine coitu creat. Dicendũ ꝙ crea⸗ tio dicit᷑ noĩe ertenſo:actus diuinus non ſubiacens natu re vel tempoꝛi.⁊ ſic conceptio virginis et alia oꝑa mirabi lia: dicunt᷑ oꝑa creationis. Aliter dicitur creare. aliud ex nihilo facere.et ſic dicit᷑ ꝓprie:et ſic ſumpto vocabulo: con ceptio nõ eſt creatio.Alie aũt ratõnes ſunt concedende. 4¶ Si aũt quereꝛet᷑.quare ↄceptio attribuitur ſpũiſancto: tranſſubſtantiario aũt verbo. Rñſio.qꝙ in illa conceptõne fuit habundantia gratie et quaſi initium: ꝓpter quod ſi pi⸗ rituiſancto cui aꝑpꝛopriatur gratia attribuitur: hoc autẽ bpus verbo attribuit᷑ quia ſaẽmenta pꝛopꝛie ad chꝛiſtum qui eſt verbum incaꝛnatum referuntſu. ¶ Membꝛum quaꝛtum tp̃s. Pꝛimo ̊ querit᷑.vtrũ eodem tꝑe fit cõ uerſio panis in coꝛpꝰxp̃i ⁊ vinuʒ in ſangui⸗ nem:an diuerſis. Scðo ſupoſito ꝙ ĩ diuer ſis:ſi accideret ꝙ facta ↄuerſione panis in carnẽ nõ poſſet ſacerdos ꝓcedere ad ↄſecrationem vini:quid agenduʒ eẽt in caſu illoo rticulus primus fert hoc eſt coꝛpꝰmeũ:⁊ hic ẽ calix meus ⁊c. ſed ſucceſſiue.cum pfert hec verba. hoc eſt coꝛpꝰ meũ:vtrũ tranſſubſtantiat᷑ panis in carnẽ an nõ:Si non erꝛant fideles:qꝛ in eleuatõne adoꝛant panẽ adoꝛatõne la trie qꝗᷓ ſoli o eſt erbibenda ⁊ moꝛtałr peccant.¶ IZtem ſi in ꝓlatõne iſtoꝝ verboꝝ. Hic eſt calix ⁊c̃.tranſſubſtantia⸗ tur panis in coꝛpus xp̃i et vinum in ſanguinẽ:̊ᷓ pꝛima in utiliter ꝓfertur vel adminus foꝛma ſcdᷣa habet vim maio rem ij prima qð non videtur verum.et ſic videtur ꝙ ſuc⸗ ceſſiue et non ſimul fiat ↄuerſio elementoꝝ in coꝛpꝰet ſan⸗ guinem rpi. ontra ſentl habet res ſacramenti pa⸗ nis.ad rẽ ſacłamenti vini:ſimiliter ſe babet foꝛma ad for mam et virtus foꝛie ad virtutem foꝛme.ſed res ita ſe ba⸗ bet ad rem ꝙ ſemꝑ ſimul ſunt:ꝗ ⁊c.¶ Item in vno quoq; ſacramẽto ẽ vna ſimpliciter virtꝰque tota ſimul operatur et nõ ſucceſſiue.videt᷑ ſimilit ꝙ in hoc ſacramento.¶ Iez vnitas atteſtat᷑ nobilitati ⁊ ꝑfectõni. ſi in alij ſacramẽ⸗ tis qᷓ ſunt minoꝛis ꝑfectõnis eſt virtus vna indiuiſibiliter agens: videtur ꝙ multofoꝛtius ſimiliter debet eſſe in iſto. Item in ꝓlatõne hoꝝ verbox.hoc eſt coꝛpus meũ tranſ ſubſtantiatur panis in carnẽ xp̃i. aut ergo illa coꝛo ẽ cum ſanguine:aut non. Si non:eſt ̊ caro exanguis et ita ſine vita:g moꝛtua.hoc aũt falſum eſt:qꝛ xpᷣc reſuꝛgens ex moꝛ tuis iam non moꝛitur Ro.vj. Si vo eſt cum languine:eſt ibi ſanguis et ex tranſſubſtantiatione:g̊ aliquid eſt tranſ⸗ ſubſtantiatum in ſanguinem.non niſi vinum:ergo in pꝛo latione hoꝝ verboꝝ hoc eſt coꝛpus meũ fit tranſſubſtanti atio.tam panis in carnẽ quam vini in ſanguinem:gᷓ ſupeꝛ Ad hoc dixerũt quidam.ꝙ nõ fit tranſſubſt antiatio ni in completõne hoꝝ verboꝝ duoꝝ. dicentes: ꝙ qñ totuʒ eſt dictum:totum eſt factũ.vnde pꝛima verba expectant ſe cunda.Qec tamen piculoſe aiunt adoꝛant fideles. ꝗa bec verba hoc eſt coꝛpus meũ effectũ ſuum habebũt in ꝓlatio ne ſcdðᷣoꝝ verboꝝ:nec ſecunda verba haberent effectuʒ ni⸗ ſi pꝛolata eſſent pꝛima. adoꝛant ergo non ꝙ nunc eſt:b qd iam erit.nec ſequituꝛ ad hoc ꝙ ſecunda verba maioꝛẽ vim P hec verba. Hic eſt ſanguis meus: qued falſum eſt. habeant q; pꝛima:ſicut nõ ſequitur ꝙ maio ꝛis efficacie ſit teſtis ſcdᷣus qᷓ; pꝛimus:licet completa ſit in iuratione ſcði Egtur de virtute verboʒꝝ in com ꝑatõne ad Irca pꝛimũ querit᷑ ſic.Sacerdos non ſimul ꝓ . WEC- — = ſ. lo: ne , e tco Ni, er 4 8 4 6 d ſor bo g N n con ſine moꝛ eeſt and⸗ npo⸗ ſtanen ſupe n on ton nte Pbd GN G imm eſt G nõ in iuratõne pꝛimi: Sed qꝛ hoc oĩno eſt diſſonũ rõni. Aliter doᷣm eſt.ſ.ꝙ ſucceſſiue ⁊ nõ ſimul in boc ſacr̃o oꝑa tur virtꝰnuerſiua. cuiꝰratõ eſt. ꝙ ſacrm iſtud eſt ſacramẽ⸗ tum moꝛtis xp̃i.j.Corĩ.xj. Quotienſcũq; mãducaueritis ⁊c᷑.q inquaʒ mors accidit ex effluxru ſenguĩs ⁊ ſeꝑatõne a coꝛpe ꝓpter qð ↄuenit: ꝙ coꝛpꝰet ſanguis diuiſim ſacralit repntetur. i¶¶ Ad hoc ̊ qð pꝛimo obijcit. ꝙ ſicut ſe bʒ res ad rem ⁊c̃.doᷣm ꝙ caro⁊ ſanguis ſᷣm ꝙ ſunt bic res ſacr̃i ſic nõ ſunt ſimul. vt em ſunt res ſacri ſunt ſacramentalit repñtate ſub diuerſis ſpẽbus.ſimul aũt ſunt inqᷓtum ſunt ↄſtitutiua ipſius ſubſtantie coꝛꝑis.ꝗ¶ Si q̃rat᷑ quare ñ re⸗ pñtant᷑ ſimul ſiẽ ſunt ſimul ̃m eſſe ſi ubale. ratõ iam dicta ell:ſcʒ ꝙ boc ſacr̃m eſt ſaccẽ̃m moꝛtis xpᷣi.. No aliud dicẽ⸗ duim. ꝙ nõ eſt ſimile de hoc ſacꝛamento ⁊ alijs· In hoc.n. ſacramento eſi duplex foꝛma.nec eſt hic ſoꝛmaꝝ diſtĩctio ſolũmodo ex hoc:ꝙ vna foꝛma eſt ab alia diuiſa:ſᷣ ex boc ꝙ ſub diſtincta rõne reſpiciunt materias ꝓpꝛias diſtin⸗ ctas.qᷓuis enim in vna fubſtantia coꝛꝑis ↄcurrant caro ſanguis:tñ alia ratio eſt ſm quã ſignat᷑ hie corpꝰxp̃i ſac mentaliter: alia m quã ibi ſanguis.nõ em̃ ↄpletuʒ eſſet ſacrm:niſi ꝙ in ſignificando eſſet ibi diſtinctio.nõ em̃ pro prie ſignificaret᷑ moꝛs xp̃i que erat in ſepaꝛatione anime a coꝛꝑe:niſi ſignificarent᷑ ſacramentali diſtinctõne per ſe caro.⁊ ſanguis ꝑ ſe.⁊ ſicut neceſſaria eſt ſacramẽtalis di⸗ uiſio:ſic cõuenit ꝙ ſit diuiſio ſiue diſtinetio viriutis tran⸗ ſubantis:cum h̊ ſit ſacẽ̃m noue legis.hanc aũt rationem diſtinetõis nõ eſt reꝑire in alijs ſacr̃is: ꝓpter quod nõ oꝑ⸗/ tet ſi in alijs ſit vna virtus ſimul et ſemel oꝑatiua:q ſimili ter et hic... Ad illud quod obijcit. ꝙ vnitas atteſtat᷑ peꝛfe ctioni rei ⁊c. Sicendũ ꝙ hoc nõ eſt verũ de quacũq; vnita te. MMindem̃ habet diuiſionis et diſtinctõnis lapis qᷓ; ho⸗ mo ſů intelligendũ eſt de vnitate q̃ ponit maioꝛem ↄformi⸗ tateʒ cũ ſumma vnitate. Ylla reuera vnitas magie ẽ ſum⸗ me ↄfoꝛmis:que min pʒ incõuenientie et incõgꝛuitatis.ſᷣ miĩme pueniret buic ſacramento ꝙ virtꝰouerſiua data foꝛ mis diuerſis ſimul ⁊ ſemel opꝑaret᷑:tũ quia eſt ſacramentũ moꝛtis xpi repnᷣtatiuũ vt tactũ eſt:tũ quia virtus data ẽ verbᷣ ñ ꝓut ſunt in mente vel in ſcripto:ſed ꝓut ſunt in ꝓ⸗ latione.¶ Ad vltimũ dõᷣm.qꝙ in ꝓlatõne hoꝝ veꝛboꝝ hoc eſt coꝛpus meum tranſubat panis in coꝛpus xpᷣi. ſᷣ quia coꝛpꝰxp̃i qð eſt ſub hac foꝛma panie idem nũero eſt cũ coꝛ poꝛe xpᷣi qð eſt in celo:neceſſe eſt ꝙ habeat ſanguinẽ ⁊ ani mam 2 diuinitatẽ ſibi vnitaʒ. vnde xpc integer eſt ſub foꝛa panis. Et nõ valet hec aꝛgumentatio. ſub hac foꝛma pais eſt ſanguis xp̃i er tranſubatione: & aliquid eſt tranſub⸗ ſtantiatũ in ſan guineʒ xpi. ex ↄnexione em̃ eſt ibi ſanguis In ꝓlatõne em̃ hoꝛũ ver boꝝ bic eſt ſanguis meus ouertit vinum in ſanguinem.ſed quia ſanguis xp̃i nõ eſt ſine car- ne:de neceſſitate eſt ibi caro ⁊ cĩma vnita carni:et diuĩtas vnita tam coarni ꝙᷓ amme. Ande ſub foꝛma vini eſt xp̃c in⸗ teger ſi ſuꝰ ſoꝛma panis:de hoc infra plenius dicet. rticulus ſecundus Onſequenter querit᷑ ſi poſt ꝓlatõnem forme p me ? ante ꝓlatõeʒ ſcdᷣe accidit aliqd ſacerdoti Oe o ꝓcedere nõ poſſit:quid in hoc articulo fa⸗ ciendu? quia ↄſiat ꝙ panis ſit mutatus in carnem vino in ſanguinẽ nõ mutato.quia ſi alius ſacerdos repetat a pn⸗ cipio ſuꝑ panem iterabitur conſecratio.ſi ab illo incipiat in quo ſacerdos dimiſit: tu nidetur miſterium vnita⸗ tis ſic opponit Inno.iij. ¶ Rñſio talis ſubditur ab eodeʒ de hoc ita ſtatutum legitur in concilio tholetano. Cenſui mus ↄueire.xt cũ a ſacerdotibo miſſaꝝ tpꝑe ſacra miſteria ↄſecrant᷑.ſi egitudinis occidit cuiuſlibet euentus:qͥ ceptũ nequeat ↄſecratõnis explere miſteriuʒ:ſit liberum epiſco⸗ po vel pꝛeſbitero alteri conſecratõnem exequi cepti officij vt pꝛecedentibus alijs pꝛo ↄplemento ſuccedant.iec pꝛo pter hoc diuidet᷑ miſterium vnitatis: quia ſicut habetur ĩ eodem concilio.cum ſumus omnes vnum coꝛpus in rxpᷣo: nihil contrarium diuerſitas foꝛmat vbi efficaciaʒ proſpe ritatis repꝛeſentat vnitas fidei.i.vbi ſacerdos eiuſdem fi⸗ dei effectum finem cum ꝓſperitate repꝛeſentat. de boc. vij q·j.nibil ↄtra generaliter.q̊ ſequens ſacerdos debʒ incipe re vbi defecit alius ſi ſcitur. ſi aũt neſcitur quia defecit in ſecretis debet incipere a capite ſecretoꝛum. OQm̃ vt dĩc au ctoꝛitas.non dicit᷑ iteratũ quod neſcit᷑ eſſe foctum. Quid auũt facienduʒ eſt in hoc caſu ſm dñm Inno.expꝛimit ipſe bis verbis.verum ne vlla fiat iteratio ſ⸗ acramenti vel diui ſio:ne aliquis ſcrupulus erroꝛis vel dubitatõnis remane at: ↄſultius ⁊ tutius iudicatur vt illa talis oblatio ſtudio ſiſſime recondatur:et ſuper aliam totum officium celebꝛe⸗ tur. ¶ Dueſtio. xxxv. de conſecra tione ſacramenti euchariſtie· qs poſſit ↄſecrare. Equitur de cõſecra tione huiꝰſacramenti. Et primo ꝗtuʒ ad pratez. Secũdo qtum ad vſum. LTercio qtum ad effectum. 4Circa pꝛimum que⸗ ritur vtrũ a s poſſit ſecrare. Secũ do vtrum laicus. Lercio vtrũ ſolus ep̃ᷣs.Quarto vtrum malus ſacerdos in moribo. Quinto vtrũ ſacerdos hereti⸗ cus et ſciſmaticus. Sexto vtrũ ſacerdos degradatus. — 7 Irca pꝛimuʒ ſic.ad Heb.j. dicit de angelis ꝙ ſunt aminiſtratoꝛij ſpũs in miſteriũ miſſi ſeo cũ ſint ſpũs nobiliſſimi: ↄgruit illis mit⸗ ti in nobiliſſimũ miniſteriũ.boc aũt ẽ miſte⸗ rium ſEcrandi ſiue cõficiendi. ſed rõni ↄſonum eſi ꝙ mit tant᷑ in miniſleriũ qð illis maxime ↄgruit: ̊ c. ¶ IYtem B ſacr̃o miniſtrat᷑ bomi panis celeſtis ſcʒ panis angeloꝝ. B magis ↄuenit hunc panẽ miniſtrari miſiro celeſti ſeʒ age⸗ lo qᷓ terꝛeno ſcʒ bomine:ꝗ̊ͥ exquo a ſumma ſapĩa oĩa ſunt ouenienter ꝓuiſa ⁊c · ¶ Item ſi hic ↄſecrata miniſterio an geloꝛum deferunt᷑ in oſpectu dinine maieſtatis vt patet in illa oꝛatõne poſita in canone miſſe. Supplices te rogamꝰ om̃ipotens deus iube bec ꝑferꝛi per manus ſancti angeli tui in ſubli. alta. tu. in con. diuine maielſ. tue: nõ eſt at mi⸗ nus facere hanc oblationem qᷓ ipſam conſecrationem:vi⸗ tetur ꝙ ſicut angeli poſſunt hoc:et poſſunt illud.vel qua⸗ re non. 4l Iſtud etiam videtur ex verbo BGrego.dicentis. AVno eodemq; momento et in celo rapitur miſterio ange⸗ loꝛum conſociandum corpoꝛi chriſti:et ante oculos ſacer⸗ dotis videtur in altari. Quod autem antem oculos ſacer dotis videtur eſt ipſum elementum ſenſibile: hoc auteʒ ra pi in celum conſociãduʒ coꝛpoꝛi chriſti: quid eſt aliud ꝙᷓ tranſmutari in coꝛpus rp̃i quod eſſ celeſte et gloꝛificatuʒ. Si autem boc fit miniſterio angeloꝛuʒ: ergo illis pꝛopꝛie et ꝑ ſe attribuẽda eſi ipſa oſecratio.et ita videtur idem qð pꝛius. ¶ Kontra. illi ſoli babent poteſtatem: quibus a do mino quando hoc ſacramentum inſtituit datum eſt offici um conficiendum ſiue conſecrandi. vt im mediate apoſto⸗ lis:vel vt mediate alijs.ſᷣm ꝙ habetur Luce.xxij. Vbi di⸗ citur Accipite et diuidite inter vos.glo. occipite et date. Ex bis verbis domini diſcretĩe ad apoſiolos directis:pa⸗ tet ꝙ ſolis apoſtolis immediate hanc dedit poteſtatem. et conſtat ꝙ banc poteſtatem non acceperunt angeli ab apo ſtolis:ergo non habent illam. 4 Item non congrueret ꝙ paberent.quod ſic patet.virtus tranſi ubſtantiãdi elemen⸗ tum in coꝛpus xp̃ᷣi et in ſanguinem: data eſt ver bo ſenſibi li. vnde cuius eſt pꝛoferre verbum ſenſibile: eius eſt mini⸗ ſterialiter mediante verbo tali conſecrare. boc autem ho minis non angeli.4 IYIem inter deum et hominẽ ⁊ purum non eſt medium. hoc per ſe patet: ergo in hoc ſacramento in quo deus hõ miniſtrat᷑ bomini puro:nõ ponendꝰeſt an gelis eſſe mediũ. ſed miniſter eſt mediũ inter illud qð mi‚⸗ niſtrat᷑ z2 illud cui miniſtrat᷑:ꝗ angelus nõ debet eſſe mini ſier huius ſacramenti. ⁊ ita nõ debet conſecrare: ergo po⸗ teſtas conſecrandi non eſt illi data a deo.¶ Rñſio. ꝙ an gelus hanc ptatem non hʒ. Sʒ aũt querat᷑ quare non te⸗ dit? Dicendã qꝛ nõ ↄgruit.et hoc ex cauſa multiplici p̃ter eas q̃ tacte ſunt in ogonendo. AUna quidem eſt.qꝛ ſi ſacꝛa menta miniſirarent bomĩ ꝑ angelos.eſſet homo in ſua re⸗ paratõne ſubiectus nature angelice:a ſic nõ eſſet per xpᷣm ſolũ reſtitutus in pꝛiſtinã dignitatem. Alia ratõ eſt. quia ſi ſuſcigꝑet homo ab angelo:non eſſet ibi bumiliatõ ſuffici ens ſacro:angelꝰem̃ ſuꝑioꝛ eſt homĩe ⁊ natura et gratia et officio. Ceꝛcia vᷣo ratio eſt.qꝛ ptas diſpenſandi ſacramen tum ſluit a capite in membꝛa. Hoc eniz fuit pꝛimo in xpᷣo ſicut in pꝛimo ſacerdote ⁊ diſpenſatoꝛe.⁊ boc ᷣm ꝓprieta⸗ tem hũane nature.qm igit᷑ angeli non ſunt mem bꝛa rpᷣi et alieni ſunt ab hũana natura:ideo in eos non deſcendit di cta płas.¶ Ex his patet rñſio ad primuʒ et ad ſcõᷣm.quia nõ ↄueniebat hanc illis dari pratem a dño:cuiꝰeſt de om⸗ nibus vtiliter ⁊ modo ↄgruo ꝓuidere.hñt eniʒ a dño pta⸗ tem illuminandi.purgandi.ꝑficiendi.vota et or̃ones deo offerendi q̃ eis potiſſime ↄueniunt ⁊ alioꝛum multoꝛum. Ad terciã dicendum.ꝙ ꝑ hoc ꝓnomen hec.cum dicitur Yube hec ꝑferꝛi ⁊c.nõ monſtrant᷑ coꝛpꝰet ſanguis xpᷣi.nõ em̃ petit ea cła illa per ferꝛi in ſublime altare dei cuʒ ſemꝑ ſint ibi. Sublime em̃ altare dei dicit᷑ ecchia triũphans ſi⸗ ue dextera dei patris:ſᷣ potius vota fideliũ. IUnde ſenſus eſt. Jube hec.i.vota fideliũ videlicet ſuꝑplicationes ⁊ pre⸗/ ces ꝑferꝛi pꝑer manus ſancti angeli tui:hoc eſt ꝑ miſleriũ angeloꝝ. Juyta qð ait angelus ad Thobiam. xj. Tho. Quotiens oꝛabas cnʒ lacrimis:ego or̃onem tuam obtuli dño. In ſublime altare tuum hoc eſt in ↄſpectu diuĩe ma ieſtatis tue.Poꝛro ſicut beatꝰ Nug.determinat.Non di⸗ cit᷑ angelus o?ones noſtꝛas offerꝛe deo quaſi tũc pᷣmo deꝰ nouerit quid velimꝰ: quia deꝰom̃ia nouit anteqᷓ fiãt. Sʒ quia neceſſe hʒ ratõnalio creatura tꝑales cauſas ad etni⸗ tatem referꝛe.ſiue petendo quid fiat ſibi:ſiue ↄſulendo qꝗd faciat.vt qð teo iubente implendũ eſſe cognoueꝛit:hoc no bis vel euidenter vel latenter repoꝛtet. Giel põt aliter di⸗ ci.ꝙ ꝑ hoc, ꝓnomen hec demonſtrat᷑ res ſacramentoꝝ ſiue ſignoꝝ:ſcʒ coꝛpus dñi miſticũ.Sepe em̃ ſignificans ꝓ ſi⸗ gnato ponit᷑.vt AQpoc.v.vbi legit᷑.ꝙ quatuoꝛ aĩalia ⁊.xx⸗ nij.ſenioꝛes babebãt phialas anꝛeas plenas odoꝛamento rum que ſunt o?ones ſanctoꝝ. Eſt ergo ſenſus. Jube bec ꝑferꝛi ⁊c̃.i.iube ſigniſicatum hoꝝ ꝑferꝛi in ſublime altaꝛe tuum.i.eccłiam militantẽ venire ad triumphantẽ.et hoc eſt quod petit᷑ Math.vj.ibi adueniat regnum tuum. Oe auteʒ ſic debeat intelligi: videt᷑ ex hoc quod ſubditur.ſ.vt quotqͥt ex hac altaris ꝑticipatõne ſac.ſ.fi.t.c.⁊ ſang.ſũp. om̃i be.ce.⁊ gratia repleamur.hoc eſt vt qui ſumus parti cipes huiꝰſacramenti:perfecta benedictõne ⁊ gr̃a replea mur in gloꝛia.. Ad vltimũ dicendũ. ꝙ nõ eſt intentio gꝛe go.ꝙ miniſterio angeloꝝ fiat ↄuerſio elementoꝛũ in coꝛ⸗ pus ⁊ ſanguinẽ xp̃i.quod patebit viſo intellectu verbi illi ng. Intelligendũ eſt verbum m regulam ticonij que eſt qñq; de diuerſis tanqꝙ de eiſdeʒ ſcriptura loqꝗtur vt ibi in pᷣs.Cum occideret eos querebant eũ.alij enim erant que⸗ rentes et alij erant interſiciendi. Qota tria in hoc ſacꝛa mento.panis añ tranſſubſtantietõeʒ:coꝛpꝰſacta tranſſub ſtantiatõne:ſpẽs poſt. Dilr in verbo Greg.ſunt tria vᷣba. rapit᷑.aſſociandũ.videt᷑. pꝛimũ verbã ſcʒ ra pit ꝑtinet ad panẽ:h ſcdᷣm aſſociandũ ꝑtinet ad coꝛpꝰ:terciuʒ ſcʒ videt ꝑtinet ad ſpẽs.Eſt ̊ ſenſus.vno eodemqʒ momento in ce lum rapit᷑ ſcʒ panis.rapit᷑ inquã celuʒ.i.in celeſie corpꝰet ſpũale mutat᷑. Oꝛ pᷣo ſegtur aſſociandũ: ꝑtinet ad coꝛpus rp̃i naturale.qð coꝛꝑi xpᷣi miſtico.i.eccłie aſſociat᷑:dũ peꝛ caritatem ipᷣiꝰmẽbra in rpᷣo rniunt᷑. Terciũ vᷣo quod ſeꝗ tur.ſ.quod oculis videt᷑:ꝑtinet ad ſpẽs que remanent ibi potranſſubſtantiatõeʒ. nec intelligendũ eſt q hoc qð dico miĩſterio angeloꝝ notat᷑ aliqua ratio cauſe huiꝰtranſmu⸗ tatõnis:ſed ſolummõ ratio aſſiſientie:quod patet ꝑ aliud verbum Grego.quod eſt. quis fidelium habere dubium poſſit in ipſa immolatõnis hora ad ſacerdotis vocẽ celos Yperire in illo xpi miſterio.i.ſi- acramento angeloꝝ choꝛos ad eſſe ſummis ima ſociari: celeſtibus terrena mũgi: vnuʒ quid ex viſibilibo ⁊ inuiſibilibo fieri.Ex his verbis pʒ in/ tellectus pᷣdictus verbi ꝓpoſiti. ð 40 embru ſecũdum Onſequenter querit᷑.vtrum laicus iuſtꝰbʒ poteſtatem ↄſecrandi.E ſic videtur. Jniu ſtus nullo oꝑe ſuo placet deo.vnde nihil qð fafacit fit ſᷣm beneplacitum dei.A ↄtrario vi⸗ detur. ꝙ quicquid fit a bono ⁊ iuſto fit jm beneplacitum dei.et boc videtur velle Nugꝰ.dicens.habe caritatẽ et fac quicquid vis.ſed quicquid fit ſim diuinum beneplacitum finem aſſegtur ꝓpter quẽ fit: ergo ſi a iuſio laico fierent q̃ fiunt in ↄſecratõne:finem aſſequerent᷑ ꝓteꝛ quem ſiue ad quem.et ſi boc:tũc bonus laicus habet poteſtatem.¶ Itẽ peccatoꝛ non eſt dignus pane quo veſcit᷑.priuatus em̃ eſt om̃i dignitate.immo etiã dignitate eſſendi.ſed iuſtus qui cunq; eſt magne dignitatis coꝛam deo:ꝗ ſi poteſtas conſe crandi eſt ꝓprie poteſtas dignitatis: plus ↄuenit hec ptas bono ſiue laico iuſto q; imuſto ſacerdoti. ſ̊ iniuſtus ſacer⸗ dos habet pr̃atem conſecrandi: ̊ multołoꝛtius iuſſus lai⸗ cus.¶ Item ad boc ꝙ ↄplete celebretur hoc ſacramentuʒ requirunt᷑ duo.ſcʒ ↄfectio ⁊ ↄmunicatio.vt de ↄſe. diſt.ij. Kelatum eſt nobis.vbi dicit᷑.Certũ eſt ꝙ hi qui ſacrificã tes nõ edunt:rei ſunt dominici ſacramenti.Conſecratõ at eſt ꝓpter mumonem: eꝛgo ↄmunio maius.ſed illud ꝓter quod vnũquodq;:illud eſt maius.ſ̊ in bono laico non ẽ ali quid quo ſit indignus et impotens de iure ſacra ↄmunio⸗/ ne:multofoꝛtius videt᷑ ꝙ in eo non ſit aliquid quo ſit indi gnus ⁊ impotens conſicere vel ↄſecrare.¶ Si antem dice⸗ retur.ꝙ ſolus ſacerdos habet oficium ↄſecrandi a domĩo et ꝓpter hoc laicus non poteſt ↄſecrare. Contra.et ſi ſolis ſacerdotilo competit ex officio baptizare: nibilominus ſi laicus baptiʒat baptiʒatum eſt:ſimiliter videt᷑.ꝙ licet ſa⸗ cerdotis ſit ex officio ↄſecrare:ſi laicus conſecret cõſecra⸗ tum eſt.¶ Item ſicut dñs ſolis diſcipulis dirit.accipite ⁊ comediie ⁊c̃.et qnotienſcunq; feceritis:ita dixit ſolis di⸗ ſcipulis.ite docete om̃es gentes bap.eos ⁊c̃.ſed licet ſic di cendo diſcipulis ↄtulerit officium baptiʒandi ⁊ poteſtatẽ: nihilominus poteſtas baptiʒ andi om̃ibus eſt data:ſimili ter videtur de poteſtate cõſecrandi.¶ IStem.j. Pe.ij dicit om̃ibus iuſtis.Vos eſtis genus electum regale ſacerdoti um. ergo videt᷑ ꝙ ius ſacerdotale ſit omniuʒ iuſtoꝝ: et ita poteſtas conſecrandi:cum hec ptas ſit iuris ſacerdotalis Contra.hoc ſacramentum eſt in magna veneratõne ha bendũ. ergo eius diſpenſatio nõ eſt om̃ibus data nec dari Abuit: ſed illis ſolis ſolũ qui in cultu diuino tenent pꝛin⸗ eipatũ.hi aũt ſunt ſacerdotes:q̊ ⁊c. ¶. Itẽ in oĩ gente etiã in infidelibo a ꝗbo aligs exercet᷑ cultꝰ:aligbo ꝑſonis ſpali ter ↄmittit ptas offerendi deo ⁊ ↄſecrandi ea que ſũt ſᷣin ritũ ſuum offerenda ⁊ ↄſecranda q in illis pꝛimatũ tenẽt. Si g̊ in ecclia oꝛdinatiſſima eſt ptas offerendi deoꝛ cõſe⸗ crandi q̃ ᷣm legem rp̃i offerenda ⁊ ↄſecranda ſunt ðo. ali quibo pᷣcipuis ꝑſonis data ẽ.he aũt ſũt ſaceꝛdotes.¶ Iteʒ in rebo ſenſibilibo ⁊ etiã inſenſibilibo diſtincti ſunt actꝰ et etiã oꝑatõnes.hoc em̃ exigit oꝛdo reruʒ in vniueꝛſo.ita ꝙ; excellentioꝛibo data eſt ab eoꝝ opifice ptᷣas egrediendi in oꝑationes ⁊ actꝰnobilioꝛes:ꝗ ita eſt et dʒ eſſe in rõnabili⸗ bus:qꝙ ptᷣas exercendi in actũ et oꝑatõeʒ excellentioꝛeʒ q̃⸗ lis eſi ptas ↄficiendi ſiue ↄſecrandi:data ſit a deo aligbus p̃cipuis ⁊ excellentioꝛibo ꝑſonis. Si diceret᷑ ꝗ ita eſt.ꝗa data eſi omibo ꝑſonis bonis.hoc nõ videt᷑ verũ:ꝗa ſi ꝗgs ẽ mõ bonꝰ cras erit malus et ecõuerſo.ꝗ nõ hʒ bãc ptatem cras nõ habebit et econuerſo:quod nõ eſt ↄſonum ratõni. 4 Item in oↄſecratõne huiꝰſilius offertur patri ꝓ pplo den hanc aũt oblatõeʒ facere eſt ipſiꝰmediatoꝛis ⁊ nõ alteriꝰ. ſed ſacerdotes ſunt mediatoꝛes vt habet᷑ ab Hug.⁊ beeñ. Gilloꝝ ſolum eſt ↄſecrare ⁊ poteſtas ↄſecrandi. Rñſio ꝙ poteſtas cõſecrandi ſolummodo eſi ſacerdotum.hec em poteſtas eſt annexaoꝛdini ſacerdotali. AUnde ſoli ſacerao⸗ tes poſſunt cõſecrare. Hoc aũt tenet eccłia romana infoꝛ f — — -- — - nmn Bin leß; Pia dlas nori⸗ eiton daſe Ninnn nf neag e ſen i e tſins ſoer Molgn nin Nli. riſci loͤgt Nter ali nio⸗ inci ict⸗ nio N ni ſa⸗ a / N/ 1 7 a is ebe dar i i fn N. e ,ali Nq tet ag dimn wili⸗ ez abos gsi inem Ntoni o i benn Riie ti ſor ¶ Nueſtio mata et edocta ab apłis: qui infoꝛmati erãt 2 edocti a do/ mino. Unde qui ↄtrariũ aſtrnunt: a fidei veritate deuiant infideles iudicandi ſunt.¶ Ad pꝛimũ ↄtra boc obiectuʒ dicendũ.ꝙ hec enunciatio. Iniuſtus nullo ope ſuo placet deo: veꝛa eſt. Hec autẽ que ſubi nfert᷑.nihil qð facit fit ßᷣm beneplacitũ dei nõ eſt veꝛa:neq; ſegꝗtur ex pꝛima.licet eniʒ iniuſius nõ placet deo:opus tamen eius põt placere deo. Alulte em̃ oꝑationes iniuſtoꝝ placuerũt deo ficut illoꝛũ qui afflixerũt ꝓplin dei. ꝓpteꝛ eoꝝ auerſionẽ a deo.vt patʒ in multis locis ſcripture.4 Silr dicendũ eſt illa q ſub⸗ infeꝛt᷑.ſcʒ quicqd fit a inſto fit ̃in beneplacitũ dei.ſcilʒ ꝗ hoc eſt falſuʒ mii intelligat᷑ ꝑſe.ſed oꝑatio ↄſecrationis ñ põt exerceri a laico iuſio inꝙᷓtum eſt iuſtꝰ:imo ſi hoc face⸗ re vſurparet:a iuſticia deniaret. ¶ Ao alind doᷣm.ꝙ ẽ di⸗ nitas meriti:ↄ dignitas officij ſiue auẽns. Sacerdos iu us etſi careat vignitate meriti: gaudet tñ dignitate offi⸗ cij et auẽtis.laicus iuſtꝰecõtrario caret dignitate auctoꝛi tatis: gaudet tñ dignitate meriti. ptas autẽ ↄſecrandi re⸗ ſpicit dignitatẽ auẽtis non dignitatẽ meriti.vt enim dicit Ang.nõ in merito ↄſecrantis.ſed in ver bo ꝑficitur creato ris. et loqꝗtur de bocſ acramento.4Vd aliud qð obijcitur ꝙ laicus iuſtꝰiure põt in id qꝗð plus eſt qꝛ põt accedere ad ſacram coĩonem ⁊c. Dicendũ ꝙ etſt i ↄmunio ſacra ſit ma⸗ ioꝛ in effectu ſanctitatis:ↄſecratio tamen eſt maioꝛ ĩ excel⸗ lentia ſiue auctoꝛitate ptatis. Qnð magnitudo bec et illa nõ ſunt eiuſdẽ generis.nec ma iꝰnec minꝰſiłr. ꝓpter quaʒ nõ ſeꝗtur ꝙ quĩ põt in hoc quod maieſt:põt in id q mi⸗ nus eſt. 4 Ad aliud qð obijcit᷑ de officio baptizandi. dicẽ dum ꝙ nõ eſt ſiłe.eo em̃ ꝙ illud ſacr̃m eſi ſacramentuʒ ne ceſſitatis.licet officiũ baptizandi ſit ſacerdotibo ſpecialit vatũ: omibo tñ inſtante neceſſitate eſt ↄceſſum. l Ad alið qð obacit᷑. ꝙ ſolis diſcipulis dictũ eſt. Accipite ⁊ comedi⸗ te. ſimiliter ite ⁊ baptizate ⁊c· Dicendũ ꝙ licet in his cõ⸗ miſſionibo ſit queda ſiſitudo in genere: tn ſicut pʒ ex fctis ſequentibo 2 ipſoꝝ aploꝝ inſtitutõnibo:differenter ↄmit⸗ titur ptas baptizandi pſecrãdi. In collatõne em̃ oꝛdis ſacerdotalis ↄfertur ſpãlis pras et anetoꝛitas ad ↄſecrã⸗ dum. et ꝓprie ad boc vngunt᷑ manus pᷣbiteroꝝ in ſuſcepti⸗ one oꝛdinis ſacerdotalis:vi cognoſcant ſe in illo ſacramẽ to gratiam ↄſecrandi acciꝑe. Pre.acecipiũt et calicẽ cum vino et patenã cum hoſſijs de manu epi:quatenus his in⸗ ſtrumentis pꝛatem ſe accepiſſe cognoſcãt placabiles deo boſtias offerendi vt dicit Hug.Iſte vpᷣo hoſtie in ſacro al/ taris offerunt. VUñ ſacerdos in ſuſceptõne oꝛdinis ſacao⸗ talis:ſuſcipit ptatem ↄſiciendi.nõ ſic aũt dat᷑ ibi pẽas de⸗ terminata ad baptiʒandũ:ſ̊ ex ↄſequenti ad illã que ẽ con ſecrandi ſine ↄficiendi ⁊ que eſt ligandi ꝛ⁊ ſoluendi dat᷑ of⸗ ficium baptiz andi:et ꝓpter hoc in neceſſitate alijs eſt con⸗ ceſſa ptas baptiʒ andi.ꝗ Ad illud qð habetuꝛ a canonica Petri.ꝙ iuſti ſunt ſacerdotes ⁊c.dðm.ꝙ nõ dicunt᷑ ſacer dotes ab oꝛdine ſacerdotali:̊ a debito et vſu offerendi ſe ipſos boſtiam viuentem ſonctam et placentem do: Fᷣm ꝙ habet᷑ ad Ro.xij. Membeum terciũ Onſequenter querit᷑.vtrũ ſolus epᷣus poſſit ↄſecrare.et videt᷑ ꝙ ſie. YInter om̃ia ſacram̃ ta ſacẽ̃m iſtud eſt maxima veneratõne tenen S m:ſed ſacr̃m ↄfirmatõis.qꝛ magna vene⸗ ratõne tenendũ eſt:a ſolis pontificibo debet ꝑfici. Eñ eu⸗ ſebius papa de oſe. di. v. Mandimpolſitõnis ſacramentuʒ magna veneratone tenenduzʒ eſt. qd ab alijs ꝑſici non põt mſia ſummis.i.epᷣis.A ſimili vel foꝛtioꝛi ratõne videtur boc ſacramentum ⁊c. 4¶ Item maior ſolennitas requi⸗ ritur in aſecratõne coꝛꝑis xp̃i qᷓ in ↄfirmatõne:eadem ra/ tione videt᷑ ꝙ ſolennioꝛ et excellentioꝛ requirit᷑ miniſter in officio ↄſecratõnis qᷓ in officio ↄfirmatõnis. Item ſicut pabet᷑ ab Hug.2 ſacri canones idẽ determinãt. Cõſecra⸗ tio monialiũ baſilicaꝝ et ſacri criſmatis ad ſolos epos:ſᷣ incom ꝑabilr maioꝝs eſt ptatis 1 dignitatis ↄſecratõ coꝛ⸗ poꝛis xpᷣi ⁊ ſanguĩs ꝙᷓ aliqͥ pdictaꝝ:& videt᷑ ꝙ ↄſecratõ coꝛ pontificũ: imo potiꝰ ſolũmodo ſummi põti tur ſacerdote. 4 Contra.nõ e poꝛis xp̃i ⁊ ſaguĩs ad ſolos ep̃os ꝑtinet:nec alicui alteri us eſt ptas bec ↄſecrãdi.¶ Cont᷑.vt br ab Hug. et a ſctis pr̃ibo inſtitutoꝛibo canonuũ. In ſacr̃is baptiʒ andi ⁊ miſtaʒ celebꝛandi coĩa eſt ep̃is ⁊ ſimplicibo ſacerdotibo diſpenfa tio. pias ↄſecrandi nõ ſolũmodo eſt epoꝝ ſ̃ et alioꝝ ſac dotum. Rnſio. ꝙ licet ꝓpter dignitatẽ excellentiã coꝛ⸗ poꝛis xpᷣi deceret ꝙ officiũ oſecratõnis hmõi ſolũmõ eſſet ificis: tñ ꝓpteꝛ vtilitatẽ quã aſſequunt᷑ ſideles ex miſſaꝝ frequentia ⁊ mł⸗ tiplicatione: aliter diſpoſuit diuinaſ apia. cni? ꝓuidentia regit᷑ ecclia in ſuis in ſiitutionibo.vnde multiplex ẽ rõ q̃re ptas bec fuit data ſacerdotibo ſimptr: nõ ſolũmodo ponti ſicibo. Una ẽ diuini cultꝰvilatatio. Alia eſt hůanoꝝ reꝑa tio. Tercia pene moꝛtuoꝝ mitigatõ. Quarta bñſicij redẽ ptionis frequens recoꝛdatõ. Quinta dine familiaritatis manifeſtatio. Sexta nr̃e elatõis repᷣſſio. Ex h̊ em̃ ꝙ ptas hec eſt ſimpłr ſacerdotibo data⁊ nõ ſolũ põtiſicibo: ex fre⸗ quenti miſſaꝝ celebꝛatõe cultꝰ dei multiplicat᷑. et qͥtidiani defectꝰnt̃i reꝑant᷑.⁊ pene aĩaꝝ exiſtentium in purgatoꝛio mitigant᷑.⁊ bficiũ redemptõnis frequẽter repntaĩ et ad memoꝛaʒ reducit. ⁊ diuina familiaritas ex ſue preſentie frequẽti exhibitõne inſinuat᷑ pñtie dico in carne.⁊ exem⸗ pluʒ builitatis nobᷣ exhibet᷑: vñ elatio nr̃a repꝛimit᷑.Effi⸗ cax em̃ exemplũ builiatis eſt. ꝙ dñs voluit corpus ſuuʒ a fſimplicibo ꝑſonis tctari.¶¶ Ex his pʒ rñſio ad obiecta.ꝗa licet hboc ſacrᷣm ſit excellentiſſimuʒ: iñ nõ ↄuenit vt a ſolis eßis diſpenſet᷑. ꝓpter diſpendiuʒ qð accideret ex raritate diſpenſatõis:⁊ cõmodũ qð accidit ex freqntia. Nec ſequi tur. maioꝛ regꝗrit᷑ ſolẽnitas in ↄſecratõne ⁊c̃.igit᷑ ꝑſona ex cellentioꝛ:qꝛ ſolẽnitas bmõi atteſtat᷑ celſt itudini ſacr̃i:ĩ ꝑ: ſona ↄſecrante ꝓuidet᷑ noſtre vtilitati.Quare oꝛdinatũ ẽ in ecclia ꝙ ↄſecratõ monialiũ: baſilicaꝝ:⁊ ſaeri criſmatis 2 hmõi alia fiãt a ſolis põtificibo:ratõ ẽ.vt ex eoꝝ płate 2 auẽte manifeſtatis eiſdem a ſubditis debita exbibeat᷑ obe dientia 7 reuerentia. Si eniʒ nulla ſacra eſſent reſeruata celebꝛanda a ſolis pontificibo:inferioꝛes erga ſuas ſuꝑio⸗ res inſolentes ficrẽt 2 inobedientes. vñ Hug.loq̃ns de pᷣ dietis de ↄſecratõne baſilicaꝝ ⁊ ſacri criſmatis manuũ impoſitõne cõi benedictõne ſuꝑ ꝓplin dĩc. ſummis ſacer⸗ dotibo ſupᷣdicta idcirco ſingularit refuata ſunt:ne eadez pꝛoꝛſus auctoꝛitas ab om̃ibo paſſim vendicata:infeꝛioꝛes erga ſuppoſitos inſolentes redderet: et ſoluto obedientie vinculo ſcandalum generaret. ¶MWembꝛum quartum 2 Gnſequenter queri. vtrũ ſacerdos malꝰin moꝛibo habeat prẽatem ↄſecrandi?: ſic: vi⸗ detur ꝑ Aug. dicentẽ in li. de coꝛꝑe domini. ntra catholicã eccłiam in miſterio coꝛꝑis aſanduis dñi:nihil a bono maiꝰ:nihil a malo minꝰ ꝑfici ſi maioꝛ rõ q̃re dñs ſua boni tate dignis ↄferat bñficia ꝙᷓ quare ſua iuſſicia illa ſubtra hat indignis: ᷓ ſi bonis ⁊ dignis ĩ eccłia ↄferat de ſua bo nitate pꝛatem nobiliſſim ſceʒ ↄſecrandi: eadẽ rõne illa ea⸗ gem de ſua iuſticia dz ſubtrabẽ ꝑuerſis et indignis. de H babet᷑ manifeſtũ exempluʒ Leui.xxvj. et Deut. xxviij. vbi dñs /pmiſit ſe collatnrũ multa bñſicia filijs iſxł:ſi obedi⸗ rent pᷣceptis eiꝰ: ⁊ illa eadẽ ſe foꝛe ſubtracturũ ſi nõ obedi rent. ¶ Item vt dicit ius. pꝛiuilegiũ meretur amittere qui ↄceſſa ſibi abutitur ptate et hoc ᷣm ius diuinum et huma num. ſimiliter qui dono abutitur gratis conceſſo:meretur eodem pꝛiuaꝛi.ſed malus ſacerdos poteſtate gratuita 1 uilegiata ſibi a deo collata abutitur: & iuſto dei iudicio il⸗ la dʒ pꝛinari.ſed dei iudiciũ firmum eſt ⁊ infallibile:ergo malus ſacerdos illa pĩate pꝛiuatur. 4 Itez vt babetur ob Aug. Xpc remittit peccata ꝑ colũbam:aut membꝛa colũ⸗ be.i.ſpirituſſancti.ſi autem bhec diuiſio eſt ſufficiens. non remittat peccata ꝑ ſacerdotem malum ſiue ininſtum: cuʒ neq; ſit colũba neqʒ membꝝ colũbe:igitur inin ſtus ſacer⸗ tos non bʒ prᷣatem remittendi peccatum ſiue ſoluenci a peccato.ſed maioꝛ eſt ptas et dignioꝛ cõſecrandi coꝛpꝰxp̃ᷣi ꝙ̃ remittendi ſiue ſoluendi a pcto:cum ſolutio ſacerdotis ſit oſtenſio ſolutõnis facte a dño: ꝗᷓ non hʒ platem ↄſecrã⸗ di. 4 Item miniſter oꝛdinat᷑ ſub illo cui eſt miniſter 2 au⸗ ctoꝛitate ⁊ ptate eiꝰfacit qð facit.ſicut balini regis auẽte regis et pfate faciũt ea q̃ faciunt.ſ̊ malus ſacerdos nõ eſt oꝛdinatus ſub cxo: eꝛgo nõ eſt miniſter dñi neq;ʒ ptate dñi oꝑatur.ſed quicũq; ↄſecrat:ↄſecrat ptate dñi:niſi em̃ reci peret influentiã a dño nunqꝙᷓ ↄſecraret: malus ſacerdos non ear Rnſtorn malus ſacerdos in moꝛibo babs pꝛatem ↄfieiendi ſicut bonꝰvt patet ex verbo Augu. ſupᷣdi cto. Et rõ huideſt quã ſubiũgit.qꝛ nõ in merito ↄſecrãtis: ſed in verbo ꝑficitur creatoꝛis et virtute ſpũſſancti. Si eĩ in merito ſacerdotis eſſet nequaqꝙᷓ; ad xpᷣm ꝑtineret.¶j Ad pꝛimũ ergo dᷣm.ꝙ qñq; dñs punit ingratos ſubtrahen⸗ do beneficia gratie ſue.qñq; ꝑmittendo illa baberi ab in grato in ꝓfuſionem illius ⁊ in iudiciũ ſue damnatõnis.vn de dñs hanc pratem a nullo tollit quãtumcũq; ſit malus. ſ in verecũdiã eiꝰ⁊ iudiciuʒ damnatõnis ꝑmittit haberi. AUVnde.j.q.j.ꝙ quidã.habet᷑.in bonis ꝑmanent ad pᷣmiũ: in malis ꝑmanent in iudicium ⁊ loquitur de ſacramẽtis. 4Ad illud qð obijcitur.ꝙ ea rõne qua bonis ↄfert domi⸗‚/ nus ⁊c̃.dᷣm ꝙ nõ opoꝛtet:ſᷣ q vel ſubtrabat᷑ vel quod ha beri ꝑmittat᷑ ad iudiciũ ſui et damnatõeʒ. ĩmo iuſtum eſt vt ꝑmanet: vt ꝓ ingratitudine tanta. beneficium qð ſuit iudiciũ diuine familiaritatis ⁊ quaſi arꝛa gloꝛie excellen tis: ſit illis in penã ⁊ ↄfuſionem maioꝛẽ. ¶¶ Ad aliud patet rñſio.qꝛ talis bene amittit pꝛiuilegiũ.i.beneficiuʒ pꝛiuile giatũ.exauo ex illo nullũ repoꝛtat cõmodum:ſ̊ potiꝰ dam natõnis diſpendiũ. Vel põt aliter dici. ꝙ etſi ſit dignus hbanc pratem amittere quantũ eſt te ſe: tñ diuina bonitas nõ illaʒ ſubtrabit ſibi.nec deceret ꝙ ſubtraheret:qꝛ illam otulit inſempiternũ babendã. 4 Ad aliud doᷣm. ꝙ; Aug. terminat in verbo illo.xp̃c remittit pcẽa ꝑ columbã ⁊c. quid ↄgruit ſine ↄuenit non quid ſit neceſſe. ſic em̃ ↄgruit 2 ille cuiꝰ miniſierio dʒ fieri cura infirmitatis aliene ſit anꝰ:ne poſſit dici illud Luc.iiij. ¶Dedice cura teipᷣm:ita ↄgruit illi qui dʒ eſſe mediatoꝛ remiſſionis peccatoꝛuz q; in eo nõ ſit aliquid remittendũ moꝛtale: nõ tñ eſt neceſſe. 4 Ad aliud vðᷣm. ꝙ etſi malus ſacerdos ſub dño non ſit oꝛdinatuo rõne bonitatis vite:eſt tñ oꝛdinatꝰ rõne boni⸗ tatis oꝛdinis et officij. Malicia em̃ vite nõ tollit bonitatẽ officij nec oꝛdinis. Hec em̃ malicia ⁊ bonitas non ſunt in eodem genere nec habent adinuicẽ oꝓpoſitõeʒ. AUnde licet ſacerdos iniuſtus nõ ſit oꝛdinatꝰſub deo ꝑ vite bonita tez tñ eſt oꝛdinatus ſub eo ꝑ oꝛdinis dignitatem ⁊ excellenti⸗ am bonitatis. quia ꝙ̈tu ad hoc eſt ſub dveo: recipit ab eo inſinentiam vnde põt ↄſecrare. embꝛum quintum nſequenter querit ſi bereticus ꝗ ſuſcepit oꝛdinẽ ĩ ifidelitate poſſit ↄſecrare.Et videt᷑ ſic:quia eſt ſacrm fidei vt eſt baptiſmus. t eſt ſacrẽ̃m caritatis vt hoc ſacrm: & ſi ſacra mentũ fidei ab beretico ꝗ eſt inſidelis põt diſpenſari: mt toſoꝛtius ſacrm caritatis poterit ab heretico conſecrari. Item fides ꝓpria alicui infoꝛmare non bʒ ſiue dirigere niſi actũ illius.nõ em̃ actũ alienum dirigit fides mea.ad actũ ergo alicuiꝰdirigendũ nõ eſt neceſſaria fides aliena. Scum ſacerdos non ↄficiat actu ꝓprio:nõ em dicit ego cõ⸗ ſicio vel ↄſecro:ſᷣ dicit in ꝑſona alterius qð dicit qn con⸗ ſecrat:in ↄſecratõne nõ exigit᷑ fides ꝓpꝛia.¶ Item tria ſuf ficiunt ad ↄficiendum coꝛpus rp̃i er paꝛte ↄficientis.oꝛdo ſacerdotalis:intentõ eecclie:⁊ ꝓlatio verboꝝ pᷣſcriptoruʒ a domino.ſed hereticus oꝛdinatus ĩ ĩfidelitate.⁊ ſi fueꝛit pꝛeciſus ab eccłia ꝓpteꝛ hereſim:non ꝓpter hoc amittit oꝛ dinem ſacerdotalem. VUnð Aug.ad ꝑmenianũ 2 habetur j.q.j. O: quidam.ſſicut baptiſmus in eis ita et oꝛdinatio manſit integꝛa. 2 loquitur de pciſis ab eccleſia.quod patzʒ per hoc quod ſubditur infra eodem vbi dicit᷑. Ex hie ver⸗ bio Nug. conſiat in omibo. tam apoſtatis ꝙᷓ bereticis vel damnatis ꝓmanere rpᷣi ſacramenta vera.igit᷑ ſi talis cuʒ intentõne ꝓficiendi ꝓſerat verba inſtituta a domino ↄſiat ofſicit ¶ Contra.Aug.⁊ ba bet᷑.j.q.j. Extra eccleſiam catholicà nõ eſt locus veri ſacrificij. ¶ Item ſacramẽta no ue legis habent fundamentũ baptiſma quod eſi ſacramen tum fidei. VUñ om̃ia ſacramenta habent fidem fundamen tum 1 virtuteʒz a fide.igitur ſi ꝗs intendit ↄficere hereticꝰ ſiue infidelis: deſicit in oꝑe ſuo ab eo qð eſi fundamentuʒ 7 a quo debet eſſe virtus ſacramenti:igit᷑ nõ ↄficit. Itez dicit Hiero. Odit dæus ſacriſicia hereticoꝝ. defeſtatur fe toꝛem eoꝝ:q cum ipᷣi celebꝛant:nec ſeipᷣm mittit nec ange los vt interſint ſacrificio. ſᷣ ſi non eſt ibi celeſtis miſſus: nõ eſt ibi miſſa.ob h̊ em dr miſſa: eo ꝙ celeſtis miſſus ad ↄſecrandũ ⁊ viuificandũ coꝛpꝰadueniat.vt dicit Aug. ſic oꝛat eccłia. Jube hec ꝑferꝛi ꝑ manꝰ ſancti euangelij tui in ſublime alta.tu.ergo non poteſt vere dici. Ite miſſa eſt. et ſic non conficiunt verum coꝛpus xp̃i.i¶ Item ita eſt in ce⸗ leſti hieruꝛchia. ꝙ illud cui obuiat ſiue contradicit pote⸗ ſtas ſuperioꝛ.non exequitur poteſtas inferioꝛ. igitur ſi ec cleſiaſtica hieraꝛcbia oꝛdinatur pᷣm oꝛdinatõnem celeſtis non exequetur inferioꝛ illud cui obuiat ſuperior. Si igit poteſtas ſuperioꝛ ſcilicet dminus papa obuiat poteſtati heretici qtum ad poteſtatem conſecrandi:videtur ꝙ beꝛe ticus non poſſit conſecrare.⸗ Item.xxiiij.q.j. Alexan.ij. Audiuimus ꝙ bereticus rauennas dictus aꝛchiepiſcopꝰ nilus ſit te excommunicare. verum quia excommunicatꝰ te excõmunicaꝛe non põt:apoſtolica auctoꝛitate te tuoſq; abſoluendo mandamꝰexinde nunꝙᷓ te curare.4! Itẽ eadez non poteſt deijcere quẽquaʒ iam ꝓſtratus.ligandi nanq; vel ſoluendi poteſtas veris non falſis ſacerdotibo a domi no tradita ẽ.veros ſacerdotes vocat fideleo toleratos ab cccleſia ſiue boni ſint ſiue mali.Ex his patz. ꝙ hereticus exquo non poteſt excõmunicare neq; ligare vel abſolueꝛe non poteſt illud quod maius eſt ſcʒ coꝛpus domini conſe⸗ crare. ¶ YItez ſuper illud Eʒzech.xliiij. Leuite qui longe re ceſſerũt a me in erꝛoꝛe filioꝝ iſrael:et erꝛauerunt a me ptꝰ ydola ſua ⁊c.dicit Hiero.Qui in temꝑe erꝛoris vel perſe cutõnis ydola ſecuti ſunt.que de coꝛde confinxerunt ⁊ nõ ſolum voce:ſed et manus ſubſcriptõne dei filium creatu⸗ rain firmauerũt:quomodo pontifſicale vel ſacerdotale re tinent faſtigium:qui in laycos redacti priſtina debuerũt ſcelera deplorare.ergo ſi heretici damnati ab eccleſia re⸗ dacti ſunt in laycos:cum layci non poſſunt conficere coꝛ/ pus pp̃i: nec buiuſmodi beretici. Et hoc confirmatur per hoc quod dicit dominus de talibus Eʒzech.xliiij. Non ap pꝛopinquabũt ad me vt ſacer dotio fungantur mihi. EUnð etiam ſi penituerint: non redeunt in gradum pꝛiſtinum.ſᷣ vt in eodem ca. dicitur fiunt in ſanctuaꝛio editui et ianito reo poꝛtaꝛum domus.quod eſt officium matriculanoꝛum laycoꝛum.¶l! Item Criprianus in epiſtola contra bereti⸗ cos et habetur.j·q.j. Si quis inquit.Conſtat euchariſti⸗ am fieri apud illos nõ poſſe.vbi nulla ſpes eſt ⁊ fides fal⸗ ſa:ibi omnia per mendacium geruntur.¶¶ͥ .c tem.xxiiij.q. j.audiuimus. Quicunq; ab vnitate eccleſie que per Pe⸗ trum intelligitur fuerit alienus: execraꝛe poteſt conſecra⸗ re non valet.4 IJtem Hiero. Panem pollutum comedũt heretici. ſed panis iſte non poteſt pollui:eꝛgo hunc paneʒ non comedunt.¶ IJtem Cripꝛianus hereticoꝛum ſacramẽ ta ſacrilega ſunt.ſed hoc ſacramentum eſt ſanctiſſimũ in quo continetur ſanctus ſanctoꝛum: ergo hoc ſacramentũ non poteſt ab illis conſecrari¶ Rñſio. aliqui fueruntꝗ dixerũt ꝙ heretici notoꝛij damnati ab eccleſia conſecrare non poſſunt:heretici occulti non damnati ab eccleſia poſ ſunt.ſed quia tales concoꝛdãt poſitõni Cypriani qui ꝑo⸗ ſuit ꝙ beretici vera ſacramenta non babent qð negat Au duſti· et impꝛobat. Aliter dicenduz. ſcilicet ꝙ heretici poſ unt ↄficere.qa licet ſeꝑati ſint ab eccleſia: nibilominꝰ re⸗ manet illis oꝛdo ſacerdotalis qͥ exiſtente cõficere poſſunt. EVñ Aug. ad ꝑmenianum. dicit de bereticis et damnatis. Mueſtio ꝙ quidã dicũt baptiſma qð accepit nõ amittit ꝗ recedit ab eccleſia:ius tñ dandi qð accepit amittit: multis mo⸗ dis apparet fruſtra 2 inaniter dici.pꝛimo qꝛ nulla oſten ditur cauſa.cur ille ꝗ illud baptiſma amittere nõ poteſt ius dandi poſſit amittere.vtrũq; em̃ ſacramẽtũ ẽ ⁊ q̃dã cõſecratõe vtrũq; homibo datur.illud em̃ cũ baptiʒatur illud eũ oꝛdinat᷑.et ideo licet a catholico vtrũq; iterari. Qam ſi qñ ex ꝑte ipᷣa venientes etiã ꝓpoſiti ꝓ bono pa cis coꝛrecto ſciſmatis erroꝛe ſuſcepti ſunt.et ſi viſum eſt opus eſſe vt eadem officia gererẽt que agebat: non ſunt rurſus oꝛdinãdi:ſed ſicut baptiſmꝰ in eis ita et oꝛdiatõ manſit integra:qꝛ in pᷣciſione fuerat viciũ:quod vnitate pacis eſt coꝛrectũ.ſic in ſacꝛamẽtis que vbicũq; ſunt ipᷣa ſunt. Item infra eodem.de his ꝗ ab vnitate eccleſie ca⸗ tholice ſeꝑati ſunt nulla iam queſtio eſt ꝗqn babeãt ⁊ da ri poſſint.ſed ꝑnicioſe habẽt ꝑnicioſeq; tradunt:ꝗ extra vinculum pacis ſunt.neutri ſacramẽto iniuria facienda eſt.ſicut nõ recie habet qui ab vnitate recedit ſed tñ ha⸗ bet et ideo redeũti nõ reddit᷑:ſic etiã nõ recte dat qð ac⸗ cepit. et ideo qð ab eo accipit᷑ venienti ad vnitatẽ nõ ite rat᷑.Ex bis patet ꝙ heretici ex lapſu in hereſim nõ omit tunt oꝛdines.qð intelligendũ eſt qᷓtũ ad prĩqteʒ: nõ qᷓ tũ ad officiũ executõnis. vn.j.q. . quidẽ.recedentes ab integritate fidei prateʒ acceptã ſacramẽtotenꝰ retinent. effectu pᷣo ſue ptatis penitꝰ pꝛiuant᷑.et vocat ibi effectuʒ pꝛatis executõem ſiẽ pʒ ex pᷣdictis.et ponit᷑ ibi exemplũ tale.Siẽc cõiugati ab inuicẽ diſcedẽtes cõiugiũ ſeł initũ nõ diſſoluunt licet ab oꝑe cõiugali inueniuntur alieni. Dicẽdũ igit᷑ ꝙ poſſunt heretici damnati ↄficere obᷣua⸗ ta foꝛma verbox cum intentõne faciendi qð facit eccłia Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ extra eccłiam nõ eſt locꝰ veri ſa⸗ erificij.dicendũ ꝙ eſt ſenſus extra eccliam.i.fſoꝛmã eccle ſie. vel ſic. extra eccleſiam nõ efficit ſacramentũ qð figu rat:qꝛ hereticꝰ conficit ⁊ accipit ad ſui damnatõeʒ:⁊ cõ fert alijs in ſimili erroꝛe poſitis.vnde.j.q.j.E quidaʒ. qᷓuis poſſit dici generaluer.ſacramẽta que apud bhereti⸗ cos no aliter qᷓ in eccleſia celebꝛant᷑.vera et rata eẽ qtũ od ſe: falſa do æ inania qtum ad effectũ. et in his a ꝗbo male tractant.et in illis a qbo male ſumunt᷑.i ec mirũ Zßa em̃ ſalꝰ nr̃a buccellã dedit iude. ſtatim cũ buccella nõ bonus ſed malign? ſpũs intrauit.nõ qꝛ bonus ñ da⸗ ret bonũ:ſed qꝛ malus male accepit.ſicq; bonũ effeciũ ñ bhabuit:qꝛ vbi illð faceret nõ inuenit.¶ Si querat᷑ qũo hereticꝰ poſſet bẽe intentõem quã habet eccleſia.erxquo intentio ſequit᷑ fidem. Reſponſio.ꝙ poſſet aligs errare in alio vel alijs articulis:licet nõ in iſto articulo.Pꝛet. licet erraret in hoc articulo:nibilominꝰ poſſet br̃e intẽ tionem generalẽ eccleſie.q¶ Adaliud dðm. ꝙ ſicut dictũ eſt in ſacramẽto baptiſmi pleniꝰeo ꝙ talis habʒ intenti onẽ eccleſie.et in illa intentõe ꝓfert verba pᷣſcripta ĩ fide eccleſie cõficit nõ in ꝓpꝛia: ex quo in intentõe cõſecrat et ſides annexa eſt intẽtioni cõſecrat in ſide eccleſie.¶ AD aliud dicendũ.ꝙ in ſacrificijs hereticoꝝ quedam ſunt q̃ a deo ſunt.et illa nõ odit deus neq; deteſtat.verbigratia In hereticis ꝗ ſunt oꝛdinati ab eccłia ẽ caracter oꝛdinis qui a deo eſt nõ a pontifice viſibili.It ſunt ibi hec vᷣba: Hoc eſt coꝛpus meũ.ᷣbic eſt ſanguis meꝰ.que habẽt vim trãſſubſtãtiandi.et tam verba ꝗᷓ vis eoꝝ ſunt a deo.eta caractere ſacerdotali.et vi verboꝝ eſt ꝙ cõficiũt. Unde ex eoꝙ eſt cõmune eis et eccleſie cõficiuni. Sunt tñ ĩ ſa⸗ crificijs eoꝝ quedã que mala ſunt.vt inobedientia ⁊ ꝓ⸗ latio eoꝛũ verboꝝ:que ſunt peccata moꝛtalia.⁊ qtuʒz ad boc dicit dominus odire ſacrificia hereticoꝝ.et deteſtaꝛi ſetoꝛem eoꝝ ſicut cõtingit in matrimonio. Dicit᷑ em̃ q; mutuus cõſenſus maris et femie ꝑ verba de pꝛeſenti ex⸗ pꝛeſſus:facit matrimoniũ.et po:eſt eſſe ꝙ iſte ſola libidi ne moꝛtali conſentiat in iſtã et ecõuerſo.et ex eadẽ libi⸗ dine ꝓferunt᷑ hec verba:accipio te ĩ meã:accipio te ĩ me um.matrimoniũ eſt:tamẽ fit ꝙ eſl ſancta res:ſed non ex libidine ſed ex conſenſu et expꝛeſſione verboꝛuʒ. ſicut ce cus generat videntẽ.qꝛ nõ generat ex cecitate.ſed ex na⸗ tura completa.que dicit᷑ eſſe completa:quãdo ſubiectuʒ illiꝰ poteſt facere tale alterũ quale ip[ʒ eſt.¶l. Ad aliud di cendũ.ꝙ poteſtas eccleſiaſtice hierarchie oꝛdinata imi/ tatur celeſteʒ. Unde inqᷓtũ poteſtas ecclie eſt oꝛdinata: inferioꝛ nõ exequit᷑ aliquid cui obuiat ſuꝑioꝛ.nihilomi⸗ nus deoꝛdinãdo ſe qñʒ poteſtas inferioꝛ exequit᷑ aliud cõtra oꝛdiatõem ſuꝑioꝛis.qð nõ poteſt eſſe niſi vbi poſſi bile eſt deoꝛdinatõni eſſe. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝑ locuʒ a maioꝛi ſumptũ ab impotẽtia ſoluẽdi et ligãdi ꝙ nõ po teſt cõſecrare.dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑ et ratio eſt.qꝛ oſecra⸗ re oꝛdinis eſt queʒ retinet recedẽs ab vnitate eccleſie.vt .j. q.j. & quidã.ᷣ̊ nõ poteſt excõmunicare: qꝛ boc iuriſ ditõnis eſt quã amittit ꝗ recedit ab eccleſia.j.q.j.remiſ⸗ ſionẽ.¶ Ad alið dᷣm. ꝙ dñs ꝑ ꝓphet.et hiero.ĩ glo.di cunt illð qð iuris ?᷑.quia in veꝛitate recedẽtes ab ecclia. nõ habent ius cõficiendi.nec cõferẽdi ſacramẽta.ſic nee lay ci.queſtio aũt noſtra de facto eſt.ſcʒ vtrum de facto poſſit conſecrare.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ verbum Cy pꝛiani ĩtelligitur ð hereticis qui foꝛmã eccleſie nõ tenẽt. et hoc patʒ ꝑ illud verbum vbi om̃ia ꝑ mendaciũ gerun⸗ tur. Illa dicũtur geri per mendaciũ que extra foꝛmã ec cleſie geruntur.vel vt dicunt quidã Cypꝛianꝰ hic erra/ uit 2 coꝛrigit eum aug.¶ Ad aliud qð ſequitur dicendũ ꝙ illud quod dicitur.xxiiij.q.j.intelligr q;tum ad execu tionem quod ſonat cum vicit.nõ valet.i.innualiduo ẽ ad exequendum officiũ conſecratõnis ex alienatione ab ec⸗ cleſia. Vł poteſt dici ꝙ hoc intelligitur ſi foꝛm eccleſie nõ ſeruat.cõſicit em̃ extra eccleſiaʒ ſi foꝛmã obſeruet: qꝛ hoc oꝛdinis eſt qð retinet recedens ab eccleſia.Velnon intelligit᷑ de cõſecratione ſacramẽti altaris:ſed de cõſe⸗ cratõne epᷣoꝝ.Solent em̃ heretici cõſecrare ſeinuicẽ in epᷣos vel archiepᷣos ſicut ha bet᷑.xxiiij.q.j.pudẽda.q Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ beretici comedũt panẽ pollutũ.dom ꝙ quàtũ in ip̃is ẽ panẽ iſiũ ſanctiſſimũ polluũt ⁊ pollu⸗ tum comedũt.vñ.j.q.j. quidã.Conſtat ſct̃itatẽ ſacꝛa mentoꝝ ĩ ꝑuerſis hoĩboꝛ ſceleratis ſiue ĩ eis qui intus ſiue ĩ eis ꝗ foꝛis ſunt impollutã atʒ ĩuiolabilẽ ꝑmanere. et ꝙ dicũt᷑ eã mali polluere:quãtũ in ipᷣis ẽ dicũt᷑:cũ illa in ollata ꝑmaneũt. Itẽ eodẽ. Sciẽdũ vo ẽ.ꝙ ſacramen to hereticoꝝ dicũt᷑ irrita vel etiã dam nãda falſa vel in⸗ onia.nõ quãtum ad ſe.cũ ſint ſcta ⁊ vera.ctiã ab hereti co celebꝛata:ſᷣ quia cũ illicite dãtibo ꝑfidis ſint ad iudi ciũ:illicite ab eis accipiẽtibo nõ ↄferũt ſpim̃ſanctũ.Irri⸗ ta et nõ vera dicũt᷑:qꝛ qd ꝓmittũt ⁊ cõferre cꝛedunt᷑ non tribuũt:et ideo damnãda vt ea dari vel recipi ab hereti⸗ cis nõ appꝛobet᷑ ſed interdicat. Non em̃ qᷓtum ad ſe pol luta ſunt:qᷓuis ab heꝛeticis pollui dicant.¶ Ad vltimũ dicendũ.ꝙ ſacramẽta hereticoꝝ dicunt᷑ ſacrilega quia ⁊ ipi diſpẽſatoꝛes illa diſponendo ſacrilegi ⁊ execrati effi⸗ ciuntur:et ſimiliter cũ illis cõmunicantes in eoꝛundem viſpenſatione. ¶ Conſequẽter que · .S. j. rit᷑.vtrũ ſciſinmatici pñt cõſecrare ſiue cõficere. Et ad ma ioꝛẽ euidentiã eoꝝ que dicũt᷑. Nota ꝙ ſciſma intẽcit ſin gulaꝛẽ cõſlituere eccleſiã:⁊ vniuerſalẽ eccleſiã impugna re que vna ẽ Cant.viij. Vna ẽ colũba mea. Vñ ſciſmati ci volẽtes eccłiam dei ſcindere:peccãt in fide quo ad illũ articulũ.vnã ſanctã eccliam catholicã.Eſt aũt ſciſma il licita ab enitate vel vniuerſitate ſciſſura.vt.xxiiij· q.j. ſciſma. Differt ſciſma ab bereſi: qꝛ hereſis in pꝛincipio ſui habet ꝑuerſũ dogma qð nõ habet ſciſma ſ̊ in fine cõ⸗ fingit aliquã bereſim vt recte videat᷑ ab ecclia receſſiſſe vt dieit hiero.xxiiij.q.iij. Inter hereſim et ſciſma.lel ta lis eſt differẽtia inter hereſim et ſciſma qualis eſi int᷑ ge⸗ nus et ſpeciem.qꝛ om̃s hbereticus eſt ſciſmaticꝰ.ſed non ecõuerſo.niſi ſeiſma durauerit:nam tunc in hereſim in⸗ cidit. ¶ Circa hoc querit᷑ ſie. Hoc ſacramentum eſt ſa⸗ cramentum vnionis. Hoc em̃ ſacramẽto vniũtur mem⸗ bꝛa eccleſie:ſed vicio ſciſmatis diuidũtur membꝛa eccle⸗ ſie abinuicem. Huiꝰ ergo ſacramenti et ſciſnatis ſiue 2 4 * ſciſmatici ſunt actus cõtrarij vnde in cõtingentia ſũt ea⸗ dem rõne ſciſmaticꝰ et cõſiciẽs ſiue cõſecrãs ſunt incon⸗ tingẽtes.ergo ſciſmaticus nõ pt᷑ cõſficere vel conſecrare. 4l Reſpõſio. in ſciſmatico habẽte oꝛdinẽ ſacerdotalẽ.et viciũ ſciſmatis.rõne vicij vel ſciſmatis eſt incõtingens cõſecrãti:rõne oꝛdinis nequaqᷓ;.imo habet ptᷣatem cõſe crãdi qꝛ poſita in pcedente ꝓbleumate opponendo et re⸗/ ſpõdendo hic cõueniẽter dici poſſet.iſia ſufficiãt. m ſextum Onſequẽter querit᷑ vtrũ degꝛadati poſſint cõſecrare.ꝙ ſic:videt᷑ ex pᷣdictis.q. Cõtra. j.q.j.E ꝗdaʒ.ponit᷑ differẽtia inter illos baptiʒãdi et ius cõſecran di.dicit᷑ auũt ſic.ptᷣas dandi baptiſmũ et ius cõſecrandi dñicum coꝛpꝰ et largiẽdi ſacros oꝛdines:plurimũ inter ſe differũt. Suſpẽſo em̃ vł depoſito ſacerdote nulla ei re linꝗt᷑ ptas ſacrificãdi ſacramentũ baptiſmi:tñ nõ ſoluʒ a ſacerdote depoſito vel layco catholico:verũetiã vel he retico vel pagano:ſi mĩſtratũ fuerit: nulla reiteratione violabit᷑.hic plane habet᷑ ꝙ degradatꝰ nõ habʒ pt̃atem cõſecrandi.¶ Itẽ.j.q.j.ꝙ quidã.degradatꝰepᷣus largiẽ⸗ di ſacros oꝛdines nõ habet pt̃atem.facultatem tñ bapti ʒandi nõ amiſit. Ex hoc patet ꝙ epᷣus degradatꝰ nõ bʒ officiũ ep̃i neq; ptatem.vñ nõ pt᷑ oꝛdĩes cõferre.A ſimi⸗ li videt᷑ ꝙ ſacerdos degradatꝰ iure nõ habet officiũ ſa⸗ cerdotis nec pr̃atem cõſecrãdi.q¶ Item eius ẽ interpᷣtari cuiꝰ eſt cõdere.igit᷑ ſi ẽus ꝗ cõtulit oꝛdines ſiue condi⸗ dit in deg dato interpᷣtet᷑ illũ nullũ eẽ ⁊ om̃i carere ptate ſtandũ eſt eius oꝛdiatõni.igit᷑ nõ eſt oꝛdo in talibo alicꝰ ptatis.. Item nullꝰ habẽs oꝛdinẽ ſaceꝛdotalẽ puniendꝰ eſt a iudice ſeculari.ſed degradatꝰ tradit᷑ puniẽdus a iu⸗ dice ſeculari:ergo caret oꝛdine ſacerdotali.eꝛgo nõ habʒ ptatem cõſecrandi. Ratões que oſtẽdũt q; bercricna de . Ke⸗ teſt cõſecrare: oſtendũt ſimiliter ꝙ et degradatꝰ ſpõſio.ꝙ degradatus habet pr̃atem cõſecrãdi.ius tamẽ erequẽdi nõ hʒ ſicẽ ſupᷣdictũ eſt de heretico.ſiẽ em cara⸗ ctere nõ poteſt pꝛiuari:nec ſic ptate cõficiẽdi.q Ad pꝛi⸗ mum ergo dicendũ.ꝙ illud qð ꝓponit᷑.j.q.j.dicit᷑ oppo⸗ nendo.vñ ibidẽ pᷣmittit.oꝑponit᷑ huic ſentẽtie aug. Eel poteſt dici ꝙ ibi dicit᷑ ptas ↄſecrãdi executio poteſtatis ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ dicẽdũ.ꝙ vt dicũt nõ eſt ſimile de tep̃o degradato et ſacerdote:qꝛ in oꝛdine epᷣ̃ali non impꝛi mit᷑ caracter ſicut in ſacerdotali ꝗ ſcʒ caracter imp̃ſſus in aĩma deleri nõ poteſi.vnde ſolũmõ aufert᷑ illi officiuʒ cõſecrandi.nõ em̃ aufert᷑ illi ptas:ſed executio ptatis.pᷣ quia in oꝛdine epᷣ̃ali nõ impꝛimit᷑ caracter:in degradan do aufert᷑ ei ptas cõferẽdi oꝛdines et officiũ executõnis Aliter dicit᷑ ꝙ ſi epiſcopꝰ degradatꝰ oꝛdiaret aliquẽ eſt oꝛdinatꝰ.Et ꝙ dicit᷑ ꝙ nõ habet ptᷣatem largiẽdi oꝛdies intelligit᷑ de ptate executõis.quaſi diceret. Ligata ẽ po⸗ teſtas ꝗ;tum ad executõʒ.Vñ.j.q.j.NQe aug.in hac ſen⸗ tentia penitꝰ repꝛobemꝰ. intelligamꝰ aliud eſſe poteſta⸗ tem diſtribuẽdi ſacros oꝛdines:aliud eſſe executõeʒ ipᷣi⸗ us poteſtatis.Qui intra vnitatẽ catholice ecclłie conſii tuti ſacerdotalẽ vel ep̃alem vnctõem acceperũt:officiũ ꝛ executõem ſui officij cõſecratõne adipiſcũtur. Receden: tes dᷣo ab integritate poteſtatẽ acceptã ſacramẽtotenus retinent:effectu vᷣo ſue poteſtatis penitꝰ pꝛiuant᷑.¶ Ao aliud qdð obijcit.ꝙ eius eſt interpᷣtari ⁊c.dicendũ ꝙ ca⸗ racter vnde eſt poteſtas oꝛdinis ẽ ĩmediate a deo.Licet epᷣus cooꝑetur miſterialiter. Dominꝰ aũt nõ interpᷣtat degradatũ carere poteſtate cõſecrãdi nec epᷣus etiã: ſed iure erecutõnis.i Ad vltimũ dicendũ.ꝙ degradatꝰ me ritis ſuis exigentibo nõ gaudet pꝛiuilegio oꝛdinatoꝛum nec tuitione eccleſie: ꝓpter hoc ſubiacet iuditio poteſta⸗ tis ſecularis:nõ quia caret oꝛdine. ¶ Nueſtio. xxxvj.de conſe⸗ crationis vſu. Egquitur de conſe⸗ cratõne q;tum ad vſum. Circa boc ꝓce⸗ ditur ſic. Pꝛimo de loco cõſecratõnis. Secũdo de temꝑe.CTercio de altari ſu⸗ per qð cõſecrandũ eſt.Quarto de pan⸗ nis. Quĩto de calice et patena.Sexto de indumẽtis con ſecrantis.Septime de multitudiĩe aſſiſtentiũ. Octauo ðᷣ multitudine cõſecrãtiũ.Nono de neceſſitate verboꝝ di⸗ cendoꝝ in cõſecratõne.Decimo de rõne et intellectu eo⸗ rum que addũtur ad laudem dei et ſacramẽti ſolennita⸗ tenn. . Nembꝛum pꝛunum Irca pꝛimũ querit᷑.vtrũ licet cõſecrare lo cis nõ cõſecratis.Et videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ ſacra⸗ mentũ cõfirmatõis qð eſt maxĩa venerati one habendũ et a ſolis ep̃is celebꝛandum: licet locis no ſacris mĩſtrari:ſiłr videt᷑ de hoc ſacramẽ⸗ to.¶:.Cõtra.de cõ.di.j.arguit᷑ ſic.Si iudei ꝗ vmbꝛe deß⸗ uiebant.loca in ꝗbo dño ſacrificabãt ha bebãt ↄſecrata. nõ in alijs q; deo dicatis locis mũera deo offerebãt:mul tomagis nos quibo veritas et gratia data eſt ꝑ ihm xpᷣʒ nõ de bemus niſi in templis deo ſacratis miſſas celebꝛa⸗ re et ſacrificia deo offerre.et hoc eſt qð dicit᷑ deutro.xij. Caue ne offeras olocauſta in omni loco quẽ videris:ſed in eo quẽ elegerit dñs offers hoſtias ⁊c.q Item hoc vi⸗ detur requirere ſanctitas rei tractãde.cum em̃ illud qð eſt ibi tractandũ ſcʒ dñs ihus ſit ſanctus ſanctoꝝ nõ de bet niſi in loco ſacro et deo dicato cõſecrari.q¶ Item de cõſe.diſ.j.Silueſter papa.nullꝰ pᷣſbiter miſſas celebꝛa- re pᷣſumat:niſi in cõſecratis ab epᷣo locis. eſpõſio. ꝙ nõ licet cõſecrare niſi loco ſancto ſiue deo dicato: niſi neceſſitate cõpellente.vt de cõſe.dilſ.j.Sicut. ibi dicitur Sicut nõ alij qᷓ ſancti dño ſacerdotes debent miſſas ce⸗ lebꝛare.nec ſacrificia ſuper altare offerre: ſic ñ i alijs qᷓ; dño ↄſecratis locis.i.tabernaculis diuinis pᷣciba a pon tificibo delibutis:miſſas cantare ⁊ ſacrificia offerre licʒ niſi ſumma cogerit neceſſitas.Sanctius eſt eꝛgo nõ miſ ſam cãtare.aut nõ audire:qᷓ in his locis vbi fieꝛi ñ opoꝛ tet niſi ſũma neceſſitate ↄtingat.Si aũt querat⁊᷑ q̃ ſit ne⸗ ceſſitas tãta.dicendũ.qꝙ illa determĩatur de conſe.diſ.j. concedimꝰ.vbi dicat᷑.Cõcedimus etiã vt ſicubi ꝙ pct᷑is nr̃ie exigentibo ꝑ plurimũ factũ ẽ a noꝛmãnis ⁊ a ſcla⸗ uis.ab vngaris:et a malis rpᷣianis.ſen aliquo qualicũʒ modo fuerint incenſe et cõbuſte.in capellis cũ tabula ſa crata miſſas iterũ celebꝛari.donec eccleſie ipᷣe reſtaura⸗ ri queant. In itineꝛe ðvᷣo poſitis ſi eccleſia defuerit ſub di uo ſeu in tentoꝛijs. Item ſi tabella altaris ſacrata. cete⸗ ra miſteria ad id officium ꝑtinentia.ibi affuerint miſſa rum ſolennia celebꝛari concedimus.Qota ꝙ dicit᷑ con⸗ cedimus vbi notatur licentia generalis celebꝛandi mil-⸗ ſam tali neceſſitate ingruente.Qon aũt exiſtente tali ne ceſſitate non licet:niſi cõcedente epiſcopo loci.de volun⸗/ tate em̃ et cõceſſione epiſcopi loci ſine tali neceſſitate li⸗ cet celebꝛare miſſam in loco nõ cõſecrato.vt de cõſe.diſ. j.miſſarũ vbi dicit᷑. Miſſarũ ſolẽnia nõ vbicũq; ſᷣ in lo cis ab epᷣo cõſecratis.vel vbi ipᷣe ꝑmiſerit celebꝛãda eſſe cenſemꝰ.et alibi eodem.ſic ergo.i.in pñti vita poſitos opoꝛtet nos agnoſcere voluntatẽ dei.vbi agendi ſacri⸗ ficãdi locus eſt.qm̃ in alijs locis ſacrificari ⁊ miſſas ce⸗ lebꝛari non licet niſi in his in quibus epiſcopus permi⸗ ſerit vel fuerit ab epiſcopo regulariter oꝛdinato tenente videlicet ciuitatem cõſecrata fuerint.debent &̊ canones quibus dicit᷑ ꝙ nõ licet cõſecrare niſi in locis cõſecratis ſic intelligi:ſcʒ niſi neceſſitate vꝛgente vel epiſcopoe loci concedẽte.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ ſanctitas coꝛpoꝛis dñi requirit locũ ſacratũ ⁊c̃.dicendum ꝙ quantacunq; imminet neceſſitas nunqꝙᷓ conſecrandum eſt niſi ſaltẽ in altari poꝛtatili ſacrato qð ſupᷣ vocat᷑ tabula ſacrata.⁊ B e bnig, Nlſ n N nos ne nte on nil⸗ ne in⸗ li⸗ dil. ¶ Lueſtio ſufſicit epo loci cõcedente vł neceſſitate imminẽte.⸗Ad hoc qð obijcit᷑ ꝑ illã auctoꝛitatẽ.Caue ne offeras ⁊c · ꝓñ debet fieri cõſecratio hmõi niſi in vno loco tm̃: ſicut ᷣm ritũ legis moyſi nõ offerebant᷑ ſacriſicia niſi ſub vno lo⸗ co tm̃ a dño conſtituto:vt veritae cõuemiẽter reſpõdeat figure.Oicendũ ꝙ hoc nõ opoꝛtet:tum ꝗpter diſpendiũ qð accideret in eccleſia dei ex raritate cõſecratõis ſiẽ̃ ex dictis ałs patet:tum qꝛ illa ſacrificia ſcʒ legis fuerũt ſi⸗ aure xp̃i offerẽtis ſe in ſacrificiũ ꝓ nobis deo patri qð actũ erat in vno loco tm̃. VUñ qᷓ;dtum ad hoc veritas con ueniẽter reſpõdet figure. Pꝛeterea.filijs iſrł ꝓbibitum fuit ne offerrẽt ſacrificia in diuerſis locis.vt ſic reuoca⸗ rent᷑ a cultu ydolatrie que in diuerſis locis exercebat᷑. OHnſequẽter querit᷑ de temꝑe cõſecꝛatõnis Et videt᷑ ꝙ liceat fieri hec cõſecratio hoꝛa cene.regulariter dico:qꝛ exq̊ oĩs xpᷣi actio Infra eſt inſtructio:ab ipᷣo aũt fiebat conſe⸗ cra õi in hoꝛa cene:videt᷑ ꝙ ab alijs ſimiliter debe at ficri. ¶ Itẽ hoc videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ licet ſumere coꝛpus xpᷣi in vſum hoꝛa cene ĩ neceſſitate:a ſimili videt᷑ ꝙ liceat cõ ſecrare hoꝛa tali.et hac eadem rõne licet cõſecrare om̃i hoꝛa:cũ om̃i hoꝛa et temꝑe liceat ſumere coꝛpꝰ xpᷣi in ne ceſſitate. ¶ Itẽ ſupꝛemi oꝛdines ſine miſſarũ ſolẽnitatibo nõ cõſerunt᷑.ſed oꝛdies ſupꝛem hoꝛa veſpertina cõferũ⸗ tur. vt diſ. lxxv.qm̃.vbi dicit.Ceteroꝝ ſcʒ ab oꝛdinatio nibo epoꝝ oꝛdinatões nõ niſi certis temꝑibo ⁊ diebo ma rxime ſacerdotũ ⁊ leuitaꝝ fieri debent veſꝑa ſcʒ ſabbati. et loquit᷑ de ſabbato magno ſcz vigilia paſche quo die of ficiũ celebꝛatũ a ſummo põtifice durat vſq; ad veſperaʒ frequẽter. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ ſiatim poſi medietatẽ noctis li⸗ ceat celebꝛare et conſecrare.qꝛ dies ſᷣm iudiciũ ſctᷣe eccle ſie inchoat temꝑe medie noctis.Fᷣm ꝙ habet᷑ in e et ratio buiꝰ ẽ.qꝛ dñs natus erat in mecdſo noctis. tra.videt᷑ ꝙ ſolũmodo liceat cõſecrare hoꝛa qua dñs pa tiebat᷑.ſcʒ hoꝛa qua dñs ihus xpᷣc ſe obtulit in holocau⸗ ſlũ ꝓ nobis qð in miſſa recitat᷑ ſiue rep̃ſentabat᷑. Et hoc eſi quod habet᷑ de conſe.di.j.nocte vbi dicit.reliquis tẽ⸗ poꝛibo ſeʒ a ſancta nocte natiuitatis dñi miſſaꝝ celebꝛa tõnes ante hoꝛã diei teꝛciã mime ſunt celebꝛande:qꝛ ĩ eo dem hoꝛa et dñs crucifi 2 ſuꝑ aplos legit᷑ deſcen⸗ diſſe ſpũſſanctꝰ ¶ Reſpõſio.ꝙ cõſecratio dñici coꝛꝑis ſiue miſſa diuerſis boꝛis ſᷣm diuerſitatẽ tempoꝝ.et die⸗ rum eſt celebꝛãda.i Qam in diebo ieiunioꝝ debet celebꝛa ri hoꝛa nona.Eñ ex concilio gabilonenſi habet᷑.q; ante miſſaꝝ ſolẽnia circa hoꝛã nonã decãtata in.xl.comedeꝛe nõ licet. Itẽ in quatuoꝛ tꝑibo circa hoꝛã veſpertinã.cuʒ oꝛdines celebꝛant᷑.miſſaꝝ ſolẽnia celebꝛant᷑.vt habet᷑ de conſe.di.j.Solent.vbi dicit᷑. SZeiunijs etiã q̃tuoꝛ tẽpoꝝ circa veſpertinas hoꝛas.in ſancto vᷣo ſabbato circa no⸗ ctis initiũ miſſarũ ſolennia ſunt celebꝛanda. aũt oꝛ⸗ dinatões celebꝛãde ſunt circa hoꝛã veſpertinã habet᷑ di. lxxv.oꝛdinatões. Itez in diebo feſtiuis ⁊ ꝓfeſtis ↄgruit celebꝛare hoꝛa pꝛima ſiue pꝛima ꝑte diei.vñ de cõſe.diſ. j. Solent. pꝛima q;ᷓ ꝑte diei miſſaꝝ ſolẽnia nõ incõgꝛue celebꝛant᷑.vbi plures ſunt pᷣſbiteri.ſed ſi vnꝰ ſolus ſit ſa⸗ cerdos:magis cõgruit celebꝛare hoꝛa tercia.¶ Nota tñ ꝙ miſſe cõuentuales regulariter cantant᷑ tribo hoꝛis.ſcʒ tercia ſexta et nona.ercia:qꝛ tũc crucifixus ẽ xpᷣe lin⸗ guis iudeoꝛum clamantium Crucifige cruciſige eum. et a militibo beratꝰ.Sexta:qꝛ tunc ĩmolatus ẽ ĩ cruce manibo iudeoꝝ vel gentiliũ.iQona:qꝛ tunc expirauit.i. ſpm̃ emiſit.Tercia hoꝛa cantat᷑ in diebo feſtiuis. Sexta in ꝓfeſtis. Nona in.xl.et in diebo ieiunioꝝ.nõ tñ oĩm: qꝛ in ſabbatis ieiunioꝝ quatuoꝛ tẽpoꝝ.valde ſero debet celebꝛari miſſa ꝓpter ſacros oꝛdines qui ad dñicoʒ per⸗ tinent. In ſabbatis paſche ⁊ penthecoſten ſeꝛo cantatur qð ex benedictõne cerei poteſi ꝑpendi.vbi dicit᷑ hec nex eſt. et ex hac oꝛõne.Deus ꝗ hanc ſacratiſſimaʒ noctem. Ao pꝛimũ ergo dᷣm.ꝙ in caſu ſupᷣdicto licet celebꝛaẽ hoꝛa cene.i.hoꝛa veſpere.tñ exemplũ dñi cõſecrãtis non xxxvj. hoc aſtruit:qꝛ cauſa ſpecialis fuit quare conueniebat ꝙ; dñs tũc cõſecraret vt dictũ eſt ſupꝛa.¶¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ nõ eſi ſimile de cõſecratõe et ſumptõe.Qam ſumptio coꝛpis xp̃i in neceſſitate eſt cõceſſum ab eccleſia: cõtrari um alteriꝰ ſcʒ nõ om̃i temꝑe ↄſecrare inſtitutũ eſt ab ec cleſia.ſᷣ cõtra inſtitutõem eccleſie nibil pᷣumendũ eſt.vt vij. q. üj. ¶ Ad aliud qð ſequitur patet reſpõſio.quia qñ celebꝛant᷑ oꝛdinatões vt dictũ eſt:licet celebꝛare hoꝛa ve ſpertina.¶ Ad aliud qdð obijcit᷑.ꝙ licet celebꝛare ſtatim poſt mediũ noctis qꝛ eccleſia inchoat diem temꝑe tali. dicendũ ꝙ in computo loquit᷑ de die naturali nõ artifici ali. on aũt licet celebꝛare ſingulis hoꝛis diei natalis. Si aũt querat᷑. Si liceat celebꝛare miſſaʒ anteꝙᷓ ſit di es artificialis.i.illa ꝑte diei que nox dicit.dicendũ ꝙ nõ licet:cum geneꝛalis cõſuetudo eccleſie teneat tali hoꝛa ñ eẽ celebꝛãdũ. Vñ de cõſe.dil.xj.cõſuetudis dicit᷑.cũ nec ſacris canoniba nec hũanis legibo cõſuerudo obuiare vi detur:incõcuſſa ſeruãda eſt.et dicit aug.vt recitat᷑.c.ſe⸗ quẽti.Eccleſiaſticaꝝ inſtitutionũ.quaſda ſcripturis q̃ſ dam vo apłica traditõne ꝑ ſucceſſoꝛes in miſterio ↄfir⸗ matas accepimꝰ.quaſdazʒ vᷣo conſuetudines roboꝛatas appꝛobauit vſus quibo par ritus et idem vtriuſq; pieta⸗ tis debetur affectus.Et eadem diſ.j.catholica. Vbi reci tatur verbum aug.in li. de fide xpᷣiana dicit᷑. Catholica eccleſia ꝑ oꝛbem diffuſa tribo modis pꝛobat᷑ exiſtere.qc⸗ quid em̃ in ea tenet᷑.aut auctoꝛitas ſcripturaruʒ eſt.aut traditio vniuerſalis:aut certe ꝓpꝛia ⁊ ꝑticularis inſtꝛn ctio.ſed auctoꝛitate tota tenet᷑ et conſtringit᷑ vniuerſali traditõne maioꝛũ.et nibilominꝰ tota.pꝛiuatis vo conſti tutionibo et ꝓpꝛijs infoꝛmatõnibo vnaqueq; ꝓ locoꝛum varietate ꝓut viſum eſt ſubſiſtit et regit᷑. Et nota dic pꝛi uatis inſtitutionibo ⁊c. Quia in aliquibo eccleſijs ſunt alique conſuetudines que non ſunt in alijs. Ponunt tñ quidam ꝙ in aliquo caſu de nocte licet conſecrare. vt ſi aliquem vel aliquos ante diluculum infirmari ad peri⸗ culum moꝛtis contingeret et non poſſet euchariſtia babe ri pꝛemanibo niſi conficeretur:in hoc caſu ꝑ epᷣm vł per alium qui poſſet in caſibo diſpenſare.poſſet tali hoꝛa di ſpenſatoꝛie celebꝛari:nõ tñ ſine vꝛgentiſſima cauſa con tra conſuetudinem hmõi geneꝛalem faciendũ.⸗ Ad illð qð obijcitur ꝙ reliquis temꝑibo a nocte natiuitatis dñi minime debent miſſe celebꝛari. Dicẽdum ꝙ ibi inſinua tur quid decet ex congruo:nõ quid exigit᷑ de iure cõgru⸗ it em maxime ꝙ tali heꝛa maioꝛes miſſe in eccleſijs con⸗ uentualibo celebꝛentur. de hmõi em̃ miſſis et in talibus eccleſijs hoc intelligendum eſt. Mlembꝛum tercium Onſequenter queritur de altari in quo cõ ſecrandum eſt coꝛpus xp̃i.ſcilicet de q̃ ma teria debet eſſe. Et videtur ꝙ ſolum debe⸗ at eſſe lapideum ſic. ullum altare quod non eſt lapideum debet conſecrari. vt habet᷑ de cõſe.di. .j.altaria.vbi habet᷑. Altaria ſi nõ ſunt lapidea:criſma tis vnctione nõ conſecrãtur.ſed in ſolis altaribo ↄſecra tis debet fieri hec conſecratio.ergo non debet fieri neq; licet niſi in altari lapideo.¶ Contra.Exo.xxvij.facies altare de lignis ſethim. altare aũt fuit illud altare holo cauſti quo ſignatur altare in quo repᷣſentat᷑ oblatõ veri bolocauſti:quod fuit oblatum pꝛo bumani generis ſalu te et redemptione. Si ergo veritas debet reſpondere fi⸗ gure:videtur ⁊c.¶¶ Item.iij.regũ ſeptimo legitur.ꝙ ſa⸗ lomon fecit altaꝛe auꝛeñũ.⸗¶ Itẽ Exo.xx.pꝛecepit dominꝰ ꝙ fieret altare de terꝛa. Iteem ibidem legitur ſimiliter de altari de lapidibus. Si ergo in tempoꝛe legis fiebat al⸗ tare ſm legis oꝛdinationem de multis materijs ſcilicet te ligno lapide auro terra:videtur ꝙ ſimiliter debet fie⸗ ri modo.et maxime de auro: cum hmõi altare maxime congrueret onlerratron e Aaaricnu conous domini ꝓpter ſui pꝛecioſitatem. ¶ Reſponſio.ꝗ: magis cõuenit ꝙ altare conſecrationis ſit lapideum ſiue petrinũ qᷓ; de alia materia.ſcʒ ꝓpter lapidis cõmunitatẽ:foꝛtitudiem ſiue durabilitatẽ:et ſignificatõem.am ꝓter illius cõ munitatẽ eſt facilis adhibẽdũ.vnde nõ pt᷑ eſſe diſpendiũ multũ ex eius carẽtia.ꝓpter durabilitatẽ habet aptitu⸗ dinẽ ad hoc ꝙ cõſecret᷑.nõ em̃ cõueniret ꝙ aliꝗd vnctio⸗ ne ſacra cõſecraret᷑:niſi eſſet ſolidũ et durabile. Et ꝓpt cõgruitatẽ ad ſignificandũ:qꝛ reuera in hoc ſacramẽto maxime ẽ fides neceſſaria et ꝙᷓtũ ad cõſecratõem et qᷓtũ ad ſuſceptõem.petra aũt xpᷣm ſignat.j.coꝝ.x.petra aũt erat xpᷣe.ↄuenit vt altare ↄſecratõis ſit de petra qua re⸗ pᷣſentet᷑ xrpᷣc:et fides eius excitet᷑ que valde eſt neceſſaria in hoc ſacramẽto.¶Ex his pʒ reſpõſio ad queſita.quia neq; auro.neq; terra.ncq; ligno hec tria cõueniũt.ſcʒ cõ munitas ex quaẽ facilis ad habẽdũ:durabilitas ſiue ſo liditas ex qua eſt illi aptitudo ad cõſecrãdũ: ꝓpꝛietatuʒ pluralitas ex qua ẽ illi cõgruitas ad ſignificadũ ſcʒ xpᷣʒ 4Ex his ſiłr patzʒ reſpõſio ꝙ nõ debet eẽ de oĩbo ſiue ali quibo pᷣdictis.qꝛ in nullo pᷣdictoꝝ ẽ ꝓgpꝛietates pᷣdictas ita reꝑire ſiẽ in petra. MNec ẽ cõtra pᷣ̃dicta ꝙ ẽ in eccleſia lateranẽſi altare ligneũ.qð quidẽ altare ob apłoꝝ pꝛin/ cipis qui ſuꝑ hoc altare dñicum celebꝛaſſe dicit᷑ ſacram̃ tum et ſctoꝝ pᷣdeceſſoꝝ martirum reuerẽtiam.Ticet be⸗ atꝰ Silueſter papa decreto firmaſſet vt nullũ deinceps altare eẽt niſi lapideũ.hoc in dñicũ et patriarchale ipſe idem ſcʒ beatꝰ ſilueſter papa ſtabiliuit altare. vt ſuꝑ il⸗ lud nullꝰ niſi rom anus papa miſſam audeat celebꝛare. ab epᷣatu em̃ apoſtoloꝝ pꝛicipis.vſq; ad temꝑa bti Sil⸗ ueſtri ſeuiẽte ꝑſecutoꝝ rabie:certa nõ erat epᷣalis ſtatõ. ſed vbicũq; neceſſitas cõpulit.ſiue in criptis ſiue in do⸗ mibo religioſoꝝ ſiue alijs locis quibuſcũqʒ miſſam cele⸗ bꝛabãt ſuꝑ altare ligneũ in modũ arche concauũ: quod poꝛtabatur a ſacerdotibus vbicunq; epiſcopꝰromanus latitabat.ſuꝑ qð die cene et ſabbato ſequẽti a ſũmo pon tifice mĩſteriũ ꝑagitur ſacerdotale. ¶ Membꝛum qnartum Onſeq̃nter querit᷑ ĩ cuiuſmõi pãnis debet hoc ſacrificiũ celebꝛari.vtrũ ſericis an li⸗ neis:albis tm̃ an tinctis.Et videt᷑ ꝙ in ſe — ico ꝓpter hoſtie nobilitatẽ.¶¶ Itẽ videt᷑ ꝗ⸗ nõ tm̃ in albis.ſ̊ ⁊ rubeis: cũ ipᷣe ibi repntet᷑ ſponſus ec cleſie.non tm̃ illo ſtatu qͥ fuit albus:ſed et quo fuit rubi⸗ cundus.Juxta illud cant᷑.v.amicꝰ meus candidꝰ et ru⸗ bicũdus·CLõtra.de conſe.diſ.i.Cõſulto.vbi dicit᷑.cõ⸗ ſulto oim ſlatuimꝰ vt ſacrificiũ altaris nõ in ſerico pan no.aut in tincto quiſqᷓ celebꝛare pᷣſumat.ſed in puro lin theo ab epᷣo cõſecrato.terreno ſcʒ lino ꝓcreato atʒ con⸗ texto.ſicut coꝛpꝰ dñi nr̃i ihu xpᷣi i ſindone linea munda ſepultũ fuit. Hic igit᷑ hbabet᷑ plane ꝙ in cõſecratõe hac ñ eſi vtendũ pãnis ſericis aut tinctis:ſed ſolũmõ lineio albis.et hoc intelligẽdũ eſt de pallis ⁊ coꝛꝑalibdQð cõcedimꝰ.et hoc duplici rõne ſcʒ mũdicie maioꝛis ⁊ mi⸗ ſterij ꝓfundioꝛis Inter om̃ia em̃ genera pãnoꝝ illa que ſunt de lino puro ad cãdoꝛẽ ꝑſpicuũ ꝑducta mũdiſſima ſunt.et melius poſſunt mũdari:et pꝛofũdius ſigniſicant que dño ↄtingebant.ota ergo verba canonis.dicit em̃ in lino puro in qͥ notat᷑ puritas et inocẽtia oĩmoda ſine macula aliqua ipᷣius ſaluatoꝛis. Puꝛũ eſt cui nihil eſt ꝑmixtũ qð eſt alierius nature. Itẽ dicit terreno qͥ notat coꝛpus ipᷣius ſaluatoꝛis paſſibile et moꝛtale.de coꝛpoꝛe terreno virginis aſſumptũ.Item dicit lino ꝓcreato atz cõtexto.i.panno lineo multiplici tunſione ad candoꝛem ꝑducto:quo notatur Expe multiplici cruciata ⁊ pᷣſſura ꝑuenit ad gloꝛiam.lAd illud qð obijcitur.ꝙ vtendum eſſet pãno ſerico ꝓpter hoſtie pᷣcioſitatem. dicendũ ꝙ li⸗ cet pãnis hmõi pꝛecioſioꝛ ſit lineo:nõ tñ ꝓpinquitate tã ta coꝛpus dñi repꝛeſentat nec pannus tinctꝰ ſic de lino. Pꝛeterea. vt tangit᷑ in verbis canonis pãnus in quo ſa⸗ crifitiũ altario celebꝛat᷑ repꝛeſentat ſindonem in quo in⸗ uolutũ erat coꝛpus dñi in ſepulcro.Et dicit hugo ꝙ coꝛ poꝛais palla ſindonem in quo inuolutum fuit coꝛpus xpᷣi ſignificat. lembꝛum quintum Onſequenter queritur de calice et patena Et queritur atrum licet conſecrare in cali ce de petra.Et videtur ꝙ ſic:quia calix ſi⸗ V· gnat ſepulcrum dñi.quod erat exciſum in petra Marc.xv. Dicit eĩ hugo.ꝙ calix ſepulcrũ ſignat patena lapidem ſuꝑpoſitum. Similiter videtur ꝙ in ca lice de ligno.ꝑ H̊ ꝙ antiqui quãdo pauꝑioꝛes fuerũt ec cleſie ſacerdotes vtebantur calicibo ligneis ſicut habet᷑ de conſe.diſ.j.vaſa. Hac eadẽ ratione videtur ꝙ in cali cibus vitreis.vnde ibidem dicitur Sepherinus.xvj.ro manus ep̃us.patenis vitreis miſſas celebꝛare cõſtituit ¶ Reſpoſio.ꝙ hec queſiio determinata eſt in cõcilio re menſi de conſe.dilſ.j.Calix.vbi dicitur. Calix dñi cum patena.ſi nõ ex auro oĩno de argento fiat.Si quis aũt tam pauꝑ eſt ſaltem vel ſtanneũ calicem bhabeat. de ere aũt aut auricalco nõ fiat:qꝛ ob vini virtutem eruginem pariterq; vomitum ꝓuocat.nullus aũt in ligneo aut vi treo calice miſſam cantare pꝛeſumat. Item ſupꝛa eadezʒ diſ.j. Vaſa. Legitur ꝙ vꝛbanus papa.om̃ia miſteria ſa⸗ cra fecit argentea. In bhoc em̃ ſicut in reliquis cultibus magis ac magis ꝑ incrementa tempoꝛum decus ſuccre uit eccleſiaꝝ.Noſtris em̃ diebus qui ſerui patriſſamili as ſumus.ne decus matꝛis eccleſie minuatuꝛ ſed magis cumulatur ⁊ omplificetur: ſtatuimus vt deinceps nullꝰ ſaceꝛdos ſecrũ miſteriũ coꝛꝑis ⁊ ſanguinis dñi nr̃i ihu xp̃i in ligneis vaſculis cõficere vllo modo pꝛeſumat. et hoc ſtatutum factum fuit in concilio triburienſi.¶ Ad pꝛimum ergo dicendum.ꝙ non licet conſecrare in cali ce lapideo.quia vt ex dictis patet.ſolummodo licet con ſecrare in vaſis factis ex triplici metallo ſcilicet ex auro et argento et ſtanno.Si autem obijcitur ꝙ calix ad con ſecrandum non debet fieri ex auro.quia dicit Ambꝛo. in li. ð offi.et habetur.xij.q.ij.aurum.vbi dicitur. Auꝛũ ſacramenta nõ querunt. Reſponſio.vt ex dictis ibidem patet. Ambꝛo:et canon. loquntur in caſu quo res eccle ſiarum diſtrabenda ſunt ꝓ alimonia pauperuʒ et ꝙ re dẽptione captiuoꝛuʒ.vnde dicitur ibi.Nonne dicturus eſt dominus cur paſſus es tot inopes moꝛi fame:⁊ certe babebas aurum de quo miniſtraſſes alimoniaʒ. cur tot captiui in captiuitatem ducti nec redempti ab hoſte oc ciſi ſunt.quid dices:timui ne templo dei oꝛnatus deeſſʒ Reſpondebit aurum ſacramenta nõ querunt:oꝛnatus ſacroꝛum redemptio eſt captiuoꝛum. Aliqui exponunt ſic.non queꝛunt ad ſui efficaciam. non enim minoꝛem ef ficaciam habent ſi in alteriuſmodi vaſis conficiantur. vel non querunt quo ad hoc vt inde magis placeat deo: non enim ex eo ꝙ in auro conſiciũtur magis placẽt deo ſed ex conficientium ſanctitate et virtute.Non autez cõ ueniret in voſe lapideo conſecrari. pꝛopter vaſoꝛum la pideoꝛum ineptitudinem et poꝛoſitatem. nec in vaſe vi treo vel criſtallino pꝛopter fragilitatem. neq; in ligneo pꝛopter poꝛoſitatem et humidoꝛum inbibitioneʒ. ¶¶ Vo hoc quod obijcitur ꝙ calice ſignatur ſepulcrum domini. dicendum ꝙ ratio non requirit ꝙ ſignans⁊ ſigniſicatũ in mateꝛia conueniant. Ad illud quod obijcitur de ca⸗ licibus ligneis et vitreis. dicendum ꝙ et ſi aliquo tem poꝛe buiuſmodi calicibus ſaceꝛdotes vtebantur:poſt ta men pꝛopter periculum quod umminebat et vaſoꝛum ta lium vilitatem aliter ſtatutum eſt vt ex dictis patet. 66 e ot mabant dicẽtes Oſãna filio dauid be Mueſtio ¶ Membꝛum ſextum indumẽtis ſimpliciũ ſacerdotũ et numero — eoꝝ. Secũdo de veſtibo pontiſicis et eoꝛũ vocabulis. Tercio de ſigniſicatõe veſtiũ pontiſicaliũ. Quarto de palleis archipꝛeſuluʒ. Quinto — 7 Articulus pꝛzmus Irca pꝛimũ nota ꝙ hec ſunt indumenta pᷣſbi teroꝝ ſimpliciũ.ſcʒ amictus.alba.cinguluzʒ. de nder⸗ oꝛnamentoꝝ pᷣdictoꝝ.· la. Heèc aũt indumenta vt dicit Snno. aliud ſignifi⸗ cant in capite ſcʒ xpᷣo:aliud in membꝛis.iQam et caput et membꝛa ſacerdotis nomĩe nũcupantur. Ad caput at dicit pð. Tu es ſacerdos ineteꝛnũ Fᷣm oꝛ.mel.Ad mem bꝛa dicit᷑.j.pe.ij. Vos eſtis genꝰelectũ veg.ſacer.Pꝛius ergo exponẽda ſunt eoꝝ miſteria iuxta qð capiti cõgru unt:ac deinde ſᷣm ꝙ mẽbꝛis mennt KA Intelligendũ eſt ergo ꝙ amictꝰ qͥ ſacerdos caput ſuuzʒ obnubit.ſignat angelũ dei foꝛtem deſcendẽtẽ de celo amictũ nube.apoc. x.angelus em̃ magni cõſilij ſcʒ filius dei amict? ẽ nube: dum deitate carnẽ ↄterit:hoc ergo carnis latibulũ ami⸗ ctus ſignat ſacerdotis.¶ Alba aũt eſt lineũ veſtimentũ albũ.et mũdiciã ſiue ĩnocẽtiã vite quã habuit xpᷣe ſignat que ĩ eius traſſiguratõne ſignificabat᷑:q facies eius re ſplẽduit ſicut ſol et veſtimẽta eius facta ſunt alba ſic nix AMarci.ix. Semꝑ em̃ rpᷣi veſtimẽta mũda fuerũt et can dida:qꝛ peccatũ nõ fecit nec inuentꝰ eſt dolus in oꝛe eiꝰ .i. pe.ij. Zona ſiue cingulo ſacerdotis qͥ veſtimẽta con⸗ ſiringütur cũ meinbꝛis ſignat᷑ caritas ſua in oꝛnatu vir tutũ cõſeruat.de hac apoc.j.Cõuerſus vidi ſimileʒ filio bhomiĩs pᷣcinctũ ad mãmillas zona aurea.pꝑ hanc zonam ꝑfecta xp̃ᷣi caritatas ſignat᷑.de qua ephe.iij.ſcire etiã ſuꝑ eminentẽ xpᷣi caritatẽ.¶¶ Stola que collo ſacerdotis incũ bit:ſeruitutẽ et obedientiam filij dei ſignat Ad pbitł.ij. NQui cũ in foꝛma dei eſſet nõ rapinã arbitratꝰ eſt ſe eẽ eq̃ lem deo.ſed ſeipᷣm exinaniuit foꝛmã ſerui accipiens.⁊ ſe quit᷑ factus eſt obediẽs vſq; ad moꝛtem ⁊c.¶ Manipu⸗ lo qui leua ſacerdotis ſuſpendit᷑:gloꝛia xpᷣi ſignat᷑ ĩ via leuã em̃ vita pᷣſens ſignat᷑.ꝑ amplexũ dextere fruitio ſi ue cõpꝛehẽſio.can.ij.Leua eius ſub capite meo ⁊c.pᷣc aũt ſimul fuit viatoꝛ et cõpꝛehenſoꝛ. ſimul em̃ merebat᷑ et fruebat᷑.ſimul ꝑcurrebat ſtadiũ ⁊ compᷣhendebat bꝛa nium. Hoc aũt ꝑ maĩpulũ ĩ leua poꝛtam ſignat᷑ ſm ps. Veniẽtes aũt veniẽt cum exul.poꝛtãtes maĩpulos ſuos. 4l Per caſulã ſiue planetã qua coꝛpꝰ ſacerdotis cõtegit᷑ plenitudo gratie xpᷣi ſignificat᷑ qᷓ mẽbꝛa cõfouũtur.iohᷣ. j.plenũ gratie et veritate. Hic ẽ xpᷣe cuiꝰ vngentũ a ca⸗ pite deſcẽdit ĩ barbã.et a barba ĩ oꝛam:qꝛ de plenitudie eius om̃es accepimꝰ Joh̃.j.pꝛimũ apłi.poſtmodũ cete⸗ ri. Hec aũt eũ ſit vna et integra:tñ ꝑ quandã extentõem in anterioꝛẽ ꝑtem et poſterioꝛẽ diuidit᷑.ꝑ qð ſignat᷑ ⁊ ec/ cleſiã que xpᷣi paſſionẽ pᷣceſſit:et eccleſiã que ſucceſſit illi us gra ſaluari.Mam et qi p̃ibant ⁊ qui ſequebant᷑ cla⸗ ict? 2c. Mat. xxj. oſanna ſalua obſecro interpᷣtat liter aut hec ex poni poſſunt ſᷣm ꝙ mẽbꝛis conueniũt ſic. Per amictũ ꝗ ſuꝑ bumeros circũquaq; diſtendit᷑ operũ foꝛtitudo ſigẽt᷑ Humeri eĩ foꝛtes ſunt ad oꝑa ꝑagẽda.ſm illð de yſaac gen.xlix. Suppoſuit bumerũ ſuũ ad poꝛtandũ. factꝰ eſt tributis ſeruiẽs.Sciat ergo ſacerdos ſe nõ debere ocijs vacaꝛe:ſed oꝑibus virtutũ inſudare.Vñ.ij.thimo.ij.a boꝛa ſicut bonus miles xp̃i.¶ Peꝛ aĩbã que ſpeciem can doꝛis habet mũdicia ſacerdotis ſignat᷑. de quo.eccłi.ix. Dm̃i tem pe veſtimta tua ſint candida.hec ſit de biſſo cꝰ candoꝛ nõ eſt naturalis.ſed multis tunſionibo acquirit᷑ quo ſignat᷑ ꝙ mundiciã quã ſacerdos ꝑ naturã nõ babzʒ multis attritõnibo 2 laboꝛibo afflictus ꝑ gratiam obti⸗ neat. Ende ſacerdos caſtiget coꝛpꝰ ſuũ et in ſeruitutẽ re quit᷑ de indumẽtis ↄſecrãtis. Pꝛimo de ſtola.manipulꝰ ſiue manipula.planeta ſiue xxxvj. digat:ne cuʒ alijs pᷣdicauerit ipᷣe repꝛobo efficiat᷑.j.coꝝ. ix. ¶ Per zonã qua alba circa lumbos pᷣcingit᷑ incenti⸗ uoꝝ carnis ſignat᷑.ne mũdicia ſacerdotis ſtimulis car⸗ nis diſſoluat᷑. Ende luc.xij. Sint lumbi veſtri pꝛecincti Ephe. vj. State ſuccincti lumbos veſtros in veritate. RKecogitet ergo ſacerdos veſte cãdida mũdiciã ſignifica ri. Cingulo cõtinẽtiam: vt illic nõ ſoꝛdeſcat.hic nõ efflu⸗ at vita ſpũalis.¶ Per ſiolam que collo ſacerdotis ſupeꝛ ponit᷑. eũ iugũ oni aſſumpſiſſe ſignatur.que a collo per anterioꝛa Eſenaene dextrũ latus oꝛnat et ſiniſtruʒ: vt doceat ipʒ ꝑ arma iuſticie a dertrio et a ſiniſtris.ij.coꝝ· vj. id eſt ĩ pꝛoſperis et aduerſis debere eſſe munitũ.ſcili cet pꝛudẽtia AMath. x. Eſto pꝛudẽtes ⁊c. hec em neceſſa ria eſt in pꝛoſperis qua mala pᷣcauet futura. Et patien⸗ tia que tollẽtes ingum dñi ꝓpter irruentes aduerſitates neceſſaria eſt.ad hebᷣ.x. Patientia vobis neceſſaria ẽ:vt repoꝛtetis ꝓmiſſiones.¶ Stola vo quibuſdã nerxibo col⸗ ligat᷑.qua virtutes patientia et pꝛudẽtia cõſeruant᷑.pa⸗ tientia ne aliquo impulſu temptatẽis moueant᷑: ꝓpter quod dictũ eſt. In patiẽtia veſtra poſſidebitis aĩmas ve⸗ ſtꝛas. Pꝛudẽtia ne blandimẽtis peccatoꝝ ſubueꝛtantur Pꝛouerb.iiij. Poſſide pꝛudentiaʒ et ne dimittas eum et cuſtodiet te. ¶ Der manipulũ vigilantia deſignat. ſepe em̃ diuio cultui mãcipatis ſurrepit accidia:que animũ reddit doꝛmientẽ. ps.doꝛmitauit aĩa mea p tedio.⸗ Peꝛ manipulũ in ſiniſiro bꝛachio qui alio nomĩe aſpellatur maipula vel ſudariũ.ſignat᷑ ꝙ mentis ſudoꝛe deterſo.et tedio animi toꝛpoꝛe depulſo: debet ſacerdos boĩs oꝑi⸗ bus diligẽter iuigilare. Eñ ſacerdotibo dicit᷑ illõ ꝓuer. vj. diſcurre feſtina ſuſcita amicũ tuũ ne dederis ſomnũ oculis tuis: ne doꝛmitent palpebꝛe tue. Per planetã ſi ue caſulã q tanq; ſupꝛema? ſũma alijs veltibo ſi uꝑpponit caritas ſignat᷑ que alijs ðᷣtutibo ercellẽtioꝛ ẽ. Vñ.j.coꝝ· xij. Adhuc excellẽtioꝛẽ vobis viã deuõſtro.et operũ bo⸗ noꝝ finẽ.j. thimo.j.finis pᷣcepti ẽ caritas. aũt ꝑ extẽ ſionẽ manuũ diuidit᷑ ĩ anterioꝛi et poſterioꝛi ꝑte: ſignat ; duo ſunt bꝛachia caritatis extẽſa.ad deũ ⁊ ad ꝓximũ iuxta illud ¶Mat᷑.xxij.Diliges dñm deũ tuũ ex toto coꝛ⸗ de tuo:et ꝓximũ tuũ ſiẽ teiᷣm. Latitudo planete latitu⸗ dinẽ caritatis ſignat. que etiã vſq; ad inimicos dilatat᷑ ps. Latum mãdatũ tuũ nimis. ¶ Conſequẽter que-· S. .. rit᷑ de nüero ĩdumẽtoꝝ p̃dictoꝝ ſic vt dic hugo. Sacra⸗ ruyũ veſtiũ ritꝰ ꝑtim a veteri teſtamẽto aſſumptꝰ ẽ:ꝑtiin a pribo nouis adiectus.i QLota ergo ꝙ miĩoꝛũ in veteri lege erãt veſtes q̃tuoꝛ.ſic hobet᷑ exo.xxviij.ſcʒ feminalia.ſu⸗ buccula ſiue tuĩca linea baltheꝰ ty ara ſiue mitra.Et pt hic q̃ri.quare femĩalia nõ ſunt de veſtibo ſacerdotũ noue legis ſiẽ lege moyſi. In lege em̃ noua multi licite conſe⸗ crant ſine femĩalibo.cũ et ꝓpt᷑ heneſtatẽ ⁊ ſigniſicatõeʒ cõueniat iſtis ſiẽ et illi vel magis.¶ Itẽ ſacerdotes no⸗ ue legis ⁊ veteris vtunt᷑ albis q̃ in veteri lege dicũt᷑ tuni ce linee.bec veſtis in lege ſtꝛicta eẽ dicit.vt em̃ dĩc hiero. Hec adherebat coꝛꝑi ita arta et ſtrictis manicis: vt nul la ĩ veſte ruga eẽt.quare ergo alba qua vtũtur ſacerdo⸗ tes noue legis larga ẽ. ¶ Itẽ cũ zona ſit cõmunis ſacer⸗ dotibo noue legis ⁊ ſacdotibo vpeteris.q̃re zona ſacerdo⸗ tũ noue legis nõẽ er q̃tuoꝛ coloꝛibo ↄtexta:ſic illa qᷓ fuit legis veteris.¶ Itẽ qre ſacerdotes noue legis ñ viut᷑ mi tris ſiẽ illi de lege moſay ca:cũ officiũ ſacerdotij noue le gis ſit digniꝰofficio ſacerdotij veteris legis.mitra aütẽ oꝛnamẽtũ digtatis.¶ N q̃re ſacerdotes noue legis vtũt pluribo veſtimẽtia ꝙᷓ illi ð veteri Rñſio. ꝙ ſex ſüt in⸗ dumẽta ſacerdotũ noue legis q̃ ſupꝛa tacta ſunt.Cuiꝰrõ pr eſſe. qꝛ ſex ſũt in qbo ptas eoꝝ ↄſiſtit.que ſunt.catheci ʒare.baptiʒare.pᷣdicare.cõficere.ſoluẽ.li. are. Hec aüt opa coĩa ſunt ſimplicibo p̃ bꝛis et põtificibo. Pꝛet. ſena riꝰ ẽ nũerꝰ ꝑfectꝰ.ꝗ reddit᷑ ex ſuis aliqͥtis.veſies aũt iſte vtutes ſignificat. Senariꝰ veſtiũ ꝑfſectõz oᷣtutũ gbo de bpent ſaceꝛdotes eẽ oꝛnati ſignificat..¶ Ad pꝛimũ at dõm . Vy ꝙ qꝛ ſacerdotes noue legis tenent᷑ ad ꝑpetuã cõtinentiã ſcʒ illi qui ſunt ð occidẽtali eccleſia quoꝝ bec ſunt indu menta.ad quã nõ tenebant᷑ ſacerdotes veteris legis:te⸗ nebantur tñ tempꝑe miſterij ſui.indixit em̃ eis lex ꝙ tꝑe illo haberẽt femĩalia in ſignũ ꝙ tunc tẽꝑio ↄtineri de be rent. Vñ hugo.Voluit ſermo dei in ſacro officio mini⸗ ſtros dei ad tegenda infirma coꝛꝑis ꝓpꝛiũ ac ſingulare oꝑimentũ habere:vt ꝑ hoc oñderet pudicitiã et caſtimo niam illoꝝ pᷣcipue cũ ſancta tractarẽt vnicã et ſingula⸗ rem eſſe debere.ñ miniſtri noui ſaceꝛdotij hoc oꝑimen tum in ſacro officio ſingulare nõ aſſumũt:quibo ẽ iniun cta ſeruãde caſtitatis neceſſitas ſic eſt quotidie offeren di cõceſſa ptas.Miniſtri o veteris figure temꝑe ſacri⸗ ficij offerẽdi femĩalia ſumũt.que mĩſterio expleto ſoluũt iterũ.qm̃ a cõtactu carnis vetus lexr ſancta tracturos ꝓ/⸗ hibuit:quos rurſum expleta vice ad oꝑam carnalis cõ⸗ mercij relaxauit.¶ Ad aliud dõm.ꝙ licet quedã indum̃ ta ſint cõmunia ſacerdotibo noui et veteris:nihilominꝰ eoꝝ eſt diffeꝛẽtia aliqua qua diſcerni poſſint hec ab illa In lege aũt veteri alba ſtricta eſſe deſcribit᷑: ꝓpter ſpm̃ ſeruitutis ĩ timoꝛe.ĩ noua lege larga: ꝓpter ſpm̃ adopti onis in libertatẽ.Ro.viij.¶ Ad illud qð obijcitur de ʒo nis.dicendũ ᷣm hug.ꝙ licet ſacerdotibo ʒona veteris 2 noui teſtamẽti ↄmunis eẽ dinoſcit᷑.nr̃m ſacerdotiũ ʒonã q̃tuoꝛ coloꝛibo intextã nõ regꝗrit.foꝛtaſſis ſuꝑſtitõis vi⸗ tande cauſa:aut inopia artificij inductũ cõtentũ pura 2 ſimplici ↄtinẽtia.¶ Ad illud qð querit᷑.quare ſacerdo⸗ tes noue legis nõ habent mitras ſiẽ ſacerdotes veteris ⁊c. Dice ndũ ꝗꝙ nouũ teſtamentũ imitatur in quibuſdã ad ſignificandũ q; nouũ teſtamentũ vetus nõ ſoluit.ſed nõ in om̃ibo:ad ſignificãdũ ꝗ/ vetus q;tũ ad aliqua de/ bebat ceſſare nouo exiſtente.i ec mitra illa fuit oꝛnamẽ tum dignitatis. IFuit em̃ vt dicit biero.rotundũ piliolũ qð greci et noſtri thy arã:nõnulli galerũ vocant.nõ ha⸗ bet acumẽ in ſũmo nec totũ vſq; ad comas caput tegit:vᷣ terciã ꝑtem a fronte reliquit nudã.Cydaris aũt de qua ſuꝑ fronteʒ pontificis pendebat lamia aurea. in q̃ erat ſeriptũ nomẽ dei thetragrãmathon fuit oꝛnamẽtũ digni atis ſingularis:que erat ep̃oꝝ tm̃.ꝓ qua pontiſices no ue legis mitrã habẽt.¶¶ Ad vltimũ dom.qꝙ ꝑ veſtes ſacer dotales vᷣtutes quibo oꝛnari debẽt ſacerdotes ſigniſicãt᷑ Sacerdotes aũt noue legis maioꝛis ꝑfectõis ſunt qᷓ ſa⸗ cerdotes veteris legis:ad qð ſignificandũ pluribo indu uütur oꝛnamentis. rticulus ſecundus quit᷑ de veſtibo ſpãlibo põtificis. Et pꝛimo q̈tum ad eoꝝ ſignificatõʒ. Mota ergo ꝙ oꝛ⸗ namẽta ſpaãlia potificũ ſunt hec.videlicʒ.cali ge.ſandalia.ſuccinctoꝛiũ.tunica.dalmatica.mitra.cyꝛo thece.anulꝰ ⁊ baculus. Eleſtes aũt iſte aliud ſignificãt in capite qð pꝛimo maifeſtabit.alið ĩ mẽbꝛis qð ſecũdo li Qota q ꝙ ꝑ ſandalia:xp̃i ſignat᷑ ĩcarnatõ.ſandalia eĩ ſigniſict dñice incarnatõis calciamẽtũ. de psẽ. In ydu⸗ meã exten. cal.me.i.ĩ gentibo notã fociã carnẽ meã. Peꝛ ligulas quibo ip̃a ſandalia pedibo cõſtringũt᷑ idẽ ſignat᷑ qð ꝑ coꝛrigiã calciamẽti de q̃ iohs baptiſta.Cuiꝰ ñ ſum dignꝰ coꝛrigiã cal.ſoluẽ.ioh.j.vnionẽ igit᷑ indiſſolubilẽ et ligulas ſandalioꝝ ĩtelligere poſſumꝰ.¶ Calige medi antibo ꝗbo pedes ſandalijo cõſiringunt᷑.aĩaʒ xpᷣi ſignifi⸗ cant: qua mediante carni diuinitas eſt vnita.vt em̃ dic greg.ĩ moꝛa.Carnẽ dinitas mediãte aĩa ſuſcepit. IJdem hẽt᷑ a damaſ.Si q̃reret᷑ an dĩnitas ĩmediate vniebatur carni.Dicendũ ꝙ ſic.ſ̊ nibilominꝰeſt mediũ ſᷣm actum et ſm digtatẽ.qia ĩ illa vnione fuit mediũ m dignita⸗ tem:nõ ᷣm actũ.q¶ OPer ſuccinctoꝛiũ qͥ ſtola ligat᷑ cũ cin⸗ gulo ſignat᷑ xpᷣ pietas vel miſericoꝛdia.q̃ fuit q̃ſi medi⸗ um inductiuũ caritatis eiꝰ vt ſe exponẽt ſubiectõni paſ⸗ ſioĩs. Ephe.ij. Deus ꝗ diues ẽ in miſericoꝛdia. ꝓpter ni⸗ miã caritatẽ qua dilexit nos:cũ eſſemꝰ moꝛtui pctis:cõ uiuificauit no s in xpᷣo.hec ↄuiuificatio facta fuit ꝑ moꝛ tem xpᷣi.Cinc toꝛiũ hmõi ꝓpꝛiũ eſt pontificuʒ. In ſiolis aũt ſacerdotũ ſimpliciũ ſunt ſubcingula ꝗbo ſiole ligãt cum cingulis.ſed in ſtelis põtificũ nõ ſolent talia eẽ.ſed cinctoꝛia ſeꝑ ata quibo ſtole cũ cingulis ligant᷑.yſa.xj. Erit iuſticia cingulũ lum boꝝ eiꝰ ⁊ fides cinctoꝛiũ renũ eius.bec ẽ iuſticia qua deus ſatiſſecit pꝛo genere hũano que pᷣceſſit de marima eius miſcðia.que eſi cingulũ lum boꝝ eius:qua aglutinauit ſibi illos ꝗ mouent᷑ ad ſpũa lis ꝓlis ꝓcr eatõem. Hiere.ũj. Sicut adheret lũbare lũ bis viri:ſic aglutin aui mihi domũ iſrł.et fides paſſioĩis xp̃ᷣi ſcʒ cinctoꝛiũ renũ eius.q̃ſi dicat.dei pietas de q ꝓceſ ſit iuſticia ſatiſſaciẽdi ꝓ homie:eſt cingulũ ex ꝑte fidei: et fides ex ꝑte homĩs eſt cinctoꝛiũ.q Per tunicaʒ quã a veteri ſacerdotio nouũ aſſumpſit.i.a tunica poderis in cuiꝰ ꝑte inferioꝛi tintinabula cum malogranatis pende bant vt põtifex ſonoꝛiꝰ incederet.doctrina xpi celeſtis ſi gnat᷑:quã dei ſapĩa xpᷣe ſuos diſcipulos docuit.Vñ ich. xv.om̃ia quecũq; audiui a pr̃e meo:nota feci vobis.hãc aũt ſignat illa tuĩca dñi quã milites ſcindere noluerunt eo ꝙ eẽt incõſutilis deſuꝑ conterta ꝑ totum damnũ foꝛe maxrimũ inſinuãtes ſi qui doctrinã euangelicaʒ bereſibo ſcindere moliantur.¶ Per dalinaticã ſic appellata eo ꝙ; vſus eius in dalmacia regione pꝛimo fuiſſe inſtitutꝰ pu⸗ tatur:que longa eſt et lata:xpᷣi ſapiẽtia ſignatur.que at tingit vbiq; ꝓpter ſui mundiciã.Sapiĩe.vij. Hec aũt be⸗ ne lata eſt et longa:que om̃ia cognoſcit nouiſſima ⁊ ãti qua.ĩmo etiam om̃ia anteq; fiant.Dañ.xiij.¶ Per cyꝛo thecas ſimilitudo carnis peccati quã carnẽ xpᷣe ſuſcepit ſignatur. Cyꝛothece ſignant᷑ hedoꝝ pelliculis quas ma nibo iacob.i.oꝑibus xpᷣi circũdedit rebecca mater.i.di⸗ uina natura.HGeñ.xxvij. Rebecca em̃ interpᷣtatur q̃ mul tum accepit.vt ſiłitudiem maioꝛis.i.ade pꝛioꝛis expᷣme ret.Apᷣc em̃ ſine pct̃o ſimilitudinẽ ſumpſit carnis pct᷑i. Ro.viij.¶ Per mitrã põtificalẽ ſublimitas et honoꝛifi⸗ centia xpᷣi ſignat᷑. Unde philip.ij. Deus exaltauit illuʒ et donauit illi nomẽ qð ẽ ſuꝑ om̃e nomẽ.De h̊ pẽ.ad pa trem.Gloꝛia et honoꝛe coꝛonaſti eum:et cõſtituiſti eum ſuꝑ opera manuũ tuaꝝ. Hoc ſignificabat nomẽ dei te⸗/ tragrãmathon ſcriptũ in lamina aurea.qð pendebat de mitra pontificali in lege veteri.ꝑ mitrã ergo excellentia et honoꝛificẽtia xpᷣi intelligit᷑: que ꝓpter diuĩtatem debe tur hñanitati. ¶ Peꝛ baculũ põtificalẽ ptᷣas xp̃ᷣi ſignat᷑ de qua ps. Nirga tua ⁊ baculus tuus ipa me conſolata ſunt.ptas dicit᷑ baculus:qꝛ ſuſtentat. Heb.j.poꝛtãs oĩa verbo vᷣtutis ſue.dicit᷑ em̃ virga qꝛ ſᷣm equitatẽ dirigit. ps. Sedes tua deus in ſeculũ ſeculi virga dire.vir. reg. tui.¶ Per anulũ ſignat᷑ dignitas pᷣſidẽtie collata xpᷣo. de qua ps.Om̃ia ſubieciſti ſub pedibo eius.d h̊ heſter. viij. Lulit rex anulũ.i.dignitatem pᷣſidentie ⁊ tradidit mardocheo.i.xpᷣo.Mardocheus inteꝛpᷣtatur a maꝛe cõ terẽs impudentem.Geñ.xlj.Ecce cõſtitui te ſcʒ ioſeph. id eſt xpᷣm ſuꝑ vniuerſam terraʒ egipti.tulitq; anulũ de manu ſua ⁊ dedit in mann eius.pharao interpᷣtatur.nu dauit mater ſeu diſſipauit eũ.quo ſignat᷑ rex ſũmꝰ:qui dy abolũ virtutibo naturalibo pꝛeditũ denudauit ⁊ diſſi pauit.qᷓtum ad bona ſibi data pct᷑is ſuis exigentibo. Articulus tercins Eſtat de ſignificatõe veſtiũ põtificis quã hñt in mẽbꝛis.iQota ̊ ꝙ põtifices noue legis pꝛi ſqᷓ ſandalia in pedibo aſſumant:induuntuꝛ caligis biſſinis vel lineis.vſqʒ ad genua ꝓtenſis et ibi⸗ dem cõſtrictis.ꝑ quod ſignat᷑ ꝙ rectos greſſus dʒ faceꝛe pedibo ſuis.⁊ genua debilia.i.negligẽtijs reſoluta robo rare.Jur qð ſcriptũ ẽ.yſa.xxxv.⁊ ſic ad pᷣdicãdũ euãge liũ feſtinare.¶ Per ſandalia vo q̃ deſubtꝰ habent ſoleã ĩtegrã ne pedes terꝛã ↄtingãt ⁊ deſuꝑ coꝛeũ feneſiratũ:ſi gnat᷑ ꝙ greſſus paſtoꝛis ⁊ pᷣdicatoꝛio q̃les debẽt eẽ põti⸗ fices:ſubtꝰ debẽt eſſe munitt ne polluãt terꝛenis.ſᷣm illð * — —. — — ¶ Lueſtio AMWatb. r. Excutite puluereʒ de pedibo vꝛis.2 deſuꝑ apti vt ad celeſtia cognoſcẽda reuelent᷑. Em illð. Keuela oen los meos.⁊ ↄſi.mi.de le.tno. aũt ſandalia quibuſdã locis aꝑta ſunt quibuſdã clauſa:hoc ſignat ꝙ euãgelica p̃dicatio nec oĩbo reuelari dʒ nec ab oiĩbo ablcondi ·ſient ſeriptũ ẽ Luce.viij.vobis datũ ẽ noſſe miſteriũ regni dei ceteris at᷑ in ꝑabolis.i Per ſi uccinctoꝛiũ qua ſiola liga⸗ tur cũ zona:ſignat᷑ amoꝛ boneſiatis quẽ debẽt habẽ pon tifices.amoꝛ ei honeſtatis ẽꝓpinqua cã quare tollentes iugũ dñi incẽtiua repꝛimũt.qꝛ eĩ honeſte deo ſeꝛuire vo⸗ lũt:carnis illecebras q̃ licʒ ſint delectabiles. eoq inho⸗ neſtatẽ habẽt annexã reſpuũt.De boc ſuccinctoꝛio dañ. x. Ecce vir vnus veſtitus lineis ⁊ renes accincti auꝛo ob riʒo. boneſtas iſta rõe pcioſitatis ſignat᷑ ꝑ aurũ:rõe ac ceptibilitatis ꝑ obriʒũ.i.obradiãs.hec aut honeſtas val accepiaẽ deo ⁊ boĩbo.¶ Per tunicã poderis.i.talarẽ ſignat᷑ ꝑſeuerãtia quã ſolus ioſeph inter fratres babuiſ ſe legit. Geñ. xxxvij. Cũ em̃ cetere virtutes currãt in ſia dio ꝑſeuerãtia tñ accipit bꝛauiũ.qm̃ q ꝑſeuerauerit ĩ fi⸗ nẽ ſaluus erit.math. x. Vñ põtificibo dr Apoc.ij. Eſto fidelis vſq; ad moꝛtẽ ⁊ dabo tibi coꝛ vite. Per dalma⸗ ticã que largas habet manicas ⁊ tenſas ſignatur lar⸗ gitas qua debet oꝛnari pontifex. Vñ.j.thimo.iij. Opoꝛ⸗ tet ep̃m nõ turpis lueri eẽ cupidũ 5ſi hoſpitalẽ.2õ ̊ ma⸗ nũ babeat ad dandũ collecta ⁊ ad recipiẽdũ poꝛrecta:ſʒ illud reſpiciat qð ſuadet yſa.lviij. Honge eſuriẽti paneʒ tuũ ⁊ egenos va.i deſpexeris. Ob hoc foꝛte ſpecialiter dy aconi vtunt᷑ dal⸗ maticis.qꝛ pꝛĩcipalit electi ſunt ab aplis vt miſſis ex of⸗ ficio miniſirẽt. Act. vj. In ſiniſtro aũt latere.oalmatica ſimbrias babere ſolet.ſollicitudines actiue vite ſignifi⸗ cãs:quas epᷣus dʒ habẽ ꝓ ſubditis. ad exemplũ apli di⸗ cẽtis.ij. coꝝ · xj. Pꝛetea.qᷓ extrinſecꝰſunt inſtatia mea qti diana ſollicitudo oĩm eccłiarũ.¶ Per cyrotecas caute⸗ la ↄgrue ſignat᷑.qꝛ eĩ pleriq; bonũ opꝰqð faciũt inani fa⸗ uoꝛe coꝛrumpũt.magna cautela adhibẽda eſt: vt põtifex ſic faciat oꝑa bona in manifeſto:quatenꝰ⸗ intentõem bo⸗ nã retineat ĩ occulto. pteꝛqð acceptis indumẽtis ponti fex ſlatĩ manꝰoꝑit cyrothecis:vt neſciat ſiniſtra quio fa ciat dextra Adath. vj. Et h ẽ qð diẽ dñs Math. v. Dic luceat lux vr̃a coꝛã hoĩbo vt videant᷑ oꝑa vꝛa bona ⁊ glo rificent prem vrjm gꝗĩ celis ẽ. ꝓpter qð cyrotheca bʒ auꝛe um circulũ deſuꝑ quo ſignat᷑ pᷣmiũ bmõi opeꝛuʒ.⸗ hoc ẽ qð dr math.vj. attẽdite ne inſticiã vꝛam faciatis co.ho. vt vi. ab e.alioqn mercedẽ nõ babetis apud pr̃em vrm ꝗ ĩ celis ẽ. ¶ Per mitꝛã ſciẽtia vtriuſq; teſtamẽti ſignat᷑.nã duo coꝛnua duo ſunt teſtameta:due fimbrie ſpũs et r̃a. Circulus aureꝰꝗ poſterioꝛẽ ⁊ anterioꝛẽ ꝑtẽ ↄpleetit᷑.indi cat ꝙ oĩs ſcriba doctꝰĩ regno celoꝝ de theʒauꝛo ſuo ꝓfeꝛt noua et vetera. Math. xiij. Caueat & diligenter epᷣus ne pꝛuus velit eẽ mgr̃ iᷓ nouerit eẽ diſcipulus.ne ſi cecꝰcecũ ducat ambo ĩ foueã cadũt Math.xv. Scriptuʒ ẽ em̃.qa tu ſcĩam repuliſti:ego te repellã ne ſacerdotio fungaris . mibi oſee.uij. Per baculũ põtificis regnũ ſiue iuſticia regiminis paſioꝛalis ſignat᷑ ꝙ aũt bacuſus iſte acutꝰeſt in fine:rectꝰĩ medio:retoꝛtꝰĩ ſummo:deſignat ꝙ põtifer debet pungere pigros.ſuſtentare debiles. colligẽ vagos⸗ . Quod vno carmine quidã verſificatoꝛ expꝛeſſit ſic.Colli ge. ſuſtẽta.ſtimula.vaga .moꝛbida lenta. 4 Per anulũ ſa cramẽtũ fidei ſignat᷑.quo ſpõſa xp̃i eccłia ſubarꝛata ẽ. de qͥ agnes beatiſſima anulo ſuo ſubarrauit me dñs meus ihs rp̃e: 2 tãqᷓ ſpõſam decoꝛauit me coꝛona. Ecclie at cu ſtodes ⁊ pedagogi ep̃i ſunt pᷣlati:ꝓp ſigno ferẽtes anu⸗ lũ in teſtimoniũ illi. C¶rticulus quartus Tunt at᷑ archiepi palleo vt dieit bugo. qð ſi⸗ gnificat toꝛquẽ aurel gr: ſolebãt legitĩe cer⸗ Wtes accipe. de q̃ puerb.j. Audi fili diſcipli⸗ nã pa.t.⁊ nẽ di. leg:ma.t.vt addatur gra ca.t.et toꝛ. c. Iſtud oꝛnamentũ oĩbo ↄcedit᷑ archiepᷣis ⁊ aliabo epis ex nduc.ĩ do.t.cũ vi.mi.oꝑi.e.⁊ car.t.ne rxxxvj. gra ſpali: Eſt aũt palleũ de cãdida lana ptextũ. deſuper bñs circulũ humeros conſiringentem ⁊? duas lineas ex vtꝛaq; ꝑte pẽdẽtes.a quatuoꝛ cruces pupureas añ et re⸗ tro a deytris ⁊ a ſiniſiris.a ſiniſiris ẽ duplex ⁊ a dextꝛis duplex. quoꝝ nulla vacãt a miſterio.¶¶ In lana vo aſpe⸗ ritas. in cãdoꝛe benignitas deſignat᷑. Qaʒ eccliaſlica di⸗ ſciplina erga rebelles et obſtinatos ſeueritatẽ exercet: ſʒ erga penitẽtes ⁊ humiles exhibet pietatẽ. ꝓpteꝛ qð de la na nõ cuiuſlibet aialis ſ̊ ouis tm̃ efficit᷑ qð mãſuetũ aĩal 7. Vñ Yſa. liij. Lãqᷓ; ouis ad occiſionẽ ductꝰẽ 2 nõ aꝑuit os ſuũ.q̊ͥ ſignat᷑ maſuetudo ſummi paſtoꝛis.i.xpᷣi. Hoc at ꝑ archã tabernacłi deſignatĩ q cuũ tabulis vᷣga ↄtinet᷑ mãna:qm̃ in mẽte rectoꝛis ſcĩa debz eẽ cñ virga diſcre⸗ tõis manna dulcedimis. vt ſeueritas immodeꝛate nõ ſe uiat: a pietas nõ plus ꝙᷓ expedit indulgeat.4 Ciꝛculꝰpal lei ꝑ quẽ hũeri ↄſiringunt᷑:ẽ timoꝛ dñi ꝑ quẽ oꝑa cobeꝛcẽ tur: ne vel ad illicita defluãt vel ad ſuꝑflus relaxent᷑. vñ ecẽi. vij. Qui timet deũ nihil negligit. Ecẽi.j. Timor dñi expellit pctm.¶¶ Quatuoꝛ cruces purpuree.q̃tuoꝛ vᷣ⸗ tutes politicas deſignãt.que ſunt.iuſticia foꝛtitudo.tem perãtia.pꝛudẽtia.que niſi purpurentur ſangnine crucis rp̃i:falſuim ſibi nomẽ virtutis vſurpãt: ⁊ ad verã beatitu dinis gliam nõ pducãt.Eñ math. v. Niſi babũdauerit iuſticia vẽa plus qᷓ ſcribarũ et phariʒ eoꝝ:nõ intrabitis in regnũ celoꝝ.hec ẽ purpura regis tincta canalibo quã ſalomon ↄmemorat in can.vij. Js g pallei glia decoꝛa tur ſi cupit eẽ qd dr: in anterioꝛi ꝑte debet habẽ iuſticiã. vt reddat vnicuiq; qð ſuũ ẽ.ĩ poſteꝛioꝛi pꝛudẽtiã.vt caue at qð vnicuiq; nociuũ ẽ. Foꝛtitudinẽ a ſiniſtris. vt eũ ad uerſa nõ depꝛimãt.tꝑantiã a dextris vt eũ ꝓſpera nõ ex⸗ tollãt. ¶ Due linee quarũ vna ponit deoꝛſum 2 altera/ p⸗ gredit᷑ añ pectꝰ:actiuã ⁊ ↄtemplatiuã vitã ſignãt.quas ita debet pᷣlatus exercere exemplo moyſi: vt nũc in mon⸗ tẽ aſcendat vt philoſophet᷑ cũ dño:nũc ad caſtra eſcen⸗ dat ⁊ ibi neceſſitatibo immineat ꝓpłoꝝ. Exo.xix. Pꝛoui⸗ ſurus attentiꝰin idipᷣm. vt cũ ſe de derit alijs ĩ idem ſe ibꝛ reſtituat:quatenꝰ⁊ cũ martha circa frequẽs miniſteꝛiuʒ ſatagat.cũ Maria verbũ audiat ſaluatoꝛis.luce.x.vtꝛa q; tñ grauat inferius.quia coꝛpus qð coꝛrumpit᷑ aggra⸗ uat anĩam et depꝛimit terrẽa inhabitatio ſenſum multa cogitãtẽ Sap.ix. Quapꝛopteꝛ palleũ ẽ ĩ ſiniſꝛa duplex: ß in dextra ſimplex. qꝛ vita pñs q ꝑ ſiniſtrã accipit: mul tis ẽ ſubiecta moleſtijs: ſʒ vita eterna q ꝑ dextrã deſigna tuꝛ gaudio ſimplici ſine aliq̃ moleſlia deducit᷑.qꝛ luce.x. ſignat᷑ ibi Martha martha ſollicita es ⁊ turbaris erga peima.poꝛro vnũ ẽ neceſſariũ.maria optimã ꝑtẽ elegit qᷓ nõ auferet᷑ ab ea. Palleũ & duplex ĩ ſiniſtra: quatenus ad tollẽdas pñtis vite moleſtias platꝰſoꝛtis exiſtat. Si⸗ — plex ĩ dextra: quatenꝰ ad obtinẽdã future vite quietẽ to⸗ to ſuſpiret affectu. Juxta p̃s.dicẽtẽ.vn pecij a dño hãc requirã vt inbabitẽ ⁊c. ¶ Tres at᷑ acus q palleo infigũ⸗ tur añ pectꝰz ſuꝑ bumerũ? poſi tergũ: deſignãt cõpaſſi onẽ ꝓximi:ammiſtratõem officij. diſlrictõem iudicij.ᷣq̃ꝛũ pꝛima pungit aĩam ꝑ doloꝛẽ.ſecũda ꝑ laboꝛẽ.tercia ꝑ ter roꝛẽ. De pꝛima.ij.coꝝ.xj. Quis infirmat ⁊ ego nõ infir moꝛ.quis ſcan.⁊ ego nõ vroꝛ:De ſecũda.ij.coꝝ.xj. Pꝛe ter illa q extrinſecꝰſunt inſtãtia mea quoti.ſol.oĩm eccle⸗ ſiarũ. De tercia.j·pe.v. Si iuſłꝰvix ſn aluabit: impius et petoꝛ vbi parebũt: Suꝑ dertrũ nõ infigit᷑ acꝰ:qꝛ ĩ eteꝛna requie nullꝰẽ afflictõis aculeꝰ: nullꝰſtumulꝰↄpũctõis.qꝛ vt habet᷑ Apoc. xxj. Abſterget deꝰoẽm lacꝛimã ab oculis ſctoꝝ ſuoꝝ.⁊ moꝛs vltra ñ erit neq; luctꝰneq; clamoꝛ ⁊c 4 Acus ẽ aurea ſ̊ inferius ẽ acuta ⁊ ſuꝑius rotũda lapi dẽ ↄtinẽs pᷣcioſum. Quia nimirũ bonꝰ paſtoꝛ ꝓpteꝛ curaʒ ouiũ affligit᷑ ĩ terris:ᷣ ĩ celis eternalit coꝛonat᷑.⁊ p̃ᷣcioſã illã margaritã habebit. de q̃ math. xxv. Simile ẽ regnũ celoꝝ boĩ negociatoꝛi querẽti bonas margari. c. ¶ Dñ dat᷑ palleũ dat᷑ plenitudo ptatis paſtoꝛalis officij. nã añ qᷓ metropolitanꝰ palleo decoꝛet᷑. nõ debet clericos oꝛdĩia⸗ re.pontiſices cõſecrare.eccleſias dedicare. * rticulus quintus Onſequẽter querit᷑ de numeꝛo oꝛnamẽtoꝝ pᷣ dictoꝛũ.Et videt᷑ ꝙ ſandalia nõ debẽt eẽ ð or „ namẽtis pontificũ noue legis:ſicut nõ fuerũt d oꝛnamnẽtis pontificum veteris legis.vel quare aliter. ¶ Item ſi quid datũ ẽ ad vſum infeꝛioꝛis in oꝛdine ita ꝗ; nõ ad vſum ſuꝑioꝛis:illud nõ debet dari ad vſum exiſiẽ tis in oꝛdine ſupꝛemo.lerbigratia. Si vſus manipuli eſſet ita axpꝛopꝛiatus ſubdyacono ꝙ nõ dyacono: nullo mõ vteret᷑ eo ſacerdos.Similiter ſi vſus ſtole ita eẽt ap pꝛopꝛiatus dy acono ꝙ nõ ſacerdoti:nõ vteret᷑ eo epũs. Hac rõe videtur ꝙ exquo tunica et dalmatica ita ſunt data ſiue apꝛopꝛiata vſibus ſubdyaconi et dyaconi q; nullo modo ſaceꝛdoti.ꝙ nõ debẽt eẽ de oꝛnamẽtis epiſco poꝝ.¶ Item cũ ſummus ſacerdos nõ vtat᷑ baculo paſto rali:nõ videtur ꝙ illo debeãt vti ep̃i inferioꝛes.Et ita vi det᷑ ꝙ paucioꝛa debeãt eẽ oꝛnamẽta pontificalia qᷓ; ſint. ¶ Item videtur ꝙ debeant eſſe plura ꝙᷓ; ſint. Cum vt ha⸗ betur ab hug. Sacerdotiũ nouũ a veteri aſſumit quedã veſtimẽta.videt᷑ ꝙ debeat aſſumẽ illð qð dꝛ ſuꝑhumera⸗ le: cũ ſuꝑhumerale ſignat illð maxie qð ſacdotibo noue legis ↄneniat.Signat em̃ vt dicit beda euãgelicũ onus qð maxime debet ſubire ſacerdos ſiue pontifer euãgeli⸗ cus.¶ Item videtur ꝙ debent vti rõnali in quo ſcribeba tur doctrina et veritas.cũ in lege euãgelica veritas inno tuerit ⁊ doctrina veritatis.⁊ etiã vt videt᷑ magis ↄgruit illð indumẽtũ ſacerdoti euãgelico qᷓ legali:eo ꝙ lex erat vmbra futuroꝝ. heb.x.Lex euãgelica ẽ lex veritatis. ↄ o bañ.j.Cex ꝑ moyſen data ẽ:veritas ꝑ ihᷣm xpᷣm patefa⸗ cta ẽ. ¶ Iem vt dicit Hugo hec ſunt indumẽta que a ve. te.nouuz aſſumpſit. Lunica.linea.ʒona.ſuphumerale. tunica interioꝛ.rõnale et mitra. Sed tunica interioꝛi et rõnali ſoli vtunt᷑ pontifices:tuniea linea eſt alba.tunica interioꝛ que induitur ĩmediate ſub dalmatica.⁊ ita vi⸗ detur ꝙ pontifices noſtri debẽt indui ſupꝑhumerali2 ra⸗ tõnali.¶ Item videtuꝛ ꝙ lamina auꝛea optime conuenit pontifici euãgelico.in qua ſculptũ erat ſanctũ nomẽ do⸗ mini.⁊ rõe dignitatis.quia illud oꝛnamẽtum fuit inter omnia digniſſimũ.⁊ rõe ſignificatõis.quia illud nomen ſignificabat xpᷣm reꝑaſſe vitã peꝛditã ꝑ adam ꝑ paſſionẽ ſuam.vt habetur ĩ quadã glo.ſuꝑ illud.ſanctũ nomẽ do⸗/ mini Exo.xxxviij.oꝛnamẽtũ at᷑ ſignificãs xpᷣm reꝑaſſe vi⸗ tam ꝑditam in adã ꝑ paſſionẽ ſuã:magis ↄuenit ſacer⸗ doti euangelico qᷓᷓ legali.¶ Item põt queri quare nõ ſũt veſtim̃ta legis noue regulariter oꝛnata coloꝛibo p̃cioſis determinatis:ſicut indumẽta ſacerdotij legalis.cũ ⁊ rõe nobilitatis ⁊ rõe ſigniſicatõis magis vident᷑ ↄuenire ſa⸗ cerdotio noue legis ꝙᷓ ſacerdotio veteris legis./:Rñſio ꝙ m dñm Inno.iij. Oouẽ ſunt indumẽta vel oꝛnamen⸗ ta ſpecialia pontificũ.ſ.calige.ſandalia.ſuccinctoꝛiũ.tu nica. dalmatica.mitra. cyrothece. anulus ⁊ baculus.ꝗa nimirũ nouẽ ſunt in quibus ſpecialis poteſtas epoꝝ cõ⸗ ſiſtit. videlicet clericos oꝛdinare. virgines benedicere. põ tifices conſecrare.manus imponere. baſilicas dedicare. tegꝛadatos deponere.ſynodos celebrare.criſma cõfice⸗ re.veſtes ⁊ vaſa cõſecrare. Palleũ aũt quod metropoli⸗ tanoꝝ ⁊ pꝛimatũ.⁊ patriarcharũ ẽ ꝓpꝛium. pꝛiuilegiatã obtinuit dignitatẽ. Vñ decem ſunt indumenta ſpecialia pontificum.ſ.maioꝛum.quoꝛũ ꝑfectio ex obſeruãtia de⸗ calogi cõſiſtit.hoꝝ indumẽta in vniuerſo ſunt.xvj.qui a numero habundat tealogi in. vj. qui eſt numerus peꝛfe ctus.quo ſignatur ꝙ; illis nõ ſufficit ꝑfectio que eſt ex ob ſeruantia decalogi: ſʒ requiritur ꝙ illoꝛum pfectio ab il⸗ la ſuꝑbabundet. Unde math. v. Liſi habundaueꝛit iuſti cia veſtra ⁊c. Minoꝛũ pontificum ſunt.xv.in vniuerſo. quo ſignificant᷑.xv.gradus virtutum quos per cantica graduũ p̃s.diſtinguit.Senarius ergo veſtiũ ꝗbo induũ⸗ tur ſimplices ſacerdotes qui ẽ numerus ꝑfectus:ꝑfectõ nẽ vite ⁊ virtutuʒ qua pᷣditi debẽt eẽ ſignat. Quĩdenariꝰ veſtiũ quibo vtunt᷑ minoꝛes põtifices ſ ignat. ꝙ põtifices — — illi in gradibo.xv.virtutũ ipᷣo numero ſignatis alios de⸗ bent pᷣcellere. Hos oẽs debẽt maioꝛes põtifices habũdã⸗ tia virtutũ pᷣ̃pollere qð ĩ ſenario veſtiũ deſignatur. Iſie exceſſus et ꝓgreſſus aliquãtulũ patet ex ſignificatõe or⸗ namẽtoꝝ ſuꝑius tacta.¶¶ AUd pꝛimũ ꝗ̊ dvᷣm.ꝙ noſier põ tifer ꝓ feminalibo ſiue ſemoꝛalibo habet ſandalia. No⸗ ſter aũt pontifex quia indiget habere cõtinẽtiam:nõ in⸗ duit in ſacrificio feminalia ſed ſandalia: acſi diceretur illud cañ.v.Laui pedes meos nõ inquinabo eos.Item Yſa.lij. Mpulchri ſuꝑ mõtes pedes anunciãtis 2 pᷣdicã tis pacẽ.ãnũciãtis bonũ pᷣdicãtis ſalutẽ.i.xpᷣi qui debẽt eẽ pulchri.Iſti pedes erãt apli ⁊ alij pᷣdicãtes pacẽ datã ꝑxpᷣm et ſalutẽ.pedũ pulchritudo in ſandalijs inſinuat᷑ vñ ante pᷣdicatõem pacis ⁊ ſalutis date ꝑ xpᷣm: nõ debe⸗ bat aliquis vti ſandalijs.¶¶ Ad aliuo dom ꝙ oꝛdinibus ſimplicibo ſunt appꝛopꝛiata quedaʒ indumẽta ſpecialia. ſeʒ oꝛdini ſubdyaconatus tunica:oꝛdini dyaconatꝰdal⸗ matica.oꝛdini ſacerdotali caſula.ſed oꝛdini excellẽtie et pᷣatis pᷣcipue ſicut ẽ oꝛdo epiſcopi rõe excellẽtis poteſia tis vſus oĩm ↄgruit.vt ſic ptas eiꝰmulta ẽ ⁊ vniuerſalis ⁊ ſingloꝝ ⁊ omniũ inferioꝝ excedẽs ptᷣatẽ:ſic ⁊ veſtimẽ⸗ ta q̃ ſunt pfatis indicia:generaliter in vſibo ⁊ officijs ab eo exercẽdis eidẽ deſeruiũt.¶ Ad aliud qð obijcit.q ſũ⸗ mopõtifex nõ vtit᷑ baculo ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hec ẽ rõ. Vts pe trꝰmiſit machariũ.valeriũ ⁊ maternuʒz ꝗ erãt viri ſancti et in fide xpᷣi doctiſſimi:ad p̃dicãdũ euageliũ gẽti theuto nice:accidit ꝙ maternꝰmoꝛtuꝰẽ ĩ via.ſ.ĩ villa que dẽ ele gia. alij duo ſepulto materno reuerſi ſunt ad beatũ petꝝ lugẽtes ꝓ moꝛte illius.ꝗbo dedit bẽs petrꝰbaculũ ſuũ di⸗ cẽs eis.ꝙ poſito baculo ſuꝑ funus illiꝰdicerẽt. Petrꝰp⸗ cepit tibi ꝙ in noĩe xpᷣi ſurgas a moꝛtuis. q̊ facto ſurre⸗ xit:finitis diebo.xxx.quibo iacuerat ĩ terra.Deinde bẽs maternꝰfuit epᷣus ecclłie treuerẽſis.q̃ baculũ pᷣdictũ cuʒ magna deuotõe ſeruat vſq; in hodiernũ diẽ.ob reuerẽti⸗ am ꝗ̊ baculi p̃dicti ⁊ facti mirabilis ĩ recoꝛdatõeʒ:roma nꝰpõtiſex nõ vtit᷑ baculo paſtoꝛali niſi in illo loco.ſ.ĩ ec⸗ cleſia ſiue dyoceſi treuerẽſi.⸗. Ad h̊ q obijcit᷑ e ſuꝑhu merali.dðm ꝙ ſacerdos euãgelicus ꝓ ſuꝑhum erali vtit᷑ ſtola ſiue oꝛario.quoꝛũ vna ẽ et eadẽ ſignificatio.vt eĩ di cit beda.ſuꝑhumerale ſignat euãgelicuʒ onꝰ.de q̊ͥ math. xj. Jugũ em meũ ſuaue ẽ⁊ onꝰmeũ leue. Lex em̃ eunãgeli ca in aliquibo ſe exhibet ↄfoꝛinẽ legi moyſi: ĩ aliquibo ne quaqᷓ;ᷓ rõe ſupꝛatacta. Ad h̊ qd obijcit᷑ de rõnali.dom ꝙ põtifex euãgelicꝰvtit᷑ pallio ꝓ rõnali vt dicit IOnno.iij cuiꝰvſus magis ↄgruit.vt ex ſignificatõe ipᷣius euidẽter apparet.¶ Ad illud qð dicit hugo.qꝙ; ſuꝑhumerale ⁊ ra⸗ tõnale aſſumpſit ſacerdotiũ a ve.teſt.⁊c.DOðm ꝙ hoc in telligit᷑ nõ qᷓtũ ad ipᷣa:ſᷣ qtũ ad alia loco eoꝝ aſſumpta Ak hoc dic.qꝛ foꝛte ĩ aliquibo eccłijs ex cã ſpeciali diſpẽ ſatoꝛie põtifices vtunt᷑ his.vt de facto patʒ.aliqñ em̃ in ꝑtibo frãcie aliquis legatꝰdñi pape vſus ẽ ſuꝑhumerali ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de lamina aurea. Rñſio ab bug. dicẽte.lamina auꝛea nr̃m ſacerdotiuʒ nõ habet.ꝓ q̃ nuc frontibo fideliũ ſignũ cꝛucis impꝛimit᷑ quãdo auro legis ſanguis euãgelij pꝛecioſioꝛ ẽ.Et nota qð dicit Inno.iij. Qoſter põtifex ꝓ femoꝛalibo habet ſandalia.ꝓ linea al⸗ bã. ꝓ baltheo cingulũ.ꝓ podere tunicam. ꝓ epbot ami ctum vel ſtolã. ꝓ logion palleũ. ꝓ cydari mitra. ꝓ lami⸗ na crucẽ.⁊ quedã ex his diuerſam habẽt foꝛmã ab eis:ſᷣ figurã eãdeʒ.¶¶ Ad vltimũ dõm.qꝙ lex vetus erat lex car nis.⁊ ꝙ ritus cultus diuini ĩ lege veteri fuit inſtituiꝰ ad reuocãdum ꝓpłm rudẽ ⁊ carnalẽ a cultu ydoloꝛũ. VUnde opoꝛtuit ꝙ exerceret᷑ ĩ oꝛnamẽtis q̃ carnalibo blãdieban tur aſpectibo.Lex aũt noua ẽ ler ſpũs. ꝓpter qdð attendit ad ea qᷓ ſunt ad delectatõem ſpũs ⁊ druotõeʒ hoĩs interi oꝛis:nõ ad ea q delectãt hoĩem exterioꝛẽ. VUñ vt diẽ JIn⸗ no.põtificalẽ głiam nõ iã honoꝛ cõmẽdat veſtiũ:ᷣ ſplen⸗ doꝛ gĩaꝝ. Pꝛetea.illa omamẽta ſignificabãt q̃les debẽt eẽ põtifices moderni 2 alij ſuiẽtes deo ĩ eccłiaſtico officõ Eñ oꝛnamẽta ſacerdotũ vetis legis magis erãt inſtitu⸗ ta ĩ ſigficatõʒ q; ĩ cultꝰveneratõʒ.ñ ſic ð oꝛnam̃tis nr̃oꝝ — —— d⸗ Ne or⸗ do⸗ in⸗ t ¶ Dueſtio pontificũ.Vñ ſicut dicit Inno. Quicgd oꝛnamẽta illa ĩ fulgoꝛe auri.in nitoꝛe gemmarũ.ĩ multimoda oꝑis vaꝛi eiate ſignificabãt: boc iã in moꝛibo actibuſq; debet clare ſceꝛe. Oꝛetea. alia rõ babet᷑ ab hugo.dicẽte nĩm ſaceꝛdo tiuʒ ſu ꝑpumerale ſimiliter ĩ textu nõ habet vt vetꝰ: ꝓ eo rinnva religio magis ſimplici vitate ſtudere debeat q ſuꝑlti —= — lembrum ſeptunmn BHnſequẽter querit᷑ de multitudine aſſiſtẽ⸗ tiũ ↄſecratõi.Et querit᷑ vtꝝ liceat ↄſecraꝛe vno aſſiſiẽte. Oꝛ ſic: videt ꝑ hoc. ꝙ ↄſuetu⸗ in ecchiaẽ talis. Et et habet᷑ di. xj · Con ſuetudinis vſuſq; longeui nõ vilis auctoꝛitas ?ẽ. vi habe tur. ff. imo intãtũ ꝓceſſit vt nõ fuerit neceſſe vt ſcripto co pᷣbenderet᷑.¶ Cõtra.de ↄſe.di. j· hoc quoq;.vbi dẽ. boc qᷓ ſtatutũ ẽ:vt nullus pᷣbiteroꝝ miſſaruʒ ſolẽnia celebrare pᷣſumat.niſi duobo pñntibo ſibiq; reſpõdẽtiba ⁊ ipe terciꝰ babeat᷑.qꝛ cũ płaliter ab eo drĩ dñs vobiſcũ,2 illud in ſe cretis oꝛate ꝓ me.aꝑtiſſime ↄueni ius rñdeat᷑ ſalu⸗ tatõi.ſ.ofoꝛmiter ĩ numero.¶ MKñſio.dom ꝙ quedã re⸗ troactis tꝑibo ſtatuta erãt ob uerentiã tanti miſterij qᷓ poſtea abrogata ſunt ꝑ vſum: ⁊ ꝓPter neceſſitatẽ ? vtili⸗ tatẽ.multiplicato eĩ numero pᷣſbiteroꝝ neceſſe fuit ⁊ vti⸗ le ne frequẽter ceſſarẽt a miſſarũ ſolẽnijs:vno aſſiſtẽte ce⸗ lebrare. ¶¶ Ad rõem ob quã pᷣmiſſum ſtatutũ erat factuʒ ſcʒ ꝙ dr in miſſa dñs vobiſcũ.⁊ oꝛate/p me. dom ꝙ pᷣſbi⸗ ter celebrãs pᷣdicta ꝓſerẽdo loquit᷑ eccłie et ad eccliaʒz de bet ↄueꝛteꝛe intentõem:maxime vno aſſiſtẽte. vñ qð dẽ. nullus celebrare p̃ᷣſumat niſi duobo pñtibo ⁊c. intelligit itũ ad intentõem ſacerdotis.qui debʒ ↄuertere intentõ⸗ nẽ ad plures vel aſſiſtentes: vel ad eccłiam qui ples voᷣbis expꝛeſſis rñdeant vel voto.el põt aliter dici:ꝙ intentõ decreti ẽ ꝙ nullus ex ↄotemptu celebret vno exiſtẽte:bene põt tñ ĩ neceſſitate.Vñ Inno.recitato pᷣdicto decreto re⸗ ſpõdet ſic.verũ aliud ẽ religiõis articulꝰz aliud religio⸗ nis ↄtẽptus.pie quoq; credẽdũ ẽ ⁊ ſacris auctoꝛitatibus cõpꝛobat᷑ꝙ angeli dei comites aſſiſtũt oꝛãtibo· Em illud ꝓpheticũ. In ↄſpectu angeloꝝ pſallã tibi ceꝰme?. Et il⸗ lud thob. rij. qñ oꝛabas cñ lacrimis.ego obtuli oꝛõeʒ tuã dño. Ponũt et aliꝗ ꝙ reclulꝰſolus.i:ſine aſſiſtẽte poteſt celebrare. embꝛum octauum Onſequẽter querit᷑ de multitudine ↄſecrã⸗ tiũ.ſ. vnã hoſtiã.Cõſueuer̃t eĩ pᷣbbiteri car⸗ dinales romanũ circũſtare pontificẽ ⁊ cuʒ eo ꝑiter celebrare. Similiter ĩmbtis eccle ſije plures ſacerdotes vno epo cõcelebrãt. ꝗ Circa h̊ du bitat᷑ aut oẽo ſimul verba coſecratoꝛia ꝓnũciãt: aut non oẽs ſimul. Si ſimul: fruſira ꝓnũciant᷑ et ſuꝑfluũt quecũ q; ꝓferunt᷑ niſi ab vno ſolo:cũ ab vno ſolo ꝓnũciata ſuffi ciant ad ↄſecrãdum. Si nõ oẽs ſimul: ⁊ ↄſiat ꝙ q pꝛimo ꝓnũciat ↄſicit.quid & faciũt ceteri.nũquid iterãt ſacra⸗ mẽtũ: boc aũt ponẽ eẽt incõueniẽs. MPꝛetea. poſſet vtin gere ꝙ ülle nõ ↄficit ꝗ celebrat pꝛincipaliter ille ↄficiet ſecudario celebrabit:2 ſic pia intentio celebrantis de⸗ fraudabit᷑ Rñſio. vtẽ tactũ. Cardinales pᷣſbiteri cõ⸗ ſueuerũt romanũ ciꝛcũſtare põtificẽ ⁊ cũ eo pariter cele⸗ brare.Cũqʒ ↄſumatũ ẽ ſacrificiũ: de manu eiꝰ cõmunio⸗ nẽ acciꝑe.ſignificãtes apłos qui cũ dño ꝑiter diſcũben⸗ tes ſacrã ð manu eiꝰeuchariſtiã acceperũt.⁊ in eo ꝙ ip̃i celebrabãt:ofdunt apłos a dño ritũ huiꝰſacrificij didi⸗ ciſſe. Añ bec ẽ cã celebratõis.i¶ Ad hoc ẽ̊ qdð pꝛimo que rit᷑.vtꝝ ſimul ꝓferũt verba ↄſecratoꝛia.ddᷣm ꝙ ſimul de bẽt ꝓferre.¶ Ao hoc qð obijcit᷑ ꝙ tũc oĩa ſuꝑflue ⁊ inani teꝛ ꝓferũtur ni que ꝓferunt᷑ ab vno illoꝝ tm̃.dom ꝙ; nõ ẽ verũ.quia licet ꝓlatio vniꝰſufficeret ad ↄſecratõem:tñ qꝛ intentio ẽ oĩm vnã celebrare aſecratõem: aſſecunt᷑ qð intẽdunt ⁊ ᷓtũ adoſecratõem ⁊ qᷓtũ ad ſignificatõeʒ·qꝛ ciĩ in hoc oꝑe intentio dirigit opus eoipo ꝙ vna oĩm eſt .xxxvj. intentio: ⁊ omniũ ẽ vna oꝑatio.ſ.oſecratio.⁊ licʒ/ ꝓlatio vnius ſufficeret ad ↄſecratõem: nõ tamẽ ſufficeret ad ſi⸗ gnificatõez. ¶ Ao aliud rñdet Inno. ſic dicẽs. Sane p dici 1 ꝓbabiliter rñderi.qꝙ ſine pꝛius ſiue poſterius ꝓfe rãt ſaceꝛdotes:referri debet eoꝝ intentio ad inſtans ꝓla tõnis ep̃i cui pꝛincipaliter ocelebrãt. ⁊ tũc oẽs ſimul ↄſe⸗ crãt et ↄficiũt:qꝗᷓ nõ nulli ↄſi entiãt:ꝙ ꝗ pꝛius ꝓnũciat il le ↄoſecrat.nec alioꝝ cfraudat᷑ intentio:qꝛ factũ ẽ qð in⸗ tendũt.hec Inno. embrũ nonum Onſequẽter querit᷑ de neceſſitate verboꝛuzʒ ꝓferendoꝝ ĩ ↄſecꝛatõe.hoc ẽ ſi ſufficit ĩ ca ſu tm̃ foꝛmã veꝛboꝝ quibo oↄficit᷑ expꝛimeꝛe ine alijs pcedẽtibo. Verbigra.ſi aliqui el ſent in deſerto del mari ⁊ imminet ꝑiculum moꝛtis.ſi ad ↄficiendũ coꝛpꝰxp̃i ſufficeret dicere.hoc ẽ coꝛpus meum. ſic:videt᷑ ꝑ hoc.qꝙ ĩ baptiſmo multa ad decoꝛẽ ſacra⸗ mẽti pᷣcedãt foꝛnã verboꝝ queẽ de neceſſitate ſacramen ti. vt fontis benedictio. catheciʒatio alia multa:tamen ſi ſine illis mergat᷑ puer cũ ꝓlatõe veꝛboꝝ nihilominus baptiʒatũ ẽ. J9it᷑ a ſimili ſi ſine alijs que ſunt ad decoꝛẽ buius ſacramenti ꝓferatur foꝛma a xpo inſtituta que eſt neceſſitatis: ↄſecꝛabitur coꝛpus xp̃i. ¶ Contra. licet apli ſolebant ofirmari ſola mannũ impoſitõe de qua math. xix. nibilominus poſtꝗᷓ inſtitutũ fuit ab eccłia vſu ap⸗ pꝛobatũ ꝙ ſacramentum fieret ↄfirm atõis cũ quadã ſo⸗ lennitate.vtpote vnctõne ⁊ verboꝝ ꝓlatione:nõ ↄfertũr ſacramentum illud. niſi hac obſeruata ſolennitate. A ſi mili videtur in pꝛopoſito.ꝙ licet dominus conſecrauerit ſine ſolennitate quazx poſtea ſtatuit eccleſia.licet aliquis verba p̃ſcripta a donnno ꝓferret cum intentione conficiẽ di: coꝛpus rp̃i non cõficeret. ¶ MReſponſio.de boc quoo queſitum eſt due ſunt opiniones. Ana que ponit ꝙ non ẽ? cõſecratum ſi ꝓferant᷑ illa verba ſine pᷣcedentibo admi nus in ſecreto miſſe. quia ab apoſſolis et ab eccleſia qui bus reliquit deus plenius de boc ſacramento diſponere ſtatutum eſt: vt line illis pꝛecedentibus non cõſecretur. Alij dicunt ꝙ ſic. ſeo peccant grauiter ſine pꝛecedentibo cõficiẽtes. ¶¶ Ad obiectuʒ pꝛimum dicit pꝛima opinio. ꝙ; nõ eſt ſimile de baptiſmo ? de iſto ſacramento.baptiſmꝰ em̃ ſacramentum neceſſitatis eſt. ideo ꝓpter periculũ ſta tuit et vult eccleſia ꝑuulum cum foꝛma verboꝛum a xpᷣo inſtituta ſine alijs que ſunt ad decoꝛem ĩ neceſſitate ba⸗ ptiʒari.nec eſt ſic hic:quia illud ſacramentum neceſſita tis non eſt. ¶Sed ſecunde opinioni cõſentio.Conſtat eĩ ſlatutum eſſe. ꝙ ſine pꝛecedentibus ſoꝛmam a xpᷣo inſti⸗ tutam non fiat cõſecratio.ſed vbi ſtatuerunt apoſtoli q ſine illis non conſecratur: non conſtat nec legitur. Cegi⸗ mus em̃ ꝙ his verbis xpc efficit ſine p̃cedentibuo. Cuʒ igitur eadem ſit virtus verboꝛum nunc que tunc fuit. q̃⸗ re nõ poſſet nunc ſicut? tunc ſolis his veꝛbis conſecraꝛi 2 vt eſtimo nõ expedit in aliquo caſu ſolummodo foꝛmã verboꝛum ꝓferendo ſine alijs conſecrare:cum fides ⁊ ſũ ptio ſpiritualis in neceſſitate ſufficiant. 4 Ad aliud qð obijcitur contra partem iſtam. Dicendum· ; ſecus eſt ð confirmatione qᷓtum ad modum m queʒ confirmabãt apoſtoli 2 ip̃e dominus.ſuppoſito ꝙ dominus confirma⸗ bat ⁊ de hoc ſacramento. Dominus em̃ quando cõſecra⸗ uit panem et vinum in cena:⁊ in coꝛpus⸗ ſanguinem ſu um mutauit boc ſacramẽtum inſlituit. h quãdo dominꝰ ↄfirmauit et apoſtoli:nõdum fuit ſacramẽtum cõfirma tionis inſtitutum.nec confirmabant vt miniſtratoꝛes et inſtitutoꝛes ſacramenti confirmatõnis: ſed mannuz im poſitione ſine ſacramento materiali: et hoc ratõibus ſu⸗ pꝛatactis vbi actum eſt de confirmatõne. poſtqᷓ aũt inſti tutum fuit ſaeramentum cõfirmatõnis: nõ cõferebatur ratia confirmatõnis niſi obſeruata foꝛma inſtituta.et illa obſeruata ſi ſine aliqua additione miniſtraret ip̃m ſacramentum: ofirmatum eẽt. quoꝛũ quedam pᷣcedunt miſſaꝛum ſolẽnia. de qui ꝛimo.quedam ſunt de integri⸗ tate ipᷣius miſſe de quibus ſecundo.In pꝛima ſunt tria. Confeſſio altaꝛis.oblatio ⁊ thurificatio.quibus ſignifi cantur tria que reddunt fideles dignos ad celebranduʒ miſſarum ſolennia et ad aſſiſtdum celebꝛatõni. Pꝛimũ eſt peccatoꝛũ purgatio.Secũdum eſt mẽbroꝛum cum ca pite vnio. Lerciũ celebrantis et aſſiſtentiũ deuotio ſiue deuota oꝛatio.¶ ota ergo ꝙ quia iuſtus pꝛioꝛ.id eſi ĩ pꝛincipio ſermonis accuſatoꝛ eſi ſui. ꝓuer.xviij. Sacer⸗ dos pᷣdictis oꝛnamentis oꝛnatus anteq; ſacrum inchoat officium: coꝛam aſtantibo peccata ſua cõfitetur. In qua cõfeſſione attendendum eſt.ꝙ peccata in genere non in ſpecie(vt quidaʒ quãdoq; minus ꝓuide faciunt)confitẽ⸗ da ſunt.quia hec cõfeſſio eſt manifeſta nõ occulta.ſimili ter aſſiſtentes peccata ſua cõfitentur vt purgari a pecca⸗ tis mereant᷑.ſᷣm id pᷣs.Dixi cõfiteboꝛ aduerſum me in⸗ iuſticias meas dño ⁊c̃. Pectoꝛa in cõfeſſione ꝑcutunt. exemplo publicani qui ꝑcutiebat pectus ſuum dicẽs.de⸗ us ꝓitius eſio mibi peccatoꝛi.Luce.xviij.vt iuſtificati ĩ domog ſuas deſcẽdant.q Seinde accedens ſacerdos de⸗ oſculetur altare.ſignans ꝙ xpᷣc qui ẽ ſacerdos ineternũ Fm oꝛdinẽ melchiſedech.ſacra ſibi eccleſiam copulauit. Cañ.j. Oſculetur me oſculo oꝛis ſui.Oſculo ſiquidẽ os oꝛi ↄiungit᷑.⁊ in xpᷣo nõ ſolum eſt humanitas vnita dei⸗ tati: verũetiam ſponſa ſponſo eſt copulata.ᷣm illð yſa. lxj · Quaſi ſponſam dcoꝛauit me coꝛona et q̃ſiſponſam oꝛnatam monilibus ſuis.Ende ioh. ij. Qui babet ſpon⸗ ſam ſponſus eſt. Per altare ſignatur eccleſia de qͥ Exo. xx. Si altare lapideum feceris mihi nõ edificabis mihi illud de ſectis lapidibo.per lapidũ ſectõem diuiſio fideli um ſignatur. vnde dñs ſectõnem lapidum in altari ꝓbi bens:diuiſionẽ fidelium in eccleſia repꝛobat:diuiſioneʒ dico per erroꝛes⁊ ſciſmata.q AUd hoc ſequitur thurifica tio qua ſignatur deuotio ſiue oꝛatio celebrantium ⁊ aſſi⸗ ſtentium directa ad deum. Jurxta illud.dirigatuꝛ oꝛatio mea ſicut incenſum in cõſpectu tuo dñe. Iſtud ſignifica⸗ tum eſt Apoc.viij.vbi dicitur. Stetit angelus iuxta arã templi habens thuribulum auꝛeum in manu ſua.2 data ſunt ei incenſa multa:vt daret de oꝛationibus ſanctoꝛuʒ ſuper altare aureum.quod eſt ante thronum dei. Ange⸗ lus iſte ſacerdos eſt. IUnde malach.ij. Labia ſacerdotis cuſiodiunt ſciẽtiam.⁊ legem requirunt de oꝛe eius.quia angelus domuni exercituum eſt. ante altaꝛe.i.in cõſpectu eccleſie. Per thuribulum aureum xpc incarnatus ſigna tur. cuius bonitas ⁊ maxime quo ad caritatem ꝑ thuri⸗ bulum aureum plenum igne intelligitur. Habere autez thuribulum vt incenſet moꝛaliter inſiruit.ꝙ ſi quis vult incenſum oꝛatõis ſiue deuotõnis deo offerre. thuribulũ incarnatioms ꝑ ſidem debet tenere. Qaz ſine fide ſcilicʒ mediatoꝛis impoſſibile eſt o placere.ad heb.xj. Et da ta ſunt ei incenſa multa.i.oꝛatões deuote ut eas offerat deo de oꝛationibus ſanctoꝛum. Nota ꝙ dicit oꝛatõnibus ſanctoꝛum nõ oꝛationes:quia dominus non omnes oꝛa⸗ tiones exaudit ſed illas que ſunt ad ſalutem. Exempluʒ tæ oꝛatione apli.ij.ad coꝛint᷑.xij. Super altare aureum ideſt in ſummitate eccleſie triumphantis.iij.reg.viij. Ie cit Salomon altare aureum ⁊½. ante thronum dei.i. di⸗ uinam maieſtatem. quit᷑ ratõe et intellectu eoꝛum qꝗᷓ fiunt in laudem et ſolennitatem conſecrationis. TLoco queſtiõis.xxxvij. tractatus de officio miſſe tripartitus. Eguitur de officio miſſe ſiue de miſſa. Officiuʒ aũt dicitur quaſi efficium:ab efficiendo dictum pꝛo pter decoꝛem ſermonis vna mutata lit⸗ rtera. vl certe vt quiſq; illa agat que nul li officiãt:ſed ꝓſint omnibus.ſicut dicit Rabanꝰ. Et vt ideʒ dicit.Officioꝛum genera licet ſint plurima:tñ illud p̃cipue quod in ſaeris diuiniſq; rebus habetur:officij no mine cenſetur eẽ nücupandũ. ota ꝗ̊ ꝙ miſſa dr mul⸗ tipliciter. Quãdoqʒ em̃ dr̃ miſſa totuʒ qð dr̃ ab introitu vſq; Ite miſſa eſt.Qñq; dẽ ꝑs que pꝛimo cantatur.ſ.in⸗ troitus:⁊ dẽ miſſa qm̃ angelus mittitur. Qñq; dicit᷑ miſ ſa ab introitu vſq; ad offertoꝛiũ que dicitur miſſa cathe⸗ cuminoꝝ. Cathecuminus djr nouiter inſtructus in fide nondum baptizatus. et dĩ miſſa ab emittendo. q;ꝛ tunc emittebatur foꝛas. Lunc em̃ dy aconus ſolet dicere. exe ant cathecumini foꝛas.Iſido.Inde miſſa.quia ſacramẽ tis altaris inteꝛeſſe nõ poſſunt.qui nõdũ regenerati no⸗/ ſcuntur.amplius em non licet neq;ʒ iudeis neq; paganis neq; cathecuminis intereſſe.quia nõdum ſunt mẽbra ec cleſie.hoc ſignificabat illud dictum de dño Johᷣ.ij. IJenhs nõ credebat ſe eis:ipᷣe em̃ ſciebat quideẽt in hom ine.ꝗl le aũt de quibo dictũ ẽ ſigniſicant᷑ ꝑ catbecuminos. Oñ⸗ q dicitur miſſa illud tm̃ quod ſub ſilentio dꝛ. Qñq; dici tur miſſa ſolũ i ꝑtes.In quarũ pꝛima inſinuatur illuminatio populi q̃ extenditur vſq; ad oblatõem hoſtie. In ſecunda ĩmola⸗ tio ſacrificij que extenditur vſq; poſt cõmunionẽ· In ter⸗ cia rememoꝛatio accepti beneficij diuini.que extenditur vſq; ad finem miſſe.¶ In pꝛima ꝑte.pꝛimo inſinuatuꝛ il luminatio ꝓpli vt intelligat aduẽtũ xpᷣi eẽ deſiderandum ſcʒ ꝑ introitum. Secundo vt intelligat aduentum eiꝰ eẽ poſtulandũ.ſ.ꝑ ky rieeleyſon.Tercio vt intelligat ipſũ eſſe acceptandum ſiue eidem eſſe ↄgratulandũ.ſ.ꝑ głia ĩ eſt inſiſtendum ſcʒ per collectaʒ. Quinto vt intelligat ctrine illius quecũq; ſit totaliteꝛ ẽ innitendũ.ſ.ꝑ epłazʒ Sexto vt intelligat ꝙ in ſtatu pnñtis miſerie lamẽto pe⸗ nitẽtie ẽ lamentadum.ſ.ꝑ graduale.Septimo q; ꝓpteꝛex pectatõem leticie ẽ gaudendum.ſ.ꝑ alleluia. Octauo q; eiuſdeʒ mãdatis ſollicite et deuote ẽ obediẽdum.ſ.ꝑ euã geliũ.Qono ꝙ fidei documẽta ſunt publice ↄfitẽda.ſcʒ ꝑ ſymbolũ.Decimo ꝙ deo ſint dona et munera offerenda. ſcʒ ꝑ offertoꝛiũ. Hec at᷑ decẽ fuerũt neceſſaria ad ſuſcipi⸗ endũ xpᷣm aduenientẽ in carne viſibiliter ſicut patet in⸗ ſpiciẽti:⁊ nũc etiã neceſſaria ſint ad ſuſcipiẽdũ xpᷣm ad⸗ uenientẽ ſub ſacramẽto inuiſibiliter. Hic eĩ quaſi nouꝰ aduẽtus ẽ.cũ vpᷣc qui ᷣm carnẽ erat abſens:in hoc ſacra mẽto ſit pñe.⁊ hic quidẽ aduẽtus deſiderãdus ẽ ⁊ poſtu landus et acceptandus.⁊ innitẽdũ ẽ eiꝰgr̃e ⁊ intẽdendũ eius doctrine.⁊ ꝓpter eius memoꝛiã ingemiſcendũ gemi tu pemitẽtie: et cxultãdũ ꝓpter ſpem ſuꝑne leticie.⁊ man⸗ data eius diligẽtius obſeruanda.⁊ verba fidei eius ↄfi⸗ tẽda.⁊ ꝑ ipᷣm deo dona et ſacrificia offerẽda.que omnia excellenter 2 diligẽtius fieri in eius pñtia. e .H. .. eſt antiphona q̃ in pꝛĩcipio cantat᷑. Et dr antiphona gꝛe p̃tatur vox reciꝑꝛoca:duobus choꝛis alternatim.ſ.pſal⸗ lẽtibo oꝛdine cõmutato ſiue de vno ad vnũ.quod genus pſallendi greci inueniſſe tradunt᷑. Iſte modus pſallendi dos miniſtraturꝰad altare debʒ intrare. In cꝰrei ſignuz ſacerdos anqᷓ ad ſolẽnia miſſarũ celebrãda ꝓcedat:dicit illud pᷣs.Introibo ad altare dei.Excerpti vᷣo ſunt d pᷣs o illa verba quibus dominicum coꝛpꝰ Scðm ꝓꝙ miſſa dr pꝛimo mõ diuiditur ĩ tres * 2 7 E. — excelſis. Quarto vt intelligat ꝙ poſtulatõi gratie illius P4 F⸗ ce:vor recipꝛoca latine. Iſido.antiphona a greco inteꝛ⸗ * ẽ modꝰecclie romane.Or at᷑ introitꝰqꝛ tũc pꝛimo ſacer⸗ cqur e⸗ „* 24 fe euy 6 4 „ / uiu . ⸗ Oalt 4 Ee&& C * α°¾ „ 4. . 41646% ſe1 5** — —5 „ 9 ¶ Ve officio miſſe Introitns. gradualia quoq; ? alleluia offertoꝛia. nec⸗ nõz cõmuniones frequẽter. Cuiꝰ rõem ponit remigius dicẽs. Lotãdũ bãc ſcripturã.ſ.pſalmoꝝ plus ceteris in eccliaſlicis frequẽtari.qð iõ fit:qꝛ in boc li.ẽ cõſumatio totius theologice pagine. Hic em deſcꝛibunt᷑ pᷣmia bono rũ.ſupplicia maloꝝ. rudimẽta incipiẽtiũ. ꝓgreſſus ꝓfici ctio ꝑueniẽtiũ. vita actiuoꝝ. ſpeculatio ↄtẽpla⸗ enniig, nie tine culatt N tiuoꝝ. Hic et᷑ docetur quid auferat peccatũ.quid penite⸗ tia reſtituat.quid penitẽs peccati conſcius dicat. ¶¶ DHec antiphona ſiue introitus deſideriũ aduẽtus xpᷣi inſinu⸗ at. de quo lucc.x. Multi reges voluerũt videre que vos videtis ⁊c. Choꝛus ̊ miam dilatat ⁊ in iubilo cãtat in⸗ troitũ.repntando ꝙ fideles aduẽtũ xpᷣi cĩ magno deſide rio expectãtes clamabãt illud Yſa.lxnij. VUtinã dirũpẽs celos et deſcẽderes.Et illð yſa.xvj. Emitte agnũ dñe do minatoꝛ? terre ⁊2c. Ex eoꝝ pſona cantat᷑ introitus per quos vpe intrauit in mũdũ. Juxta illud ad Ro.j.qui fa ctus ẽ ex ſemine danid ᷣm carnẽ. 4 Antiphone repetitio multiplicatõem clamoꝛis inſinnat. Vñ Ya. xxviij. man⸗ da remãda:expecta reexpecta. Intercipit etiã verſus að inſinuãdũ ꝙ aſſiſtẽtes debẽt eẽ cõuerſi ad deũ ꝑ intentõʒ et deſideriũ.dr em̃ verſus a vertẽdo Hiere.iij. Conuer⸗ timi ad me filij reuertẽtes. ¶ Interpoſitio glie ſignat ca ptõem beniuolẽtie. vt eĩ quẽ expectabaãt facilius obtine⸗ rxt ad totã trinitatẽ cũ gloꝛificatõne clamabãt.Oſtende ☛ nobis dñe miſericoꝛdiã tuã:⁊ ſalutare tuum da nobis. —--— — — Hoc gᷣ de ſideriũ introitus repñtat.nõ ſemper intellectu fkre:ſ̊ modulo cãtilene.vt dicit Inno. Et nota ꝙ nõ ſi⸗ 4 497 I. en⸗ 1 4 ent 41 0 ne rõe introitus miſſe qui ẽ oꝛdinatꝰ ſpecialiter ad repᷣ⸗ ſentatõem paſſionis xp̃i. deſideriũ ſanctoꝝ ð aduẽtu rp̃i in carnẽ repntat.qð quidẽ deſideriũ quodammõ loquen di cã fuit introductiua et inchoatiua aduẽtus xpᷣi ĩ car⸗ nẽ. 2 9ↄſequẽter ꝓgꝛeſſionis ad paſſionẽ. VUñ pᷣs. ꝓpteꝛ mi ſeꝛiã 2 gemitũ pauꝑum nũc exuꝛgã dicit dñs. OQm cũ põ tiſer celebrat oĩa celebrius ꝑagunt᷑ vbi multa geruntur que nõ vacãt a miſterio:pꝛedictis addẽdũ ẽ.ꝙ choꝛo cã⸗ tãte introitũ:ep̃ᷣus ad altare ꝓcedit duobo.ſ.ſacerdote et leuita eũ hincide ducẽtibo:ſubdy acono pᷣcedẽte qui clau ſum poꝛtat codicẽ euãgelij.donec ep̃ᷣus ad altare ꝑueni⸗ * at. ꝑ pontificè ille ſignat᷑.de quo dr heb.ix.Xpᷣc exiſtens tifex futuroꝝ bonoꝝ ⁊c.ſacerdos et leuita legẽ ſignifi cãt 2 ꝓphetas.ſᷣm ꝙ; habet᷑ in glo. pabole ſauciati LCuce x. Sacerdos et leuita deducũt epm. qa ler ⁊ ꝓphete xpᷣm ꝓmiſerũt. deutro.xviij. Pꝛophetã ſuſcitabit vobis dens t fratribo vr̃is ipᷣm taqᷓ me audietis. Et aggei. ij. Ecce deſideratus veniet cuũctis getibo. Subdyacon q pcedit ioheʒ baptiſſi ſignat.qui pceſſit ĩ ſpiritu ⁊ virtute helie ꝑaꝛe dño plebẽ ꝑfectã.luc.j. Hic añ põtificẽ poꝛtat codi cẽ euãgelij. qꝛ iohes añ xpᷣm pᷣdicatõʒ euãgelij ichoauit. Pnia inquit agite Muohinan bit em̃ regnuʒ celoꝛum Aldath. iij. M aut liber clauſus tenet᷑ donec pontifex ad altare ꝑueniat ⁊ tũc aꝑit᷑:illud inſinuat qð in apo.v.de ſcribit᷑ OQm̃ nemo dignus inuentus erat aꝑire libruʒ ꝗ erat ſcriptus intuo ⁊ ſoꝛis et ſignatꝰ ſigillis ſeptem:niſi leo de tribu iuda. radix dauid qui librũ aꝑuit ⁊ ſeptem ſignacula eius ſoluitt. 67 * y. kyrieeleyſon qð interpᷣtatur dñe miſerere.quo inſinuat poſtulatio diuine miſericoꝛdie de veſiderij pdicti adim⸗ pletõne.acſi diceret᷑ illud Yſa.xxxiij. Domine miſerẽ nr̃i te em̃ erpectauimus.Et in pᷣs. Lu exurgẽs miſereberis ſyon.qð nonies dr ꝓpter nouẽ oꝛdines angeloꝝ quibus petimaſſociari beneſicijs aduẽtus xp̃i.vt ex quibo oꝛdo tecimꝰẽ reꝑandus.Ael etiã nomes dr ↄtra nonẽ geneꝛa peccatoꝝ.ſ.oꝛiginale.actuale.inoꝛtale.qð diuidit᷑ in ſe⸗ ptem et veniale. Dicit᷑ em̃ ter kyrieeleyſon ad pr̃em. ter xpᷣeeleyſon ad filiũ.ter kyrieeley ſon ad ſpiritũſanctum. Patri dᷣo ⁊ ſpirituiſancto dẽ ſub eadẽ foꝛma vocis:ſb di⸗/ uerſa filio. ꝓpter duas naturas in ipᷣo.qꝛ filius qð non erat aſſumplit.gigas.i.gemĩe ſubſiãtie aꝑ ellat᷑.pᷣs.Ex Finito gloꝛnꝛam xxxvij. ultauit vt gigas ad currẽdũ viã ⁊c. ¶ Et nota ꝙ tribo lin guis celebrat᷑ miſſa.hebraica.greca ⁊ latina.qꝛ titulus xpᷣi ĩ cruce pẽdẽtis ſcriptꝰ fuit eiſdem tribo linguis, et de vnaqq; illaꝝ apponit ibi aliqo.de hebraica q̃ pncipalit ? apponit᷑ alleluia:amẽ:ſabaoth:oſanna.DOe greca kyrie (Deince ẽ dñs:cꝰvocatiuꝰẽ kyꝛie:eleyſon milerẽ· einde ſequttur .S.ij. ymnus angelicꝰ.ſ.głia ĩ excelſis vo.⁊ in terra pax hoĩbo bone volũtatis. Hoc tm̃ pꝛimo dicebatur ad miſſazʒ. re⸗ liqᷓ ᷣo a bio bylario pictauiẽſi eo ſunt addita.ſ.lauda⸗ mus te ⁊c. q̃ ſequũt.⁊ ᷣm ↄſuetudinẽ eccłie romane.qũ⸗ cũq; te deũ laudamꝰdr ĩ matutinis:glia in excelſis dĩ in milſſa illiꝰofficij. vñ facte ſunt matutine ⁊ nõ als niſi ĩ ce na dñi ⁊ ĩ vigilia paſche.lqmnus aũt iſle tꝑali xpi na⸗ tiuitati phibẽs teſtimoniũ no ẽ im̃ angeloꝛuʒ ̊ hoĩm.re ſtauratoi ꝑditoꝝ ↄgratulãtiũ:a multiplicis pacis refoꝛ⸗ matõi.Añ nãq; natiuitatẽ xp̃ᷣi tres eꝛãt inimiciciaꝝ pa⸗ rietes. pꝛimꝰinter deũ et hoĩem.ſecũdus inter angelos et boĩes.terciꝰinter hoĩes ⁊ hoĩes. Pomo nãq; ꝑ inobediẽ tiã creatoꝛẽ offenderat.ꝑ ſuũ caſum reſtauratõem ange⸗ licã impedierat: pariterq; ſe ab hoĩe ſeꝑpauerat. Judeus nãq; cerimoniã excolebat.gẽtilis ydolatriaʒ exercebat. vtriqʒ ritus alteriꝰdiſplicebat. Sʒ veniẽs pax nẽa fecit vtraq; vnũ. Ephe.ij. deſtrurit inimiciciaꝝ materias ⁊ cõ currẽtes parietes ĩ ſe angulaꝛi lapide collocauit.vt dece tero eẽt vnũ ouile et vnus paſioꝛ Joh.x. Abſtulit g pec⸗ petm ⁊ recõciliauit hoĩem deo.reꝑauit caſum ⁊ recõcili⸗ auit hoĩem angelo. detraxit ritꝰ recõciliauit hoĩem hoĩ Keſtaurauit & qͥ i celis ⁊ q̃ ĩ terꝛis ſunt.⁊ ob h̊ illa cele⸗ ſtis milicie multitudo cãtabat Gloꝛia ĩ excelſis deo.i.in angelis deo.a ĩ terra par homĩbo bone volũtatis. Hinc ẽ eẽ ꝙ angelꝰloquit᷑ ⁊ ↄgaudet paſtoꝛibo.qꝛ pax ẽ int an⸗ gelos et hoĩes refoꝛmata. Maſcit᷑ deꝰ hõ qꝛ paxr ẽ inter teũ ⁊ hoĩem reſlaurata.ſQaſcitw᷑ in pᷣſepi bouis ⁊ aʒini. qꝛ pax ẽ int hoĩes ⁊ hoĩes reſtituta.ꝑ bouẽ eĩ iudaicꝰ po pulꝰ:ꝑ aʒinũ gẽtił figurat᷑.m illð yſa.j.Cognouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuũ ⁊ aſinꝰpᷣſepe dñi ſui.ꝑ bouẽ ſᷣm glo. ſigni⸗ ficant᷑ credẽtes ex iudeis:⁊ ꝑ aſinũ gẽtilis ꝓpłs. Ad ſi⸗ gnificãdũ itaq; gaudiũ ꝓploꝝ de netiuitate xpᷣi letantiũ ĩcoꝛnibo altaris duo ſunt inſtituta cãdelabra q̃ median⸗ te cruce faculas ferũt accẽſas.angelus eĩ paſtoꝛibo inꝗt luce.ij. Annũcio vobis gaudiũ magnũ q; natus ẽ hodie ſaluatoꝛ ⁊c. Hic ẽ verꝰy ſaac ꝗ riſus interpᷣtat᷑.Lumẽ at cãdelabri fides ẽ ꝓpłi.i Aã ad iudaicũ ꝓyłm inquit yſa.lx Surge ⁊illumĩare hierłm qꝛ venit lumẽ tuũ ⁊c. Ad po⸗ pulũ vᷣo gẽtilẽ diẽ apłs Ephe.v.Eratis eĩ aliqñ tenebꝛe nũc aũt lux in dño.ſAã ⁊ ĩ oꝛtu xpᷣi.noua ſiella aparuit magis ſm vaticiniũ balaaʒ. Oꝛiet᷑ ſtella ex iacob ⁊ con ſurget virga ex iſlrł Numeri. xxiiij. Inteꝛ duo cãdelabra crux ĩ medio collocat᷑:qm̃ int᷑ duos ppłos xpᷣ̃e mediatoꝛĩ eccłia ↄſiſtit lapis anglaris ꝗ fecit vtraq; vnũ ad quẽ pa ſtoꝛes a iudea.luẽ.ij.⁊ magi aboꝛiẽte venerũt.math.ij. 1177 S. Uij. exceſſis deo qͥ inſinuat᷑ aduẽtũ xp̃i eẽ acceptãdũ ⁊ ꝙ eidẽ 7gratulãdũ:ſubdit᷑ collecia qͥ inſinnat᷑ ꝙ poſtulatõi di uine gre ẽ inſiſtẽdũ.ad qð inuitant᷑ ꝑ ſaceꝛdotẽ dicẽtem. Hꝛemꝰañ ꝓlatõz collecte.¶ Qota ꝙ ſacerdos ↄue rſus ad ꝓplłm pnũciat ſalutatõʒ.ꝑ quã auditoꝛes reddãt᷑ attẽ ti. deide fueꝛſus ad oꝛiẽtẽ dic oꝛões q̃ dicũt᷑ collecie. Põ tifex ᷣo ſalutatõeʒ pᷣmittit ad ꝓłm dicẽs.pax vobᷣ. illius viẽs eloqꝗo:cꝰfungit᷑ põtificio.mĩoꝛ ar̃ ſacerdos ꝗ ſalutat li ait. dñs vobiſcũ .qð vtiq; verbũ Hooʒ legit dixiſſe meſſoꝛibo Ruth. ij. Wooz cq; g inkptat ĩ qẽ vtꝰ: vᷣtutẽ ſal⸗ uatoꝛis erp̃ſſit ꝗ ẽ dei vtᷣ.j.coꝝ.j.Qui Ruth moabitẽ qᷓ vidẽs iniptat᷑.i.eccłiaʒ q̃ nũc videt ꝑ ſpeculũ ⁊ ĩ enigma te. j. coꝝ. xiij.duxit in vroꝛẽ.Choꝛus aũt vtriq; rñdet. Et cũ ſpũ tuo.qð ſumptũ ẽ ex epła.ij.ad thimo.i fi. dñs ihs cũ ſpũ tuo.t aũt epus oñdat ſe xp̃i vicariũ. Pꝛima do ce dixit pax vobis.qm̃ bec ſuit pᷣma vox xpᷣi ad diſcipu⸗ austa niinrz, Selec vAP venp èð — — los cũ eis poſi reſurrectõeʒ apparuit Johᷣ.xx. Inſiar ðᷣo ſacerdotũ ceteroꝛũ.poſtea dicit vñs vobiſcũ:vt vnum ſe er üllis oñdat oꝛaturũ. Septem vicibo populus ſalutat i miſſa. quatenus excluſis ſeptẽ vicijs capitalibus ſuſcipi⸗ at gratiã ſeptifoꝛmẽ. 4.Et nota ꝙ epus oꝛaturus mitraz teponit.ĩ ſignũ ꝙ vir reuelato capite debet oꝛare.j. coꝝ· xj. quatenus inter ipm ⁊ veũ nullũ ſit malicie velamẽ. vt reuelata facie głiam dei cõtemplet.ij. Cox · ij. IJcdem ſi⸗ gnat depoſitio amictus de capite ſimplicis ſacerdotis. Pꝛeterea.ſacerdos ad oꝛientem ↄuerſus oꝛatõem ſiue collectã ꝓnũciat.quo inſinuat᷑ ꝙ debet eſſe mẽte ad illuz ↄuerſus.ð quo ſcribit᷑ Luce.j. Per viſcera miſericoꝛdie dei noſtri ĩ quibus viſitauit nos oꝛiens ex alto. Et zach. vj. Ecce vir oꝛiẽs nomẽ eius. Hoc aũt nõ eſt quia maie⸗ ſtas dñi in oꝛiẽte localiter aſiſtat:que nõ localiter ẽ vbi⸗ q;. Juxta illud hiere.xxiij. Celũ et terrã ego impleo:pᷣ qꝛ timentibo deũ oꝛiet᷑ ſol iuſticie Malach.j.qui illuminat oẽm bominẽ venientẽ in hunc mundũ Johᷣ.j. dicẽo Oꝛe mus.vniuerſalẽ ad ſe colligit eccłiam. licet vnus in ꝑſo⸗ na loquẽs multoꝝ.Oꝛatões at᷑ que circa pꝛincipiũ mil⸗ ſe dicuntur collecte nominant᷑:eo ꝙ ſacerdos ad deũ oꝛa tione p populo.petitõnes in eis collegat ⁊ cõcludit.pꝛo pꝛie tamẽ vicit᷑ collecta in ꝓceſſione:cũ populus et cleꝛꝰ de vna ad aliaʒ pꝛocedunt eccłiam.⁊ tunc ſacerdos ſiue epiſcopus collecta omni multitudine ſolebat dicere oꝛõʒ ſuꝑ populũ:⁊ illa ꝓpꝛie dicebatur collecta.:¶ O aũt poſt fineʒ oꝛõis ſubditur. Der dũm noſirũ ipᷣm vpᷣm ⁊c̃.ſigẽt illð ꝙ ip̃e dominus dixit Joh.xvj.Si quid petieritis pꝑa trẽ in nomine meo dabit vobis.i2õ em p aliã viam ereꝛ na dei beneſicia poſſunt ad nos decurrere ꝙᷓ ꝑ eum quiẽ mediatoꝛ tei et bominũ homo rp̃c ihs.j.thimo.ij. ꝑ illũ em̃ exaudiunt᷑ pces fidelium:qui in diebus carnis ſue pᷣ⸗ ces ſupplicatõneſq; ad deum qui poſſet illũ ſaluũ ſacere a moꝛte cũ clamoꝛe valido et lacrimis offeꝛẽs exauditus ẽ ꝓ ſua reuerẽtia.heb.v. Sumptũ ẽ aũt de epła ad Ro. v.HGloꝛiam inquit in deo ꝑ dominũ noſtrũ ihᷣm xpᷣm. Il lud aũt qð ſequituꝛ. Qui tecuʒz viuit et regnat in vnitate ſpirituſſeti deus.ita põt ſimpliciter intelligi. Qui cũ pa⸗ tre viuit et regnat deus in vnitate ſpirituſſancti.i.in ſpi⸗ yituſancto qui eſt vnitas patꝛis et filij ⁊ amoꝛ et cõnexio vtriuſq;:ꝑ omnia ſecula ſeculoꝝ.hoc vel ↄſecutiue dicit᷑ ſicut generatões generatõnũ.vel anthonomatice ſicut cã tica caticoꝝ ·¶¶ Amen.optãtis vel affirmãtis oñdit affe⸗ ctũ.iAã in pᷣs.vbi dicimus fiat fiat.hebrei dicũt amen. Et in euãgelio Johañj.in multis locis dicit dño. Amen amẽ dico vob/hoc ẽ.veꝝ verũ dico vobis.ſᷣm illð qð dic alubi. Sit ſermo veſter eſt eſt. math. v. Keſpicit g̊ vel ad ſoꝛmã oꝛõnis vt quod oꝛatur obtinetur:velad modũ cõ⸗ cluſionis vt quod concluditur affirmetur. Tleꝛbigratia. vt cũ ſacerdos oꝛat. Da nobis queſumus dñ̃e ſaluteʒ mẽ tis et coꝛpoꝛis:populus reſpõdet Amen optando.i.fiat Vel cũ ſacerdos cõcludit.Qui tecũ viuit et regnat ĩ vni⸗ tate ſpirituſſancti deus ꝑ omnia ſecula ſeculoꝝ: populꝰ affirmat amen.i.verũ ẽ. At em̃ dicit Rabanus. Interpᷣ⸗ Bar põt amẽ quod ẽ hebreũ in latinuʒ vere ſiue fideliter eu fiat. Pꝛeterea. ſaceꝛdotes in miſſis numeꝝ ſeptena riũ in collectis imponẽdis nõ debẽt excedere.i Aã xpᷣc in oꝛõe dñica Math. vj. ſeptẽ petitõnibo omnia corpoꝛi et anime neceſſaria compꝛehẽdit. AUna ergo vel tres vel gn qʒ;ʒ vel ſeptẽ debẽt dici oꝛõnes. Ana ſicut vnũ euangeliuz vel vna epiſlola:vel pꝛopteꝛ fidei vnitatẽ.tres ꝓpter trini tatem vt numeroimpare deus gaudet:vel quia deus ter in paſſione oꝛauit. Quinq; ꝓpter quiq;ꝑtitam xp̃i paſſi⸗ oneʒz . Septem ꝓpter ſeptem petitõnes dñice oꝛatõnis rel Ipter ſeptem dona ſpirituſſancti que ſcʒ enumeꝛantur in Yla.xj. Onas aũt tm̃ dicere nõ debent. Hinarius eĩ nu merus infamis ẽ.quia deus diuiſionem et diſcoꝛdiã de⸗ teſtatur. Unde cũ ceteroꝝ dieꝝ oꝑibus benedixit:oꝑibo ſecũde diei benedirxiſſe nõ legitur: quia binarius pꝛimꝰ ab vnitate recedit ⁊ ab eo ceteri diniſibiles numeri ſoꝛti unt᷑ oꝛiginẽ. ¶ ꝛeterea.ſacerdos cũ oꝛat in miſſa manꝰ eleuat.hoc quidẽ ſacramentuʒ ler inſinuat.Legit᷑ em̃ in cxo. xvij. cum iſrł pugnaret aauerſus amalech in de⸗ ſerto:moyſes aſcẽdit ſupꝛa verticeʒ collis.Cũq; leuaret moyſes manus vincebat iſrł. Si aũt paululũ remiſiſſet amalech ſuꝑabat.. Pꝛeteꝛea.cum xpᷣc extendiſſet manꝰ in cruce ꝓ ꝑſecutoꝛibo oꝛauit et dixit Cuce.xxiiij. Pater dimitte illis quia neſciunt quid faciũt.hoc quidem repᷣ⸗ ſentat eleuatio manuum ſacerdotis.4l Itẽ pontifer ele⸗ uat manũs aſſiſtentibo hincinde miniſtris qui manꝰ eiꝰ ſuſtentant.cuius ſacramentum inſinuat᷑ in exo.xvij.vbi legitur.ꝙ aaron et hur.ſuſtentabant manꝰmoyſi ex vtꝛa q; ꝑte.⁊ ſactum ẽ vt non laſſaꝛentuꝛ manus eius vſq; ad ſolis occaſum.ſugauit Joſue amalech et populũ eius in oꝛe gladij. (Weinde legitur epi .S. v. ſtola ſic dicta.ab epi quod ẽ ſupꝛa ⁊ ſiolon qð eſt miſſio. vñ epiſiola grece latine ſuꝑmiſſio vel ſuꝑerogatio dicit᷑. Vnge et littere que mittuntur de vna ꝑſona ad aliã epi⸗ ſtole appellant᷑.hoc ẽ ſuꝑmiſiſſe.i.pᷣter viuam vocem mmii ſe. hoc ergo nomen bene cõgruit litteris apoſtoloꝛum: q̃ ſuꝑerrogate ſunt euangelio.de quibo frequentius legun tur epiſtole.Et nota ꝙ ñ debet aliquis pᷣſumeꝛe vt legat epłam niſi ſit ſubdyaconus.aut dyaconus vel ſacerdos Aelius eſt em̃ vt ſacerdos legat epiſtolã etiam ſi cantet miſſam qꝙᷓᷓ acolitus.¶ Hmõi lectõne inſinuatuꝛ ꝙ inm⸗ tendum eſt doctrine xpᷣi quecũq; ſit. VUnde epiſtola nec ſꝑ legitur de ꝓhetis nec ſemper de hyſtoꝛijs ſiue geſtis ĩ le ge. neq; ſemper de apłis: ſed interdum de hbis interdum cx illis.¶ Lectio aũt epłe que pᷣmittitur euangelio:pᷣcur ſoꝛis officium ſignat.qui pꝛeiuit ante dominũ parare vi⸗ as eius. luce.j.Fᷣm ꝙ ipᷣe teſtatur Joh.j.Ego vox clamã tis in deſerto dirigite viam domini. Johannes ergo qua ſi ſubdy aconus fuit.i.ſubminiſter eius qui nõ venit mi niſtrari ſed miniſtrare. Math.xx.CLex autẽ quaſi peda⸗ gogus populũ dei infantẽ ꝑ manum moyſi accipiens cu ſiodiendum illius aduentum docuit erpectare. quem ei⸗ dem populo iam adulto Johannes oꝛe oigitoq; pꝛeſen⸗ tem in carne demonſtrauit.vt eum ducem ſequeretur ad regnum vite. Ecce inquit agnus dei ecce ⁊c.Yoh.j. Pꝛe ceſſit nãq; lex euangelium: ſicut vm bꝛa lucem: initium ꝑ fectõnem.vt ligans per timoꝛem:inducens per amoꝛem Joh.j. Lex per moyſen data eſt gratia et veritas ꝑ ihᷣm rßpm facta eſt. Epiſtola ergo eſt quaſi vox legis ſuam im perfectõnez teſtimonio Jobannis ꝓfitentis:⁊ ad ꝓfectõ nem euangelij tranſmittentis. Hic eſt inquit de quo dixi vobis.Qui poſt me venit ante me factus eſt: cuius non ſuz dignꝰ2c Joh.j. Illũ opoꝛtet ereſcere:me autẽ minui Joh.ij. Vnde iohannes ẽ medius inter ꝓphetas et apo⸗ ſtolos. Qam lex et ꝓphete vſq; ad Yoh.Math. xj. Et vt dietum eſt.eplła quandoq; ſumitur de veteri quãdoq; de nouo teſtamento. Vnde ⁊ Johᷣ̊.cuius voceʒ repꝛeſentat epiſtola cum antiquis pᷣdixit xpᷣm venturum. Qui pome venit ante me factus ẽ Joh.j. et cũ modernis xpᷣm oſten dit p̃ſentem. Ecce agnus dei Yobᷣ.j. ¶¶ Subdy aconũ aüũt legenteʒ epiſtolam vnus acolitus comitat. Oyaconum vo legentem euangelium ⁊ ſubdy aconus ⁊ duo acoliti comitantur.quo ſignatur p̃dicatõem Yohᷣ.paucos fuilſ⸗ ſe ſecutos:pᷣdicatõnem ðᷣo xp̃i ſiue euãgelij pluꝛes.Vnde legituꝛ diſciplos Johis dixiſſe Joh.j.Rabi qui erar te cum trãſioꝛdanẽ cui teſtimoniuʒ perhibuiſii:ecce bic ba ptizat ⁊ omnes veniunt ad eum. Poſtepiſtolã ſequi .S. vj. tur graduale quod penitẽtie lamentum inſinuat. ꝗpter quod in diebus paſchalibus ⁊ penthecoſies tollitur &e officio.quia videlicet dies illi futurum in regno dei feli⸗ cem ſtatũ eccłie ſignificant.qñ area rp̃i ventilabro pur⸗ gata.grana reponent᷑ ĩ hoꝛreo felicitatis et᷑ne. Or̃ autẽ graduale vł qadale a gdibo hũilitatis. vtpote illi cõue⸗ niẽs qui nõdum aſeẽdit de virtute in virtutẽ:ſʒ adbuc in —. — — ☛r = +fBS—— — — — — = – = — —— m in⸗ i de e e officio miſſe ↄualle lacrimaꝝ poſitꝰ:iam tñ aſcẽſiones in coꝛde diſpo/ ſuit. m Raba. 2 Yið. dicit gradale. eo ꝙ iurta grad“ al⸗ taris cantat. vel graduale a gradu 'm quoſdã dicit᷑: quia ⁊æ gradu ad grad.i.quia ⁊æ virtute in virtutẽ aſcendere debemꝰ. VUnde yſið. admiſirate in fide virtutẽ. in virtute ſcientiã. in ſciẽtia abſtinẽtiã.· in abſtinẽtia patientiqln pa tientia pietatẽ.in pietate amoꝛẽ. in amoꝛe frateꝛmitatis ca ritatem. Rectius ꝗ faciũt qui graduale feſtinis aut modu latis vocibo nõ efferũt: ̊ quaſi cantũ grauẽ ⁊ aſperũ ſim⸗ pliciter canũt. Graduale vᷣo rñſoꝛiũ dicit᷑.quia debz ver ſui rñdere.quia ſic a verſu ad rñſoꝛium fit reuerſio. IOtem epłe ſubdit᷑ rñſoꝛiũ: ad ſignificanduʒ ꝙ auditoꝛes debent operibo rñdere eis que in epła audierunt vt ſint factoꝛes nõ auditoꝛes tm̃ fallentes ſemetip̃os Jaco.j.Vel ſᷣm quoſ dam ꝑ graduale vocatio apłoꝛum ſignatur.quoniam vxpᷣo vocante venite poſt me: ip̃i non tm̃ verbo ̊ opere reſpõde⸗ runt. quia relictis omnibo ſecuti ſunt eum Luc.v. Aa⸗ thei. xix. ⁊ ideo graduale cantat᷑: quia apoſtoli gradieban tur poſt dñm. diſcipuli poſt magiſtru. 4 Poſt eplam eꝛgo graduale cantat᷑. quia poſt pꝛedicatõneʒ YJoh. diſcipuli ſe cuti ſunt xpᷣm. Unde Joh. altera autẽ die ſtabat Jo. ex diſcipulis ſuis duo:⁊ reſpiciens iohes ait. Ecce agnꝰ dei c.⁊ audicrũt eum duo diſcipuli loquentem ⁊ ſecuti ſunt ihm. erat aũt andreas frater ſymonis petri vnus ex duo⸗ bus qui audierũt a iohe⁊ ſecuti fuerãt eum. Polt graduale ſe⸗ H. vij. quitur alleluia quo inſinuat᷑ q poſt lamentuʒ penitentie: ſequitur exultatio laudis eterne. Alleluia em hebꝛeum eſt 7 ſignat ineffabile gaudiũ angeloꝝ hominũ in eterna be atitudine laudantin denm. Ende beati qui habitanti do⸗ mo tua dñe:in ſecula ſeculoꝛuʒ laudabunt te. Alleluia vt babetur in expoſitione tituli illius pᷣs. Caudate pueri do⸗ minum interptatur laudate deum. m Hieꝛo.interpᷣtatur laudate inuiſibileʒ. allelu. laudate: ia ſonat dñm. In plal mis vbi nos habemus laudate dominũ: hebꝛei babent al⸗ leluia.pꝛie tamen ia inuiſibilẽ ſonat. Hoc nomẽ vt dicit Inno. nõ interpᷣtatum remanſit: vt ꝑegrinum ab hac vita gaudium: ꝑegrinũ quoq; vocabuluʒ ſignificaret.Et dicit Raba.ꝙ bec dno verba.i.amen ⁊ alleluia.nec grecis nec latinis nec barbaris licet in ſuã linguã oĩno tranſferre vł alia lingua nũciare. ¶am ꝙuis interpᷣtari poſſint: ꝓpter ſanctioꝛẽ tamẽ auctoꝛitateʒ Fuata eſt ab aplis in his ꝓpꝛie . . — lingue antiquitas. tã em̃ ſacra ſunt noĩa. vt etiam Joh.in Apoc.referat ſpũ reuelante ſe vidiſſe ⁊ audiſſe vocẽ exerci tus celeſtis. tanqᷓ vocem aquaꝝ multaꝝ tonitruuz vali⸗ doꝛum dicentium amẽ ⁊ alła. ac ꝑ hoc ſic opoꝛtet in terris vtiq; dici: ſicut in celo reſonãt. Om aũt future beatitu⸗ dinis quaſi ꝓꝛiũ eſt vocabulũ: iure magis eo tꝑe frequẽta tur: quo xp̃e reſurgens eiuſdem beatitudinis ſpem nobis tribuit ꝓmiſſuʒ. At aũt alijs tempoꝛibo cãtaret᷑ ad mil⸗ ſam ↄſuetudo eccłie romane nõ erat olim: ſ̊ a beato greg. ↄſtitutum ĩmo poſt reſtitutũ eſt. Qam a tpe Damaſi pape cum pꝛiꝰ fuiſſet ↄſuetudo eadem defecerat.cantꝰ ergo alla poſi graduale magnitudinẽ oſolatõnis 2 iubili poſt luctũ penitentie expmit quod quidẽ modus cantãdi ſignat:quo vna bꝛeuis ſillaba diuturno cantus iubilo ꝓtrahit.¶ Oe aũt interpoſits verſu alła bis cantatur: deſignat ꝙ inter⸗ cepta leticia ſancti gemĩaʒ gloꝛificatõnis ſtolam accipiẽt. mentis ſcʒ ⁊ carnis ſiue coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis.am ſm ſiolã mentis.exultabunt ſancti in gloꝛia ⁊c.Scðm ſtolam car⸗ nis. fulgebunt iuſti ſicnt ſol ⁊ tanꝙᷓ ſcintille in arũdineto diſ. Sapi.iij. TFerſus aũt nil ſiniſtrum aut triſte.ſᷣ totũ io⸗ cundum dulce debent ſonare.quales ſunt.dñs regnauit exultet terra.Et iubilate deo quoniã abſterget deus omnẽ lacrimam ab oculis eoꝛum ⁊c. Apoc.xxj.hocipᷣm ſignat. 4 E&. in quibuſdam eccleſijs ſequentia poſt alła cantatur Iuaui iubilo dulciq; canoꝛe quã nos pꝛoſam appellamus 2 tebet dici ſequẽtia ſequentie hic ⁊ in euangelio.Poteſt tñ alla referri ad exultationem eoꝛum qui de miraculis xp̃i gaudebant. laudantes vnñm 2 dicentes. quia vidimꝰmira pectationem ſanctoꝝ patrũ ſpũaliter repᷣſentat: in xxxvij. bilia hodie Luẽ.v.Et quia deꝰviſitauit plebẽ ſuã Luẽ.vij Täãc em̃ cantabat᷑ alła:cuʒ omnis plebs vt vidit dedit lau dem deo 1 omnis populꝰgaudebat in vniuerſis que gloꝛio ſe fiebant ab eo Luc. xiij. Lam 2. lxxij. reuerſi ſunt c gau Dio dicentes. dñe etiam demonia ſubiciũtur nobis in noĩe tuo Luẽc. x. Hinc eſt ꝙ a.lxx. vſq; ad paſcha non ca ntatur alla:quia tem poꝛe triſticie nõ debemcarmẽ leticie canta⸗ re. iuxta illud. Quõ cantabimꝰcanticũ dñi in terra aliena lxx.nãq; tempus babilonie durã captiuitatẽ.2 longem ex⸗ ̃ ſunt Rumia babilonis ſedẽtes 2 flentes ĩ ſalicibo oꝛgana ſuſpẽ⸗ xerunt. Canitur aũt tractus qni cum aſpentate vocis. cuʒ pꝛolixitate verboꝝ miſeriam pᷣſentis incolatus inſinuat. de qua dicit p̃s. Heu mibi quia incolatus meus pꝛolonga tus eſt 267. einde ſequitur S. viij. euangeliũ quo illumiat᷑ ad cognoſcẽdũ ꝙ mãdata xp̃i ſũt ſollicite ⁊ expedite adimplẽda.qð ſignat ꝑ ᷣ ꝙ nudatoca⸗ pite ⁊ erecto coꝛꝑe audiendũ eſſ euãgeliũ.quid aũt ꝑ capi tis denudatõz niſi mẽtis ſollicitudo. quid ꝑ coꝛ is erectõ nem niſi obediẽtie ꝓmptitudo ſignat᷑. Ephe.vj.ſiate ſucci⸗ cti läbos veſiros in veritate ⁊ induti loꝛica iuſticie.⁊ cal⸗ ciati pedes in pparatõeʒ euãgelij pacis. glo. vt ſitis para⸗ ti ad ↄplẽda pᷣcepta euãgelij qð nũciat pa cẽ. Itẽ alia ratio cnudatõis ſcʒ in ſignũ ꝙ euãgelica pᷣdicatõ legis velamẽ remouit.⁊ ꝙ bomĩes qui pꝛiꝰdeũ in enigmate videbãt: ve ritate legis aꝑta: cognitione manifeſta videre potuerunt. l Pꝛet. licet ſint erecti tñ capita debẽt habere inclinata. in ſignũ ꝙ audiũt eiꝰeuãgeliũ qui ꝓ illis inclinato capite tradidit ſpm̃ Johᷣ.xix. AMulieres debẽt habere capita ve⸗ lata etiam virgines in velamen verecũdie. p pᷣuaricatõne eſus pemi vetiti.¶ aũt ſtare de bet qui audit euãgeliũ habet᷑ de conſe.di.ij.aplica.vbi dicit᷑. Apłlica auctoꝛitate mãd am ꝰdum ſancta euãgelia in eccłia legunt᷑:vt ſacerdo⸗ tes a ceteri oẽs nõ ſedẽtes.ſ̊ venerabilit curui.⁊ in ↄſpct᷑u euãgelij ſtãtes:dũica verba intẽte audiãt fidelit᷑ adoꝛẽt. 4 Sacerdos aũt ad ſiniſtrã ꝑtem altaris codici ſubmiſſo puluinari ꝓnũciat euãgeliũ: ſi igniſicãs ꝙ xpᷣc nõ venit vo⸗ care iuſlos ſ̊ pctoꝛes Math. ix. ꝑ dextra ei iuſti. ꝑ ſiniſtrã pctoꝛes ſignificant᷑.vnde Math. xxv. Statuet oues a der tris. bedos a ſiniſtris. Quidã aũt dicũt ꝗ' ideo ſaceꝛdos in pꝛincipio miſſe ↄſiſtit ad dexterã.cũ aũt ꝓnũciat euãgeliũ ad ſiniſtrã.a circa finẽ iterũ redit ad dexterã:quia cultꝰ fi tei pᷣmo fuerit in populo iudeoꝝ. einde trãſiuit ad gẽtes circa finem iteru reuertit᷑ ad iudeos. qñ reliquie iſrabel ſalue fient Iſa. x. Per boc aũt ꝙ codici enãgelij ſupponit᷑ puluinar:ſignat᷑ ꝙ iugũ xp̃i ſuaue eſt ⁊ onꝰeius leue ¶Na thei. xj. ¶ Cum autẽ epus celebꝛat dy aconꝰ dextera illius oſculata codicẽ euãgelij ſuſcipit de altari.⁊ bñdictõeʒ po⸗ ſiulat ab epᷣo.qua data ꝓcedit ad pulpitũ pᷣcedẽtibo mini/ ſtris ꝗ faculas accẽſas ferũt 2 thuri bulũ cũ incẽſo. dya conꝰ erteꝛã põtificis oſculat᷑:ſignat ꝙ p̃dicatoꝛ euãgeliʒa re debet ꝓ glia ſempiterna que ꝑ euãgeliũ ſignat᷑ &xtrã Cant᷑.ij. Dextra illiꝰ amplexabit᷑ me. licet em̃ qui ſemĩant ſpũalia metere pñt carnalia.j.Coꝛin ix. tñ eſt ſeminãduʒ ꝓ carnalibo.i.terꝛenis.i Lam qui ſemĩat in bñdictõe de be nedictione metet.ij. Coꝛin. ix. Zeq; dy aconꝰ neq; ſubdya⸗ conus manũ ſummi pontifſicis oſculat᷑ ſ pedem:in ſignuʒ ꝙ ſũmo pontifici ſũma debet exhiberi reuerẽtia.⁊ in ſignũ ꝙ illius eſt vicarius cuiꝰpedes oſculabat᷑ mulier que erat in ciuitate peccatrix Luc.vij. adoꝛandum em̃ eſt ſcabellũ pedum eius quoniam ſanctum eſt. cuius pedes cum reſur rexiſſet a moꝛtuis mulieres tenentes adoꝛauerũt Math. vlti. Generaliter autẽ nemo manus ſummi pontificis de⸗ bet oſculari.niſi cuʒ de manibo eius aliquid accipit vel cũ ad manus aliquid attribuit.vt oſtendatur ꝙ ex vtroq; de pemus ei gras exhibere.q; ſicut ſemꝑ dat ꝓpꝛia:ita nunqᷓᷓ recipiat aliena. YJpe vᷣo pꝛeter oblatõez panis nullã obla⸗ tionẽ manibo tangit niſi que ꝓ defunetis offert. quaʒ ideo manibo accipit:vt eox infirmet erroꝛem qui dogmatiʒant — elemoſinas nõ valere defunctis.panẽ vᷣo tangit ꝓpter reue rentiã ſacrificij qð qæ pane ↄficit᷑:⁊ quia vicariꝰillius qui xx ſe dicit Yoh.vj.Ego ſum panis ⁊c. Ceteras aũt oblatõ nes ad pedes accipit. Ipter id qdð in actibo apłoꝝ.iiij. ha⸗ betur ↄuerſis qui offerebãt pꝛecia eoꝝ que vendebãtet ponebãt ante pedes aplłoꝝ.¶ Suſcipiẽs aũt dy aconꝰ co⸗ dicem euãgelij benedictõʒ poſtulat ab epo.in ſignũ ꝙ nul⸗ lus debet pdicare niſi miſſus. vnde Luc.x. Rogate dñm meſſis vt mittat oꝑarios in meſſem ſuã. Et Ro.x.quõ pꝛe dicabunt niſi mittant᷑. Pontifex viſibiliter benedicit dya cono lecturo euãgeliũ qð nõ fecit ſubdy acono lecturo epi⸗ ſtolam:quo ſignat᷑ ꝙ rppᷣe inuiſibilis manẽs:docẽtẽ legez 2 ãnũciantes ꝓphetias inuiſibilit miſit.ᷣ poſtq in terris vi ſus eſt.⁊ cũ homibo ↄuerſatꝰeſt Maruch.iij.apłos ⁊ euan geliſtas miſit viſibilit.Eũtes inquit pᷣdicate dicẽtes axꝑpꝛo pinquat regnũ celoꝝ. Illi at᷑ egreſſi circuibãt caſtella euã gelizãtes ⁊ curãtes vbiq; Luc.ix.¶ Codex euãgelij ſumit᷑ de altari:ad ſignificãduʒ qꝙ doctrina euãgelica de xpᷣo pꝛo/ ceſſit docẽte in hieruſalẽ.Yla.ij.de ſyon exibit lex ⁊ verbuʒ dñi de bieruſalẽ.Cex yetꝰexijt de ſynn ſ̊ de ſyon ſeʒ monte in quo erat templũ ⁊ religio.i.de xpᷣo incarnato lex noua 7 verbũ euãgelij.de quo vᷣſa.Ecce dies veniũt dicit dñs et ↄſumabit᷑ teſtamẽtũ nouũ ſuꝑ iſrł ⁊ ſuꝑ domũ iuda nõ ſᷣm teſtamẽtuʒ quod dædi patribo eoꝝ ⁊c̃. ꝛet.ſubdyaconus poſt finẽ.ſᷣ dygconꝰante pᷣncipiũ ad ſacerdotẽ accedit ⁊ il⸗ li exhibet reuerẽtiã.in ſignũ 4 lex finẽ accepit a xpᷣo.łᷣ euã eliũ oꝛiginẽ. Qam ⁊ ꝓphe vſq; ad ioheʒ ldath. xj. euãge lium aũt xp̃i ⁊ apli poſt ihm. ¶¶ Oyaconũ pᷣcedũt ceꝛofera rij cũ faculis ⁊ incenſo. In ſignũ ꝙ pᷣdicatoꝛ euãgelij debʒ odoꝛẽ bone opinionis ex ſe emittere ᷣm illud.ij. Coꝛin.ij. xpᷣi bonꝰ odoꝛ ſumꝰ. Sebet etiã gauclũ 7 deſideriũ in coꝛ/ dibus auditoꝝ accẽdere quatenꝰ libẽter audiãt ? gratan⸗ teꝛ obediant.vel ꝑ hoc ꝙ epᷣus p̃mittit duos acolitos ante dy aconũ qui lecturoeſt euageliũ poꝛtãtes cereũ ⁊ incẽſuʒ: notat᷑ ꝙ xpᷣc pᷣmittebat binos ante faciẽ ſuã in omnẽ ciuita tem ⁊ locum quo ipᷣe erat venturꝰ.Luẽ.r. p̃ferẽtes chora⸗ ſcatõnes miraculoꝝ ⁊ odoꝛẽ virtutũ.vnde reuerſi dixerũt DOñe in nomie tuo etiã demonia ſubijciũt᷑ nobis.¶ Et no⸗ ta ꝙ in pꝛofeſtis diebo vnꝰtm̃ cereus pᷣcedit dyaconum ad legendũ euangeliũ.ꝑ quod ſignat᷑ ꝙ pꝛimũ aduentum rpᷣi qui humilis fuit ⁊ occultꝰ:pᷣuenit vnꝰtm̃ pᷣcurſoꝛ.i.JYohes baptiſta ꝗ fuit lucerna verbi. Joh.v. Ille erat lucerna ⁊c. In feſtiuis vᷣo diebo pᷣcedunt duo cerei: quia in ſcdᷣo aduẽ tu qui ſolẽnis erit ⁊ manifeſtꝰ.duo pᷣmittent᷑ pᷣcones hely as ſcʒ ⁊ enoch.⸗l. Dyaconꝰaũt pᷣcedit vt p̃dicatoꝛ.ſubdya conus ſequit᷑ vt miſtratoꝛ. Iſte pcedit vt pᷣdicet:ille ſequit᷑ vt miſtret.qꝛ dignꝰẽ oꝑariꝰmercede ſua.Luẽ.x.⁊ deutro. xxv.Mõ claudes os boui triturãti.¶¶ Doſt lectõeʒ dyaco nus pᷣcedit referẽs euãgeliũ ſacerdoti vel epᷣo.vt oſtendat ſe fructũ pᷣdicatõis referre.de quo Joh̊.xv. Poſui vos vt eatis ⁊ fructuʒ afferatis ⁊c. Subdy aconꝰ aut ꝑ vnã viam aſcẽdit ad pulpitũ.⁊ dy aconꝰꝑ aliã.in ſignuʒ ꝙ miſiratoꝛ meritũ oꝑis.⁊ dyaconꝰ.i.pᷣdicatoꝛ ꝑ meritũ oꝛis ꝓgꝛedi tur in augm entũ iuſticie.de qua pᷣs.Juſticia tua ſicut mõ tes dei. Sed ꝑ eandẽ viã reuertũtur ad p̃ſulẽ:in ſignũ ꝙ ꝑ finalẽ ꝑſeueratiaʒ ꝑuenit᷑ ad pꝛemiũ.Aſdath.x.Qui ꝑſeue rauerit vſq; in finem ⁊c.¶ Et quia pᷣdicatõ nõ ſufficit ſine oꝑe Acx᷑.j.Cepit ihs facere ⁊ docere.ideo dyaconꝰ⁊ pꝛedi catoꝛ ꝑ illã viam reuertuntur ꝑ quã ſubdy aconꝰ.i.miſtra⸗ toꝛ aſcendit.vnde Math.v. Qui aũt feceꝛit ⁊ docuerit.hic magnꝰvocabit᷑ in regno celuꝝ.vel ideo dyaconꝰqui lectu⸗ rus eſt enãgeliũ ab vna ꝑte ꝓgredit᷑ ⁊ ab aſtera ꝑte regre⸗ itur:quia apli pꝛiꝰpᷣqicauere indeis ⁊ poſtes gentibo ſᷣn illud Acx. xiij. Nobis oꝑtebat pꝛimũ loqui verbũ dei. ſed ꝗm̃ repellitis id ⁊ indignos vos iudicatis vite eterne:ecce ↄuertimur ad gẽtes.¶¶ Syaconꝰigit᷑ in ambonẽ aſcẽdit.i. in locũ mediũ ⁊ eminẽtem.⁊ dicit᷑ ab ambio am bis · qꝛ põt Ombiꝛi ab auditoꝛibo vt ãnũciet euãgeliũ Jſa.xl. Suꝑ mõ tem excelſuʒ aſcẽde tu qui euãgeliʒas ſyon.exalta in foꝛti⸗ tudine vocẽ tuã.quo ſignat᷑ ꝙ veritas euã gelica manikfeſte debet enũciari: nõ in latibulis ſicut faciunt beretici. vnde Math.x. Qð dico vob ĩ tenebꝛis dicite ĩ lumĩe ⁊c7. Velꝝ hoc repᷣſentat᷑ aſcẽſus dñi in mõtem cũ euãgeliũ p̃dicarei Aath. v. Vidẽs ihs tur bas aſcẽdit in mõtem.qXl Faciẽ vᷣo ſuã ad aquilonẽ ↄuertit.vt oſiendat᷑ ꝙ pᷣ̃dicatõ xp̃i eſi ↄtra eũ ſpaliter.de quo Yſa.xiiij. Sedebo in mõte teſtamẽti i la teribo aquilonis.Et Hiere.j. Ab aquilone pandet᷑ omne malũ ſuꝑ habitatoꝛes terꝛe.adueꝛſus ꝗ̊ aquilonẽ legit᷑ euã geliũ.vt ſurgat aquilo ⁊ remat auſter. Cañ̃.iiij.i. vt dya⸗ bolꝰfugiat ⁊ ſpũſſanctꝰaccedat.⸗¶ Sacerdos aũt vel dya⸗ conꝰlecturꝰ euãgeliũ ſignat codicẽ euãgelij:qꝛ in euãgelio expᷣmit᷑ doctrina ⁊ geſta crucifixi.Silꝛ ſeipᷣm in frõte:vt ſi⸗ gnificet ſe nõ erubeſcẽ crucẽ rpᷣi.frons em̃ locꝰeſt erubeſcẽ tie.dicit᷑ em̃ Math.x. Qui me erubuerit ⁊ meos ſᷣmones hũc filiꝰhoĩs erubeſ.⁊c. Itẽ in oꝛe in ſignũ ꝙ nõ erubeſcit oↄfeſſionẽ fidei. Et in pectoꝛe. in ſignuʒ ꝙ fidẽ xpᷣi credit in coꝛde.Vt em̃ dicit᷑ ad Ro.x.Coꝛde credit᷑ ad iuſliciaʒ oꝛe aut ↄfeſſio fit ad ſalutẽ. has &̊ tres cruces faciẽs ſignat ꝙ crucẽ rpᷣi ñ erubeſcit.ſ̊ coꝛde credit qð oꝛe pᷣdicat.j.Coꝛĩ. j:pᷣdicamꝰxpᷣm ⁊ hũc crucifixũ.iudeis quidẽ ſcandalũ gen tibus aũt ſtulticiã. Sitꝛ vt dicũt quidã ſe debẽt ſignare au ditoꝛes.tam layci qᷓ clerici.ſcʒ in fronte oꝛe ⁊ pectoꝛe.⁊ ea dem ratõe qua ille qui legit.¶ Eſi aũt ſignũ crucis tribus digitis expᷣmẽdũ.quia ſub inuocatõe ſancte trinitatis im⸗ pꝛimit᷑.de qua Yꝓſa.xl. Qui appendit tribo digitis oꝛbẽ ter re. Crux itaq; aſcendit a ſuperioꝛi deſcendit inferiꝰ.⁊ ſᷣm quoſdam a dertra tranſit in ſiniſtrã:quia xpᷣe de celo deſcẽ dit ad terrã ⁊ a iudeis tranſiuit ad gentes. Quidã ſignuʒ crucis a ſiniſira ꝓtrahũt in dexterã.quia de miſeria trãſi⸗ re debemꝰad gloꝛiã ꝑ cruceʒ. vt ſeipos ⁊ alios vno pariter codẽq; mõ ↄſignent.Conſtat em̃ ꝙ cũ alijs ſignũ crucis im pꝛimim ꝰa ſiniſtra ↄſignamꝰin dexterã. ¶ Dyaconꝰin am⸗ bone ↄſiſtens vt auditoꝛes attẽtos reddat ⁊ beniuolos ad ſuſcipiendũ inſitũ verbũ quod põt ſaluaꝛe aĩas eoꝝ Jaco. I. YJlios ſalutat dicens.dñs vobiſcũ:ꝑ bocinſinuans ꝙ il⸗ lud quod eſt pꝛonũciaturus ẽ de doctrina dei.d qua ꝗYſa. xlviij. Ego dominus deus tuus docens te vtilia.glo.euan⸗/ gelium que ſcilicet doctrina nõ ſuſcipitur niſi domino aſſi⸗ ente. hic em non loquitur moyſes.qui ab heri ⁊ nudius terciꝰnõ eſt eloquẽs.ſ̊ impeditioꝛis ⁊ tardioꝛis lingue fa ctus eſt.Erquo dñm loquẽteʒ ſibi audiuit.Exo.iij.hic nõ loquit᷑ Iſa.qui dicit. Ve mihi quia tacui.qꝛ vir pollutꝰ la bijs ego ſum. vj. Ia.qui ait.A.a.a. dñe deus ecce neſcio loqui quia puer ego ſum Hiere.j.Sʒ loquit᷑ pater in filio quẽ ↄſtituit heredẽ vniuerſoꝝ ꝑ quẽ fecit ⁊ ſecula Heb.j. Choꝛ aũt ⁊ populꝰſtans qdð nõ fecerat cũ epła legeret᷑: de uotus ⁊ attentꝰrñdet. Et cũ ſpũ tuo:ipſi legẽti cũ deuotõe vicem repẽdẽs.ac ſi dicat ⁊ dñs ſit tecũ ad dicendũ. iuxta illud Jaco. vlti. Oꝛate pꝛoinuicẽ vt ſaluemĩ.4¶! Deinde ſhᷣ dit titulũ euãgelij.quo ꝓnũciato populꝰ cũ reuerẽtia ⁊ ho noꝛe rñdet.Gloꝛia tibi dñe.ſic gloꝛificãs deũ qui miſit eis veꝛbũ ſalutis.iuxta illud Act᷑.xiij. Gloꝛificabãt veꝛbũ dñi crediderũt quotquot pꝛedeſtinati erãt ad vitã. 4 Qota euangeliũ in enuciatõne tituli duplicẽ habet inchoatio nem. vel ꝑ initiũ ſicut dicit᷑ ĩ pᷣncipio quatuoꝛ euãgeliſlaꝝx vel ꝑ ſequẽtia ſancti euãgelij.vt quãdo euãgeliũ quod de⸗ bet legi ſequit᷑ pꝛincipiũ.¶ Item poſt tituli ꝓnũciatõnem expᷣmit᷑ tem pꝰrei geſie euãgelij legendi ⁊ boc indetermĩate vt qñ ſpãlit expꝛimit᷑ tempꝰeuẽtus rei narrãde vt. Iuit in diebo berodis regis Luẽ.j.Et ãno.xv.imperij ty berij ce⸗ ſaris Tuẽ.iij. Et elizabeth impletũ eſt tempꝰpariẽdi Cu. ĩ· Et poſtꝗꝙᷓ impleti ſunt dies purgatõis marie Luc.ij. Et veſꝑe autẽ ſabbati Math. xxviij. ¶ De his modis querit ſic. Qñ lectõ euãgelica ↄtinet pꝛincipiuʒ euãgelij in titulo dicit᷑ initiũ ſancti euãgelij ſimiliter videt᷑ ꝙ qn lectio euan gelica ↄeinet finẽ euangelij: debet dici finis in titulo ſic.ſi⸗ nis ſancti euãgelij ſᷣm talem. ſic ↄueniẽter dicit euãgelinz aſcenſionis qʒð eſt in fine marci.¶ Itẽ queri põt quare in inchoatõe euãgelioꝝ.magis dicit᷑ in illo tꝑe ꝙᷓ in diebo il⸗ lis:qð frequẽter dicitur in lectionibo que loco epłarum le⸗ guntur ⁊æ actibo apoſtoloꝝ ⁊ ꝓphetijs.4. Item quare non dicit Ju illo tꝑe q dicit᷑ initiuũ ſancti euãgelij ſiẽ q dicit il n * 1 ſ⸗ neo ſi ſn g gen n en enãgelij ihu xp̃i filij dei ſicut ſeri De officio miſſe ſequẽtia euãgelij. ¶ Itẽ qð eſt id tᷣus de quo loquit cũ di cit. In illo tꝑe. Si dicat᷑ ſiẽ ſolet dici. ꝙ loquit᷑ de tꝑe gre in quo ↄdita ſunt euangelia ſiue euenerũt que narran in euagelijs.hoc videt᷑ minoſufficiẽter dictũ:cu ex H mhil de⸗ termiaret᷑ circa eusgeliũ legendũ. em̃ dicit in illo tꝑe: aſponit᷑ cauſa alicuiꝰ determiatõis habede de ipo euange⸗ lio legendo. 4l Rñſio ad pꝛimum. ꝙ tituli ſolẽt s pᷣncipijs ſeripturaꝝ ſumi nõ a fine.ſilꝛ eſt de titulis euãgeliox. Uñ nõ eſi ſite de initio ⁊ fine ꝙᷓtuʒ ad tituli aſſignatoeʒ.¶ Ao aliud patz rñſio ex verbis mgr̃i in biſto. que ſunt hec. Ex foꝛma ſcripti aſſumpſit eccłia foꝛmaʒ legendi. Vnde qꝛ in actibo aploꝝ frequẽter inuenit᷑ in diebo illis:ideo cũ legũ⸗ tur ꝑticule epłaꝝ pᷣmittit᷑ in diebo illis.a qꝛ in euãgeliſtis ſepe legit in illo tꝑe ſicut in ſingulis diebo legũtur in cccle ſia ꝑticule euãgelioꝝ pᷣmittit᷑ in illo tꝑe.Alia eſt ratõ con . — gruentie talis tꝑi ↄgruit ratõ generalis ogruẽtie reſpectu dierũ:qualis ↄgruit xpᷣo dno reſpectu diſcipuloꝝ ſimiluer 7omniuʒ. Vnde ipᷣe dñs comꝑat ſe diei.diſcipulos hoꝛis diei comꝑat Joh. xj. ꝓpter quod in aſſignatõne geſtoꝝ ab ipo que in euãgelio expmũtur ↄgruit determĩatõ tꝑis ſim pliciter. In aſſignatõe geſtoꝝ ab alijs que referũtur in le⸗ ctionibo que legutur ante eusgeliũ:deteꝛmĩatio tpis ꝑticu laria. ꝓpter qð ↄgrue dicit᷑ in illo tꝑe in inchoatõibo euuge lioꝝ. In inchoatõibo lectõnũ pᷣdictaꝝ in Diebo illis. Ad 1id qð querit᷑quare nõ dicit᷑ In illo tꝑe qñ dicit᷑ initiũ ⁊c. Bicendũ ꝙ boc eſt. vel qꝛ nõ ↄſonaret intellectui inchoatõ nis euãgelij. vel qꝛ ſuꝑpflueret. ꝙ ſic pʒ ·ſi diceret in illo tꝑe liber generatõis ihu xpᷣi ꝛc. ¶ Dath.j. vel in illo tꝑe Initiũ ptũ eſt Mar̃. j. vel in illo tꝑe In pᷣncipio erat verbũ Joh.j. oĩno diſſonaret ab intel lectu euãgelij ſicut ptʒ manifeſte. Si aũt diceret᷑ in illo tẽ⸗ poꝛe fuit in diebo herodis regis ⁊c. Luẽ.j.oĩno ſuꝑflueret qð patet ꝑ hoc ꝙ certa determĩatõe aſſignat᷑ tempꝰ cũ dici tur. fuit in diebo berodis regis ⁊c. ¶¶ Ad boc ꝙ querit᷑ de q̊ tꝑe intelligit ꝙ dicit In illo tꝑe in inchoatõe euãgelioꝛũ. Bicendũ ꝙ nõ intelligit᷑ oĩno de tꝑe gre ſicut quidã ſolent dicere minꝰſufficiẽter:S̊ ꝑ hoc determiat᷑ tempꝰeuẽtus rei euãgeliʒãde.quod ptz ex ſerie dietoꝝ.Cum ant dicit. Se⸗ quẽtia ſancti euãgelq m math. Elidens ihs turbas aſcen dit in montẽ ⁊c. ſenſus eſt.ſequẽtia euangelij legendi ẽ m math. eſt ibi apiopeſis.i.defectus neceſſarie dictõis cau ſa bꝛeuiloquij. Et in illo tꝑe ſequẽtie ſeʒ vidẽs ihs turbam aſcendit in montẽ: ſequẽtus em diuerſis euãgelioꝝ rñdent tpa diuerſa.¶ Euageliũ aũt qñq; intelligi debʒ 'm biſto. vt ilð Adaria magdalene ⁊ maria iacobi ⁊ ſalomee mar ci. xvj.Et illud ꝙ in natali in ſcdᷣa miſſa cantat᷑ de paſtori bus Luẽ.ij. Qñq; ſᷣm allegoꝛiaʒ vt illud qð legit᷑ in aſſum ptione beate marie. in quo fit mentio de beata maria ma⸗ gdalena 2 beata martha ſcʒ intrauit ihs ĩ quoddaʒ caſtel⸗ lum ⁊c.Luẽ.x.quia ꝑ mariã magdalenã ſignat᷑ vita ↄtem platiua. ꝑ marthã vᷣo que miſtrabat vita actiua.⁊ in bea⸗ ta virgine maria fuit vtriuſq; vite ſcʒ actiue ⁊ ↄtemplati⸗ ue ↄſumatio. Allegoꝛia qñq; ſententiã reſpicit vt in euan gelio quod legit᷑ in feſto ſancte crucis ſcʒ de Nichodemo. Joh.iij. ꝓpter quandã clauſulã que ibi ↄtinet᷑.ſcilicet ſicut moyſes exaltauit ſerpentẽ in deſerto ita exaltari opoꝛtet filiũ homis. In hoc aũt xpᷣc paſſionẽ ſuã ſignificauit ⁊ ex⸗ altationem coꝛpoꝛis ſui in cruce:⁊ ideo euangeliuʒ in quo hoc ↄtinet᷑ in feſto ſancte crucis leget. Qñqʒ reſpicit perſo nam vt in euangelio p̃ᷣtacto.¶ Termĩatur aũt epła ⁊ euã gelium voce eleuata ſiue acuta in ſignum ꝙ euangeliũ dat eterna ſicut ꝓphetie voce demiſſa.in ſignũ ꝙ lex dabat ter⸗ rena.4l Serlecto euangelio liber ⁊ thuribulũ ad pontiſi⸗ cem repoꝛtant᷑.in ſignum ꝙ ad eum bona referenda ſunta quo pꝛocedũt.j.ꝑalippo.vlti.que ſuſcepimus de manu tua xæxdimus tibi.ipᷣe em̃ eſt alpha ⁊ o.pꝛincipiũ ⁊ finis Apo. j. Epiſcopus autẽ thus adoꝛat ⁊ libꝛum oſculat᷑: quia vxpᷣe qð dat boc acceptat ⁊ remũñerat. ſicut em̃ cuncta que fecit ſunt bona Geñ.j.ſic nulla ſunt bona niſi que fecit.iuxta il lud Joh. xx. Sine me nihil poteſtis facere.4. Pꝛet. ꝑ oſcn lum ſignat᷑ ꝓꝙ liber eſt cruciſixi per quem accepimus recõ⸗ xxxvij. ciliationem ⁊ paceʒ. Vnde ipᷣe eſt pax nr̃a qui fecit vtraq; vnum Ephe. ij. 4 Pꝛet. pꝑ libꝛi oſculatõneʒ ſignat᷑ ꝙ de bet velectari ⁊ ↄgratulari deuotõni fideliũ ⁊ fidei que eis dan tur in pꝛedicatõne.Et oſculatur libꝛũ apertuʒ.quo ſignat᷑ ꝙ debet ſcire que in teſtamentis ſiue canone ſacre ſcriptu⸗ re ↄtinent.¶. Pꝛet.perlecto euangelio dicũt aſſiſtẽtes amẽ quaſi dicerent. faciat nos deus ꝑſeuerare in docirina euã⸗ gelij qð per amẽ inſinuat᷑.vel vt alij dicũt.deo gratias. in grarũactiones pꝛo beneficio tante doctrine tamſaluta⸗ ris. Similiter ſigno crucis debent ſe mũire contra dyabo lum ne rapiat verbũ dñi de coꝛdibo eoꝝ.iuxta illud Cuẽ. „ viij. Venit dyabolꝰ tollit veꝛbũ de coꝛdibo eoꝝ ⁊c. Quia vt dicit᷑ ad Ro.xr. Coꝛde creditur ad iuſticiam oꝛe auteʒ fit confeſſio ad ſalutem. in ſignũ ꝙ eccleſia nõſolum euangeli um coꝛde credit.ſᷣ̊ oꝛe confitet᷑. erlecto enãgelio .S. ix. mox ſimbolũ fſidei decantat choꝛus quod ſacerdos vel epi ſcopus incipit.vt ſignificetur ꝙ omne bonum a xpᷣo pꝛoce⸗ dit. Jacob.j. Omne datum optimum ⁊ omne donum per⸗ fectum deſurſum eſl ⁊c. Simbolum grece latine interpꝛeta tur indiciũ vel collectio.vt em̃ dicit Iſido. diſceſſuri apo⸗ ſtoli ad euangeliʒãdum in gentibo hoc ſibi ſignum vel in⸗ dicium poſuerunt. Collectio interp̃ᷣtat᷑. quia vt dicit Yſi⸗ do. continet confeſſionem trinitatis ⁊ vnitatis ⁊ vnitatem eccleſie ⁊ omne xpᷣiane dignitatis ſacramentum. Tradi⸗ tur autem ꝙ poſiꝙᷓ apoſioli ſpiritũſanctũ acceperant con⸗ ferentes ↄcoꝛditer ſuper articulis fidei:ſtatuerunt vt ſicnt omnes erant in vna fide ↄcoꝛdes:ſic omnes illam fideʒ cõ coꝛditer pꝛedicarent. Et ideo ſimbolum ↄponentes vn⸗ quiſq; vnam ꝑticulam appoſuit. Vnde ſᷣm apoſtoloꝝ ca⸗ ihalogum duodecim ꝑticulas ↄtinet. Unde petrus pꝛimo poſuit ſuam ꝑticulam dicens. Credo in deuz patrẽ omni⸗ potentẽ creatoꝛẽ celi ⁊ terre.Scðo andreas ſubiunxit. Et in ihᷣjm xp̃m filiũ eius vnicũ dñũm noſtrum. Tercio iohes addidit. Qui ↄceptus eſt de ſpũſancto natus exr maria vir gine. Quarto intulit iacobo maioꝛ.Paſſus ſub pontõ py⸗ lato crucifirus moꝛtuus ⁊ ſepultus.Quinto adiũxit tho⸗ mas.Deſcendit ad inferna tercia die reſurrexit a moꝛtuis Sexto addidit iacobo mĩoꝛ.Aſcẽdit ad celos ſedet ad der teram dei patris omnipotẽtis. Septimo adiecit philippꝰ. Inde venturꝰeſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. Octauo intu lit bartholomeus. Credo in ſpiritũſanctũ.Qono ſubiũxit matheus. Sanctã eccleſiã catholicã. Et eſt ſenſus.Credo in ſpiritũſanctũ ſanctificantẽ vniuerſalẽ eccleſiã. Decimo addidit ſymon chananeꝰ. Sanctoꝝ ↄmunionẽ remiſſionẽ peccatoꝝ:quia in ſanctoꝝ ↄmuniõe fit peccatoꝝ remiſſio. Andecimo addidit iudas thadeꝰ.Carnis reſurrectõneʒ. Et eſt ſenſus ꝙ deus reſuſcitabit ipaz carnẽ. Duodecimo mathias ↄſumanit. vitã eternã amẽ.Et ideo ſimbolũ ap pelatur: quia ex pluribo apłoꝝ ſentẽtijs fuit inſtitutũ. Di⸗ citur em̃ ſimbolũ a ſin qð eſt ſimul ⁊ bole quod eſt ſentẽtia Vngde ſimbolum quaſi pluriñ ſententia inſimul ↄſtituta. Et ſciendũ ꝙ quatuoꝛ ſunt ſimbola. Pꝛimũ eſt qð a cũ⸗ ctis ↄmũiter dicit᷑ in quotidiana oꝛone qð ↄpoſuerũt apli Scðdm eſt qð in pꝛima dicit᷑ ſcʒ quicũq; vult ſaluꝰ eſſe.ab athanaſio alexandꝛino patriarcha ↄpoſitũ ↄtra heꝛeticos arrianos. Terciũ eſt.quod ↄſtãtinopolitana ſy nodus cõ⸗ poſuit. Peatus vᷣo bylarius pictauiẽſis epiſcopꝰ ſcripſit libꝛum de ſynodis.vbi⁊ illud ↄpoſuit ⁊ debet legi tm i ſy⸗ nodis totum vel ſaltem aliqua ꝑticula eius. VUnde quidaʒ dicũt illos eſſe repᷣhenſibiles qui aliam ibi lectõeʒ legunt. 1¶ Simbolũ aũt tercium in illis ſolẽnitatibo cantari debʒ ad miſſam. de quibo aliqua mentio fit in ſim bolo.ſcʒ omi⸗ bus diebus dñicis. natalis domini.epiphania. cena dñi. paſcha. aſcenſione dñi:penthecoſte. oĩbo feſtinitatibo bie marie.ſancte crucis.angeloꝝ. apłoꝝ.euangeliſtarum. de dicatõnibus eccleſiarũ ⁊ altariũ.⁊ ↄmemoꝛatõe oĩm ſcto⸗ rum. infra octauas natalis.epiphanie.paſche.aſcẽſionis penthecoſtes.apłoꝝ petri ⁊ pauli.⁊ aſſumptõis bie marie cantat᷑ ꝓpter gloꝛiam reſurrectionis quam octaua ſignat — Vnge licet in natiuitate ioh.baptiſte.⁊ in feſto ſcti lauren cij ſimbolũ nõ cantet᷑:in octanis tñ eoꝝ cantat᷑. eo ꝙ infra octauas aploꝝ ⁊ aſſumptonis adueniant. Et ob h̊ in octa na ſancti ioh. baptiſte prefatio de aplis ⁊ in octaua ſancti laurencij p̃fatio de aſſumptõne cantat᷑. Hoꝝ omniũ ↄme⸗ moꝛatio fit in ſimbolo Cene dñi que eſt ſolẽnitas euchari ſtie ad quã reſpicit illud quod in ſimbolo ↄtinet᷑ ſanctoꝛuʒ ↄmunionẽ. Angeloꝝ qui nomie celi dicunt᷑ intelligi: cum in ſim bolo dicit᷑ factoꝛẽ celi ⁊ terre.Fᷣm illud Geñ.j.In pᷣn cipio creauit de celũ ⁊ terrã.i.naturã angelicã ⁊ mũdanã dedicatõnis eccleſiarũ ⁊ altariũ:ad quã reſpicit illud ſan ctam eccleſiã catholicã. Lũc em̃(vt ita dicam)ſanctificat ⁊ catholicat᷑ eccleſia:cum dedicat᷑. Ad octauas reſpicit re⸗· ſurrectõeʒ moꝛtuoꝝ de qua continet᷑ ĩ ſimbolo.expecto re ſurrectionẽ moꝛtuoꝝ.Quidã nõ abſurde ſingulis diebus paſchalibo ſicut in omnibo diebo dñicis ſimbolũ cantant. ſcʒ a die reſurrectõnis vſq; ad aſcenſionẽ. Quidã etiã ſim bolum dicũt in feſto beate marie magdalene. dicẽtes illaʒ aploꝝ apłaʒ:ꝓ eo ꝙ ipᷣa pꝛimo reſurrectõnis gaudiũ apo ſtolis nũciauit.de quibuſdã tñ mẽtio fit in ſim bolo in quo rum ↄmemoꝛatõeʒ ſimbolũ nõ cantat᷑ vt paſſionis ⁊ ſepul ture.qm illoꝝ dierũ officium alioꝝ regulaʒ non ſectatur. ¶ Quia do ypc nõ venit pdicare gentibo:ſᷣ iudeis.iuxta il lud MMath.xv.i2õ ſum miſſus niſi ad oues que peꝛierant domus iſrabel. Ende apłis pᷣcepit Luc.x. In viam gentiũ ne abieritis. ⁊ in ciuitates ſamaritanoꝝ ne intraueritis. donec poſt reſurrectionẽ pꝛecepit eiſdem Mar.vlti. Eun⸗ tes in mũdum vniuerſuʒ pᷣdicate euangeliũ omni creatu⸗ re.idcirco romano pontifice ſolẽniter celebꝛante ſim bolũ fidei nõ cantoꝛes in choꝛo ſed ſubdyacones ad altare decã tant.⁊ ipᷣi generaliter in miſſa rñdent donec pontifer dixe rit.Pax dñi ſit ſemꝑ vobiſcũ:qm vſqʒ poſt reſurrectõnem xpᷣi ſola iudeoꝝ eccleſia que ꝑ ſubdyaconos deſignat᷑ qui ſurſum ad altareſconſiſtunt: fidem xp̃i recepit aliqua ta⸗ men ꝑſona dæ gentibo credidit ſicut mulier chananea cuiꝰ fidem dñs ↄmendauit dicens.ANulier magna ẽ fides tua ſiat tibi ſicut petiſti.¶¶ Querit᷑ quare non cantat᷑ in feſtis virginũ.confeſſoꝝ.martirũ.Qonne confeſſoꝛes ⁊ maxime doctoꝛes valde roboꝛauerunt fidem 2 martires teſtes fue⸗ runt domi paſſi ⁊ pꝛo fide martiriʒati. Si rñdeatur quia nõ fit de eis mentio in ſimbolo:tunc eſt queſtio quare hoc 4l Item cũ in feſtis illoꝝ tm̃ debet ſimbolũ fidei decantaꝛe qui fidem habuerũt.angeli aũt nũqᷓ; fidem habuerũt licet ſpem:videt᷑ ꝙ in feſtis eoꝝ nõ debet decantari.q¶j Itẽ qua⸗ re nõ cantat᷑ in feſto ioh.baptiſte.cuʒ ipᷣe ſit maximꝰinter natos mulierũ.¶ Rñſio.dicendũ ꝙ ratio quare cantatur in feſtis aliquoꝝ ſanctoꝛuzʒ. eſt progatiua ſanctitatis ⁊ ex⸗ cellentia auctoꝛitatis. hec duo erant in ſolis aptis ⁊ ange lis poſt rpᷣm dñm ⁊ matrem eius. penes aũt apłos reſedit auctoꝛitas fundandi eccleſiã ⁊ regendi poſt xrᷣm. Ephe. ij Suꝑedificati ſunt ſuꝑ fundamẽtũ apoſtoloꝝ.glo.i.doctri nam. Alia glo.dicunt᷑ apli ⁊ ꝓhete fundamẽta.Vnde pᷣs Fundamenta eius in montibo ſanctis. Similiter angeli magne ſunt auctoꝛitatis quibo mediantibs dñs legem oꝛ⸗ dinauit.Gał.iij.Lex oꝛdinata ꝑ angelos in manu media⸗ toꝛis.glo.oꝛdinabiliter ⁊ ſapienti conſilio lex data eſt per angelos in quib loquebat᷑ deus. IJpᷣi aũt ſunt legati ſũmi pontificis.i.xpᷣi.vt quibo mediantibo dñi volũtas nũciat᷑ adimplet᷑. Heb.j. Qui facit angelos ſuos ſpũs.glo. filiꝰ di facit ſpũs celeſtes legatos.¶ Ex his patet rñſio ad q̃ ſita.quia martires.etſi habuerunt pᷣrogatiuã ſanctitatis nõ habebant excellentiã poteſtatis.¶¶ Querit᷑ adhuc qua⸗ re nõ cantat᷑ in miſſa ſimbolũ aplłoꝝ.cũ videat᷑ hoc maxi⸗ me ↄgruere ꝓpter auctoꝛitatẽ apłoꝝ.excqquo em̃ officiũ mil⸗ ſe eſt maxime ſolẽnitatis ⁊ auctoꝛitatis inter ea que ad of ficium eccleſiaſtic ſpectãt:videt᷑ ꝙ in ea debet cãtari ſim⸗ bolum magis autenticũ.¶. Pꝛet.ſimbolũ qdð dicit᷑ in miſ⸗ ſa alta voce dicit᷑Et illud quod eſt apłoꝝ qdð dicit in pꝛi ma ⁊ cõpletoꝛio dicit᷑ ſub ſilentio.¶! Ad pꝛimũ.ꝙ in ſim⸗ bolo quod cantat᷑ in miſſa quod fuit inſtitutuz in ↄcilio ſi/ ne ſynodo conſtantinopolitano:expᷣmit᷑ aliquis articulus cni ↄtradicit᷑ ab eccleſia oꝛientali. vtpote ille qui eſt de p⸗ ceſſione ſpũſſancti ſcʒ a patre ⁊ filio ⁊ alij plures.quibo eli minãtur plures hereſes.vtpote arrianoꝝ ponẽtiuʒ ꝙ filiꝰ minoꝛ eſt patre ⁊ ꝙ nõ eſt eiuſdẽ ſubſtãtie cũ patre.⁊ ꝙ eſt filius adoptiuus nõ naturalis ⁊ alie plures.ſicut tactum eſt in tractatu de fide.ↄueniebat vt ſimbolũ illud in miſſa Acantaret᷑ vt ſic magis ãnũciaret᷑: vt illi fideles oĩno ad⸗ herent.Et ſi hic attendẽda eſt auctoꝛitas:magis debet at⸗ tendi vtilitas ꝓpter quod magis ↄgruit hoc ſimbolũ ĩ miſ⸗ ſa decantari qᷓ; ſimbolum apłoꝝ ꝓpter erroꝝ elimĩatõneʒ. ¶Ad aliud dicenduʒ ꝙ ſimbolũ aptoꝝ ſubmiſſe dicit᷑.vt ſtatꝰpᷣmitiue eccłie rep̃ſentet᷑: q apłi ⁊ fideles alij nõ au⸗ cbant vſq;quaq; fidem xpᷣi manifeſte confiteri. Sim bolũ ðo quod dicit᷑ in miſſa ⁊ athanaſij ſunt ↄtra acclamatões hereticoꝝ.ad quas ↄfutẽdas ꝑ ↄfeſſionẽ fideliũ ſunt inſti⸗ tuta. ꝓpter hoc alta voce decãtant᷑. Pꝛet. ſicut ſimboluʒ apłoꝝ voce dicit᷑ ſubmiſſa ad inſinuandũ ꝙ inſtitutũ fuit qn apłi nõ audebãt vſq;quaq; fidẽ rpᷣi ↄfiteri.ſic alia dicũ tur voce alta ad inſinuadũ q; fueꝛũt inſtituta.qñ magis vꝛ teat ctoꝛitate fidei audebãt fideles fidẽ xpᷣi ↄfiteri. ¶ Dicto ſimbolo canta .S. x. tuꝛ offertoꝛiũ ſiue offerẽda quo illumĩamur ad ĩtelligẽdũ ꝙ deo ſunt dona 2 munera offerẽda.Dicit᷑ em̃ offertoꝛium ab offerendo:quia tũc cantãte clero fiunt oblatõnes. Ra⸗ banus poſt euangeliũ oblatõnes offeruntur a populo ⁊ of fertoꝛium cantatur a clero.quod ex ipa cauſa vocabulum ſumpſit quaſi offerentiũ canticuʒ.Et notandũ ꝙ tria ſunt offerenda. Pꝛimo ipᷣe ꝑſone deo offerẽde. Scðo ea que ſũt neceſſaria ipᷣi ſacramẽto vł ſacrificõ ſcʒ panis vinũ ⁊ aqua Tercõ ſolent offerri manuales oblationes. Sacerdos vo ante offertoꝛiũ dicat oꝛemꝰ.cui pᷣmittit dñs vobiſcũ: in ſi⸗ gnũ ꝙ niſi nobiſcũ ſit deus: ſalutẽ noſtrã oꝛare ñ poſſumꝰ His dictis ſiatim cantat᷑ offertoꝛiũ.quod dum cantat᷑ ſa⸗ cerdos accipit oblatõnes manuales a populo vel ſaciamẽ tales a miſtro. Per hoc aũt ꝙ cantat᷑ offertoꝛiũ: ſignatur ꝙ; que deo offeruntur cũ mentis iubilo debent ei offerri:qꝛ bylarem datoꝛẽ diligit deus.ij.Coꝛin.ix. Elel vt dicit In⸗ no. offerenda cantat᷑:quia ſacrificiũ laudis offertur. AUn⸗ de pᷣs.Circuibo ⁊ ĩmolabo in tabernaculo eius hoſtiã vo⸗ ciferatõnis cantabo.⁊ pſalmũ dicam dño.hec aũt conſue tudo tracta eſt a lege.j.ꝑalippo.Cuʒ offerrent holocauſta ceperũt laudes canere dno.⁊ in diuerſis oꝛganis que rex dauid feratur concrepare. Pars ſecuda bin tractatꝰ. Etermiĩata pꝛime ꝑtis miſſe expoſitõne que eſt de illumiatõe populi. Reſlat de expoſitõe ſcde que eſt imolatõne ſacrificij. que inci⸗ pit ibi. Suſcipe ſancte pater. ¶¶ In bac ꝑte ſub ſoꝛma mẽbꝛoꝝ quinq;ʒ determiant᷑. Pꝛimũ eſt oſecran doꝛum oblatio. Scðm eſi oblatoꝝ conſecratio ibi.Te igit clementiſſime pater. Tercium eſt rei conſecrate rememo⸗ ratio ibi.AVnde ⁊ memoꝛes.Quartum eſt eccleſie militan tis conſeruatio ibi. Oꝛemus pꝛeceptis ſalutaribo moniti ⁊c̃. Quintum eſt rei conſecrate ꝑceptio poſt oꝛatõeʒ dñicã imediate ibi.l vnoos. Ebꝛum pꝛimum Nmembꝛo pꝛimo huiꝰ partis continẽt᷑ tria ꝑ modũ articuloꝝ eiuſdẽ mem bꝛi. Pꝛimum eſt pᷣſentatõ munerũ. Scðm eſt interpellatõ pꝛecũ ibi. In ſpũ hũilitatis. Terciũ eſt exo⸗ eno laudũ ibi.ꝑ omnia ſecula vbi incipit p̃fatõ. rticulus pꝛimꝰ Vecdam pᷣcedunt oblatõeʒ ſcʒ diſpoſitõ pallaꝝ pᷣparatio offerendoꝛũ: ablutio manuum ſacer⸗ dotis. Dyaconꝰ ergo coꝛꝑales ⁊ pallas diſpo⸗ nit.que ſignificant lintheamia. quibo inuolutũ erat coꝛpꝰ dñi ihu.Johᷣ.xix.Pars autẽ .lla q ponit᷑ plicata ſuꝑ cali⸗ 5 0 Nt ih⸗ ⸗ — — — — Pe officio miſſe tem: ſigniſicat ꝙ caput dñi ſuerat ſepatim innolutuz. Uñ legit Joh. xix. Sindone müda inuolutũ eẽ a ioſeph coꝛp? ſaluatoꝛis ⁊ ſudariũ capitis eiꝰ pꝰ reſurrectõeʒ. nõ cũ⸗ lin⸗ theamibo poſitũ. pᷣ ſeoꝛſuʒ inuolutũ inneniri. 4 Pot tñ et pis aliud aſſignari.palla aut extẽſa ſuꝑ altare ſignat ſidẽ palla plicata poſita ſup calicẽ intellectů. Hoc em miſteriũ — credi debet er quo ↄpꝛebẽdi nõ põt. vt fides habeat meritũ cui bũana rato nõ pꝛebet erꝑi mẽtũ.nõ em̃ expedit circa hᷣ nimis dilcutere: qꝛ defecerũt ſerutates ſerutinio. Sacer — dos aũt dicto oꝛemꝰnõ ſtatim oꝛatõnez ſubiũgit: bᷣ pꝛi ma nus abluit ? in alia ecchia manꝰabluit anteqᷓᷓ ad altare ac cedat. Iſtud oꝛtũ babuit a lege Exo.xxx. vbi dicit. lacies labhiũ eneũ ad lauãdũ a miſſa aqua lauabut in en aaron ? fii eimanꝰſuas 7 pedes qñ ingreſſuri ſunt tabernaculnʒ teſiimonij 7 qñ acceſſuri ad altare vt offerãt in eo thꝰdno. Hie ſignat᷑ ꝙ eus vel ſacerdos in pᷣmo ingreſſu ĩ ecctiaz re ad offerẽdũ; vt magis magiſq; mudat? offerat hoſtiã imaculatã ſanctã cebet manꝰlanare : poſt qñ accedit ad altare deo placentẽ. Hic aũt moꝛaliter inſinuat᷑. ꝙ ſacerdos ob⸗ laturus hoſtis debet lauare ↄſcientiã lacrimis ↄpunctõis. ps.Lacrimis meis ſtratuz meu rigabo. e dens ad tantũ ſacꝛificium reus ſit coꝛpis ⁊ ſe Coꝛin.xj.DOñs etiã anteꝙᷓ in ara crucis veru indignꝰacce⸗ 82ſanguis dñi. j. offerret ſacꝛi ſicium: lacrimas effudit ſcʒ in reſuſcitatõe laʒaꝛi. Joh.·xj. . Infremuit ſpũ ⁊ turbauit ſemetipᷣm lacrimatc. ¶ Dub dy aconꝰcalicẽ pᷣparat patenã.ponẽs panẽ ſuꝑ patenã et vinũ in calice:quo ſignat᷑ ꝙ anteqᷓ boc ſacramentũ fuerat inſtitutũ: ipᷣim in miſterio legis fuiſſe pfiguratũ. Lex em̃ ꝑ ſubdyaconũ nõ incõgrue ſignat᷑. DOyacon patenã cuj ho⸗ ſtia tradit epo vel ſacerdoti quam epᷣus vel ſacerdos facta oblatione in altari deponit inſinuans ꝗ xpᷣe ſeipᷣin oblatu rus deo patri ſacramẽtũ pꝛimoinſtituit. ecclie tradidit ce lebꝛandu.hoc eſt inquit coꝛpus meũ quod ꝓ vobis tradet᷑ hoc facite in meã ↄmemoꝛatõneʒ. Epus vel ſacerdos acce pto vꝛccolo aquã vino ↄmiſcet in calice:qꝛ xpᷣt populũ qui p aquã ſignat ſibi recõciliauit moꝛte.xpᷣc aut ſanguinẽ ef⸗ fudit ꝓ populo ſicut ipᷣe teſtatur Math. xx vj. Hic eſt ſan⸗ * guis meus noui teſtamẽti qui pꝛo multis effuſus eſt in re⸗ miſſionẽ peccatoꝝ. Et de latere xp̃i exiuit ſanguis ⁊ aqua Job.xix. Quaten? nec xpc ſit ſine populo.nec populꝰ ſine — — rp̃o.¶ Dy aconꝰaũt facta oblatõne calicẽ pparatũ in alta riↄponit.quo ſignat᷑ ꝙ euangeliũ cuiꝰfigura eſt dyaconꝰ. huiſacrificij ritum ↄmẽdauit eccleſie que ꝑ altare ſignat᷑. Calix aĩ ponit᷑ ad dextrũ latus oblate:quo ſignat᷑ ꝙ ſuſce pturus eſt ſanguinẽ qui de latere xpi credit᷑ ꝑpfluriſſe.vt di cit Inno.vel ponit᷑ ad dextrã hoſtlie:ad ſignificandũ ꝙ ſã guis quẽ dñs ꝓpinauit in cena diſcipulis:effluxit de lateꝛe eiꝰdextro ſᷣm ꝙ dicit᷑ in canone miſſe dedit diſcipulis ſuis dicẽs. Accipite ⁊ bibite er eo omnes. Hic eſt em̃ calix ſan⸗ guinis mei ⁊c̃.qui ꝓ vobis ⁊ ꝓ multis effundet ĩ remiſſio nem peccatoꝝ. 4 Per iſta vaſa ſancta q̃ ſũt calix ⁊ patena dñici ſepulchꝛi ty pũ habemſicut dicit Raba. 7 ponit ra⸗ tionẽ talẽ.qꝛ ſic tũc coꝛpꝰxpᷣi aromatibo vnctũ in ſepulchbꝛo nouo ꝑ pioꝝ officiũ condebat᷑:ita mõ in eccłia miſticũ coꝛ pus illi cũ vngentis ſacre oꝛonis condituʒ i a vaſis ſacris ad pcipiẽdũ fidelibo ꝑſ acerdotũ officiuʒ admiſtrat.ꝑ coꝛ⸗ pus miſticũ intelligit coꝛpꝰxp̃i ſub ſacramẽto.⁊ q dic oꝛa tionibo conditũ eſſe: dicit ꝓpter ozones que añ ↄſecratõezʒ ⁊ poſt in canone dicũt᷑.que nõ modicaʒ ſuauitatẽ in aiabo pijs efficiũt. ¶ Oblatõe facta adolet᷑ incẽſuz ꝑ qð inuit᷑ il lud qð legit᷑ Luẽ.vij. maria attulit alabaſtrum vngenti 7 vnxit pedes dñi: ⁊ domꝰ impleta eſt ex odoꝛe vngenti. aũt ſacerdos frequẽter ſuꝑducit circũducit incẽſuʒ: deſi gnat ꝙ frequẽter exbibuit 2 adhibuit maria vngentũ. Pꝛi mo cum vnrit pedes dñi in domo ſymonis phariſei Luce. vij. Scðdo in domo ſymonis lepꝛoſi ſuꝑ caput eiꝰ vngentuz effudit Aldath. xxvj. ercio cum emit aromata vt veniẽs vngeret ihm in ſepulchꝛo Mafr̃.vlti.Aoluntas em̃ pꝛo fa cto reputat᷑.cum ꝑ ipᷣam non ſtetit quo minꝰvpleuerit qð incepit. &s vndiq; totũ incẽſatur altare: deſi vndiq; reſperſit ecełiam.ſicut dñs ipᷣe teſtat gnat ꝙ totuz Aath. xxxj· vxxxvyj. Amẽ dico vobis vybicũq; p̃dicatũ fuerit hoc euangeliũ in toto mundo dicet᷑ ⁊ ꝙ boc fecit in memoꝛiã eius.⸗ Poꝛro cum ſacerdos accipit patenã cum boſtia. vꝛceolũ cũ aqua calicem cũ vino.thuribulũ cum accenſo.efficit ſuꝑ ea cru⸗ cis ſignaculũ:vt ꝑ crucis virtutẽ omnes conatus dyaboli ce malignitatis effugiat:ne contra ſacerdotem vel ſacrifi⸗ cium aliquo modo pᷣualeat.ob hoc em̃ ſuꝑducit ⁊ circũdu cit incẽſum in modum crucis:quatenꝰ ſignaculo crucis 2 thuris incenſo dy abolice fraudis malignitas execretur. bmõi em̃ fumꝰcircũductꝰſic exterreat omne genꝰdemonio⸗ rum Tho.vj. ¶ Hic queri põt quare ſubdyaconꝰ qui vi⸗ mnũ ponit in calicẽ: nõ a nit etiã aquã.ſ̊ ſacerdos.¶ Pꝛe te. quare ſacerdoo nõ offert calicẽ cum vino ſ̊ dy aconꝰ:ſi⸗ cut offert patenãâ cũ boſlia. 4 POꝛet. ſacerdos offerẽs boſii am dicit offero. dicit eimñ Suſcipe ſancte pater om̃ipotens eterne de? banc imaculatã boſtiaʒ quã ego indignꝰfamul⸗ tuus offero tibi. dy aconꝰ offerẽs vinũ dicit. Ofterimꝰ tibi dñe calicẽ ſalutaris quod videt᷑ incõueniens:cũ ſacerdos ſit ꝑſona maioꝛis auctoꝛitatis ꝙᷓ dyaconꝰ.modꝰaũt loquẽ di pluraliter magis ↄgruit maioꝛibo pſonis. 4 Ad pꝛimũ patet rñſio ex dictis. ↄmixtio em̃ aque cũ vino in calice ſi⸗ gnat vnionẽ populi fidelis cũ xpᷣo: deo recõciliati ꝑ moꝛtẽ illius qui eſt ſacerdos ſᷣm oꝛdinẽ melchi. ꝓpter quod in ſi⸗ gnum buiꝰvnionis ⁊ recõciliatõis aqua apponit᷑ a ſacer⸗ dote quo xpᷣe ſignat᷑.q Ad aliud dicendũ.ꝙ in oblatõe ve⸗ ri ſacrificij in ara crucis ſeꝑabat᷑ ſanguis a xpᷣo.nõ aũt ſic ſeꝑabat᷑ coꝛpus xpᷣi ſiue caro.In cui rei ſignũ oblatio ho ſnie qua ſignat᷑ oblatio xpᷣi hm carnẽ. fit a ſacerdotc quo ſi gnatur xpc.oblatio vini quo ſignat᷑ oblatõ xp̃i qᷓtũ ad ſan guinem fit ab alio ſeʒ dy acono.non tñ pᷣciſe:quia ⁊ ſacer⸗ dos 2 dy aconꝰcalicẽ offerunt cũ vino.ſᷣm ꝙ oblatio ad in⸗ tentionẽ reſert᷑. vnde vterq; debet ꝓferre verba oblatõnis que ſunt.oſferimꝰtibi dne calicẽ ſalntar is ⁊c. Oblatõ añt illa potiꝰ fit a dy acono ꝙᷓ ab alio miſtro: ꝓpter dignitatez oꝛdinis dyaconatꝰque ꝓxima eſt dignitati oꝛdinis ſacer⸗ talis... Ex boc patet rñſio ad aliud quod querit᷑.ſcilicʒ quare ſacerdos dicit offero: dyaconꝰ offerimꝰ. Ratõ huiꝰ eſt. quia ſacerdos ſolus offert.dy aconꝰ nõ ſolus:bᷣ ipe ⁊ ſa cerdos ſimul qᷓ̃tuʒ ad intentõeʒ· rticulus ſecũdus Platione facta panis ⁊ vini ↄſecrãdi:tres ſub⸗ iungutur oꝛones ſingulariter. ſm ↄſuetudineʒ 8ecclie romane. In pᷣma poſtulat᷑ acceptatio di⸗ nina ip̃ius ſacrificij ⁊ illoꝛum qui aſſiſtunt in illa ſcilicʒ in ſpiritu bumilitatis. In ſecũda poſtulatur conſecratio. in ila ſcilicet Uemi ſanctificatoꝛ. In tercia poſtulatur pꝛofe⸗ ctus oblationis facte ad honoꝛem ſanctoꝛum ⁊ noſtraʒ ſa lutem. in illa ſcilicet Suſcipe ſancta trinitas 7c. In mul⸗ tis autem eccleſijs dicitur vna pꝛedictarum tm̃ ſcz in ſpiri tu humilitatis. 4 Qota ergo ꝙ ſacerdos dicens. In ſpiri tu humilitatis ⁊ in animo ↄtrito ſuſcipiamur ⁊c̃.duo tan git que oꝛationẽ efficiũt exaudibilẽ.ſeʒ bumilitatẽ. Unde Ecxei.xxxv.Oꝛatõ bumiliantis ſe penetrat nubes ⁊ contꝛi tõnem. Yla. vlti. ad quẽ reſpiciam niſi ad pauꝑculũ ⁊ con tritum ſpiritũ. ¶ Dubitat᷑ aũt de p̃dictis.quia vt dicit Ra banꝰ. ſacrificium dicit᷑ quaſi ſacrum factum quod p̃ce mi ſtica conſecrat᷑ in memoꝛiam dñice paſſionis O5 aut tale — eſt.oĩno eſt acceptum ⁊ benedictũ a deo ⁊ conſecratũ. Vn⸗ xx fruſtra poſtulatur a dño in oꝛationibo pᷣtactis ip̃ius ſa⸗ criſicij acceptatio benedictio 2 conſecratio.¶¶ Rñſio.dicẽ⸗ dum ꝙ lacrificinm dicitur vno modo actus conſecrantis ſiue ipᷣa conſecratõ actõis. ſic ſumit᷑ ĩ illa oꝛone.in ſpiri⸗ tu humilitatis. alio mõ dicit᷑ ip̃a boſtia oſecrada ſcz in il⸗ la oꝛone. Veni ſãctificatoꝛ ⁊c. Lercõ mõ dicit᷑ ip̃a hoſtia ↄſecrata ſcʒ ſm diffinitõeʒ Rabani. Unde de ſacrificõ ſie ſumpto nõ fiunt poſiulatões in oꝛatõnibo pꝛedictis.. De⸗ inde inclinato capite dicit ſacerdos. Suſcipe ſcta trinitas vel m vſum aliquaxꝝ ecchiaꝝ. ſacerdos inclinat caput ibi In ſpũ hũilitatis quo ſignat᷑ hũiliatõ xpi.qii ſemetipſuz erinaniuit foꝛmam ſerui accipiẽs facto obediẽs patri vſq; ad moꝛtem Hõ oſculat᷑ altare in ſignũ ꝙ peꝛ paſſionẽ xpᷣi recõciliati ſumꝰeo patri.vnde Ephe.iijſaci ens pacẽ vt recõciliet ãbos ꝑietes in vno coꝛpe cro.¶ De⸗ inde ſacerdos ↄuerſus ad populũ poſtulat officinʒ oꝛato⸗ nis abaſſiſtẽtiba dicẽs:oꝛate ꝓ me fratres.⁊ ſᷣm diuerſos vſus eccliaꝝ diuerſe ſunt ſoꝛme poſtulandi ſil? ⁊ rñdendi. Quidã dicunt Oꝛate fratres vt meũ ac veſirũ ſacrificium acceptabile fiat apud deũ patrẽ om̃ipotẽtez Alij aũt dicũt obſecro vos fratres oꝛate ꝓ me ⁊ ego ꝓ vobis: vt meũ pa riterq; veſtrũ ſacrificiũ ⁊c. Quidã aũt rñdẽt ſic.memoꝛ ſit dñs ſocrificij tui ⁊ olocauſtuʒ tuũ placabile fiat. Quidam ſic.Spũſſanctꝰſuꝑueniet in te.⁊ virtoalti.⁊c. Moõne videt᷑ incõueniẽs in tanto officõ tot fieri dinerſitates? Unde vi⸗ tur ꝙ hec varietas nõ eſt ꝑmittẽda in eccłia. ſ potiꝰ dã⸗ nanda.¶l Ao hoc rñdet An.in quadã epła ad valeꝛianũ epᷣm maydeburgeñ.querẽti de diuerſitate modoꝝ.qui fiũt circa celebꝛatõeʒ ſacramẽtoꝝ dicẽs. Sic habemꝰa ſanctis patribo. ꝙ ſi vnitas ſeruat᷑ caritatis in fide catholica:ni⸗ bil officit ↄoſuetudo diuerſa. a ſi multe ſunt diuerſitates q̃ nõ in ſũma ſacramẽti nec in virtute eiꝰaut fide diſcoꝛdant neq; omnes in vnã ↄſuetudinẽ colligi poſſunt.eſtimo eas potiꝰ in pace tolerãdas:qᷓ; diſcoꝛditer cũ ſcandalo damnã das.ex his patet que diuerſitas eſt toleranda.ſũmã ſacra⸗ menti inteliigit vt eſtimo:illa que pꝛeciſe requirũtur ad eẽ ſacramenti ¶Aabue queritur quare dicit Oꝛate in ſcdᷣa perſona: nõ oꝛemus in pꝛima. Similiter poteſt queri qua re dicto oꝛemus ante oꝛatõeʒ nõ ſtatim dicit ſecretam vel ſecretas.¶l Pꝛet.quare dicit Oꝛemus alta voce 7 ſecretaʒ vel ſecretas voce demiſſa.⸗j ꝛet.que oꝛationũ ſe equẽtium reſpondet illi inuitatõni cum dicit Dꝛemus. 4 Ad pꝛimũ dicendum.ꝙ ſacerdos cum dicit oꝛate ſpecialiter poſtulat ſibi ſuffragia fieri oꝛationuʒ. quod patet ꝑ hoc quod dicit᷑ in multis eccleſijs oꝛate pꝛo me fratres. Similiter cum di cit. Oꝛate fratres vt meum ac veſtrum ⁊c.poſtulat ſibi fie: ri ſuffragia oꝛationum qtum ad actum conſecrationis. Ad alind dicendũ. ꝙ in ſecretis fit ſpãlis mentõ vi fre⸗ quentius de oblatõne ſiue munere oblato. ꝓpter qð conue nit ꝙ poſt oblatõeʒ dicant᷑.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ ab offe renda cantata vſq; ad pꝛefatõneʒ:omnia que dicunt᷑: voce ſubmiſſa dicunt᷑: ad inſinuãdum quoo ſcriptũ eſt Joh.xj. ſcʒ ꝙ inſlante paſſione oñi ihs nõ ambulauit palam inter iudeos quia cogitabãt eum interficere:ſᷣ abijt in regioneʒ iuxta deſertum in ciuitatem effrem ⁊ ibi moꝛabat᷑ cu diſci pulis ſuis. Ab illo aũt die quo ↄgregatis phariſeis ⁊ p̃n⸗ cipibus ſacerdotũ vt inirent conſiliũ quid facerent. Johᷣ. xi.⁊ cayphas qui erat pontifex ãni illius dixerat:expedit vobis vt vnus moꝛiat᷑ pꝛo populo ⁊ nõ tota gens pereat: cogitauerunt vt interficerẽt eum. ꝓpter qð ad tempꝰ ceſſit 2 ad tempus latebat ĩ alia regione.hoc ergo ſacerdotis ſi⸗ lentium ſignat xp̃ᷣi latibulũ.¶ Ad illud quod querit᷑ que oꝛatio rñdet inuitatõni facte ꝑ oꝛemus:dictũ ante offeren dam. Dicendũ ꝙ illa que dicit ĩmediate poſt oꝛate.cuiꝰdi latõnis cauſa lupᷣtacta eſt. In cuiꝰ ſi ignũ pꝛime ſecrete non pᷣmittit᷑ oꝛemꝰſicut ⁊ ſecretis ſequẽtib.q Si aüt queratuꝛ quare incipit ſilentiũ illud ſtatim offerẽda cãtata.Dicen⸗ dum ꝙ; ratõ eſt.quia tũc incipit mileriũ paſſionis dñi ſcʒ in oblatõne eoꝝ que ſunt ↄſecranda. Vnde ibi ꝑ coꝛreſpõ⸗ dntiam quãdaʒ inchoat᷑ macbinatõ iudeoꝝ tractatõ de moꝛte dñi: ꝗpter quã dñs abijt in regionẽ iuxta deſertum ⁊c̃. JYohᷣ.xj. Illa em oblatio initiũ eſt miſterij paſſionis do⸗ mini:ſicut illa machinatõ fuit initiũ ſimpliciter paſſionis eiuſdeʒ.4¶ Si aũt querat᷑ quare illa pars miſſe que pᷣcedit oblatõeʒ hoſtie vel ſacrificij cũ tanta melodia celebꝛatur. Poteſt rñderi idqð dicit Raba. aſſignans cauſaʒ quare introitus miſſe ſolẽniter cantat᷑ dicens.bene in ingꝛeſſu ſa cerdotis ↄcrepantibo choꝛis auditur modulatõ diuine lan dis.vt dñice celebꝛatõnis miſteria mĩſtroꝝ pia pᷣcedat con ſonantia: ⁊ coꝛpoꝛis ⁊ ſ anguĩs xp̃i venerabile ſacramen⸗ tum antecedat digne laudis ſacrificium. 4 Deinde dicto oꝛate fratres dicit ſacerdos ſecretam quã intermiſit. quo ſignatur ꝙ dñs redijt bieroſolimã ad domũ oꝛatõnis quã ad temp deſeruerat cum eſſet in effrem. vnde Aſdath. xxſ. Cum intraſſet iho hieroſolumã eiecit vendẽtes ⁊ ementes c templo.dicens domꝰmea domꝰoꝛationis vocabit᷑. Dila⸗ tio em̃ dñi qᷓtuʒ ad actũ oꝛandi in hieroſolimis fuit cauſa Apter quã hanc ſacerdos intermittit oꝛatõem. a hec inter⸗ miſſio eſi ſignũ illiꝰ.Et ſciendũ ꝙ nũero ⁊ oꝛdini collecta⸗ rum debet rñdere ꝑ aↄfoꝛmitatẽ nũerus ⁊ oꝛdo ſecretarnʒ poſicõmunionũ. Quot ei dicte ſunt collecte ⁊ quo oꝛdie tot ⁊ ęo oꝛdine debẽt dici ſecrete ⁊ poſtcõmũiones.nec plu res nec pautioꝛes nec alio oꝛdine. Articulus tercius Eſtat dicere de parte illa que eſt de ſolutõe lau dum que incipit cum dicit᷑. Per omnia ſecula — ſeculoꝝ.quod eſt finis oꝛatõnis ⁊ initiũ pꝛefa⸗ tionis. erdotẽ vᷣo finientẽ oꝛatõeʒ ⁊ inchoantẽ pꝛe⸗ fationeʒ inſinuat᷑ ꝙ xpᷣc eſt lapis angularis qui fecit vtra⸗ q; vnum Ephe.ij. Judeos ſcʒ ⁊ gentiles vt ſit vnum ouile et vnus paſtoꝛ Yoh.x. Eleuata ergo voce dicit ſacerdos. Per omnia ſecula ſeculoꝝ. quo ſignatur ꝙ ihs iterum pa lam ambulabat: ita ꝙ in craſtinum turba multa que ↄue⸗ nerat ad diem feſtum. cum audiſſet ꝙ ihs venit hieroſoli⸗ mam:acceperunt ramos palmaru n. a obuiam ꝓceſſerũt clamantes. benedictus qui venit in nomine domini Ma⸗ thei.xxj. ¶¶ In hac autem paꝛte pꝛoceditur ſic. Pꝛimo fide lium ↄgregatoꝛum citatio ꝓponitur. Scðo confeſſionis ex hibende ratio declaratur ibi. Vere dignũ⸗ iuſtum ẽ. Ter cio confeſſionis exhibite acceptatio poſtulatur ibi.Cũ qui ſſa „S. j. ſalutatõne fit exhoꝛtatõ ad duo. ſcʒ ad coꝛdis ſubleuatio⸗ nem:⁊ laudis ſiue gratiarũactõeʒ. Sacerdos ergo dictu⸗ rus rem attentõne digniſſimam. pꝛemittit ſalutationem: optans aſſiſtentes tales eſſe cum quibo dñs manere digne tur. ⁊ mnaxime in pꝛandio ſpũali in quo reficiendi ſunt pa⸗ ne viuo qui v celo veſcendit Yoh.vj. VUnde officiũ pꝛefa⸗ tionis poteſt ad illud referꝛi quod legit᷑ Luc.xxij.ſcʒ miſit petrum ? iopᷣeʒ:dicens.Eũtes parate nobis paſcha vt mã ducemus.Et poſi eodem. Et ipᷣe oſtendet vobis cenaculũ magnũ ſiratũ ⁊ ibi parate.⁊ ADar̃.xi xiiij.idem. ⁊ hoc ſonat qð dico pᷣfatio.dicit᷑ em̃ pꝛefatõ.i.pᷣlocutõ.vtpote qꝛ fit pꝛe paꝛatio ad hoſtie ↄſecratõeʒ ⁊ ↄſecrate ſum ptõeʒ. 4l Facta lalutatõne monet ſacerdos ad coꝛdiũ ſubleuatõeʒ dicens. Surſuʒ coꝛda ſᷣm ꝙ hoꝛtat᷑ aplłs Coł.iij.dicens.Que ſuꝛ⸗ ſum ſunt querite no que ſuper terram. vt coꝛda ſint vbi eſt theʒaurus Math. vj. MQe illis poſſit impꝛoperando dici. populus hic labijs me honoꝛat coꝛ autẽ eoꝛum longe eſt a me Yᷣſa.xxix. Facta autem monitõne ſacerdotis choꝛus p⸗ fitetur ſe monita ſacerdotis ſuſcepiſſe cum dicit. Habemꝰ ad dominuʒ. Quaſi diceret ſacerdos ſint coꝛda veſtra ſur⸗ ſum:⁊ populus rñdet.⁊ nos habemus coꝛda ſurſuzʒ ſcz ad dominũ.¶ Deinde hoꝛtat᷑ ad gratiarũactões dicens. Gꝛa tias agamus dño deo noſtro. Oño inquã qui redemit. p̃s. Redemiſti nos domine deus veritatis. Ex boc em ꝙ rede⸗ mit acquiſitum eſt ei ius poſſidendi ⁊ ita ratõeʒ dominan di. VUnde aug. tanti emit vt ſolus poſſideret deo qui crea⸗ uit. Geñ. j. Creauit deus homineʒ ⁊c. Qoſtro:quia ſalua bit.pᷣs.deus noſter deus ſaluos fociendi. Tũc em̃ veriſſi me erit noſter: quãdo erit omnia in omnibo.i.habundan⸗ tia omniũ bonoꝝ. ꝓpᷣe eſt deus qui nos creauit de nipilo. Iße eſt dñs qui ſuo ſanguine nos redemit. Ipſe eſt noſier qui ſuo munere nos ſaluabit. qui creando dedit nobis na turam: qui redimendo tribuit gratiã: qui ſaluando cõfert gloꝛiam. Vel dño nos ſua virtute poꝛtanti. Heb j. poꝛtãs omnia verbo virtutis ſue.deo nos ſua ſapientia regẽti. ᷣs Mui regis iſrł intẽde.nr̃o regnũ preparatti. Jo. ii. ia do parare vobis locum. Hec eſt ratio triplex quare illi ex⸗ hibenda eſi gratiarũactio.¶ Choꝛus autẽ reſpondẽs ver⸗ bo ſacerdotis aſſentit dicens. Bignum ? iu ſiuʒ eſt. Dignũ inquõ ꝙtum ad ipſum.quoniam ipᷣe eſt dominus dens no⸗ —,— 60Wr — W—— — (Peof. miſſe Ner. Jullũ ꝙtũ ad nos:qꝛ nos pplus eiꝰ ones paſcue eiꝰ. Were dignuet inſtũ S. ij. Hie ponit᷑ ratõ landis exbibede ſcʒ duplex. Oꝛima eſi er⸗ cellentia diuina. Scðᷣa eſt laus angelica que tangit ibi. p quẽ maieſiatẽ tuaʒ ⁊c..ita rñdet choꝛus.oignũ ⁊ iuſtũ. qðᷣ aſſerit ſacerdos dicẽs. Aere dignũ ⁊ iuſtũ eſt.dignũ: quia nos mera volũtate condidit. iulſlũ:quia puꝛa miſericoꝛdia nos redemit.equũ:quia nos gratuito iuſtificat. ſalutare: quia nos ꝑpetuo gloꝛificat. Elel dignũ ratõe ſue excellen⸗ tie. Juſtũ ratõne ſue beneficientie.Equũ ratõne ſui bene⸗ placiti.multũ em̃ placet deo gratitudo. Salutare ratione ſui pꝛomiſſi.ſos tibi ſempeꝛ.quia maieſtas eius eterna. Tbob.xiij. AMQdagnꝰ es dñe ineternũ ⁊ in omnia ſecula re⸗ gnuz tuũ. ps. Wenedicã dñm in omni tꝑe ſemꝑ laus eius 2c. Et vbiq;:quia maieſias eiꝰ vbiqʒ.pᷣs. In omi loco dña tõnis eius benedic aĩa mea dño dñe ſancte:ſeruos ſuos ſã ctificans iuſhſicando. Pater omipotens: filios exaltans in meritis extollendo. Eterne deꝰ: cultoꝛes ſuos remune⸗ rans eternaliter beatificando. Vel dñe ſancte:ſuos in ſan — ctitate ↄſeruãdo. Pater om̃ipotens: filios potẽter generã do. Eterne deꝰ. cultoꝛes ſuos eternaliter rem ũerãdo. Per xpᷣm dñm nr̃m· ꝑ rpᷣm em̃ tanqꝙᷓ ꝑ mediatoꝛẽ⁊ aduocatum . gratias exoluimus:quia aduocatuʒ habemꝰiuxta patrem ihm xpᷣm. j. Joh. 4 Per quẽ ſcʒ rᷣm maieſtatẽ tuam lau. an. ado.domi.tꝛe.po. Per xpᷣm inquã a quo babent eſſe:qꝛ ipe eſt dei virtus. ⁊ noticiã quia ipe dei ſapiẽtia.j· Coꝛin. per illum em̃ laudant adoꝛant tremunt. laudant peꝛ quem facti ſunt ſcʒ per filium. Geñ.j.dixit deus fiat lux.i.ange⸗/ lica creatura.verbo dixit ⁊ verbo fecit quia verbo dñi celi firmati ſunt.hi vtiq; laudant.pᷣs.Laudate euʒ omnes an geli eius. vnde Eſdre. exercitus celi te adoꝛant.adoꝛãt.pᷣs Agoꝛate deum omnes angeli eius. Lremũt Yob. Colune celi ↄtremiſcent ⁊ panent ad nutum eius. Laudant inquã virtuti maieſtatis teſtimonium exhibendo: adoꝛant excel⸗ lentiam maieſtatis reuerendo. Tremũt potentiã maieſta⸗ tis admiſirado ſiue eidem famulando. Lremere em̃ dicũ⸗ tur non metu foꝛmidinis cum ſint ꝑfecte beati: ſed admi⸗ rationis conceptu vel obedientie famulatu. ſunt em edmi niſtratoꝛij ſpiritus in miniſterium miſſ. Heb.j. Unde his verbis innitur ꝙ diuina maieſtas maxime eſt laudabilis: eo ꝙ laudabilis ab angelis quoꝛum teſtimoniuʒ eſt maxi⸗ me autenticum. maxime reuerenda: eo ꝙ adoꝛabilis a do⸗ minationibus qui babent dominiũ oꝛdinatuʒ ſuꝑ bonos angelos inferioꝛes.atq; maxime admirabilis a pote ſtati⸗ bus que aduerſarias virtutes ſubditas habent 2 que con⸗ ceptum mandatuʒ in pꝛincipatibo archangelis 2 angelis ſibi ſubditis perficiunt.vt volunt expoſitoꝛes bierarcbie beati Dyoni.4¶! Cel ſcilicet deum laudant.i.viam pꝛeſtãt laudandi.p̃s. Laudate eum celi celoꝛum a aque om̃es ⁊c. Ande cuncta laudant deuʒ vel laudis materiã dant. lel ſm quoſdam celi dicuntur thꝛomi qꝛ in thꝛonis dicit dñs ſedere.⁊ domn inus dicit Yſa.lxvj. Celum mihi ſedes. celo⸗ rũq; virtutes pluraliter dicit.quia ſicut plures ſunt celi:ſi militer virtutes celoꝛum ſunt plures.quaruʒz influẽtia iſta inferioꝛa ꝑducunt᷑ in eſſe ⁊ ↄtinent᷑. Vel virtutes dicũtur vnꝰoꝛdo in infima bierarchia que ↄtinet virtutes.arcban gelos ⁊ angelos. Ael ꝑ virtutes celoꝝ oẽs ſpũs celelles ſi⸗ gnificant᷑. vt em̃ habet᷑ in glo.ſuꝑ illud laudate eũ omnes virtutes eiꝰ: generale nomẽ eſt omniũ celeſtiũ ſpirituum. Qñq; tamẽ ꝓ vno oꝛdine accipit᷑.! Et ꝑ hoc piʒ rñſio ad boc qð poſſet bic queri.quare fit h mentõ ſolũmodo de an gelis dominatõnibo ⁊ poteſtatibo ⁊ ſeraphin: quia vt ex di ctis patʒ.de omnibo fit hic mentõ ſᷣm aliquẽ exponẽdi mo⸗ dum iam dictum. 4 Ec beata ſeraphin.oꝛdo pꝛimꝰcæ ſup⸗ ma hierarchia ſeraphin ſic dictus a dono caritatis: qꝛ ex⸗ cellentius pᷣſidet. VUnde interpᷣtatur ardoꝛ vel incendiũ ſi⸗ ue ardentes.Et vt habet᷑ a Hieꝛo. Seraphim ꝑ m.in ma⸗ ſculino genere.ꝑ n.in neutro genere plurali dicimus.Se raph aũt ſingulariter dici poteſi ſicut eberub vt cherubin Hi concelebꝛant.i.xari voto celebꝛant laudes diuinas ſo ¶ Cu quibꝰ et noſtras .S. iij. xxxvij. cia exultatione. Mon em̃ abſq; erultatione ꝑmaxima lau⸗ vxs deo ꝑſoluũt. VUnde beati qui babitãt in domo tna dñe in ſeculũ ſeculi laudabũt te. ¶q Qota ꝙ ſeds oꝛdo ĩ ſup̃ᷣma pierarchia dicit᷑ chernbim.a dicit᷑ a dono ſciẽtie:qꝛ excellẽ tius pᷣſidet reſpectu thꝛonoꝝ⁊ alioꝝ poſterioꝝ.⁊ interpᷣ⸗ tatur ſcientie plenitudo. Lerciꝰ oꝛdo eiuſdẽ hierarchie eſt thꝛonꝰ. 7 dicit ſic a dono domiandi quo trãſcenduũt inferio res oꝛdines quibo domĩant᷑: ⁊ miſſi ad nos docẽt nos debi⸗ to modo domiari. Poteſtates ſũt ſilꝛ de media hierarcbia I'm quoſdã ⁊ dicunt ſic a dono potẽtie cobercẽdi vmonũ prates. Tirtutes arcbangeli angeli ſunt v infima hierar chia. a dicunt᷑ virtutes a dono faciẽdi miracula. Archãge⸗ li a dono nũciãdi ſine reuelãdi maioꝛa. Angeli a dono nũ⸗ ciandi mima.de bis fit ſpàlis mẽtio in pfatõnibo.4 Et pẽ hic queri quare in nulla pᷣfatõe fit ſpãlis mẽtio de pᷣncipa⸗ libus ſicut de alijs. Et põt ad boc dici. ꝙ nõ ſolũ nomiant᷑ oꝛdines angeloꝝ in pfatõibo vt oñdat᷑ ꝙ inſiſtant laudibo dei: ᷣ vt oſlẽdat᷑ ꝙ nos qui ſiłẽ debemꝰlaudibo diuinis in⸗ ſiſtere: debemꝰ eildẽ quodãmõ velle aſſimilari. Pꝛincipa⸗ tus aũt p̃ ceteꝛis dicunt᷑ poſſidere donu reueꝛẽtie.2 nõ ſolũ hm ꝙ reuerẽtia intelligit᷑ actiue vtpote exercẽda reſpectu ſũme maieſtatis: ̊ potiꝰqꝛ alij debent alije reuerẽtiã exbi⸗ bere. bec aũt mĩme appetẽda eſt in bomĩe.Omnia aũt alia dona ab angelis data quodãmodo intellecta ↄuenit appete re.vtpote facere miracula ſcʒ in ↄuerſione peccatoꝝ ad pe nitentiã.domiĩari ſibip̃is ⁊ vicijs ſimiliter. ° voces. Duas em̃ omnipotene deꝰratõnales condidit crea⸗ turas. angelicã ⁊ bumanã. qui laudibo diuinis inſiſterent ei gratiarũ redderent actones.quas dum pari voto cele⸗ brant:tanqᷓ inferioꝛes ⁊ ſuperioꝛes coꝛde in celeſti cytha⸗ ra ſociantur. De qua Apoc.xiiij. Et audiui vocem quaſi cytharedoꝛum cythariʒ antium in cy tharis ſuis.⁊ canta bant quaſi canticum nouum. Supplici confeſſione.i.quaſi nõ ſuperba perſumptõne ſed humili laude dicentes. San ctus. ſanctus. ſanctus dñs deus ſabaoth. Ter dicit ſanctꝰ? 7 ſemel deus. vt trinitatis 2 vnitatis miſteriũ ↄpꝛobetur. Hoc non ſolum ſerapbim clamabant ſub excelſo dei ſolio: ſm dicit᷑ Iſa. vj. ſed ⁊ quatuoꝛ aĩalia m illuo Apoc. iiij. In circuitu ſedio requiẽ nõ babebãt die ac nocte dicẽ tia. Sanctꝰ.ſanctꝰ.ſanctꝰ dñs de om̃ipotẽs.deꝰ dicit᷑ ſan⸗ ctus.i.ſanctificãs: nõ aũt ſanctificatꝰ.vñ Leui.xix. San⸗ cti eſtote qꝛ factꝰſum dñs deꝰ veſter. Sanct pater dicẽte ſi lio.Johᷣ.vij.pat᷑ ſanctifica eos in veritate ̊s dediſti mihi qꝛ tu ſãctꝰes. Sãctꝰfiliꝰãgelo ꝓteſlãte Luẽc.j.Oð em̃ ex te naſcet᷑ ſanctuz:vocabit᷑ filiꝰ i. Sanctꝰſpũſſanctꝰxpᷣo di⸗ cente Johʒ. xx. Accipite ſpim̃ſcẽm quoꝝ remiſeritis pecca⸗ remintunt᷑ eis. Dicit᷑ aũt dñs deꝰſabaoth.i.dñs exercituũ videlicet angeloꝝ ⁊ bominũ. quoꝝ terribilis vt caſtroꝛuʒ acies eſt oꝛdinata. Cañ.vj. Tot em exercitꝰ deꝰbabet ĩ ter ra:quot ſunt oꝛdines in eccłia.tot habet in celis: quot ſũt in angelis. omie celoꝝ ? terre: angeli ⁊ homies dinina pleni gloꝛia ꝑpibentur. lel ad l̃aʒ celi ⁊ terra diuia glo ria replent᷑:quia diuinitas eſt vbiq;. AUnde p̃s. Si aſcẽde⸗ ro in celum tu illic es ⁊c.ſuꝑ omnia nõ eleuatꝰ.ſubter oĩs nõ pꝛoſtratꝰ. inter omnia nõ inclulus.extra omnia nõ ex⸗ cluſss.vñ Yob. xj. Excelſioꝛ celo eſt ⁊ qo facies: ꝓfundioꝛ inſerno. vnde gnoſces? longioꝛ terra mẽſura eiꝰ⁊ latioꝛ mari. ¶ Quia ðᷣo neceſſariũ eſt ad eternã ſalutẽ incarna⸗ tionis quoq; miſleriũ conſfiteri:recte ſubiũgit᷑. Henedictꝰ qui venit in nomie ⁊c.ſumptũ eſt de euãgelio Joh. xij. Vñ cum illud canit᷑ debet fieri ſignũ crucis.ð hoc noĩe dicit fi liue.Ego inquit veni in noĩe patris mei.Johᷣ.v.Qomen patris ẽ filius.de quo vYla.xxx.Ecce nomẽ dñi venit de ☚ ginquo. Oſanna in excelſis. Oſanna verbů hebꝛeũ eſt qð ſignificat ſalua obſecro. ↄpoſitũ ex oſi qdð eſt ſalua ⁊ anna quod eſt interiectõ obſecrantis.vel oſanna ſunt due dictõ⸗ nes ꝑ eclipſim pꝛolate. bis autem dicit᷑ oſanna ępter dnas ptes ſalutis ꝗᷓ ſunt ſtola carnis ⁊ ſiola mẽtis quibo ſancti keatificant᷑ in gloꝛia. Hic laudis vſus in pᷣs.cxvij.reꝑitur Pem̃ turbe dixerũt oſanna:hoc eſt qð ibi dicit᷑. O dñe ſal cea que requirũtur ad cõſecratõeʒ coꝛꝑis xpᷣi? ad ↄmemo⸗ uum me fac. Henedictꝰqui venit in noĩe dñi.qð ſi ubiungi rationem conſecrati:bł̊ ⁊ memoꝛia paſſionis repᷣſentatur et tur eiſdem verbis.hoc aũt canticũ eſt canticũ angeloꝝ qð conditiones eiuſdem ⁊ hoc maxime ꝑ cruces. In bac ergo nos cantates ſigniſicamꝰꝙ ꝑ hoc ſacrificiũ iungi celeſtib⸗ parte in qua poſtulatur muneruʒ ſanctiſicatio fiunt tres æbemꝰ ⁊ ideo ſaluaꝛi cũ illis in excelſis clamamꝰÄ?. cruces:in ſignum plieis giois fi 6 dro. a iuda Ar. 4. 37 A iudeis.de pꝛima Ro.vuj. Qui apꝛio filio ſuo nõ peꝑcit Membꝛum ſecüdum ſed p nobin ochnit tradigit illuin. we ſeda Aacht Roj. Ecũda ꝑs pᷣncipalig que incipit ibi.Te igi MDuerebat opoꝛtunitatẽ quõ eum traderet. de tercia YJoh. tur in qua agit᷑ veaſecratõe rei oblate 2 di⸗ xEviij. Oens tua ⁊ pontifices tui te mihi tradi. Pꝛima tra uidit᷑ in quatuoꝛ. Pꝛimo poſtulat᷑ boſtie dro ditio fuit ex gꝛatia dilectõnis. Joh.iij. Sic de dilerit mun ccepte benedictio. Scðᷣo ſideliũ ꝓmotõ ibi dum vt filiũ ſuũ vnigenitũ ⁊c. Scða ex auaritia. vñ Ma⸗ In pᷣmis que tibi offerimꝰ.Tercõ hoſtie benedicte in coꝛ thei.xxvj. Quid vultis mibi dare.a ego eum vobis tradã. pus rpᷣi ⁊ ſanguinẽ trãſmutatio ibi quã oblatõeʒ. Quarto eꝛcia ex inuidia.NMDar᷑. xv. Sciebat em̃ ꝙ per inuidiam oↄſecratõig ↄſumatõ ibi.Qui pꝛidie qᷓ pateret᷑. tradidiſſent eum. Deus em tradidit euz ex dono. donũ em̃ . eſt datum nõ reddibile.iudas pꝛo mũere.iudei in ſacrifici rticulus beimus um illibatum. ad hoc ergo veſignandũ ſacerdos facit tres 2 DOea ergo ꝙ poſt landis pᷣconiũ ſequit᷑ ſecretuʒ cruces ſuꝑ hoſtiam cum dicit hec dona hec mũera bec ſan⸗ ſilentinz. Jam vbi ihs bonoꝛifice fuit ſuſceptꝰ cta ſacrificia illibata. quaſi ↄmemoꝛãs illã traditõeʒ quã C bieroſolimis a turbis.cũ ramis palmaꝝ ⁊ lau⸗ us fecit ex dono:iudas ꝓ mũere.iudei in ſacrificiuʒ illi⸗ dibus. vt ba oh.xij. iudei volebant eum caꝑe. ꝓpteꝛ batum:ſinguli aũt ad moꝛtem ſcʒ crucis. Hec trina tradi quod receſſit ab eis ⁊ abijt in bethaniaʒ ⁊ ibi abſcondit ſe tio tũc incepit.cum filius ex decreto dei patris ex conſilio . ewter AA ab eis Yoh. xij. Mon metu foꝛmidinis:S pꝛouidẽtia diſpẽ/ ſpũſſancti. necnõ ex ꝓpꝛio beneplacito veniẽs hieroſolim S rd VvrGE Aar ſatoꝛis. quia nõdum venerat boꝛa eiꝰ.qua adneniente ſpõ ſemetipᷣm erpoſuit paſſioni. Qui erxponẽs ad quid venit. taneus ad paſſionem acceſſit. vnde Aſda th.xxvj. Surgite dixit Joh.iij. Si exaltatus fuero a terra: omnia trabam inquit eamus.ecce apꝛopiquabit qui me tradet. vñ Zoh. ad meipᷣm. hoc aũt dicebat ſignificãs qua moꝛte eſſet claꝛi xvj. Cohoꝛs ⁊ miſtri cum veniſſent cum lateꝛnis ⁊ facibo ⁊ ficaturus deum. vel bec tria dona mũera ſancta ſa acrificia armis ve app̃ᷣhenderẽt eum. Jĩe aũt ſciens omnia que ven illibata: ad indiuiduã trinitatem cuiꝰ opera indiuiſa ſunt tura erant ſuꝑ eum: ꝓceſſit ⁊ dixit eis.quẽ queritis. Rũñ⸗ poſſunt referri.que tota tradidit ipm að moꝛteʒ: vt tota re . „a Verunt ei ihm naz aꝛenũ. dixit eig. Ego ſum Allud xp̃i la dimeret nos a moꝛte ꝑ ipᷣm.·¶ Qota eꝛgo ꝙ donũ eſt oã tis: eſe i.αν no N un ſr N tibulum hoc ſilentiũ ſecrete rep̃ſentat. Alia eſt cauſa bui⸗ mun?accipientis:ſacrificiũ offerentis.pater dedit.filiꝰob eades „on veans ſecreti ſilentij. ſcz vt ſine tumultu ſine ſtrepitu verboꝝ mẽ⸗ tulit.ſpũſſanctꝰaccepit: ſinguli tamẽ dederunt acceperunt . nis deuotio ad deum dirigatur:qui eſt exauditoꝛ coꝛdis nõ obtulernnt:ſ̊ pater dicitur dediſſe ꝓpter auctoꝛitatẽ.filius &an. ναn e Nr vocis. Ron em eſi exoꝛand clamoꝛibo qui renuʒ ſcrutatoꝛ obtuliſſe ꝓpter aſſumptaʒ humanitatẽ ſ. pũſſanctꝰaccepiſſe eſiz coꝛdium Hiere. xvij. Oð aãna typũ erens ecclie inſi⸗ Ipter axpꝛopꝛiatã benignitatẽ ſiue liberalitatem. hec autẽ mnuabat que nõ petitõne ̊ tacita teuotione qð petijt impe⸗ gratioſiſſima liberalitas eſt. quod den Adit nobis in do⸗ trauit.oicitur em̃ pꝛimo Reg.j. anna loquebat᷑ in coꝛ⸗ num:hoc accipit a nobis in munꝰ. Bacercs aũt ↄuer t ſuo tm̃q; labia illius monebant᷑ 2 vox penitꝰ non audie⸗ tens ſermonẽ ad patꝛẽ.dicẽs.te igit᷑ c emẽtiſſim? pateꝛ ⁊c. batur. verba m̃ ſunt ꝓferenda: ne quid petere vel intẽdeꝛe Sic patris auctoꝛitatẽ inſinuat ipᷣm ſolũmodo in uocãdo. debeam?ignoꝛemꝰ. Altera eſt. ratõne tãti miſterij verba ꝑ quẽ alloquit᷑ tanqᷓ pᷣſentẽ ꝑ gram: qui nuſqᷓ teſi ꝑ eſſenti . quotidianuʒ vſum vileſcãt ⁊ in locis nõ opetentibo paſſim am potentiã ⁊ pᷣſentiã. Per ihjm xpᷣm filiũ tuuʒz dñm nrjm e . 2 indiſcrete dicant᷑.: ſic ſint dicentibo in rninaz. Tnde vt vt ꝑ quẽ ſicut ꝑ mediatoꝛeʒ dei ⁊ hominũ Gal.iij.decurrũt dicit᷑. Coniigit vt quadaʒz die paſioꝛes ſuꝑ lapidẽ quẽdam ad nos dei beneficia ↄfidens in verbo dñi. dicentis Johᷣ. ponerẽt panẽ. qui ao hoꝝ verboꝝ pꝛolatõez ↄuerſus eſt in xvj. Si quid petieritis patrem in nomine meo hoc faciaʒ cacarnẽ.X ſoꝛſitan tranſmutatꝰ eſt panis in coꝛpus xpi. in q̊ vobis. Supplices rogamus ac petimus.duo bic notantur diuinitus acerrima facta eſi vindicta:nam pcuſſi ſunt di⸗ ex quibo petens obtinet quod intendit.ſcʒ clemẽtia diuina Bind agieie ſellens na⸗ vnge ſtaratmz fuit vt de eters cum dicit clementiſſime:2 but unro⸗ ex bte petentis cũ di a rea e. , Fdiceret᷑ ſub ſilentio.alia e ratõ ne vileſceret ex manifeſta cit ſuꝑlices.pluraliter loquit᷑ ſignificãs ſe vite oĩm oꝛatõ . a ⸗ ſ * toen ſ oa pꝛolatõe:ſicut ſacra ſcriptura in quadã obſcuritate tradi nem E eaaere⸗ reumnlar erba dep̃catoꝛia dicens: ta eſt ne vileſceret. Pꝛopter has cauſas dicit᷑ ſab ſilentio rogamꝰac petimꝰ.vt ſic gemiata poſtulatõe meliꝰ obtine⸗ ⁊ ob hoc dicit᷑ ſecreta:ſcʒ quia ſub ſilentio ꝓnunciat᷑.cum at qð intendit. Ati accepta habeas. hoc reſpicit diuinum olim alta voce diceret᷑ quonſq; aliter inoleuit ↄſuetudo ꝓ⸗ beneplacitũ.⁊ benedicas hoc eifectũ beneplaciti. bec dona pter cauſas iam dictas.¶q ¶Lota P hec pars miſſe vſq; aðd hec mũera.hec ſancta ſacrificia illibata.Eadẽ aũt ſũt hbec oꝛatõneʒ dñicaʒ cum ſua pꝛefatõne ſcʒ pceptis ſalutaribo dona mũera ⁊ ſacrificia.que at ſacris offerũt᷑ altaribo mu⸗ ⁊c̃.dicit᷑ canon miſſe: quia regulariter ĩ bac pte memoꝛia nera dicũtur ⁊ dona ⁊ ſacrificia.vnde Aſdath. v. Si offers dñice paſſionis recolitur.videlicet eoꝝ que geſta ſunt per munꝰtuũ añ altare ⁊c. Et Heb.v.dicit᷑ de põtifice ꝙ ↄſlitu ebdomadã ante paſchalẽ a tecima luna pᷣmi mẽſis quado tus ẽ a deo vt offerat dona 2 ſacrificia.ꝓ pctis hoꝝ aũt in⸗ ihs abijt hieroſolimã:vſq; ad decimãſe eptimaʒz qñ ſurrexit culcatio pie deuotõis eſt exercitatõ vel in effabilis omẽda⸗ a moꝛuis. Pꝛopter qð inter p̃fatõeʒ ⁊ canonẽ in pleriſq; tio ſacramẽti.nõ aũt aliqð inuenit vocabulũ qð tantũ ſaẽ ſacramẽtarijs imago crucifixi depingit᷑. vt nõ ſolũ intelle mentũ digne valeat apellare: niſi qð grece dicit᷑ euchari⸗ ctus lr̃e:̊ etiam aſpectus picture memoꝛiam dñice paſſio ſtia.qð exponit᷑ bona gr̃a. Dicunt᷑ aũt pluralit dona mũe nis inſpiret. ⁊ ſoꝛte diuina factum elt ꝓuidentia. licet bu⸗ ra ⁊ ſacrificia.quia panis ⁊ vinũ diuerſe ſunt ſpẽs ſubſtãa⸗ mana induſtria ꝓcurauerit vt ab ea lra canon inciperet: tiarum pꝛiuſqᷓ; conſecrent᷑.⁊ deinde ſunt ſi pecies ſpecierũ. que ſui foꝛma ſignum erucis oſtendit 2 expꝛimit in figura Dicunt᷑ aũt ſancta? illibata: quia panis? vinum ſignifi Thau nãq; miſteriũ crucis inſinuat. dicente dño Eʒzech. cat ſacroſanctũ coꝛpus ⁊æ iĩmaculatũ ſangumem ihu rp̃i. ir. Signa than in frontibus viroꝛum dolentium 7 gemen⸗ 25 aũt dicunt᷑ illibata quaſi nõdum guſtata: ſ potiꝰ illi⸗ Hiui.vel canon dicitur quia ex regulis patrum.i.ex his q̃ bata.i.ĩmaculata:quia ſine macula coꝛdis ⁊ coꝛꝑis oꝑtet regulariter inſtituerunt obſeruarti eſt compoſitus.Canon. offerri.quatenꝰ⁊ coꝛ ab iniquitate mũdet᷑ coꝛpꝰab inun em grece regula latine dicitur. Et dicitur idem canon ſe⸗ dicia. vel ſic ſm Yſið.diſtinguũtur. donuz pꝛie dicit qð a creta ⁊ actio.quare canon dicit᷑ ⁊ ſecreta dictum eſt. gcttioſupioꝛe inferioꝛi confert. Jaco.j. Omne datuʒ optimũ ⁊c̃. aut dicitur: quia tunc cum co cauſa noſtra agitur. G Jn AMunqð ab inferioꝛe ſuꝑioꝛi pſentat᷑. Sacrificiũ qdð cꝛea bac do Parte que canon dicitur.non ſi olũmodo pꝛoferũtur toꝛi offert᷑. Inſinuat᷑ his vocabulis tribo.ꝙ hec grmon⸗ — ¶ Peof. miſſe ſtrata ſunt nobis a deo collata:a nobis deo p̃ᷣſentata ⁊ ob lata:in verũ ⁊ ſũmũ ſacrificiũ trãſſubſtãtiata. Quidã aũt diſtinguũt ſic. hec dona ſcʒ nature.hec mũera ſcʒz deuotõis noſtre. hec ſancta ſacrificia illibata maieſtati diuine. Elt hec dona referant᷑ ad naturã.hec munera ad gratiam.hec ſacrificia ad incoꝛrùptionis gloꝛiam. 2 dicunt ꝙ ꝓpterea crnces fiunt in milſa: quia virfus miſſe crux xp̃i eſi que ſa⸗ cramentum altaris 2 omnia alia eccléſie ſacramenta con⸗ ſecrat ? ſanctiſicat. ticulus ſecũdus pꝛimis que tibi offerimꝰ. In hac ꝑte poſtu⸗ latur fideliũ pꝛomotio a ↄſecrãte.Pꝛimo ime⸗ diate a deo ibi. In pꝛimis. Scðo mediantibus ſanctis ibi.ↄmunicãtes. Item in pꝛima pꝛimo poſſulat ꝓp motio ip̃ius eccłie ⁊ mẽbꝛoꝝ in generali.Scðo ꝑſonaruʒz quarũdaʒ in ſpeciali ibi.Aldemento dñe.4 In pmis ergo id eſt pꝛincipaliter que tibi ſcʒ ſoli deo indiuidue trinitati offerimus. Hic dat᷑ intelligi cui debent ſacrificia offerri eccleſia tua ſancta.i.deo ſiue cultui diuino dedicata ſcilicʒ eccleſia. Vt em̃ habet᷑ in quadaz glo.ſuꝑ illud Lemt.xix. Sancti eſtote. illa ſunt ſancta: que a ↄmunibo vſibo ebẽt ſeꝑari ⁊ ſoli deo veſeruire.Et ſicut dicit Iſido. Eccleſia ẽ nomẽ grecũ quod in latinũ vertit᷑ ↄnocatõ.pt᷑ hoc ꝙ oẽs ad ſe ↄuocat:catholica.i.vniuerſi alis. Iido.catholicꝰvni⸗ uerſalis ſiue generalis interpᷣtat. idem greci vninerſale ⁊ catholicon vocãt.i Aõ em̃ ſicut ↄuẽticula bereticoꝝ in ali⸗ quibo regionũ ꝑtibus coartat᷑:ſᷣ ꝑ totum oꝛbem terrarum dilatura diffundit᷑. Hinc vniueriitas ab vno cognomĩata eſt ꝓ eo ꝙ in vnitate colligit᷑. bec Iſido. Quaʒ pacificare ↄtra ↄtur batõeʒ ꝑ bereticos ⁊ ſciſmaticos ei illatã.hoc eſt vt pacẽ habeat ab hereticis ⁊ ſciſmaticis.quã etiã cu ſtodi re digneris a demonibo ⁊ vicijs. Et adunare que diſper⸗ ſa eſt inter paganos ? alios infideles.Et regẽ inter ꝓſpe⸗ ra ⁊ aduerſa. vel pacificare ꝑ inberẽtiã caritatis cuʒ deo j. Joh.iij. Qui manet in caritate in deo manet. tales pacẽ babent. vnde Johᷣ.xvij. In me pacẽ habebitis.Cnſtodire. ne pereat ob ingruẽtia ꝑiculoꝝ ſiue tem ptatõnũ.Quia ni⸗ ſi dñs cuſtodierit ciuitatẽ: fruſtra vigilat qui cuſtodit eaʒ Adunare ꝑ confoꝛmitatẽ moꝛũ ⁊ voluntatũ. vt multitudi nis credentiũ ſit coꝛ vnũ ⁊ aia vna Act᷑.iiij. Regere impꝛo grelſu virtutũ vt dicat cum pᷣs. Oñs regit mne ⁊ nibil mihi eerit. AUna cũ famulo tuo papa noſtro quẽ ſingulariter p pter regimẽ ⁊ curam ecclelie ppoſuiſti vniuerſis.vt om̃es ab vno icut coꝛpus a capite gubernẽtur vbi dixiſti petro Adath.xvj. Dabo tibi claues regni celoꝝ ⁊c᷑. Unde papa dicit᷑ pater patrũ:quia ſũmꝰ ſacerdos ⁊ pontifex msximꝰ nomĩat᷑. dicit etiã patriarcha romanꝰ. Patriarcha enim greca lingua ſũmꝰpatrũ interp̃iat᷑:quia pꝛimũ.i.apłicum locum tenet. vt dicit IAido. Et antiſtite noſtro. Iſido.an⸗ tiſies ſacerdos diciꝰ eſt ab eo ꝙ ante ſtat. Pꝛimꝰ em̃ eſt in oꝛdine eccleſie ⁊ ſupꝛa ſe nullũ habet. Ex boc verbo vſi do. videt. ꝙ idem ſit papa ⁊ antiſtes cum nullũ habeat ſu pꝛa ſe.¶¶ Pꝛet. ex hoc verbo videt᷑ ꝙ antiſtes ſit ſimplex ſa cerdos. ſi hoc: tunc nõ fit ↄmẽoratõ ĩ miſſis pontikici⸗ bus.. Rñnſio.ꝙ antiſtes pontifex dicit᷑ vnde verbũ Sſido. ſic debz intelligi. antiſtes ſacerdos dictꝰab eo ꝙ añ ſtat.i. ſacerdos ille qui ante ſtat ſcʒ ↄiũctim. Sacerdos em̃ qui ante ſiat eſt ſacerdos qui eſt pontifex.4 Ao p̃mũ dicendũ ꝙ antiſtes ſicut põtifex nomiat epos cuiuſcũq; dignitatis ſcʒ ⁊ priarchas ⁊ archiepos ⁊ metropolitanos ⁊ epos.Et ſic ſumptꝰſᷣm Yſido.nõ habet ſuꝑioꝛẽ in oꝛdine ecełie.Fm tñ ꝙ fit in canone miſſe ↄmẽoꝛatõ de antiſtite:intelligit de antiſtite illiꝰecclie in qua celebꝛat. AUñ dicit᷑ antiſtite nto Et rege nr̃o.ꝙ aũt oꝛandũ ſit ꝓ pᷣncipe habet᷑.j. Lhimo. ij. Obſecro pꝛimo oĩm poſtulatões.obſecratões ⁊ oꝛatões gratiarũactõnes ſieri ꝓ omnibo bomibo ꝓ regibo ⁊ ꝓom nibus qui in ſublimitate ſunt ↄſtituti.vt em babet᷑ ab DLou gone. Eccleſia eſt multitudo fideliũ ⁊ vniuerſitas xp̃iano rum. que vniuerſitas duos oꝛdines ↄplectit᷑. ſcʒ laycos et clericos quaſi duo latera vnius coꝛꝑis. ſiniſtruzʒ ſeʒ layci vxxxvij. quia terrene vite neceſſaria tractãt. dextrũ clerici quia ea que ad ſpũalem vitã ꝑtinent miſtrãt. due aũt ſunt vite coꝛ reſpondentes.terrena 2 celeſtis:coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis.Et du⸗ — „ . x pĩas ſecularis ⁊ ſpũalis. Secularis caput habet re⸗ 1, N rn haz — . gem. Spũalis habet ſũmũ pontiſicẽ. Spũalis pfas prioꝛ eſt terrena ſiue ſeculari 2 dignitate ſcʒ quãtũ vita ſpualis dignioꝛ eſt ꝙᷓ terrena ⁊ ſpũs ꝙᷓ coꝛpus. Et inſtitutõ eſt. qð patet ꝑ hoc ꝙ in lege veteri pꝛimũ a deo ſacerdotiũ inſtitu tum eli. poſtea ꝑ ſacerdotiũ iubente dno regalis ptas oꝛdi nata eſt. 7 pꝛioꝛ etiã eſt ptas.i Zam ſpũalis ptas terrenam katem inſtituere babet vt ſit ⁊ indicare habet ſi bona non uerit. Spũalis p?as pꝛimũ inſtituta eſt: ⁊ cũ deuiat a ſo⸗ lo deo iud Kirien omnia 7 iße a nen inſtituta ꝑ ſpũalem. patet ꝑ hoc. quia adhuc in ecclia ſa cerdotalis dignitas regalẽ pfatem ſacrat. ſa nctificans ꝑ benedictõeʒ ⁊ ſoꝛmans ꝑ inſtitutõneʒ. Unde regalis ptas iure inferioꝛ eſtimatur. Iſta ergo duplici ptate indiget et 2 regitur eceleſia in mẽbꝛis ⁊ duplex vita moderat᷑. ꝓpter quod pꝛo vtraq; oꝛat eccleſia.pꝛimo tamẽ pꝛo ſpũali quaſi dignioꝛi: ſcðo pꝛo ſeculari quaſi inferioꝛi. Et omnibo oꝛ⸗ thodoxis qui ſub vtraq; ptate fidem tenent aplicam ? ve⸗ nerantuꝛ?. Ut em̃ dicit Iſido. Oꝛthodoxus eſt recte credẽs 2 vt credit viuens.oꝛtho eniz grece recte dicit᷑ latine.dora gloꝛia. hoc eſt vir recte gloꝛie. Lales em ſunt recte loꝛio⸗ h. qui deum recte fidei confeſſione loꝛificant. aiq; catholi ce apoſlolice ſidei cultoꝛibus.¶ Hoc videtur ſuꝑflue ap poſitum cum tales ſint oꝛthodoxi. Rñſio.ꝙ hoc nõ ſuper⸗ fluit.quia expꝛeſſius cultus fidei ꝑ hoc additum declarat᷑ quãtuʒ eſt ex ꝑte ſermonis. Dicit᷑ autem aplice fidei.quia apti fuerunt ſidei fundatoꝛes ſupꝛa pꝛimũ fundamẽtũ ſcʒ xpᷣm qui eſt fundamẽtuʒ eoꝝ. Ephe.ij. Supedificati ſupeꝛ fundamẽtũ apoſtoloꝝ.ergo aplici ꝓpbete dicunt᷑ funda⸗ menta. Unde p̃s. Iundamenta eiꝰ in nontim ſanctis xpᷣc eſt pꝛimũ ⁊ maximũ fundamẽtuʒ. ine iudicat᷑. O regalis ptas oꝛdinata ẽ — 2 „ * amuloꝛum. In hac parte ſpecialius poſiulatur fidelium pꝛomotio a conſecrante. In parte enim pꝛecedenti poſtu⸗ latur pꝛomotio eccleſie cum membꝛis cunctis in generali ſcilicet pꝛelatis ⁊ ſubditis ibi. Cum famulo tuo papa 1c. Hic ſpecialiꝰpoſtulat᷑ pꝛomotõ viroꝝ ac mulierũ ibi. me⸗ mento dñe famuloꝝ famularũq; tuarũ.ſacerdotũ ⁊ aſtan . * tium ibi.Et omniũ circũſtantiũ.pꝛo quibo tibi offerimus vel qui tibi offerunt hoc ſacrificiũ laudis. noſtrũ ⁊ noſiro rum ibi pꝛo ſe ſuiſq; omnibo.poſt ſubdit᷑ ᷓtum ad quid po ſtulatur ecꝝ pꝛomotõ ibi.Pꝛo redemptõne aĩarũ ſuaruʒ Et a quo ibi.Tibi reddunt vota ſua ⁊c. Dicit ergo. Abe⸗ mento dñe. 4l Hic querit᷑ cum nihil ignoꝛet dei ſapientia nec alicuiꝰ valet obliuiſci:quid ẽ quod poſtulat᷑ vi memo⸗ retur aliquoꝝ. Rũñſio.deus dicit᷑ ſcire quos appꝛobat. Inñn ij. himo.ij. Qouit dñs qui ſunt eius.2 dicit᷑ neſcire qͥs repꝛobat.vnde Mdath. vij. Nuq; noui vos. Rurſus dicit obliuiſci maloꝝ: cum malꝰad bonũ ↄuertit᷑. vnde Eʒech. tatũ eiꝰnon re⸗ 7* * xviij. Si impiegerit penitentiã oĩm iniqui coꝛdaboꝛ. Et dicit᷑ obliuiſci bonoꝝ cũ bon ad malũ puer⸗ titur. vnde Eʒech. Si iuſt auerterit ſe a iuſſicia ſua om̃es iuſticias eiꝰnõ recoꝛdaboꝛ. Se ergo qñnq; recoꝛdat᷑ ad ini ſerandũ. vnde Yob. vij. Memẽto mei ce?quia ventꝰ eſt vi⸗ ta mea.Qñq; recoꝛdat᷑ ad puniẽdũ.vnde ps. Memẽto do⸗ mine filioꝝ edom in die hieruſalẽ.Cum S petit᷑ vt aliquo⸗ rum memierit: petit᷑ vt illoꝝ miſereat᷑ ßm illud remiſcere miſeratõnũ tuaꝝ dñe miſcdᷣiaꝝ tuaꝝ que a ſeclo ſũt. Ex bac at ſerie ᷣboꝝ. MMemẽto do.fa.fa.t.⁊ oĩm circũſtãtium ptz ꝙ h ſit locꝰ. vbi ↄuenit ꝙ lacerdos ꝓ bis q̊s vult ſpãlit imploꝛet ſcʒ ꝑ notã copulatõis que nõ ſolet copulare ꝑteʒ ptentã toti ↄtinẽti. em̃ dico famnloꝝ famularũq; tuaꝝ ↄtinet ꝙ dico omniũ circũſtantiuʒ. viuoꝝ autem ebet hic fieri memoꝛatõ.in ſequentibo vᷣo occurrit loc? in quo fiet memoꝛia defunctoꝝ. 4l Et oĩm circũſtantiũ.· hic euidẽter apparet ꝙỹᷓ ſanctů ſalubꝛe ſit miſſarum ſolẽnijs intereſſe. „2 et. nde. j. Coꝛin. ij. Spualis iudicat * „* 1“ ANE i e P r — S en . n n er. L1 WeSer 12* .„ 6 ,* Nee à rr dies qeo bau- — 64 2 —. Ireni Cum pꝛo circũſtantibo fiat oꝛo ſpãlis 2 ſaecrificiũ euchari⸗ ſtie pꝛo eildem offeratuꝛ. ꝓpteꝛ quod ſcriptum eſt de conſe. dil. . Cum ad celebꝛandas miſias in di nomine ↄuenerit populus: ante nõ diſcedat ꝙᷓ miſſa ↄpleatur. Hic oꝛitur queſtio.vtrũ anteqꝙ; ſolenitas miſſe ↄpleat᷑ liceat diſcedeꝛe M nõ:videt᷑ de conſe.di.j.vbi dicit᷑. omnes fideles qui cõ ueniũt in ſolẽnitatibo ſanctis ad eccliaʒ ⁊ ſcripturas apo ſtoloꝛum ⁊ euãgeliſtarũ audiãt. qui aũt non ꝑleuerauerit in oꝛone vſq;dũ miſſa ꝑagat᷑ nec ſanctã ↄmu nionẽ ꝑcipiũt velut inquietudines eccłie ↄmouẽtes ↄuenit ↄmunione pꝛi uari. Itẽ eodẽ infra.Aſdiſſas die dñica ſecularibo totas au dire ſpali oꝛdine p̃cipimꝰ:ita vt ante benedictõeʒ ſacerdo⸗ — —,— ↄfundant᷑. Exr bis videt᷑ ꝙ nõ licet diſcedẽ ante milſax co⸗ ſumatõeʒ 2 ſacerdotis benedictõeʒ. cũ nõ pſeuerãtes cõue nit ↄmunione pᷣuari. cũ hoc nõ ↄuenit niſi Apter delictum grande. Et cũ dat᷑ pceptũ in canone ꝙ tota miſſa audiat᷑ maxime in dñica.¶ Rñnſio. ꝙ qui ex ↄſuetudine vel ſuꝑſti⸗ tione recedũt ab eccłia ante miſſaꝝ ↄſumatõeʒ in ſolẽnita⸗ tibus:peccãt grauiter. ſic intelligi põt qð dicit᷑ in primo ccreto. Qui nõ ꝑſeuerauerit ⁊c̃.i.qui habẽt ↄſuetudineʒ nõ ꝑſeuerare ⁊c. vel qui ex ſuꝑſtitõe habẽt ꝙ nõ pſeuerãt. Et attẽdendũ eſt ꝗꝙ ibi dicit᷑ velut inquietudines ecclie cõ mouẽtes hoc aũt quaſi cauſa inſtitutionis interſe erit᷑. qua ceſſante ceſſabit parit qd vrgebat.⸗ ita nõ pꝛiuabit᷑ mu⸗ nione.i.non excoĩcat᷑.vel põt dici ꝙ boc olim obtinuit mõ non. Ao aliud qð dicit᷑. Pꝛecipimꝰmiſſas totas audire ⁊c̃. Dicendũ ꝙ pᷣceptũ illud oꝛdinatõeʒ ſonat.vt eſt ſenſus pᷣcipimꝰ.i.oꝛdinamꝰ.vnde tales ↄtra oꝛdinatõeʒ canonis faciũt niſi alia cogat neceſſitas. et ſi er ↄſuetudine faciunt ſine cauſa vrgente grauiter peccãt. 4 Nuoꝝ tibi fides co⸗ gnita eſt ⁊ nota deuotio.quaſi diceret.qui ꝗꝓpiciaris fideli⸗ bus ⁊ deuotis. qui ſolus vides in oↄſciẽtijs qui recte credũt ⁊ ceuote ſumũt.vtpote qui es ſcrutatoꝛ renũ ⁊ coꝛdiũ Hie⸗ re.xxij. qui abſconditoꝝ es cognitoꝛ ? noſtii oĩa anteqᷓ fiãt Dañ.riiij. Pꝛo quibo tibi offerimꝰ.vel qni tibi offeri t. q̃ſi diceret. Memẽto dñe. nõ ſolũ eoꝝ pꝛo quibo offerimꝰ.h et ſacerdotũ qui offerũt. Cum em̃ ſacerdos offeꝛt pꝛo populo nihilominpꝛo ſe.vel ideo dicit pꝛo quibo tibi offerimꝰ vel qui tibi offerũt.quia nõ ſolũ offerũt ſacerdotes.ſᷣ vniuerſi fideles.iQam qð ſpecialiter adim plet᷑ miſterio ſacerdotũ: pluraliter agit᷑ voto fideliũ.hoc ſacrificiũ laudis.hoc dici tur quia ꝓpter hoc maxime laudare deũ tebemꝰ ꝙ nõ ſolũ ſe degerit ꝓ nobis in pciũ:ſᷣ etiã ſe tederit nobis in cibuz. vt ꝑ pꝛeciũ redimeret nos a m oꝛte:ꝑ cibũ aleret nos ad vi tam. AUnde qui manducat me vinet ꝓpter me YJoh. vj. Pꝛo ſe ſuiſq; omnibo videlicʒ oſanguineis vel affinibo familia⸗ ribus vel amicis. licet eĩ teneamur diligẽ inimicos. ᷣm il⸗ lud Math. diligite inimicos vr̃os: ſeruare tñ debemꝰ? oꝛ⸗ dinem caꝛitatis.Cañ.ij. Introduxit me rex in cellã vinaꝛi am oꝛdinauit in me caritatẽ. Eſtimo nihilomin?ꝙ ſi ſacer dos ꝓferẽdo hec verba cũ ſuos inimicos amplecteret᷑ vtili us ſibi ⁊ deo acceptabiliꝰip̃a eadẽ ꝓferret. Pꝛo redẽptõe aiaꝝ ſuaꝝ quaſi nõ ꝓ tꝑali lucro vel aſpetitu terreno ß̊ ꝓ redemptõne aĩaꝝ ſuaꝝ.i.remiſſione peccati.Pꝛo ſpe ſalu tis.⁊2 incol. l. i. p ſalute vel incolũitate ſperata. Spe nãq; ſalui facti ſumꝰ Ro.viij. Pꝛo ſalute mentis ⁊ incolũitate coꝛpoꝛis.iQam vtraq; ſanitas eſt ab illo qui dicit. Salus populi ego ſum. verũ vtraq; ſanitas ꝓuenit ex redemptõe tis egredi populnõ pſumat. qð ſi fecerint: ab epo publice uie.i.d remiſſione peccati ſicut ecõtra de reatu peccati p⸗ cedit infiꝛmitas vtriuſq; ſm ſentẽtiã veritatis. Joh. v. Ec⸗ ce inquit ſanꝰfactꝰes.iam noli ampliꝰpeccare ne deterius aliud tibi ↄtingat. Poꝛro tria ſunt homis bona coꝛꝑalia ſpũalia 7 eterna. videlicʒ infima. media 7 ſupᷣma. ꝓ qui⸗ bus ſacerdos ſe dicit offerre. ꝓ coꝛpalibo.i. incolũitate. ſpũalibo.i.redemptione. pꝛo eternis.i.ſalute.¶ Qam 2 dñ vcet nos pꝛo his tribo oꝛare Aath. v. Pꝛo eternis vnde adueniat regnum tuuʒ. Pꝛo ſpũalibo vnde fiat voluntas tua ſicut in celo 2 in terra. Pꝛo coꝛpoꝛalibo vnde Panem noſtru quotidianũ da nobis hodie.¶ Queritur cum dica * . cur ·i. Coꝛin. xij. e virtus in infirm itate pficitur. cum infirmioꝛ tũe potens ſum: quid eſi ꝙ ꝙ coꝛpis incolũitate ſacrificium offert᷑ ab eccleſia? Rñſio. vt infirmitati noſtꝛe odeſcendẽs nobis occaſionẽ impatiẽtie p̃cludat.ꝛ cõſerua⸗ ta vel reddita ſanitate gratiarũactiones dño referamus. ¶ Tibi reddũt vota ſua.hic querit᷑ cũ noſtra demꝰ 2 alie⸗ na reddamꝰ. quõ dicunt᷑ vota ſi ſua reddũt ⁊ nõ potius do nant:vel ſi reddãt quõ ſua ſunt ⁊ nõ potius dei. Rñſio. vo⸗ tum ⁊ homis eſt ⁊ dei.ſ̊ dei ꝓpter auctoꝛitateʒ gre: hbomĩs Pter libertatẽ arbitrij. ꝓpter quod dicit᷑.j.Coꝛin.xv. õ aũt ego ſ̊ gratia dei mecũ.2.j. Coꝛin.iij.coadiutoꝛes ſumꝰ di. Eterno deo viuo ⁊ vero. dij dicunt᷑ ⁊ bomies2 demo⸗ nes 2 imagines.ſ̊ homies adop tõne: demones vſuꝛpatoe: imagines nũcupatõe. Per adoptonem vt ibi. Ego diri dij eſtis ? fil . lis 2 filij excelſi omnes. Oer vſurpatõneʒ vt ibi. Omnes dij gentiũ demonia. Per nũcupatõeʒ vt ibi apellauerunt cos opa manuũ hominũ. Pꝛimi ſunt viui⁊ veri ſ̊ nõ eteꝛ ni. Scdi ſunt viui p̊ nec eterni nec veri. Lercij nec ſunt vi ui nec veri nec eterni:łᷣ ille ſolꝰeſt eternꝰ⁊ viuꝰz verꝰimo vita veritas ⁊ eternitas qui deꝰeſi ꝑ eẽntiã.qui de ſe dicit Yla.xliiij. abſq; me nõ eſt deꝰ. Licet aũt hec obſecratõ ſpã⸗ liter dirigat᷑ ad patrẽ ꝓpter auctoꝛitatẽ pᷣncipij vt dictũ eſt hm ꝓ ipe filiꝰ docet nos oꝛare dicẽs Aldath. vj. Pater no⸗ ſter qui es in celis ſanctificet᷑ nomẽ tuũ 7c. Pꝛopter qð in pꝛincipio canonis dicit᷑. Te igit clemẽtiſſime pateꝛ ꝑ ihᷣm xpᷣm filiũ tuũ dñm nr̃m ſupplices rogamꝰac petimꝰ:tñ in⸗ diuidue trinitati ſacrificiuʒ laudis offert. ſcʒ tam patri qᷓ filio ᷓ vtriuſq; ſpiritui. quoꝝ ſicut indiuiſibilis eſt maie⸗/ ſtas:ſic ⁊ indiuiſibilis adoꝛatõ.iuxta qð veꝛitas dicit. ¶Ve ri adoꝛatoꝛes adoꝛãt patrẽ in ſpũ? veritate nã qui deũ ſa⸗ tagit veraciter adoꝛare: patrẽ adoꝛat in ſpũ ⁊ veritate.i.ĩ filio.quia pater eſſentialiter eſt in filio 2 filius naturalit eſt in patre.⁊ ſpũſſanctꝰeſt ſubſtãtialiter in vtroq;. VUnde JYoh. xiiij. Ego in patre ⁊ pater in me eſt. quare ita põt nõ indiſcrete diſtingui.cum dicituꝛ eterno deo viuo ⁊ vero:vt qð eſt ↄmune pᷣm eſſentiã aſpꝛopꝛiet᷑ ꝓpter noticiã eternita tis patri ratõe pᷣncipij: quia pater a nullo eſt ⁊ om̃ia ſunt ab ipo. filius ꝑ generatõneʒ.ſpũſſanctꝰꝑ ꝓceſſionẽ. cetera Pcreatõeʒ. Veritas filio:qui dæ ſe dicit Joh. xiiij. Ego ſuʒ veritas. Et de quo dicit pᷣs. Aeritas de terra oꝛta e Vi⸗ ta ſpũiſancto ſicut habet᷑ in ſimbolo. Credo in ſpm̃ſanctũ dñm ⁊ viuificanteʒ.qui ex patre filioq; ꝓcedit. Cotius § indiuidue trinitatis indiuiſa eſt adoꝛatio. que pꝛincipali⸗ ter ex hibetur in hoc ſacꝛificio. „ Lomuncatesetme .S§. ij. moꝛiam venerãtes. Hic mediãtibo ſanctis poſtulat᷑ fideli⸗ um pꝛomotio. Pꝛimo ergo ponitur ſanctoꝛum omemoꝛa⸗ tio.Secundo ↄmemoꝛantis poſtulatio. ibi quoꝛum meri⸗ tis ⁊c̃. Dicitur ergo cõmunicantes ſcilicet ſanctis.i.nos exiſtentes in cõmunione ſanctoꝛum ſcilicet per fidem. In via em ↄmunicamus ſanctis ꝑ fidem. quã ip̃ᷣi babuerunt 2 nos habemus. In patria vᷣo ꝑticipabimꝰeis ꝓuiſionem ſpeciei:quã ipᷣi habent 2 nos habebimꝰ. Nos em̃ ſideʒ ha bemus ⁊ ſpem:illi viſionẽ ſpẽi ⁊ rem. Cõmũicamꝰ gᷣ? ve⸗ nerainur memoꝛiã ſanctoꝝ ⁊ p̃cipue glioſe vᷣginis 2 beato rum apłoꝝ ⁊ martirũ vt eoꝝ ſuffragio de fige ꝑducamur ad ſpẽm:ce ſpẽ ad ip̃am rem. In hac aũt oↄmemoꝛatõe ſan ctoꝝ ↄſeruat ecclłia qð antiquitꝰfieri ſolebat.vt in oꝛonibo patrũ memoꝛia recoleret᷑ quatenꝰ eoꝝ meritis ſuffragãti⸗ bus:faciliꝰqð petebãt impetrarẽt.ſicut moyſes ꝓ populo peccãte intercedẽs inquit Exo.xxrxij. Recoꝛdare abꝛabã 2 yſaac ⁊ iacob puoꝝ tuoꝝ. ſic aʒarias in foꝛnace Dañ.iij. e auſeras a nobis miſcdᷣiaʒ tuã dñe deꝰnoſter ꝓpt abꝛa⸗ ham dilectũ tuũ ⁊ yſaac ſᷣuũ tuũ? iacob ſcẽm tuũ.¶ NHic QA. —————22 canon miſſe pꝛiꝰfuit editꝰ qᷓ; memoꝛiã ↄfeſſoꝝ celebꝛaret ec cleſia. Nam omnes fere ſancti qui memoꝛant᷑ in canone pceſſerũt ſilueſtrũ pᷣter iohem ⁊ paulum marcellinuʒ 7 pe trum qui pꝛimo ſucceſſerũt.Ecclia vᷣo poſt tꝑa bti ſilueſiꝛi cepii ſanctoꝝ ↄfeſſoꝝ memoꝛiã celebꝛare.ꝗ4 Quoꝛum me⸗ querit᷑ cur in canone nulla fit ↄmẽoꝛatio ofeſſo cũ tñ int ſanctos memoꝛia eoꝝ honoꝛifice veneret᷑ ecclia. Rñſio. ꝙ e ———— ſen bo e⸗ 10 n in iti⸗ lo ¹ 9* te Peof. miſſe ritis. bic facta ↄmemoꝛatõe ſanctoꝝ ſubdit poſtulatõ ↄme moꝛantis. Hic igit᷑ pꝛimo poſtulat᷑ beneficiuʒ diuine ꝓte⸗ ctõnis ſcʒ a malo. Scðo beneficium diuine ꝑductõnis ad bonum ſcʒ ibi. hanc igit᷑ oblatõʒ.dicit᷑ ergo quoꝝ ſcz pᷣdi⸗ ctoꝛum ſanctoꝝ meritis p̃cibuſq; ↄcedas.ANultũ em̃ ſolẽt merita ſanctoꝝ p̃cedentiũ ſuccedentibo ſuffragari. Vnde cum Eʒzechias diuinũ poſtularet auxiliũ.rñſum eſt ſibi ꝓ⸗ tegam vꝛbem banc ⁊ ſaluabo eam ꝓpter me ? ꝓpter dauid ſeruũ meũ Yſa. xxxvij. VUt in omnibo ꝓtectõnis tue munia mur auxilio.bic notandũ ꝙ in bac ↄmem oꝛatõe que fit añ oↄſecratõnez coꝛꝑis xp̃i: poſtulat᷑ ſi uffragiũ ſanctoꝝ. In ea vo que fit poſi ↄſecratõem coꝛꝑis xpᷣi:anctoꝝ conſoꝛtium imploꝛat᷑. quia nimirũ anteꝙᷓ coꝛpus xpᷣi quod eſt vniuer⸗ ſalis eccleſia conſecret᷑.i.anteqᷓ regnũ adueniat:neceſſari⸗ um eſt nobis in via ſanctoꝝ ſuſfragiũ.vt meritis eoꝛum et pꝛecibo diuine ꝓtectionis muniamur auxilio. p̊ vbi coꝛpꝰ xrp̃i fuerit ↄſecratum.i.vbi regnum aduenerit:aſſequemur in patria ſanctoꝝ ↄſoꝛtium. vt ſocietatem ⁊ ꝑtem cum ſan ctis apoſtolis martiribo babeamꝰ. qð in ↄmemoꝛatõne ſanctoꝝ intra poſtulat᷑ vt ptʒ ibidem. 7„ S. üj. tionem. hic poſſulat᷑ beneficiũ diuine ꝑductõis ao bonum qtum ad quatuoꝛ que ſunt. Cultus acceptatõ ibi. Queſu fumus dñe vt pla. ac. Pacis refoꝛmatõ ibi. dieſq; nros in tua.p.d. A penis damnatoꝝ ſ. egregatõ ibi.atq; ab eterna dãnatõe ⁊c. Cũ electis pᷣmiatio ibi:⁊ in electoꝝ ⁊c. Facta ergo mentõne de ſanctis ⁊ eoꝝ memoꝛie veneratõne ſubiũ⸗ gitur de oblatõne ſacrificij cum dicit᷑. hanc igitur oblatio⸗ nem ⁊c᷑̃.ſic inſinuãs.quoniã nõ eſt locns offerendi facrifi⸗ cium vnitatis extra vnitatem eccleſie. Sanctoꝝ ergo me⸗ moꝛie in ſacrificõ ↄmunicamus:quatenꝰin ↄmunione ſan ctoꝛum ſacriſiciũ offeramus4l Hanc igitur oblatõnem de qua ſupꝛadictum eſt. hec dona hec munera bec ſancta ſa⸗ crificia illibata.ſeruitutis noſire ſed ⁊ cuncte fa.t. Iſta cõ iungit: quia nõ ſolum offerunt ſocerdotes. H vniuerſi fide les vt tactuʒ eſt.Qota ꝙ dne ſunt ſpẽs ſeruitutis.vna que ſoli creatoꝛi debet᷑ ⁊ dieit᷑ latria.altera que creature impẽ⸗ ditur ⁊ dicit᷑ dulia.de hac duplici dieit᷑ Math.xxij. Red⸗ dite que ſunt ceſaris ceſari ⁊ que ſunt᷑ dei eo. Ad latriam ꝑtinent.altaria. templa, ſacerdoti a. ſfacrificia ⁊ hmõi.que ſolũmodo cultui dei ſunt dedicata. qui gloꝛiat᷑ in cilio ſã⸗ ctoꝛum magnꝰ terribilis ſ.o.qui incir.eius ſunt. NQõ em̃ ꝓpꝛie loquendo ſanctis ad honoꝛẽ dei xedicant templa.cõ ſecrantur altaria.ſacerdotia ſtatuũtur. ſacrificia offerun⸗ — —,— tur. ſed deo potius ad honoꝛẽ ſanctoꝝ. ne foꝛte ſi ſec? age⸗ retur: nõ theoſebia ſ ydolairia omitteret. Hinc dixit dn Aſath. iiij. dmm deu tuũ adoꝛabis. illi ſoli ſeruies.i.ſoli teo ſeruituteʒ cultus impendes. de qna hic dicit.hanc ob⸗ lationem ſeruitutis noſire ⁊c.queſn movñe vt placatꝰ.i.ſi⸗ ne offenſa accipias.i. ſit tibi accepta 2 grata. dieſq; nr̃os c. Peatꝰgreg.has tres petitões dicit᷑ in canone addidilſ⸗ ſe. ſcʒ dies nr̃os in tua pace diſponas.ꝑ eum qui ꝓ nobis traditꝰeſt in manꝰ eoꝝ qui oderũt pacẽ. atq; ab eterna dã⸗ natõne nos eripi.ꝑ eũ qui ꝓ nobis tꝑali moꝛte danat? eſt iuxta illud 2 demnauerũt eũ moꝛti. Et ĩ electoꝝ tnoꝝ in beas grege nuerari.ꝑ eũ qui ꝓ nobis ceputatꝰ ẽ cũ inigs IZla. mij. .¶ ota bic ꝙ eſt pax pectoꝛis. Gal.v. fructaſpũs caritas. gaudiũ.pax.patientia.hãc pacẽ reliqiit dñs apo ſiolis Joh. xiiij. Dacem inquit relinquo vobis.tẽ eſt par tempoꝛis. p̃s. Oꝛiet᷑ in diebo eins iuſticia ⁊ babundantia pacis. hanc pacẽ inceſſanteꝛ poſtulat eccleſia dicẽs. Da pa cem dñe in dieb⸗ noſtris ⁊c. Itez eſt pax eternitatis YSoh· xiiij. Pacẽ meã do vobis.nõ quõ hic mũdus dat:ego do vo bis.bic eſt pax ſuꝑ pacem.pᷣs.In pace in idipᷣm doꝛmiaʒ ⁊ requieſcam. Pꝛopter hanc tꝛiplicẽ pacem teꝛ poſtulat᷑ pax in miſſa. Pꝛimo cum dicit᷑ dies noſiros in tua pace diſpo- nas.Scdo cum dicitur.da ꝓpicius paceʒ in diebo noſtris Tercio cũ dicit᷑ dona nobis pacem.vt de pace tꝑis ꝑ pacẽ pectoꝛis:trãſeamꝰad pacẽ eternitatis. Ob hoc in canone miſſe ſacerdos ter oſculat alarte. xxxvij. Articulus tercius Vam oblatõez. Hic poſtulat hoſtie benedicte ĩ verũ ⁊ ſũmũ ſacrificiũ traſmutatio. Dicit᷑ ergo uã oblatõeʒ tu deus facere digneris in omni⸗ ictã. boc eſt tranſmutare in illã hoſtiam que eſi bus ben oĩno benedicta. DHec aũt vocabula benedictã aſcriptã ⁊c̃. multipliciter exponũtur. VUno modo ym aug. habet᷑ de conſe. di.ij. vtrum ſub figura.qui dicit ſic. banc ergo obla⸗ tionem benedictã ꝑ qu benedicimur. Aſcriptã x quã ho⸗ mines in celo aſcributur. Ratã ꝑ quã in viſceribo xp̃i cen⸗ ſeamur. Rationabilẽ ꝑ quã a beſtiali ſenſu exuamur. Ac⸗ ceptabilẽ vt qui nobis ipis diſplicemꝰ:per hanc accepta⸗ biles eins vnico filio ſimus. nibil autẽ ratõnabilius vt nos qui iam ſimilitudinẽ moꝛtis eius in baptiſmo accepi mus:limilitudinẽ quoq; carnis ⁊ ſanguĩs ſumamꝰ.⁊ hec expoſitõ eſi m diſtinctõʒ effectuũ ipᷣius ſacramẽti.¶ Alio modo ſic ᷣm Inno. Quã oblatõeʒ tu deus facias trãſmu⸗ tari ĩ eã hoſtiã que eſi oino benedicta.aſcri pta. rata.ratõ⸗ nabilis a acceptabilis. Menedicta dicit᷑ ſalutaris hoſtia id eſt ab omi cauſa maledictõnis ĩmunis tam oꝛiginali q̃ᷓ actuali tam crimiĩali ꝙᷓ veniali.Luẽ.j.benedictꝰfructꝰ vẽ⸗ tris tui. Aſcripta dicit᷑i.figuris ⁊ ſcripturis veteribo deſi gnata.tã in agno paſchali Exo.xij.qᷓ; in mãna celeſti Exo⸗ di. xvj.tam in yſaac ĩmolãdo HGeñ.xxij.qᷓᷓ in abel ĩmolato BGeñ.iiij. Apoc.xiij. hic eſt agnꝰꝗ occiſus ? ab oꝛigine mun di. Rata dicit᷑ quaſi non traſitoꝛia ſicut vetꝰque ceſſit vbi noua ſucceſſit:ſᷣ que ꝑmanet ineternuʒ ſᷣm oꝛdinẽ melchi. Ratõnabilis dicit᷑.i.habens effectũ ↄgruũ quaſi nõ pena⸗ lis ſicut legalis erat que ſenguĩe hircoꝝ ⁊ thauroꝝ nõ po terat a peccato mũdare:bᷣ que ſanguine ꝓpꝛio conſciẽtias emũdat ab operibo moꝛtis. Deb.ix. AVcceptabile dicitur quaſi nõ illa de qua dicit ꝓpha.ſacrificium ⁊ oblatõeʒ no⸗ luiſli.ſicut dicit dñs.non accipiam de domo tua vitulos. neq; de gregi.t.hircos:bᷣ illa de qua Ecẽi.xxxv.Sacrifici um iulli acceptum eſt. Et Ecci. xlv. Im elegit ab om̃i vi⸗ uente offerre ſacrificiũ deo incenſuʒ ⁊ bonũ odoꝛẽ. Scðm hanc expoſitõez recte ſubiũgit᷑.vt fiat coꝛpꝰ⁊ ſanguis dile ctiſſimi filij tui dñi nr̃i ihu xp̃i.hec aũt expoſitõ tangit cõ⸗ ditõnes ip̃ius vere hoſtie.⁊ pꝛimo vt conſiderate in ſe. ſe⸗ cundo in com ꝑatõe ad pꝛefiguratõeʒ legis. tercõ Fᷣm ↄꝑa⸗ tionem ad mutatõeʒz legis que habebat aliam ſuccedentẽ: qtum ad oblatõnem hoſtia Zduo nõ habuit boſtia iſta. quarto ſᷣm comꝑatõeʒ ade ectum. quinto ᷣm comꝑatio⸗ nem ad illũ cui offertur. 4 Alio mõ ſic. Quã oblatõnez be nedictã.ſcʒ ꝑ conſecratõeʒ. aſcriptã ꝑ appꝛobatõez. ratã ꝑ confirmatõeʒ. i.quã oblatõeʒ conſecratã appꝛobatã ⁊ con firmatã a te: digneris facere rationabilẽ hoſtiã ſcʒ ⁊ acce⸗ ptabilem. ratõnabilẽ inquã.i. talẽ que diuine ratõni cõue⸗ niat. 2 acceptabileʒ. i. que beneplacito vinino oplaceat vt nobis coꝛpus ⁊ ſanguis fiat ⁊c. Refert dicẽ ratõnabile et ratõnale. quia ratõnabile dicit᷑ qð fm oſonãtis ratõis ꝓ⸗ cedit. Ratõnale quod vtitur ratõe. Uel petimꝰ. vt deꝰ hãc hoſliam conſecret confirmet ⁊ acceptet.vt conſecret:ibi be nedictam. Confirmat ꝙᷓtuʒ ad duo.ſcʒ diuinã memoꝛiam ibi aſcriptam.i.talem que de memoꝛia ſua nulla poſſit ob liuione deleri. Et petimꝰeam ratam fieri.i.talem que dep poſito ſuo nulla poſſit mutatõe conuelli.vt acceptet qtum ad duo ſcz iudicium rationis ibi ratõnabilẽ: a beneplaci⸗ tuin volũtatis ibi acceptabilẽ. Conſecratõ refert᷑ ꝙtuʒ ad ipᷣm ſacramẽtũ. Confirmatõ ad pꝛemiũ. Acceptato ad me ritum. & oblatõ a memoꝛia dei nõ deleat᷑ vel a ꝓoſito dei nõ auellat᷑: hoc intelligit᷑ ᷓtum ad pꝛemiũ oblatõnis pmi um inquã fideliũ.acceptatõ aũt dei reſpicit meritũ fideliũ 4¶ Quare aũt fiunt tot cruces.hec põt ratio aſſignari. Ju⸗ das quarta feria maioꝛis ebdomade dñm vendidit trigin ta argenteis in recõpenſatõeʒ damni quod videbat᷑ incur riſſe ex infuſione vngẽti ſuꝑ caput dñi .Yob̃.xij. Quaꝛe in⸗ quit hoc vngentũ nõ venijt trecentis denarijs 2 datum eſt egems:dixit aũt hoc nõ quia de egenis pertinebat ad eũ: ſed quia fur erat ⁊ loculos habẽs ea que mittebant᷑ poꝛta⸗ SS bat. Quilibet aũt aꝛgẽtens valebat decẽ tenarios vſuales 7 ita dãnũ vngenti quod valuerat trecentos denarios. xxx recõpenſauit argenteis. Si vᷣo dicamus argenteos fuiſſe vænarios vſuales.Oicemus ꝙ iudas vendidit xpᷣm quaſi vile mãcipium pꝛo.xxx.qui ſunt tecima ꝑs trecentoꝝ de⸗ narioꝝ quod valuerat vngentũ. ꝓpter quod dñs deſpecti⸗ ne loquit᷑ ꝑ ꝓphᷣam Zach.xj.axpenderũt inquit mercedem meam. xxx. argenteis decoꝛum pꝛeciũ quo appᷣciatꝰſum ab eis.Ad deſignandum igit᷑ pꝛecij quãtitatẽ quo xpᷣc eſt ven . ditus ſacerdos facit hic tres cruces ↄmuniter ſuꝑ oblataʒ ⁊ calicem cum dicit. benedictam.aſcriptam. ratam.trecen plicatõeʒ ſuſcipiunt a ternario. Poſt⸗ gnandũ venditoeʒ emptõez duas cru ces expᷣmit ſigillatim vnã ſuꝑ oblatam ⁊ alterã ſuꝑ calicẽ cum dicit vt fiat coꝛpus ⁊ ſanguis.¶ Adbuc aũt expoſitõ vocabuloꝝ iſioꝝ benedictã ⁊c. poteſt ſumi a quadã oppoſi ti parit᷑ ⁊.xxx.multi modum vᷣo ad deſi tione ad venditõnem iude ſic. Judas vendidit dñm. ꝑᷣ illa venditõ fuit maledicta p̃ſcripta irrita.iniqua ⁊ deteſiabi⸗ lis.ſᷣ tu deꝰ hanc oblatõeʒ digneris facere benedictã.aſcri ptam. ratam.ratõnabilẽ ⁊ acceptabilẽ. Judas em̃ dilexit maledictõeʒ ⁊ venit ei ⁊ noluit bñdictõezʒ ⁊ ꝓlongabit᷑ ab eo:ſ̊ tu deꝰ bãc oblatõem digneris facẽ bñdictã ꝑ quã nos in celeſti bñdicas.Judas deletꝰ eſt de libꝛo viuẽtiũ ⁊ cũ iuſtis nõ ſcribet᷑:ſ̊ tu deꝰ hãc oblatõeʒ digneris facẽ aſcri: ptam ꝑ quam nos inter electos aſcribas. Judas laqueo ſe ſuſpẽdit ⁊ ep̃atum eius alter accipit:ᷣ tu deꝰhãc oblatõeʒ digneris facere ratã.ꝑ quã raptũ ſit nr̃e ſalu tis ꝓmiſſum. Judas exit odẽnatꝰ ⁊ oꝛatõ eiꝰfacta eſt in pctẽm:ſᷣ tu deus hanc oblatõeʒ facẽ digneris.ratõnabilẽ ꝑ quã ratõnabile fiat obſequiũ ſᷣuitutis nr̃e.Judas reddidit mala ꝓ bonis ⁊ odiũ ꝓ dilectõe retribuit:ſᷣ tu deꝰhãc oblatõeʒ ſacere di gneris acceptabilẽ ꝑ quã tibi nos reddas acceptos. vel iõ facit tres cruces coĩter ſi uꝑ oblatã ⁊ calicẽ:qꝛ xpᷣe tria mu niter egit circa panẽ ⁊ vinũ.accepit bñdixit ⁊ ædit. Ooſt⸗ modũ crucẽ fecit vnã ſpãliter ſuꝑ ablataz qꝛ dixit ↄmedite boc eſt coꝛpꝰmeũ.Et alteraʒ facit ſ paliter ſuꝑ calicẽ qꝛ di⸗ xit. Hibite hic eſt ſanguis meꝰ.⁊ ſᷣm hũc ſenſuʒ recte ſub⸗ iungit᷑. Qui pꝛidie qᷓ; pateret᷑ ⁊c.vel potiꝰquia iudas ven⸗ didit xpᷣm ſacerdotibo ſcribis ⁊ phariſeis ad crucifigẽduʒ idcirco ſacerdos ad notandũ tres emptoꝛes facit tres cru⸗ ces ↄmuniter ſuꝑ oblatam ⁊ calicem cum dicit. Menedi⸗ ctam aſcriptam ratam. ad notandũ po diſcrete venditoꝛẽ ⁊ venditũ:facit duas cruces diſcrete ſuꝑ oblatã ⁊ calicem cum dicit pt ſiat coꝛpus ⁊ ſanguis. Articnlus quartus Vi pꝛidie qᷓ pateret᷑. In bac ꝑte expᷣnit᷑ ↄſecra ionis ↄſumatõ. Et pᷣmo expᷣmit᷑ ↄſecratio coꝛ poꝛis.Scðdo ↄſecratõ ſanguis ibi. Simili mõ. ergo. Qui pꝛidie qᷓ pateret᷑.i.die p̃cedente ĩmediate diem paſſionis. Eleuatis oculis in celũ ad te d.p.ſ.o. Hic inſinuat᷑ arduitas facti 2 dignitas ſacramẽti. Qon em fe⸗ cit ſic dñs in inſtitutõne alicuiꝰalterius ſacramẽti.de bac habetur de conſe.di.ij. Qihil in ſacrificijs maiꝰ eſſe poteſt ꝙᷓãcoꝛpus ⁊ ſanguis xp̃i.nec oblatõ vlla hac potioꝛ eſt: ſed omnes pꝛecellit hec.que pura conſcientia dño offerenda ẽ 2 pura mente ſumenda. atq; ab omnibo venerãda. ⁊ ſicut potioꝛ eſt ceteris:ita potius excoli ⁊ venerari debet. Sue autem tm̃ cruces hic fiunt. AUna in conſecratõne panis:al⸗ fera in conſecratõne vini.ad ſignificandum. ꝙ moꝛte vpCBt bic ſpaliter rep̃ᷣſentata duplex bomĩs natura ſcʒ coꝛpns ⁊ anima redempta eſt. Iteʒ hie ſignat dñm in duplici natu ra ſcʒ coꝛꝑe ⁊ anima paſſionem ſuſtinuiſſe. Dicto aũt hoc eſt coꝛpus meũ:ad cuniꝰpꝛolatõem panis mutat᷑ in coꝛpus rp̃i. ⁊ conſequẽter a ſacerdote cum mediocri inclinatione coꝛpoꝛe dñe adoꝛato:ĩmo ipo dño qui ibi pᷣſentialiter eſt.a verus deꝰz verus homo:debʒ eleuari reuerẽter.ita ꝙ a ciꝛ cũſtantibo poſſit videri.⁊ poſt adoꝛato a populo debet re⸗ poni in loco ſuo. In adoꝛatõne coꝛꝑis rp̃ᷣi poteſt eſſe erroꝛ ſi ſimpliciter adoꝛat᷑.cum foꝛtaſſe qui videt᷑ conſecrare nõ ↄſecrat. vel quia nõ eſi ſacerdos:vel quia nõ intendit cõſe⸗ crare.vel quia nõ dicit verba ↄſecratoꝛia. tales nõ conſe⸗ crant. Unde nec hoſtia eleuata eſt adoꝛada nec qð ſub illa ſpecie ↄtinet᷑. ꝛopter qð ſine p̃iudicõ dico.ꝙ ſaluatoꝛ de⸗ bet adoꝛari.qui credit᷑ eſſe ſub illa ſpẽ que ibi tractat᷑ ſub hoc ſenſu verboꝝ. Adoꝛo te ihᷣm rpᷣe ſaluatoꝛꝗ ꝑ moꝛtem tuã redemiſti mudũ quẽ credo eẽ ſub hac ſpecie quã video 4 Simili mõ poſtꝙᷓ cenatũ eſt.i.poſt cenã veteris paſche. ſcʒ qũ dñs hoc ſacramẽtũ inſtituit ⁊ aplis ſumendũ diſiri buit: ⁊ vt idẽ poſtea in memoꝛiã ſui agerẽt pcepit.qꝛ de his ſupꝛa dictũ eſi hec ſufficiant. ¶ Membꝛum terciũ de ⁊ mẽoꝛes. Hic incipit terciũ mẽbꝝ pᷣn⸗ cipale ſedᷣe ꝑtis huiꝰtractatꝰ de officio miſſe in qͥ expᷣmit᷑ rei ↄſecrate memoꝛatõ.⁊ h̊ con ueniẽter. qꝛ Fm ꝙ ipᷣe ſaluatoꝛ determĩat.cõ ſecratio oꝛdinat᷑ að ʒ atõnem. hoc inquit facietis in meam ↄmemoꝛatõcʒ. Cõmemoꝛatõ autem iſia ſemꝑ de bet comitari oblationem. ⁊ ſic diuinam impetrat acceptatio⸗ nem iᷓtum ad pluree effectus. In boc ergo mẽbꝛo ſic pꝛo⸗ ceditur. Pꝛimo expᷣmit᷑ cum oblatõne ↄmemoꝛatõ.Secũ⸗ do cum expꝛeſſione ſimilitudinis acceptatõnis poſtulatio ibi.ſupra que ꝓpicio. Lercõ huiꝰſacrificij effectꝰobtentio⸗ nis imploꝛatõ ibi. Supplices te rogamus. Pꝛimũ reſ picit tmeritũ.ſcvᷣm modũ.terciũ effectũ. Articulus pꝛimꝰ· Icit᷑ &ᷓ pꝛimo.Vnde ⁊ mẽoꝛes ⁊c. quia dñs ipe pcepat vt h̊ in ſui mẽoꝛiã faceremꝰ. ideirco tria ſibi ↄmemoꝛãda ꝓponit ecclia. ſcʒ tãbeatã pal⸗ :necnõ ab inferis reſurrectõez: ̊ a in celos glioſaz aſcẽſionẽ.¶¶ Sʒ querit᷑.exquo dñs h̊ fieri fecit in mẽoꝛiam paſſionis eiꝰſolũmõ:quare expꝛimit᷑ hic mẽoꝛia paſſionis reſurrectõis aſcẽſionis: Rñſio. dñs p̃cepit in hui ſacrifi⸗ cij celebꝛatõe memoꝛiã fieri ſue paſſiomis. ꝓpter hoc vt faci entes aſſequerẽtur fructũ eiuſdẽ.ad quẽ aſſequendũ mari⸗ me valet ⁊ ꝓmouet fides reſurrectõis 2 ſpes aſcenſionia. Pꝛopter quod haꝝ memoꝛia nõ inutiliter infert᷑. vel alit᷑ põt intelligi pᷣeeptuʒ dñi ſic.in mei memoꝛiã facietis.mei inquã patiẽtis reſurgẽtis ⁊ aſcẽdentis.⁊ ſic nõ ſolũ voluit Dñs mẽoꝛiã ſue paſſionis ſᷣ etiaʒ alioꝝ.dicit S vnde:qꝛ ſcʒ facta oſecratõe.⁊ verbis a dño ꝓpoſitis aceipite ⁊ mãduca te ⁊c.ſubiũxit hoc quotiẽſcũq; ſeceritis in mei memoꝛiã fa B cietis: idcirco tria p̃dicta ↄmemoꝛat eccłia.quoꝝ pᷣmũ.i. paſſio attendit caritatẽ.ſcdᷣm.i.reſurꝛectõ coꝛroboꝛat fidẽ terciũ.i.aſcẽſio ampliſicat ſpem. ꝗd em̃ magis accendit ca ritatẽ.qꝙᷓ ꝙ ꝓpꝛio filio ſuo nõ peꝑcit deꝰ.ſ̊ ꝓ nobis omnibo tradidit illũ Ro.viij. p̃c em ꝓ nobis factꝰẽ obediẽs vſq; ad moꝛtẽ.moꝛtẽ aũt crucis Philipp.ij. Quid magis in no⸗ bis fidẽ ↄfirmat.q ꝙ xpᷣe reſurrexit a moꝛtuis pꝛimitie doꝛ mientium.qmquidem ꝑ hominẽ moꝛs ⁊ ꝑ hominem reſur rectio moꝛtuoꝝ.ſicut in adam omnes moꝛiũt?᷑.ita ⁊ in xpᷣo omnes viuificabũtur.ad Ro.v.Quid magis in nobis am pliſicat ſpem.qᷓ ꝙ xpᷣc aſcẽdẽs in celũ captiuã duxit capti⸗ uitatem dedit dona homibo Ephe.iiij. vt vbi ẽ ille ibiſit et mniſter ipius Joh.xij.¶. Quia vo dicit ecclia memoꝛẽ ſe eſſe dñice paſſionis.ſtatim acerbioꝛẽ ſpẽm ipᷣiꝰpaſſionis me⸗ moꝛat: recolẽs in quinq; crucibo quinq; plagas. videlicet duas manuũ totidẽqʒ pedũ ⁊ vnã lateris.Dres at᷑ cruces coĩter facit ſacerdos ſuꝑ oblatã ⁊ calicẽ.qꝛ in ipᷣis verbis vtrũq; intelligit᷑. Qũqꝙᷓ em in crucis ſignaculo panis ſeꝑat a calice niſi cũ ſeꝑatũ nomĩat᷑ in canone. Veꝝ erecta pars crucis ſolũmodo ſuꝑ panẽ:tranſuerſa vᷣo vſq; ſuꝑ calicem bet pꝛotendi:qm erecta pars crucis coꝛpus xp̃i ſuſtinuit ⁊ tranſuerſa bꝛachia diſtendit.⸗ Hic oꝛitur queſtio. cum em̃ plene ſit ⁊ ꝑfecte conſecratio celebꝛata. ¶ Qam materia panis ⁊ vini tranſijt in ſubſtantiam carnis ⁊ ſ anguĩs:qua re ſuꝑ euchariſtiã benedictaʒ 2 pleniſſime ↄſecratã adbuc bñdictõis ſignũ expᷣmit᷑ aut aliqd ↄſecratõnis vᷣbuz ꝓfert ĩmo talia quedaʒ ſubiungũtur in canone que videntur in⸗ nuere ꝙ nõdũ ſit traſſubſiãtiatõ ↄſumata. Huic queſlioni 1 le N/ b n e. i 6 — — —A — — (Ve of miſſe poſite ab Inno.rñdet ipſe idem ſic dicens. In canone ver ba aliud ſigniſicãt ⁊ aliud ſigna ꝓtendunt. erba nanq; pᷣncipalr ſpectant ad euchariſtiã ↄſecrandã:ſigna vᷣo pᷣn⸗ cipaliter ꝑtinẽt ad hiſtoꝛiã recolendã. Mã verbis vtimur ad ↄſecrandũ panẽ et vinũ in coꝛpus ⁊ ſanguinem xpᷣi:ſi⸗ gnis vtimur ad recolendũ ea q̃ ꝑ ebdomadã añ paſchalẽ geſta ſunt circa xpᷣm. Patet g ꝙỹtuʒ ad oꝛdinẽ eunchaꝛiſtie ↄſecrande capitulũ illud. Qui pꝛidie ꝙᷓ pateret᷑:in fine ca nonis ſubijci debuiſſe qm in eo ↄſecratio ↄſumat᷑.Sed or⸗ do iſie impediſſet oꝛdinẽ biſtoꝛie recolende. qꝛ qð geſtum fuit in medio:recoleret᷑ in fine. Pꝛouidꝰ igi᷑ canonis oꝛ⸗ dinatoꝛ.vt oꝛdinẽ ſeruaret hiſtoꝛie:quaſi q̃daʒ neceſſitate ↄpulſus capitulũ illud. Qui pꝛidie ꝙᷓ; pateꝛet᷑:q̃i coꝛ cano nis in medio collocauit.vt que ſequunt᷑ intelligant᷑ pꝛece dere:Fᷣm illã figuram q̃ ſepe fit.vt q̃ narꝛatõne ſuccedũt in tellectu pᷣcedãt. Ael potius vt taʒ lre ꝙᷓ biſtoꝛie ſuns oꝛdo ſeruet᷑.¶¶ os & tui ſerui vicʒ eiꝰſacerdotes ̊ ⁊ plebs tua ſãcta.i.ꝓpłs xpᷣianꝰ.iQoʒ ꝙ ppłs agit voto:ſacdotes peꝛa⸗ gunt miſterio. Offerimꝰ pclare ma.t·i. pꝛe ceteris clare. Aã ſi iuſti fulgebũt ſic ſol in regno pris eoꝝ Sap.iij.q̃n⸗ tomagis maieſtas dina pfulget. De tuis donis.i.de frugi bus ſegetů qᷓtum ad panẽ ꝗ eſt ↄſecratꝰin carnẽ.ac datuo i.de fructibo arboꝝ qᷓ;tum ad vinũ qð eſt ↄſecratuʒ in ſan guinẽ. Quo intellecin hec ẽ vera:coꝛpꝰxp̃i ẽ ð frugibo ſiue am pura:hoſtiã ſanctã:boſtiã ĩmaculatũ.i.euchariſtiã ĩ⸗ munẽ ab om̃i culpa oꝛiginali moꝛtali ⁊ veniali. Purã q⸗ tum ad cogitatõeʒ. ſctam qᷓ tum ad locutõeʒ. Immackatã qᷓtum ad oꝑatõeʒ.qꝛ pcẽm nõ fecit nec inuentꝰẽ dolꝰin oꝛe eiꝰ. j. Pe.ij. Panẽ ſctm.i.ſanctificatũ boc ẽ ↄfirmatuzʒ.vi⸗ te eterne. hoc eſt vnde erit virtꝰviuendi eternalłr. Johᷣ.vj. Ego ſum panis viuꝰꝗ de celo deſcendi.ſi ꝗs manducaue⸗ rit ex ̊ pane vinet ineternũ.et calicẽ ſalutis ꝑpetue.i.vnð erit iocũditas ⁊ leticia ꝑpetua que nõ adeſt vbi ſalꝰ abeſi ps. Calix meꝰinebꝛians ꝙpclarus ẽ. Vel panẽ ſanctũ vi⸗ te eterne eſurientibo:et caliceʒ ſalutis ꝑpetue ſitientibo iu ſiciam. Aath. v. Mri ꝗ eſuriũt et ſitiũt iuſticiam. A ndus pꝛa q̃ ſcʒ dona vel ſupꝛa que ſcʒ hoſtiã.panẽ alicẽ que plurałr referunt᷑ rõne ꝓpꝛietatũ con⸗ ſlignataꝝ que ſigniſicant᷑ ꝑ boc ꝙ dico.puram ſanctã immaculatã ⁊c. Pꝛopitio.i.miſericoꝛdi ac ſereno vultu.i.reſpectu placabili.reſpicẽ digneris non ꝙ vultus eiꝰmutet᷑ aliq:̊ tunc vultũ ſuꝑ nos illuminat ⁊ ſerenat: cũ miſcdðiam ſuã ſuꝑ nos erexerit ⁊ declarat.ſᷣm illud pᷣs. VYlluminet vultũ ſuuʒ ſuꝑ nos et milereat᷑ nr̃i.Et accepta hĩe digneꝛis ſcʒ qtum ſunt dona vel oblata.hoc eſt inqᷓtũ referunt᷑ ad donantẽ vł offerentẽ. Señ.iiij. Reſpexit domi nus ad Abelet miera eꝰ. glo.ex dantis coꝛde datuʒ acce ptat᷑ vel refutat᷑. Sicuti accepta br̃e dignatus es mũera pueri tui iuſti Abel:hoc aduerbiũ ſicuti ſilitudinẽ innuit „ 6 te pane: infra dicet᷑. De bis inquã ⁊ de illis offerimꝰhoſii £ — nõ expꝛimit quàtitatẽ. Multo quippe acceptiꝰ ẽ hoc ſacri ficiũ qᷓ; qd obtulit Abel.qᷓ; qdð obtulit Abꝛabaʒ.qᷓ qdð ob⸗ tulit Melchiſ. Quia ſicut dr̃ in decreto ſupᷣdicto. Qulla oblatio bac potioꝛ:ſᷣ hec om̃es pᷣcellit. Et Hug.ſacr̃m cor poꝛis ⁊ ſanguinis xpᷣi:vnũ eſt ex bis in quibo pᷣncipatr ſa⸗ lus ↄſiſtit et inter om̃ia ſingulare. Ipᷣam ꝗ̊ ſilitudinẽ ma⸗ gis ꝙ quantitatẽ debemꝰattendẽ. Abel aũt dr puer nõ tã a puericia ꝙᷓ a puritate.Et ꝓpter boc dr pueri tui.ſm q̃n dam aſſimilatõem. ſa. xlij. Ecce puer meꝰelectꝰquẽ elegi poſui ſuꝑ eum ſpm meũ.Juſtus dr ga recte obtulit ⁊ rcte diuiſit.Q quia Caym nõ fecit:iniuſtus erat. Sua nan⸗ q; recte cui debebat obtulit ſcʒ xo:ſ̊ retinens ſe ſibi ⁊ cor ſuũ auferens deo male diuiſit. Abel at acceptũ deo intꝰin coꝛde obtulit olocauſtũ:qꝛ nõ ſe ſibi retinuit.ſᷣ totũ deo ſe impẽdit. Et ſacrificiũ pr̃iaꝛche nr̃i Abꝛahe. hoc intelligi põt de ſacriſicio filij qd in ꝓpoſito et volũtate expleuit. n glo. ſuꝑ illud Geñ.· xrij. Ego et pueꝛ illucvſq; ꝓperantes. Ind ubitãti aio mactare filiũ volebat laudandꝰ in oſtãtia offerendi.Abꝛabã dicit patriarcha nr̃: qꝛ nõ tam iſr aeli⸗ xxxvij. tice plebis qᷓ plłi xp̃iani eſt pater.illius ꝑ carnẽ: iſlius q; ꝑ fidem. vᷣm illud Geñ.xvij. 2õ vltra vocabit᷑ nomẽ tuuʒ abꝛã ſed vocaberis abꝛabã:qꝛ prem multaꝝ gentiũ te cõ⸗ ſtitui.Et qð tibi obtulit ſummꝰſacer.t.Melch.ſ.offeren do panẽ et vinũ abꝛabe Geñ. xiiij.tuus dico ſcʒ nõ ſolum qꝛ tibi miſtꝛans:ſᷣ ꝗa te ſigniſicans.Geñ.xiiij. Erat eĩ ſa⸗ cerdos dei ſummi.glo.ſummũ ſignat ſacerdotem. et dicit alia glo. ibidẽ. MMelchi. ꝗ interpᷣtat rex iuſticie ⁊ dicit᷑ rex pacis xpᷣm ſignat:ꝑ quẽ reconciliati ſumꝰ: ⁊ ꝗ in fine ſecli iuſte iudicaturꝰeſt. Sanctũ ſacriſiciũ.iĩimaculatã hoſtiam bec aũt magis ſpectant ad ſignificata ſcʒ coꝛpꝰet ſanguĩeʒ xp̃i ꝙᷓ ad ſignũ ſeʒ panẽ et vinũ.O aũt illo pane ſignifica tur ⁊ illo vino ſcẽm ſacrifieiũ. Dicẽdũ eſt ſm ꝙ dic yſið. ſacriſiciũ dr quaſi ſacrũ factũ.qð pꝛece miſtica ↄſecrat ꝓ nobis in memoriaʒ dñice paſſionis. Hoſtia aũt ſolet dici ſacriſiciũ qð fiebat anteqᷓ hoĩes ad boſies ꝑgerent.qð bñ ꝓgruit buic ſacriſicio qͥ virtꝰmiſtrat᷑ ad reſiſiendũ hoſtiba aĩe.ꝑ huiꝰem̃ ſacr̃i ᷣtutẽ vniuerſe virtutes angentur. Articulus tercius Applices te rogamꝰom̃ipotens deꝰ. In bac ꝑ⸗ te imploꝛat᷑ obtentio effectꝰſiue effectuũ huiuns facrificij. Et pꝛimo in generali. Scðo in ſpali ibi. Memẽto etiã dñe ſa.⁊c.Dicit᷑ ̊ Jube bec.i.ſignifica tum ꝑ has foꝛmas vilibiles: hoc eſi coꝛpꝰxp̃i miſticũ pfer ri.i.aſſociari. In ſublime altare tuũ.i.in eccłiã triũphã/ tem q̃ dicit᷑ altaꝛe.Leuiti.vj.vgnis in altari meo ſꝑ aꝛde bit.i.feruoꝛ caritatis in ecclłia triũphante.⁊ dĩ altaꝛe:qꝛ ibi ſacrificat᷑ ſacrificiuʒ laudis.pᷣs. PBti ꝗ habi.in do.tua do. in ſe.ſe.lau.te. Per manꝰſcti angeli tui.i.auxilio ãge⸗ loꝝ hic aſſiſtentiũ. Lhob.xij.Cũ oꝛares ego obtuli oꝛve,ʒ tuaʒ dño. lel ꝑ manꝰſancti anglłi tui.i.xpᷣi ꝗ eſt angelus magni ↄſilij.yſa.ix. Tocabit᷑ nomen eiꝰmagni ↄſilij ange lus. In ſublime altaꝛe tuũ vt pꝛiꝰ:boc eſt iu be ꝑ virtutem huiꝰſacri que eſt virtus xp̃i.eccłiam militantẽ magis vni ri et aſſimilari eccłie triũphanti. Nð peti Math. xj. ibi Adueniat regnũ tuũ.Et quotqͥt ex hac altaris ꝑticipatõe cũ altare materialr ſumatur. Hic dicit᷑ altare hoc ſacr̃m. Altaria em̃ qñqʒ dicunt᷑ ecclłiaſtica ſacr̃e. Põ.altaria tua dñe virtutũ.n ex hac altaꝛis ꝑticipatõne.i.coĩone buiꝰ ſacramenti. Om̃i bñdictõne celeſii ſcʒ in futuro.q̃ benedi⸗ ctõne gloꝛia patrie ſignificat᷑. Math.xxv.Venite benedi cti pr̃is mei ꝑcipite regnũ.Et gr̃a ſcʒ in pñti repleamur.⁊ pᷣmittit᷑ hic qð eſt pꝛincipaliꝰin intentõne.ð bis ſupᷣ pleni us tactũ eſt. 4¶ Hic nota ꝙ ſacerdos dicens. Supplices te rogamꝰom̃ipotens deꝰ:inclinat ſe.q̊ ſignat᷑ ꝓiectio xpᷣi in faciem ſuã. Ut enim babet᷑ Math.xxvj.ymno dicto poſt cenam exijt ihᷣs in montẽ oliueti tranſtoꝛrenteʒ cedron.et ꝓgreſſus puſillũ ꝓcidit in faciem ſuã oꝛans ⁊ dicens.Pr ſi fieri põt tranſfer a me calicẽ iſtum. Sacerdos aũt dicẽ⸗ do ex hac altaris ꝑticipatiõe oſculat᷑ altare:quo ſignatur oſculũ traditoꝛis.de quo Math.xxvj. LZraditoꝛ at dedit eis ſignũ dicens.Quẽ oſculatꝰfuero ipᷣe eſt tenete eum.et ↄfeſtim accedens oſculatꝰeſt eũ.¶¶ Pꝛe. legiẽ Math. xxvj M ꝓcidit in faciem ſuã oꝛans et dicens. Pater ſi fieri po teſt tranſeat a me calix iſte.ſᷣ̊ ⁊ ſcdðᷣo ⁊ tercio abijt ⁊ oꝛauit eundẽ ſermonẽ dicens. In ſignuʒ hurꝰſacerdos facit tres cruces:pꝛimã et ſcðᷣam diſtincte ſuꝑ oblatam et caliceʒ di cens. Sacroſanctũ filij tui coꝛpꝰ⁊ ſanguinem. Terciã ſi⸗ gnando ſeipᷣm.cum dicit om̃i bñdictione celeſti et gra re⸗ pleamur. Ael ꝑ duas cruces quas facit ſacerdos ſuꝑ cox- pus et ſanguinẽ veſignant᷑ vincula ⁊ flagella.vincula quun bus ligatũ eſt coꝛpꝰ:et flagella quibus alliſus eſt ſanguis Mam de vinculis legitur Math.xxvij.miniſtꝛi iudeoꝛuʒ compᷣhenderũt xpᷣm ⁊ ligauerũt ⁊ vincientes duxeruntet tradiderunt eum pontio pilato preſidi. de flagellis legit Joh̃. xix. axpꝛehendit pilatus ihm et flagellauit eum cu⸗ ius liuoꝛe ſanati ſumus.j. Pe.ij. Per terciam vo crucem quaʒ ſacerdos facit ſibi in ſacie.recolitur illud qð legitur ANaꝛci.xv.expuebant in facieʒ eius dicebant ꝓphetiʒa ꝗs eſt qui te percuſſit. 3 — D — ¶Mementoetiamdo S. j. mine. Hic imploꝛat᷑ obtentio effectuũ hbuiꝰ ſacriſicij ĩ ſpe⸗ ciali.Et pꝛimo patientibo in purgatoꝛio afflictionuʒ rele/ uatio. Scdo ecclie triũphãtis ↄſumatio ibi. nobis q; pec catoꝛibo.Tercio ecclie militantis ↄſeruatio ibi.Oꝛemus pᷣceptis ſalu. Hic ̊ poſtulat ecclia defunctoꝝ releuatõem credens certiſſime ꝙ ille ſanguis pᷣcioſus ꝗ ꝓ multis effu⸗ ſus eſt in remiſſionẽ pctoꝝ.nõ ſolũ ad ſalutẽ viuentiũ:ſed ad releuatõʒ valeat defunctoꝝ.dr q̊. ¶Demẽto dñe fa.fa. t.ꝗ nos pceſſerunt cum ſigno fidei ſcʒ ad dñũm. Quõ põt h̊ eſſe cum fides euacuetur. Rñſio nõ dicit᷑ cũ fide: ſ̊ cum ſi gno fidei.Signũ aũt fidei põt dici caracter fidelium qͥ ab infidelibo diſcernunt᷑. Kpoc.vij. Audiui nũerũ ſignatorũ erxliiij.milia ſignati:ex omi tribu filioꝝ iſrael.Et doꝛmiũt in ſomno pacis.freq̃nter ſacra ſcriptura defunctos dormi entes vocat:ꝓ eo.ꝙ ſicut doꝛmientes euigilant:ita defun⸗ cti reſurgent.Et dĩ ſomnus iſie ſomnꝰpacis: qꝛ fit in ſecu ritate ab om̃ ſtrepitu mũdi. Pſal. In pace in idipᷣm doꝛ⸗ miã et regeſcam.j.heſ.iiij.i Iolumꝰvos ignoꝛare ð doꝛ⸗ mientibo vt nõ contriſ.ſicut ⁊ ce.ꝗ ſpeʒ nõ bnt.¶¶ IJßio do⸗ mine ? om̃ibo in xpo geſcentibo. In boc loco ſacerdos qxꝝ maluerit debet hr̃c vel agere memoꝛiã ſpãleʒ. Locũ refri⸗ gerij in quo nõ eſt ardoꝛ penaꝝ. Lucis in quo nõ eſt obſcu ritas tenebꝛaꝝ. Pacis in quo nõ afflictio boſtiũ. Apoc. xxj. Abſierget vom̃eʒ lacrimã ob oculis eoꝝ ꝛc̃.ſ et de⸗ lectabunt᷑ in multitudine pacis cũ placebũt coꝛã tro ĩ lu⸗ mine vinentiuũ. Uel pacis dicit ꝓpter trangꝗllitatẽ mentis que eſt ibi ↄtra vermẽ ↄſcienti verme yla. vlt. ver⸗ mis eoꝝ non m riet⸗ obts q; peccatoꝛibus. Hic im⸗ ploꝛatur eccłie triumphãtis cõſumatio.q erit qñ pegrinã tibus bri aſſociabun?᷑.dicit᷑ ̊ Nobis quoq;i.ſiłr ſcʒ ſic ⁊ xfunctis pctoꝛibo:cum om̃i tꝑe debem cogitare nos pec catoꝛes.j.Yoh̊.j.Si dixerimꝰquia pctẽm non babemipi nos ſeducimus:es tñ hoꝛa pᷣcipue hoc debemus cũ pꝛo re miſſione peccatoꝝ ſacroſanctũ miſteriũ celebꝛat᷑. de mul⸗ titudine miſerationũ tuaꝝ ſꝑantibo.de qua pᷣs. ſᷣm mul⸗ titudinẽ miſerationũ tuaꝝ dne dele iniquitatẽ meeʒ. licet autẽ vna ſit dei miſcõia nõ aliud ꝙᷓ ipſe miſericoꝛs: multi tñ ſunt effectus miſcdᷣie illius ꝗ miſerationes dicunt᷑ p̃s. Reminiſcere miſerationũ tuaꝝ dñe ⁊c̃.glo.Aldiſeratio p pꝛie eſt in exhibitõne bonoꝝ:miſcdia que na turaliteꝛ ĩ ðᷣo eſt. Quid eſt ꝙ dicit᷑ miſcðiaꝝ pluraliter? Rñſio.numerꝰ iſte eſt ꝙᷓtum ad moduʒ loquendi er relatõne ad effectus. Partẽ aliqnã.ſ̊ cum ipſe dñs ſit om̃ia in omibo.j. Corĩ. xv.Salus pꝛemiũ ⁊ gloꝛia ſinguloꝝ:quid eſi ꝙ dicit pteʒ aliquã: tanꝙᷓ omes nõ ſint vnum denariũ ſuſcepturi. Rñᷣ ſio licet vnum et idem ſit pꝛemiũ ſinguloꝝ videliqqʒ ip̃e deꝰ in cuiꝰviſione ſalus eterna cõſiſtit. Juxta illud Job.xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcũt ie eum ſolũ ⁊ quẽ mili⸗ ſti ihm xpᷣm:tñ ſᷣm differentiaʒ meritoꝝ alij plus alij mi⸗ nus diuina xiſione fruunt᷑.ſicut ſolis lumine qui vnꝰ eſt. alij plus ꝑticipant alij minꝰpm differentiã intuentiũ. hoc ſignificat ipſe dũñs dicens Joh.xiiij. In domo patris mei manſiones multe ſunt. Et ſocietateʒ donare digꝗneris. q̃⸗ re poſtulatur ↄſoꝛtium ſanctoꝛum et non ſuffragium:ſi up dictuz eſt. Cum Yohe. ſtephano.mathia.baꝛnaba ⁊c. In hac ſcdᷣa ↄmemoꝛatõne ſanctoꝝ ex magna parte ſulen? qui de pꝛimitiuis d eſſe videbant᷑ eccleſiam. Sed q̃re Jo hannes repetit᷑ et Stephanꝰſuccedens iohanni pᷣmittituꝛ Aathie ⁊ baꝛnabe.Rñſio eſt ꝙ JYohhes in pꝛima comme moꝛatõne cum ceteris numera⁊ ꝓpter dignitatem apłatꝰ. In ſecũda ↄmemoꝛatõne repetitur.et cũ Stephano ſocia tur pter pᷣuilegiũ celibatus et ꝓpterea ceteris p̃ᷣmittitur. virginitas em̃ Joh̊.maxime ↄmendabatur.quia xp̃c ĩ cru ce matrem diſcipulo ↄmendauit ⁊ illa hora accepit eũ di- ſcipulꝰ in ſuã Joh̊.xix.Stephani vo virginitas ex eo ma rime aꝑꝛobatur.ꝙ deputatus eſt ab apoſtolis ad miſte⸗ rium viduarum Actu.vj.et in eo ꝙ feminis pᷣpoſitꝰeſt: te⸗ ſtamentum meruit ſinceriſſime ca ſtitatis.¶ Hic poteſt q̃ ri:quare Johes baptiſta non numeratur in omemoꝛatò⸗ ne ſanctoꝛum in eanone.Si dicatur ꝙ numeratur in ſeeũ da ↄmemoꝛatõne ſcilicet in pꝛincipio vbi volunt quidõ di centes.qꝙ non euangeliſta ſed baptiſta illo Johanne intel ligitur. Contra.hoc eſt.ſᷣm ꝙ requirit oꝛdo ſanctitatis il⸗ lius in pꝛimo oꝛdine in quo pᷣcipui ſanctoꝝ ponunt᷑ debe ret poni ſicut ponitur in letania.¶ Pꝛe.hic pꝛemittit᷑ cuʒ tuis ſanctis apoſtolis et martiribo.Ende ↄuĩcitur ꝙ apo ſtoli tĩ ⁊ martires ſubnotant. Beatus iobannes lʒ mar⸗ tirium paſſus fuerit:non tñ inter maꝛtires nũcupat᷑ ſicut patet in letania:ſed potius ĩter patriarchas ⁊ pꝛophetas Rñſio in canone miſſe celebꝛat᷑ ſacramentum dominice paſſionis ꝓpter quod ſolummodo ibi ↄmemoꝛantur ꝗ paſ ſi ſunt ꝓ domino.i.martires.Et illi non in merito ſolum modo qui imitati ſunt dñm oꝛdine tempoꝛis.⁊ ↄfoꝛmita⸗ te euolatõnis.tales em̃ ꝓprie dicunt᷑ martires.i.teſles ſcʒ rpᷣi paſſi.pſum em̃ martiriũ eſt indicium paſſionis dñi. Ipſa repentina euolatio eſt indiciũ virtutis eiuſdẽ. ¶ eu trum auenit Yohi baptiſte.qui ante paſſioneʒ domini paſ ſus aͤeer poſt paſſionẽ ad limbum deſcendit. ꝓpter quod in canone miſſe nõ ↄmemoꝛatur.¶ Et nota ꝙ in iſtoꝝ ver boꝛum ꝓlatõne.ſcʒ Qobis q; peccatoribo fa.t.paululum expreſſa voce ſm quoſdam ſacerdos dedet tundere pectꝰ ſemel.quia rpᷣc ſemel pꝛo peccatis noſtris moꝛtuus eſt vt dicitur Ro.vj.ſᷣm quoſdam ter debet tundere pectꝰ.quia ↄtingat peccare.coꝛae oꝛe et opere. Percuſſo pectoꝛe ſilen tium interꝛumpit:repꝛeſentans contritõeʒ ⁊ confeſſioneʒ latronis in illo dominice paſſionis articulo increpantio alterum et dicentis Luc.xxiij.Qos quidem digna factis recipimus:hic vᷣo nihil mali geſſit.Et dixit ad ipdᷣm domi ne memento mei cum veneris in regnum tuum. Sropter quod dixit illi ihs. Amen dico tibi. Hodie mecum eꝛs in ꝑadiſo.AVel ꝑ exaltatõnem vocis ⁊ ꝑcuſſionẽ pectoꝛis ex: pꝛimitur illud Luc.xriij. VUidens autem Centurio qð fa⸗ ctum fuerat gloꝛificauit deum dicens. Uere hic homo iu⸗ ſtus erat.Et omnis turba eoꝝ qui ſimul aderant ad ſpe⸗ ctaculuz illud et videbant que fiebant ꝑcutientes pectoꝛa ſua reuertebantur. ¶ eatus pᷣͥo Aſdathias nõ connume ratur ſupꝛa cum aplis.quia non fuit de pꝛimis:ſed ſubſti tutus loco iude.At pʒ Act᷑.j.i Si obijcitur ꝙ ſilr nec be atus Paulłꝰ. Dicendũ ꝙ nihilominꝰcũ pꝛimis noĩat᷑ pꝛo pter ipſiꝰercellentiaʒ que erat eyr officij ipſiꝰ dignitate.ob qð dictus eſt pᷣdicatoꝛ gentiũ.⁊ doctrine ſue vtulitate qua potiſſime eccleſia edificat᷑:reedificata ſuſtentat᷑. Intra qͥ rum nos ↄſoꝛtium admitte queſumꝰ. Et dirigitur ſermo ad dñm.i Qon eſtimatoꝛ meriti.qꝛ neq; ſjm exigentiaʒ me ritoꝛum retꝛibuit citra condignum puniendo.pᷣs.iõ ſᷣm peccata noſtra fecit nobis neq; ſᷣm iniquitates noſtras re tribuit nobis ſupꝛa condignum remunerando.quia Ro. vij . Aon ſunt condigne paſſiones buius temꝑis ad futu⸗ ram gloꝛiam que reucla bitur in nobis. ꝓpter hoc dicitur dare menſurã ſuꝑ effluentẽ Luc.vj.Aldenſurã bonã et cõ fertam ⁊ coagitatã ⁊ ſu ꝑefflu.da.in ſi.v.Sed venie laꝛgi toꝛ Yoeł.ij. Henignus ⁊ miſericoꝛs eſt et multe miſericoꝛ die et pꝛeſlabilis ſuꝑ malicia per xpᷣm. Hic nõ dæbet ſcri⸗ bi amen quia ↄtinuatur cum eo quod ſeꝗtur. peꝛ quez ſci⸗ licʒ rpᷣm bec om̃is dñe ſemꝑ bona creas. Geñ.j. Vidit de us cuncta q feceꝛat ⁊ erat valde bona.¶ Hic põt queri q̃ re in ꝓlatõne huiꝰꝙ dico om̃ia bona creas:nõ fit ſignatõ crucis ſicut in pꝛolatõne alioꝛum ſequentuʒ. Rñſio ſigna tio crucis indicium eſt paſſionis domini.Creatio autẽ ho minis non eſt cauſa quaꝛe dominus paſſus eſt.ſed lapſus hominis reꝑandus pꝛopter quod nõ fit ſignatio crucis q̃ eſt ſignum paſſionis cum dicitur creas. Pꝛet᷑.licet homo ex pꝛima conditione naturali ratione polleret et gauderʒ aꝛbitrij libertate: non tamen habebat vnde poterat mere⸗ do pꝛoficere.poſſe autem pꝛoficere habet bomo ex gratia ſacramentali et virtute crucis ſiue paſſionis domini. In ſignum ergo huius defectus non efficitur crur a ſacerdo⸗ te cum dici:ur omnia bona creas.Creas inquam conden do naturam. et ſanctificas conſecrando materiam. Aiui ficas tranſubſtantiando creaturaʒ:et benedicis accumu⸗ — — —— — — ADar —— — — — ¶ Be of. miſſe lando gram. hoc aũt ꝓnomen bec hʒ bic ſimpliceʒ demõ⸗ ſtratõeʒ. ſᷣm em̃ ꝙ dicit᷑ dñs hec ſemꝑ creare:non mon⸗ ſtrat hoc ꝓnomen hec:panẽ ⁊ vinũ:qꝛ bec nõ ſunt hic.Vñ hic eſt ſimplex ꝓnominis demõſtratio ſicut tꝑis verbi con fuſio. Hec em̃ om̃ia ſcʒ pan᷑ et vinũ et aquam ſemper bo⸗/ na creas 'm cauſas pᷣmordiales. Et ſanctificas 'm cau⸗ ſas ſacramentales. Et viuificas tranſſubſtantiãdo ſcʒ in carnẽ ſanguinẽ.et bñdicis ad ↄferendũ vnitatẽ ⁊ caritatẽ et pᷣſtas nobis bec ſcʒ ꝑ ipᷣm ſcilʒ ꝑ quem omia creas. Et cum ipᷣo tanꝙᷓ cum coequali. In ipo tanꝙᷓ in ↄſubſtantia⸗ li mediatoꝛẽ dico rõne hũanitatis aſſum pte.Coequali ra tione idemptitatis potentie.Conſſubſtantiali rõne idem ptitatis eſſentie. In patre em̃ notatur auẽtas.In filio eq̃ litas. In ſpũſancto ↄmunitas.Eſt tibi deo pꝛi om̃ipoten⸗ ti in vnitate ſpũſſancti om̃is honoꝛ.ſ.in ex hibitione reue⸗ rentie et gloꝛia in laudis expſſione.vel honoꝛ inꝙᷓtuʒ dño gloꝛia inqꝙ;tum deo.¶ Quare aũt hic fiunt tot cruces.hec ratio põt aſſignari. Sexta feria crucifixus eſt dñs.hoꝛa tercia linguis iudeoꝝ qð narꝛat ANarcꝰ. xv. Hora ſexta manibus gentiliũ qð narꝛat Joh. xix. Et circa hoꝛaʒ no⸗ nam inclinato capite emiſit ſpm̃ Johᷣ.xix. Ao recolendaʒ g crucifixionem qᷓ hoꝛa tercia facta ẽ linguis iudeoꝝ con-/ clamantiũ Crucifige crucifige eũ:ſacerdos facit tres cru ces ſuꝑ oblatam dicens.ſanctiſicas.viuiſicas.benedicis. Ad recolẽdã dᷣo crucifixionẽ q̃ poſt interuallũ triũ boraꝝ facta eſt manibo gentiliũ. ADilites em̃ cruciſirerũt eũ Jo. xix.ſacdos iterũ facit tres cruces cũ hoſtia ſuꝑ caliceʒ di/ cendo. ꝑ ipᷣm et cum po et in ip̃o. Poſtmodũ aũt ad deſi⸗ gnandu dimſionem carnis ⁊ aie dni moꝛientis facit duas cruces iuxta latus calicis.i. inter ſe et calicẽ: cũ dicit.Li⸗ bi deo pr̃i omipotenti in vnitate ſpũſſancti.Cum enim in rxpo ſint vnite tres ſubſtantie.videlʒ diuinitas.coꝛpꝰet aĩ/ ma. due tm̃ ſcʒ coꝛpꝰa aĩia ſunt in moꝛte diuiſe.Qaʒ diui⸗ nitas a neutra eſt ſeꝑata. pᷣterea nõ tribo crucibo ̊ duabo moꝛs dñi deſignat᷑. Has duas cruces facit ſacerdos digi⸗ tis eleuatis ⁊ mnanu cũ coꝛꝑe rp̃ᷣi ad ſe ↄuerſa: quo ſignat᷑ moꝛs quã ſuſtinuit que ꝑ illas ſignat ꝓ nobis ſu ſtinuit j. Pe. ij. Apc ſemel ꝓ pct᷑is noſtris moꝛtuus eſt iuſtꝰ ꝓ in iuſtis. Et. j. Pet. ij. Xpc ꝓ nobis paſſus eſt ⁊c.¶ Vel hec ratio põt aſſignari. Tres cruces ſ. nificãt tres cruciatus quos vpc in cruce ſuſtinuit.vicʒ paſſionẽ. ꝓpaſſioneʒ com paſſionẽ. Paſſionẽ in coꝛꝑe: ꝓpaſſionẽ in mente: ↄpaſſio/ nez in coꝛde. De paſſione in coꝛꝑe Tre.j. O vos om̃es ꝗ tranſitis ꝑ viam attendite videte.ſi eſt doloꝛ. ſicut dolor meꝰ. IJoderũt em manꝰmeas a pedes meos dinumeraue⸗ rũt om̃ia oſſa mea.De ꝓpaſſione mentis Mar.xiiij. ri ſtis eſt aĩa mea vſq; ad mortẽ. Cepit em̃ tedere 2 pauẽ. Et APath. xx vj. Cepit otriſtari ⁊ meſtus eẽ.Ex ↄpaſſiõe coꝛ/ dis ꝓ crucifixoꝛibo oꝛanit ad pr̃em Luce.xxiij. Pr igno⸗ ſce illis:quia neſciũt quid faciũt. Has cruces facit ſacer⸗/ dos cũ hoſtia ſuꝑ calicẽ.quo ſignificat᷑ ꝙ xpᷣc hmõi cruci⸗ atus ſuſtinuit voluntarie.yſa.luij. Oblatus eſt ga ipe vo⸗ luit. Per calicẽ em̃ paſſio ſignat᷑.vñ Math.xxvj. Lrãſe⸗ at a me calix iſte. Vñ ꝙ boſtia ſuꝑfertur calici qñ fiũt cru ces:ſignat ꝙ rp̃e non erat deiectus in voluntaria paſſiõe ſed mentis ↄplacentia ſuꝑferebat᷑.vel ſignatur ꝑ hoc ſub/ limatio xp̃i ꝑ paſſionis obedientiã. Philip.ij. JFactꝰẽ obe⸗ diens vſq; ad moꝛtẽ:moꝛtem aũt crucis. Pꝛopteꝛ quod et deus exaltauit illũ ⁊c. DOue vᷣo cruces que fiũt in latere ca licis ſignificãt duo ſacramenta q̃ xe latere dñi fluxerunt. ſcʒ aq̃ regeneratõnis ⁊ ſanguis redemptõis.Yoh.xix.vnꝰ milituʒ lancea latus eiꝰaperuit ⁊ ↄtinuo exiuit ſanguis ⁊ aqua.lVel aliter ſic. Im ploꝛata admiſſione ꝑegrinanti:/ um in ↄſoꝛtiũ ſanctoꝝ:ſubdit᷑ cõmendatio trinitatis.Elt ſic captata dei beniuolẽtia faciliꝰimpetret᷑ qd intendituꝛ Cõmendat᷑ ergo pater ex auẽte maieſtatis ibi ꝑ queʒ hec omnia domine:filiꝰex immenſitate virtutis ibi ſemper bo na creas. Spũſſanctꝰex ↄnerione vmitatis ibi Sn vnitate ſpũſſancti. Nirtus filij ex hoc oſtendit᷑ ꝙ põt omnia ex ni bilo creare ibi ꝑ queʒ hec om̃ia bona creas:et a pct᷑is pur gare ibi ſanctificas. Et gratia et virtutibo viuificare ibi rxxxvij. viuificas. Et purgatos ⁊ viuificatos gloꝛia remuncrare ibi benedicis.vt ſic inſinuet᷑ ꝙ eſt deus natuꝛe:largitoꝛ ve nie: auctoꝛ vite:⁊ rex gloꝛie. Dicit᷑ ̊ ꝑ quẽ ſcilcet xpᷣm.hec om̃ia vt ſup̃ dñe ſctᷣe pater cuiꝰ eſt auẽtas maieſtatis cre⸗ as: ſanctificas purgando a peccatis: viuiſicas purgatos gratia ⁊ virtutibo viuificando. benedicis viuiſicatos glo ria coꝛonando. Iſta aũt attribuunt᷑ hoſtie in com ꝑatõne ad nos ſub boc ſenſu. ꝑ xpᷣm creata ſunt panis vinũ ⁊ aqᷓ ſanctificas viuificas benedicis ꝑ xpᷣm.i.das virtutẽ pur⸗ gandi:viuificandi et gloꝛiſicandi.ſ. nos. Unde ſubditur et pꝛeſtas nobis ſcʒ pdicta vt illa ↄſecrata et tranſſubſtan tiata in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ domini ſint nobis in ſubſidiuʒ purgatõnis viuificatõnis et gloꝛificatõnis.ꝑxpᷣm ſcʒ per quem creas. CPater em̃ creat ꝑ filium Heb.j. ꝑ queʒ fecit 7 ſecula. Oer verbum em̃ patri coeternum fecit deus pa⸗ ter ſecula.i.viſibilia ⁊ inuiſibilia.Cum ipᷣo cũ quo opera ris.pater oꝑatur cum filio et filius cuʒ eo:diſponendo et regendo creata. VUnde YJohᷣ.v. Pater meꝰ vſq;mõ oꝑatuꝛ et ego operoꝛ. Et in ipſo in quo om̃ia ↄſumas pꝛopter qð dicit᷑ finis. Apoc.j.Ego ſum alpha et o pꝛincipiũ⁊ finis Per ipᷣm ̊ ꝑ quem creas.et cum ipſo cum quo creata re⸗ gis. Et in 1po in quo om̃ia ↄſumas.Eſt uibi deo patri om nipotenti in vnitate ſpũſſancti omis honoꝛ et gloꝛia:pore⸗ rum ↄſumatõeʒ cũ tradidit regnũ deo et patri.j. Coꝛĩ.xx Et ſubiectus erit illi ꝗ ſibi ſubiecit om̃ia eadem. tunc per filiũ erit patri omis honoꝛ et gloꝛia.ᷣ̊ nõ om̃is donec poſt ↄſumatõeʒ ſicut a patre ad filium ſic a filio hereditas re uertatur ad patrem. P⸗ꝛopter qð dicitur in ißo eſt omnis honoꝛ et gloꝛia.quia tũc reuelabit᷑ a filio pater ⁊ tũc mon ſtrabit patrẽ.qꝛ qʒd modo credit᷑:tũc ꝑ ſpeciẽ et manifeſta⸗ tionẽ clareſcet.vt hr̃ in glo. ſuꝑ illud.Cum tradiderit re⸗/ gnuʒ deo ⁊ patri.lʒ aũt ſᷣm vſuʒ romane eccleſie tres cru ces pꝛimo fiant ſup calicem deducendo hoſtiã a labio cali cis ad labium. et due vltime iuxta latus calicis.i.inter ca licem ⁊ ſacerdotẽ:aliter tñ fiunt ſᷣm vſum aliquaꝝ eccleſi arum. ſᷣm quẽ pꝛima crux ex omi ꝑte vltra calicem proten ditur.ſcõa calici coequat᷑.tercia intra calicem coartatur quarta eadem eſt cum pꝛima.ꝗnta ante calicem ꝓtrahit᷑. Per pꝛimã crucem ſignat᷑ paſſionis rpᷣi dinturnitas.per ſcdᷣam integritas.ꝑ terciam acerbitas ſiue intimitas.diu turna em̃ fuit paſſio xp̃i.quia nõ incepit inſtante die moꝛ⸗ tis:ſed in circuciſione qũ arram dedit noſtre redemptõis Luc.ij.⁊ poſt ↄtinue in pauꝑtate et laboꝛe viteʒ ducebat. ps. Pauper ſuz ego ⁊ in laboꝛibo a iuuentute mea.Inte⸗ gra fuit.quia totũ coꝛpus circũquaq; patiebat᷑. Job. xvj. Circũdedit me lanceis ↄcidit me vulneꝛe ſuꝑ vulnꝰ.Aceꝛ ba fuit quia ꝑtingẽs vſq; ad interioꝛa aĩe et ſpiritus.pᷣs. Saluũ me fac deus ꝗn intraueꝛunt aque vſq; ad animam meã. Aque dicunt᷑ mundatõnes penaꝝ. Per quartã cru/ cem que eſt eiuſdẽ dimẽſionis cum pꝛima ſignat᷑ ſufficien tia efficacie paſſionis. Per ꝗntam ſignat᷑ pꝛofectus efficiẽ tie.ſufficiens enim fuit redemptõni omnium nõ tamen/ ꝓ⸗ fuit niſi redemptõne fidelibus vt dicit Herñ. Scðm ali⸗ quos cruces pꝛetꝛacte in canone nõ ſunt ſigna factoꝛum. ſed ideo fiunt vt virtute crucis quod poſlulatur in oratio ne obtineatur..¶ Coꝛꝑale autem deſuper calicem remoue⸗ tur in ſignum ꝙ illud quod de xpᷣo ſignificatuʒ fuit ⁊ clau ſum. Luce. xviij. Erat verbum abſconditum ab eis ĩ paſ⸗ ſione reuelatum. Unde tũc verificatum fuit illud Hieꝛe. xxrj. Cognoſcant me omnes a minimo vſq; ad maximum In cuius rei ſignum. Velum templi Math.xxvij. Dein⸗ de ſacerdos tenet coꝛpus domini ſuper calicem. Et paruʒ eleuato calice cum ambabus manibus dicit. Per omnia ſecula ſecuioꝝ.Et dicendo oꝛemus pꝛeceptis ⁊c̃. reponit ea in locis ſuis ſcilicet ſuper coꝛpale. In ſignuz ꝙ ioſeph ab aꝛimathia qui acceſſit ad pilatum et petijt coꝛpus ihu cpoſitũ inuoluit ſyndone mũda et poſuit illud in monu⸗ mento Luce.xxiij. ¶ Deinde reponit coꝛpoꝛale ſuper cali⸗ cem in ſignum occultatõnis veritans que futura eſt.⁊ ma xime tempoꝛe antixp̃i. Et hoc ſignificatum eſt yſa.vj. vbi legitur ꝙ ſeraphin duabus alis velabãt caput et duabus pedes et duabo volabant. In capite pꝛincipiũ. In pedibo finis intelligit᷑. In pᷣncipio eccłie.i.añ aduentuʒ xpi ve⸗ lata fuerũt qᷓ de eo erãt ſignificata. ale velãtes caput erãt figure legis nate et figure legis ſcripte.i.Moy ſi.due ale velantes pedes ſignat ꝙ in fine.i.tꝑe antixpᷣi erit occulta tio agendoꝝ ⁊ credendoꝝ qñ regnabit erꝛoꝛ falſitatis ⁊ li⸗ bido impꝛobitatis.duabo alis volabãt. In volatu vo ale exrtendunt᷑ ⁊ elongant᷑ a coꝛpe nec coꝛpꝰtegãt. Vñ volatu ſeraphin ſignat᷑ ꝓceſſus ad manifeſtatõez·q̊ ſignat᷑ mani feſtatio veritatis ſignificatoꝝ de rpᷣo tꝑe medio.i.tempo⸗ re paſſionis xp̃i.¶ Sacerdos do dicendo ꝑ oĩa ſcła ſcloꝝ voceʒ exaltat qͥ ſignat᷑ ꝙ ihs clamans voce magna emiſit ſpm̃ Math̊.xx vij.Choꝛꝰclamando rñdet amẽ. q̊ ſignifica tur ꝙ muiieres lamẽtabant᷑ flentes dũm Luc.xriiij.2 alij fideles lugebant. velut quondã abel inuidi fratris furoꝛe occiſum ꝑentes eius lugebant. ¶ Membrum quartũſecũ de ꝑtiq puiotractatus. Remꝰp̃ceptis ſalutaꝛibo moniti. Hic poſtu atur ecclłie militãtis ↄſeruatio q̃ eſt vnꝰeffe⸗ tus hꝰſacrificij.qᷓ obtinet᷑ ↄmemoꝛatõe ve⸗ ri ſacrificij.i.paſſionis dñi cũ eiuſdẽ oblatõ ne ſiue repñtatõne.hoc aũt in tribo ꝑtibo eccłie parit effe⸗ ctum.ſ.patientit in purgatoꝛio releuatõeʒ. Regnantib in celo ↄſumatõeʒ. Peregrinãtibo ĩ mũdo neceſſarioꝝ ſb⸗ uentionem:q; poſtulat᷑ in ꝑte iſta in qua ponit᷑ oꝛo dñica. Cui in ꝑte iſta pᷣmittit᷑ pꝛefatio cuʒ d. Pꝛeceptis ſaluta. mo.⁊c.ad cautelam & ↄtra pᷣumptõeʒ inſinuatc᷑.hic fidẽ⸗ tia celebrãtis habita ex duobo.ſ.monitõe dñi:⁊ infoꝛma⸗ tione ſiue inſtructõe.ANonitio aũt ſubam actus reſpicit. Inſtructio moaũ.ð his Math̊.vj. Sic vos oꝛabitis.oꝛa bitis inquã.ecce ſuba actꝰ.Sic:ecce modꝰ.Dicit᷑ ꝗ̊ prece⸗/ ptis ſalutaribo moniti. Quid ẽ ꝙ hic copulant᷑ pceptuʒ ⁊ monitio:cũ hoꝝ ↄditõnes ſint oꝑpoſite.cũ pᷣceptũ obligat ad neceſſitatẽ agendi:monitio nõ.Ad hoc dðᷣm.ꝙ doctri⸗ na oꝛãdi fuit illiꝰꝗ eſt mgr̃ et dñs.Yohᷣ.xiij. Vos vocatis me mgẽ ⁊ dñe. et bñ dicitis.dñi aũt eſt preciꝑe ⁊ inſtitue⸗ re:mgr̃i eſt moneꝛe ⁊ inſtruere.vt q̊ inſinuaret᷑ duplex au ctoꝛitas docentis ſcʒ dominatõis ⁊ magiſterij:copulant᷑ h pᷣceptũ et monitio. Inſtitutio ⁊ infoꝛmatio.¶ Pre.moni⸗ tio dñi licet nõ impoꝛtet obligatõeʒ neceſſitatis.ſicut ulð qð eſt pᷣceptũ ſimpłr:impoꝛtat tñ obligatõeʒ reuerẽtie. vt ſicut ob neceſſitatẽ ſalutis acqrendai incũbit exequi illud qð pᷣceptũ eſt ſimpłr:ſic ob reuerentiã dñi monẽtis incũ⸗ bit nos exequi qð monet:monita em̃ hic dicũtur pꝛecepta Item ꝑ hoc ꝙ dr̃ diuina inſtitutõe foꝛmati.notat᷑ ꝙ cuʒ inſtitutio a dno firma dʒ eſſe aĩe inherentia ſicut ẽ foꝛme cũ eo cuiꝰeſt foꝛma. ꝓpter qð ſignanter dr foꝛmati. potiꝰ ꝙᷓ infoꝛmati:licet idem impoꝛtent. Vñ inſtituta dñi debẽt in coꝛde ſcribi. Pꝛouer.vij. Serua mandata mea ⁊ viues ⁊ legem meã q̃ſi pupillã oculi tui.ſcribe illam in tabulis coꝛdis tui. Hec aũt pᷣcepta.i.monita ſunt illa qᷓ Mathe. v.et.vj.pᷣcedũt illud qdð eſt de foꝛma oꝛandi ſił cuʒ ipᷣo.vñ Heda inter cetera ſalutaria monita et diuina. quibo ↄſu⸗ lit credentibo:foꝛmã oꝛãdi ꝓpoſuit Math. ei. v. et. vj. ml⸗ ta poſuit dñs monita ſcʒ de dilectõe inimici.de fuga ypo⸗ criſis.et de quibuſdã aiijs.Et pꝰdat illud quod eſt de oꝛa tione.qð dicit᷑ eſſe de ſalutaribo:ꝗꝓpter oꝛonis efficaciam ſiue vtilitatẽ.¶ Eius aũt efficacia oñditur quadrupłr.Ex aucte dicentis. Ifuit em̃ plata oꝛe ipſiꝰſaluatoꝛis.os enizʒ dni locutũ eſi cuiꝰſermo ptᷣate plenꝰeſt. Ex breuitate ſer⸗ monis.vñ Mathᷣ.vj. Oꝛantes nolite multum loqui ſicut Ethnici faciũt. ADultiplicẽ em̃ vtilitatem breuitas eius parit.ob illius em̃ breuitatẽ facilius ſcituꝛ.melius retine atur. frequentius iterat᷑. minus faſtidit.oꝛanteʒ cito exau diri innuit. plus affectu q; oꝛe oꝛandum eſſe ſignificat.ig⸗ rantem incuſat. Ex ſufficientia petitionũ quia in illa oꝛat pꝛo bonis adipiſcendis ⁊ malis amouendis.pꝛo bonis tẽ poꝛalibus et eternis oſe equendis.pro malis pꝛeteritis pꝛe/ ſentibus et futuris euitandis yvt infra patebit.Ex fecũdi⸗ tate miſterioꝝ.qm̃ vniuerſa ↄtinet ſacramenta. Sañ.xij. ꝑtranſibũt plurimi ⁊ multiplex erit ſcientia. Ater noſter. Ferminana fin⸗ E tõne. ſubdit᷑ ipſa oꝛatio. In q̃ pꝛimo bemuolẽtia erauditoris captatuꝛ. Scðo ipſe petitiones ꝓponuntur. ibi ſanctifice᷑ nomen tuũ. Circa primã par tẽ pꝛimo querit᷑ in generali de ↄgruentia ⁊ ſufficientia cõ tentoꝝ.Secundo ſpãliter de ipſis ꝑtibus ↄtentis. Cir ca pꝛimũ pꝛoceditur ſic. Videtur ꝙ omiſſa ſunt agponẽda quia videtur ꝙ hec oꝛatio debet incipere a ſigniſicatione. Vnde Aug.quicquid boni operis incipitis.ſignate vos ĩ nomine rpᷣi:et ſimbolum et oꝛatõnem dominicam ad lau dem dei dicite et nihil vobis nocere poterit inimicus.er⸗ go incipiendũ eſt in omnioratõne a ſignatõne.¶ Stẽ duo ſunt neceſſaria oꝛanti pᷣter illa que ſunt de ſubſtãtia orati onis.ſcʒ captatio beniuolentie eius a quo petitur.et aliq̃ pꝛeparatio ex ꝑte ipſius oꝛantio.vt ſignatõ crucis vel bu iuſmodi vt vult Aug.vnde habeat ydoneitatẽ oꝛandi.pꝛi mum ponit᷑ in oꝛatõne:quare non ſecundũ? ¶G IItem Hie⸗ ro.de regula monachoꝝ.Monachi apoſtolicã ſeruant vi tam a gloꝛificatõne incipientes ⁊ in gloꝛificatõneʒ termi nantes. Sgitur cum oꝛatõ dominica data fuit aplis: debet a gloꝛificatõne incipere ⁊ in gloꝛiſicatõnẽ termiari.¶ JItẽ videtur ꝙ hic aponitur aliquid nõ agꝑponendum. vtpote illud quod ponitur ad captandum beniuolentiam ſic.j. Thimo.ij. Obſecro pꝛimo omniũ fieri obſecratõnes oꝛa⸗ tiones et poſtulatõnes ⁊c᷑. Ecce ꝙ ſᷣm doctrinam apoſto⸗ li pꝛimo debẽt poni obſecratio.nec debet aliquid pᷣtermit ti quo beniuolẽtia captetur. Et põt hic queri. q̃re apoſto lus ad exemplũ domini nõ docet aliquid pᷣmittere quod ſo naret i ci: vnde captaretur eius beniuolentia. reuera ↄgrue pꝛeponit᷑ aliquid ad captandũ be uolentia exauditoꝛis.n Amb.vj.de ſacramentis. dic mihi ſi velis hominẽ rogare.et ſic incipias.Da mihi oꝛo illud quod a te peto.nonne aꝛrogans videt᷑ oꝛatio.⁊ ideo inchoari debet a laude dei vt roges om̃ipotentẽ dominum c̃. Pꝛe.idem ibidem.pꝛimo dʒ oꝛatio habeꝛe laudeʒ dei. Ad pꝛimũ ergo dicendum.ꝙ reuera oꝛanti duo ſunt ne ceſſaria. Unũ remouens impediens: aliud diſponens ad obtinendum ↄueniens ſcʒ poſtulatum. Primum refertur ad oꝛantem vt circa queʒ exercendum eſt.ſcᷣm ad ipᷣm ad quem dirigit᷑ oꝛatio qͥ alliciendꝰeſt.q; igit que ad illuʒ di riguntur a quo petit᷑.deberent ingredi eſſe oꝛationis:que autem ad ipſum oꝛantẽ nequaqᷓ:pꝛopter boc ſignatõ cru/ cis exercenda eſt circa oꝛantem vt remoueat᷑ impedimen⸗ tum oratõnis non debet pomi in ipſa oꝛatõne licet illiꝰ ſit exercitium vtile volenti oꝛare.Signatio ergo crucis licet oꝛanti ſit neceſſaria:non tñ debet in oꝛatione inſeri. Ad id autem quod dicit Hiero.ↄcedendum eſt ꝙᷓ tum ad hoc. ꝙ debet oꝛatio dominica incipere a laude. non tñ ꝙᷓtũ ad hoc ꝙ debet terminare in laude.i.in gratiarumactionem Si aũt querat᷑ quare hec oratio non terminat᷑ in laudẽ i gratiarumactõnem ſicut inchoat᷑ a laude.Et queẽ diffe rentia inter laudẽ diuinã at gratiarũ actiõeʒ. Dicendũ ꝙ; duplex eſt dei laus. Una qua laudat᷑ in ſeipſo.i.ratione qua bonus. Pſal.Confitemini dño qm̃ bonus.Alia rati one qua bonus eſt alijs.i.ratõne qua beneficus. Judit᷑.x⸗ iij. Laudate dominum qm̃ non deſerit ſperantes in ſe.pri mo propꝛie dicitur laus dei.ſecundo gꝛatiarũactio. Qð igitur queritur.quare non ponit᷑ aliquid quod ſonaꝛet in gratiarũactionẽ. Dicendũ ꝙ ſolum docuit dñs eſſe ꝓponẽ⸗ da que faciũt ad efficaciam or̃onis Gratiarũactio nõ fa⸗ cit ad efficaciam oꝛatõnis.ſed potius oſtendit gratitudi⸗ nem oꝛantis.⁊ hoc vltimũ docet Ambro.in oꝛatione obłſ⸗ uari debere et que valent ad efficaciam oꝛationis.et oꝛan tis oſtendunt gratitudinem.¶ Pꝛeteꝛea. Hieronimꝰinſi⸗ nuat que faciunt monachi imitantes apoſtolos qui ð be⸗ neficijs acceptis a gratiarumactionibus non deſiſtebant. ec ex boc ſequitur ꝙ in oꝛatõne dominica in q̃ ſoluʒ ex. i le⸗ 1 e 6 4 —,,᷑᷑ — — ——— — — ☛☚. u nm ———— S- ¶ De of. miſſe primitur quod eſt ad oꝛatõnis efficaciam: debet aliqꝗd po- mi qð fit in grarũactõne. Ad eliud qð obijcit per apim. j. Zbimo.ij.doᷣm ꝙ bene debet ⁊ in bac ⁊ in alijs aliquid pꝛeponi qð cedat in laudem tei.ElInde cum bic dicit. Pa ter noſter ꝗ es in celis.nõ notatuꝛ aliqua petitõ: ̊ potius diuina bonitas inſinuat᷑ et maieſtas. Honitas ꝑ boc ꝗðᷣ dicit᷑ pater nr̃. Naieſtas ꝑ boc qð dicitur ges i n cek. aũt bic ponit᷑ quod ſonat in laudem dei. habet᷑ ab Ambr. e ſacramentis dicente.babes boc.i.quod ſonat in laudẽ dei in orone dñica.Pater nr qui es in celis.laus dei ptʒ quia pᷣdicat᷑ in eo pietans gła. laus dei quia in celis habi tat nõ in terꝛie:ſic ẽ̊ᷣ captatur beniuolentia dei. VUñ inter linia.glo.ibi pater ur̃.breuis captatõ pᷣmiitit. ¶¶ Ad boc quod obijcit᷑ ꝙ dicit apłs.pᷣmũ oim ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc in telligit pꝛimũ oĩm petendoꝝ. obſecratio em̃ eſt de malis amouendis. Vt dicit glo. ꝓpter quod dʒ eſſe pꝛima petitõ/ num. non igitur ꝑ hoc ercludit᷑ laus diuina q̃ premitten da eſt. Ld boc qð querit᷑ quare apłs nõ docet premit⸗ tere oliquid q̊ expꝛimeret᷑ laus dei.dom ꝙ m intentõneʒ apti ibi inſtruit᷑ Chimotheꝰg erat ep̃s et ↄſequenter alij ꝙtum ad diſtinctõeʒ eoꝝ que ad miſſe referunt ſolennita⸗ tem. Glñ ſufficientia iſtiꝰinſtructionis eſt ex ſufficienti de· terminatõne eoꝝ que in miſſa exercentur.vt patet in glo. ibidem. aliter tamen erponunt glo.et boc quo ad ſecũdaʒ intentionem. Onſequenter querit᷑ ſpaliter de ipſis parti⸗ bus ↄtentis.Et pꝛimo de hoc ꝙ dĩ pr̃. Se⸗ cũdo de hoc ꝙ dr nr̃. Tercio de hoc ꝙ dĩ es in celis.Querit᷑ ̊ pꝛimo.vtrũ pat᷑ ſumi eſſentialiter aut ꝑſonaliter. Dedo ſi eſſentialiter vtrum ꝑ creatõeʒ:aut ꝑ adoptõeʒ· G Kurca primum ſic. .S. j. Videt᷑ ꝙ ꝑſonaliter.qꝛ dicit Criſ.ſuꝑ Math.vj. Pr̃ no ſter ꝗ es in celis. vide qualiter ↄfeſtim ſuſcitauit auditoꝛẽ 7 oĩs remẽoꝛauit bñficij in ꝓhemijs.Qui em̃ pr̃eʒ dixit.⁊ peccatoꝝ dimiſſionem et pene deſtructõneʒ et iuſticiam ⁊ ſanctificatõeʒ et redemptonem et adoptõeʒ et bereditateʒ et fraternitatem que eſi ad vnigenitum 2 ſpiritus largiti onem: ꝑ vnam banc ꝓfeſſus eſt nũcupatõcʒ. Mon em̃ poſ⸗ ſibile eſt vocare patrem:niſi omibus illis potitum bonis ſß fraternitas que eſt ad vnigenitũ includit paternitatez qᷓ dicit ꝓprietatem ꝑſonalem. 4 IJIem AUmb. de ſacramentis attolle oculũ ad patrem. qui ꝑ filium te redemit et dic pa ter noſter ac.igitur hic ſumit᷑ pater pꝛo eo cuiꝰ filius nos redemit. ſed pater ꝑſonaliter eſt pater erꝰnõ tota trinitas ( ⁊c. ¶ Iteem om̃es fere oꝛones dirigunt᷑ ad pr̃em ꝑſonali ter ſumptũ.qð patet ꝑ finem ea ꝝ.· qui eſt ꝑ dñm noſirum ihm yp̃m filiũ tuũ qui tecũ ⁊c̃. Ille aũt ſimpliciter dirigũ⸗ tur ad pr̃em in quibo ipſe pater innocat᷑.In illis aũt in ꝗ⸗ bus inuocat᷑ ſumitur ꝑſonaliter.ſ̊ cum dr̃ pater:inuocat᷑ ille cui dirigit. et ita boc quod dico pater tenetur ꝑſonali ter. Ytem incidenter querit᷑ quare fere in om̃ibus fit mẽ tio de patre et filio et non ſimiliter de ſpũſancto niſi ĩ qui buſdã paucis. Item querit᷑ adhuc ſi pater ſumit᷑ eſſenti- aliter. quaꝛe magis exprimit᷑ a quo petitur ꝑ nomen ꝑſo⸗ nale ꝙᷓ eſſentiale: qꝛ cum petit᷑ a trinitate videtur ꝙ potiꝰ teberet dici de noſter vel dñs nr qui es in celis ⁊c̃.¶ Iteʒ cũ petitur aliꝗd petitur ab eo qui dare põt.igitur potius expꝛimenda cſſet ptas dantis in oꝛone vt ſi diceret deno vel dñs ꝙỹ c ¶ Contra. videt ꝙ ialiter. glo. nemo dicat meꝰ.qð ſoli xpᷣo ↄpetit qui filius eſt ꝑ naturaʒ: alijo conceditur ↄmunis gratia adoptõnis ⁊c.ſed tota trinitas adoptat nos: igitur ſtat ꝓ trimtate:igitur ſtat eſſentialit Item Amb. v. de ſacramentis. patrem dicis quia ſiliꝰ. Hſ̊ noli tibi aliquid ſpaliter vendicare.ſolius eſt rpᷣiſſpecia lis pater:nobis in cõi eſt pr.qꝛ illũ ſolum genuit:nos crea uit ⁊c. ᷣ creatio eſt totius trinitatis. ERnſio.ꝙ pateꝛ di citur multipliciter. Eſt em̃ pater eterna generanone. yſa. xxxvij. liij. Generationem eius quis enarꝛabit. Item pꝛedeſtina tionc. Eph̊.j. Gratia vobis ⁊ pax a deo patre qui pᷣdeſtia nit nos in adoptõnem filioꝝ dei ⁊c̃. Item cꝛeatõne Ada⸗ lach.ij.i Qunꝗd nõ pater oĩm noſirum:nunꝗd deus vnus creauit nos. Item imaginis ꝑticipatõne Deutroñ.xxxij. Qundd non ipſe eſt pater tuus qui poſ. et fecit et creauit te. fecit inquã ad imaginem et ſimilitudinẽ ſuam. Geñ· j. Faciamus hominem ad imaginem et ſimilitudineʒ nr̃aʒ Item redemptõne.yſa.lxiij. Lu autem pater noſter ⁊ re⸗ demptoꝛ noſier a ſeculo nomen tuum. Item ſia acramentali regeneratõne.Litũ.iij. Per lauacrũ regeneratõnis ⁊ re nouatõnis ſpũſſancti.2.j. NPe.j. Henedictꝰ deus et pater oñi noſiri ihiu rp̃i qui regenerauit nos in ſpem ⁊c̃. Itez ſi dei inſtructiõe. Jaco.j.volũtarie.i.ſine meritis noſiris ge nuit nos verbo veritatis.i.fidei. Johᷣ.j.Dedit eis ptatem filios dei fieri bis qui credũt in noĩe eius. Itẽ gratie ado ptione. Ro. viij. Accepiſiis ſpm̃ ſilioꝝ in quo clamamus abba pateꝛ. itaq; iam non eſt ſeruus. ſed filius ꝙ ſi filiꝰet beres ꝑ deum.i. p oꝑa dei. Pꝛimo modo ſumit᷑ pater pꝑſo naliter qui modſoli patri cõuenit. quartus modꝰ ſimilit qui modus ſoli filio ↄuenit:ſᷣm ꝙ modus redemptõis fu⸗ it ꝑ moꝛtẽ filij. Oms alij modi tribo ꝑſonis ↄuemiũt. his modio ſumptꝰpater toti ↄuenit trinitati:nibilominꝰ ꝑſo⸗ ne que eſt pater ↄueniũt ꝑ quendã appꝛopriatõeʒ ratione pꝛime auctoꝛitatis. Pater igitur ſumit᷑ eſſentialiter: nihi lominus ratõne qua pꝛime ꝑſone ↄuenit pᷣma auẽtas cre: atõnis et adoptõnis inſinuat Amb.et Aug. banc oꝛoneʒ ſieri ad patrem cũ dicit᷑.pater noſter.fit iñ ad totaʒ trini⸗ tatem vnde eſſentialiter tenet. Ex bis patet rñſio ad ſecũ dum et terciũ. ¶ Ad pꝛimũ aũt dicendũ.ꝙ ſicut dicit᷑ filiꝰ naturalis et adoptiuꝰ: ſimiliter et frater dicit᷑ naturalis vel adoptiuus. on eſt aũt intentio Crif.ꝙ ꝑ hoc ꝙ nos dicimus pater noſter ↄfiteamur fraternitatem que eſt ad vnigenitum naturalẽ. quia ſi hoc: ſequeret᷑ pater ſume⸗ retur bic ꝑſonaliter: ̊ potius fraternitatem ad vnigenitũ adoptiuam. ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ licet poſtulet᷑ benefici um exhibendũ a tota trinitate:nihilominꝰratõne auctoꝛi tatis patꝛis et medietionis ipſius filij fit mentio de patre filio. De patre vt a quo petit᷑de filio vt ꝑ quem poſtula tum obtinet᷑. AUñ ſem ꝑ in fine oꝛonum fit mentio de filio. in oꝛone pᷣo quem docuit xpᷣc inſinuat᷑ petitõeʒ debere ſie⸗ ri a deo eſſentialiter. ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ pater noſter. vt oſtẽda tuꝛ petendũ eſſe et aſſequendũ diſtincte ab ipſa trinitate. Ao alia que ſequunt᷑ quibo videt᷑ oſtendi ꝙ dicendum eſſet deus pater vel dñs.Dicendũ ꝙ ↄgruentiꝰ dicit᷑ pater noſter. cuiꝰvna eſt ratio erectio ſenſus petentis.Criſ.du⸗ pliciter eoꝛuʒ erigit ſenſum.et dignitate eiꝰqui inuocat᷑:2 magnitudine eoꝝ ꝓ quibo petitus eſt. Magnitudineʒ eo rum ⁊c.dicit qꝛ Fᷣm illum dicendo pr̃:ↄfitetur ſe om̃ia bo⸗- na obtinere a deo. IZnem alia eſt timoꝛ offenſa pr̃is. Cont᷑ qð de malis Beut.xxxij. Vidit vñs et ad iracũdiã conci⸗ tatus eſt.qꝛ ꝓuocauerũt eum filij et fiie ⁊c. IZtem alia eſt cautela a pcto:ne a ſimilitudine patris degenerent. ꝗ pee catum nõ fecit.j. Pe.ij.yſa.lj.attendite ad petrã de q erci ſi eſtis:et ad cauernam laci de qua preciſi eſtis. Iteʒ alia eſt cuſtodia fidelis commiſſoꝛum. Contra quod ð malis Deutrono.xxxij. Generatio peruerſa eſt et infideles filij. Timoꝛ auteʒ offenſe eſt cauſa cautele et hec duo cauſa cu ſtodie commiſſoꝛum. Item alia eſt penſatio gatie ſpecia⸗ lis.hoc reſpicit intellectum.i.vt penſemus nobis aliã gra tiam factam qᷓ antiquis. al. Qon fecit taliter omi na⸗ tioni. Augꝰ. uſqꝙᷓ inuenitur pꝛeceptum populo iſrael vt diceret Pater noſter.aut vt oꝛaret deuʒ patrem. ſed domi nus inſinuatus eſt eis tanꝙᷓ ſeruis.hoc autem dico cũ mã data legis acciperent que obſeruare inbentur. Mam pꝛo⸗ phete ſepe oſtendunt eundem dominum noſtrum patrẽ eo rum eſſe potuiſſe ſi ab eius mandatis non oberꝛaꝛẽt. Itez alia eſt xcitatio affectus filialis. Hoc reſpicit affectum. Contra quod de malis Deutrono.xxxij. Deum qui te ge⸗ nuit dereliquiſti.et oblitus es domini ⁊c. Item alia ẽ qe bita exbibitio bonoꝛis. hoc reſpicit effectum. Mal.j. Si ego pater vbi eſt honoꝛ meus.Ecẽ̃i.iij. Ponoꝛa pr̃em tuũ vt ſuꝑueniat tibi benedictio a dro. Item alia eſt preſtatio fiducie impetrandi.hoc reſpicit a deoo obtinendum. VUnð Cri. Patrem ſe magis dici voluit q; dñm: vt nobis ma⸗ gnam fiduciã daret ad petendũ.et ſpem largam ad impe trandũ:quia ſerui nõ ſemꝑ impetrant qð petunt. Pꝛete. Aug. Quid nõ dcxt iam filijs petentibo: cũ hocipᷣm iaʒ de⸗ derit vt filij ſint. Ex hoc ̊ patet ꝙ magis ↄgruit diceꝛe pr ỹ̈ deus vel dominus. ,R onſequenter que .§. ij. ritur.vtrum hic ſumit᷑ pater ꝑ creatõeʒ:an ꝑ adoptõnem M pꝓ adoptõeʒ videt᷑ ꝑ quandã gloſam que dicit pater nẽ cui nõ timoꝛe ̊ amoꝛe hereditatis ſeruimꝰ.cũᷣ dicit᷑ pater de adoptõne cogitemꝰ:g pater ſumit᷑ ꝑ adoptõeʒ.4 IJtem alia glo.Antigꝗs vt ſeruis dicit᷑ dñs.nũc ꝑ gram pateꝛ in quo fiducia.Sʒ pater ꝑ gr̃am eſt pater ꝑ adoptõeʒ:ergo c.¶¶ Item ZYlug.ad macedoniũ.ſ ũ deꝰpater maloꝝ pat᷑ eſt:abſit.g ſolum eſi p̃᷑ bonoꝝ.Sʒ pater bonoꝝ eſt pater ꝑ adoptõeʒ:g̊ ⁊c ontra.dicit ibi quedã glo.qð ↄmũe eſt omib nemo dicat meꝰ.ſed ↄſtat ꝙ pr̃ ꝑ adoptiõeʒ nõ ẽ ↄmune om̃ibo ſed pr̃ ꝑ creatõeʒ:̊ᷓ ſumit᷑ pater ꝑ creatiõeʒ Item indirecte oſtendit᷑ idem.ſi pr̃ ſumit᷑ ibi ꝑ adoptio nem ſi ille ꝗ eſt in moꝛtali pcto dicat.Pater noſſer ꝗ es in celis ⁊c.implicat falſum.cũ non ſit filius adoptiõis:ergo mendax eſt h̊ dicendo.ſ̊ verbuʒ mendax iuſtus deteſtabit᷑ vt dr̃ Pꝛouerb.xiij.S deteſtabilis eſt eius oꝛatio.ẽᷓ peccat dicendo oꝛoeʒ dñicam.¶ Item dicit glo. Mũc ꝑ gram pa⸗ ter in quo fiducia.&̊ quicũq; dicit hãc oꝛatõeʒ:cuʒ fiducia tebet eam dicere.q̊ cum ſpe impetrandi:ſ̊ ſperaꝛe ſine me ritis nõ eſt ſpes ſ̊ pſum ptio:et qui in pcto moꝛtali eſt ſine meritis eſt: pᷣſumit cum dicit hanc oꝛatõeʒ dñicam. ſᷣ pᷣ⸗ ſumere eſt peccare:ꝗᷓ peccat ꝗ ſcienter in moꝛtali dĩc oꝛati onẽ dñicam. Iteʒ dicit glo.pater nr̃ ꝙ ↄmune om̃ibo ne/ mo dicat meꝰ.ꝭ ſi non eſt licitũ oicere pr̃ mi ꝓpter ↄmuni tatem paternitatis: ⁊2 ꝗ nõ eſt filius ꝑ adoptõeʒz nõ eſt lici tum dicere pater ꝓpter coꝛrelatiõeʒ patermitatis.qꝛ ſi non eſt filiꝰnõ eſt pater:g qui ẽ in moꝛtali peccat dicendo pat: cum nõ ſit filiꝰ.Ex his videt᷑ ꝙ ꝗ dicit pater nr̃ peccat di⸗ cendo.vel ꝙ pater nõ dr̃ ꝑ adoptiõeʒ ſed per ereationem. MRñnſio.ꝙ pater ſumit᷑ hic ꝑ adoptiõeʒ. Ad pꝛimnʒ ððm.ꝙ gr̃a adoptõnis et ſi nõ ſit ↄmunis omibo actu:e tñ ↄmunis omibo potentia.q em̃ dat talenta ſua vnicuiq; ſᷣm ꝓpriam virtutẽ ꝑatũ eſt dare gr̃am adoptõnis vnicui⸗ qʒ facienti qð in ſe eſt vt habeat illã. Unde ſicut ſpẽi cõue nit ratio vninerſalitatis vnico exiſiente indiuiduo.ñ vni⸗ uerſalitate que eſt actu ſed que eſt potentia: ſimiliter qtia adoptõnis ↄmunis dicit᷑ eſſe om̃ibo.nõ ↄmunitate que eſt actu: ſed que eſt potentia. Elel pateꝛnitas adoptõnis coĩs oĩbus ẽ quantũ eſt ex ꝑte adoptãtis.ꝗ ſicut vult omes ſatl⸗ nos fieri.j. Thimo.ij.ſic nõ exiſtente impedimento ex ꝑ⸗ te nr̃a vnlt om̃es adoptare.i¶ Qð aũt glo.illa dic.ꝙ com⸗ munis om̃ibo ⁊c̃. intelligit᷑ de paternitate ꝑ adoptõneʒ.pʒ ꝑ aliã glo.que dicit.cum ſit vmunis adoptio om̃ibo nemo dicat meꝰ.Ecce ꝙ adoptio dicit᷑ cois om̃ibo.¶ Ao aliud dicendũ.ꝙ ſi pater ſumit᷑ ꝑ adoptõeʒ.nõ tñ peccat ille ꝗẽ in moꝛtali:dicendo oꝛatõeʒ dñicoʒ duabo c cauſis. Pri⸗ ma eſt.qꝛ hec oꝛatio coĩs eſt.et dicenda eſt in ꝑſona ecclie que in ſe multos filios adoptõnis habet:vnde non impli⸗ catur falſum. Scða cauſa eſt.qꝛ ſicut petitõnes ſepteʒ de⸗ pᷣcatiue ſequentes.vel optatiue oꝛatõnes ſunt nõ indicati ne:ſic captatio beniuolentie magis intelligit᷑ optatiue qᷓ indicatiue ab illo ꝗ eſt in moꝛtali peccato. VUnde cum ille qui eſt in moꝛtali peccato dicendo banc oꝛatõeʒ optet de⸗ um eſſe ſibi patrem ꝑ adoptõem:appetit qued licitũ eſt.S̊ dicendo non peccat. Ad aliud dicendũ.ꝙ non om̃is ex⸗ iſtens in moꝛtali. dicens pater noſter cum ſpe impetradi peccat ꝑ pᷣſumptõeʒ.quod patet ꝑ diſtinctõeʒ huiꝰſperare ſine meritis eſt pᷣumptio.iQota in verbo ſꝑandi ĩclu dũñtur duo.ſcʒ expectatõ:⁊ ꝑticipiũ actiuũ futuri temꝑis. Vñ aliquẽ ſperaꝛe impoꝛtat ipᷣm expectare beatiitudinem Cum ẽ̊ dicit ſperore ſine meritis eſt pꝛeſumptio.hec deter minatio ſine meritis põt determinare verbũ ſꝑandi rõne actꝰexpectatõnis importate:vel rõne poſſeſſionis future. boc eſt rõne huiꝰverbi expectare.vel huiꝰ ꝑticipij habitu⸗ rũ.Si pꝛimo mõ:tũc eſt falſa.qꝛ qui eſt ibi in pcto moꝛta⸗ li ſine meritis expectat ſe habiturũ vitã eterna.nec tñ pꝛe⸗ ſumit:qꝛ ꝓponit penitere ⁊ mereri deo adiuuãte vitaʒ eter nam.Si ſcðo mò tũc vera eſt.qꝛ qui expectat ſe habiturũ vitã eternã ſine meritis p̃ſumit.¶! AUd aliud qð ſeqtur pʒ rñſio ex dictis.qꝛ eiſi ille qui eſt in pcto moꝛtali nõ põt di ci pater indicatiue:põt tñ dici pater optatiue. Loſter. N querit᷑ ð boc addito Noſter. Et videt᷑ ꝙ nõ dʒ dici nr:cũ nõ dicaot᷑ LCuce. xj.¶¶ Iem q̃re non dĩ pater meus. Dic glo. ADath. vj. emo dicat me? qð ſoli rpᷣo con nenit.¶ Contra banc glo.obijcit᷑ ſic Math̊.vj.Dicit᷑ oꝛa⸗ pr̃em tuũ in abſcondito.Et pr tuꝰ ꝗ eſt in abſcondito red det tibi. Ecce ꝙ dicit.Ora pr̃em tuũ.talis igit᷑ poſſʒ dici pater meꝰ.¶ IJtem Hiere.iij. ãmodo voca me pater mens dux virginitatis mee tu es.q¶ IJteʒ Cri.iõ ſimpłr vt hõ pᷣ vt filius dei peccans plecteris ⁊c̃. Jgit᷑ ſi eſt filiꝰcei:põt dicere pater mi.¶ Item om̃is xp̃ᷣi actio nr̃a eſt inſtructõ.ſᷣ xpᷣc oꝛauit foꝛma ſingulari ſic pater mi ⁊c.Math. xxvj. g̊ᷣ videt᷑ ꝙ nos ſilr debemꝰ Itẽ Ecẽs.ix.Nemo ſcit vtꝛuʒ odio vel amoꝛe dignꝰſit.̊ eſt pᷣumptio pater nr̃ ſignifica⸗ do ſe eſſe filium:ſiue ↄnumerando ſe in nũero filioꝛum. ¶q Itẽ nonne ſufficienter expꝛimeret᷑ paternitas dei ad bo minẽ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ pater:etſi nõ aponeret᷑ ꝙ dicit᷑ noſteꝛ Rñiſio.ad pꝛimũ dicendũ.ꝙ tripliciter fit oꝛatõ ſm di rſos ſtatus petentiũ. Petens em̃ aut petit vt membꝛum aut vt ↄmembꝛũ:aut vt peminens in mẽbꝛis.Pꝛimo mo⸗ do petit᷑ aliquid vt ſingulari ꝑſone ſᷣm ꝙ petebat dauid. ANilerere mei deꝰ. Et Luc.xviij.De?ꝰ ꝓpiciꝰ eſto mihi pec catoꝛi. Scdo mõ petit᷑ aliꝗd vt ↄiunctis vinculo ꝓfeſſiõis fidei ſᷣm ꝙ dicit᷑ Ecci.xvij. Aſdandauit vnicuiq; ð ꝓximo ſuo.Aſdandatũ illud eſt ex ꝓfeſſione religionis xpᷣiane.et ſic oꝛanti ↄuenit diceꝛe Pater noſter. ercio mõ petit᷑ a⸗/ liquid ex officio et illis ſimiliter ↄuenit:qꝛ illoꝝ ⁊ ſubdito rũ vnus eſt pater.vñ MMath.xxiij. UNnus eſt pr̃ vr ꝗ in ce⸗ lis eſt. Inſinua᷑ igit᷑ in Math̊.modꝰoꝛandi ↄmem bris ⁊ p̃ercellentibo in membꝛis.Pꝛet᷑.in Math. loqꝗtur apłs ꝗ afidentiã ſue ꝑfectõnis auſi fuerunt dicere Æater nr. In Luca loꝗtur ad diſcipulũ ꝗ gerit foꝛmã infirmoꝝ qui nõ audent dicere nr̃ ſicut Luc.xv. Pater peccaui in celum et coꝛam te ⁊c̃.hac &̊ ratõne in Mathᷣ dr noſter. In Cuc.nõ ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ dicere pater meꝰſimpir nullus dʒ niſi filiꝰdei:ne dictũ ſimpliciter ſonet in paternitatẽ natu⸗ re.vnde glo.ſAemo dicat meꝰqð ſoli xpᷣo ↄpetit qui eſt fi lius ꝑ naturaʒ. DHmõi aũt ꝓnoĩa ſolent diſcretiue poni et diſcretõeʒ im poꝛtaꝛe ſiue ſingulaꝛitatem.qð nulli cõuenit niſi illi ꝗ ſingulariter filius eſt.i.ꝑ naturam. ſihilomi/ nus ſcriptura qñq; inſinuat ſic poſſe dici.non tñ ſimplici ter ſed cum aliqua adaitõne inſinuante hoc non ſingula- riter dici. t patet in verbis ꝓpoſitis AMath.vj. Oꝛa pa trem tuũ in abſcondito:pꝰſubditur. Et pater tuus ꝗ eſtĩ abſcondito reddet tibi. hmõi retributõ fiet creature. VUn⸗ de glo. mercedẽ fidei. Siłr. cuʒ dr Hiere.iij.ãmodo voca me pater mieꝰ.ſubdit᷑ dux vᷣginitatis mee tu es. Per hoc ꝙ; dicitur dux ⁊c.cum ducatus fiat creature.inſinuat᷑ qð pꝛedictuz eſt nõ væbere intelligi de filio ſimpliciter.i.filio naturali.Similiter in verbo Criſ.cum dicitur peccans plecteris inſinuatur nõ debere intelligi de filio naturali: ſed de creatura rõnali.hmõi aũt diſcretio nõ habẽtur niſi diceret᷑:pater meꝰqui es in celis.4¶. Stẽ multiplex eſt ratõ quare magis ↄgruit dicere noſter q; meus.Ana eſt pacis oſeruatõ. Geñ.xiiij.i Ze queſo ſit iurgium inter me et te et paſtoꝛes meos ⁊ paſtoꝛes tuos fratres enim ſumus.Alia eſt ſu ꝑbie dehoꝛtatio.¶Mał.ij. Qunquid non pater vnus omniũ noſtrũ.quare deſpicii vnuſꝗſq; fratrẽ ſuuʒ.Alia — „ — dͤ— —-æũñ ÄÄ»—r ſ*c„-⸗— ¶ RPe of miſſe eſt mutui auxilij ſubuentõ. Pꝛouer.xvij.frater ꝗ adiuua⸗ tur a fratre qſt ciuitas firma. Alia eſt mutui honoꝛis er hibitio. Ad Ro.rxij.honoꝛe inuicẽ pꝛeuenientes.glo.alit᷑ nõ eſſet fraternꝰamoꝛ niſi mutuis ſe pueniant obſequijs. Itẽ alie ſunt ſcʒ oꝛationũ coĩcatio.inimiciciaꝝ deſtructõ elatõnis ↄpꝛeſſio.emulatõnis expulſio.amoꝛis inductio. inequalitatis exterminatio. He ponunt᷑ a Criv.dicẽte ſic Erudit aũt ↄmunẽ pꝛo fratribo facere oꝛaotõeʒ.on enim dicit pr̃ meꝰꝗ es ĩ celis: ſ̊ p noſter ꝓ corꝑe cõi depᷣcatões referens.et nuſq; intẽdens qð eſt ſuipſiꝰpᷣ vbiq; qð ẽ ꝓxi⸗ mi.adhuc aũt ⁊ inimiciciã deſtruit et elatõem ↄprimit.et emulatõnem exrpellit et matrem bonoꝝ vniuerſoꝝ amoꝛẽ inducit.et inequalitateʒ humanaꝝ cauſaꝝ exterminat.ct multa monſtrat regi ad pauꝑem honoꝛis coequalitatem Ad hoc quod obijcit᷑ de actõne vxpᷣi..dðm ꝙ omnis actio noſtra fuit inſtructio qᷓtum ad ſubam actꝰ: non q;tum ad modũ. Jeiuniũ aũt dñni inſtructio noſira fuit ſcilʒ ad ieiu nandũ. non tñ ad ieiunandũ ſicut dñs ieiunauit oĩno ab⸗/ ſtinendo a cibo.¶l Ad alia que ſequunt᷑.doᷣm ꝙ deus ẽ pa ter oĩm creatõne.hominis aũt adoptõne vt dictuʒ eſt filij i ex natura.vt igit᷑ diſtinguat᷑ paternitas ſᷣm gr̃am ado ptõnis ab illa que eſt creatõnis ⁊ nature:dicit᷑ nr. Per H ꝙ dicit᷑ noſter:inſinuat᷑ qnedaʒ ↄmunicatõ qua deus dat ſe nobis:et nos ſibi adoptat gram infundendo. Jur illuo Cañ.ij.dilectus meꝰmihi et ego illi.Vñ nõ ſufficiẽter eſſz expᷣſſa paternitas dei reſpectu hoĩs ꝑ hoc ꝙ dicit pater: ſicut ꝑ boc ꝙ diciiur pater noſter. Pret᷑.licet homo meri⸗ tis ſuis exigentibo nõ ſit filiꝰadoptõnis:nibilominꝰquan tum eſi ex diuina bonitate om̃ibo ſe exhibet vt patrem:ſcʒ offerende gr̃am adoptõnis.Vt em̃ dicii Yoh.j.Illumĩat omnẽ hominẽ venienteʒ in hunc mundũ.Vñ licet neſciat homo vtrum amoꝛe vel odio dignꝰſit:mhilominꝰcõfiten⸗ do deum eſle patrem ſuuʒ non pᷣſumit illi attribuendo be⸗ nenen adoptionis non ſibipſi aſcribendo meritum be⸗ neficij. Nui es in celis. Onſequenter querit᷑ de hoc.Qui es in celis q̃re dr magis ĩ celis pluralr qᷓ; i celo ſingła⸗ riteꝛ.cũ in p̃s dicat᷑ dñs in celo ſedes eius. Iem ↄſequenter in oꝛzone dicit᷑.fiat volũ⸗ tas tua ſicut in celo ⁊ in terꝛa.¶¶ Item nonne dñs vbiq; ẽ. quare igit᷑ agꝛopꝛiat᷑ eſſe eiꝰloco alicuii. 4¶q IGtem in Luca nõ ponit᷑ noſter:neq; qui es in celis.¶ Item in p̃s. excel⸗ ſus ſuꝑ om̃es celos dñs.q¶ IJtem EUmb.de ſaeramentis. Quid es in celis audi ſcripturã dicentem. excelſus ⁊ ſuꝑ om̃es celos dñs.Et ꝙ vbiq; babes.⁊ ꝙ ſuꝑ celos celoꝛuʒ dñs ſit quaſi nõ ĩ celis.hec Amb.¶ Rñſio. vt dic Hug. In celis maxime habitare dicit᷑.cũ tñ vbiq; ſit:qma ꝑ ce⸗ los intelligunt᷑ angeli ⁊ homines iuſti.in quibo marie de/ us habitat ſicut ſcriptum eſt. Nia iuſti ſedes eſt ſapientie. Sapi.ix.alia littera. IJem Aug. ſuꝑ boc Pater noſter ꝗ es in celis.i.in ſanctis ⁊ iuſtis.nõ em̃ ſpacio locoꝝ conti⸗ netur deus. quemadmodum em̃ terꝛa appellatus eſt pecca toꝛ.cum ei dictuʒ eſt.terꝛa es ⁊ ĩ terrã reuerris Geñ.iij. ſic iuſtus celũ ecõtrario dici põt.Juſtis em̃ dicit᷑:templuʒ dei ſanctuʒ eſt qʒ eſtis vos.j.Cori.iij .⁊ accomodatiſſima iſta ſiłitudo eſt. vt ſpũaliter tantũ intereſſe videat᷑ int iu⸗ ſtos et pctoꝛes:quantũ inter celũ et terꝛã. Jtem AVmb.iij. de ſacꝛamentis.babes ꝙ ſuꝑ celos celoꝝ dñs ſit quaſi nõ in celis vt angeli.non in celis vt dñationes:ᷣ in illis de ꝗ bus dictũ eſt. Celi enarꝛant gloꝛiã dei.Celum eſt ibi. Abi culpa ceſſauit.Celum eſt ibi vbi flagicia feriunt᷑.Celum ẽ ibi vbi nulluʒ moꝛtis eſt vulnus.hec AUmbꝛo.patet igitur ꝙ nõ intelligit᷑ qð hic dicit᷑ de celis materialibo in quibo ẽ manſio bonoꝝ ſpirituũ:ſ̊ de ſpũalibo ſcʒ angelis ⁊ aĩma⸗ bus iuſtis ſiue ſctis.¶¶ Multiplex aũt rõ eſt qꝛe h̊ ponituꝛ bmõi aſſignatõ ſcʒ eſſe dei eſſe in celis. Una eſt vt oſtenda tur imẽſitas dĩne potẽtie q̃ exñtes in celis generat nos fi⸗ lios ꝑ adoptõeʒ in terꝛis.cuiꝰoↄtrariũ mali ſenſerũt.ſᷣm ꝙ legit᷑ Job.xxij.ꝗd nouit dñs ⁊ q̃ſi ꝑcaligineʒ iudicat.nu⸗ xxxvij. bes latibulũ eiꝰnec nr̃a ↄſiderat et circa cardines celi per ambulat. Itez alia eſt rõ vt ſic oꝛãs a terꝛa abducat᷑:⁊ in celis q;tum ad ↄuerſionẽ affigat᷑ Criſ. In celis aũt cũ di⸗ cat nõ illic veũ ocludẽs h̊ ait: ſed eb terꝛa abducẽs orantẽ in excelſis affigens regionibo ⁊ ſuꝑioꝛibo ↄuerſatõnibus. Itẽ alia ẽ inſinuatõ petẽdoꝝ. ꝑ h̊ ei ſignat᷑ ꝙ celeſtia ſim⸗ pliciteꝛ peiẽda ſunt.vñ Hug. Si dixiſſet ꝗ vbiq; ẽ verũ di⸗ xiſſet. ̊ ne inepta ⁊ inania queritando mẽte vagemur die MQui es in celis:vt mente radicata q̃ ſunt vtilia queramꝰ Item vt inſinuet᷑ diſtantia pctoꝝ a iuſtis in quibo ba⸗ bitare dicit᷑ vt in celis. Uñ Aug.accomodatiſſima ſilitu⸗ do eſt vt ſpũaliter tãtũ intereſſe videat᷑ ⁊c. Patet igit᷑ q̃re dicit meliꝰꝗ es in celis:qᷓ; vbiq; vel in terꝛa.⁊ qꝗd dicuntur hic celi ſcʒ iuſti ſiue aĩe ſancte.Sed qꝛ hic celi dicunt᷑ ꝑ ꝑ⸗ ticipatõeʒ Ge:gratia aũt diffeꝛens eſi que ab illis eſt ꝑtici pata.qmia hoꝝ eſt gra ꝑfecta q̃ eſt gloꝛia ſicut beatoꝛũ:il⸗ loꝛuin gr̃a im ꝑfecta ſicut viatoꝛum. SItem hoꝝ eſt ad fruẽ dum: illoꝛum ad merendũ.tũ rõne differentie gĩe ꝑticipa te a qua celi dicunt᷑:tũ ratõne differentie ꝑticipantiũ plu⸗ raliter in celis eſſe dicit᷑. Item vt oſtendat᷑ quaſi ꝑ ſimile iuſtos multiplex beneſiciũ aſſequi a dño. Sicut ei a celis multiplex beneficiũ ↄfertur coꝛꝑalibo crcaturis.vt pluuie ab aereo lucis a ſtellato ⁊ virtus multiplicata ſimuiter 2 ſaluatiua et cetera multa:ſic ab ipſo quem in celis exiſten tem inuocamꝰ.multiplex recipimꝰbeneficiũ Jaco.j.Om̃e datũ optimũ.⁊ om̃e donuʒ ꝑfectũ de ſ.eſt deſcendens a p. lu.⁊c. Anð Aug. Celũ ⁊ terꝛaʒ ↄuenienter intelligimꝰvt vir et femina.qm̃ terꝛa celo fecundante fructifera eſt quã⸗ tom agis celi creatoꝛ et inbabitatoꝛ copioſioꝛ eſt in donis Dð exꝑtus quidã de ſilijs erꝰteſtiſicatur ꝗ dicit᷑ frat xp̃i. Jaco.j.Om̃e datũ optimuʒ ⁊c. Item vt oſtendat᷑ illoe ꝗ celi dicunt᷑ diuerſis ꝓprietatibo ⁊ ↄditionivus diſtingui pᷣ minentijs donoꝝ:ſicut celi diuerſis ꝓprietatibo ⁊ conditi onibo diſtincti ſunt. Juxta illud.j.Coriĩ.xij. Alij datur ꝑ ſpm̃ ſermo ſapientie ⁊c.¶ Ad hoc qð querit᷑.quare hic di⸗ citur in celis.ↄſequenter fiat voluntas tua ſicut in celo et in terꝛa ſingulariter. Dicendũ ꝙ voluntas ꝓprie finis eſt. In hoc em̃ diſtinguit᷑ eligentia a voluntate qð eſt eligẽtia eoꝝ que ſunt ad finem: ſed voluntas ipſius finis.qꝛ igituꝛ voluntas dei vnifoꝛmiter in nobis eſt quia ad vnum ſcz fi⸗ nem optimũ:licet ad illud vnum non ꝑ vnũ modũ tendat᷑ dicitur ſingulariter fiat voluntas tua ſicut in celo ꝛĩ ter⸗ ra.4 In Luca non dicit᷑ neq; noſter neq; qui es in celis: quia vt tactuʒ eſt. Math. loqtur magis ipiꝛitualibo.Cu. magis ſenſibilibo. Yn Math. enim loquitur apoſtolis in monte.quia ex confidentia ſue ꝑfectionis auſi ſunt dicere pater noſter:et erx ↄgruitate ſui officij:quia oꝛaturi erãt/p ſe et ſubditis. VUnde Hebᷣ.v. Bebet pontifex quemadmo dum pꝛo populo ita et pꝛo ſeipſo offerꝛe. In Luca autem datur foꝛma oꝛatõnis vt imꝑfectis ⁊ ſubditis conueniens vt premittitur ibi.dixit vnus ex diſcipulis eius doce nos oꝛare.vnde ibi inſinuatur foꝛmam illam tꝛaditaʒ fuiſſe di ſcipulis ſiue ſubditis.ex imꝑfectione vo illoꝛum quibus tradita fuit illa foꝛma oꝛandi conueniens fnit vt non ap⸗ poneret᷑. qui es in celis. Hoc enim poſſet eẽ illis cauſa er⸗ roꝛis:quia credendi deum eſſe in loco particulari et ita lo co determinari et circumſcribi. VUnde YJohã.iiij.pꝛemiſſo. AVeniet hoꝛa quãdo neq; in monte hoc neq; hieroſolimis adoꝛabitis patrẽ.ſubditur. vos oꝛatis quod neſcitis nos adoꝛamus quod ſcimus.Criß.localem et particulaꝛẽ de⸗ um exiſtimabant. 4 Ad illud quod queritur. quid es ſuꝑ omnes celos.dicendum ꝙ verum eſt: nibilominus tamen eſt in celis.quia in omnibus eſt non tamẽ incluſus extra om̃ia non excluſus. Hec igitur pꝛemiſſa petitionibo.ſcilʒ pater noſter qui es in celis ſic diſtinguit DHug. vt per pri mum ↄfoꝛtetur oꝛans.per ſcõm dilatetur.per terciuʒ ele⸗ uetur. Vnde Hug.vij. petitionibas pꝛemiſit pꝛologũu tri⸗ bus verbis ↄtentum. In pꝛimo coꝛ bominis cõfortat. In ſecundo dilatat. In tercio releuat et inaltat. Quis enim audienos ſe patrem babere deum: non animetur ad ſpem glorie? Pater inquit vt ſimus imitatoꝛes dei ſicut filij kariſſimi Ephe.v. ſubdit noſter: vt ad fraterne caꝛitatis amoꝛeʒ dilatemur.dicit Qui es in celis:vt mente in ſum⸗ mis radicata que ſunt vtilia queramꝰ.Et glo.ADath. vj. In celis ſpũ alibo:vi ad ſpũalitatem in qua habitat feſti⸗ uare diſcamus ⁊ celeſtia ab eo petamus. Iteʒ Inno. He⸗ niuolentia vᷣo captat᷑ a tribo.a ꝑſona cognitoꝛis petitoris T aſſeſſoꝛis. Cognitoꝛ em̃ eſt deus.petitor eſt homo.aſſeſ ſoꝛ eſt angelus aut ꝑſona cognitoꝛis vt cũ ait pater. peti⸗ toꝛis cum ait noſter.aſſeſſoꝛis cum ait Qui es in celis.i. in angelis vel in ſanctis de quibus habetur. Celi enarꝛãt gloꝛiam dei. anctificetu nomẽ tuũ Unctificet᷑ nomen tuũ. afinita ꝑte in qua ca ptatur beniuolentia exauditoꝛis.hic ſubiũ⸗ gitur d ipſis petitõnibo. Pꝛimo g̊ querituꝛ e lufficientia petitionũ reſpectu petendoꝝ Secũdo de oꝛdine petitionũ. Tercio de differentia inter Math.et Lucam. Quarto de numero petitionum. Qui⸗ to ſi⸗ . illatim de ipſis petitionibo. . . irca primũqueri .S. j. tur ſic. Tidet᷑ ꝙ ſit ſufficientiſſima.qꝛ duo ſunt nob neceſ ſaria in via ſcʒ remotio maloꝝ et adeptio bonoꝝ.ſicut di⸗ cit glo. Mdath̊.vj.et qꝛ bec oꝛzo eſt de malis remouendis ⁊ bonis acqꝛendis:hec duo ſufficiũt om̃i deſiderio ſcʒ amo tio maloꝝ:et acceptio bonoꝝ.¶¶ Item alia glo. In his ſe⸗ ptem petitõnibo om̃ia bona pñtis vite et future ↄtinẽtur. ¶(¶lItem Luc.xj.glo.Matheus ponit ſeptẽ petitõnes. In tribo eterna poſcunt᷑. In q̃tuoꝛ tꝑalia que ꝓpter eterna cõ ſequenda ſunt nccia.¶ Itiem hec ſoꝛma oꝛandi tradita fu⸗ it a mgr̃o ſapientiſſimo 2 ſufficientiſſimoet diſcipulis q̊s p̃cipue et tenerꝛime dilexit. Vnde planũ eſt ꝙ ſufficiẽtiſſii me illos inſtruxit qtum ad petitõeʒ neceſſarioꝝ.Cont᷑ ſi bec eſt ſufficientiſſima tũc omes alie orones ſu luunt. l Iteʒ cũ virtutes valde ſint neceſſarie nõ aũt hic petunt᷑ videt᷑ ꝙ non ſit ſufficiens. Siłr põt obijci de donis:fruceti⸗ bus beatitudinis.¶ Item hic nõ petunt᷑ dotes coꝛꝑis.que nihilominꝰ?petende ſunt.¶ IJem Aug. ponit foꝛmaʒ oꝛan di dicẽs.nouerim me nouerim te: qꝛit᷑ igr quõ hec ad illã reducet.q Item Aug.de ciuit᷑.œœi.vlti.dat talem foꝛmam oꝛandi.Aeminerim tui diligã te et intelligaʒ te. adauge iſta in me:donec refoꝛines ad integrũ. Ecce aliꝰmedꝰorã⸗ di nec ad iſtam reducibilis.¶ Yezʒ in li.de ꝑſeuerantia di citur.an a dro ꝑſeuerantia nõ poſcit᷑ cum in ipᷣa oꝛone do minica a ſctis nibil pene aliud ꝙᷓ; ꝑſeuerantia poſci intel⸗ ligat᷑.Et alibi in eodẽ dat᷑ intelligi qð dr̃ hic pene:cuʒ dr qnto loco dicimꝰ: dimitte nobis debita nr̃a ⁊c. In q̃ ſola petitõne non inuenit᷑ poſci ꝑſeuerantia igit᷑ cũ ſolũ poſca tur ꝑſenerantia niſi in illa ſola petitione qua petit᷑ indul⸗ gentis pᷣteritoꝝ pctoꝝ:videt᷑ inſufficiens hec oꝛatõ. Si aĩ diceret᷑ ꝙ nequaq:qꝛ in ꝑſeuerantia dant᷑ intelligi alia q̃ nccia ſunt.eadeʒ rõne ſufſiceret petẽ a deo vitã eternam et in vna poſtulatõne eſſet ſufficientia. ¶ Ad pꝛimũ doõm. q; hec oꝛo eſt ſufficiẽtiſſima qtum ad ea qͥ petẽda ſunt ĩ gene⸗ re:nihilominꝰbñ pñt ipᷣa eadẽ q hic oñdunt᷑ petẽda:alijs verbis poſtulari.q inquã ver ba explicãt que hic docentur petenda.Añ glo.ANMath.vj. Oꝛatiõeʒ bꝛeuibus verb ↄpo ſuit. vt ſit fiducia ãnuendi qð bꝛeuiter vult rogari.quibo nec opus eſſet ad eum ꝗ omnia nouit:ᷣ vt noſier affectꝰdi ſceret res quas oꝛaret:non verba q;̃ diceret.Vñ nõ his ſo⸗ lis vᷣbis oꝛat᷑:8̊ alijs ↄtentis ſub eodẽ et nõ alio ſenſu.i.cõ trario. Ad aliud dõm.qꝙ; Luce.xj.dicit glo.que incipit. legiſperitus volens ſe iuſtiſicare.ꝑuuli rpᷣi andiũt quibo verbis oꝛare ⁊ qua inſtantia ꝑſeuerare:⁊ p quibo rebo ma xime ſupplicare opoꝛteat.ſcʒ fide et ſpe a caritate.bec glo. licet igit᷑ non explicite petunt᷑ implicite tñ.et hec ↄſequen⸗ ter üllis petitõnibus q̃ ſunt e bonis acquirendis. Verbi⸗ gꝛatia.cum petitur aduentus regni.petituꝛ illud ſine quo regnum eccleſie militantis non poteſt venire ad regnũ tꝛi umphantis. Vnde in illa petitione petuntur virtutes do⸗ na ⁊c. Similiter eum petitur. Niat voluntas ⁊c.cum vo⸗ luntas dicitur ſic fieri non poteſt ſine his. Hoc eniʒ patet ex illa glo.q̃ dĩc. in his ſeptẽ petitõnibus oĩa bona pꝛe ſentis vite ↄtinentur.4. Ad aliud quod queritur de dotibo dicendum ꝙ cum petuntur bona eterna: petuntur et do⸗ tes anime et coꝛporis.et maxime cum petitur aduentꝰ re/ gni ad regnum.i.vnio militantis eccleſie cum triumphan te.4 Ad aliud dicendum.ꝙ illa oꝛatio Nug.Mouerim te nouerim me nõ exprimit ſufficienter poſtulanda neq; ſuf- ficiens eſt quo aa numeruʒ petibilium:ſed potius que pe tenti ſunt neceſſaria inſinuat que ſunt quatuoꝛ. ſcilicet co gnitio petendoꝛuʒ. humilitas petentis. fiducia obtinendi fides in qua petẽdum eſt.Ex ſui cognitõne cognoſcit ho mo defectus ſuos pro quibus amouendis poſtulanduʒ ẽ et humilis efficitur. Ex cognitõne autem dei fiduciaʒ aſ: ſequituꝛ obtinendi et perfectius efficitur in fide q tum ad plenitudinem credendoꝛum. Cognitio igitur defectunz p quibus amouendis petendum eſt inlinuat.Cognitio autẽ defectuum cum fiducia obtinendi.animũ petẽtis ad petẽ⸗ dum excitat. DHumilitas et fides dignum ad impetrandũ efficiunt. Jaco.j. Poſtulet in fide nihil heſitans. Et.iiij. eiuſdem.deus ſuperbis reſiſtit humilibus autem dat gꝛa tiam.Qon igitur hic datur foꝛma oꝛandi ſufficiens qᷓtuʒ ad numerum petendoꝛum:ſed qᷓ;tum ad ea que neceſſaria ſunt petenti.¶ VUd aliud dicendum.ꝙ in oꝛatione Augu. inſinuatur que perficiunt animam per ſe:et hoc q́ tum ad memoꝛiam intelligentiam et voluntatem. et hoc dico in via et in patria. Vnde que nũc ꝑficiunt modo vie petit:vt peꝛficiant modo patrie:qð erit qñ vt dicit Herñ.Qui re⸗ plet in bonis ſiderium tuum ipſe eſt futurus ratõi.ple⸗ nitudo lucis: voluntati multitudo pacis: memoꝛie con⸗ tinuatio eternitatis.pꝛimum faciet deus veritas.ſecũduʒ faciet deus caritas:tercium faciet deus poteſtas.hec aũt petuntur ibi:adueniat regnum tuum.⸗ Ad vltimuz ergo dicendum.ꝙ non eſt intentio Mug.oſtendeꝛe ꝙ ſola poliu letur ꝑſeuerantia:ſed ꝙ in ſingulis petitõnibus oꝛatõnis dñice.cuʒ eo petitur:petitur ꝑſeuerantia. VUnde dic ibidẽ cum ſanctus rogat deũ vt ſanctus ſit:id vtq; rogat vt ſan⸗ ctus ꝑmaneat: ita caſtus ⁊c. V ¶ LConſequenter que .S. ij. ritur de oꝛdine petitõnum. Pꝛius eſt amotio mali qᷓ ade⸗ ptio boni:⁊ pꝛius eſt declinare malum q; faceꝛe bonum. Vnde Moecius de ↄſolatõ.Qui vult ingenuũ ſereꝛe agꝝ pꝛius liberet arua a fructibus.Et ꝛouerb.xxiiij. diligen ter exerce agrum tuum. Et poſtea edifica domum tuam. Nuod autẽ prius eſt:pꝛius debet peti.Cum auteʒ tres vl time petitõnes ſint de amotione mali pꝛecedentia de aſſe⸗ cutione boni:igitur ⁊c̃.¶ Item pꝛius eſt a peccato libera⸗/ tio q; in operibus meritoꝛijs exercitatio et hec pꝛius ſunt qꝙ gloꝛie pꝛemiatio.ſed tres vltime petitiones.peꝛtinẽt ad liberatõneʒ a peccato:hec petitõ ſiat voluntas tua ad me⸗ riti exercitatõnem:adueniat regnum tuum ad pꝛemiatio⸗ nem:ergo que ponuntur vltime debent eſſe prime. et poſt illas illa Nat voluntas tua.et poſt illa adueniat regnum et ita videtur oꝛdo peruerſus valde.¶ Item Damaſ.oꝛa⸗ tio eſt aſcenſus intellectus ad deum.igitur qui oꝛat debet aſcendere.igitur oꝛdinande ſunt petitões per modũ aſcẽ⸗ dendi.ſed aſcenſus eſt per declinatõnem mali ad exerciti⸗ um boni. ec dicendum eſt.ꝙ aſcenſus accidat oꝛatõi:cũ hoc ſit illi eſſentiale:cum diſfinitio detur per eſſentialia. Iteʒ in glo. ¶Math.vj. dicitur. In pꝛecibus eſt vt impe⸗ tremus dona.in donis vt operemur mandata.de operatõ⸗ ne beatitudines ſequuntur pꝛemia ⁊c̃. Per petitõnes igit᷑ pꝓuenitur ad dona. per dona ad beatitudines.igitur bet eſſe idem oꝛdo petitionum donoꝛum et beatitudinum. ſed oꝛdo beatitudinum eſt per aſcenſum. vnde glo. Math. v. Congrua aſcenſio pꝛius eſt contemptus ſeculi cui dantur eterna.vnð modos temperat manſuetudo et lenitas.⁊ nõ eſt mitis qui pꝛius pauper non fuit.⸗ Item quare non at tenditur idem oꝛdo in petitõnibo donis 2 beatitudinibus g 9 i ¶ De of. miſſe In beatitudinibus Math. v. pcedit aſcendendo. In pe⸗ titõnibus hic deſcendo. In donis yſa.xj. deſcendendo. Et quaꝛe magis obſeruat᷑ oꝛdo idem in petitõnibus ⁊ donis: q in donis et beatitudinibo: vel in beatitudinibo⁊ petitio nibus. VUñ glo. Math. vj. Sicut dona ſeptem ſpirituſſan cti a ſummis incipiũt ⁊ vſq; ad initium Sap·j· timoꝛẽ de⸗ curꝛunt:ita oꝛdo pꝛecũ a ſummis vſqʒ ad fineʒ vt a malis mundi liberemur extendit᷑. ſi in vtriſq; a fine incipimꝰad ꝑfectõnem fit oꝛdo aſcenſionis.ſi a ſummis quia de ſupeꝛ nis accipimꝰfit oꝛdo deſcenſionis. hec glo.¶ Iem q̃re nõ obſeruat᷑ idem oꝛdo in donis ꝗ in beatitudinibus. vt inci⸗ peret᷑ in donis ab ymo et ꝓcederetur vſq; ad ſummum: G econe ſo. k nſio. ꝙ petitio quelibet fit in intentõne ob tinendi.aliter em̃ fruſtra fierẽt. Intentio aũt finẽ reſpicit. Vñ pꝛincipałr intendit᷑ finis:ſcðo que ſunt ad finẽ. ꝓpteꝛ quod in petitõne pꝛimo hñt oꝛdinari que finem reſpiciũt: ſecundo qꝗᷓ ſunt ad finem. ¶ Ad boc igitur quod obijcit᷑.ꝙ; pꝛius eſt declinare ⁊c̃.⁊ hmõi.Dicenduʒ ꝙ alia ẽ via ope ratõnis et alia intentõnis.q; via intentõnis incipit a fine optimo:via oꝑationis ab eo qð eſt remotiſſimũ in adepti one finis. Scm igit᷑ executiõeʒ operũ iuſticie qua acqꝗrit᷑ finis:inchoandũ eſi a declinatõne mali ⁊ ab eradicatione vicioꝝ.et deinde ꝓgrediendũ eſt vlterius ad oꝑationeʒ et inſertõneʒ virtutũ.que ↄiunctius et ꝓpinquius ſe babent ad finem. Aliter aũt eſt in oꝛatõne vbi ſᷣm ꝙ aliꝗd cadit ĩ intentõeʒ pꝛius et poſterius teterminandus eſt oꝛdo par⸗ tium ipſius.¶¶ Ex his patet rñſio ad ſecundũ.quia lʒ ſᷣm exercitatõnem operũ iuſticie inchoandum ſit a maloꝛum eradicatõne.et deinde pꝛocedendum ad oꝑa meritoꝛia ad que ſeꝗtur pꝛemiatio. Aliter tamen eſt in oꝛatõne in q̃ ob⸗ ſeruandus eſt oꝛdo.ſᷣm quem ꝓceditur ab illo quod maxi me intendit᷑:a affectat᷑ ad illud quod minns.¶4. Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ debent oꝛdinari ᷣm aſcenſus: cum oꝛatio ſit aſcenſus ⁊c. Dicendũ ꝙ iſte aſcenſus non notat᷑ ex par te petitõnis:ſed ex ꝑte petentis. Opoꝛtet em̃ oꝛantẽ men⸗ tem a terꝛenis abſtrahere imo eleuare ſe ſup̃ᷣ ſe. Vñ ratio illa nõ ꝓcedit ↄcludendo aſcenſum ex ꝑte petibilis. nec eſt vis facienda in hmõi diffinitõnibo que non ſunt veꝛe diffi nitõnes.vt ꝑ eſſentialia aſſignate:ſed notificatõnes qua⸗ leſcunq;.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ debet eſſe oꝛdo beati⸗ tudinum et petitionũ. Dicendũ ꝙ non eſt verum.beatitu⸗ do em̃ eſt actus ꝑfectus ſᷣm ꝙ hic loqmur de beatitudini⸗ bus.eſſentialiter aũt eſt actus in executõne: ꝓpter qð bea⸗ titudinibus ↄgruit oꝛdo executõnis.ſed qð eſt primuʒ in intentõne eſt vltimũ in executõne.quod autem pꝛimuʒ eſt in intentõne pꝛimum eſt in petitõne.igitur econtraꝛio mõ ſe habent via petitionũ et via beatitudinũ.Nec ſeꝗtur de⸗ uenitur ad beatitudines ꝑ petitõnes:igitur idem oꝛdo eſt obſeruandus in illis.ſed debet eſſe oꝛdo in beatitudinibo ſᷣm quem ꝓgreditur in acquiſitõnem beatitudinũ per peti tiones et dona.hic eſt oꝛdo aſcenſus. Vnde glo. Auguſti. Math.vj.quia ꝑ hoc nos abymis ad ſumma ↄſurgimꝰ vij. beatitudines que ꝑ eadem dona querunt᷑ de ymis ad ſumma gradatim veniũt. In petitõibus ergo eſt vt impe⸗ tremus dona. Ao vltimũ dicendũ.ſicut dicit᷑ in glo.ma⸗ thei.v. Heati pauꝑes ⁊c.dicit em̃ ibi glo.his.vij.gꝛadibo ↄgruit ſeptiſoꝛmis oꝑatio ſpũſſancti.Fᷣm quam yſa.xj.de⸗ ſcribit.ſed ille a ſummo:hic ab ymo incipit:quia ibi doce tur filius dei deſcenſurus ad yma.hic bomo de ymia ad ſi imiundinem dei aſcenſurus:et loquitur ibi de beatitudi nibus. , 6177 7 onſequẽter queri .S. iij. tur de diuerſitate foꝛme m Mdath.⁊ lucã. Quia videtuz exq̊ ab ipſo ſapia tradit᷑ foꝛma petendi. ꝙ nõ licet eaʒ mu tare igr nõ debet 'm foꝛmas diuerſas tradi a Math. 2 a Luc. Item in ſacramẽtis foꝛmã a dno traditam nõ eſt li citum mutare:igit᷑ nec ĩ caſu ꝓpoſito ſimilit᷑.¶ Item queẽ ratio mutatõmis ſiue variatõnis foꝛme tradite a domino. Item quaꝛe potiꝰhabetuꝛ in vſu eccleſie foꝛma tradita a AMath.ꝙ a luca. Item vt vcidet᷑. ↄmuniter a foꝛma que xxxvij. tradita eſt a Math.ad perfectos ꝑtinet: illa que a Luca ad im ꝑfectos.igitur cum ꝑfectoꝝ et imꝑfectoꝝ ſint modi alij ⁊ ali, ſiue diuerſi ſcʒ viuendi ⁊ oꝛandi:videt᷑ ꝙ non eſt imꝑfectoꝝ vti ſoꝛma tradita a Math.nec eccleſie illa do⸗ cere ↄmuniter? indifferenter bis et illis.¶ Ytem cuʒ plu res ſint im ꝑfecti qᷓ perfecti.quia Ecci.j. Stultoꝛũ infini⸗ tus eſt numerus.videtuꝛ ꝙ foꝛma tradita a Luca deberet potius vti eccłia ꝙᷓᷓ alia:cum illa vt dicit᷑ ↄmuniter ↄpetit infirmis.¶ Item Math. vj. ſic oꝛabitis.glo.vt doceo et qͥ modo doceo⁊ quid doceo.igit᷑ in oꝛatõne dominica nõ de⸗ bet ſolum attendi quid docet᷑ a domino:ſed modus quẽ do cuit.ſed non docuit niſi modũ vnum:igit᷑ 7c. 4 Item idez dicit vt et quõ:igitur alterũ ſuꝑfluit. MKnſio. ꝙ nõ fuit intentio dñi daꝛe determĩate foꝛmã petendi qtũ ad fo?aʒ exteriorũ verboꝛũ:ſed q;tum ad ſufficientiã rerũ petenda⸗ rum.nec cõgrueret hoc:quia virtus oratõnis eſt in ſenſu verboꝝ et in affectu oꝛantis.¶ Quod ergo obijcit᷑ ꝙ foꝛa petendi tradita fuit ab ipſa ſapia ⁊c. dicendum ꝙ boc ve rum eſt. non tamen eius intentõnis erat eam dare detmi nate et pꝛeciſe:ſᷣm ꝙ foꝛma attenditur in verbo exterioꝛi. Vngde glo. Hede.nõ in his ſolis verbis oꝛatur h̊ alijs con tentis fub eodem ⁊ nõ alio ſenſu. 4¶ Ad aliud dicendũ.q; nõ eſt ſimile de foꝛma verboꝝ in ſacramentis ⁊ in oꝛatiõe quia verbis ſacramentoꝝ cõtulit dñs virtuteʒ efficiendi quod in illis figurat᷑. In oꝛatõne nõ dico Fᷣm ꝙ determia tur hec foꝛma vel illa:ſᷣ potius in ſenſu verboꝝ et affectu oꝛãtis. Vnde Adath.vj. glo. Bede.oꝛatõeʒ breuibus ver bis cõpoſuit.vt noſter affectus ꝗ cum deo agit diceret res quas oꝛaret.nõ verba que diceret. In ſacramentis auteʒ ↄuenit eadem foꝛma verboꝝ obſeruari.quia aliter vnuſ⸗ quiſq; ꝓ voluntate ſua adderet vel minueret.ad qð ſeque⸗ retur ſciſma in ecclia:et aꝛbitraret᷑ ſacramentuʒ dignius et minus dignũ ex ſoꝛma plenioꝛi ⁊ minus plena.⸗ AVd G quod querit᷑ q eſt ratõ variatõnis.dðm ꝙ dicit glo. Luc. xj. Lucas vo non ſepteʒ ſ̊ ꝗnq; ponit et hec caula breuita tis.in ꝗnq; que ponit:ſeptem illa intelligit ↄtineri. Ad aliud dicendũ.ꝙ foꝛma a MMath.modũ obſeruat pfectio⸗ rem petendi.qð patet ex eo ꝙ que neceſſaria ſunt petenti expᷣſſius ibi numerant᷑.ꝗꝓpter qð magis ↄuenit vt ſoꝛma il la ſit in vſu eccłie:qᷓ alia que diminute ⁊ minus ꝑfecte tra ditur.¶ Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙ; eccleſia nõ debet vti illa foꝛma q̃ tradita eſt a Math. Dicendũ ꝙ iĩmo. qꝛ viatoꝛis vt viatoꝛ eſt ſemꝑ ẽ ꝓficere:qꝛ caritas aut ꝓficit aut defi⸗ cit. Añ nõ eſt ei ſtaꝛe in infimo ãdu:q̊ ꝓgredi vſq; ad ꝑfe⸗ ctũ. Quia.puer.iiij. Juſtoꝝ ſemita q̃ſi lux ſplendens ꝓce⸗ dit:a creſcit vſq; ad ꝑfectã diẽ. Vñ foꝛma q;̃ ſtatũ ꝑfectõis reſpicit:magis ↄgruit viatoꝛi inqtum hmõi:qᷓ illa q ſtatũ imꝑfectõnis. Pꝛe.vt hĩ in glo.ANath.vj. Cognitõ peten doꝝ eſt ratio qre reqꝗritur oꝛatõ vocalis.magis aũt ⁊ me⸗ lius cognoſcunt᷑ petenda vbi planiꝰet pleniꝰexpꝛimunt᷑:qᷓ vbi minꝰhmõi. ꝓpter quod ⁊c̃.¶ Ad aliud dðm.q; ſiẽ ob⸗ iectũ eſt. Moasquẽ dñs dedit dʒ attendi. MModoaũt aſſi⸗ gnatus a dño iuxta intentõeʒ eiꝰcõſeruandꝰeſt. ſed modꝰ ille nõ attendit᷑ determinate in tali ꝓlatiõe verboꝝ vel ta⸗ li:ſed generałr in obſeruãtia ſufficientie petendoꝝ. qð pẽ fieri bꝛeuiꝰvel pꝛolixiꝰplaniꝰvel minus plane. vñ interli. ibi ſic oꝛabitis dicit.et ſi alijs verbis tñ ſte. Pꝛe. in argu⸗ mento eſt fallacia ↄmutatõnis p̃dicamenti.omutat᷑ enim quõ ſe hʒ inqtum vnũ reducit᷑ ad genꝰquũtitatio vt quõ: ad quõ ſe hʒ · vnde nõ ſeqꝗtur dʒ fieri oꝛatio quõ dñs docu⸗ it:̊ docuit modũ vnũ.ᷓ ⁊c.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ nõ ſo⸗ lum dñs docuit foꝛmã petendi in expᷣſſione oꝛonis ipſius: ſ anqᷓ oꝛoeʒ docuit:modũ qᷓndã inſtruxit.ſ.oꝛãdi bꝛeuit ⁊ ſine nimia ꝓlixitate. Vnð dicit᷑ eodem.oꝛantes aũt nolite multũ loqui. Inſinuat᷑ ꝗ̊ duplex modꝰpetendi.vnꝰq nota tur in ipſa oꝛone.alius ꝗ eſt in breui ⁊ ↄpendioſa vocũ ꝓ⸗ latõe. ꝓteꝛ vnũ dr vt:ꝓpter aliũ dicit᷑ quõ.Ał põt dici ꝙ in ipſa duplex modꝰobſeruandus eſt.vnus ꝗ notat᷑ in for ma oꝛandi ꝗ notatur ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ quõ.alius in oꝛdine pe titionum qui innuit᷑ per hoc ꝙ dicitur vt. Conſequenter que.S. iiij. ritur dæ nũero petitionũ.Et videt᷑ ꝙ pꝛima petitio ſuffici⸗ at.dicit em̃ Aug.de dono ꝑſeuerantie recitãs verba beati Cipꝛiani.dicimꝰinquit. Sct᷑ificet᷑ nomẽ tuũ.non opte⸗ mus deo vt ſanctificet᷑: ſᷣ vt nomẽ eiꝰſanctificet᷑ in nobᷣ.vt q in baptiſmo ſanctificati ſumꝰ:in eo eſſe cepimꝰꝑſeue⸗ remꝰc. Sʒ ꝑſeueraꝛe in ſanctitate ſufſicit ad ſalutẽ.Aſda thei.x.Qui pſeuerauerit vſq; in finẽ h ſaluꝰerit: ergo ⁊c. Idem videt᷑ ð ſcda q eſt adueniat regnũ tuũ. Añ Aug. ibidem cũ dicimꝰadueniat regnũ tuũ.nõ aliud poſcimꝰni⸗ ſi ꝙ veniat nobis:qð eſſe futurũ nõ dubitam ꝰom̃ibo ſctis Seo nobis venire qð ſctis venturũ eſt:eſt nobis venire qᷓ⸗ tiain et gloꝛiam que ad ſalutẽ ſi uſficiũt: igitẽ ac. ¶ Item vi etur ſilr de tercia ſcʒ fiat volũtas tua ⁊c. Nug.de dono ꝑ ſenerantie.hic dici poſſet nõ petere ſanctos vt volũtas dei fiat in celo:ſ̊ vt fiat in terꝛa ſicut in celo vt teꝛꝛa ſcʒ imitet᷑ celum.i.hõ angelũ. Sʒ in iſta imitatõne eſt quicqꝗ regꝗri⸗ tur ad ꝑfectõeʒ ſalutis.¶ Item ſuꝑ illud fiat volũtas tua glo.voluntas dei eſt pᷣceptoꝝ eius cuſtodia:ſᷣ ꝑ cuſtodiaʒ pᷣceptoꝝ dei venit᷑ ad regnuʒ. Vñ Mathᷣ.xix. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata: et ita vt ſupᷣ.¶ Iteem Aug. ad ꝓbam.Cum dicit᷑. Fiat voluntas tna ſicut in celo ⁊ in terꝛa.nobis ab illo pᷣcamur ip̃am obedientiã. vt ſic a nobᷣ fiat volũtas eiꝰ:quẽadmodũ fit in celeſtibus ab angelis eid:et ita vt ſuß̃. 4 Ytem in om̃ibo petit᷑ diuina voluntas. igit᷑ inconueniẽter ⁊ ſuꝑflue ponit᷑ petitio diſtincta de vo⸗ luntate dei facienda. 4! Iteʒ in Luce.xj.nõ ſunt niſi ganq; petitõnes:nibilominꝰſuſſicienter ſunt ibi tradite.⸗ JDtjem Fſm Augu.in enche.⁊ vt ibi tangit᷑ in glo.hec petitio. fiat volunꝛas tua ⁊c.ↄpꝛehendit duas pᷣcedentes. AUnde glo. Aug.i Lomen dei ſanctificat᷑ in ſpũ:regnum vo in carnis reſurꝛectõne ventuꝝ eſt. oſtendẽs ̊ Lucas terciã petitõez duaꝝ ſuꝑioꝝ quodammõ eſſe repetitõeʒ:magis eam pre⸗ mittendo fecit intelligi ⁊c.igit᷑ videtur ꝙ hec fiat volũtas tua ſuꝑfluat.¶ Item ſuꝑ illud. Panẽ noſtruʒ ⁊c. dĩc glo. Panis eſt coꝛpꝰ rpᷣi vel verbũ dei vel ip̃e eus:ꝗᷓ in quaꝛta petitõne petit᷑ deus.ᷣ deus eſt om̃ia in om̃ibo vt dicitur.j. Coꝛin.xv.ꝗ̊ᷓ in quarta petitõne petunt᷑ omia bona ⁊ ſic nõ debet eſſe aliqua petitio alia.q¶¶ JYJtem Crib.ſu ꝑ Aſdath. vj Pꝛemiſſo de ip̃is petitõibo ſubiũgit in quild omibo com⸗ pꝛehenſum eſt. oꝑtere dimittere iram his ꝗ tereliquerunt nõ debet poni de hoc ſpãlis petitio.q¶ Item glo.ibidem .i.Luc.xj.dicit.Matheꝰ nõ ait et libera nos a malo tãqᷓ petitioneʒ diuerſam eſſe poneret:ſ̊ ait. Sed libera nos a malo vnam petitõneʒ eſſe demonſtrans. Altima igit᷑ peti tio et penultima nõ ſunt niſi vna petitio:⁊ ita nõ ſunt niſi ſex in Math. 4 Iem ſed libera nos a malo glo. xiſibili inuiſibili.Sed om̃e malum eſt viſibile vel inuiſibile. igit᷑ hac petit᷑ liberatio ab omni malo: ̊ pꝛecedẽtes depcatões ſcʒ dimitte nobis ⁊c̃.Et ne nos ⁊c̃.ſuꝑfluunt.q! Iteʒ libe⸗ rari a malo petit᷑ in ꝗnta petitõe.quia qñ dñs dimittit to/ tum dimittit. vñ Aug. Quedã impietas infidelitatis eſt. ab illo ꝗ iuſtus ⁊ iuſticia eſt:dimidiã ſperare veniã: ergo qnta petitio eſt eandem cum ſeptima.¶ Item glo.ſuꝑ illud Et ne nos ⁊c̃.in temptatõeʒ inducit᷑:ꝗ temptatõne frangi tur.hoc eſſe eſt in pcto:ᷓ petere liberatiõeʒ a tem ptatione in quã inducti ſumꝰeſt petere liberatõeʒ a pcto: g̊ remiſſi onẽ pcti q̃ petitur ſeptima petitõne ſᷣm glo.ꝗᷓ ſeptima peti tio eſt eadem cũ ꝗnta.¶ Item dicit glo.ſuꝑ illud. Seo li⸗ bera nos a malo. In illã que nondũ eſt nõ ſinas induci.et ab ea in quã ſumꝰinducti libera.quo facto nihil reſtat me tuendũ nibil oꝛandum. Ex hac glo.viget᷑ ꝙ due vltime pe titõnes ſufficiant. ¶¶ Item dicit glo.Nath.vj.oꝛatio bec eſt de malis a mouẽdis ⁊ bonis acꝗrendis:eꝛgo vt videtur non debent eſſe niſi due petitõnes. Rnſio.om̃is petitõ aut eſt boni eterni vt tres pꝛime:aut tempoꝛalis vt quatu oꝛ ſequentes. VIñ Aug.in enche.cxviij. ca. Apᷣund euange⸗ liſtam Math. ſeptem ↄtinere videtur petitiões dominica oꝛatio.quarum in tribus poſcunt᷑ eterna.in reliquis qua tuoꝛ tempoꝛalia.que tamen pꝛopter cterna conſequenda ſunt neceſſaria. Monum habendum ineternum. aut ẽ pᷣn⸗ cipaliter ſpiritus:quod petitur cum dicitur ſanctificetur nomen tuum. Aut pꝛincipaliter carnis:quod petitur cuʒ dicitur:adueniat regnũ tuum. Aut vtriuſq;:quod petituꝛ cum dicit᷑ fiat voluntas tua ⁊c̃. Vnde Aug.in enche.cxix ca.i Iomen dei ſanctificat᷑ in ſpũ. ei aũt regnũ in carnis reſurꝛectõne venturuʒ. Et eodem.cxviij.ꝙ dicimꝰſanctifi⸗ cetur nomen tuũ adueniat regnum tuũ fiat voluntas tua ſicut in celo et in terꝛa qð non abſurde quidã intellexerũt in ſpũ et coꝛꝑe:oĩno ſine fine retinenda ſunt. Pꝛete.qꝙ; ter⸗ cia petitio ꝑtinet ad vtrũq; in glo.plane babet᷑ Math.vj vbi dicitur. ſᷣm ſpm̃ celum:Fᷣm carnem terꝛa ſumus.Ora⸗ mus ergo vt ſicut in celo.i.in ſpiritu:ita in terꝛa fiat vo⸗ luntas vt caro ⁊ ſpiritus ſit homo ſpũalis de quo dicitur Coꝛ meũ et caro meo exaltauerũt in deum viuũ.hec ẽ igi⸗ tur differentia eſſentialis triũ pꝛimaꝝ petitionum. Pꝛet᷑. pꝛima petitione petitur declaratio pꝛime veritatis.lecun⸗ da manifeſtatio ſumme ptatis.tercia ↄſumatio ſiue adim pletio diuine volũtatis.Pꝛima aũt petitõ eſt ſanctificatõ nominis ſui.et ſicut dicit Aug.ita dicit᷑ ſanctificari ſieut clarificari:ſanctũ em̃ ayos interpᷣtatur. hoc eſt ſine terꝛe⸗ nitate.omen auteʒ dicit᷑ quo res fit nota.vnde petendo ſanctificatõeʒ noĩs petimclarificatõeʒ noticie ipſiꝰabſq; om̃i terꝛenitate vel ↄtagij:quaʒ nunc videmus in ſpeculo enigmate.j.Coꝛĩ.xiij. Scða petitõne petitur manifeſta⸗ tio ſumme pt̃atis qñ petitur aduentus regni:⁊ ſicut dicit glo. Aug. Math. vj. Regnum dei ſemꝑ eſt. ſed veniet. i. mamiſfeſtetur hominibo quibo vt lux a cecis non videt᷑.qð nullus ignoꝛare poterit:cum filius iundicare venerit.cum quo regnabunt ſaneti. Vnde dicit᷑ ꝑcipite regnũ quod vo bis ꝑatuʒ eſt Math. xxv. bec glo. Aduentus igitur regni eſt manifeſtatio diuine pfatis ſiue ꝑticipatõnis diuĩe po teſtatis ſᷣm quã dicunt᷑ ſancti regnare.Juxta illud Capᷣ. v.accipient regnũ dxcoꝛis de manu domini. Tercia peti‚⸗ tione petitur ↄſumatio ſiue impletio diuine volũtatis.q̃ vult omes ſaluos fieri.j.Zhimo.ijique adimplebit᷑ in co gnitõne ſumme bonitatis.in qua ꝑticipabunt᷑ bona qᷓ nec oculus vidit nec auris audiuit nec in coꝛ hominis aſcen⸗ dit que pᷣparauit dñs diligentibus ſe.j.Coꝛin.ij. Sic ̊ pᷣ⸗ mis tribo petitõnibo petit᷑ tripler bonũ futurum nobis in patria.quo maniſeſtabit᷑ pꝛima deritas: fſumma ptas: et ſumma bonitas.¶ Quatuoꝛ petitõnes vltime ad indigen tiam vite tꝑalis ꝑtinent. vnð NMug.in encde. cxviij. ca. dicimꝰpanẽ nr̃m quotidianum da nobis hodie ⁊ dimitte nobis ⁊c. Quis nõ videat ad vite pñtis indigentiã ꝑtine⸗ re. In illa itaq; vita eterna vbi nos ſꝑ ſpamus eẽ futuros et noĩs dei ſanctificatio ⁊ regnũ eiꝰ ⁊ volũtas eius in nr̃o ſpũ et coꝛꝑe ꝑfecte atq; imoꝛtalr ꝑmanebũt. Panis qᷣtidi anus ideo dictus eſt.qꝛ hic neceſſariꝰeſt: ſiue ſpũalit ſiue carnaliter ſiue vtroq; mõ intelligat᷑.hic eſt quã poſcimus remiſſio culpaꝝ vbi eſt cõmiſſio pctoꝝ. Hic temptatõnes que nos ad peccandũ vel alliciũt vel impellũt. Hic veniq; malum vnde cupimus liberari: illic aũt nihil iſtoꝝ ẽ.hec Aug. Hec ergo quatuoꝛ ſic diſtinguunt᷑. Petitio boni ꝑ⸗ tinentis ad indigentiã vite pñtis ſiue tꝑalis. aut eſt adin toꝛium ad bonũ facienduz vt illa. DPanem nr̃m ⁊c̃.aut ad malum declinandũ ſiue amouendu.et hoc fit tripłr. quia aut ad remiſſionem pᷣteritoꝝ maloꝛum vt illa dimitte nob ⁊c.aut ad euitatõnem futuroꝝ vt illa et ne nos inducas in temptatõez. aut ad liberatõnez pntium vt illa.ſᷣ libera nos a malo.¶ Ao illa que pmo obijciunt᷑.qꝛ videtur ꝙ in vnaquaq; triũ ſufficienter petit᷑ quod eſt neceſſariũ ad ſa⸗ lutem. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.nec ꝓpteꝛ hoc alie ſuꝑhu⸗/ unt:quia etſi ꝙ vna petitur ſufficiat ad ſaluteʒ: nibilomi nus aliud petit᷑ vna:⁊ aliud alia.Sed ſufficit ꝙ vna peti tur ratõne qua beneficia ↄnexa ſunt.ſicut plenitudini ⁊ ꝑ fecte gloꝛie anime ↄnexa eſt ſiue ↄiuncta gloꝛia coꝛpoꝛis: et ad gloꝛiam ꝑfectam hoꝛum ꝑfecta gloꝛia hominis ſim⸗ pliciter. Pꝛe.i affectibus pietatis vbi eſt tota virtus oꝛã⸗ di vt dicit Hugo.expedit diuerſa petenda ꝓponere: quibo excitatur affectus ⁊ deuotio petentis.vnde vt ſupᷣ tactum – — = — — — — 6 / 4 i⸗ ob 4 ra . in 6 i io⸗ 1 6 ¶ Peof. miſſe eſt.voluit dñs oꝛatõne vocali ab eo poſtulatõnes fieri pꝛo pter multas cauſas.ſcʒ ꝓpter cognitõeʒ petendoꝝ ad accẽ ſum deſiderij.ad exercitiũ.ad excitatõeʒ obſequij.pꝛopteꝛ að magis ↄgruit pluribo petitõnibo impetranda poſtula⸗ re qᷓ vnica. Pꝛe.in obtentõne diuerſoꝝ que diuerſis peti: tionibo iam dictis poſtulant᷑.declarãt᷑ veritas poteſias ⁊ bonitas.que oiuerſis petitõnibo inſinuata in laudem ma ioꝛem reſonãt:qᷓ; ſi vnum poſtuleret᷑:⁊ petentibo ſunt vbe rioꝛis laudis materia. Pret᷑.licet ſanctificatio ꝑſeuerans ad ſalutẽ ſufficiat.nõ ꝓpter hoc vna ſola dʒ eſſe petitio: ꝗa ad ꝑſeuerantiã ſanctificatõnis exigitur purgatio a vicijs que poſtuiat᷑ in tribus vltimis.exigitur ſpũs foꝛtitudinis ꝗ poſtulat᷑ in quarta:exigitur cuſtodia mandatoꝛuʒ q̃ po⸗ ſiulatur in tercia.¶¶ Ex his patet rñſio ad illud qð ſeꝗtur licet em̃ qdð eſt ſanctis venturũ nobis ſufficiat ad ſoluteʒ: nibilominꝰplures ⁊ pluriũ vebent eſſe petitiões q̃ ad hoc x boc veniat exigunt᷑. Ex bis pʒ rñſio ad terciuʒ.¶ Pꝛe. inſinuandũ ꝙ diuerſa in diuerſis petunt.et ꝙ nulla peti⸗ tionũ ſnꝑſtuit.ota ꝙ bõ multis malis circũdatꝰneceſſe bʒ petere vt a malo liberet᷑. Et qm̃ vt babet᷑ Job. vij.tem ptatio vel militia eſt vita hboĩs ſuꝑ terꝛã. neceſſe bʒ petere vt temptatõne nõ vincat᷑. Et ga dum in bac vita ↄſi ſtit ſꝑ eſt in pcto.j.Joh̊.j. Si dixerimꝰ quia pcẽm nõ habemus noſipſos ſeducimꝰ:neceſſe babet petere vt pcta ei dimittã tur.Et qm̃ liberatus a malo temptatõnibo ſuꝑatis. debi tis etiam dimiſſis ꝑ ſe ſiare nõ põt ne diu expectando defi ciat.neceſſe hʒ petere vt panis quotidianꝰſibi donet᷑ vnde in bonis roboꝛet᷑. His aũt aſſecutis neceſſe bʒ petere fiat volũtas dei ſicut in celo ⁊ in terꝛa.Que qm̃ in hac vita ꝑ fecte fieri nõ põt: neceſſe hʒ petere vt regnũ patris adueni at.⁊ vt in illo nomen pris in filijs ſanctificet᷑. Ex bis patʒ ꝙ nulla petitio ſuꝑfluit.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ꝑ cuſtodi⸗ am mandatoꝝ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ etſi ꝑ cuſtodiam pᷣceptoꝛuʒ ꝑuenit᷑ ad regnũ:tñ aliud eſt petere hoc ⁊ aliud illud:ſicut meritũ eſt aliud q; pꝛemiũ.¶ Erx his patet rñſio ad aliud qð ſeꝗtuꝛ.quia etſi in illa petitõne q̃ eſt fiat voluntas tua ⁊c̃. Petit᷑ obedientia vt fiat volũtas vi a nobis quemad⸗ modũ ſit in celo ab angelis:nec ex ̊ ſeqtur ꝙ bec eſt ⁊ ea⸗ gem cũ petitõne ſcða nec ꝙ alie ſuꝑfluũt.¶ Ad hoc quod obijcit.ꝙ in omiba petit᷑ diuina voluntas. Dicenduʒ ꝙ h verũ eſt implicite nõ tñ directe ⁊ explicite.ꝗpter qð peteꝛe diuinã voluntatẽ directe fieri ⁊ ꝙᷓtum ad quedã determi⸗ nate q̃ inſinuant᷑ ꝑ ̊ ꝙ addit᷑ ſic in celo et in terꝛa non ſu⸗ ꝑfluit.¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ in Luc.xj.nõ aſſignan⸗ tur niſi ꝗqnq;. Dicendũ ſᷣm ꝙ dicii Aug.in enche.cxix.ca. In illis ꝗnq; ↄpꝛebendunt᷑ ſepteʒ aſſignate Math. vj. di cit em̃ Lucas euangeliſta in oꝛone dñnica petitõnes nõ ſe⸗ ptem ſ̊ ꝗnq; ↄplexus eſi.nec ab illo vtiq; diſcrepauit. Sʒ quõ iſta ſeptẽ intelligenda ſunt ipᷣe ſua bꝛeuitate ↄmonuit Katio aũt bꝛeuitatis põt eſſe.ꝙ in ¶Math.dat᷑ foꝛma oꝛã di ꝑſectis.ꝗ ex mmioꝛi ↄfidẽtia om̃es defect ſuos ſigillatiĩ expꝛimũt ⁊ eoꝝ ſigillatim petũt reꝑatõeʒ.Sʒ in Luca da tur foꝛma im ꝑfectis ꝗ ex minoꝛi ↄfidẽtia nõ audẽt nee ſci⸗ unt ſinguloꝝ defectuũ ſigillatim poſtulare reꝑatiõeʒ:ſed q̃ſi ſummatĩ ⁊ implicite.q̊ ꝓpter hoc in Luca nõ ponit᷑ pe titio q̃ eſt fiat volũtas tua:qꝛ quodãmodo in duab pꝛece dentibo ↄtinet᷑.vñ Aug.oñdens Lucas terciã petitõeʒ du aꝝ ſuꝑioꝝ eſſe quodã modo repetitõeʒ .magis eaʒ pꝛeter mittendo fecit intelligi. Siłr vltima petitio in penultima quodãmodo ↄtinetur.ſᷣm ꝙ induci in temptatõeʒ nõ ſolũ dicit reſpectũ ad futurũ ſed generaliꝰ.ñ Anug. math. in vltimo poſuit ſed libera nos a malo Lucas non poſuit vt intelligeremus ad illud.quod de temptatõne dictuʒ eſt ꝑtinere. deo quipe ait ſ̊ libera:⁊ non ait ⁊ libera:tanqᷓ vna petitõeʒ demõſirãs eſſe.vt ſciat vnuſqſq; in eo ſe libe⸗ rari a malo qð nõ infert᷑ in temptatõeʒ.hec Aug. igr̃ eẽn tialiter diſtinguũtur he petitõnes vt ex dictis pʒ. Sed ga ad liberatõeʒ q eſta malo futuro neceſſario ſegtur libera tio a pñti.licet nõ ecõuerſo.nam a temptatõne mali futu ri liberari nõ põt ꝗ implicat᷑ malo pñti:ideo dic Auguſt. hanc in illa intelligi.Ex his pʒ rñſio ad illud qð ſegtur. 4 ₰ Xxxvy. 4Ao illud quod obijcitur ꝑ glo.que dicit.ꝙ panis eſt cor pus rpᷣi vel veꝛbũ dei vel ipſe deꝰꝛc̃. Dicendũ ꝙ in petitõ⸗ ne panis ↄſubalis nõ petit᷑ deus vt eſt om̃ia in om̃ibo: ſ̊ſo lũmodo vt eſt in rõne panis:vnð alie nõ ſuꝑfluunt.⸗q Ao illud ꝗð obijcit᷑ de verbo Criſ.ꝙ in om̃ibo opꝛehenſuʒ eſt optere dimittere irã ⁊c. Dðm ꝙ in om̃ibo eſt vt ↄſequẽter ens:qð pʒ. Si em̃ ſanctificet᷑ nomen ci in aliqͥ.ↄſtat ꝙ ñ eſt in ira erga aliquem.ſitr eſt de alijs:ſed nõ eſt in illis vt pꝛincipałr. Gel ſic põt intelligi.in quibo omibo ⁊c.i.inter quas om̃s petitõnes ⁊c̃.q̃ſi diceret.petitio hr̃ de remiſſio⸗ ne ire inter alias.Et hoc videt᷑ ꝑ hoc qð ſubiũgit᷑ ibidem ſed tñ nõ ſufficit in his.ſed monſtraꝛe volẽs quantũ ꝓ hac re facit ſtudiũ nõ ſufficit ſolũ in bis.ſᷣ et ſingulariter id po ſuit ⁊ pꝰor oeʒ nulliꝰalteriꝰ mandati meminerat qᷓ huius dicens ita. Si dimiſeritis bominibo pcta eoꝛuʒ: dimittet vobis pater celeſtis pcta vra Math. vj. 4 AUd aliud qð obncit ꝑ illam glo.ANath.vj.i ꝛõ ait ⁊ libera ⁊c.q eſt NRiu gul. dðm ꝙ Aug. intendir veterminare ꝙ ſeptima petitio Fᷣm Luca reducit᷑ ad ſextaʒ. VUñ ꝙ dicit Matheꝰ?nõ dic 7 libera nos.ſ̊ dicit ſed libera nos a malo tanqꝙᷓ diuerſã pe titionẽ eſſe poneret intelligit᷑ diuerſa que nõ poſſet ad aliã reduci vt ſupᷣ de hoc vbi obijcit᷑ quõ.vij. petitões Mathei reducunt᷑ ad ꝗnq; in Luca. Ad aliud qð obr̃ ꝑ glo.illazx q̃ dic a malo viſibili et inuiſibili. Odm ꝙ gio. dz intelligi cx malo viſibili inuiſibili pñti. Vñ ſubditur ibidem in glo. Liberatio qͥtidie neceſſaria eſt dum ſine malo anime coꝛꝑis nõ viuit᷑.¶ Ao aliud qð obijcit᷑.ꝙ liberatõ ma lo petit᷑ in ꝗnta petitõne ⁊c᷑.Dm ſᷣm quoſdã.ꝙ in quĩita petitõne petit᷑ remiſſio pctoꝝ q;tum ad habitus relictos ⁊ maculas. In ſeptima petit᷑ liberari a malo pnᷣti actuali. Vel pot ad hoc vñderi vt tactũ eſt.ꝙ in illa petitõe libera nos a malo.poſtulat᷑ liberatio a malis pnñtibo:in ꝗnta di⸗ miſſio pᷣteꝛitoꝝ. Quia vo neſcit᷑ vtrũ pᷣterita pet᷑e dimiſſa ſunt.i emo.n.ſcit vtrũ amoꝛe vł odio dignꝰſit. Ecẽs.ix. ſemꝑ poſtulanda ẽ dimiſſio pᷣteꝛitoꝝ debitoꝝ.Et quia ne mo põt dicere mundꝰſum a pcto Pꝛouer.xx·ſemꝑ poſtu⸗ landa eſt liberatõ a malo pñti.⁊ hoc vult illa glo.hec libe ratio quotidie nccia eſt ⁊c. Uel ſᷣm Criſ. In ꝗnta petitõ⸗ ne petitur dimiſſio pctoꝝ. dicit em ſic.deinde poſtꝙᷓ conti git 7 poſi lauacrũ regeneratõnis peccare multũ 2 H phy⸗ lantrophyam ſuã.i.amoꝛem hoim demonſtrans: iubʒ de petoꝝ dimiſſione accedere ppy lantropo deo. et diceꝛe ita SDimitte nobis debita noſtra. In ſeptima petit᷑ liberatio a dy abolo. dicit em̃ ſic.Et ne nos inducas in temptatiõeʒ ſ erue nos a ꝑnicioſo et ꝑnicioſum hic dyabolum vocat. ßm em̃ ſuꝑeminentiam ita illa vocat ter ſuphabundan⸗ tiam malicie.hec Criſ. Ex bis patet rñſio ad illud quod ſegtur. ¶¶ Ad aliud quod obijcitur ꝑ illaʒ glo. In i llã que nondũ eſt nõ ſinas induci:et ab ea in qua ſumꝰinducti li⸗ bera.quo facto nihil reſtat metuendũ nibil oꝛanduʒ.Rñ⸗ ſio ꝙ loꝗtur glo.nõ ſolũmodo de vltima petitõne:vᷣ de vl⸗ tima cuʒ penultima.q̃ſi diceret.ſi ſimꝰliberati ab illa que pñs eſt ⁊ qᷓ futura:nõ habemꝰneceſſe oꝛare vel metuere.et hoc verũ eſt:qꝛ hic nõ erit añ plenaʒ liberatõneʒ q̃ erit in fine. Vñ dico ꝙ hec relatio quod refert᷑ ad copulatiuaʒ pᷣ⸗ cedentem nõ ad vltimã ꝑtem. 4 Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ; hec oꝛatio eſt de malis amouendis ⁊c.Dicendũ ꝙ hoc ve⸗ rum eſt ſumedo differentias pꝛimas et generaliſſimas: ni hilominus erxpedit ſpecialius poſtulare impetranda rati onibus ſupꝑꝛatactis. ¶Petitio prima. Gancti⸗ ficetur nomen tuum. gtur de ip̃is petitõnibo ſigillatim. Et pꝛi mo de pꝛima.ſcðo de ſcðᷣa.tercio de tercia 2 ſic ↄñter. In pᷣma pꝛĩo querit᷑.vtrũ faciẽda ſit talis petitõ ſcʒ de ſanctificatiõe nominio . Se it vna petitio vel plures. Tereio quid petit᷑ in illa ſeʒ tꝑale vel eternum· Videt᷑ ꝙ hec petitio nulla ſit. vt em habet᷑ a beõ Dyoniſ. Deus nõ hʒ nomẽ imo eſt innoĩabilis:ꝗ̊ nibil eſt petere ꝙ nomen ei ſanctiſicet. ¶ Item ſuppoſito ꝙ bẽat nomen.nõ põt nõ eſſe ſctm.ſᷣ inutiliter petit᷑ q nõ põt eſſe: ergo ⁊c6. Item Criſ.quõ ſanctificat᷑ ab boie ꝗ ſanctiſicat omnes aut quod ſanctũ eſt vt quid ſanctificat᷑. Rñdet Cri5.ſub⸗ dens ſ̊ in ſe quidẽ ſanctũ eſt: hic aũt querit᷑ vt ſanctificet᷑ in nobię.¶ Contra.nomen dei nõ eſt in nobis:ꝗ̊ non ſan ctificat᷑ in nobis quod non eſt in nobis.patet qa nullo mõ eſſendi eſt in nobis.qꝛ neq; vt ſpecies in genere. neq; vt ge nus in ſpẽ.neq; vt totum in ꝑtibo.neq;ʒ vt ꝑtes in toto.ne⸗ ꝙ; vt motum in motiuo.neq; vt aliquid in ſuo fine.neq; vt ſpecies in materia:neq; ſicut aliquid in vaſe vel in loco. Item Aug.ad ꝓbam.cum dicimꝰſanctificet᷑ nomẽ tuuz admonemur dæſiderare:vt nomen eius qð ſanctuʒ ẽ apud hoĩes ſanctũ habeat᷑.Ex h̊ verbo patet ꝙ ſanctificet᷑ nom̃ tuũ nõ ſit petitio dirigenda a nobis ad deũ:ſ̊ monitio fa⸗ cta nobis a veo.ꝗ¶ Item nomẽ ſonat in noticiã. dicit᷑ enim inqᷓtum eſt nota.ergo videt᷑ ꝙ ↄuenientiꝰ diceret᷑ reuelet nomen tuũ q; ſanctificet᷑. ¶ Item erqͥ nomen ſonat in noti ciam.nec eſt petenda noticia pr̃is:er q philippꝰrepᷣhenſus fuit a dũo Yohᷣ.xviij.videt᷑ ⁊c᷑. ſed h̊ petit᷑ cuʒ dr ſanctifice tur nomen tuũ.dicit eĩ glo.ſuꝑ Luce.xj. Sanctitas no⸗ minis tui ſcʒ pr apareat in nobis.nõ quidẽ nomen:ſᷣ res noĩs.ſed agarentia ſanctitatis pr̃is in nobi eſt cognitio pr̃is:&̊ petit᷑ in hac petitiõe cognitio pris ¶ Rnſi io. q; no men pr̃is nõ petit᷑ ſanctificari in ſe.ſed in nobis vt habet᷑ a Cri.et vt hr̃ a glo.¶ Ad aliud qð obijcitur.q; deus no men non hʒ. Dicendũ ꝙ hoc intelligenduʒ eſt eo modo q̊ nomen eſſentiã rei ſiue ſubſtantiam notificat. ſ̃m ꝙ ĩ alia facultate dicit᷑.ꝙ nomen ſignat ſubſtantiã cum qualitate Fm aũt ꝙ nomen ſonat in noticiam qualẽcunq;: ſic noĩat᷑ us et nomen habet. Avo aliud quod obijcitur.ꝙ nomẽ dei nõ eſt in nobis.dicendũ ꝙ nomen patris eſt filius qui notificat patrem. vnde ſuper illua Exo.xx. Mon aſſumes nomen di tui in vanũ dicit glo.non dices eſſe puraʒ crea turã.et ita xpᷣe ponitur nomen dñi.et idem vult glo. inter⸗ line.q̃ ſuꝑ boc nomen tuũ dicit quo filij dic mur.oↄſtat aũt nos eodem noĩe noĩamur quo filiꝰ:quia filij dei ſumꝰ.ſed ille ꝑ naturam nos ꝑ gram. Et nomen filij petimꝰſanctifi cari.i.oↄfirmari in nobis.vt inſe pꝑabiliter adhereat nobis quod erit in futuro. Pꝛe.põt dici ꝙ et ſi nomen pr̃is non ſit in nobis ꝑ eſſentiaʒ.iQon em̃ dicimur pater a paterni tate qua de dicit pater:eſt tñ in nobis ꝑ effectũ.eſt em pa⸗ ter cauſa filij. Cum em̃ graʒ nobis infundit:filios nos fa cit. et enm auget᷑ gra:auget᷑ ⁊ filiatio.cuiꝰaugmentuʒ po⸗ ſtulatur vſq; ad ſummũ m ſtatum ᷣm queʒz pꝑficiet in pa tria:ſenſus ꝗ eſt.ſQomen tuũ.ſcʒ quo pater noſter es ꝑ. G: tiam adoptõnis:ſanctificet᷑ in nobis.i.cõfirmetur:ita ſeꝑari non poſſit ſicut erit in gloꝛia.Ex his pʒ ꝙ nomẽ di eſt in nobis.ſᷣm em̃ ꝙ nomen dei dicit᷑ filiꝰ:eſt in nobis ſi⸗ cut ſpecies in mateꝛia.i.ad illum modũ habet reduci.non dico qtum ad eſſe naturale:h̊ qtum ad eſſe gratuituz gr̃a em̃ filialis nos gratos deo facit:ſm vᷣo intellectũ eſt ĩ no⸗ bis ſicut canſa eſt in cauſato.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ eſt monitio facta nobis a dño ⁊c. Dicendũ ꝙ et ſi ſit monitõ nihilominꝰeſt petitio.eo em̃ ꝙ illud qð petirur deſiderari ebet:in ipᷣa petitõne monet᷑ petens ex ↄſequenti ad deſi⸗ derandũ illud quod petit. ꝓpter quod non ſequitur ẽ mo⸗ miio nobis facta a dno:& non eſt petitio dirigenda a no⸗ bis ad dominum.quia monitio eſt dicenda ratõne intelle⸗ ctus conſequentis: petitio ratõne intellectus principalis. Ad aliud dicendum. ꝙ reuera nomen dicitur inqᷓ̃tuz ẽ nota.vnde nomen dei dicitur:vnde eſt noticia eius. Unde Hug.nomen di non ſonus eſt tranſitoꝛie vocis ſed noti‚⸗ cia ſpũalis.Sed noticia dei triplex eſt. opoꝛtʒ em̃ ſcire ga eſt. Hebre.xj. accedentem oportet credere quia eſt. IStem opoꝛtet ſcire quid non eſt. vnde Aug. Si non ↄpꝛehendis quid ſit deus.multum ↄpꝛehendis ſi ſcis quid non ſit deꝰ VHug. Si neino poſſit digne exꝑlicare de deo quid ſit:grã dis tamen eſt effectus ſcire quid non ſit. Sciendũ eſt eꝛgo nibil ↄuertibile nibil mutabile eſſe deum. Iteʒz opoꝛtet ſci re quid ſit.j.Yoh.iiij. Lũc videbimꝰeum ſicuti eſt.prima noticia eſt noticia fidei.ſcdᷣa eſt doni intellectus.tercia eſſ gloꝛie. Pꝛima liberat ab inſipientia bꝛutali.de qua pſal. dixit inſipiens in coꝛde ſuo non eſt deus. Item pᷣs.Com⸗ paratns eſt iumenus inſipientibo ⁊c. Scða ab ydolatria ſtulta.ſtultus eſt ꝗ confidit in ſculptili.quia ſcriptum eſt. paꝛs eius cinis eſt ⁊ inſipiens adoꝛauit illud Sapi.xv. de hac Deutro.iiij.Qon vidiſti aliquã ſimilitudinẽ die q̃ lo⸗ cutus eſt vobis in oꝛeb de medio ignis.ne foꝛte decepti fa⸗ ciatis ſculptam ſimilitudineʒ. Tercia liberat a moꝛte ſe⸗ cunda quia eſt vita eterna.hec em̃ eſt vita eterna vt ↄgno ſcant te verum deum ⁊ quẽ miſiſti ihᷣm xpᷣm Svohᷣ.xvij. hec ſumpta ſunt a verbis Hug.hec igitur noticia nomis peti tur hic.que non eſt ſolum reuelatò ſed ſanctificatio. ꝓter quod potiꝰdicitur ſanctificet᷑ qᷓ; reueletur nomen tumm. Ao aliud dicendũ.q; ſᷣm glo.Luce.rxj.petitur apparitio dñi.de qua Coł.iij. Cu rpᷣc aparuerit vita vr̃a:tũc ⁊ vos apparebitis cum ipo in gloꝛia. Petitit᷑ aũt hec aparentia ſanctitatis.qꝛ tũc ſimiles erimus deo ſimilitndine glorie inamiſſibili q̃ eſt completa ↄfirmatio filiatõnis in nobis Vnde.j.Joh.iij.Ocimꝰcum apparuerit ſimiles ei erimꝰ. Poteſt etiã dici ꝙ petit᷑ patris cognitio q̃ eſt aꝑta viſio. Philiꝑpꝰ nõ fuit redargutus.quia peteret cognitionem patris:ſed quia non credebat patreʒ eſſe in filio per idem ptitatem. 3 ¶ Lonſequenter que S. ij. ritur. vtrum hec petitio ſit vna vel plures. ſit vna vide tur ꝑ hoc.ꝙ ſᷣm ſanctos ⁊ glo.nõ ſunt niſi ſeptẽ petitõnes in vniuerſo.Si vᷣo hec eſſet plures:numerꝰpetitionũ exce deret nũerũ ſeptenariũ.¶¶ Contra.nũerus petitionum di⸗ ſtinguit᷑ ſᷣm nũerũ petendoꝛũ:ſed hac petitõne plura petũ tur:ꝗᷓ bec petitio eſt plures. O plura petunt᷑ patet.petit em̃ hic glorificatio dei. Unde Criſ.Aſdath.vj.digna dñi pꝛecantis oꝛatio.nihil debet petere ante patris gloꝛiaʒ ſᷣ oĩa ſecula eſtimare illiꝰloudatõʒ.ſct᷑ificet᷑ eĩ ̊ eſi gloꝛifi cet᷑.priã ei hʒ głam plenã ⁊ ſiłr manentẽ ſꝑ.rogaꝛiautẽ iubet ⁊ ꝑ nr̃am gloꝛificaꝛi vitã.qð ⁊ añ dixit Math.x. ſic luceat lumẽ vim corã hoibo vt videãt oꝑa vr̃a bona ⸗ glo⸗ rificent pr̃eʒ vrᷣm ꝗ in celis ẽ.¶ Iteʒ Aug.ita dĩ ſckificari ſic ⁊ gloꝛiſicari ⁊ magnificari.¶ SIteʒ hac petit᷑ vt ſctiſica tio eiꝰad nos ꝑueniat.Iñ Ambᷣ.v.d ſacr̃is. Quid ẽ ſan ctificet᷑.q̃ſi optemꝰvt ille ſanctificet᷑ ꝗ ait.Eſtote ſcti ſicut et ego ſctẽs ſum.q̃ſi aliqd ſct᷑ificatõis ei ex nr̃a pᷣcatõe acci⸗ dat.nõ ſᷣ ſanctificet᷑ in nobᷣ vt ad nos eiꝰſanctificatõ poſſit ꝑue nire.Ecce ꝙ nomẽ eiꝰſanctificari in nob eſt eiꝰſanctiſi catõeʒ ad nos ꝑuenire:h̊ eſt nos ſctificari ꝑ ipᷣm ſiue ꝑ no men eiꝰ.i.noticiã..¶ Pꝛe.hac petit᷑ augmentũ nr̃e ſctiſica tõnis. Vñ Aug.⁊ hr in glo.ſ Oomẽ pris petimꝰ ſctificari nõ vt ipᷣe ſanctioꝛ ſit:bᷣ vt in nob oꝑet᷑ augmentũ ſue ſctifi⸗ catonis. Ecce ꝙ nomẽ eiꝰ ſctificaꝛi in nob eſt ſccificatõneʒ ſuã in nob aungmentari.¶ Vꝛe.petit᷑ hac ꝑſeuerãtia pieta⸗ tis accepte in baptiſmo.Eiñ Aug. de dono pſeuerãtie dici mus ſct᷑ificet᷑ nomẽ tuũ.non ꝙ optemꝰdeo vt ſctificet᷑: ſ̊ vt nomen eiꝰſanctificet᷑ in nob.vt ꝗq in baptiſmo ſctiſicati ſu⸗ mus:ĩ eo ꝗð eſſe cepimꝰꝑſeueremꝰ.Ecce ꝙ nomẽ eiꝰſckifi⸗ cari in noſᷣ eſt pſeuerare in ſctitate accepta in baptiſmo. ¶ Pꝛe. hac petit᷑.ne a ſctitate noĩs eiꝰdiſcrepemꝰ. vñ glo. Alath.vj. Hic ſpm̃ ſapie oꝛamꝰ:ne a ſct᷑itate noĩs in aliqͥ diſcrepemꝰ.ſ̊ pr̃is nomẽ in filijs vita ⁊ moribo oñdamus hec glo.et Criſ. Sãctificamꝰdeũ ĩ nob:qñ ſciẽtes eũ ſctm eũ timemꝰ⁊ ſollicite vigilamꝰ:ne foꝛte violemꝰ ſctitatẽ no minis eiꝰin nobᷣ ꝑ mala oꝑa.i¶] Prete. hac petit᷑ vt ſctitas pf̃is inoteſcat hoĩbo. ñ glo. Aug.ſctificet᷑.i.ita vt ẽ ſctʒ habeatur hominibus: et ita innoteſcat illis deus vt nõ pu tetur aliquid ſanctius.Ecce ꝙ nomẽ eius ſanctificaꝛi in nobis:eſt eius ſanctitas ſumma per nos innoteſci homi⸗ nibus. VUnde Auguſti.ad pꝛobã.Cum dicimꝰ ſanctificet᷑ — — —— — — —— e officio miſſe vrxrvij. nomẽ tui: ämonemur deſiderare vtnom einus qð ſeim ta ſperandũ eſt ſemꝑ poſſidebant᷑qꝛ igit q ſctificatõis eſt apud homiĩes ſemꝑ ſcim habeat ¶ Rñſio. ꝙ iſte pe⸗ tempaliter eſt obtinendũ: ↄſumatõem ſimpliciter habʒ titões licʒ qtũ ad pꝛimũ ĩtellectũ ſint petitões:qtũ ad ĩ⸗ ab illa que in patria ꝓpꝛie loquẽdo dicit peti obtinẽduʒ tellecta ex Eearti delals ſant tmonitos mafeum il in patria. G is excitant᷑ deſideria petẽtiũ.hoc aũt ſonat verbũ aug. 5—. — 4 ad ꝓbam dicẽtis.Cũ dicimꝰ ſanctificet᷑ nomẽ tuũ:ãmo etitio ſecũda . Adueniat m. Equit᷑ de ſecũda petitõne.que ẽ adueniat regnũ tuũ.Circa hoc qrit᷑ pꝛimo.an ſit hec petitio faciẽda. Secũdo an ſit vna petitio vel plures. Tercio ꝗd petit᷑ hac petitõne. nemur deſiderare ⁊c.nihil aũt petit᷑ niſi qdð deſideratur regnum tuun et ſm ꝙ aliqd eſt pꝛius:et pꝛicipaliꝰ eſt in intentõe petẽ⸗ — tis.lla aũt que ſunt in patria aſſequẽda beneficia oꝛa tionis:pꝛima ſunt in deſiderio et ĩ intentõe petẽtis.q̃ at ſunt aſſequẽda ĩ via poſterioꝛa.Intelligendũ eſt ergo.q; multis modis ſct᷑ificat᷑ nomẽ patris in filijs.quoꝝ qdaʒ Muarte otrũ aduentꝰ regni petat᷑ a deo appꝛopꝛiate vt ẽ ſpectãt ar gie. zd nach Frris⸗ i ad dun potens aut vt eſi ſapiens aut vt vt eſt bonus. patrie tribo modis ſctiſicat᷑.ꝑ gloꝛificatõem.pꝑ ĩnoteſcẽ⸗ — 94 ſ V tiã et ꝑ cõfoꝛmitatẽ. De me de aug. ita dicit᷑ ſctifiea LrcC9 pꝛumum C . § . 1. ri ſiẽ gloꝛificari ⁊ magnit̃icari.De ſecũdo glo.math.vj. Regnũ dei eternum ẽ Bañ. vij. Regnũ eius qð nõ coꝛrũ ſanctiſicet᷑.i.ſiẽ eſt ſem babeat᷑ ⁊c. De tercio dicitur in petur.ſi regnũ dei eternũ eſi:igit᷑ fruſtra petit᷑ aduẽtꝰeiꝰ quadã glo.math.vj. Hic ſpm̃ ſapĩe oꝛamꝰ:ne a ſctitate Itẽ petit᷑ aduent regni dei.Regnũ aũt dei eſt eccleſia nomiĩs in aliquo diſcrepemꝰ.i.ꝑfecte ſimꝰ ↄfoꝛmes.⸗ militas. Adath. v. Qui ſoluerit vnũ ð mãdatis iſtis mi tum ad ſtatũ vie ſitr triba modis ſcttificat.ſcʒ ꝑ aduentũ nimis.et docuerit ſic homĩes mimꝰvocabit᷑ in regno ce. ſanctiſicatõis qᷓtũ ad inchoãtes:ſic habet᷑ ꝑ amb.i ver⸗ Similiter et triũphans. Adath.xxvj.Non bibã de hoc bis ſupᷣdictis.et ꝑ augmentũ ſctificatõis qtũ ad ꝓficiẽ⸗ genimine vitis donec bibã illud ĩ regno pa.me.aut ergo tes:ſic habet᷑ in glo.aug.ſupᷣdicta.et q;ẽtũ ad ꝑſeuerãtiã hic petit᷑ aduentus regni.i.eccłie militãtis:aut regni ec⸗ ſct᷑ificatõis.q;ẽtũ ad ↄſumãtes:ſicẽ habet᷑ ab aug.de dono cleſie triũphantis.ſed neq; aduẽtus regni huiꝰ neq; illi⸗ ꝑſeuerãtie. Hi aũt modi ſct̃ificatõis patris ĩ filijs ad il us videt᷑ eſſe petendꝰ:cum vtrũq; iam veĩt.⸗ Si aũut di⸗ lum modũ quo pater gloꝛificabit᷑ in filijs in patria oꝛdi ceret᷑ ꝙ petit᷑ aduẽtꝰ regmi.i.ꝙ vnũ veniat ad aliud. Cõ nant᷑.vtpote ad modũ ꝗ eſt pꝛimꝰ in deſiderio petẽtis et tra.ſuꝑ illud adueniat regnũ tuum MNMath. vj. glo. hic in intẽtione pꝛicipalis.Lres igit᷑ modi ꝗ reſpiciũt ſta⸗ ſpũs intelligẽtie peti᷑ quo mundat᷑ coꝛ.vt deus videat᷑. tum vie oꝛdinatur ad illos ꝗ reſpiciũt ſtatum patrie. et ex hoc videt᷑ ꝙ nõ petit᷑ hic aduentꝰ regni ad regnũ: ſed dDno illoꝝ modoꝝ ꝗ reſpiciũt ſiatum patrie.ꝗ ſcʒ ſunt ꝑ ſpũs intelligẽtie quo mũdat᷑ coꝛ.¶ Itẽ nõ petit᷑ aduẽtus 2 foꝛmitatẽ et inoteſcẽtiã:ad illũ qui ẽ ꝑ gloꝛiſicatõʒ.Et eccłie militãtis ad triũphantẽ.qð pʒ ex glo.Qath.vj. intelligẽdũ eſt qð hic dicit᷑ de cõfoꝛmitate ꝑfecta.de qua vbi dicit. regnuʒ dei ſemꝑ eſt.ſed adueniat.i.manifeſiet᷑ jioh.iij. Cum apparuerit ſiles ei erimꝰ.Siłr de ĩnote⸗ bomibo. Sʒ eccłlia militâs maifeſta eſt homibo: igit᷑ nõ ſcentia ſiue cognitõe.de qua ioh.xvij. Hec ẽ vita eterna petit᷑ eius aduentꝰ. Meq; aduẽtus triũphãtis ad militã vt cognoſcãt te ⁊c. Silr d gloꝛificatõe de qua camit ec⸗ tem:qꝛ vt hẽt heb.xij. Regnũ ĩmobile ſuſcipiẽtes habẽꝰ cleſia. Gloꝛioſus dñs in ſctis ſuis. In via em̃ eſt quedã gram ꝑ quã ſeruiamꝰ placẽtes teo cũ metu ⁊ reuerẽtia cõfoꝛmitas homĩs ad deũ.et ĩnoteſcit᷑ deus ⁊ gloꝛiſicat qð at᷑ ẽ imobile ſic eccłia triũphãs de qua loꝗt᷑ ibi: non hoĩem:ſed exiliter et imꝑfecte.¶ Ex hbis pʒ reſponſio pr ad aliã venire.gocioſa ẽ hmõi petitio.¶KRñnſio.ꝙ re ad illa que tacta ſunt.qꝛ licet hic plura petant᷑ et diuer:· gnum dei dicit᷑ multipliciter. dicit᷑ em̃ eccłia militãs:qꝛ ie qu α = vil ſa:tñ vna eſt petitio.eo ꝙ illa diuerſa ad vnũ qð pꝛinci⸗ regit᷑. Math.xiij. Mitter filiꝰ: homis ãgelos ſuos ⁊ col aliter deſiderat᷑ et intendit᷑ oꝛdinant᷑ ligent de recno – di ſcandala-gte ecckin wupbane . Proy qꝛ? regnat. Math.viij. VUeniẽt recũbẽt cũ abꝛaha yſaac 4 on equeter que/ § W. iacobĩ regno celoꝝ. Itẽ gr̃a fidei. Luc.xvij.regnũ dei rit᷑ vtrũ hic petit᷑ temꝑale vel eternũ. O tꝑale ex dictis intra vos ell. Itẽ gloꝛia ſpei Aldath. xxv. Peꝛcipite re⸗ patʒ. aduentꝰ em̃ ſctiſicatõnis augmẽtũ ſctificatõnis et gnũ qð vobis ꝑatũ ẽ ab oꝛigie mũdi. Itẽ ĩtellectꝰſcripte alia qᷓ tacta ſunt tꝑalia ſunt.il Contra. aug.in li.enchᷣ. Aldath.xix.aufert᷑ a vobis regnũ dei et dabit᷑ geti faciẽ Tribo pꝛimis eterna petunt᷑.quatuoꝛ religꝗs tꝑali ti fructꝰeius. Itẽ locus patrie.NDath.xiij. Fulgebũt in⸗ eer * tn ꝓppter eterna cõſequẽda ſunt neceſſaria.¶ Reſpoſio. ſii ſic ſol ĩ regno pr̃is eoꝝ. It rpᷣe ip̃e d regnũ dei.luc. G eſt iudicare de ſctificatõne noĩs dei in nobis tripliciter. xj. Si in digito dei eijcio demo.pꝛo. pue.ĩ vos regnũ di S Fa be l Vel ꝙtũ ad inchoatõʒ ſctificatõis: vt qua purgamura Poteſt igit᷑ hac petitõe peti vt veniat regnũ eccłie mili⸗ꝰ „ peccato.vel qtũ ad augmentũ.et qtum ad cõſumatõem tãtis ad regnũ triũphãtis vt fiat triũphans.vn nõ peti⸗ que in finali ꝑſeuerãtia ꝑ modũ diſpoſitõis ꝓrime ad il tur vt regni ecchie veniat:̊ vt adueniat.4 Adillud qð lam que erit oĩno cõſumata in patria habet᷑.ſ̊ in patria obijcit ꝙ hic petit᷑ ſpũs intelligẽtie ⁊c. dicẽdum ꝙ aug. gualſi ſoꝛmaliter ⁊ ꝑ adimpletõem. De pᷣma. j. theſb. iij. adaptat dona et beatitudies petitõibo. Eñ nõ dicit᷑ ꝙ ĩ Hec eſt volũtas dei ſctificatio vr̃a.De ſecũda Apoc.vl. hac petitõe petit᷑ ſpũs intelligẽtie q̃i directe et pꝛicipali⸗ Qui ſanctꝰ eſt ſcrifcet᷑ adbuc.Oe tercia Eʒech.xxxvij. ter petitũ:ſᷣ q̃ſi cõneniẽs ad illud qð hic petit᷑ pꝛicipali⸗ Percutiã cũ eis fedus pacis pactũ ſempiternũ erit illis ter. ¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ nõ petit᷑ hic aduẽtꝰ regni mili et dabo ſctificatõem meã ĩ medio eoꝝ imꝑpetuum. Hec tãtis eccłie ad regnũ tꝛiũphãtis ꝑ gloſaz illã.regnuʒ dei tria notat beatꝰ Cypꝛianꝰ dicẽs.Cũ ſctificari petimus ſemꝑ ẽ ſᷣ̊ veniat.i.maĩfeſtet᷑ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ illa glo. ĩtelli⸗ vt in nobis ꝑueniat ſctiſicatio oꝛamꝰ.ecce pꝛimũ. Cum git de regno triũphãtis.qð pʒ ex eo qð ſequit᷑ ĩ glo.dici⸗ ðo ſanctꝰ rogat vt ſctus ſit· id vtiq; rogat vt ſctus pma⸗ tur em̃ ibi regnũ dei eſt ſemꝑ:ſᷣ veniat.i.manifeſtet᷑ bo⸗ neat. ecce ſecũdũ. Cum hoc vtiq; petũt:vt ĩ eis ꝑſeuerent mĩbo quibo vt lux cecis nõ videt᷑.qð nullꝰ ignoꝛare pote bonis que ſe accepiſſe nouerint.ecce terciũ.Dicendũ igr rit:cũ filius iudicare venerit in qͥ regnabũt et ſct᷑i.vt di⸗ ꝓ in hac petitõne petit᷑ obtinendũ in tꝑe ꝙᷓtum ad incho cit᷑ math.xxv. Peꝛcipite r̃ᷣgnũ qð vobis ⁊c̃.¶ Ex hoc pʒ atoem et ꝙtum ad augmẽtum:vᷣ qtum ad cõſumatõem reſpõſio ad aliud qdð ſequit᷑ quo videt᷑ ꝙ regnũ triũpha⸗ obtinendu in eternitate.Añ loaug. Bnterna vita tri tig eccłie nõ pt᷑ aduenire qꝛ ẽ immobile.qꝛ eiꝰ aduenire um pꝛimaꝝ petitionũ impetratões fiunt.licer bic inci⸗ eſt hoĩbo maifeſtari vt habet᷑ ex glo. Vel pt᷑ intelligi ſic. v⸗ piant.i Qam ſctificatio noĩs ab ipo humili aduentu agi Regnũ tuum adueniat.i.regnũ quo tu modo regnas ĩ cepit.Et in ench.cxviij.ca.: dicimꝰ ſctificet᷑ nomẽ tuũ nobis p fide: puemat ad regnũ qͥ in nobis regnabis per ⁊c.oĩno ſine fine tenẽda ſunt.et hic inchoant᷑. et quãtũ⸗ ſpeciem.i.regnũ ſidei ad regnũ tranſeat ſpeciei. qm̃ bec cunq; ꝓſiciamꝰ augent᷑ in nobis:ꝑfecte oo qð in alia vi eſt vita et᷑na vi cogſcat ⁊c̃.ioh.xvij. Adhuc ſic.adueĩat AaA* — , „ regnũ tuũ.i. intellectus ſacre ſcripture quo videmꝰ mõ te:trãſeat ad intellectũ quo vigebimus te in te qui es li ber vite. j. coꝝ riij. Tidemus nũc ꝑ ſpeculũ.et in enigma te ſacre ſcri re:tũc videbimus facie ad faciem. ,„ ¶ Conſequẽter que· . S. ij. ritur. vtrũ bec petitio ſit vna vł plures. vna: viget ꝑ boc tm̃ ſunt ſeptẽ.¶. Cõtra.numerꝰ petitionũ diſtin/ guit᷑ iuxta numerũ petendaꝝ.hac petitõe petit ſpũs ĩtel ligẽtie.Añ glo.ibi. Adueniat regnũ tuũ. Hic ſpus itel⸗ ligẽtie petit᷑quo mũdatur coꝛ ⁊c. Itẽ petit᷑ manifeſtatio regni.Añ alia glo.rnũ dei ſemꝑẽ:ſed adueĩat. i.maiſe ſtetur ⁊c. Item alia multa petuntur vt ex dictis in alio . ꝓbleumate patet m multiplicẽ expoſitõem huiꝰ verbi adueniat regnũ tuß KReips ſio. ꝙ; hec petitio eſt vna licet em̃ plura petant᷑ er conſequẽti intellectu.vnũ tñ eſt pꝛĩcipaliter petitũ.i.aduentꝰ regni eccleſie militůtis ad regnũ eccleſie triũphantis.ſilr ſpũs intelligẽtie non ſic petit᷑ hic directe:ſed volde ex cõſequẽti.qꝛ em̃ in aduentu regni qð hic pꝛincipaliter petit᷑.ſpũ intelligẽtie regnũ fu turũ manifeſſabit.dicit᷑ hic peti ſpũs intelligẽtie. Ande gloſa alia ſpũ intelligẽtie regnũ futurũ ingredientibus declarat᷑:et mũdicia coꝛdis attribuit᷑ ꝑ quã deus ibidẽ regnãs ſicuti eſt videtur.j.ioh.iij. Et attendendũ ꝙ ex⸗ poſitoꝛes huiꝰ ozonis plures ponũt expoſitõnes ex ſutꝑ⸗ babũdanti:que nõ ſunt expoſitões pꝛincipales. onſequẽter que /. S. iij. ritur ꝗd petit᷑ bac petitõne.Et pꝛimo querit᷑ vtrũ petit temꝑale vel eternũ. Secũdo vtrũ petit᷑ gloꝛia coꝛꝑis vel aĩme vel vtriuſq;. Circa pꝛimũ ſic.videt᷑ ꝙ eternũ petat hic.ex auctoꝛitate aug. dicẽtis.vij.petitões videt᷑ coõtine re oꝛatio in quaꝝ tribo eterna poſcuntur 1c. ¶ Contra criſ.ſuꝑ math.vj.Adueniat regnũ tuũ.hoc rurſus piũ bone mẽtis eſt veꝛbũ. nõ affigi his q vident᷑ neq; magnũ quid pñtia eſtimare qð a bona conſcĩa ſcit et aime ern⸗ te a terrenis negocijs.boc itaq; et paulꝰ ſcʒ. viij.ad Ro. Fm vnũquãq; cõcupiſcebat diẽ. ideoq; et ipe dixit.ſed et ipᷣi pꝛimicias ſpũs habẽtes ingemiſcimꝰ adoptõem fili⸗ oꝛũ dei: expectãtes redemptõez coꝛꝑis nr̃i. Qui em̃ ha⸗ bet hoc deſideriũ neqʒ a benignis huiꝰ ſeculi inflãmari poterit et neq; a triſtibo huĩliari:ſed vt in ipis ↄuerſans ab alterutra erutus ẽ in equalitate.4. Jtẽ biero.ꝓ totiꝰ mũdi petit regno:vt dyabolꝰ in mũdo regnare deſiſtat. lIYdem hiero. regnet dens:et nõ regnet pctm ĩ moꝛtali coꝛꝑe hoĩm.hoc eſt aũt temꝑale et hoc bic petit. ergo ⁊c ¶Keſ põſio. vt ha bet᷑ ab aug. Cicet in pꝛimis petitõibo ant᷑ obtinẽda in patria:nihilominꝰ inchoant᷑ in via. nde glo. aug. In eterna vita triũ pꝛimarũ petitõnum ĩpetratões fiñt:licʒ bic incipiãt et ↄſumata ineternũ ma nebũt. Vñ ſiẽ̃ de ſctiſicatõe noĩs:ita ðᷣ aauẽtu regni tri plex ſtatꝰdiſtinguit᷑.ſcʒ inicij. ꝓfectus ⁊ cõſumatois. e pꝛimo intelligit᷑ illð hiero.regnet deus:et nõ regnet pee catũ in moꝛtali coꝛꝑe hoĩm. de ſecũdo dicit beꝛñ. Regnũ boc nõdum exr toto puenit in nos. ſed pedetentim ꝓgre diẽtes de fide ad ſpem: ad ipᷣm pleniꝰ inſtruimur.vt.ij. pe.j. Fratres ſatagite vt ꝑ bonã oꝑam certam vꝛam vo⸗ catõem et electõem faciatis.ſic em habũdanter mĩſtrat᷑ vobis introitus in regnũ eternũ ⁊c̃.de tercio dicit Cy⸗ pananꝰ. Qoſtrũ ꝗdẽ regnum petimus aduenire a deo no bis:vt poſtmodũ xpᷣo dñante regnemꝰ ſiẽ ipᷣe pollicetur dicẽs.Elenite benedicti pr̃is mei.poſſidete patuʒ vobis regnũ a conſtitutõne mũdi Math.xxv. Ao obiecta ̊ dicendũ. expoſitoꝛes declarant aliqñ petitõnes qᷓ;tuʒ ad ea que retoꝛquẽda ſunt ad eoꝝ cõſumatõem.⁊ ſᷣm pᷣ differẽter exponunt ponẽtes petenda temꝑalia vel eter⸗ ng. onſequẽter que ¶S. ii △ ritur. vtrũ hac petitõne petit᷑ gr̃a coꝛpꝑis vel aĩe vł vtꝛiuſ 3£½ coꝛꝑis:patʒ.Aug.ĩ ench.NQomen dei ſctificat᷑ in u: vei regnũ in carnis reſurrectõe venturũẽ. ꝗ Cõtra Umb.v⸗E ſacr̃is. Poſtulatio ẽ vt ĩ nobis ſit regnũ cei. Si deꝰ ĩ nobis regnat:locũ hr̃e aduerſariꝰ nõ pt. culpa nõ regnat.peccatũ nõ regnat. virtus regnat.patiẽtia re⸗ gnat.regnat teuotio.hec ambꝛo. Sed virtꝰ patientia et hmõi ſunt ꝓpꝛie ꝑfectõnes aĩme. JItẽ bugo. Eeniat re gnum ſapie ad nos inſenſatos illuiandos.regnũ leticie ad nos flebileo cõſolandos.igit᷑ ⁊c. ¶¶ Itẽ in glo.math. vj. Adueniat regnũ tuũ hic ſpũs intelligẽtie petit᷑ q̊ mũ datur coꝛ vt deus videat᷑.igit᷑ vt pꝛiꝰ.¶¶ Itẽ cũ petit᷑ ad⸗ uentus regni.petit᷑ aduentus eccłie militantis ad triũ⸗ phantẽ. Hoc aũt eſt petere viatoꝛibo gliaz patrie. Glia aũt patrie viatoꝛẽ reparat qᷓtũ ad totũ hoĩ Hac igit petitõne petit᷑ gloꝛiã hoĩs ſimpliciter q(ſdã. bac ꝓpꝛie głia petit᷑ coꝛꝑis inquatũ attẽdit᷑ in libe⸗ ratõe a tyrãnide fomitis ⁊ cauſa moꝛtis illiꝰ.de q̊ ro.vj õ regnet pctm ĩ vr̃o moꝛtali coꝛpe.⁊ vt dĩc ibi glo. pec catũ dicit᷑ ſomes pct᷑i. et.vij.eiuſdẽ. Video legẽ ĩ mẽbꝛis meis captiuãtem me ĩ le.pcti. et dicit glo.Legẽ ĩ mẽbꝛis fomitẽ pcti ꝗ regnet in mẽbꝛis a cuiꝰ dominio ẽ moꝛs in coꝛꝑe.Añ in eodeʒ.Quis me liberabit de coꝛpe moꝛtis huiꝰ.glo.i.de dominio carnis.i.in qua ẽ moꝛs.Cõtra hͥ igit᷑ regnũ et dominiũ petit regnũ dei aduenire ĩ carnis reſurrectõe vt dicũt.¶ Ad hoc igẽ qð dicit Amb.⸗ hug. pr dici ſm illos ꝙ ipi loquũtur ſᷣm ꝙ inchoat᷑ regnũ in via:et roboꝛat᷑ ꝑ collatõem virtutũ et augmẽtũ earũdẽ: quibo mediãtibo peltit dyabolꝰab exercitio tyꝛãnidis in hoĩe:et debilitat᷑ regnũ fomitis.nõ at loquũt᷑ ſᷣm ↄfir matõʒ regmi qð erit ĩ reſurrectõe coꝛpoꝝ.Silr dðᷣm ad glo. Math. vj. ¶ Ad illð qð obijcit᷑ cñ petit᷑ aduentꝰ ecclie militãtis ad triũphatẽ.petit᷑ ꝑfecta glia patrie vi atoꝛibo. Dicẽdũ ꝙ pꝛĩcipaliter petit glia coꝛpoꝝ ⁊ ex cõ⸗ ſeqnti glia ꝑfecta patrie.qꝛ glia coꝛpoꝝ ẽ ↄſeq̃ᷓns głiam aĩaꝑ:et ſitr totiꝰ hoĩs.ſic dm eſt ̃m opioem eoꝝ. Vel aliter pt᷑ dici ⁊ meliꝰ ᷣm indiciũ meũ.ſe cz ꝙ hic petit᷑ glo ria ipᷣiꝰ hoĩs.⁊ h̊ vr̃ ex glo.aug. Math.vj q̃ dicit᷑.ĩ ꝑĩe⸗ ctõe ſenarij aduẽtũ regni poſcimꝰ:vt curramꝰ oẽs ĩ virũ ꝑfectũ Eph.iiij. Perfectõʒ ſenarij vocat nũerũ ſenariũ ꝗ eſt nũerꝰ ꝑfectꝰ.in q̊ dicit᷑ peti aduentꝰregni:qꝛẽ ſexta petitio ſᷣm ꝙ fit cõputatio aſcẽdẽdo.Si ergo aduentꝰre gni petit᷑ vt ſimꝰ viri ꝑfecti.hmõi aũt ꝑfectio ẽ totiꝰ hoĩs patet ꝙ hic petit᷑ gloꝛia totiꝰ hoĩs.boc etiã vidr ꝑ aliaʒ glo.ibidẽ q̃ dicit.cõgrue ſegꝗt᷑ vt poſt adoptõeʒ filioxꝝ re⸗ gnũ petamꝰ: qð filijs debet᷑ neqʒ em coꝛpꝰ neq; aĩa filiꝰẽ ſed ip̃e hõ.¶ Ad illud vðᷣbũ aug.ſcʒ dei regnũ ĩ carnis re ſurrectõne ẽ. Dicẽdũ ꝙ ex h̊ bo nõ habet᷑ niſi ꝓ qñ erit reſurrectio coꝛpoꝝ:tũc adueniet regnũ.et h̊ verũ . 2 di⸗ cit hic aug.inſinuãs ꝙ nõ ẽ cõpleta ↄiũctio mili tãtis cũ triũphãte ante gloꝛioſam carnis reſurrectõem. Conſequẽter que S. v. rit᷑.vtrũ aduẽtꝰ regni petit᷑ a deo appꝛopꝛiate vt? potẽs. aut vt eſt ſapiẽs.aut vt ẽ bonꝰ. . vt ẽ potẽs patet: qꝛ re gnum dñ̃antis eſt ſiue potẽtis. Vñ exo. xv.dũs r̃gnabit ineternũ ⁊ vltra.¶ Contra.bug.adueniat regnũ tuũ.re⸗ gnũ dei triplex:regnũ ſcʒ potẽtie.regnũ ſapĩe et regnũ le ticie. Neniat ́ regnũ potetie ad nos debiles ⁊ infirmos roboꝛãdos. Gleniat regnũ ſapĩe ad nos inſenſatos et fa⸗ tuos illuiandos. Veniat regnũ leticie ad nos flebiles et afflictos cõſolãdos.hec hugo.Ex h̊ pʒ ꝙ nõ petit᷑ aduẽ/ Keſan do vt eſt potẽs tm̃ ſed et vt ẽ ſapiẽs et bonꝰ. Kelſponſio.ꝙ reuera ratio a qua regnũ dicit regnũ. nõ ſolũ determiat potentiã:ſ ⁊ ſapiaʒ ⁊ boĩta tẽ. pꝛĩcipa liter tñ et q̃ſi pꝛimũ in rõe regni dicit᷑ poteſtas. Vñ dyo mſi. de di. no. Regnum eſt dillributio omnis termini et oꝛnatus legis et oꝛdinis. Hic notant᷑ tria que eſſe regni dtermiont.ſcʒ ptᷣas cũ dicit᷑ omis termini diſtributio: ſapientia cuʒ dicit᷑ oꝛnatus legis.bonitas cũ dicit oꝛdi⸗ Keſponſio. m S☛ ⏑ N — 6 Ve officio miſſe nis. Diſtributio em̃ om̃is termĩ dicit limitatõem poten tie exiſtentiũ in regno. Iſtud em̃ eſt ptatis regni impone re exiſtẽtibo terminũ qᷓtum ad potentiã: vt nõ faciat qð abſolute poſſunt:ſed qd a regno vel rege illis ꝑmittitur. Vñ.ij.eſdre.iiij. Rex ſuꝑ omia pᷣcellit et dñatur eoꝛuʒ ⁊ om̃e qdcunq; dixit ulis faciũt.ſi dixerit occide:occidũt. ſi dixerit remitte:remittũt.et om̃is plebs et virtutes ei obediũt. Oꝛnatus legis ſapiẽtiã dicit. Leges em̃ regni iudicia regni decernũt.vñ ꝓuerb.viij. Per me pꝛĩcipes imperãt ⁊ potẽtes decernũt iuſticiã.E dico oꝛdinis bo nit atẽ determĩat que eſt ꝓtectõne ⁊ gubernatõne ſubdi toꝝ a pꝛincipe vel rege.licet aũt hec regni eſſe determi⸗/ nent:pꝛimũ in his eſi ptas.iQiſi em̃ eẽt auctoꝛitas pote ſtatis:nec legibo fierent iudicia: nec oꝛdo regimĩs vl tui tionis obſeruaret᷑. Pꝛimo ergo reſpicit regnũ potentiã et petitio regni aduentꝰ eſt ab ipo potente. Petitio tercia. ſiat volun tas tua. . Equitur de tercia petitõne que ẽ. Rat vo⸗ querit᷑ de dubitabilibo circa hanc ꝑtem:fi accidũt circa hanc totã.¶ Circa pꝛimũ querũtur duo. Pꝛimũ eſt vtrũ volũtas ſumatur bic ꝓ volũtate bene⸗ placiti vel ſigni. Secũdo vtrũ accipit᷑ ꝓ conſilio et pꝛe/ cepto. Mueriturerga §. . pꝛimo de ĩtellectu huiꝰ dictõis rolũtas ꝓut h̊ ſumit᷑.ſcʒ vtrũ intelligat᷑ de volũtate beneplaciti vel ſigni. aũt beneplaciti:videt᷑.dicit em̃ aug.in ench̊. in tribo pꝛi⸗ mis petitõnibo petunt᷑ eterna:in quatuoꝛ vltimis tꝑalia Sed vt dicit bugo. Heneplacitũ tei eteꝛnũ eſt.nec pt᷑ nõ eſſe quicqd ĩ illo ẽ. talia aũt nõ ſunt que ſubſunt volũta⸗ ti ſigno:igit᷑ ⁊c.que em̃ pᷣcipit dñs ꝓhibet et ↄſulit: qñʒ em̃ fiũt qnz nõ fint. Silr que oꝑatur et ꝑmittit eterna ñ ſunt.ſed qnʒ ſunt qnʒ nõ ſunt.¶ Item hugo ſignũ volũ⸗ tatis volutas dicit᷑ cum voluntas nõ ſit. Et ide habetuꝛ a magr̃o ĩ ſent᷑. Sed cũ dicit᷑:ſiat volũtas.petit᷑ eiꝰ volũ tatẽ fieri:et nõ illud qð nõ eſt volũtas ſiue aliud ab eius volũ tate:igit᷑ hec petitio eſi de volũtate beneplaciti ⁊ ñ ſigni. 4 YIem vt dicit hiero. et habet᷑ in glo. Oꝛamꝰ bac petiiõne.vt libertas nr̃i arbitrij ſociet᷑ ꝑ gr̃am ſue volũ⸗ tati.ſed libertatẽ nr̃i arbitrij ſociari volũtati dine ꝑ gra tiam. aut placʒ deo: aut diſplicet:conſtat ꝙ placet.vt eĩ dicit hugo.Sicut eterne ſapiẽtie illiꝰ ignotũ eſſe nõ po/ tuit om̃e qð futurũ fuit:ſic coeterne volũtani eius diſpli cere nõ potuit om̃e qð bonũ fuit.Qð aũt placet ei ſbeſt volũtati beneplaciti eius.igit᷑ ⁊c.¶ Item glo. Hic petit ſpũs cõſilij.ꝑ quẽ volũtas dei ingrit᷑ vt a nobis impleat᷑ Sed cõſtat ꝙ iſtud eſt bonũ et placet deo:igit᷑ vt pꝛius. Itẽ volũtas ſigni qñz eſt reſpectu bonoꝝ qñʒ reſpectu maloꝝ.vt patet de volũtate ꝑmiſſioĩs .iuxta illð amos iij. NQon eſt malũ in ciuitate qð nõ facit deꝰ.i.ꝑmittit et pcipit.dñs em̃ pᷣeepit abꝛabe occidẽ filiũ ſuũ ſiue ĩmola re.geñ.xxij.ſed cõſiat ꝙ occidere innocentẽ ẽ malũ.vnde exo.xxij. Inſontẽ et iuſtũ nõ occides.ſᷣ ꝙ mala fiant non eſt petẽdũ a deo.ſed ſolũmõ bona. talia ſunt que ſubſũt volũtati beneplaciti:igit᷑ ⁊c. ¶ INẽ petit᷑ hic ꝙ fiat volun tas in nobio ſic in angelis.h̊ in illis fit volũtas benepla citi:̊ ⁊c.i Itẽ ĩ huiꝰ expoſitõe dicit gl. volũtas dei ſemꝑ ſit. ̊ hec ẽ volũtas beneplaciti.vñ hugo.benepla⸗ citum eius eternũ eſt.nec pt᷑ nõ eſſe quicqꝗd in illo ẽ.⁊ ꝗc qd ĩ illo nõ eſt:eſſe nõ poteſt.nec cõtra ipᷣm nec extra ipʒ nec ſine ipᷣo aliqd eſl:et eſt in omi qð eſi.cõſtat et ipᷣm ra tum eẽ.nec caſſari pt᷑ aliqñ qð in ipo eſt. Omia quecũq; oluit fecit. in hoc pbatur ꝙ nõ caſſat᷑ voluntas eiꝰ. et volũtati eius ꝗs reſiſtit:in hoc ꝓbatũ eſt ꝙ nõ impedit᷑ lũtas tua ſicut in celo ⁊ in terra.Et pꝛimo at volũtas tua. Secũdo dæ illis que acci/ dunt circa hanc:ſiẽ in celo et in terra. Tercio de his q̃ᷓ * ° xxxvij. beneplacitũ ipius. Idem habetur a magfr̃o in ſentẽtijs. Coötra. volũtas beneplaciti qua deus vult.eſt deo co eterna et idem cum ipᷣo.hoc aũt nõ fit.Si aũt diceretur ꝙ volũtas beneplaciti eſt duplex.ſcʒ qua vult et qð vule id ẽ ipᷣm volitũ.pꝛima nõ ſit:ſecũda fit.vñ cõueniẽter po ſtulat᷑.Contra volitũ volũtate beneplaciti nõ poteſt ali⸗ quo modo caſſari nec im pediri ꝗn ſit.vt pʒ ex ᷣbis bug. ſupᷣdictis.de qua et yſa.xlvj.Omis volũtas mea fiet. et iob.ix. Quis reſtitit ei et pacẽ habuit.Ro.ix. Volũtati eius ꝗs reſiſtet.Et cõſtat ꝙ hec de volũtate beneplaciti intelligũtur ſicut vult hugo et magr̃ in ſenten. Exqͥ igit volũtas huiꝰ impediri vel caſſari nõ poteſt: nulla videt᷑ eſſe ratio quare debeat poſtulari. Pꝛet.ſuꝑ illð ro.xij. Vt ꝓbetis que ſit voluntas dei:dicit glo.iLota ꝙ volun tas dei dicit᷑ ſiue ipᷣa qua vult que ĩ deo eſt deꝰ: ſiue illð qð vult. Hic nõ accipit᷑ voluntas qua vult:que ſemꝑ im pletur. que beneplacitũ dei et diſpoſitio interdũ appella tur. Ex hac glo. pʒ ꝙ beneplacitũ dei non dicit illud qð veus vult ſ̊ qua vult.ĩmo ſunt differẽtie diuerſe volũta⸗ tio.4 Pꝛeterea. vt babet᷑ a mgr̃o ſent.et hug. Henepla⸗ citũ dei eternum ⁊. volitũ beneplacitũ nõ ſemꝑ eſt.¶ Itẽ glo.ſuꝑ illud. Fiat volũtas tua.volũtas dei eſi pceptoꝝ cuſtodia.ſ̊ pꝛeceptoꝝ cuſtodia p̃cipitur a dño.Deut.x. Ama dñm deum tuũ et obſerua pᷣcepta eius. Hic igr ſu mitur volũtas ꝓ volũtate ſigni.pꝛecepiũ em̃ eſt ſignum volũtatis beneplaciti.¶ Itẽ biero.et ẽ alia glo. Mꝛamꝰ vt libertas arbitrij nr̃i ſociet᷑ ꝑ gram ſue volũtati.aſſoci atio aũt noſtri liberi arbitrij ꝑ gratiã diuĩe volũtati ca⸗ dit ſub ſigno beneplaciti qð eſt impletio.ᷓ ⁊c.¶¶ Itẽ vi⸗ tetur idem ꝑ glo.q dicit. Hic petit᷑ ſpũs conſilij:ꝑ queʒ volũtas dei inquirit᷑.vt a nobis impleat᷑.¶ Item pꝛimo ſent᷑.xlv.diſ. Pꝛo pᷣcepto dei atz cõſilio poteſt accipi vo⸗ luntas dxi ibi.IFiat volũtas tua ⁊c̃.ſ̊ pᷣceptũ atʒ cõſiliuʒ ſunt ſigna volũtatis beneplaciti:g̊ c. ¶ Reſpõſio.licʒ quidã vidẽtur determĩare ꝙ hac ſolũmõ petitõne petit᷑ volũtas ꝓut dicit᷑ ſignũ:poteſt tñ dici ſine pᷣiudicio.qꝙ il lic petitur volũtas que eſt beneplacitũ dei:et que dicit᷑ ſignũ beneplaciti.Eſt em̃ voluntas dei pꝛima rerũ oĩm cauſa. Heneplacitũ aũt diuie volũtatis ſiue que eſt vo⸗ luntas dei:oĩm que tꝑibo cõgruis ſimplici motu eiuſdeʒ fiunt:appꝛobat vt fiant ⁊ in eſſe ꝓcedãt.Vñ bugo. bene⸗ placitum qð eternũ eſt oĩm que fiũt tꝑibo ſuis ſimplici motu iuſticie ſue appꝛobat vt ad effectũ ꝓcedãt et fiant. Hic ergo notant᷑ duo que cõcernũt diuinũ beneplacitũ ſcʒ appꝛobatõem rerũ fiendaꝝ ſiue pꝛoducẽdaꝝ in eẽ: et ipᷣam factõʒ ſiue ꝓductõʒ.axpꝛc batio at eterna ẽ:factio ſiue ꝓductõ tꝑalis et ſic intelligit᷑ñ verbũ magri ĩ.j.ſen. xlvj.diſ.dicens. Rogãdꝰ eſt dñns vt velit.qꝛ neceſſe ẽ fie ri ſſi decreuerit. Dicẽdũ igit᷑ ꝙ nõ incongrue petit᷑ vt fiat volũtas beneplaciti inqꝗtũ im poꝛtat ꝓductõeʒ reꝝ faci endaꝝ in eſſe:licet non ſit petendũ vt fiat inꝗᷓtũ dic ap⸗ pꝛobatõem reꝝ futurax ſiue fiẽdaꝝ.i Lon em petendũ ẽ qʒð eſt eternũ:ſed qð eſt temꝑale.vel qͥdãmõ d pendẽs a tꝑali. 4 Av illud igit᷑ qð obijcit᷑ꝙ in tribo pꝛimis peti⸗ tionibo petunt᷑ eterna.dicendũ ꝙ ibi ſumit᷑ eternũ noĩe extẽſo. qͥ mõ ꝑpetua dicunt᷑ eterna ſm ꝙ in vita iſta in⸗ choata et in vita futura cõſumata eterna dicunt᷑.ſᷣm quẽ modũ gloꝛificatio beatoꝝ eterna dici pt᷑. Vñ et gl. aug. que incipit videnda ẽ haꝝ ſeptem diſtinctio in eterna vi ta trium pꝛimaꝝ petitionũ ⁊c. vt S.¶ Ad aliud qð obij/ citur.ꝙ ſignũ voluntatis nõ ẽ voluntas ⁊c̃.dicenduʒ ꝙ; et voluntas beneplaciti voluntas ẽ:et ſignũ voluntatis voluntas ⁊.̊ hoc ſm veritatis ꝓpꝛietatẽ: illud ſᷣm quẽ⸗ dam modũ loquẽdi.dicit᷑ ergo ꝙ ſignũ voluntatis nõ ẽ volũtaos:qꝛ nõ ẽ volũtas ſᷣm ꝓpꝛietatẽ vᷣitatis. Vñ hug. Volũtas dei ĩ ſacro eloꝗo aliqñ accipit᷑ illa q vere eſt in ipᷣo et ideʒ cum ipo: et coeterna ipᷣi:aliqñ vo ſᷣm quẽdã dicẽdi figurã voluntas eius vocat᷑: que ᷣm ꝓpꝛietatem nõ eſt voluntas eius:bſᷣ ſignum voluntatis eius.et dicit ipᷣm ſignum volũtatis:cum volũtas nõ ſit ſᷣ ſignum tm̃ AANAN quẽadmodũ et ſigna ir e ira dicũtur et dilectõnis ſigna dilectio appellant᷑.et dici᷑ iratus deus.et nõ eſt ira ĩ eo aliqua:ſed ſigna tm̃ qᷓ foꝛis fiũt quibo iratus oſtẽdit᷑ ira ipᷣius noĩatur.Et eſt figura dicẽdi ſᷣm quã nõ eſt falſuʒ qð dicitur:ſed qð dicit᷑ verũ ſiłlitudinis reſpectu obum⸗ bꝛat᷑.q¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ volũtati eius nõ pt᷑ diſpli cere bonũ.dicendũ q boc verũ eſt.licet ex hac nõ ſequat ꝙ om̃e bonũ placet ſcʒ placẽtia beneplaciti:qꝛ ex hoc ſe⸗ queret᷑ ꝙ om̃e bonũ fieret.Vñ hec diuiſio nõ eſt ꝑ oppo⸗ ſita.aut placet aut diſplicet.ꝓut placet et diſplicet: di⸗ cunt placentiã vel diſplicentiã beneplaciti et eiꝰ oꝓpoſi⸗ ti.¶ Si oũt querit᷑ vtrũ placet deo vel diſplicet libertatẽ nr̃i arbitrij ſociari diuĩe volũtati.Dicendũ ꝙ ſi qd dico placʒ dicat placentiã volũtatis ſigni:placet.qꝛ hec ſub⸗ eſt volũtati ſigni qð eſt pᷣceptio vel conſiliũ. At em̃ dicit hugo.diſtinguit᷑ pᷣceptio in eã que fit extrinſecꝰ ꝑ ſermo nem:et in eã que fit intrinſecꝰ ꝑ inſpiratõʒ.bene em̃ in⸗ noteſcit aĩe aliqͥ iſio mõꝝ ꝙ ſui libertas arbitrij debʒ ſociari diuie volũtati.Et ex his pʒ reſpõſio ad alið qd ſequit᷑.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.q volũtas ſigni qñz eſt re ſpectu maloꝝ vt in ꝑmiſſiõe vel pceptõne. dicũt ꝙ etſi ponat᷑:hoc nõ pt᷑ eſſe in ꝓpoſito.qꝛ nõ petitur hic ꝙ volũ tas ſigni ſimpliciter fiat:ſed ꝙ fiat in terris ſiẽ fit in ce⸗ lis.vbi neqʒ eſt pceptio neq; ꝑmiſſio mali.d hoc aũt in⸗ fra pleniꝰ dicet᷑.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ in angelis fit volũtas beneplaciti.dicendũ ꝙ hoc verũ eſt:nec hoc eſt ptra ea que dicta ſunt.¶. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ volũtas dei ſemꝑ fit.dicendũ ꝙ boc nõ dicit᷑qꝛ bac petitõne oꝛat qð ſempꝑ fit.qdð patet er l̃a ſequẽti que eſt. Si oꝛamꝰ vt volũtas nr̃i arbitrij ſocietur ꝑ gr̃am ſue volũtati que eſt ſanctiſicatio nr̃a.Ex his patet ꝙ nõ petitur hic ſolum⸗ modo ꝙ ſemꝑ ſit:ſed illð qð eſt nri arbitrij vt fiat.¶ AD pꝛimũ qð obicit᷑ ꝓ alia ꝑte.dicendũ ꝙ ꝓut intelligitur bic peti ꝙ fiat volũtas beneplaciti.nõ petit᷑ vt fiat volũ⸗ tas qua vult queẽ eterna:neq; aꝑꝛobatio fiendoꝝ que ſimiliter eterna ẽ:ſᷣ fiat inqtũ dicit ꝓductõem reſpectu fiendaꝝ in eſſe. Et licet ꝓquctio iſta impediri nõ poſſit neq; caſſari:nihilominꝰ petẽda eſt a dño qui ab eterno diſpoſuit vt ad petitõem gratuitã ꝑficeret᷑.que aũt ↄclu duntur 1 bo cõſequẽtibo cõcedimus. , ¶ Lonſequẽter que · S. ij. ritur. Si volũtas dei poſſit hic accipi ꝓ cõſilio atz pᷣce⸗ pto.ſᷣm ꝙ magf dicit in ſenten. Et videt᷑ ꝙ nõ:eo ꝙ ĩ ce lo neq; ſunt pᷣcepta neq; cõſilia.hec em̃ ſunt ad merita. vñ ſolum dantur exiſtenti ĩ ſtatu merẽdi. Qon eſt igitur petendũ ꝙ fiat dei volũtas.i.pᷣceptũ vel conſiliũ in terra ſicut ĩ celo: exquo ibi nõ eſt ſtatus merẽdi.vñ nõ dantur ibi cõſilia vel pcepta. ¶ Itẽ ẽ p̃ceptũ ꝓbatois et pᷣceptũ erecutõis Berbee ꝓbatõnis:vt pᷣceptũ factũ abꝛa⸗ he de filio imolãado.Geñ.xxij. Pꝛeceptũ executõis ẽ du-/ pler nature ⁊ diſcipline. Qature: qð intꝰ inſpiratũẽ ꝑ naturã.vt q expᷣſſa ſunt in dccalogo.Exo.xx. Diſcipline vt illud qð factũ fuit pꝛimis parẽtibo Geñ.ij. Mõ at eſt petendũ vt fiat volũtas.i.pᷣceptũ nate ſiẽ in celo ⁊ ĩ tra qꝛ vt dicit hugo.ad bonũ datum poſita eſt cuſtodia pᷣce⸗ ptũ nature ſcʒ ne amitteret᷑.Qeq; petendũ ẽ vt fiat valũ tas.i.pꝛeceptũ diſcipline:ſicut ĩ celo et in terra.qꝛ vt di⸗ cit hbugo.ad bonũ ꝓmiſſum aꝑta ẽ via pᷣceptũ diſcipline Apertaẽ inquã vt illð bonũ quereret᷑ ⁊ iueniret᷑igitur cũ exiſtentes ĩ celo in nillo poſſint domnificari. neq; ali qð illis datũ pt᷑ amitti. Gonũ aũt ꝓmiſſum inuentũ eſt et habitũ:nõ requirit᷑ ibi p̃ᷣcepti nature impletio neq; di ſcipline.igit᷑ nõ eſt petendũ vt hec fiant in terra ſicut in celo:exquo nõ fiunt in celo.ĩmo hec petendo implicat᷑ ſi ue ſupponit᷑ falſum. Silr ĩ celo nullũ dat᷑ pceptũ ꝓboti⸗ onis hoc cõſtat.et ita nec adimpletio huiꝰpetẽda ẽ ſicut nec alioꝝ.¶ Itẽ ſignũ volũtatis eſt ipa pᷣceptio:nõ illud qð pᷣcipit᷑. qd patet.q ei vñs pᷣcipit q aliqd fiat ratuʒ habet q⸗ vult illud fieri.nõ ex hoc ꝙ illud fit:qꝛ młta fi⸗ unt que nõ vult ficri:łᷣ ꝓhibita ſunt ab ipᷣo ne fiãt. Sʒ conſtat ꝙ qñ petit᷑ ꝙ fiat voluntas dei de aliquo p̃cepto dei vel cõſilio:nõ petitur ꝙ hoc pᷣcipiatur vel cõſulatur ab ipo:ergo volũtas dei ſᷣm ꝙ hic petit᷑ lieri.nõ accipit ꝓ conſilio vel pᷣcepto Fᷣm ꝙ ſũt ſigna beneplaciti 4 . Cõ tra.magjr in ſent᷑.dicit ꝙ ꝓ pᷣcepto dei atʒ cõſilio pt᷑ acci 8 volũtas dei ibi. Fiat voluntas tua. Item hic pt᷑ qᷣri trũ volũtas dei poſſit accipi ꝓ cõſilio ⁊ p̃ᷣceꝑto ſolum modo:vel ꝓ alijs.etſi ꝓ alijs:ꝓ quibo.¶ ¶ Ad boc dici poteſt.ꝙ in patria ẽ cuſtodia pᷣceptoꝝ ⁊ adimpletõ ſimi liter et conſilioꝝ.licet alio mõ qᷓ in via.qꝛ in patria pfe⸗ cte et ᷣm ea que cõplementũ et ꝑfectõem dicũt:hic auteʒ imꝑfecte ⁊ ſm ea que imꝑfectõem dicũt. lt em̃ dĩc aug. Hoc pᷣceptũ:diliges dñm deum tuũ ex toto coꝛde er to⸗ ta aĩma ex tota mente tua.hic non pt᷑ ꝑfecte adimpleri: ꝓut illo pᷣcipit᷑ deum diligi ex ĩtellectu ſine erroꝛe.ex vo luntate ſine cõtradictõne.ex memoꝛia ſine obliuione.ſᷣ adimpletur hic imꝑfecte ſᷣm ꝙ illo pꝛecipit᷑ eus ſuper om̃ia diligi.Similiter ibi erit ꝑfecte impletio conſilio⸗ rum.quia plena et ꝑfecta abdicatio tempoꝛalũ: ꝑfecta et continua obedientia vt patet cõſideranti.petitur igit hic adimpletio p̃ᷣcepti nature et conſilioꝝ: quoꝛum erit adimpletio ꝑfectiſſima in patria.¶ Cum igitur obijcit᷑ Sler ſcʒ pꝛecepta et conſilia data ſunt ad meritum ⁊c̃. icendũ ꝙ hoc verum eſt ꝓut impleret᷑ in ſtatu merẽdi vt quãdo circa eoꝝ adimpletõem duo cõcurrũt.ſcʒ bo⸗ num.i.oꝛdinatũ ad pꝛemiũ.et difficile.dum em̃ oꝛdina⸗ ta ſunt ad pꝛemiũ et difficilia ad exequendum: cooꝑan⸗ tur ad meritum.ſed in patria nõ erunt oꝛdinata ad pꝛe mium neq; difficultate aliqua implebunt᷑.vnde nec ad meritum coopabuntur: ſed pᷣcepti diſcipline vel ꝓbatio nis inqtũ ſunt hmõi: nulla ẽ impietio in patꝛia.nec qtũ ad ea poſtulat᷑ hic adimpletio vrolũtatis dei.4¶ Ad alið dicendũ.ꝙ illud qð dicit voluntas dei ſummi poteſt pꝛo pᷣcepto:intelligit᷑ de ꝓpoſiio executõnis nõ ꝓbationis. Pꝛeceptũ tñ executònis ibi nõ erit ad iilos de quibo loꝗ tur hugo:ſed ad ꝑfectioꝛes.Vł poteſt dici ꝙ ſᷣm aliqua pᷣdictarum erpoſitõnum vtpote ᷣm illã ſicut ĩ celo et in terra.i.ſicut in ꝑfectis et in peccatoꝛibo conuerſis poteſt peti adimpletio pᷣcepti.ꝓut geneꝛaliter ſumit᷑ ſeʒ ad pꝛe ceptum executionis quod eſt duplex et ꝓbationis.q¶ Si obijcitur ꝙ nõ eſt petendũ ꝙ fiat p̃ceptum ꝓbatõis.cuʒ illo pᷣcipiatur qñʒ ꝑditio innocentũ:ſicut patet de pꝛece pto facto abꝛabe. Geñ.xxij. Dicendum ꝙ in pᷣcepto pꝛo bationis volũtas pᷣcipientis nõ eſt ipᷣm inperatum ſed aliquid fiendũ circa ip̃ᷣm im peratum. Vnde pꝛeceptum factum abꝛahe nõ fuit ſignum ꝙ dñs voluit ꝙ; ĩmolaret filiũ:ſed ꝙ pᷣparaẽt ſe ad ĩimolandũ.de hoc pleniꝰ deter⸗ minatũ eſt in pꝛimo libꝛo vbi determinatũ eſt de diuina voluntate. Ad aliud dicendũ.qꝙ ſicut pᷣceptio dñi ſim pliciter ſine determiatione alicuiꝰ fiendi nõ eſt ſignũ be neplaciti illius de aliquo fiendi.ſic volũtae dei nõ ſumi tur hic ꝓut eſt ſignum pᷣceptionis ſimpliciter: ſed ꝓut ẽ ſignum illius qð pᷣceptum eſt inꝙtũ cõſideratur vt pꝛe⸗ ceptum eſt. Vn ꝗñ aliquid ↄſideꝛat᷑ vt pꝛeceptũ ẽ a dño: tunc eſt ſignũ beneplaciti.nõ ipᷣa pᷣceptio ſine determĩa⸗ tione alicuiꝰ neq; aliquid ſimpliciter cõſideratũ.¶ Ad illud qð queritur. Si volũtas pt᷑ ſumi ſolũmõ ꝓ his ſi⸗ gnis ſcʒ pᷣcepto ⁊ ↄſilio ⁊c᷑. Dicẽdũ ꝙ nõ ſolũmõ ꝓ his: B generaliter ꝓ oibo illis qͥꝝ volitũ ẽ idẽ cũ volito bene placiti dñi.ſic ꝓ pᷣcepto ⁊ cõſilio et oꝑatõne. In his em̃ idẽ eſt volitũ cũ volito beneplaciti.qð ſic patet. Cũ peti tur. Iiat volũtas tua ⁊c̃.ſᷣm ꝙ intelligit᷑ de volũtate q̃ ẽ pᷣceptio vel cõſihũ.nõ petitur pᷣceptio qua pᷣcipit vel con ſilium quo conſulit:ſed petit᷑ ꝙ fiat id quod pꝛecipit vel cõſulit.Non em̃ petit᷑ ꝙ fiat velũtas dei in pcipiendo ſᷣ in exequendo.verbigꝛatia.Cum dicit᷑. Niat volũtas tua ꝓut ſumit᷑ volũtas ꝓ p̃cepto illo.Diliges dñm deũ tuũ ⁊c.nõ petit᷑ vt fiat pᷣceptũ de deo diligẽdo:ſed vt diligat us. Diligere dñm eſt volitum volũtatis ſigni:et con/ ſtat ꝓ idem eſt volitum volũtatis beneplaciti.Similiteꝛ eſt idem volitum volũtatis ſigni.que eſt conſiliũ et voli⸗ S ¶ We officio miſſe mm beneplaciti. Similiter eſt de volito volutatis que eſt impletio. Et in bis vt ſupdictũ eſt hac petitõne petit volũtas.nõ ſolũmõ ſigni:ſed et beneplaciti. qð patet ꝑ hoc ꝓꝙ idem eſt volitũ vtrobiq;. ¶ Gient in celo et ĩ terra VHnſequẽter querit᷑ de dubita bilibo qᷓ inci⸗ dunt circa hanc ꝑtem ſcʒ in celo et in ter⸗ ra. Hoc exponit᷑ quatuoꝛ modis ĩ glo.ſic. Sicut ĩ celo et ĩ terra.i Vel ſiẽ in xpᷣo:ita et in eccłia.Vel ſiẽ in mẽte:ita parite⸗ et in carne.vt ſicut in mẽte ſermo legis dei. Ro. vij. Ita et in carne vt caro nõ ↄcupiſcat aduerſus ſpm̃.¶ De pꝛi ma expoſitõne querit᷑ exquo boĩes terra:⁊ angeli celi di cunt᷑: angeli aũt filij dei ſunt ꝑ gram.nomẽ ergo patris eſt ĩ angelis et cõfirmatũ. Deutro.xxxij. Abi ſra noſtra dicit. coͤſtituit termios ppłoꝝ iurta numerũ filioꝝ iſrł. Et patet ꝙ angeli filij dei ſunt vidẽtes deuʒ.quare ergo nõ petit᷑ ſupᷣ ſcłificari nomẽ pr̃is ſicut in celo et in terra ſicut hic fiat volũtas tua ſicut in celo et in terra. Ytez ſicut habet᷑ in glo.math.vj. In pꝛima petitõe petitur vt ſanctificet᷑ nomẽ patris ĩ nobis:ſilr videt᷑ ꝙ hac petitio ne deberet peti. vt volũtas pr̃is fieret ĩ nobis:et nõ ſicut in celo et in terra.¶ IAẽ ſimiliter dubitat᷑ de illa expoſiti one. iat volũtas tua ſicut in celo et ĩ terꝛa.i.ita ĩ carne ſiẽ in ſpũ. Hec aũt petitio videt᷑ indiſcreta.:qꝛ hic videt peti impoſſibile.qꝛ ſpũs quidẽ ꝓmptus ẽ:caro at infir⸗ ma Math. xxvj. Item 1Ro, vij. Aldente ſeruio legi ei: carne aũt legi peccati.¶ Iiẽ math.xj. Qui mioꝛ eſt in re gno celoꝝ maioꝛ eſt iohe baptiſta.hoc at dictũ eſt. quia iohes adbuc erat ĩ carne:ergo impoſſibile ẽ hic volunta tem dei ita fieri ĩ carne ſiẽ in ſpũ.ergo hic nõ inchoatur adimpletio petitõis:ſed tres pꝛime petitõnes hic incipi unt adimpleri.¶¶ Itẽ angeli cofoꝛmt voluntatẽ ſuaʒ vo luntati diuĩe qn nota eſt eis. etſi nõ eſt nota:volunt ali⸗ quãdo aliud ꝙᷓ dens vt patet.Dañ.x.de duobo angelis quoꝝ alter valebat liberatõzʒ pli alter nõ.et dicit greg⸗ ꝙ vterq; erat bonus.patet ergo ꝙ alter illoꝝ aliud vole bat qᷓ; deus.ſed idem fit in ſctis pomibo.ↄſoꝛmãt em̃ vo⸗ luntatẽ ſuã volũtati diuĩe q nota eſt eis: ergo volũtas dii fit in terra ſicut in celo.ergo hec petitõ ꝑtinet ad pꝛe ſentẽ vitã.qð ell cõtra illã glo.videnda eſt diſtinctio ⁊c̃. pꝛimũ dicendũ:ꝙ pꝛima petitio hec ſcʒ ſanctifice ur nomẽ tuũ.ſi adderet᷑ ſiẽ in celo et in terra:nulla eẽt. et hoc nõ eſt ꝓpter defectũ filiatõis ex ꝑte angeloꝝ: ſ̊ ex tefectu filiatõis ex ꝑte hoĩm ꝗ ſigniſficant᷑ ꝑ terꝛã.Quia cum nomẽ pr̃is dicit᷑ filiꝰ ꝑ graʒ cniꝰ petit ſanctificatõ: terra aũt 'm aliquã exceptõz dicit᷑ bic pcẽoꝛ. In niła at acceptõne dicit᷑ nomẽ.i.filius ꝑ gr̃am pct᷑oꝛ: ꝓpter h̊ mi nus cõueniẽter peteret᷑ ſctificatio noĩs pr̃is ſi adderet ſicut ĩ celo et in terra.Silr nulla fieret petitio ſᷣm ꝙ ce⸗ lum dicit᷑ mens:terra:caro:vt patet ſi exꝑoſitões illins petitõis huic expoſitõni aptent᷑.¶ Ad aliud pʒ reſpõſio ꝑ cꝛiß. dicentẽ. MMath.vj.õ dixit fiat volũtas tua ĩ me vel in nobis:ſed vbiq; terraꝝ.vt ſoluat᷑ erroꝛ ⁊ platetur veritas:et expellat᷑ malicia vniuerſa et reuertat᷑ virtus. et ĩ nullo ᷣm boc differat iam celũ a terra.ſi em hoc fiat nihil diſtabũt q inferiꝰ ſunt ab bis q̃ ſuꝑiꝰ. et ſi natura differant angelos alteros terra nobis oſtẽdẽte. hoc dic qꝛ homiĩes erunt ſiłes angelis.. Ad aliud qð ſeꝗt᷑ patʒ reſpõſio ex q̃dã glo.ſuꝑ illð.fiat volũtas tua.ſᷣm ſpiꝛitũ celũ:ſᷣm carnẽ terra ſumꝰ. Oꝛamꝰ vt ſiẽ ĩ celo.i.ĩ ſpũ: ita ĩ terra fiat volũtas.vt caro et ſpũs ſit hõ ſpũalis.de quo dicit᷑. Coꝛ meũ et caro mea exultauerũt in deũ viuũ ex hac glo.patet. ꝙ nõ petimꝰ ꝙ caroꝑ ſe voluntateʒ dei faciat ſicẽ ſpũs:hoe em̃ impoſſibile eſt:ſed petimꝰ vt caro efficiat᷑ ſpũalis.vicʒ vt ſpuᷣs et caro ↄſtituãt hoĩeʒ ſpũa⸗ lem.in qua ſpũalitate nullo mõ repugnet ſpũi.qð ſiet ĩ reſurrectõne glłioſa. VUñ.j.coꝝ.xv.ſemĩat᷑ coꝛpꝰ aĩmale 8 ſiẽ in angelis: ita in homĩbo. Vel ſicut ĩ ꝑfectis:ita ⁊ in pcroꝛibo ↄuerſis ſurget coꝛpꝰ ſpũale.Eñ hec petitio cõplebit᷑ ĩ futuro.hᷣ tñ inchoat᷑:cũ viri ſancti carnẽ faciat obedire ſpũi.licet cũ retardatõne quadã.ſed in reſurrectõe caro nullo mõ retardabit ſpm̃.¶¶ Ad vltimũ dom ꝙ angeli liberiꝰ con⸗ foꝛmãt volũtatẽ ſuã volũtati diuie qᷓᷓ ſciti boĩes adhuc in carne viuẽtes. Vñ petimꝰ. ꝙ eq; libere fiat volũtas dei in ſctis bomĩbo ſic in angelis.qð nõ erit niſi in patria: qñ creatura liberat᷑ a ſeruitute coꝛruptõis in libertateʒ gloꝛie filioꝝ dei Ro.viij. ¶ Lonſequẽter que· S. j. rit᷑ de dubitabilibo que incidũt circa ip̃am totã petitõz. Et pꝛimo q̃rit᷑ vtrũ cõueniat ĩ hac o?one hanc interſeri petitõem. Secũdo ꝗd illa poſtulat᷑ ſcʒ vtrũ eternũ vl tẽ⸗ oꝛale.¶ Circa pꝛimũ ſic: ꝙ; aũt ſit interſerẽda petitio ec:patet ꝑ hoc ꝙ interſerta eſt a diuĩa ſapia.¶ Oppoſi tũ videt᷑ pꝛimo.qꝛ videt᷑ eẽ eadem cũ pꝛime: et ita nuga⸗/ toꝛie interſerit᷑. Secũdo qꝛ pᷣumptuoſa ẽ. Pꝛimũ oſten dit᷑ ſic. Si idẽ eſt volũtas dei et ſctificatio filioꝝ: eadem eſt petitio qua petit᷑ hoc et illð.Eadẽ em̃ petitio ẽ qñ idẽ petit᷑. Sed dicit quedã glo. ſuꝑ illð.ifiat volũtas tua vo lũtas dei ſemꝑ fit: ſed oꝛamꝰ vt libertas arbitrij nr̃i ſoci etur ꝑ gram ſue volũtati que ẽ ſctificatio nr̃a? vita eter na. Ex hac glo.patz. ꝙ volũtas dei q̃ hic petit᷑ ẽ ſctiſica⸗ tio. ergo idẽ eſt petitũ hic et ibi.¶ Itẽ videt᷑ pᷣſumptu⸗ olſa ſit petitio ſic vt habet᷑ ab aug. Volũtas dei ẽ quam xpᷣc fecit et docuit.petere ergo ꝓ ſe ꝙ fiat volũtas dei:ẽ petere ſibi ꝑfectõem vite xpᷣi et doctrine.ſed petẽ ꝑfectio nẽ que fuit ĩ vita xpᷣi ⁊ doctrina:nõ modica videt᷑ pꝛeſũ⸗ ptio.ergo ⁊c. Reſpõlio.ꝙ hec petitio ñ inutiliter bic interſerit᷑. qꝛ vt ſupᷣ ex dictis patet hec petitio a pᷣma dif fert. In pꝛima em̃ petit᷑ cõfirmatio ĩ nobis pꝛime verita tis. In ſecũda maifeſtatio głie dĩne maieſtatis. In ter⸗ cia ſcʒ hac impletõ ꝑfecta dine volũtatis. Ao glo. que dicit ꝙ volũtas dei aſſociatio ẽ nr̃i liberi arbitrij dinie volũtati que eſt ſctificatio nr̃a.Oicẽdũ ꝙ hoc nõ dicit᷑. qꝛ boc qð hic petit᷑ eſt idẽ foꝛmaliter loquẽdo qð ſunctifi catio que ĩ pꝛima petit᷑:ſed qꝛ bec cõſequẽter ſe babent. ad aſſociatõʒ em̃ libe.ar.nr̃i diuĩe voluntati eo mõ quo erit in patria ꝙ hic petit᷑ ſequit᷑ ſanctiſicatõ que petitur in pꝛima petitõe.¶ Ad aliud dᷣm.ꝙ petere ꝙ volũtas diuĩa fiat.nõ eſt petere ſibi ꝑfectõem vite xpᷣi:b vt viuat hm ꝙ ypc vixit 1 docuit.i.oↄfoꝛmet vitã ſuã ſᷣm ea q̃ cog uit ĩ vita xp̃i et doctrina.iZec aliud vult verbũ aug·. ꝙ ẽ volũtas dei quã fecit xpᷣc et docuit.indiffinite em̃ dic quãꝗ fecit et docuit:nõ dic ꝗcꝗd. Vñ ſubdit᷑ ab eodẽ qᷓtũ ad q̃ intelligit᷑ eẽ volũtas dei dicẽs.huĩlitas ĩ cõuerſatõe.ſta bilitas ĩ fide.moleſtia in verbis.ĩ factis iuſticia.in oꝑi⸗ bus miſcdia.in moꝛibo diſcipliĩa.cũ fratribo pax.amare deũ toto coꝛde qꝛ pr.timẽ qꝛ deus ẽ.xpᷣo nibil pᷣponere ĩ ereaturis:qꝛ nec ipᷣe nobis ꝗcqᷓ pᷣpoſuit qñ ſe ꝓ nobis expoſuit ad moꝛtẽ.j.pe.ij.tradebat aũt ſe iudicanti inin ſte c. ¶ Conſequẽter querit᷑.vtrũ hac petitõne petatur tem ꝑale an eternũ:ſiue adimplendũ ĩ via vel in patria. temꝑale:videt᷑ ꝑ glo.que ẽ.volũtas dei in terris ſic in celo ſpũ cõſilij regit. Qobis etiã opus ẽ ſpũ conſilij vt volũtas dei dirigatur i nobis vt miſericoꝛdes iure eſſe poſſimꝰ. Ex hac glo.pʒ. ꝙ bic petitur vt volutas dei in bac vita regatur ſpũ cõſilij et dirigatur.et maxĩe vt ha⸗ beatur affectõ ⁊ exercitiũ miſcdᷣie.hoc nõ erit ĩ vita eter na vbi nulla erit miſeria. IStẽ nidr̃ idẽ ĩ alia glo.q̃ dic ꝙ bic petitur ſpũs cõſilij ꝑ quẽ volũtas cei ingritur vt a nobis implatur. Inꝗrẽ volũtatẽ der vt ĩpleatur ẽ viato ris habẽtẽ vitã tꝑalẽ:n hbñtis eternã.¶ It alia glo. volũ tas dei ſempꝑ fit.ſ̊ oꝛamꝰ vt libertas nr̃i arbi.ſocietur ꝑ gr̃am ſue volũtati.aſſociari li.ar.volũtati dĩne viatoꝛis eſt et egẽtis ĩ vita tꝑali:ñ gaudẽtis ĩ vita eterna.ibi eĩ eſt ꝑfecta aſſociatõ nõ ſolũmõ li.ar.⸗. IR aug.i.v. Fmõe de vᷣbis euãgelij.fiat volũtas tua ſic ⁊c.hoc eſt vt ſit poꝝ ĩ terra quẽadmodũ ĩ celo.pax aũt in terra tꝑalis ẽ. Y9i A△ 7 — expoſitõem Cypꝛiani martiris recitet ang.ĩ li.de dono ꝑſeuerãtie dicẽs.vidit et aliũ in his verbis ſenſũ. vt ſczʒ ꝙ infidelibo qui ſunt adhuc in terra.terrenũ tĩ hoĩem poꝛtãtes:oꝛare intelligãtur fideles ꝗ celeſti hoĩe induti. nõ in merito celi noĩe intelligũtur. VUñ ſenſus ẽ ᷣm eum NMat volũtas tua ĩ infidelibo ſicut in fideliba.et poſt ſub dit.non tm̃ ꝓ fidelibo vt augeat᷑ ĩ eis vel pſeueret fides: verũetiã ꝓ inſid elibo vt habere incipiã a eccleſia oꝛat.Ex quo patet idẽ qðſi/ ⸗ Cõtra. dicit aug.in ench. In pꝛimis tribo petitõibo petunt᷑ eterna. YIem ĩ glo. luc.xj. In tribo eterna poſcũt᷑:in q̃noꝛ tꝑalia.4 N hic petit᷑ ꝙ volũtas hũana ſit afoꝛmis volũtati angelice qð ſolũ erit ĩ patria. :Rñſio.q; ᷣm diuerſas expoſitio ne s ſupꝛadictas:diuerſimode intelligit᷑ hac petitõe peti tꝑale vel eternũ.ſed tñ pꝛimũ et pꝛincipalem intellectũ. qui eſt fiat volũtas tua in homibo ſicut in angelis petit ad implendũ in patria. Dicendũ eꝛgo ꝙ in bac petitõne et in duabo pᷣcedẽtibo petunt᷑ temꝑalia.vel que temꝑali ter babent᷑ ꝙᷓtũ ad ſua inicia:licet ſᷣm ſui ↄplemẽta eter na ſiue que habebũtur in eterna vita. Iñ aug. In eter⸗ na viia triũ pꝛimarũ petitionũ impetratões fiunt: licet hic incipiant. nam et ſctificatio noĩs ⁊c. Pꝛeterea.vᷣba ſacre ſcripture plures habẽt intellectꝰ. vt ſic habũdo tia diuĩe ſapiẽtie euidentius appareat et cõmendabilio: exi ſtat. Elñ aug.de doctrina xpᷣiana.iij.li.qd in dininis elo quijs largiꝰ et vberius potuit diuinitꝰ ꝓuideri:qᷓ; vt ea em ver ba pluribo intelligãtur modis.quo alia nõ miꝰ atteſtãtia diuĩa faciãt appꝛobari.¶ Ex bis patʒ reſpon⸗ ſio ad queſita.qꝛ ſᷣm diuerſos intellectꝰreuelatos homĩ interioꝛi a ſũmo magr̃o vel alio modo ↄgnitos. alij alio mõ exponũt ſermonẽ eundẽ. ꝗpter qdð nullũ eſt incoueni ens ſi ym diuerſas expoſitões petatur tpale et eternum ſiue obtinendũ tꝑaliter et eternaliter:tñ ſm intellectus pꝛincipales in pꝛimis tribo petitõnibo impetratõnes fi⸗ unt obtinendoꝝ in vita eterna: licet hic inchoent᷑.Et ex his patet reſpõſio ad obiecta pꝛo vtraq; ꝑte. titio quarta. Panem Equit᷑ de qnarta petitõne.que ẽ. Canem rm quotidianũ da nobis hodie. Et pᷣmo querit᷑ de diuerſitate modi qᷓtũ ad termi:⸗ natõem barũ quatuoꝛ petitonũ ⁊ triũ pꝛe cedẽtiũ.athᷣ.vj.ca.Secũdo de dubitabilibo que inci⸗ dunt circa hanc petitõem. —22 . — ¶ Nueritur ergo pꝛio S.). quare in iſtio q̃tuoꝛ petitõibo expꝛimit᷑ qð petit᷑. In tri⸗ bus pᷣcedẽtibo nõ.¶¶ Itẽ quare ponũtur iſte q̃tuoꝛ petiti⸗ ones cõiũctõibo copulate:tres p̃cedẽtes incõiuncte. di⸗ cit᷑ em. Panẽ nẽm quo.da no.ho.ac. ¶ d pꝛimũ dom. licet nõ erpꝛimat᷑ ĩ tribo petitõibo cũ poſiulat᷑: ĩtelligr tñ. Cum em̃ petit᷑ ſanctificet᷑ nomẽ tuũ ſubintelligit᷑ no⸗ bis. Silr ẽ de alijs vt ey dictis patet. aũt ita euiden ter expꝛimit᷑ in pꝛimis cũ petit᷑ ſicut in alije: qꝛ bmõi ex⸗ peꝛeſſio videret᷑ ſonare in p̃ſ umptõʒ petẽtis.⸗ Ad aliud dom ꝙ pꝛime tres petitões ita cõnexe ſunt ïtũ ad ea q̃ pꝛincipaliter i illis petũtur. boc eſt qᷓtũ ad bona creata que ſunt obtinẽda in patria:ꝙ vnũ non poteſt ſine alio baberi. Nõ eſt ita de illis q poſtulãt᷑ vltimis. Pꝛeterea. pꝛime petitões ꝑtinẽt ad ſiatũ britudinis vbi deus erit omia ĩ oĩh.Vñ idẽ increatũ petit᷑ ĩ illis.qꝛ ergo copula tio cõiũctõis eſt ſignũ diueꝛſitatis copulatoꝝ:magis cõ gruit ꝙ copulatões ↄiũctõnales copulent q̃tuoꝛ vltias petitões ꝙᷓ pꝛimas tres. (Lonlequéter que⸗ .S. ij. rit du bitabilibo q̃ incidũt circa ip̃am petitõem. Pꝛĩo ergo q̃rit᷑ de pꝛitna ꝑte ſcʒ de hoc ꝙ; dicit᷑ panẽ.Secundo de hoc ꝙ; dicit᷑ ñm. Tercio de h ꝙ of q̃tidianũ. Quar⸗ to de boc ꝓ dicit᷑ da nobis. Quinto de hᷣ ꝙ dicit᷑ bodie. dit JYJo ¶Circa pꝛimũ q̃rſt᷑ pꝛiꝰ.vtrũ petit᷑ hic panis coꝛꝑalis an ſpũalis.an vterq;. Secundo babito ꝙ vterq; vtrũ ſit a petitio vel plures. Cercio vtrũ petedꝰ eſt coꝛpalis ſiue materialis a dño.¶ Circa pꝛimũ ſic.ꝙ ſpũalis:vi⸗ det ex q̃dã glo.q̃ dicit. Hic ẽ panis viuꝰ de celo deſcen ., Itẽ alia glo. Panis ẽ coꝛpꝰ rpᷣi.vel vᷣbũ dei vel ip̃e deus.¶]¶ O. auũt hic petit᷑ panis coꝛꝑalis bẽtur a Criß.ꝗ dicit ¶Math. vj exponẽdo hãc petitõʒ hoĩbo loqᷓ bat᷑ carne indutis.et nccitate nate ſubiectis.et nõ potẽ⸗ tibo eãdẽ hr̃e impaſſibilitatẽ cũ angłis: cõdeſcẽdit iã na ture infirmitati.ſᷣ panis neceſſariꝰ idutis carne 2 nat᷑e iĩfirmitatiẽ panis coꝛꝑalis:ᷓ ⁊c. Ex bis pʒ ꝙ petit᷑ hic tã ſpũalis qᷓ; coꝛpalis.Et h̊ etiã hẽt᷑ in glo. luc.xi.q̃ dĩc. Hic panis tam coꝛpꝑalis ꝙᷓ ſpũᷣalis ẽ neceſſariꝰ tã aĩe qᷓ coꝛꝑi.¶ Cõtra. Math.vj. vbi determĩat gs paĩs peten vus ẽ dicit᷑. Panẽ nr̃m ſuꝑſubſtãtialẽ da nobis bodie.ſᷣ panis materialis nõ ẽ ſuꝑſubſtãtiał: ⁊c̃. Supꝑſubſtãti alis em̃ ẽ.q ẽ ſuꝑ oẽs ſubſiãtias ſm glo.¶ Et pt hic q̃ri. qᷓre dñs docuit petere ſolũmodo panẽ:ciũ int bu- mane iĩfirmitati neceſſaria pᷣter panẽ./⸗ eſpõſio. ꝙ h petit᷑ panis coꝛꝑalis et ſpũalis vt ex glo. patet 2 infra pleniꝰ patebit. ¶ Ad hoc qdð obijcit᷑ ꝙ bic petit᷑ panis ſu ꝑſubſtãtialis ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hoc qð dico ſuꝑſubſtãtialio nõ tetermiĩat pᷣciſe ꝗs poĩs petẽdꝰ:ſ ꝗs pꝛĩo 2 pꝛicipalit᷑ Vñ ꝑ hãc vetermiatõeʒ nõ excludit᷑ qn paĩs materialis hic petat᷑ ſ̊ ſolũmõ ꝙ nõ pꝛĩo ⁊ pꝛcipaliter. ¶ Ad aliud qð qrit᷑ q̃re dũs docuit ſolũmõ panẽ eſſe petendũ. Rñſio vt ſic doceret ſolũmõ vite neceſſaria ⁊ parce etiã eẽ appe⸗ tenda.vt hõ in hac vita eẽt expeditus ad aſcendẽduʒ ad eterna:nulliꝰ rei tꝑalis onere grauatꝰ. Vñ Crib. Ne⸗ q; ꝙ pecunijs neq; ꝓ laſciuia neq; ꝓ p̃cioſitate veſtimen toꝝ neq; ꝓ aliqͥ alio taliũ:ſed ꝓ pane ſolũ iuſſit oꝛoem facẽ.Et poſt gbuſdã intpoſitis ſpᷣdit.⁊ vult vndiq; noo bñ accictos eẽ et alatos tantũ cedẽtes nat᷑e quãtũ vtili⸗ tatis nccitas a nobis expetit. Si obijcit᷑ ꝑ illð verbuʒ aug. ad ꝓbã qð cũ ſufficiẽtia petimꝰ a ꝑte qᷓ excellit. i. noĩe paĩs totũ ſignãtes. Rñſio ꝙ hec ſufficiẽtia de q̃ lo gt aug.ẽ Citatis nõ voluptatis vel exceſſus alicuiꝰ. onlequeter que⸗ .§. Uj. rit᷑ ſupoſito ꝙ hac petitõe petit panis coꝛpalis 2 ſpũat. Vtrũ ſit vna petitio vel plures.ꝙ vna: videtur ꝑ hoc tm̃ ſunt ſeptem petitiones vt pʒ er glo.4 Cõtra.vt ex di ctis patet hic petit᷑ materialis et ſpũalis.⸗ INẽ aug. de ſermõe dñi in mõte.Eſt panis neceſſariꝰ vite: eſt panis iuſticie:et ẽ panis ſacramẽtał. Itẽ glo. AWath. vj. Pa nis coꝛpus rpᷣi ẽ vel verbũ dei.vel ipᷣe deus:qͥ qtidie ege⸗ mꝰ. Hec ſũt diuerſa genera panũ ꝗ bic petũt᷑ et oĩno di uerſa ſiẽ panis coꝛꝑalis ⁊ ſpualis:panis creatꝰ 2 ĩcrea⸗ t. ex qͥ viqr̃ ꝙ petitio hec nõ ſit vna ſᷣ᷑ plures:cũ illa que hic petũt᷑ ſint plura et ſũme diuerſa.¶¶ It in tribo ſeqnti bus petitõibo petit᷑ amotio mali pᷣ̃teriti futuri et pñtis. et ᷣm h̊ tres diſtiguũt᷑ petitões.ſᷣ̊ maioꝛ ẽ differẽtia pa⸗ nũ iam dictoꝝ qᷓ illoꝝ triũ petibiliũ.in ꝗbo eſt tm diffe⸗ rentia ſm tẽpus.In his aũt panibo ẽ differẽtia ſᷣm ſub⸗ ſtatiã et ſubiectũ.magis ̊ debẽt multiplicari petitões H ᷓ ibi.¶ Pꝛet᷑.cũ hic młtiplex paĩs P Dicitur pa nis ſingulariter ⁊ nõ panes pluralit᷑ mltiplex paĩs hac petitõe poſtulet᷑:tñ ẽ petitio vna.Ad cuiꝰ euidẽtiã notandũ.qꝙ quĩq; ſunt pones nobis necelſ⸗ ſarij.q̃tuoꝛ ĩ via: vnꝰ in patria.In cuiꝰ ſignũ dñs pauit ipłm ſeqntẽ eũ qnq;ʒ paibo.math.xiiij. Pꝛimꝰ paĩs ẽ ma⸗ terialis ſiue coꝛpalis ꝗ ẽ ad coꝛꝑis ſuſtẽtatõem. de quo math. iiij. Qon in ſolo pane viuit bomo. Aliꝰ ẽ ſpũalis ſiue iuſticie qui datur ad coꝛroboꝛatõʒ. de qͥ luẽ.xj.ami⸗ ce accomoda mihi tres panes Iſſti tꝛes panes tꝛiplex ro bur ſigficãt.ſcʒ ad oxandũ:an reſiſtẽdu: ad ꝑſeuerãdũ in oꝑatõe bonoꝝ ĩ reſiſtẽtia maloꝝ. Terciꝰ eſi doctrina lis ſcʒ ad eruditõʒ.vt ſciat᷑ ꝗd eligendũ et quid teclinã⸗ dũ.de hoc pane Geñ.iij. In ſudoꝛe vultꝰtui veſceris pa/ nſio. ꝙ licet — — — — — eofficio miſſe ne tuo. Et ecci. xv. Cibauit illũ dñs pane vite intelle⸗ ctus. Iſte panis ẽ verbũ dñi jm glo. Quartus ẽ ſacꝛamẽ talis qᷓtũ ad expiatõem.pᷣs. Panẽ angelox muducauit bõ.Sapi.xvj.Paratũ panẽ de celo pᷣſtitiſti eis ⁊. Quĩ tus ẽ eternalis.ſ.ad fruẽdũ. Johᷣ.vj.Ego ſum panis vi⸗ uus ⁊c.Si quis manducat ⁊c.vſto aũt multiplici pane indigemus et hbic petimꝰ. Et licet iſti panes ſubſlãtialit differãt et differẽtia pmaxima ſicut creatũ et increatum tñ oꝛdine ſiue relatõe ↄueniũt.quia panis materialis ⁊ ſpũalis.doctrinalis et ſ acramẽtalis ad eternalẽ oꝛdinã⸗ tur. ⁊ bic petunt᷑ et dant᷑:vt ille qui ẽ eternalis habeatuꝛ Ex his patz quare dr panis in ſingulari non in plurali panes. ſ. ꝓpter vnitatẽ oꝛdinis ſiue relatõnis.Quadru⸗ plex aũt pams.ſ.mate rialis. ſpũalis. doctrinalis 2 ſacꝛa mẽtalis neceſſarij ſunt laboꝛãtibo ĩ oꝑibo meritoꝛijs. vt il lio mediãtibo quintus panis babeat᷑. Dꝛimꝰaũt neceſſa rius ẽ ad coꝛꝑis ſuſtentatõem. ſecũdus ad aĩe coꝛrobo⸗ ratõem.tercius ad eiꝰinſtructõem.quartus ad eius ↄß⸗ uatõeʒ.ſ.in puritate. Hi & quatuoꝛ panes neceſſarij ſũt ad laboꝛẽ finalẽ oꝑum meritoꝛioꝝ · Ex bis patet rñſio ad hoc qð obijcit. ꝙ maioꝛẽ differẽtia in petibilibo bac petitõe iꝙᷓ in petibilibo tꝛibo petitõibo ſequẽtibo.quia illa tria vt vbi petita ſunt:nõ habẽt ynitatẽ pᷣdictã: h̊ petitio nes ipe ſines habẽt diueꝛſos vt ex ſupꝛadictis patet:⁊ in fra plenius patebit.¶ Si obijcit ↄtra pdicta. qꝛ er illis videt᷑ ꝙ ex hac petitõe petit᷑ pꝛi ncipaliter obtinẽdũ ĩ pa⸗ tria. cuius ↄtrariũ ſupꝛa determinatuʒ F. ⁊ ↄtra glo.que dicit. quatuoꝛ ſequẽtia pñtis vite ſunt pᷣſidia.Rñſio.vt dicit glo.panis ẽ coꝛpus xp̃i vel verbũ dei vel iße deus q̃̊ quotidie egemus.ex quo patet ꝙ cũ egeſtas ad vitã pñtẽ ꝑtinet. ꝙ licet petat᷑ hac petitõe ille panis qui ẽ de: non petit᷑ vt ẽ habẽdus in gloꝛia:ſʒ vt ille quo indigemꝰtꝑali ter. quaſi cooꝑante ad hoc vt babeamꝰ eũ ad fruẽdũ eo ĩ gkia. petim?ꝰaũt eũ hic vt ẽ oꝑans ad victũ quo hic viuit bene:et hoc vt habeat᷑ in futuro vt quo viuẽdum ẽ beate. Vñ luce.xiiij. Deatus qui mãducat paneʒ in regno dei. Vñ bic petitur vt ille quo hic indigemus:licʒ ad boc vt coĩ futuro fruamur.generaliter & hic petit᷑ panis vt ſit refecno in via.qð patet ꝑ boc qð dĩ quotidianũ luce.xj. quotidianũ ei ſonat in diſtractõeʒ dieꝝ ſigillatim dicto rũ ꝓpter qð bec petitio ẽ cõplenda in via. Il panis ſacra mẽtalis.ſ.eukariſtie nõ ẽ neceſſarius niſi in via.i cuiꝰfi⸗ ra deficit manna qñ filij iſrł intrauerũt terrã ꝓmiſſio nis. vñ habet Joh. v. In patria erũt oẽs docibiles dei ĩ quo oĩa videbũt. Vñ biere.xxxj.oẽs cognoſcẽt me a mi⸗ nimo eoꝝ aſq; ad maximum. Similiter nec ſpualis ad coꝛroboꝛãdum. Lonſequenter que S. uiij. ritur. ſi panis materialis ẽ petendus. nõ videt᷑ mat᷑. vj. Molite ſolliciti eẽ dicentes.quid mõducabimꝰ aut ꝗd bibemus ⁊c. ¶¶ Si rñdeat᷑ ꝙ hic nõ ꝓbibeat᷑ poſtulatõ ci bi a dño ſed ſollicitudo mẽtis. Cõtra hoc opponit aug. li. de ſermone dñi ſic dicẽs.Cur oꝛemus ꝓ bis adipiſcen dis qᷓ huic vite ſunt neceſſaria veluti ẽ victus ⁊ veſtimen tũ:cu ipᷣe dñs dicit.Nolite ſolliciti eẽ quiꝰ edatis vł ꝗdð induamini. an põt quiſq; de ea re nõ ſollicitus eẽ ꝓ qua adipiſcẽda cũ tanta intẽtõe animi oꝛõ dirigẽda ſit: vt ad boc totũ illud referat᷑ qd de claudẽdis cubiculis dictum .· Peꝛ boc innuit ang.· ꝙ ſi panis petit᷑ in oꝛõe dñica:cũ ſollicitudine petit.cũ dixerit dñs math.vj. Cũ oꝛaueꝛis intra cubiculũ tuũ. vt vult Saug. tãta diligẽtia nõ põt eẽ ſine ſollicitudine.⸗ Itẽ math.vj. Pꝛimũ queꝛite regnuʒ dei et iuſticiã eiꝰac᷑. glo.hec oĩa.ſ.vtẽda in via.ſuper hoc aug · in li. de ſermone dñi. ꝙ ait. imũ querite regnum dei· et bec oĩa adijcient᷑ vobis.nõ ait vtiq;. querite pᷣmũ regnũ dei.inde iſia querite:ſed hec oĩa inquit axponẽ⸗ tur vobis.ſ. .etiã nõ querẽtibo. Quõ aũt recte dicat᷑ nõ q rere aliquis.qð vt accipiat intentiſſime deũ depcat᷑: ne⸗ ſcio vtrũ inueniri queat.ꝑ hoc videt᷑ velle aug. ꝙ panis coꝛꝑalis vł aliqð aliud tꝑale nõ ſit petẽduʒ oꝛõe dñica. xxxvij. 4 Pꝛeterea. nibil petẽdum nobis ẽ niſi qð eſt bonũ nr̃m ſz vt habet a glo. aug. ſuꝑ illud Maẽĩ.vj · Querite regnũ i. a hec oĩa ⁊c. hic aꝑte oñdit iſta nõ eẽ petẽda tãqᷓ bo⸗ na: 5 nõ ſunt nobis appetẽda et ita vt pꝛius. & Contra. habet᷑ ſupꝛa Pꝛeterea luce. xj. dicit glo. Panis quotidi anus dr. qꝛ hic neceſſarius quãtũ aĩe carniq; ẽ tribuẽdũ ſiue ſpũaliter ſiue coꝛꝑaliter ſiue vtroq; mõ accipiatur. ñſio. ꝙ panis coꝛꝑalis nõ ẽ petẽdus vt illud quod pꝛincipaliter intẽdit᷑ obtineri oꝛõne iſta:ſʒ vt adminicu lũ illi qð pꝛincipaliter poſtulat᷑. Petit᷑ em panis mateꝛi alis ad ſuſtẽtandũ coꝛpus ne ſuccũbat in exercitio oꝑum iuſticie.⁊ ſic ſpiritꝰroboꝛatꝰpane ſpiꝛituali hõ aſſequat᷑ quod intẽdit.VUñ petit᷑ vt coꝛpus eo ſuſtẽtetur et cooꝑet᷑ ſpiritũ in exercitio operuʒ iuſticie. Vñ ſolet dici ꝙ petit vt adiectũ:nõ aũt vt pꝛĩcipalit᷑ intẽtũ.4 Ex his pʒ rñſio ad glo. luce. xj. Quig etli panis materialis hbic petatur. non petitur pꝛimo et pꝛĩcipaliter intentũ et petẽdum: ſʒ vt adiectum et ꝑ poſierius intentũ.4 Ad illð quod obij⸗ citur Math. vj. Nolite ſolliciti eẽ dicẽtes.quid mandu ca. ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ illo verbo nõ ꝓbibetur quin cibus ma terialis poſſit peti a dño:ſed ſollicitudo et ꝓcuratio cibi laucioꝛis. Vñ glo.hi videntur argui qui ſpreto victo vel veſtitu cõmuni: lautioꝛa ſibi vel auſteꝛioꝛa p his cũ qui⸗ bus viuũt alimẽta querẽt vł indumẽta· Petere aut a do mino cibum cõmunẽ nõ impoꝛtat hmõi ſollicitudinem. Petere aũt cibum quotidianũ a domino ẽ ꝓijcere in enʒ ſollicitudinẽ petentis.ad quod monetur.j. pe. vlt. Oẽm ſollicitudineʒ vr̃ am ꝓicientes ĩ eum. quoniam ipᷣi cura ẽ te vobis. Ad aliud quod dicit aug. quod petitur hac petitione petitur cum ſollicitud ine ⁊c. Dicẽdum ꝙ verũ ⁊.nõ tñ cuʒ ſollicitudine curioſitatis que pꝛobetur mat᷑. vj.ſed potius ſollicitudine diligentie et recte intentõnis que ſollicitudo cõcurrit quãdo poſtulatur pꝛincipaliter intentũ et appetitum.nõ aũt quando poſtulatuꝛ iliuo ꝗð ꝑ poſterius intenditur et heritn⸗ vt quãdo petitur pais materialis.4. Ad aliud dõm. ꝙ illud verbum aug. Lnon ait pꝛimum querite regnum ei: deinde iſta querite ⁊c̃.ñ excludit quin alia poſſint vti a regno ei ⁊ iuſticia eius ſed ꝙ nõ debẽt eq; pꝛimoet pꝛincipaliter ⁊ equali ſollici tudine queꝛi ſiue peti. AUnde glo.ſuper illud pꝛimũ queꝛi te ⁊c. Hic aꝑte oſtendit iſta non eẽ pete nda tanqᷓ bona noltra etſi neceſſaria.regnũ autẽ dei petenduʒ ẽ:et in eo finis noſter ẽ ponẽdus ꝓpter quem om nia facimus. Hic nõ negatur quin talia petenda ſint: ſed ꝙ nõ ſunt peten⸗ da vt pꝛincipaliter querẽdum ſiue vt finis:ſed vt neceſſa riũ vite quod ẽ ꝓpter illuo quoo ẽ vt finis agpetendum et petendum. Pꝛeterea pꝛimũ hic nõ reſpicit poſteriuetꝑe ſed dignitate. Unde glo. ibidẽ. Illud em̃ petẽduʒ ẽ ꝓpter illud neceſſarium. ergo pꝛimum querite regnum ei. id ẽ pꝛeponite omnibus rebus ceteris.vt aũt hoc queratis. nõ cebet eſſe ſollicitudo ne illa deſint. Ex boc patet nñ negat᷑ hoc ver bo dñi queꝛite pꝛimum ⁊c̃·quin neceſſaria vite queri poſſint:nõ tamẽ debz eſſe ſollicitudo ne deſint nec debent nimia ſollicitudine queri poſſint. ¶¶ Quod at dicit aug. ꝙ apponentur vobis etiam nõ querentibus in telligitur vobio nõ querentibus pꝛima et pꝛincipali in⸗ tentione et diligentia. q.d.etſi non queruntur: ſic ſuꝑad dentur.i. ↄferentur vt ſuperaddita:non vt pꝛincipaliter danda. Unde glo.nec ait illa dabuntur ſed apponentur. quia aliud eſt qnod pꝛincipaliter datuꝛ:aliud quoo ſuꝑp⸗ additur.quia in intentione eternitas:in vſu debet eſſe tẽ poꝛalitas.et illud datur:hoc ſuperadditur. 4 Ad aliud dom.ꝙ bonum pꝛopꝛie ſumptum dicit cõditõnem finis. et ſic ſumpto bono non eſt bonum noſirũ.extenſo aũt no mine bonum. dicitur vtile ad bonum ſim pliciter obtinẽ⸗ dum.bhoc vltimo modo ſumpto bonum eſt panis materi alis bonum noſtrumid eſt neceſſarium vel vtile nobis: pꝛimo modo non. quit᷑ de hoc ꝙ dr nr̃m. Circa ꝗð ſic.ante daturꝰẽ illũ.ꝭ̊ dm eẽt:panẽ tuũ da nobis hodie. Itẽ m ꝙ petit᷑ panis ſacramẽta⸗ lis nõ videt᷑ dõm eẽ panẽ nzm.cũ panis iſte ſit panis an geloꝝ nõ hoĩm niſi ꝑ accomodatoem.4 Itẽ quo iure dr noſtruʒ. ¶ Reſpõſio. panis ꝓpꝛie dr eẽ illius cuiꝰẽ refe ctio.dr eẽ nr̃jm: vt nr̃a ondatur indigẽtia pter quam indigemus hmõi panis refectõe. ⁊ vt ſic indigẽtiã nr̃am recoꝛdando humiliemur. Itẽ nr̃m dr.vt oñdat᷑ primo indigẽte nõ tebet ab aliquo vt Apꝛiũ haberi:ᷣ materia lis ⁊ ſpũalis ipᷣi indigẽti cõmunicari. Pꝛetea.nr̃m dĩ ñ tuũ.quia nos ſumus cã ꝗꝓpter quã ẽ panis materialis et ſacramẽtalis 2 doctrinalis.etſ piritualis.ſub rõe panis ndigẽtie.vñ nr ẽ.nõ ꝓpꝛieta⸗ dico hoc ẽ inqᷓtũ reꝑatiuꝰẽ i e.; 1 te:ſʒ vtilitate ⁊ cauſalitate.nos eĩ finis ſi umus ꝓpter quẽ panis iſte miniſtrat᷑. ¶¶ Ao aliud dðm. M ? ſi veꝛbũ dei ſit panio angeloꝝ.tñ panis hoĩs ẽ verbũ caro factũ. ᷣm eĩ deitatẽ inuiſibilẽ deus reficit angelos. Tho. xij. Ego eibo inuiſibili ⁊ potu qui ab hoĩbo videri ñ põt vtoꝛ.ſᷣm aũñt deitatẽ in ꝑſona filij incaꝛnatã reficit nos. Ad hoc qð querit᷑ quo iure panis qui ẽ verbũ dei ſiue ſacramẽta lis dr̃ nr. Dicẽdũ ꝙẽ fructue terre nzẽe. Fructus autẽ eiꝰ ẽ in cuiꝰterra oꝛtũ habet. Iſte aũt panis ẽ fꝛuctus vẽtꝛis beate virginis.Luce.ij. benedictꝰfructus vẽtris tui.pᷣs. dño dabit benignitatẽ ꝛc. Itẽ iſte panis ſpecialius pt di ci hoĩs ꝙᷓ angeli rõe efficiẽtie quodãmodo: bomiĩ ei datũ ẽ ↄficeꝛe coꝛp tiẽſcũq; ſu:in me.cõmemoꝛatõem. —– otidianum Onſequẽter querit᷑ de hoc qð dr.quotidia nũ.Et pꝛimo quare dr in luca.quotidianũ in matheo ſuꝑſubſtãtialẽ.⁊ quaꝛe mutatũ S . . in id qð dicit lucas.¶¶ Itẽ E qð dici eũ młti habeãt panẽ materialẽ⸗ piritualẽ. quare q̊tidie petunt᷑ dari.alia ei genera panũ nõ ſunt dicẽda quotidi ana. 4 Ytẽ cum iuſti qui oꝛado impetrãt qð petũt otinue habeat panẽ ſpiritualẽ:videt᷑ ꝙ debẽt dicẽ panẽ ↄtinuuzʒ nõ q̃tidianũ.i¶ Si diceret᷑ ꝙ nõ habẽt panẽ ſacramẽtalẽ ↄtinue neq; doctꝛinalẽ. ꝓpteꝛ qð nõ debz dici ↄtinuũ. Si militer nec habẽt quotidie hec genera panũ.¶ I panis hic ſacramẽtalis quare dr quotidianus:cũ a paucis de eccłia quotidie recipiat᷑ qꝛ a ſolis ſacerdotibo.⸗ IYtẽ cuʒ multi in eccłia clamẽt.panẽ nr̃m quotidianuʒ da nobis bodie.ꝗ tñ iſtũ panẽ nõ Smunicẽt quotidie. videt᷑ ꝙ cla mẽt ⁊ nõ exaudient᷑¶ Cõtra.IJſa.xxx.ad vocẽ clamoꝛis tui ſiatim vt audierit rñdebit tibi ⁊ dabit tibi panẽ aꝛtũ d pꝛimũ dõm.ꝙ quid ẽ ſuꝑſubſtãtiale a paucis in⸗ telligit:qd quotidianũ a multis.̊ ſicut ſi upꝛa tactum eſt oꝛõ edita a math.ẽ edita vt pfectis pueniebat. ꝓpter qð i editõe math.ponit᷑ ſupſi ubſiãtialis:q; ho. pfecti capere poterãt.ſed vt oẽs caꝑe poſſent oꝛõem dñ:cam: decreuit ecclia loco ſuꝑſubſtãtia lis quotidianũ poni.⁊ ↄneniẽs ẽ hec mutatio:cũ idẽ ſit hoc ⁊ illud.dicit em̃ dam̃. Panẽ nẽm ſuꝑpſubſlaãtialẽ da nobis hodie.hocẽ panẽ noſtrum quotidianũ. Similiter math. vj. panẽ nr̃m ſuꝑſu bſtãtia lẽ.glo. vel quotidianũ. Quotidianus tñ a foꝛma genera⸗ lioꝛi noĩatur qᷓ ſi uꝑſubſtatialis. ↄtinet em panẽ coꝛpaleʒ ſpũalẽ.doctrinalẽ ⁊ ſacꝛamẽtalẽſ uꝑſubſtãtialis at᷑ vt eſt quotidianus ſolummõ ſacramẽtalẽ.4 Si obijcit᷑ contra hãc expoſitõem. quia panis ſuꝑſubſtãtialis ẽ: qui ẽ ſuꝑ omnes ſubſtãtias ſicut dicit glo. quotidianus nõ ẽ ſupeꝛ omnes ſubſtãtias. Rũñſio hec expoſitioẽ ſᷣm ꝙ iße de⸗ us ſiue rpe dr panis. vt patet ex verbis glo. qui hic ẽ q̃ti dianus:h̊ ĩ patꝛia eternus vt dẽ ĩ glo. Pꝛetea. ſu ꝑſubſtã⸗ tialis duobo modis põt intelligi. t vt ſit vna dictio. vl due ſint dictões.qᷓi da nobis panẽ ſuꝑſubſtãtialẽ. i.xpᷣm qui ſuꝑſi ubſtãtialis.i.ſuper omnes ſubſtãtias qui panis ꝙᷓ panis iſte det᷑ nobis nõ ẽ noſteꝛ:ᷣ eiꝰ qui vrxp̃i nõ angelo. Math. xxvj. hoc facite quo noſter in altari ẽ. Nel ita da nobis panẽ nzm. i. xpᷣm qui ẽ ꝓꝛius cibus fideliũ.⁊ hoc ſuꝑ panẽ.i. pᷣter panẽ ſubſtẽ tialẽ.i.neceſſariũ ad ſi uſtentatõem. q. d. da nobis vtr panẽ mẽtis ⁊ coꝛꝑis. Panis at quotidianus tã ðᷣ coꝛpa li ᷓ de ſacramẽtali ſane põt intelligi.¶ ota ÿ mltipli ci rõe dr iſte panis ſacramẽtalis ſupꝑſubſtãtialis. vna ra tõue qua eſt ſuꝑ omnem ſubſtãtiam: coꝛpus em̃ eius eſt ſupeꝛ omnẽ ſubſtantiam coꝛꝑalẽ: ania eius ſi uꝑ omnem ſubſtãtiã ſpũalẽ.deitas eius ſuꝑ omnia ẽ. rõe cuiꝰpoſſet dici ſuꝑſubſtãtialis ſicut dr ſi. uꝑbonꝰ? m dyo. 7 dam̃. vel alia rõe.ſicut accidẽtia cederẽt in nibilũ niſi ſuppoꝛtarẽ⸗ tur a ſubſtãtia.iõ dẽ ſubſtãtia qꝛ ſubſtat accidẽtibo:ſimi⸗ liter niſi a xpᷣo ſuppoꝛtarent᷑ ſubſiãtie 2 accidẽtia cedeꝛẽt in nihilũ.iõ dỹ ſuꝑſubſtatialis.quia nõ ſubſtat aceidẽti⸗ bus tm̃ ſicut ſubſſãtia:ſᷣ accidẽtibo et ſubſtantijs. heb. . poꝛtãs oĩa verbo virtutis ſue. Itẽ aliter panis ſubſtãtia lis dici põt.ſuſtentat em̃ naturã inſimaʒ.ſ.coꝛpus. Iſte aũt ex quo ſuſtentãt nr̃m ſuxpꝛemũ.ſ.aĩam: meritoſt upeꝛ ſubſtãtialis dici põt.ꝓuerbi.xij. Ju ſtus ↄmedit et replet aĩam ſuã. Item alius panis ſubſtãtialis cedit in natuꝛã comedẽtis:nõ ſic iſte ſʒ mutat ↄmedentẽ in ſe. Nug. 126 tu me mutabig in te:ſ̊ tu mutaberis in meiõ merito pa nis iſte ſuꝑſubſtãtialis dr.¶ Ad aliud dom. · liczʒ mł⸗ ti babeãt panem materialeʒ aſ piritualeʒ:tñ neceſſe ha⸗ bent petere paneʒz ſpiritualem:vt illũ habũdantiꝰ2 ꝑfe⸗ ctius babeãt. Johᷣ.x. Ego veni vt vitã habeãt 7 habudã tius habeãt. Pꝛetea. pꝛo habitis petit᷑ vt ↄſeruẽt᷑. ps.da mihi intellectũ ⁊c. Caſſi.Ideʒ ſupꝛa petijt: ſ̊ dona dei cõ tinue ſunt petenda.ſemper eĩ p̃ſtat qui donata cõſeruat. ¶ Adalið doᷣm. ꝙ etſi iuſti ↄtinue panemſ piritualeʒ ha beãt: hoc eſt habitu virtutis ſiue iuſticie:tñ nõ habeãt cõtinue actum iuſticie ſed interpolate.⁊ iõ non eſt dom ↄtinuũ: ſʒ potius quotidianũ.nõ eĩ ↄtinue exit in opus. ꝓpter qð neceſſarius eſt panis iſte quotidie:vt quotidie viuetur ⁊ in opus exeat. Pꝛetea vt dicit Criſoſt. ꝓ pane ſolum iuſſit oꝛoem facere.⁊ pꝛo pane quotidiano.vt non ſolliciti ſimus ꝓ cꝛaſtino.¶ Ad alið qð obijcit᷑ q panis ſacramentalis a paucis accipit᷑ 7. Dicendũ ꝙ quilibet exiſtens extra moꝛtale iſto pane reficitur. Cibus em̃ in⸗ trans per os alicuius coꝛꝑis.nõ tm̃ reficit ip̃m os:ſ oĩa omembra ſua.Eccleſia aũt totũ vnũ coꝛpus eſt.j. coꝛin. xij. Omnes nos in vnum coꝛpus baptiʒati ſumus.huiꝰ coꝛpoꝛis caput xpᷣc.Coł.j.eſi caput coꝛpoꝛis eccleſie. hu ius capitis os pᷣlatus ſiue ſacerdos.hiere.v. Si ſe paue⸗ ris pᷣcioſum a vili:quaſi os meũ eris. Illud eſt ꝓpꝛuz ſa cerdotis.ſeꝑare.ſ.pᷣcioſum.i.aĩam a peccato quod eſt vi le. hiere.ij. Myvilis facta es ⁊c. Iſte igitur panis ex quo quotidie ab aliquo ſacerdote ↄmedit᷑:quotidie totuʒ coꝛ⸗ pus quod eſt eccleſia a pane illo reficitur. Iteʒ quod eſt vnius membri: ꝓpter vnionem membroꝛum dicitur eſſe alterins. vt lingua dicit ſe habere anulum quem habet manus.et calciamentũ:quia illud pes habet. Item ꝓpt vnionem membroꝛum eccleſie. quod eſt vnius membri: . dicetur eſſe omniũ ↄmembroꝛum. Sacerdos autem cõ⸗ municans quotidie membrũ eccleſie eſt. ideo panem il⸗ lum ratõne illius cõmunicant omnia membra eccleſie. vnde quodlibet membruʒ eccleſie poteſt dicere illud p̃s. Paꝛticeps ego ſum omniũ timentium te. ¶ Si aũt obij⸗ citur cõtra hoc.ſicut videtur arguere aug.in li. de ſeꝛmo ne domini ſic.Regulã oꝛãdi a dño tꝛaditũ trauſgꝛedi nõ opoꝛtet:ſ̊ in eccleſia oꝛientali multis diebus nõ cõmuni catur coꝛpus domini.quia multis diebus ceſſant a cele⸗ bratõne.nec tamen videntur ꝗꝓpter hoc iudicãdi traſgrel ſoꝛes.et ad hoc ꝑſuadent:tũ quia hoc faciũt ſine ſcanda lo.tũ quia ñ/ ꝓphibentur ab ecclia ſic facere.neq; ſic faciẽ⸗ tes damnantur.ergo panis ſacramentalis nõ eſt dicen⸗- dus quotidianus. Hoc argumentũ pt extrabi a verbis Aug.in expoſitõe huiꝰpetitõis.⁊ ex his infert ipᷣe vlteri us ſic. Reſtat igit᷑ vt quotidianũ panẽ accipiamꝰſpũalẽ. pcepta ſcʒ diuina que quotidie opoꝛtet meditari 2 oꝑa ri.iAã de ipis dominus dicit ioh.v.oꝑamini eſcã que ñ⸗ S ä ¶ Ve officio miſſe coꝛrumpit᷑. Quotidianus aũt iſte cibus nũc dicit᷑: qdiu iſta vita tꝑalis ꝓꝑ dies deſcẽdẽtes ſuccedẽteſq; ꝑaguntur. Rãſio.ꝙ aug·nõ ↄcludit panẽ ſacramẽtalẽ nõ eẽ quoti dianũ ſimpliciter: ̊ m oꝛiẽtales.dic eĩ vñ ꝓbat᷑ nõ huc in illis ꝑtibo intelligi panẽ quotidianuʒ. nã pcti magni crimĩe arguerent᷑:qui ex eo quotidie ñ accipiũt:ſᷣ ð iſtis nihil in aliquã ꝑtem diſſeꝛamus.hec aug. Ex bis ver bis patet. ꝙ nõ intẽdit ↄcludere ꝙ panis ſacramẽtalis nõ ſit quotidianꝰ:ſᷣ nõ m eos.·ꝑ hoc ſi eẽt:graui crimiĩe ar⸗ guẽdi eẽnt qui illũ nõ quotidie cõmunicãat.ſʒ nõ ſunt ar⸗ guẽdi ſic:exquo videt᷑ habere poſitũ ᷣm eos. Aug.autẽ nõ diffinit vtrũ arguẽdi ſint vel nõ. ꝗ¶ Ad vltimũ Kodim ꝓꝙ argumẽtũ aug. ꝓcedit ſuppoſitis illis que ſupponunt oꝛientales. Onſequẽter querit᷑ de hoc ꝙ dẽ da nobis. Et querit᷑ ꝓ qͥ ſupponit q dico nobis. vide⸗ tur ꝙ tm̃/ꝓp iuſtis quibo ↄuenit dicẽ pr̃ nr̃. Et ita videt᷑ ꝙ panis iſte ſit tm petẽdus iu * ꝙ ↄueniret cibũ petere omni carni. Dic em̃ Criſ.ſuꝑ math̊.xxij. Antiqui monachi in grarũactõ ne ſolebãt dicẽ. Qui dat eſcã omni carni ⁊c. gras age bãt ꝓ cibo dato omni carni.g eadẽ caritate debet peti ci bus oĩ carni. debet dici da oĩ mĩali ⁊ non im̃ da nobis. Pꝛeterea. vidr ꝗ deberet dici mihi nõ nobis.qꝛ cũ vix aliquis ſibi ſufficiat: pᷣumptõ videt᷑ oꝛare ſiue aligo po ſtulare ꝓ alio ſiue aligd.q¶ Si rñdeat᷑ ꝙ oꝛõ dñica /put ẽ edita a math.ↄueĩt plectis:tũc videt᷑ ꝙ ꝓut ẽ edita a lu⸗ ca deberet dici mihi:cũ illa foꝛꝝma tradita ſit imꝑfectis. hͦ videt᷑ ꝑ illud ecẽs.ix.i Lemo ſcit vtrũ amoꝛe vł odio di gnus ſit. R vt videt pſumptuoſum 7 alicui poſtulare ali⸗ qd aliud a ſe. 4 Yẽ quare nõ petit᷑ dari nobis cõditõna liter vt diceret᷑ da nobis ſicut damꝰ. ſicut in ſequẽti peti tõe dr̃. dimitte nobis ſicut dimittimꝰ..¶ Itẽ dñs petitõez ſuã ↄditõnaliter fecit. Math. xxvj. Si fieꝛi pt᷑ trãſeat ⁊c verũtamẽ nõ ſicut ego volo: ſʒ ſicut tu. cũ ǵ̊mgr nir ſit et exemplar nr̃m: ⁊ maxime facto.quare nõ ꝓponimꝰ peti⸗ tões nzas deo ſub ↄditõe.At diceꝛemꝰpanẽ nr̃jm quotidi anũ da nobis bodie ſicut vis vel aliquid tale.¶¶ Pꝛefea. q̃re nõ docuit dñs petẽ ſub ↄditõe ſicut ille oꝛauit. Re ſpõſio.ad pꝛimũ patʒ ex dictis ſupꝛa ĩ expoſitõe illver⸗ bi pr̃ nr. Ibi eĩ dictũ ẽ.ꝙ etiã iniuſti pñt dicẽ pꝛ nr̃ ⁊ q̃ꝛe et quo affectu. .. Ad illð qð ſubdit᷑ ꝙ panis iſte ſit tm̃ pe tẽdus iuſtis. Dicẽdũ ꝙ boc nõ ẽ veꝛũ.qꝛ illi qui pñt dicẽ pater nr̃ vel in ꝑſona ecclłie. vel optãdo ſibi filiatõem tã ti patris:poſſunt petere panẽ quottidianũ ſibi dari vt iu ſti fiant.ſ. cõmunione panis ſpũalis.inſtructi dono paĩs toctrinalis. purgati dono panis ſocramẽtalis. Pꝛetea a iuſtis põt peti etiã iniuſtis: qꝛ ⁊ iuſti iuſios debẽt diligẽ ininſtos. Juſios ĩ deo:iniuſtos ꝓpter deũ:diligẽ inquã et affectu? effectu. 4¶ Ad aliud dom. . nõ ẽ hac oꝛatõe petẽdus cibus aĩalibo.cinꝰrõ ẽ q; hec oꝛatõ data ẽ a dño beatificãdis ĩ patꝛia: vt ex ipᷣis petitõibo ſupradictis pʒ Pꝛetea.oĩa ꝓpter electos facta ſunt. Eñ adamũtius ſu⸗ per li.iudiẽ. Juſto oĩa ſeꝛuiũt. Vnñ iuſti pꝛicipatuʒ tenẽt ĩ creaturis. In cuiꝰteſtimoniũ dr geñ.j. Faciamꝰ hoĩem ad ymaginẽ ⁊ ſilitudinẽ nr̃am:⁊ pſ it ⁊c.dũ eĩ hõ ymagi nẽ dei ⁊ ſilitudinẽ in ſe habet: inferioꝛibo creaturis iure pᷣſidet.⁊ reſpectu illoꝛũ obtinet dñium. Vñ ſicut ꝗqð dat ilis qni regi ſeruiũt dat᷑ regi:ſic qð dat᷑ inferiaꝛibo cre⸗ aturis dat᷑ iuſtis. ꝓpter qð iuſtoꝛũ ẽ gras ſoluere ꝓ bene ficijs aĩalibo collatis. Er bis patet ꝙ etſi iuſtoꝝ ẽ gr̃as exoluere deo quia dat eſcã omni carni:nõ ꝓpter bec pe⸗ tẽda ẽ bec exhibitõ in oꝛõe dñica.¶j Ad illð qð obijcituꝛ ꝙ dom eẽt da mihi nõ da nobis ⁊c̃. Sicẽdũ ꝙ ↄueniẽtiꝰ dẽ nobis qᷓ; mibi.hec eĩ foꝛma oꝛãdi data fuit a dño fra⸗ tribo qui erãt filij ſummi pꝛis.Eñ incipit᷑ pꝛ n.quoꝛuʒ ꝓꝛie ẽ ſibinuicẽ ſubueniꝛe mutua oꝛõe.⁊ et alios. ſ. pec⸗ catoꝛes oꝛõibo ſuis ſuppoꝛtare.Pꝛeterea.hec foꝛma oꝛan di ꝓuiſa fuit a ſumma ſapientia.vt illo vteret᷑ eccłia que xxxvij. nullos excludit fideles. nec opoꝛtet aſcribi pꝛeſumptõni a quocũq; dicat᷑: cũ hec ſit foꝛma vniuerſalis oꝛãdi edi⸗ ta a dño:a ab omnibo ſm hãc foꝛmã dicẽda. Ad aliud qð querit᷑ quare nõ axponit᷑ ↄditio ⁊c. Dicẽdũ ꝙ nõ ↄue⸗ niret nobis dicere da nobis ſicut nos damꝰ: qꝛ nõ ſumꝰ dñi rerũ. res em̃ accomodate ſunt nobis ad vſum. vnde diſpẽſatoꝛes ſumus ſolummõ. ꝓyter qð nr̃m nõ eſt dare ꝓpꝛie ſed dñi.qui ẽ dñs ſimpliciter reꝛũ.j.ꝑalippo. vlti. Ene ſunt diuitie et tua ẽ glia:tu dñaris omniũ.Noſiꝝ aũt ẽ offenſas dimittere. quia ſumus ſuſceptibiles iniuꝛi arũ. ¶ Ad illud quod querit᷑ de cõditõne apponẽda vt in telligẽda in petitõibo.Dicẽdũ ꝙ duo ſunt genera ↄditio⸗ nũ apponẽda vel intelligẽda ĩ petitõibo. VUna ex ꝑte eius a quo petit᷑.vt ſi vis vel hmõi.⁊ hec intelligit᷑ in omni pe titõe. nec expꝛimit᷑ ꝓpter ſui certitudinẽ. Certũ ẽ em̃ ꝙ il⸗ le qui ẽ ſumme bonꝰ imo ſumma bonitas et ob hoc ſum ie diffuſiuus boni qui dat omnibo affluenteꝛ. Yaco.j. ꝙ quãtũ ẽ in ipo ſemper dare ꝑatus ẽ. Alia ẽ ↄditio ex ꝑte petẽtis.Et hoc põt eẽ dupliciter: vel ꝓgpꝛie rndens ꝑ quã dã ↄfoꝛmitateʒ. vt ſi diceret᷑. da ſicut damꝰ.vel ſanctifica ſicut ſanctificamus ⁊ bmõi.Et hmõi ↄditio neq; ẽ erpꝛi mẽda neq; ſubintelligẽda. niſi in illa petitione vel cõmu nis. et bec ẽ intelligẽda in oĩbo petitõibo ſic.exaudi me ſi cut exaudio ꝓximũ.EIñ ꝓuerbᷣ.xxj. Qui obturat aurem ſuã ad clamoꝛẽ pauꝑis.ipᷣe clamabit ⁊ nõ exaudiet᷑.glo. gener alueꝛ: non egeno tm̃ vel coꝛꝑaliter infirmo.iAaz ꝗ cꝛiminibo alienis aſſectu miſericoꝛdie ñ vult ↄdolere.ſed vindicãtis via vult tenere cenſurazʒ: oñdit ſe vicioꝝ ſeci⸗ bus eliquatũ:nõ auditu diuine miſericoꝛdie dignum. di mitte ſicut dinutto. Math. xviij. Serue nequã omne de bitũ dimiſi nbi ⁊c nonne ᷓ opoꝛtuit?⁊ te miſereri oſerui — tui ⁊c. Hec aũt ↄditio intelligẽda ẽ ĩ omni petitõne.ñ . ſuꝑ üllnd math. vj. Si dimiſeritis hoĩbo peccata eox 76c dicit glo.ſignat ĩ omnibo his petitionibo indubitanteꝛ a dño tribui qð petit᷑:ſi vltime ↄditionis pactũ ſeruare nõ negligimꝰ. AUñ ſubdit. Si dimiſeritis ⁊c. Ecce ꝙ ĩ oĩbo petitionibo his intelligẽda ẽ conditio dimiſſionis offen⸗ ſe. vel ↄpaſſionis miſerie.¶¶ Ad vltimũ dðᷣm. dñs docu it petere ſub ↄditione licet non ſic ipe oꝛauit. In quinta petitione quare ñ ſic ſupꝛa tactũ ẽ.quare autẽ ñ alijs in⸗ fra dicetuꝛ. B — —,⸗e—— –: ¶Hodie Onſequẽter querit᷑ de hboc qdð apponit᷑ ho⸗ die.qꝛ videt᷑ ꝙ ſuꝑflue:cũ includit᷑ ĩ boc ꝙ dẽ quotidianũ.Cũ em̃ petit᷑ dari panẽ ti dianũ petit᷑ dari hodiernuʒ ⁊ ita hodie et pſequẽter. 4 Ytẽ aug ad ꝓbam. ꝑ hoc ꝙ; dẽ hodie ſignatur hoc tꝑe.ſed panis quotidianus ẽ panis buius tꝑis:et ita vt pꝛius.¶ Iteʒ cũ hac petitione petit᷑ coꝛpus xpᷣi quod nõ ẽ cõmunicãdum alicui ſano poſt pꝛandium videtur ꝙ iſta petitio non ẽ faciẽda poſt pꝛandiũ. cũ illa petatur illo die dari qua ꝓfertur.et hoc ẽ qð dicit aug. in li. de Smone do. ĩ monte. dic em. Quis eſt qui audeat dicere ſemel tm̃ nos oꝛare debere oꝛõem dominicã. Aut certe etiã ſi iterũ vel tercio.vſqʒ; ad eã tamẽ hoꝛã qua coꝛ —.— . ꝑe dñi ↄmunicamꝰ. Poſt vo nõ ſit oꝛãdum ꝑ reliquas ꝑ tes diei. non em̃ ià dicere poterimus da nobis hodie qðᷣ iam accepimus.aut poterit quiſq; cogere. vt etiã vltima diei ꝑte ſacramentũ illud celebremus. 4 YItem videtur er hoc appoſito ꝙ ↄmunicãdũ ſit quotidie.glo. math. vj. quia ype noſter factus ẽ.et deus pater cuʒ xpᷣo nobis oĩa donauit. YJeo oꝛamus vt quod nĩm ẽ ꝑ donum quotidie etur.ſed ſolummõ datur nobis qñ ↄmu nicamus: &̊ ⁊c̃. aſponto non ſuꝑflue aponit᷑. imo multiplex eſt tio quare apponit᷑. Una ẽ ne ſollicitudine grauemur. criſo.ꝓ pane iuſſit ſolũ facere.⁊ ꝓ pane quotidiano.vtñ ſolliciti ſimus ꝓ craſtino.⁊ neq; in hoc ſuffecit vᷣbo: ß et alið poſt hoc alpoſuit dicẽs. da nobis hodie. vt nõ ↄtera monoſipos ſollicitudine ſuꝑueniẽtis diei. Alia ẽne alich delicto ↄtĩgẽte a coꝛꝑe xp̃ᷣi ſeꝑemuꝛ.In li.ð dono ꝑſeue⸗ rantie dicit aug. repetẽdo verba Cypriani ſic. Hunc pa nẽ dari nobis quottidie poſlulamus.ne qui in xpᷣo ſumꝰ ⁊ eukariſtiã quottidie accipimus ad cibũ ſalutis:inter⸗ cedẽte aliquo grauioꝛi delicto dũ abſtinẽtes ⁊ nõ cõmu⸗ nicãtes a celeſii pane pꝛobibemur:a xp̃i coꝛꝑe ſeꝑemur. Alia ẽ ratio moꝛalis.vt ꝑ hoc intelligatur ꝙ panis iſte die gratie nõ nocte peccati ſit accipiẽdus:ne indigne ac⸗ cipiens coꝛpoꝛis a ſanguinis dñi reus efficiat᷑jCoꝝ. xj Ao pꝛimũ ò dᷣm. licʒ panis quottidianꝰ cõpꝛebẽ-⸗ dat hodiernũ:ñ tñ petẽdo panẽ qͥtidianũ nob dari petiꝰ hodie nob daꝛi.nõ eĩ ſegt᷑ peto panẽ qtidianũ mihi dari ergo peto hodie dari.hodie em̃ tpᷣus actꝰdandi vel quã⸗ do cõſignat.cũ dicitur da nobis hodie.cũ aũt dicitur da nobio panẽ quotidianũ:nõ expꝛimitur tpᷣus vel qñ ipᷣi actus dandi:ſed potius qualitas rei ſiue ſubſtãtie dan⸗ de. EUnde ſenſus ẽ.da nobis paneʒ quotidianũ.i.da noſᷣ panẽ qui eſt quotidianus.i.quo debemus quotidie refi⸗ ci.dicitur eĩ quotidianus.quia quotidie reficeꝛe ebz vt patʒz ex glo.qui petitur dari hodie.i.ſemꝑ exiſtẽte vita ſenti. Unde da nobis hodie.Aug.qᷓdiu dicit᷑ hodie.id 6 in hac tꝑali vita. Joᷣ.vj. Domine da nobis ſemꝑ panẽ iſtum. 4 Ad aliud patʒ rñſio ex dictis.quia nõ ſequituꝛ peto mihi dari panẽ quotidianũ:ergo peto illũ mibi da⸗ ri hodie vel hoc tꝑe.licʒ eĩ panis quotidianus ſit panis huius tꝑis:nõ tamẽ cõſignat qñ ſiue tp̃us ipᷣius actꝰdã⸗ di ſicut hodie facit.¶ Ad alið quod obijcit. O cũ panis ſacramẽtalis.i.coꝛpus xp̃i nõ miniſtrat᷑ poſt pꝛandium ꝙ hec oꝛõ qua petitur illud dari hodie:nõ ẽ dicẽda poſt pꝛandiũ.dicũt aliqui ꝙ cũ multiplex ſit panis quotidia⸗ nus.ecclia oꝛãs ante pꝛandiũ.panẽ noſirũ quotidianuʒ da nobis hodie petere põt indifferẽter vnũ iſtoꝝ dari ſi⸗ bi.poſt pꝛandiũ pᷣo põt petere coꝛpoꝛalẽ doctrinã ſpũaleʒ nõ aũt ſacramẽtalẽ. el aliter põt dici.q eccłia ꝑ totum oꝛbẽ dilatat᷑. Odeo frequẽter dr oꝛbis terre.qñ aũt ĩ vno emiſperio ẽ poſt pꝛãdiuz. vel nox in alio ẽ ante pꝛandiuʒ vel dies.iõ ſemper qualibet hoꝛa cõſecratur coꝛpus xpi ⁊ cõmunicat᷑ ab aliquo.⁊ rõne illius ab hominibus mẽ bris eccleſie.vel quia ꝑ oꝛbeʒ multi ſunt infirmi qui pꝛo neceſſitate qualibet hoꝛa diei cõmunicari poſſunt. et ſic tota eccłia ꝑ illos:nõ tñ licet ↄficere niſi ante pꝛandium Ad vltimũ dᷣm ꝙ quotidie debemꝰ cõmunicare ſpũa⸗ liter adminꝰ.ſacramẽtaliter a ſpũaliter tpibus ſtatutis ab ecclia. t in glo.math.vj. Super illud.panẽ noſtrũ ſuꝑſubſtatialẽ vłquotidianũ. Quia qui edũt me adhuc eſuriẽt Ecci.xxiiij.hic quotidianꝰĩ patria eternus. Dic panis aſſidue ꝑ fidẽ ⁊ caꝛitatẽ interius reficere debet. ſine eo viuere nemo põt.lerbum glo. ſic intelligi debet quotidie dt᷑ aliquibus ſacramẽtaliter ſpũaliter. oĩbo . . detitio quinta. Et aimitte nobis hita nẽa ſicut ⁊ nos ⁊?c᷑. nos dimittimꝰ debitoꝛibo nr̃is. Dic pᷣmo querit᷑ quid petitur hac petitõne. Secun⸗ do ſi hec petitio ſit faciẽda.Lercio ſuppoſi SS trũ a quocũqʒ fieri debeat. Quaꝛto.vtrũ peti⸗ tur hic dimiſſio peccatoꝝ pᷣteritoꝝ vel p̃ᷣſentiũ. Quinto de modo petendi hoc ẽ vtrũ ↄuenit fieri ſub cõditõe.Se⸗ xto vtrũ dimiſſio debeat omnibo fieri an ſolũmodo petẽ⸗ tibus veniam. ¶ Luenitur ergo pꝛi/ S. j. mo.quid petit᷑ hac petitõne.Et patet ꝙ dimiſſio pecca⸗ toꝛu.quia luce.xj. dicitur. dimitte nobis peccata noſtra. Item math. vj. ſuper illud debita dicit glo. interli.pctᷣa. ¶lCõtra.hic petitur dimiſſio peccatoꝝ.debita ſunt aligo debitoꝛes alicuius rei ſunt debitoꝛes.ſed peccatum ni⸗ hil ẽ. Joh.j. Sine ipo factũ ẽ ni hil:g petens dimiſſionẽ debitoꝝ nõ petit dimiſſionẽ pctoꝝ.i¶¶ Iẽ nullꝰobligatuꝛ ad pct᷑m. peccatũ nõ ẽ debitũ:cũ debitũ impoꝛtat obli/ Equit᷑.⁊ dimitte nobis debita nr̃a ſicut et ꝙ tum ad vtꝛũ gatöem debitoꝛis. ¶ Keſpõſ io ꝙ debita dicunt peccata que nos debitoꝛes pene cõſtituũt. At eĩ diẽ Inno. ñ hic agit᷑ de debitis pecuniarũ:ſed de dbitis offenſarũ. Silr peccatoꝛes dicũt᷑ debitoꝛes.Luce.xiij.putatis quia ⁊ ipi debitoꝛes fuerũt pᷣter oẽs hoĩes habitãtes in hier:m. ibi dbitoꝛes peccatoꝛes dicunt᷑. VUñ glo. Iſti hieroſolimite nõ ſoli peccatoꝛes fuerũt:ſed in terroꝛẽ reliquoꝝ puniti ſunt. Et auguſti.de ſermone dñi. debita peccata dici ma nifeſtũ ẽ. Juxta illud qð ait dñs math.v. Vmen dico ti⸗ bi nõ exies inde donec reddas nouiſſimuʒ quadrantem. Ad illud qð obijcit᷑ peccatũ nihil ẽ.dvᷣm ꝙ ſicut te⸗ nebra. vno mõ dr caꝛẽtia lucis ⁊ nihil ẽ. alio mõ aer ob⸗ ſcurus ⁊ aliqꝗd ẽ. Vñ dañ.iij. Menedicite lux et tenebre dño.Sic ẽ ð peccato.qñq; dẽ pꝛiuatõ finis debiti ĩ actu interioꝛi vel exteꝛioꝛi. ⁊ ſic nihil ẽ.qñqʒ ie actus malus ſic aligd ẽ. Vñ mgr̃.ij.li.ſenteñ.xxxv.diſ.Sane dici pt ⁊ libẽ tradi debet.pctm eſſe actũ malũ interioꝛẽ ⁊ exteri⸗ oꝛẽ.⁊ ſic vno mõ ẽ aliꝗd:alio mõ nihil. Pꝛetea. peta nõ dicunt᷑ debita foꝛmaliter.ſ.qꝛ debent᷑:ſ effectiue.ſ.qꝛ effi ciũt debitoꝛes.ſ.penarũ.Ex h̊ pʒ rñſio ad illð qð obijcit E nullꝰobligat᷑ ad pctm ⁊c. Qnia lieʒ nullꝰobliget᷑ ad petm:tñ cõmittẽdo pctᷣm efficit᷑ debitoꝛ pene. debituʒ em̃ ↄtrahit᷑ cõmiſſione peccati.pter qð peccatũ dr debituʒ „uia peceaton effiet rbitoe. (KXont equẽter queri S. ij. tur.ſi petẽda ẽ dimiſſio pctoꝝ.ꝙ ſic: pʒ ex auctoꝛitate et ſapiẽtia ⁊ bonitate illius ꝗ hãc docuit oꝛõem. Contra. nullü malũ debet relinquere dñs impunitũ.relinquẽ ma la impunita eẽt ↄtra eius iuſticiã. ⁊ ita ↄtra ſeipᷣm qui ẽ ſumma iuſticia.ad quod ſequeret ꝙ; negaret ſe. qð ẽ im⸗ poſſibile.ij.thimo.ij. Ille fidelis ꝑmanet ſeipᷣm negare ñ põt.¶ Itẽ Aob. ix. Verebaꝛ omnia opa mea.ſciẽs ꝙ non ꝑceres delinquẽti. Si aũt dñs nõ ꝑcit.nõ ẽ ab eo petẽda dimiſſio pctoꝝ. ¶¶ Itẽ ſi petit᷑ dimiſſio pctoꝝ.aut tiñ qtũ ad penã.aut qtũ ad maculã.aut qᷓ‚tũ ad vtrũq;ʒ. Si ꝙᷓtũ ad penã. Cõtra.ſuꝑ illð Job.ix. lerebar oĩa oꝑa mea. glo.⁊ ſi penitẽtes ad ꝑnĩam vocat:tñ petn nũqᷓ ſine vlti one p̈terit. vel hõ punit vel deꝰpunit. Si qᷓtũ ad maculã tũc incõueniẽter ſequit᷑. ſic ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibo ntr̃is.qꝛ nos nõ poſſumꝰauferre maculas cꝛiminũ.hoc eĩ ſolius dei ẽ. Vñ Yſa.xlũj. Ego ſum ille ꝗ deleo inigtates Pter me.q.d.nullus aliꝰ.Ex his relinquit᷑ ꝙ incoueni⸗ enter petit᷑ qᷓtũ ad vtrũq; ¶ ¶ Rñſio. ꝙ bec petitio inter omnes neceſſaria ẽ ⁊ frequetius iterãda.lñ aug. Quã⸗ tũcũq; in hac vita ꝓficimꝰneceſſe ẽ nobis dicẽ dimitte no bis ⁊c.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ peteꝛe dimiſſionẽ peccato rũ ẽ petere ↄtra diuinã iuſticiã ⁊c.dᷣm. peteꝛe dimiſ ſionẽ pctoꝝ ᷣm intentõʒ petitõis. ꝓut edita ẽa ſumma ſapientia:nõ ẽ vt peccatũ oĩno dimittat᷑.ſ.qᷓtũ ad penã: Hſ vt Fm ptem. vt ſi ſit infinita pena debita culpe. ꝙ; mu⸗ tet᷑ in tꝑalem:ſi aũt finita ꝙ mutet᷑ in minoꝛt. ⁊ hoc petẽ nõ eſt cõtra dei iuſticiã. Similiter intelligẽdum ẽ vᷣbum Job.. ſ.ſciẽs ꝙ nõ ꝑceres delinquẽti.hoc em̃ intelligit᷑ de omnimoda indulgentia. VUnde ſenſuo c.ſciẽs ꝙ nõ ꝑcẽs linquenti.i.nõ omnino ꝑceres.hoc nõ ẽ ſine pena qua cũq;.ſ.ↄpũctõis ſiue afflictõis eiuſq;.i¶¶ Ad id qð queri⸗ tur vtrum petitur dimiſſio q;tum ad penam tm̃ ⁊cc.dðᷣm ũq;. ¶ Ad illð qð obijcitur.ꝙ nos nõ poſ ſumus cꝛiminis maculas tollere ⁊c.dicũt quidã q; nos cbitoꝛibus quodammõ tollimus maculas peccatoꝛum nõ ꝑ infuſionẽ gr̃e ſicut deus:ſʒ ꝑ meritũ.videlicet cum oꝛamus ꝓ ipᷣis et meremur illis pꝛimã gram. Unde Ja co.v.Qui ↄuerti fecerit pctoꝛẽ ab erroꝛe vie ſue:ſaluabit aĩam eius a moꝛte ⁊ opit multitudinẽ peccatoꝝ. Aliter põt dici ⁊ magis ad ꝓpoſitũ.dimittere debita ſᷣm ꝙ intel ligit᷑ cũ dr.ſicut et nos dimittimus debitoꝛibus noſtris: ẽ nõ recoꝛdarioffenſarũ ſiue iniuriarũ ad vindictã. AUñ· Cꝛiſo.math.vj.exponẽs illud.dimitte nobis ⁊c.hãc ſup plicatõnis legẽ induxit ĩ ſubmemoꝛãdo quidẽ pctoꝝ mo⸗ deſtos eſſe ſuadens.ĩ iubẽdo aũt dimittẽ alijs a memo⸗ ¶ Pe officio miſſe ria mali vniuerſa eruens nos. VUnde Leui rix.ſõ eris nkonenmnengn vt vindices. 3 5. onſequenter que S. iij. . — * ritur.vtrũ hec petitõ faciẽda ſit a q Et videtuꝛ ꝙ nõ:ſʒ ſolũ ab illis qui nibil habẽt aduerſus aliquẽ.quia Math. vj. Si nõ dimiſeritis boĩbo: nec pater veſter di⸗ mittet vobis pcta vra.glo. Cũ oꝛatis.remittite ſi gd ba⸗ betis aduerſus aliquẽ: aliter eĩ pater veſter nõ dimittet vobio.Ex bis videt᷑ ꝙ fruſtra fit hec petitõ ab illis ꝗ ha bẽt aliquid adueꝛſus aliquẽ:ĩmo videt᷑ obeſſe eis. VUnde Inno.ↄcludit ex auctoꝛitate pᷣdicta.his ̊ q tebitoꝛibus nõ dimittũt. bec oro nõ videt᷑ pdeſſe:quinimo videt᷑ ob⸗ eſſe. nã quis petit ſic ſibi dimitti ſicut deæbitoꝛibo ille di⸗ mittit: ꝓ facto ſi nõ dimittit ille debitoꝛibo ſuis:videtuꝛ petẽ vt nõ ſibi dimittat᷑. Et dicũt aliqui ꝙ qꝛ ẽ oꝛõ ecckie licet aliqui habeãt oↄſciam ð odio ꝓximi:nihbilominꝰ pñt hãc petitõem facẽ in pſona eccłie:bᷣ cũ caꝛitate vniantu mẽbra eccłie ſibinuicẽ? capiti:tales aũt nõ habet cari⸗ tatẽ: nõ videt᷑ ꝙ in tali ſtatu poſſit aſſociare ſe ecclie ſiue mẽbris ecclie. ¶ Itẽ aug. de oꝛõe dñica. Si mẽtimur to⸗ tius oꝛõis nullus ẽ fructꝰ:ᷣ ꝗ ẽ in odio moꝛtali mẽtitur cũ dicit.ſicut ⁊ nos dimittimꝰ⁊c.q¶ IJRNaug.adð pꝛobã.di⸗ mitte nobis debita nr̃a ⁊c. os ãmonemur ⁊ quid peta mus ⁊ quid faciamꝰvt quid acciꝑe mereamnꝛ. Nuid pe tamus tangit᷑ ibi. dimitte nobis debita nr̃a.Quid facia mus erxpꝛimit᷑ ibi ſicut ⁊ nos dimittim? debi. noſ. Quid faciam dico vt acciꝑe mereamur ſcʒ quod petimus. Ex HG videt᷑ ꝙ niſi faciãꝰ.i.niſi dimittã debitoꝛibo nr̃is ñ ac cipiemꝰ.¶ R glo. aug.ſuꝑ illud.ſic et nos dimitti. debi. no. Ecce qua cautõe ↄſtringimur. in q̃ et᷑ nos adinnicem ad miſericoꝛdiã inflectit ⁊ peccãtibo in ſe veniã ꝓmittit. nobis ⁊ ꝑ nos alijs veniã. pmittit.Ex bac glo.babetuꝛ ꝙ cautũ ẽ ⁊ ſanxitũ a dño.quõ obtinẽda ẽ venia pcẽ̃oꝛuʒ a dño.iᷓ faciẽtes ↄtrariũ nõ obtinẽt. Vñ Inno. hoc pa⸗ cto ⁊ ea cautõe nobis debita dimittunt᷑:ſi nos noſtris de bitoꝛibo dimittimꝰ. alioquin etiã dimiſſa reuocant᷑ ĩ de⸗ bitũ ᷣmi 5. xviij. Serue nequã omne cebitũ 7c. Cõtꝛa.nullus tenet᷑ ad dimiſſionẽ eoꝝ quoꝝ emenda vindicta etiã canonice exigit᷑:ſᷣ iniurie illate emẽda ca⸗ nonice exigit᷑ ab inferẽtibo: nullus tenet᷑ ꝛc.· cũ illð ñ impedit efficaciã oꝛõis ſiue exauditõem ad quẽ nullte⸗ net᷑. licet aliquis nõ dimittat qð ſibi ininriatũ ẽ:nõ ꝓpteꝛ hoc videt᷑ ꝙ oꝛõ ſua nõ debeat exaudiri.. Itẽ ſi neteſſa⸗ rio talis requirit᷑ dimiſſio.ſ.iniuꝛiaꝝ illataꝝ.neceſſaꝛio dico.vt ſine qua obtineri nõ põt remiſſio tor.s videt ꝙ iudicialia quibo puniunt᷑ malefici abrogãda ſunt.nec ? iuſticia aliqua exercẽda in punitõe iniuriãtiũ ꝓximis 4 R debitũ pecume nõ ẽ dimittẽdũ neceſſario ad hoc ꝙ aliquis obtineat dimiſſionẽ pctoꝝ a dño:ſiłr videt᷑ ꝙ n tebitũ offenſe ẽ dimittẽdũ ad idẽ obtinẽdũ.vel qᷓre nõ ſic 2 Reſpõſio ꝙ bec petitio a quocũq; põt fructuoſe dici. ; iuſio et iniuſto.⁊ etiã exiſtẽte in odio fraterno:ſed di⸗ ſtingnenduʒ ẽ.aut talis exiſtẽs in odio fraterno ẽ ꝑſona generalis in hac ꝑte dicẽs oꝛõem hãc in ꝑſona ecclłie aut nõ. Si pꝛimũ põt hãc oꝛõem facẽ.⁊ rõe qua eã dicit in ꝑ ſona eccłie:qꝛ in oꝛãdo vtilitatẽ intẽdit eccłie: eccłie aſſo ciat᷑ qᷓ̃tũ ad hoc hcʒ nõ ſimpliciter. Ad hoc qdð obijcitur ꝙ vnio mẽbroꝝ fit caritate mediãte.Dicẽdũ ꝙ hoc intel ligẽdũ ẽ ð vnione ſimpliciter. Intentõe aũt ꝓficiendi ec⸗ cleſie fit vnio Fm ꝗd in ꝓpoſi:o.Si nõ dicit eaʒ in ꝑſona eccłie ſᷣ in ꝓꝛia ꝑſona:aut habet odiũ moꝛtale ĩ ↄſcien⸗ tia actuali cũ ꝓpoſito ſiue volũtate nõ dimittẽdi:aut cuʒ ꝓpoſito et volutate dimittẽdi. volũtate dico incõpleta. Si pꝛimũ:ſine pᷣiudicio dico opinãdo.ꝙ nullũ aſſequit᷑ fructũ ex ipa oꝛõe ſᷣ potiꝰdãnũ.Si ſecũdũ eſtimo ꝙ fru⸗ ctũ aſſequit᷑ ex ip̃a oꝛõe.VIñ inno. Quiſꝗs laboꝛat odio vel inuidia:grauat᷑ magis hae oꝛõe qᷓ adiuuet᷑.niſi foꝛte iã ꝓpoſitũ habeat dimittẽdi.⁊ ĩ tali caſu intelligit᷑ rerbũ aug. de oꝛõe dñica. Si inimicos vros nõ diligitis noli⸗ te oꝛare(Gᷓ̊ nõ audeo dicẽ᷑:ĩmo vt diligatis oꝛate) Jdeʒ ĩ xxxvij. eodẽ.ſi ñ ẽ ydoneꝰdiligẽ immicũ.tñ pt dicẽ. dimitte nopſᷣ ac.¶ Ad illð qð pꝛimo obijcit᷑ ꝑ illud math.vj.Si nõ di miſeritis:nec pr̃ veſter celeſtis dimittet vobis ⁊c̃. Dicẽ/ dũ ꝙ verũ ẽ.ſQũqᷓ eĩ exiſtẽti ĩ odio moꝛtali dimittuntur a a dño.fructuoſa tñ põt eẽ tali hoĩ hec oꝛõ ſi ſit in ꝓ⸗ poſito dimittẽdi offenſam ꝓrimo.et᷑ volũtate.ſ.incõple⸗ ta dolet ꝙ nõ habet cõpletã.ſj ec ſequit᷑ pꝛ veſteꝛ nõ di mittet vobis pcta vra.ſi vos nõ dimiſeritis:̊ bec oro ñ ꝓdeſt nõ dimittẽtibo. Pꝛodeſt eĩ qñq;. qꝛ ſic oꝛãdo obti⸗ net a dño gram dimittẽdi ⁊ diligẽdi inimicũ ſicut innu⸗ it aug. in verbis pdictis.¶ Ro illud qð obijcit ꝙ g eſt in odio moꝛtali mentit᷑ cũ dicit.ſicut et nos dimittimꝰ ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ talis nõ aſſeqt᷑ fructũ dimiſſionis pcki ꝓ q̃ pe⸗ tit 1 qᷓtũ ad hoc intelligit verbũ aug.ſ.ꝙ totiꝰ oꝛois nul laẽ? fructꝰ. Si tñ habeat volũtatẽ ꝓpoſitum dimittendi qðᷣammõ dicit veruʒ dicẽdo.Sicut ⁊ nos dimittimꝰc. q;ꝛ quodammõ dimittit.ſ.ꝓpoſito⁊ volũtate qualicũqʒ. Uñ nõ omnino ſine fructu petit᷑ a tali dimiſſio debitoꝛũ qꝛ tali dat᷑ aliqua gr̃a huins oꝛõis frequẽtia. is pzʒ rñſio ad alia que obiecta ſunt ꝓ ꝑte iſia.¶ Ad boc ꝗ obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ hõ nõ tenet᷑ ad dimiſionẽ eoꝝ qꝝ emẽda canonice requirit᷑ ⁊c. Diſtinguẽduʒ ẽ im Inno. inter ꝑfectos et imꝑfectos. Qui aũt ſiatũ ꝑfectõis ꝓfitẽ tur:debẽt veniã omnimodã indulgere.Qui nõdũ votum ꝑfectõis emiſerũt.debẽt odiũ et etiã coꝛde rancoꝛẽ po⸗ nere:ſʒ non tenẽtur ſatiſſactõem debitã ↄdonare. Et no ta ꝙ licet ꝑfectoꝝ ſit omnimodã veniã indulgere ininꝛia rũ ſibi illatarũ.et imꝑfectoꝝ odiũ ⁊ rancoꝛẽ illis depo⸗ nere que ex inlatis iniurijs ↄceperũt.⁊ oĩm vniuerſalit inimicos diligere ⁊ benefacẽ odiẽtibo ⁊ ꝓ ꝑſequentibus oꝛare:ſunt tñ quedã culpe ĩ quibo ẽ culpa relaxare vindi ctã.ſ.vt dicit YInno.Et ſi pcẽm ĩ nos tenemur dimittere petᷣm tñ in deũ ⁊ pctm ĩ ꝓximũ debem?punire. Cõceden⸗ dũ ẽ ᷓ ſicut obiectũ ẽ. ꝙ licet qs nõ dimittat qð ſibi iniu riatũ ẽ.ſ.qᷓtum ad emẽdã vel ſatiſſactõeʒ.dũmodo odiũ coꝛde ⁊ rancoꝛẽ deponat:nõ ꝓpter h̊ debet oꝛõ ſua nõ ex⸗ audiri. a ſi ſatiſfactõem exigit ab illo qui intulit iniuriã dũmodo exigat amoꝛe iuſticie nõ libidine vindicte ꝓpꝛie Ex bis patʒ rñſio ad illð qð ſequit᷑.qꝛ iudicialia ſunt ad puniẽdũ delieta pena ↄueniẽti: licʒ pᷣceſſerit dimiſſio er pte leſi tum ad culpam ſiue offenſam. 4 Ad vltimũů dðm.qꝙ hac petitõe nõ ãmonemur ad dimiſſionẽ pecuĩe Vñ aug. de ſermone dñi. ¶ õ hic quiſq; vrget᷑ pecumam dimittere debitoꝛibo:ſeo quecũq; in eũ alius peccauerit A pecuniã dimittere illo potius iubemur pᷣcepto quo ſuperius dictum eſt. Si quis tibi tunicã tollere voluerit et ſudicio tecũ ↄtendere:dimitte illi et palleum. math.v. Sed ſi quis offendiſſet aliquẽ iniuriando eidem in detẽ⸗ tõe pecunie: offenſaʒ debet ei dimitteꝛe nõ debitũ. Unde Aug. de oꝛõe dñica. In iſta quĩta petitõe qua dicimus dimitte nobis de.no.ſicut ⁊ nos dmitti.debi.nẽis.nõ de pecunia quidẽ dici ſ̊ de oĩbo q ĩ nos quiſq; peccat:ac per boc et᷑ de pecunia.peccat nãꝗꝙᷓ ĩ te qui pecuniã tibi debi⸗ tã cum habet vnde reddat nõ redderet. Quod peccatuʒ ſi nõ dimiſeris:nõ poteris dicere dimitte nobis ſicut et nos dimittimus. Si autẽ ſit bomo /ꝓfeſſionis ꝑfecte.et il le qui ei iniuriatur in detinendo pecuniã ſuam ita volũ⸗ tarius ẽ ad pecuniã illã detinẽdam: ꝙ illã nolit reddere niſi fuerit ↄuictus in iudicio ·ĩ hoc caſu dimittenda ẽ pe cunia. VUnde aug. eodẽ. 0 eſt neceſſe omni pecuniario cæbitoꝛi dimittere debituz: ſed ei qui reddere noluerit ĩ⸗ tantũ vt velit etiã litigare. Seruum aũt dñi(vt ait apts ij. tbimoth.iij) non opoꝛtet litigare. NQui ergo ſponte vel conuictꝰpecuniã debitã reddẽ nolueꝛit:dimittẽda ẽ illi. 71/2 vonſequẽter que S. inj. ritur. vtrum bic petitur dimiſſio peccatoꝛum pꝛeterito⸗ rum vel pꝛeſentium. O pꝛeteritoꝛum videtur aug.ve do no perſeuerantie. quinto oꝛationis loco dicimus dimit⸗ te nobis debita noſtra.ſicut et nos dimittimꝰ cebi. nr̃is. In qua ſola petitõe nõ inuenit᷑ poſci ꝑſeuerãtia.pᷣterita em̃ ſunt peccata q̃ nobis vt dimittant᷑ oꝛamꝰ. ꝓſe eueran⸗ tia vᷣo que ineternũ ſaluos facit.tꝑe quidẽ huiꝰvite nõ iã ꝑacto ſʒ ei ꝙ vſq; ad eius finẽ reſtat ẽ neceſſaria.4 Con⸗ tra.videt᷑ ſolũ ꝗꝙ petit᷑ dimiſſio pctoꝝ pñtiũ. Aug de do⸗ no pſeuerãtie. Cũu gloꝛioſi iſſimꝰ Cipꝛianꝰlocũ iſtũ dñice oꝛõnis exponeret:ait inter ceteꝛa.q;neceſſarie eĩ qᷓpꝛoui Denter ⁊ lalubriter õmonemur ꝙ peccatoꝛes ſi umus. qui ꝓ peccatis rogare cõpellimur.vt dũ indulgẽtiã a deo pe timꝰ:ↄſciẽtie ſue animꝰrecoꝛdet᷑.ne quis ſibi quaſi inno cẽs placeat ⁊ ſe extollẽdo plus ꝑeat.inſtruit᷑ ⁊ docet᷑ pec⸗ care ſe quotidie:duʒ quotidie p pet᷑is iubet᷑ oꝛare.Ecce ꝙ dicit.qui peccatoꝛes ſumus qui/p peccatis rogare cõ⸗ pellimur:exr quo videt᷑ ꝗ hic rogamus ꝓ pñtibus pecca tis. ¶ Item idẽ videtur ꝑ boc qð intẽdit ondere. ꝙ null⸗ omnino innocẽs ẽ ſʒ pctoꝛ.ſᷣm illud.j. Joh.j. Si dixeri⸗ mus quia peccatũ nõ habemꝰ=c.ſ̊ ↄſiat igeo intẽdit dicere de peccatis pñtibo qᷣ eS Reſpõſio.ꝙ hac petiti one petit᷑ dimiſſio pctoꝝ p̃ᷣterito u.4 Ad illud qð obijci⸗ tur ꝙ peccatoꝛes ſumus qui ꝓ peccatis rogare cõpelli⸗ mur ⁊c̃.Dicẽdũ qꝙ hoc dicit Cypꝛianꝰ ↄtra pelagianos qui ponebãt hominẽ iuſtũ in hac vita nullũ habeꝛe oĩno petm. Quod Cypꝛianus infirmat p hboc. ꝗa peccatoꝛes ſumus ⁊ quotidie peccamus:⸗ quotidie iubemur ꝓ pec⸗ catis oꝛare.Et qð intelligit ꝓ dicit. Qui ꝓ peccatis oꝛa re cõpellimur de pᷣteritis patz ꝑ illud qð ſequit᷑.vt dum indulgẽtiam ð deo petimꝰ:ↄſciẽtie ſue animꝰrecoꝛdetur Recoꝛdatio em̃ ẽ pᷣteritoꝛum 2 indulgẽtia ꝑactoꝝ.⸗ Ad aliud dᷣm. peccata pñ̃tia qtum ad culpã et reatum pᷣ̃terita ſunt qtum ad actũ. Er ſic intẽdit Cypꝛianꝰ io⸗ bañ. euageliſſa nullus ſit oĩno ĩnocẽs.ſ.qui omnino mũqus ſit a macula:⁊z nullius debitoꝛ pene.actus tñ in⸗ oꝛdinati quoꝝ ꝑpetratõe facti ſunt maculati ⁊ rei pᷣterie rũt. 1 dimiſſione peccatoꝝ que ſic pᷣterierũt petit᷑ hac petitõe.dimitte nobis debita ⁊c A¶4 Si obijcit᷑ cõtra hoc E iillud quod dicit greg. in quadã omeł. Quiſꝗs illicita nulla cõmiſit: huic iure ↄceditur vt licitis vtat᷑. DHdm. ꝗꝙ; greg.loquit᷑ de illicito moꝛtali.Quod aũt hic dẽ ꝙ nullꝰ ẽ qui ſit ommino mũdus a macula ⸗ nullius debitoꝛ pene intelligit᷑ de macula 2 reatu veniali Pꝛouerb.xx. Quis icere mũdũ ẽ coꝛ meũ ⁊c̃. ¶Conſequenter que .S. v. ritur de mõ editõis huius petitõis.ſ.de hoc q; edita ẽ cũ acitõne tali.ſ.ſicut et nos dimittimus ⁊c. Circa hoc ſic. Ex bonitate dei ẽ ꝙ nobis peccata dimittunt᷑. ̊ deus in infinitũ melioꝛ ẽ ꝙᷓ nos:qᷣ incõꝑabiliteꝛ facilius dimittit ꝙᷓ nos.ꝗᷓ videtur ꝙ hec petitio qua petimꝰvt deus dimit tat nobis ſicut nos dimittimꝰ:minus oꝛdinata ⁊ fꝛuctu oſa ſit ex ↄditõe appoſita.Cũ eĩ nos cũ difficultate dimit timus petimus hac petitõe ſic oditõnata ꝙ ſimiliteꝛ do⸗ minus cũ difficultate dimi ttat.qð nõ ẽ nobis vtile peteꝛe Itẽ aug. YIlla elemoſina nihil melius.⁊ loquit᷑ ð dimiſ ſione. g dimittere ẽ opus miſericoꝛdie. Sʒ miſericoꝛdia dñi pcedit nr̃aʒ. VUnde luce.v.Eſtote miſericoꝛdes ſicut ? pater veſter celeſtis miſericoꝛs ẽ. Vñ ſicut bm oꝛdinem rectũ diuina miſericoꝛdia p̃cedit nr̃aʒ. ꝓpter qdð dicitur Eſtote miſ. ericoꝛdes ſicut ⁊ pater veſter ⁊c: deberet h di ci dimittimns vel dimittam?ſicut tu dimittis. ¶¶ Itez ex hoc mõ petẽdi habet cõmittitur peccatũ ĩ hominẽ. cõ⸗ tra qð dr̃ in p̃s.Tibi ſoli peccaui.¶ Iteʒ duobo modis tm̃ ẽ dimittere peccatũ.ſ.auctoꝛitate:vt ſolius dei. ſolus — em̃ dim ittit peccata. vt dẽ lnce.vij.⁊ officio:ſicut ſacerdo tis. Yoh. penul. Quox remiſeritis peccata remittuntur eis.ſ̊ hec oꝛõ generalis vtpote omniũ mẽbroꝝ eccleſie.2 . hoc qᷓtum ad omnes petitões.hãc aũt generalitatẽ nõ P mittit cõditio appoſita:qꝛ artat eã intantuʒ. ꝙ ſolis illis ↄuenit quoꝝ ẽ officiũ dimittẽdi peccatũ.¶¶ IOtẽ cũ hec cõ⸗ e amen. ſignat in omibo his petitõibo indubitãter a dño ditio in oĩ petitõe ẽ intelligenda vt vult glo. Math. vj. q̃ tribui qð petitur. ſi vltime ↄditõis pactũ ſeruare nõ ne⸗ gligimus: quare magis apponit᷑ hic qᷓ in aliqua alia peti coditõis appoſite petimꝰqð d tõe. ¶ Iẽ quare magis ponitur hec oditio qᷓ alia. vt iſta ſicut exaudio pximũ.vt eĩ ſupꝛa tactũ ẽ hec ↄditio ſicut exaudio ꝓximũ ſupponẽda ẽ in omni petitõne. vt videtuꝛ erb. xxj. Qui obturat aurẽ ſuaz ꝛc. et er glo. ibidem. Ki⸗ ꝓpuidẽtia Diuine bonitatis fuit. cũ docẽt hãc foꝛmã oꝛãdi.vt or̃o ſufficiẽtiſſima ĩ ſe ⁊ efficaciſſima apð tcũ:eẽt fructuoſiſſima nobis.⁊ iõ nõ ſolum docuit quid oꝛãdũ ſed ꝗd coagẽdum a petẽte:ne inefficox fieret apð deũ ⁊ ↄſequẽter nobis infructuoſa. Quid aũt coagẽduʒ ẽ inſinuat᷑ ↄditõe appoſita.ſ.ſicut ⁊ nos dimittimus debi toꝛibo nr̃is.dimiſſio aũt hmõi reddit hanc petitõem. di⸗ mitte nobis debita noſtꝛa:exaudibilẽ ceo. Eñ ecci. xxviij RKelinque ꝓximo tuo nocẽti.⁊ tũc depcãti tibi ſoluẽtur peccata.4 Ad illð qð obijcit᷑ pꝛrimo. petitõe iſta rõe ns cũ difficultate dimittat Dicẽdũ.q nõ ẽ verũ.quia qð dico ſicut:nõ ẽ nota ſiłitu dinis pcile:hᷣ potius in genere. vel vt dicũt nõẽ nota ſi⸗ militudinis:ᷣ expletõis.vñ ſenſus ẽ dimitte nobis debi⸗ ta noſtra cũ dimiſerimꝰ debitoꝛibo nr̃is.¶ Ad aliud dðʒ ꝙ cũ dr.eſtote miſericoꝛdes ⁊c. ibi notat᷑ oꝛdo exempla⸗ ris ad exemplatũ.ſ̊ cũ dẽ dimitte nobis ⁊c̃.ibi notat᷑ or⸗ meriti ad pꝛemiũ. Vnde hic pᷣponit qð ẽ ex ꝑte nr̃a tã moritu:: ſequit᷑ qʒ ẽ ex ꝑte dni tãq bꝛemiũ. Vñ qꝛ mi ricoꝛdia hoĩm ẽ hic tãq;ᷓ meritũ: miſericoꝛdia dñi tãq; pᷣmiũ: pᷣponit᷑ miſericoꝛdia hoĩs.⁊ ſubſequit᷑ miſericoꝛ⸗ dia dñi. . aũt miſericoꝛdia hoĩs ſit pᷣmiabił miſericoꝛ dia dei. habet᷑ math. v. cũ dr. beati miſericoꝛdes qm̃ ipſi miſericoꝛdiaʒ ↄſequẽtur.q¶¶ YRld illud qð obijcit᷑ ex hoc mõ petẽdi notat᷑ ꝙ bõ peccat in hominẽ.qð nõ videt᷑ ve⸗ rũ:cũ dicat᷑ in pᷣs. Tibi ſoli peccaui.Dicedũ ꝙ hoce ver⸗ bũ.Tibi ſoli peccaui.nõ excludit quin peccatũ cõmitta tur ĩ ꝓrimũ.Vñ glo.ibi peccaui ĩ me carnis voluptate. ⁊ malũ ↄmiſi in ꝓrimum.Añ in glo. notat᷑ triplex genꝰ peccati. Quod em̃ dĩ ſoli:nota ẽ pᷣciſionis excellẽtie. eñ ſenſus ẽ.peccaui tibi qui ſolus es.ſ. excellẽtie ſingularis reſpectu oĩm.vñ glo.tibi ſoli qui rer es oĩbo ſi uꝑioꝛ. Vel ẽ nota pᷣciſionis ſingłlaris mũdicie.Vñ glo. tibi ſoli. qa tu ſolus ſine pcto es.¶ Ad illð qð obijcit᷑. duobo tm̃ modis peccatũ dimittit᷑.ſ.auctoꝛitate a ſolo teo 2 officio ſolis ſacerdotibo ⁊c. Dicẽdũ ꝙ dimittere peccatũ debito ribo ſᷣm ꝙ h̊ intelligit᷑ cũ dẽ.ſicut et nos dimittim? debi⸗ toꝛibo nr̃is:ẽ dimittẽ iniuriã illatã ab aliq̊. Vñ mar. xj. Cuũ ſtabitis ad oꝛãdũ dimittite ſi ꝗo babebitis adueꝛſus aliquẽ:intelligit᷑ illuo ſi ꝗð iniurie.dñs at dimittit pcta delẽdo maculã æ ↄmutãdo penã:ſaceꝛdos dimittit oñdẽ do ißm eẽ dimiſſum a deo. leſus dimi ttit indulgẽdo ſiue remittẽdo iniuriã ſibi illatã. Cũ ꝗᷓ obijcit ꝙ duobo mo⸗ dis ẽ tm̃ dimittere pctm. Dicẽdũ ꝙ verü ẽ ßim ꝙ perm p⸗ pꝛie ſumitur.ſ.macła cũ reatu.extẽſo ag noie peti ſᷣm ꝗ dr iniuria vł offenſa:mõ pᷣdicto nõ ẽ verũ ¶l Ad hoc qð querit᷑ quare magis apponit᷑ hec aditio hic ꝙᷓ i aliq alia rũ petitõnũ.dðm ꝙ qꝛ magis cõgruit ꝙg happonit᷑. ꝓyt ↄfoꝛmitatẽ ſnĩarũ ⁊ verboꝝ:magis em ofoꝛmes ſunt in verbis ⁊ in ſentẽtijs.iſte oꝛoes dim itte nobis xebita nr̃a ⁊cqꝙᷓ iſte ſanctiſicet᷑ nomẽ ſiẽ nos dimittimꝰ⁊c. ¶ Ad ali ud qð qrit᷑ qre magis bec aditio aponit᷑ qᷓ alia Tc. Dicẽ dũ ꝙꝙ hoc ẽ ꝓpter huiꝰappoſi tõis ↄgruitateʒ 2 vtilitatem. Cõgruitas at᷑ patʒ ex ↄſoꝛmitateſ niarũ 2 verboꝝ vt di⸗ ctũ ẽ. Vtilitas patʒ ex illo verbo mat. vj Si dimiſeritis hoĩbo pcta eoꝝ:dimittet ⁊ vobis pater veſteꝛ celeſtis de⸗ licta vr̃a.Si at᷑ ñ dimiſeritis hoĩbo:nec pr̃ veſier dimit⸗ tet vobis pcta vèa. In qͥ inſinuãt᷑ qᷓtuoꝛ.ex gbo omẽs in⸗ ſiꝛuunt᷑:infideles deterrent᷑:fideles alliciun? 2 ofoꝛtãt. Inſtruunt᷑ at ex certitudine ꝓmiſſi.ex ꝑte petẽtis 2 exigẽ tia iuſticie. ex ꝑte iudicis 2 quãtitate reatꝰ.ex pte tꝛaſgꝛe diẽtis. Et h habet᷑ ĩ glo. ſuꝑ verbũ pᷣdictũ ANat. vj. qꝗᷓ eſt H ĩ fine vcludit᷑ vt certũ ſit nobis ꝗdĩ oꝛõe ꝓmiſeꝛimꝰ. ne q; aliud exigit iudex quẽ rogamꝰ.niſi vt tales ſimꝰtribo: q̃lẽ nobis eũ expoſcimꝰ.⁊ꝗ h̊ ñ facit:duplicit᷑ reꝰẽ. pᷣmo qꝛ peccauit ⁊ dʒ.deĩide qꝛ monitꝰa iudice ñ indulget. IJn⸗ fideles deterrent᷑.ex ablatõe excu ſatõis.tollit᷑ eĩ reo ois ¶ Lirca peimũ ſic DVe officio miſſe rõ ercuſatõis. Ande glo.ibidem.nulla ercuſatõ relinquit qꝛ vnuſquiſq; m hanc ſententiaʒ in futuro iudicabit. Ex bis ptz ꝙ vnuſquiſq; ſua infidelitate ↄdẽnat᷑. Nideles alli⸗ ciuntur er euidentia diuine miſcdᷣie qua ꝑatus ẽ ad indul gendum. Unde glo. ibidem deus manifeſie manult cui in⸗ dulgeat:qᷓ quẽ puniat.ideo in noſtra poſuit poteſtate qua conſcientia quiſq; iudiciũ dei ꝓuocet erga ſe: ⁊ quõ ſentẽ⸗ tiam tanti diſcrimĩs poſſit tꝑare. Confoꝛtantur ex fiducia concepta impetrandi. VUnde glo. ibidem. foꝛmaʒ impoſuit qualiter velimus iudicari. nde indulgentibo coꝛam deo fiducia reſpondet impetrandi. ¶ Lonſequẽter queri H. vj. tur vtx dimiſſio debet fieri omnibo an ſolũmodo petenti⸗/ bus veniã. & omnibo: videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ Mar᷑.xj.Di⸗ mittite ſi quid habetis aduerſus aliquẽ. intellige qui vos leſit. Ecce ꝙ pcepit dñs dimittere ſi quid babet aduerſus aliquẽ quicũqʒ ſit. ¶ Contra.ſuꝑ illud de bitoꝛibo nr̃is di⸗ cit glo. veniã petentibo.ex bac glo.que determĩat quibo de⸗ bitoꝛibo debemꝰdimittere.videt᷑ lolũmodo petentibo ve niam ſit dimintend. d kKnlio,9 noloölüimod; dimittẽdũ eſt veniam petenti pᷣ ⁊ petenti 2 nõ petenti 5 maxime petẽ⸗ ti: quia nos veniam petentes banc facimus oꝛatõneʒz. En e augu. de ſermone dñi. Illud ſane põt tractari vt quan⸗ do dicimꝰ dimitte nobis ſicut ⁊ nos dimittimꝰ:tũc ↄuinci mur contra iſtam regulã feciſſe ſi eis nõ dimittamꝰqui ve⸗ niam petunt.qm̃ 2 nobis veniaz petentibo a benigniſſimo patre dimitti volumus. Petitio ſexta. Et ne nos in/ Ducas in temptatoenem. Egquitur. Et ne nos inducas in temptatõeʒ Hic pꝛimo querit᷑ vtrum temptatio ſit appe⸗ tenda. Secũdo vtrum petendũ ſit induci in temptationem. Zercio vtrum xæus inducat in temptatõcz · Quarto x ſoꝛma hinꝰ petitõis. „ Videt᷑ ꝙ temptaꝛi ſit appetendũ.ſic in pᷣs.legit᷑. Pꝛoba me dñe ⁊ tempta me. niſi temptari eſſet appetendũ:nõ peteret ps. temptari. 4 Itez Jaco. j. Omne gaudiũ exiſtimate fra ires cum in temptatões varias incideritis. Si gaudendũ eſt alicui ex hoc ꝙ incideret in temptatõeʒ:ergo appetẽduʒ eſt temptari.¶¶ IStem nature bone indiciũ eſt deſideriũ ſci⸗ entie. vnde phᷣus. Omnes bomĩes natura ſcire deſiderant Sed expientia temptationũ bomo maxime inſiruit᷑ in his que valent ad merituʒ ſibi veite eterne:a ex defectu expiẽtie exiſnt in defectu ſcientie.Ecci. xxxiiij. Qui nõ eſt temptatꝰ qualia ſcit.q.d.pauca vel nulla.ergo videt᷑ ꝙ temptatõis expiẽtia ſit appetenda¶ Contra.temptatões piculoſe ſũt quod aũt ꝑiculoſuʒ eſt alicui nõ eſt ei appetendũ: cũ poſſit eſſe illi cauſa ꝑditõnis.Ecẽci.iij. Qui amat ꝑiculũ peribit in illo.ergo temptatõ cũ ſit ꝑiculoſa nõ eſt appetẽda.j Ieẽ ſine adiutoꝛio gr̃e nõ reſiſtit ꝗs temptatõni etiaʒ ꝑue.lIñ glo. Math. iiij. Sine ſpũſancto ꝗ ad pugnã vadit cito ca⸗ dit. Nec aligs ſcit ſe habere graʒ. ſi aligs appetit tẽptaꝛi appetit ↄmiiti diſcrimi.&ᷣ̊ nuliꝰhomo debet ſe ↄmittẽ diſcri mini imo peccaret qui hoc faceret.qᷓ nullꝰebet ſe velle cõ⸗ mitti diſcrimĩ. 4¶ Itẽ Job. vij. Militia ẽ vita homis ſuper terrã.alia lr̃a dicit temptatõ. ꝓpter qdð neceſſe eſt vnicuiq; pꝛudenter ⁊ viriliter militare in vita iſta ne deficiat in pu gna.ᷣ apetẽ temptari ⁊ adhuc alijs infeſtari tẽptatõnibo cũ vix ſufficiat qa quotidianis reſiſtẽ:indiſcretõ ⁊ pᷣſũptõ maxima videt᷑ l Stẽ.ij. Coꝛin.xij. Datꝰẽ mihi ſtimulꝰcaꝛ nis mee ⁊c. Sʒ aplus petijt hac temptatõeʒ a ſe remoueri vt babet᷑ ibidẽ:ꝗ nõ eſt appetẽda.⸗¶ Itẽ Criſ.ſuꝑ illũ locũ Et ne nos ⁊c.dicit hic.nos noſtrã eꝛudit maifeſte vtilitatẽ 2 ↄpmit inflatõcʒ.docẽs neq; rẽnuere agones.neq; tñ inſi⸗ lire.ita eĩ victoꝛia ⁊ clarioꝛ nobis erit:⁊ deuictio dyaboli deriſibilis.attractos eĩ oꝑtet virilit ſtare.nõ vocatos autẽ ſilere ⁊ tpᷣus expectare agonis:vt ⁊ nõ vanã gliaʒ ⁊ virili xxxvij. tatem oſlẽtamꝰ. Ex ̊ veꝛbo Cꝛi · habet᷑.ꝙ nos nõ debemꝰ inſilire in temptatẽes:ſᷣ attracti virilit᷑ ſtare.ſ̊ attractꝰ eſt motꝰ violẽtus:q̊ videt᷑ ꝙ nõ debemꝰ ſponte inſilire:vᷣ ſolũ⸗ modo violentia imitti ſiue attrahi. Rñſio.ꝙ diſtinguẽ dum eſt inter infirmos ⁊ ꝑfectos.ab infirmis aũt nõ ẽ ap petenda temptatõ.directe dico: ſ̊ appetẽda eſt patientia et victoꝛia ſi accidat. A ꝑfectis aũt ⁊ exꝑtis multũ ↄfidẽtibo de tei miſcðia ⁊ fidelitate bñ ⁊ vtiliter qnq; appetit. Unde greg. in moꝛa. Sanctoſe temptari poſt pᷣtutes deſiderat.ta les attendũt illud.j.Coꝛin.r. Iidelis eſt deꝰqui nõ patiet᷑ vos temptari ſuꝑ illud qð poteſtis:̊ faciet cũ tempta.pꝛo uentũ vt poſſitis ſtare.⁊ appeti põt vbi dicit glo. Qui dat temptandi dy abolo licentiã: ipe dat temptatis miſcdiaʒ. Illa tñ temptatõ que eſt carnis a nullo eſt apetẽda: qꝛ vt habet᷑ in glo.ij. Coꝛin. xij.ibi datꝰ eſt mibi ſti. ẽptatio q̃ fit a carne petm eſt veniale: ſi ei nõ ↄſentiat᷑.¶ Ad pᷣmnuʒ qð obijcit᷑ dicendũ ꝙ cũ dicit᷑ pꝛoba me ⁊ tempta me:nõ petit᷑ ibi temptari: h̊ ſtemptel ꝙ ſupꝛa vires nõ temptet᷑. UVngde ſenſus ẽ.pꝛoba me pᷣmo.Et ſi ppexpedierit mihi:tẽ ra me.q.d.qui noſti qualis ſuz ſi expedit mihi tẽpta me. el ſic petit: vt ita acceptꝰ deo fiat vt dignꝰ ſit temptari a dño.iuxta illud Thob.xij. Quia acceptꝰfuiſti deo:neceſſe fuit vt temptatõ ꝓbaret te.Ael ſic ſᷣm glo.pꝛoba me⁊ tẽ⸗ pta mea.i.temptatõibo.pꝛoba me.i.indica me ꝓbatũ.non tibi qꝛ omnia noſli:K̊ mihi ⁊ homibo ne quid delicti mane at. ¶ Ad illud Yaco. dicẽdũ ꝙ veꝛbũ Jaco.nõ ẽ argumẽtũ ꝙ appetẽda ẽ temptatõ:ſᷣ ꝙ teptatõe exiſtẽte gaudẽdũ ẽ: ꝓ pter ꝓuentũ aſſequẽdũ ex iſta. iuxta illud.j. Coꝛin. x. Nide lis ẽ dꝰzc̃.ſ̊ cũ temptatõe dabit ꝓuentũ.4 Sũt etiã alie ratões quare gaudẽdũ eſt in temptatõibo. AUna ẽ pꝛobatio ꝓfeſſionis xrpᷣiane. Temptatõ ei in hac vita ẽ ꝓbatõ xp̃ia⸗ ne ꝓfeſſioms ⁊ argumẽtũ electõis. Vnde glo.ibidẽ.iQe in dignemĩ ſi mali in mũdo florẽt:ſi vos petimi.qꝛ non eſi di⸗ gnitatis xp̃iane in tꝑalibo exaltari:̊ potiꝰ depᷣmi.mali ni bil habent in celo:⁊ vos nihil in mũdo. ſᷣ ſpe illiꝰ boni ad quod tenditis gaudere debetis.Alia eſt manifeſtatõ con⸗ ſiantie. Vnde glo.ibidẽ.ideo temptamiĩ aduerſis.vt ꝑ hoc ꝓbare poſſitis q; firmã fidem beatitudinis future in coꝛ⸗ x geſtatis.qð eſt intelligere virtutẽ ſue patiẽtie.Augn.de ſermone dñi. Sine temptatõe ꝓbatꝰnullꝰeſſe põt.ſiue ſibi ipᷣi:ſicut ſcriptũ eſt.Ecẽi.xxxiiij. Qui nõ eſt temptatꝰ qua⸗ lia ſcit.ſine alijs ſicut dicit apklus GBal.iiij. ⁊ tempta tionẽ meã in carne mea nõ ſpꝛeuiſſis. Alia eſt argumentũ acee⸗ ptationis diuĩe. Tho.xij. Quia acceptꝰfuiſti deo ⁊c̃. Alia eſt ſollicitudo diligẽtie.glo.ſuꝑ illð. Pꝛoba me dñe ⁊ tem pta me.quia niſi tem ptaꝛet:negligẽtes eſſemꝰ. Alia eſt cõ pꝛeſſio ſuꝑbie Gꝛeg. Sanctꝰſe temptari deſiderat poſt vir tutes:ne ex ↄfidentia virtutuʒ in pctm cadat.j.Coꝛin.xij. ij e magnitudo reuela.extol.me:datꝰeſt mihi ſti.⁊c. IJdeʒ habet᷑ ex verbis Cri. Alia eſi adeptõ coꝛone.Math. vj. glo.tem ptatõ eſt neceſſaria ad coꝛonã. Iſtis de cauſis gau dendũ eſt in temptatõibo.⁊ maxime a ꝑfectis ⁊ exꝑtis qui ꝓpter exꝑientiã foꝛtes ſunt in temptatõibo ⁊ cauti ꝓpt ꝑi⸗ cula earudeʒ. 4 Ad illud qð obijcit᷑. Si gaudendũ eſt ali⸗ cui ex 5 ꝓ incideret in temptatõeʒ. petẽdũ eſt temptari. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑.bene aũt ſequeret᷑ ſi caſus ĩ tempta⸗ tionẽ eſſet directe cauſa gaudij.ſᷣ̊ nõ eſt ita. Sʒ illa q ſolẽt ↄſequi ad temptatõeʒ vtpote illa q̃ tacta ſunt ex glo.ibidẽ. ⁊ alia apetibilia. In multis em̃ caſibo apetẽdũ eſt conſe⸗ quẽs ad aliud:nõ tñ illud ad qð oſequit. ſicut ptʒ de ieiu⸗ nio ⁊ abſtinẽtia a licitis.¶ Ad aliud qð obijcit ꝙ nature bonũ indiciũ ẽ deſideriũ ſciendũ ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ boc veꝝ eſt. nõ tñ modꝰacquirendi quicũq;.vtpote qñ modꝰeſt ꝑiculo⸗ ſus ⁊ occaſio maioꝛis dãni qᷓ; ꝓueniat ↄmoditas ex ipᷣa ſci entia.vt in ꝓpoſito.caſus infirmi ex temptatõe in pctᷣm eſt in comꝑabiliter maioꝛis damni q ſcientia ꝓueniẽs ex ex⸗ periẽtia temptatõis.licet aũt ab infirmo nò eſt temptatio appetẽda ꝓpter ꝑiculũ caſus:vtilit᷑ tñ appetit᷑ ⁊ ofpetẽda eſt a viro ꝑfecto ⁊ exꝑto ⁊ multũ confidẽti de diuina miſcdia 7 quaſi certꝰde adiutoꝛio diuino.⸗! Ad illud quod obijcit ꝓ alia ꝑte ꝙ ꝑiculoſe ſunt ⁊c.dicendũ ꝙ hboc veꝝ eſt infir⸗ 1 mis ⁊ inexꝑtis. non ſic ꝑfectis ⁊ exꝑtis.⁊ qð additur qui amat ꝑiculũ ⁊c̃. intelligi debet de his que ſunt ſimpliciter mala ⁊? ꝑicula. VUnde loquit᷑ ibi de hereticis.vt ptz ex glo. qui obſtinati ſunt ĩ erroꝛibo ſuis. Ad illud qð obijcit᷑.q cũ neſciat᷑ vtꝝꝑ apetẽs temptari habeat gr̃am ideo appetit exponere ſe diſcrimĩ ⁊c. Oicendũ et ſi hec ratõ videat᷑ effi caciã habere.ſuppoſito ꝙ infirmꝰ appetẽt temptari:non tñ cũ exꝑtus ⁊ ꝑfectꝰhoc appetit.qui foꝛtitudine ſpũali q̃ pꝛe⸗ ditus eſt ⁊ exꝑientia qua cautꝰeſt:ↄtra temptatõnũ ꝑicu⸗ la cuʒ diuino adiutoꝛio ↄfidit ſe poſſe illis reſiſtere.ql Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ vix ſufficit aliquis ad reſiſtendũ quoti⸗ dianis tẽptatõibo ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ nõ ẽ xeꝝ.ĩmo quãtũcũq; ſunt impetuoſe ⁊ valide temptatões:vnuſquiſq; habẽs ca ritatem cũ diuino adiutoꝛio que in temptatõne nõ deficit: ſufficit ad reſiſtendũ.Cũ em̃ multi exiſiẽtes in caritate in⸗ gruentibo tem ptatõibo deficiãt:hoc nõ eſt quia caritas nõ miſtret virtutẽ reſiſtendi.lt em̃ dicunt mgr̃i 1 verum eſt. mĩma caritas ſufficit ad reſiſtendũ om̃i generi temptatio/ num:h hoc eſt ex defectu li.ar.ꝙ nõ fideliter cooꝑat᷑ ⁊ aſſi ſtit ip̃i caritati:.ĩmo etiaʒ tanta eſt virtꝰcaritatis.q; etiam nulla minuit᷑ temptatõne.vnde Ambꝛo.Loꝛrentẽ tranſit aia diligẽtis.nulla tẽpeſtas nullũ ꝓfundũ nullũ ꝑiculum nullꝰterroꝛ moꝛtis aut pena vim caritatis ĩminuit. 4¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ apts petijt ſtimulũ amoueri ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ ſtimulꝰapli dicebat᷑ incẽtiuũ libidinis vel doloꝛ lateris Fm qð incẽtiuũ libidis potuit petẽ eiꝰamotõezʒ.quia exitꝰ hinõi incẽtiui in actũ mouẽte caꝛne ſemꝑ eſt pctẽm vt dictũ eſt. Scðm aũt ꝙ exit in actũ ſola hoſtis excitatõe.et ſi non eſt perẽm:eſt tamẽ occaſio pcti.⁊ ideo potuit eiꝰamotio po ſtulari ſicut occaſionis pcti. Scdm ꝙ intelligit᷑ doloꝛ late⸗ ris:ſic potuit petere eiꝰ amotõeʒ.qꝛ ipᷣe dicebat executõeʒ officij ſibi dati a dño ſcʒ pᷣdicatõis.⸗ Ad vᷣbũ Criſ.dicẽ:/ dum. ꝙ reuera nõ debemꝰinſilire ĩ temptatõz. ille eĩ dicit᷑ inſilire:qui impetuoſe ⁊ pſũptuoſe exponit ſe temptatõibo 4l Ad illud qð dicit᷑.ꝙ attrahi debemꝰ. Dicendũ ꝙ ille at tractꝰnõ impoꝛtat violẽtiã:ſ̊ volũtatẽ inclinatã ↄſideratõ ne ratõis intuentis vtilitatẽ quã aſſequit᷑ victoꝛ tẽptatõnũ e eſt ex adeptõne coꝛone ex alijs que tacta ſunt. 7 ₰ „*% . ° * UV . tur vtrũ petendũ ſit nõ induci in temptatõeʒ.⁊ videt᷑ ꝙ ſic per hoc qð determĩatũ eſt a ſũma ſapientia.q¶ Contra.ni⸗/ hil petendũ eſt ab aliquo ad cuiꝰoppoſitũ ſequit᷑ ꝓuentus eiuſdem.h̊ ad induci in temptatõneʒ ſequit᷑ ꝓuentꝰqð pa tet ꝑ illud quod dicit᷑.j.Coꝛin.x.q dñs cum temptatione dabit ꝓuentũ:ergo nõ eſt petendũ nõ induci in temptatõ⸗ nem.¶ Si dicat᷑ ꝙ aliud eſt induci in temptatõem ⁊ aliud eſt temptari: quia induci in temptatõeʒ eſt frangi tempta tione.Vnde glo.ſuꝑ illud Math.vj.In temptatõeʒ indu citur:qui temptatõe frangit᷑. VUnde licet dñs cũ temptatõ⸗ ne facit ꝓuentũ.frangi tñ temptatõe eſt pcẽm ⁊ ſine ꝓuẽ tu. Pter qð o oſitũ eſt petendũ ſcʒ nõ induci.i.nõ frangi Contra.j. Coꝛin.x. ſidelis eſt deꝰ qui nõ patit᷑ vos tem⸗ ptari ſupꝛa id qð poteſtis. Qui aũt non temptat᷑ ſupꝛa id qð poteſt nõ frangit᷑ temptatõe.tũc em̃ frangit᷑ aligd cum illi imponit᷑ onus ad qð ſuꝓpoꝛtãdũ robur illiꝰ nõ ſufficit Si g̊ diuina fidelitas que infallibilis eſi nec deficit alicui nõ ꝑmittit aliquẽ temptari ſupꝛa id qð põt:nõ ꝑmittit ali quẽ induci ĩ temptatõeʒ.̊ nõ oꝑtet illud petẽ a dño.⸗ Itẽ mĩma caritas ſufficit ad reſiſtẽdũ om̃i tẽptatõni.habẽti er go caritatẽ nõ eſt opꝰ facere hac oꝛoeʒ vt eĩ babet᷑ ab aug. in li.de coꝛrectõeʒ ⁊ gra.nullꝰpetit ab aliquo qð ipᷣe habet ergo cũ vnuſquiſq; exiſtẽs in caritate habet vñ nõ induca⸗ tur in temptatõeʒ:videt᷑ ꝙ nõ opoꝛteat h̊ a dño poſtulare. Item glo.aug.ſuꝑ illud.ij. Coꝛin.xij. Virtꝰin infumita te ꝑficit.dicit.qñ petitis tꝑalia: cũ mõ petite ⁊ cũ tioꝛe il⸗ li ↄmittite.vt ſi ꝓſint det.ſi ſcit obeſſe nõ det.quid eĩ obſit vel ꝓſit medicꝰnouit nõ egrotꝰ.Et vocat aug.tꝑalia q̃ in tꝑe accidũt ſicut temptatõeʒ vt ptʒ ꝑ materiã de qua loqui tur ibidẽ.&̊ cũ qũq; pꝛoſit homi induci in temptatõeʒ. cuʒ frequẽter accidat ꝙ qui inducit᷑ foꝛtiꝰreſurgit.nõ debzʒ ꝗs ſimplicit petẽ nõ induci in tẽptatõezʒ: ̊ cũ hac additõe ſi p ſit vel ſi nõ ꝓſit.vt ſi ꝓſit inducat:ſi nõ ꝓſit non inducat. Rñſio.vt dĩc aug.in li.de ſmõe dñi.iõ hic oꝛat᷑ vt nõ mptemur:̊ vt nõ inferamur ĩ tptatõeʒ. tãqᷓ ſi quiſpiaʒ cui neceſſe ẽ igne examiĩari.nõ oꝛet vt igne nõ ↄtingat᷑: ſ̊ xt nõ exurat᷑. Joſeph tẽptatꝰeſt illecebꝛa ſtupꝛi:pᷣ nõ eſt illatꝰ in tẽptatõeʒ. Ex his ptʒz ꝙ aliud ẽ tẽptari:aliud in tẽptatõ nem induci. Induci em̃ in tẽptatõeʒ eſt temptatõe frangi. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ fidelis ẽ deꝰ ⁊c. dicẽdũ ꝙ veꝝ eſt. de dem̃ nũqᷓ veficit tẽptato.vñ nullũ deꝰꝑmittit tẽptari ſu⸗ pꝛa illud qð põt.qꝛ q;tũcũq; ſit violẽta ⁊ impetuoſa tẽpta⸗ tio:ſemꝑ põt temptatꝰilli reſiſtẽ diuino adiutoꝛio ſibi aſſi ſtente.qꝛ ſicut dictũ eſt. Qui dat dy abolo temptãdi licen⸗ tiam:ipᷣe dat temptatis miſcðiaʒ.hoc ẽ augmẽtũ virtutis qua pot tem ptatõi reſiſtẽ. Vnde glo.ſuꝑ illud:faciet cũ tẽ/ ptatõne ꝓuentũ.i.dᷣtutis augmẽtũ.¶ Ad illud qð adiũgi tur.ꝙ qui nõ temptat᷑ ſuꝑ id qð põt nõ frangit᷑ tẽptatõne. Dicendũ ꝙ boc nõ eſt veꝝ.liberũ em̃ arbitriũ ſponte fran gitur qñ temptatõi ſuccũbit. Tãta em̃ eſt libertas volũta tis:ꝙ nõ põt illi violẽtia vera⁊ ſufficiẽs inferri:licet indu cens ⁊ interpᷣtatiua.iQec ẽſimile de hac ⁊ de alijs.qꝛ volũ tas quaſi ratõe libeꝛa ẽ nulli coactõi ſubiecta.ſine om̃i vio lentia frangit᷑.qð aũt eſt in natura ſimpłꝛ: nõ hmõi pᷣdita libertate: niſi ſupꝛa vires ſiue robur oneret᷑ non frangitu: 4l Ad h̊ g̊ qð obijcit᷑. ꝓ diuina fidelitas nõ ꝑmittit ⁊c᷑. Di cendũ ꝙ hoc veꝝ eſt.nũꝙᷓ eĩ ꝑmittit aliquẽ temptari ſupꝛa id qð põt:ſᷣ ip̃m libeꝝ arbitriũ ſponte temptatõi ↄſentit. Vnde petimꝰhic.ne dñs hoc ꝑmittat ꝙ voluntas ↄſentiat temptatõi.Ande aug.ad ꝓbaʒ. Cũ dicimꝰne nos inferas in temptatõeʒ.nos amonemur hic petere ne deſerti eiꝰad⸗ iutoꝛio alicui temptatõi ↄſentiamꝰdecepti vel ↄcedamꝰ af⸗ flicti.ꝗq Ad aliud dicendũ ꝙ licet caritas ſufficiat ad reſi⸗ ſtendũ om̃i temptatõni quatũ eſt de ſe:nibilominꝰqꝛ volũ⸗ tas libera ꝓpꝛio motu põt induci in temptatõezʒ:oueniẽter petit᷑ a dño vt hoc nõ ꝑmittat.¶ Ad illud qð addit᷑.ꝙ nõ eſt ab alio petẽdũ qð quis habet ⁊c̃. Sicẽdũ ꝙ et ſi homo caritatis adiutoꝛio bhabet vnde poſſit ſlare ↄtra temptatõ nem omnẽ:tñ facienda eſt hec petitõ ne volũtas ꝓpꝛio mo⸗ tu frangat᷑.⁊ vt bomo faciliꝰ ⁊ virtuoſiꝰ reſiſtat ⁊ vincat. Vnge licet aliqd aſſequi gra nobis a dño data poſſimus: nihilominꝰimploꝛãdũ eſt auxiliuʒ diuinũ vt ideo facilius aſſequamur.¶ Ad illud quod dicit aug.ꝙ de bem?cũ mo⸗ do petere ⁊c̃. Dicendũ ꝙ conditõ pᷣtacta apponenda eſi:qñ ullud quod petitur dᷣ ſe põt eſſe pꝛoficuuʒ vel nociuũ.non vbi petitum de ſe ſtatin nominat malũ quale eſt induci in temptatõeʒ.cuiꝰoppoſitũ petit᷑ hic. Si em ↄſtaret alicui ꝙ marimũ ↄmodũ ſequeret᷑ ad caſum ſuũ in pctẽm: tñ nullo modo deberet hoc a dño poſtulare nec pctẽm ↄmittere.non em̃ facienda ſunt mala vt veniãt bona. Wonſequẽter queri S. in. tur vtrum dñs inducat aliquẽ in temptatõeʒ.⁊ videt᷑ ꝙ ſic per hoc ꝙ oppoſitũ petimꝰab ipᷣo ſcʒ ꝙ non inducat in tem ptationẽ.niſi em qñq; induceret:fruſira peteret᷑ ab ipo qð nõ induceret. ¶ Item dñs temptat Geñ.xxij. Temptauit dabꝛabam.⁊ p̃s.pꝛoba me dñe⁊ tempta me.ᷣ dño tem⸗ ptante tantũ poſſet inualeſcere temptatõ ꝙ induceret᷑ tem ptatus in temptatõeʒ.ergo ⁊c. ¶ Item dñs temptat.dya⸗ bolus temptat.caro temptat.mũdꝰtemptat.Caro tẽptan do inducit tẽptatõeʒ. ſi . ſil:ꝛ muũdꝰ:a ſili videt᷑ ꝙ vñs vł quare nõ./Cõtra.MDath.vj.Et ne nos inducas in tẽptatõeʒ. dicit glo. in tẽptatõeʒ ducit᷑ qui tẽptatõe frã⸗ gitur. temptatõe frangit qui in temptatõeʒ indacit. ſed frangere aliquẽ ꝑ temptatõem eſt pctm:g deus nõ põt hoc facere.&̊ nõ poteſt aliquẽ inducere in temptatõeʒ.4¶! Item que eſt ratio erpoſitõnis huiꝰ que eſt duci in temptatõz· i. frangi in temptatõne. Rñnſio.ꝙ petimus bac petitione ne deꝰ inducat in temptatõem.i.non permittat induci.ſiẽ legitur Amos.iiij. Qon eſt malum in ciuitate qð nõ faciat deꝰ.i.nõ ꝑmittat fſieri. Cũ g̊ querit᷑ vtrum deus inducati temptatõez. Sicendũ ꝙ inducit ꝑmiſſiue:nõ aũt effectiue eõ — — — — — ¶ eof. miſſe ſiue oꝑatiue. 4¶. Ad illud qð pꝛimo obijcit. ꝙ niſi induce⸗ ret in temptatõeʒ fruſtra peteret᷑ ꝙ non induceret. Dicen dum ꝙ ſicut tactũ eſt.cũ petimꝰne nos inducas in tempta tionem:petimꝰꝙ nõ ꝑmittat nos induci in temptatoeʒ. vn ſi in negatiua boc verbuʒ inducit tenet᷑ ꝑmiſſiue: ſimiliter ⁊ in affirmatiua põt dici ꝙ deus inducit in temptatione. ⁊ hoc modo oↄcludit ratio pᷣdicta.¶l Ad aliud dicenduʒ. q eus temptat vt pꝛobet ⁊ pꝛobatũ remũeret Jaco.j. Pea⸗ tus vir qui ſuffert temptatõeʒ ⁊c. Vnde temptatõ ꝓut eſt a dño.nullo modo eſt ad deiſciendũ: ̊ ad pꝛobanduʒ 2 ad remũerandũ.4l Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙ tantuʒ poſſet in⸗ ualeſcere temptatio hmõi ꝙ induceret᷑ temptatus. Dicen⸗ dum ꝙ etſi hoc accideret:nõ ꝓpter hoc dice ndyeſſet dñe in ducere in temptatõeʒz effectiue ̊ ſolũmodo ꝑmiſſiue.quia j.Coꝛin.x. IFfidelis eſi deꝰ qui non patiet᷑ vos temptari ⁊c. Si em̃ Job ſuccubuiſſet in temptatõe: nõ ꝓpter boc indu⸗ cius eſſet a dño in temptatõeʒ. vt eĩ dicit aug. de dono ꝑſe uerantie. de neminẽ temptat temptatõe ſcʒ noxia. 126 eſt vtilis qñ non decipimur aut oppᷣmimur ̊ ꝓbamur.ſm dietũ eſt. Pꝛoba me dñe 1 tempta me. Illa 5 noxia tem⸗ ptatõne quà ſignat aplus.j. Lheſſa.iij. dicẽs. ¶Ne foꝛte t⸗⸗ ptauerit nos is qui temptat? inanis fiat laboꝛ nr. Deus vt diri neminẽ temptat. hoc eſt neminẽ infert vel inducit ĩ tem ptatõeʒ. 4 Ad aliud qð ſequit᷑ dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile de temptatõe dñi.carnis.mũdi ⁊ vyaboli.deus em̃ in tem ptatõne tem ptatũ ſuſtentat.alia ſcʒ que dicta ſunt in tem⸗ peatõne temptatũ deijciũt. Ande temptatõ mũdi carnis 2 dy aboli.quadoq; inualeſcendo frangit.temptato aut dni nuqᷓ;. ¶ Si aũt obijcit᷑ ꝗ dñs temptat inflictione eadẽ qua dyabolus. quõ ergo eſi ꝙ dñs non frangit temptatũ tem⸗/ ptatione ſicut ⁊ dy abolus.Rñſio ꝙ licet idem ſit ꝙᷓ̃tuʒ ad ſubſtantiã paſſionis illate quo temptat᷑ quis a dnño ⁊ dya⸗ bolo vt fuit in Job:tamẽ quia pꝛout temptatio dicit᷑ eſſe a teo eſt ad pꝛobandũ ⁊ ad remũerandũ.a etiam ab ipo mo teratur 2 regulatur temptatõ ne nimis ſeuiat vtpote pro libito temptãtis.⁊ ipe temptatꝰſuſtentat᷑ ⁊ roboꝛat᷑:nõ di citur ꝙ dñs inducit in temptatõeʒ.ſᷣ quia dyabolſeuit in fligendo ⁊ temptatũ eneruat virtute ſuſtinentie quãtũ po⸗ teſt. ⁊ eundẽ deciꝑe intendit 2 deijceꝛe:nõ ĩ merito cũ ſuꝑa⸗ tur temptatodicit᷑ inducere in temptatõezʒ. õ eſt ergo ſi⸗ mile de dño temptãte qui temptat vt pꝛobet ⁊ pꝛobatuʒ re muneret ⁊ temptatõe roboꝛat 2 ſuſtentat.⁊ mũdo tempta te carne ⁊ dy abolo: qui in temptatõe temptatũ eneruant: decipiunt ⁊ deijciũt..¶¶ Ad aliud qð querit.que ſit ratõ ex⸗ poſitõnis huiꝰ.Et ne nos inducas in temptatõeʒ quã po⸗ nit glo.que dicit. In temptatõnez inducit᷑: qui temptatõe frangit᷑. Dicendũ ꝙ induci in temptatõeʒ:frangi tempta⸗ tione 2 vinci temptatõne idem dicunt. Cum aũt circa con ſenſuʒ temptamur ⁊ quodãmodo inclinamur:ducimur in temptatõeʒ.exiſtente conſenſu.ducimur in temptatõeʒ.i. vlterius ducimur quo facto capimur 2 tenemur. ſicut pi⸗ ſcis ante capturam in rete ducitur. cum aũt inducitur ca⸗ pitur ? tenetur. Exiſiente ergo conſenſu dicitur frãgi tem ptatus:quia non reſiſtit ſed deijcit᷑. Similiter dicit᷑ induci in temptatõeʒ quia tunc includit᷑ ⁊ capit᷑. Similiter tunc vincit᷑ quia ſuꝑatur ⁊ ſubiugat᷑. VUnde cũ hec tria idem di cant:differentiã tamẽ impoꝛtãt. In fractõne aũt hac nota tur eneruatio poteſtatis.in ſuꝑatõne deiectõ ſeruitutis.in inductõne detentõ captiuitatis.ante aũt inductõeʒ ſiue vi ctoꝛiam temptationis erat potens liber? ſolutus: ſed poſt factus eſt infirmus ſeruꝰa captiuus. Sð ¶onſequẽter queri.S.uiij. tur d foꝛma huiꝰpetitõnis.Et pꝛimo de hoc ꝙ dicit᷑ nos. Cum em̃ iſta oꝛatio ſit generalis ⁊ ab omnibo.⁊ pꝛoferen/ da pꝛo omnibo.plures aũt ſunt quibo expedit induci ĩ tem ptationem ſcʒ ad ſui humiliatõnem:nõ videt᷑ ꝙ bec foꝛma oꝛandi ſit bona.dicit em̃ aug.de ciui.dei.xiiij.li.Audeo di cere ſuꝑbis eſt vtile cadere in aliquod aꝑtum manitfeſtũq; peccatũ:vnde ſibi diſpliceant qui iazʒ ſibi placendo cecide runt.ſalubꝛius em̃ ſibi petrus diſplicuit ꝙ; ſibi placuit qñ xxxvij. reſun pſit.¶ Item nũq; exaudit᷑ hec oꝛatio a domino enz it caſus frequẽtiſſimꝰmẽebꝛoꝝ ecclie in pctm. ⁊ hoc cõſtat vere omnibo.ſed minꝰpetit᷑ illud de quo certũ eſi petenti q; nõ exaudiet᷑:⁊ ita vt pꝛius. Item querit᷑ quare dicit᷑ e nos inducas:⁊ nõ ne patiaris induci. vt em̃ dicit aug. de ſermone dñi. Mon ꝑſe inducit deus: ſed induci patit᷑ eum quẽ ſuo auxilio deſeruit oꝛdie occultiſſimo ac meꝛitis cau⸗ ſis etiã ſepe manifeſtis. ¶ Item cũ in hmõi operiboſcʒ ꝗ⸗ bus reſiſſit᷑ temptationi nec inducit᷑ coo ꝑat᷑ homo diuine gre.quare nõ tangit᷑ in hac petitõne aliqð cooꝑatiuum ex ꝑte homiĩs vt diceret᷑ ne nos reſiſtentes inducas vel aliqð ſimile.¶ Item multa ſunt genera tem ptationũ ſicut habe⸗ tur in glo.ſuꝑ pᷣs. Qui habitat in adiutoꝛio. Eſt em̃ tem⸗ ptatio leuis ⁊ occulta.⁊ eſt timoꝛ nocturnꝰ a leuis 7 aꝑta eſt ſagitta volãs in die ⁊ grauis ⁊ occulta.⁊ eſt negociũ pambulãs in tenebꝛis. ⁊ eſi grauis ⁊ aꝑta.⁊ eſt incurſus a demonio meridiano.⁊ etiam alie multe ſunt differentie temptationũ: ꝓpter quod videt᷑ ꝙ magis cõueniret dici in temptatõnes q; in temptatõeʒ. ¶¶ Item ſupꝛa poſtulat᷑ re⸗ miſſio debitoꝝ in plurali.cum dicit᷑ dimitte nobis debita noſtra. Sil? deberet bic peti in plurali nõ vinci a tempta⸗ tionibo. vel quare nõ. Rñſio.ꝙ foꝛma petitionis bmõi ↄuemiẽs eſt.etiã ſᷣm ꝙ hoc ꝓnomẽ nos ſupponit ꝓ omnibo mẽbꝛis eccłie.i Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑.ꝙ expedit mul tis induci in temptatõeʒ ſiue caſus in pcẽm ⁊c. Dicẽdũ ꝙ; hoc eſt valde indirecte ⁊ ꝑ accidẽs.qꝛ hoc nõ eſi ꝗꝓpter h̊ ꝙ taſus in pctm cooꝑet᷑ bonũ aliqð cadenti:ſ̊ deꝰſua miſeri coꝛdia ex illo malo elicit bonũ.vnde Ro.viij. Hia cooꝑan tur in bonũ bis qui ſᷣm ꝓpoſitũ vocati ſunt ſancti.ibi glo. Vſq; adeo talibo oĩa cooꝑant᷑ in bonũ. vt ſi qui eoꝝ deui⸗ ant ⁊ exoꝛbitãt:a hocipᷣm eis faciat pꝛoficẽ in bonũ.qꝛ hu⸗ milioꝛes reddũt᷑ atꝙ doctioꝛes. Et ibidẽ parũ ante.⁊ hoc nõ ꝓpter meritũ ſuũ ſ̊ ſᷣm ꝓpoſitũ dei.i.Fᷣm pꝛeſcientiã ⁊ pᷣ⸗ deſtinatõeʒ dei quaſi diceret.ꝙ vocati ſunt:nõ aliũde eſt qᷓ a pᷣdeſtinatõe di.⁊ inde eſt ꝙ oĩa cooꝑant᷑ in bonũ.non ex meritis eoꝝ talibo oĩa cooꝑant᷑ in bonũ.¶ Ad aliud dicẽ dum. ꝙ bec oꝛatõ faciẽda eſt ꝓ ſaluãdis:non ꝓ dãnandis determiate ſiue diſtincte.pꝛo dãnandis em̃ nõ exaudit᷑: qꝛ illa petit᷑ nunqᷓ vinci in tem ptatõne.vnde glo.Mathᷣ.vj. Mon pᷣcamur nõ temptari:ſᷣ nec ad modicũ vinci. ſed pꝛo ſaluandis omnibo exaudit᷑.licet nõ ſemꝑꝝ finaliter tñ. Sed quia neſcimꝰqui ſunt ſaluãdi ⁊ qui non: generaliter dicit᷑ hec oꝛatio ꝓ omnibo. Nec hoc fit minꝰrecte.qꝛ exquo ne⸗ ſcitur qui ſunt pꝛeſciti.⁊ de nemie deſperanduʒ eſt in via: laandi eſt pꝛo omn ibo.⁊ relinquẽdum diuino arbitrio.de rauditõe. VUnde glo.ſuꝑ illud Ro. ix. miſcdiam pꝛeſlabo cui miſere boꝛ.nõ in volũtate petẽtis.ſ in arbitrio dantis debet eſſe quod dat᷑.an em̃ dandũ ſit dantis debet iudicio penſari.¶¶ Ad aliud dicendũ ꝙ oĩs boni ſiue qð fit in bo⸗ ni ↄmũicatõe ſiue qð fit in mali impeditõe:deo attribuen⸗ da eſt auctontas ⁊ ſũma auctoꝛitas.magis aũt expᷣmit᷑ au ctoꝛitas dñi qᷓtuʒ ad impedimẽtũ mali cũ dicit᷑.Et ne nos indncas in temptatõneʒ.qᷓ ſi diceret.Ne nos patiaris in⸗ duci in temptatõem. ꝓpter qð magis ↄgruit modus ille qᷓ ille.Nec verbo aug.oſtendit᷑ ſic debere dici. eſt em̃ expoſi⸗ tiuum eius quod dicit᷑.⁊ ne nos inducas. vnde augu.ibi⸗ dem. Multi in pᷣcando ita dicunt.ne nos patiaris induci in temptatõem exponẽtes ſcʒ quõ dictum eſt ne nos indu: cas.⸗:. Ad aliud patet rñſio ꝑ augu.dicentẽ de dono ꝑpſeue rantie. itaq; dicimꝰ deo.ne inferas nos in tempta tõem quid dicimꝰniſi ne nos inferri ſinas. Vnde legi?᷑ in codi⸗ cibus pluribo.ne patiaris nos induci in temptatõeʒ. Tu tioꝛes igitur rinimus.ſi deo totum damꝰ:non aũt nos illi ex ꝑte ⁊ nobis ex ꝑte ↄmittimus.⸗¶ Ad aliud dicenduʒ. q; per hoc quod dicit᷑. Et ne nos inducas in temptatõeʒ ſin⸗ gulariter: petit᷑ adiutoꝛium ad reſiſtendũ omni temptatio ni. Si dicẽt᷑ in temptatões pluralit᷑: petet᷑ adiutoꝛiũ ad re ſiſtendũ alicui.Vñ vtiliꝰ petit᷑ ſic:qᷓ ſi peteret illo mõ.Si aũt peteret᷑ nõ induci in temptatões pluraliter.ſi daretur adiutoꝛium ad reſiſtendũ vni temptatõni ⁊ alij: non ſatiſ⸗ factum eſſet ipi petitioni.non autem ſic ſi petat᷑ non indu⸗ 2— „ ci in temptatõez ſingularit. hoc eſi.qꝛ negatõ pᷣpoſita ꝑti magis ↄfundit ꝙᷓ ppoſita toti vt cũ dẽ:nõ vnꝰ ꝙᷓ ſi dicẽt nõ plures. Pꝛet. ꝑ hanc diſtinctõeʒ temptatõnũ intelligit tẽ⸗ ptatio ↄcupiſcẽtie que eſt oꝛigo omniũ tem ptatõnũ. Vnde petens ſingularit᷑ nõ induci in temptatõeʒ:petit nõ induci in illã ꝑↄſequẽs in nullã. Et hoc põt haberi ab aug. de bo.pſeue.dicẽte.iõ fruſtra dicit.Qe nos inferas in tem⸗ ptationẽ nã quiſq; in temptatõʒ nõ infert᷑ pꝛofecto.nec in temptatõez ſue male volũtatis infert᷑.⁊ qui in temptatõe ſue male volũtatis nõ infert᷑:ĩ nullã pꝛoꝛſus infert. Unulſ/ quiſq; em̃ temptat᷑ vt ſcriptũ ẽ Jaco.j.)a ↄcupiſcẽtia ſua abſtractus illectus.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ nõ debet eſſe ſimilis modꝰpetendi remiſſionẽ pᷣteritoꝝ maloꝝ ⁊ adiuto rium ↄtra futura.peccata em̃ p̃ᷣterita habẽt maculas ⁊ rea tus diſtinctos. ꝛet.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ in plurali.dimitte no/ bis debita noſtra.apꝑte dat᷑ intelligi ꝙ peccatoꝝ pᷣteritoꝛũ cebet eſſe recoꝛdatõ diſtincta ⁊ ſigillatim.iuxta illud oſa. xxxviij. Recogitabo tibi omnes anos meos in amaritudi⸗ ne anime mee. ꝙ diſtincte eoꝛũ poſtulanda eſt dimiſſio. Ipter has ratõnes vtilis eſt modꝰ iſte petendi in hac peti⸗ tione. Alius aũt modus petendi alia petitõne vtilis eſt et vtilioꝛ qᷓᷓ ſit ille vt tactũ eſt. Petitio ſeptima. Sed libe, ra nos a malo. quitur de hac petitione. Sed libeꝛa nos a malo.hec eſt vltima petitio.Circa quaʒ pri mo queritur de quidditate. Secundo xe foꝛ/ V na petitionis.Tercio de oꝛdine petitionis. Quarto de pꝛonũciatoꝛe petitõnis. ¶ Lirca pꝛumn queritur..S. j. pꝛimo vtꝝ petit᷑ hic liberatio a malo culpe actuali. Scðo vtꝝ vtꝝ a malo pene.Te Knc aakehe Biberzisn to vtꝝ a malo oꝛiginali. Circa pꝛimum ſic.Ciberatõ a malo culpe petit᷑ quinta petitõne.malũ culpe peccatum eſt cu iꝰremiſſio poſtulat᷑ cum dicit᷑.dimitte nobis de bita nr̃a Debita em̃ peccata dicunt᷑ que nos debitoꝛes pene ↄſtitu⸗ unt.ergo liberatõ a malo culpe nõ hic petit᷑:cum diſtincte ſint petitõnes m differentiã petitoꝝ. ¶ Pꝛet. in ꝓgreſſu 7 oꝛdine operũ meritoꝛioꝝ.pꝛimo laboꝛandũ eſt ad culpa⸗ rum dimiſſionem: deinde ad temptatõnũ ingruètiũ ſuꝑa⸗ tionem. Similiter debz eſſe in pꝛogreſſu ⁊ oꝛdine oꝛatõnũ Pꝛimo oꝛandũ eſt ꝓ culparũ liberatõe:deinde ꝓ tempta tionum ſuꝑatõne. igit᷑ ſi hic petit᷑ liberatio a malo culpe: eberet pᷣoꝛdinari petitõni ſexte qua petitur ſuꝑ alio tem⸗ ptationum.4 Contra. AMDath.vj. Libera nos a malo.glo. omni viſibili 2 inuiſibili.q¶l Rñſio.ꝙ hic petitur liberatio a malo culpe.l Ad illud quod obijcitur de quinta petitõ⸗ ne. Dicẽdũ ꝙ hic petitur liberatio a malo pᷣſenti: ibi a ma lo pꝛeterito. Vnde glo.Math.vj. Hec liberatio quotidie neceſſaria eſl.dum ſine malo anime ⁊ coꝛꝑis viuit᷑. Pꝛet. hic petitur liberatõ que ↄpleta ſit in futuro vt infra dicet᷑. 4 Ad aliud dicendũ ꝙ oꝛdo pᷣtactus ſeruat᷑ inter quintam 7 ſextam petitõeʒ. ſ̊ quia in hac petitõne nõ ſolũmodo pe⸗ titur liberatõ a culpa.ſᷣ̊ vniuerſaliter liberatõ a ⸗ ſenti: alius oꝛdo ſeruãdus ẽ vt infra patebit.¶ onſequẽ ter queritur ſi hic petitur liberatio a malo pene. Et videt᷑ ꝙ non. per hoc ꝙ nihil docet᷑ a ſũma ſapientia cuiꝰexecutõ non expediat exequẽti.ſed nõ expediret petere liberatõem a malo pene: quod patet ꝑ hoc ꝙ paſſiones ⁊ tribulatões neceſſarie nobis ſunt ad obtinendũ vitam eternam. Einde Act᷑.xiiij. Per multas tribulatõnes opoꝛtet nos intrare ĩ regnum celoꝝ. Item.ij. Lhimo.ij. Si moꝛtui ſumꝰ⁊ ↄui/ uemus:ſi ſuſtinebimꝰ⁊ conregnabimꝰ. Item Heb. xij. In diſciplina ꝑſeuerate.⁊a ſumit ibi diſciplinã ꝓ flagellis:qui bus dñs flagellat omnẽ filium quẽ recipit.ꝓuerb.iij. ergo ſi pᷣceptũ eſt ꝑſeuerare in flagellis: illicitũ eſt petere libera ri a flagellis.¶¶ Iteʒ paulꝰpetijt a ſe remoueri ſtimulũ qui erat doloꝛ lateris ſᷣm vnã expoſitõnem.⁊ nõ fuit exauditꝰ. vt habetur.ij. Coꝛin. xij. quia nõ petebat ad ſalutem. ergo nõ eſt petenda liberatõ a malo pene. Itẽ ſuꝑ illud Hie⸗ re.v.percuſſiſti eos ⁊ nõ doluerũt.dicit glo.omnis diuina percuſſio aut eſt nobis purgatõ vite pᷣſentis aut initiũ pe⸗ ne ſequẽtis.ſed ↄſiat ꝙ purgatõ vite pᷣſentis bona ẽ nobis ergo malũ eſt petere ꝙ deꝰ nos liberet ab om̃i ꝑcuſſione di uina ſicut ab omni malo pene.4l Itẽ aug.oꝛat.dñe bic vre bic ſeca.¶ Itẽ Gꝛeg.in moꝛał. Quia ſancte mẽtes ſue coꝛ/ ruptõnis vulnꝰſine putredine nõ eſſe ſentiũt:libent ſe ſub manu medici ad ſectiones parãt. vt aꝑto vulnere virꝰ pcti exeat:quod ſana cute intꝰ occidebat. flagella dĩ purga⸗ tiua ſunt coꝛruptõnis nr̃e.̊ malũ eſt petere abillis libeꝛa ri.¶ Itẽ Job. vj. Sagitte dñi in me ſunt quaꝝ inaienat ebibit ſpm̃ meũ.ibidicit Gꝛego.ꝙ ſagitte ſunt ꝑcuſſiones animi aduerſionis aĩe.quaꝝ indignatõ ebibit ſpm̃.i.cõpe ſcit elatõeʒ.i.ſuꝑbiaʒ. bone ſunt ꝑeuſſiones diuie ⁊ inde xt pꝛius.¶ Contra.eccłia oꝛat ꝓ infirmitate mẽbꝛoꝛꝝ tol lenda. infir mitas aũt eſi malũ pene. 2 9ſtat ꝙ nõ errat ſic oꝛãdo.ergo ⁊c. ¶. Item vt habet᷑ a pho.Egritudo impedit virtutũ adeptõeʒ.̊ bonũ eſt oꝛare ꝓ remotõe buiꝰimpedi menti: bonũ eſt oꝛare ꝓ liberatõe a malo pene.¶ Itẽ in pſalmo ſepe diſtinguit᷑ inter oꝛatõeʒ ⁊ depcatõem. vt oꝛa⸗ tio ſit ꝓ bonis adipiſcendis:a dep̃catio ꝓ malis remouẽ⸗ dis. a ita bonũ eſt oꝛare ꝓ liberatione a malo pene. Rñ⸗ ſio ꝙ eccleſia hac petitõne petit liberatõem a malo pene pᷣ⸗ ſentis: nõ tñ liberatõez pᷣſentẽ. Qon em̃ petit ꝙ ſtatim fiat ↄplete hec liberatõ.hec em̃ petitõ eſſet inexaudibilis in/ utilis. Ihexaudibilis: quia ↄtra diuinã iuſticiã a qua in⸗ flicta eſt homĩ miſeria penalis. iuxta illud Yob.xiiij. Ho⸗ mo natus de muliere bꝛeui viuẽs tꝑe. replet᷑ multis miſe⸗ rijs. Inutilis:qꝛ he miſerie ſunt nobis vtiles ad ꝓuocan⸗ dum nos ad ↄtemptũ vite p̃ſentis.⁊ ad excitãdũ ad appcti⸗ tum vite future. He ſũt gẽtes quas dereliquit dñs vt ĩ eis erudiret hieruſalẽ.vt habet᷑ Juð.iij.petit᷑ g̊ liberatõ hic a miſeria hac penali ĩ pᷣſenti inchoãda.⁊ in futuꝛo ↄplenda. Vñ glo. Math. vj. Hec liberatõ quotidie neceſſaria ẽ.dũ ſine malo aĩe ⁊ coꝛꝑis non viuit᷑.Sᷣ in fine ↄplebit᷑:qñ ĩmoꝛ tales ⁊ impaſſibiles erimꝰ. Quia vo liberatõ quotidie ne⸗ ceſſaria eſt ↄuenit q; in pᷣſenti inchoet᷑ que in fine ↄplebit᷑. quãdo abſterget de ỹomnẽ lacrimazʒ ab om̃i facie Yſa.xxv. Concedẽduʒ eſt q̊ ſicut tactũ eſt ꝙ hac petitõe nõ petit᷑ libe ratio vniuerſalis in pᷣſenti a pena:neq; debʒ peti ratõnibo pᷣdictis.¶¶ Ad illuo qð obijcit᷑ ꝙ eccłia oꝛat ꝓ infirmitate tollenda 1c. Dicẽdũ ꝙ nihil eſt ↄtra hoc qð dictũ ẽ. aliud eſi em petere liberatõeʒ ab hac pena ſingulari: ⁊ aliud vni uerſaliter ab om̃i. Pꝛet.eccłia oꝛãs ꝓ ſanitate coꝛꝑali ali cuiꝰ.nõ hocipᷣm facit ꝓpter ipᷣaʒ ſanitatẽ obtinẽdaʒ ꝑ ſe:ſᷣ ꝓter fructũ ſpũalẽ ↄſequẽtezʒ. EUnde oꝛat ꝓ ſanitate regis quia ad ipᷣaʒz ↄſequit᷑ pax regni ⁊ fideliũ colentiũ drũ in re gno. Vñ aplus.j.Lhimo.ij.monet oꝛare ꝓ regibo ⁊ oĩbo qui in ſublimitate ↄſtituti ſunt:vt quietaʒ ⁊ tranquillã vi⸗ tam agamus. Et Miere. monebat illos qui erant babilo⸗ nie oꝛare pꝛo pace ciuitatis.ponẽs cauſeʒ dicẽs.qꝛ in pace illius erit pax noſtra Hiere.xxix. Item alius eſt fructus ſpũalis ſcʒ exhibitõ laudis diuine:ſil roboꝛatio fidei. In reſtitutõibo em̃ ſanitatũ excitant᷑ illi qui hoc vidẽt ad lau⸗ des ⁊ frequẽter. vt qñ deſperat᷑ de ↄualeſcẽtia ad augnẽtũ robur fidei.Pꝛet.in caſu ↄuenit petere liberatõeʒ a ma lo pene.vel ꝓpter amotõeʒ impatiẽtie:vel pter excita tõcz uotõis. Sicut em̃ quibuſdã meliꝰẽ in diuitijs qᷓ; in pau⸗ pertate:ſic multis meliꝰ eſt in ſanitate q; in egritudine.qꝛ magis deuoti ſunt ⁊ minꝰ impatiẽtes.⸗! Ad illud qð dicit a phᷣo egritudo ẽ im pedimẽtũ.dicẽdũ ꝙ quatuoꝛſũt ge⸗ nera virtutũ ſᷣm macrob.ſcʒ politice.purgatoꝛie.purgati animi exẽplaꝛes. Politice acquirũt᷑ ex frequẽti bñ ageꝛe bis ↄſulitur rei publice.⁊ he ſine fide xpᷣi habent᷑ has ei gẽ tiles ſolent habere. Purgatoꝛie ſunt bominũ inqtuʒ ſunt capaces doetꝛine diuine.qui ſe a cõtagione peccatoꝝ deceꝛ nũt purgare ? diuinis cultibo mancipare. OPurgati animi ſunt illoꝝ qui ab omni huius mundi aſpergine ſunt veter ſi ſiue deputati. Exemplares ſũt que in ipᷣ̃a mente diuina ¶ Peof. miſſe conſiſtũt.a quaꝝ exem plo relique omnes ꝑ oꝛdinẽ refluũt Virtutes aũt politice que conſiſtũt in operibo exterioꝛibo impediũtur egritudine coꝛꝑali. Ale aũt que ſunt purgato rie purgati animi nõ impediũt egritudine coꝛꝑali.bᷣ po⸗ tins expediũt᷑:quia in egritudinibo fideles ꝓꝛie diſponũt ad vite emudatõeʒ 7 diaꝝ purgatõez. 4 Ao illud qð obij⸗ citur.ꝙ depcatio eſt ꝓ malis amouẽdis ⁊c. Patʒ rñſio ex ſupꝛadictis.ſᷣm ꝙ intelligit᷑ de malis pene. ym ꝗ intelligi tur de malis culpe nõ eſt ↄtra ꝓoſitũ.. Incidẽter querit᷑ cæ glo. illa ſuꝑ.vj. Hiere. Omnis diuina ꝑcuſſio aut pur⸗ gatio eſt vite pᷣſentis aut initiũ pene ſequẽtis. videt᷑ em̃ fal ſum dicere. qꝛ ſuꝑ.ix. Math. ⁊ ſuꝑ.ij. ¶Dar̃. vbi dñs di⸗ cit ꝑalitico.fili dimittũt᷑ tibi pctᷣa tua.dicit glo. Quĩq; de cauſis affligũtur homĩes moleſtijs carnis.aut ꝓpter meri⸗ ta augẽda vt Job. aut ꝓpter humilitatẽ ſeruãdaʒ vt paulꝰ ab angelo ſathane.ij. Coꝛin. xij. aut ob pcxᷣa intelligenda ⁊ coꝛrigenda vt maria ſoꝛoꝛ moy ſi Qumeri. xij.⁊ ꝑalitici cui dimiſſa ſunt pcta pꝛiuſqᷓ; curaretuꝛ a ꝑaliſi Aath.ix. aut ꝓter gloꝛioʒ dei ſicut cecꝰ. de quo dicit᷑ Joh.ix. Neq; bic peccauit neq; parẽtes eiꝰ:̊ vt manifſeſtent᷑ dei oꝑa in illo. aut ad initi eterne dãnatõis vt herodes qui ↄſ umptver mibus expirauit Act.xij. Inſufficiẽter ergo diuidit glo.ſu per Hiere. ¶¶ Ad hoc dicendũ ꝙ puꝛgatõ vite pᷣſentis ↄpꝛe bendit quatuoꝛ cauſas.quia intelligit᷑ purgatõ eſſe ⁊ a pᷣ⸗ teritis pctis ⁊ a pſentibo ⁊ a futuris.¶Daria eĩ ſoꝛoꝛ moy ſi ⁊ aaron purgata fuit ꝑ lepꝛam a pcto pᷣterito ⁊ pᷣſenti de quo habet᷑ Mũeri.xij. Palus aũt ꝑ ſtimulũ carnis purga⸗ batur a ſuꝑbia futura. Unde ipe dicit.ij. Coꝛi. xij. e ma⸗ gnitudo reue.extollat me datꝰ eſt mihi ſii.car.mee an.ſa⸗ thane 7c. Similiter Zob. purgabat᷑ a ſuꝑbia futura.ꝑ pe⸗ nam ſuam. VUnde ip̃e Yob dicit. vj. Sagitte dñi in me ſüt quarũ indignatio ebibit ſpiritũ meũ.i.com peſcit elatõeʒ. Similiter cecitas ceci purgabat eũ a multis ↄcupiſcentijs illatis:in quibo fuiſſet ſi vidiſſet. purgabat etiaʒ parentes ipᷣius qui affligebant᷑ ex cecitate eius.erat ergo ibi purga nio ↄcõmũicans.licz ob aliud inflicta eſſet cecitas.vt dicit oñs. In diuiſione vo cauſaꝝ que fit ſuꝑ euangeliſtas cum dicunt᷑ aliqui ꝓpter pctm afflicti. nõ intelligit niſi de pecca to pterito vel p̃ſenti. ſic patet ſolutio pᷣdicte ↄtrarietatis Conſequẽter querit᷑ vtrum hic petatur liberatio a ma⸗ temptatõnis.ꝙ ſic videtur ꝑ glo.ſuper illud libera nos a malo que eſt omni viſibili ⁊ inuiſibili. INtem alia glo. in illam que nõdum elt ne ſinas induci: ⁊ ab ea in qua indu⸗ cti ſumus libera. ab ea dico temptatõne. Ecce ꝙ bic petit liberatio teinptatõnis. 4 Contra.liberari a temptatione 7 nõ induci in temptatõezʒ ideʒ dicunt.ergo liberari a ma lo temptatõnis petit᷑ in ſexta petitõne.ergo nõ petit᷑ i iſta. l Rñſio.ꝙ hac petitõne petit᷑ liberatõ a temptatõne. dif⸗ ferenter tamẽ hic ? in ſexta petitõne. In ſexta em̃ petitõne petitur ne temptatus temptatione frangat᷑ ſiue ſuꝑet᷑:bic petitur liberatõ ab ipᷣa tem ptatione pꝛout cõtinet᷑ ſub hoc generali quod eſt malũ pᷣſens. Hic em̃ petimus liberatio nem ab omni malo pſenti in qua petitõne petimꝰ liberari a temptatõne:ſi ab illa fuerimꝰoſu ꝑati. VUnde augu.de ſer⸗ mone dñi. Oꝛandũ eſt vt nõ ſolum nõ inducamur in malũ quo caremus quod ſexto loco petitur: ̊ ab illo etiam libe⸗ remur quo inducti ſumus.4 Ad boc ergo quod obijcitur ꝙ liberari a temptatõne ⁊ non induci in temptatõeʒ idezʒ ſunt: patet quomodo reſpondẽdum eſt.quia nõ ſunt idem ſicut frangi temptatione? liberari a malo quod incurrit temptatus ex fractõne:non —— que ritur vtrum hic petitur liberatio a malo oꝛiginali. E ſic: videtur.dicit em̃ Inno.iij.triplex eſt malum a quo petimꝰ liberari.innatum:additum:inflictum. Pꝛimũ ↄtrahimꝰ. ſcᷣm cõmittimus.tercium ſufferimus. Pꝛimũ eſt oꝛigina le.ſcdᷣm actuale.tercium penale.¶ Item dicit glo. ꝓ peti⸗ mus liberari ab omni malo viſibili ⁊ inuiſibili.¶ Cõtra. petᷣm oꝛiginale delet᷑ in baptiſmate.nec eſt recidiuatõ in h̊ genꝰculpe: ergo nõ eſt faciẽda petitõ aliqua ꝓ liberatione ab illa. ¶ Rñſio. dicendũ ſᷣm Inno.ꝙ petimꝰ liberatõem a malo oꝛiginali: nõ tñ a pcĩo oꝛiginali: malũ em̃ oꝛigina⸗ xxxvij. le ↄtinet culpã oꝛiginalẽ⸗ penã. AUnde petit᷑ liberatõ a ma lo oꝛiginali ratione pene.vel poſſet dici ꝙ peccatum oꝛigi⸗ nale tranſit in baptiſmate reatu:2 remanet actu.petit᷑ er⸗ go liberatio a malo oꝛiginali ratõne actus:nõ ratõne rea tus qui tranſit in baptiſinate. . . onſequeter queri S. Gj. de foꝛma huiꝰ petitõnis.Et pꝛimo quare nõ intercipit᷑ hie dictio copulatiua ſ̊ aduerſatiua.Dicit᷑ em̃ ſupꝛa ⁊ dimit⸗ te nobis debita noſtra.⁊ ne nos inducas in temptatõnem bic aũt dicitur ̊ libera nos. Videtur em̃ minꝰrecte factuʒ cum bec ſit cauſa erroꝛis quibuſdam ↄuicentibo er hoc. ꝙ bee petitõ eſſet vna cum pᷣcedenti petitõe. Vnge dicit glo. Luc.xj.ꝙ matheus in vltimo poſuit ſ̊ libera nos a malo: ille nõ poſuit. vt intelligamus ad id ꝙ dictum eſt in tẽpta⸗ tione ꝑtinere.ideo em̃ Math. nõ ait 2 libera nos a malo tanqᷓ diuerſaz petitõnem eſſe poneret: b̊ ait ſed libera nos a malo: vnã petitõnem eſſe demonſtras. noli hoc ſed hoc: vt ſciat vnuſquiſq; in eo ſe liberari a malo:q non infertur in temptatõeʒ. Iem cum multiplex ſit malũ a quo peti⸗ mus liberari.cũ dicimꝰ libera nos a malo ſicut ex diciis patet:quare ſingulariter dicit libera nos a malo nõ pluꝛa liter libera nos a malis. ERnſio. ad pᷣmuʒ dicendum. qꝙ ſeries petitionũ magis requirit dictõeʒ aduerſatiuã ſcʒ ſᷣ: q̃ copulatiuã ſcʒ ⁊.vt pʒ intuẽti. vel põt aliter dici ⁊ veriꝰ foꝛte ꝙ hec dictõ ſed:nõ eſt hic aduerſatiua ſ coꝛrectiua ſi ue expletiua. ſꝛec hac petitione Et ne nos indu. in temp. impoꝛtat᷑ pura negatio.ſᷣ ſubintelligit affirmatio.petitur em̃ adiutoꝛiũ diuinũ ad reſiſtendũ temptatõni: ne foꝛte cõ tingat temptatũ illa ſuꝑari.Et hoc ptz ex verbis augu. de ſermone dni ſumẽtis verbũ apłi.j.Coꝛin.x. Nidelis xæus qui vos nõ ꝑmittit temptari ſupꝛa id qð poteſtis ferre: ſed faciet etiã cum temptatõe exitũ vt poſſitis tolerare. In q̃ᷓ ſententia etiã ſatis oſiendit. nõ io nobis oꝛandũ eſſe vt nõ tem ptemur:ſ̊ ne in temptatõneʒ inducamur. Inducimur em̃ ſi tales acciderint quas ferre nõ poſſumus.ꝑ hoc ꝙ di⸗ cit facit exitum vt poſſitis tolerare ſignatur aſſiſtentia di⸗ uini pꝛeſidij. hoc etiã patet ex glo.ſuꝑ illud:faciet cuʒ tein.⸗ ptatione ꝓuentũ.i.virtutis augmentü. Eſt ergo intellect? barum petitionũ. a ne nos ⁊c. Adiuua dñe in temptatio⸗ ne ne vincamur. Et nõ ſolum fac hoc:ſ libera nos a malo Et bene ↄgruit ꝙ bic ponatur ↄiunctõ expletiua:cum hac vltima petitõne petatur expletõ petendoꝝ in malis amo⸗ uendis.quia hac petitõe alijs addita ↄpleta eſt poſtulatio omnis mali amouẽdi. Ande aug.de ſermone dni. Dꝛamꝰ vt liberemur a malo.ipᷣa em̃ liberatõ liberos nos faciet.i. filios dei vt ſpiritu adoptionis clamemꝰ. abba pater Ko. viij. Ad illud quod obijcitur. ꝙ appoſitõ eius quod ẽ ſ: fuit aliquibo cauſa erroꝛis ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt veruz nec eſt intentõ glo. ſupꝛadicte ꝙ bec petitõ nõ ſit vna peti⸗ tionũ: ̊ ꝙ nõ eſt ita diſtincta a ſexta quin poſſit ad vnã re duci. ꝗꝓpter quod nõ ponit᷑ a luca.⸗ Ad aliud dicendũ.ꝙ; hic petit᷑ liberatõ a malo ſingulariter.vt oſtendat᷑ ꝙ mala a quibo petimꝰliberari:ab vno habẽt oꝛiginẽ ſcz a dy abo lo.a quo etiã hic cũ malis que habẽt oꝛiginẽ ab eo petimꝰ liberaꝛi.vnde Criſ.ponit hãc Iamerue nos a ꝑnicioſo.2 dicit dy abolum vocari ꝑnicioſum bac & cauſa: vt pter mala que ip̃ius cauſa nobis accidũt:ↄtinna inimicitiã ba beamus cũ illo. ſicut cũ illo a quo ſine cauſa tot mala ſuſti nemus. aliam cauſaz tangit ipe Criß.· qu are ſingularit di citur ꝑnicioſuʒ nõ pluraliter ꝑnicioſos dicens.iſ on dicit erue nos a ꝑnicioſis ſ̊ a ꝑnicioſo:erudiẽs nos nequaꝙᷓ ad ꝓximos odioſe nos habere. in⸗ quibo vtiq; paſſi fueꝛimꝰab ip̃is mala: ab iſtis ad illũ traſponere inimicitia ſic oĩm cauſam exiſtentẽ. onſequẽter queri S. in. tur de oꝛdie bopetitõis. Circa h̊ ſic aug.ð ſᷣmõe dñi.qtuoꝛ vltima que petimꝰad tempoꝛalẽ iſtã vitã ꝑtinẽ mihi viden ur. ergo inter bec vltima nibil debet peti niſi quod in iſta vita eſt ad implendum. Sed dicit Auguſ. eodem. ꝙ. illud 65* ₰ quod petit᷑ in hac vita ꝙdiu iſtam moꝛtalitatẽ circũciferi mus in quã ſerpentina ꝑſuaſione inducti ſumus:nõ ſperã dum eſſe poſſe fieri.¶¶ Item aug.ad pꝛobã dicit.hinc exor diatur ⁊ loquit᷑ de hac petitõne. Ex hoc videt᷑ ꝙ debet eſſe pꝛima vel de pꝛimis. ¶¶ Item in oꝛdine maloꝝ pꝛimum eſt malum pᷣteritum.ſcðo pꝛeſens.tercõ futurũ.Sitłꝛ videt᷑ ꝙ petitio que fit pꝛo pᷣteritis malis amouendis pꝛimo debet poni.ſcðo que ſit pꝛo preſentibo.tercõ que fit pꝛo futuris. Si ergo hec petitio fit pꝛo malis pᷣſentibo amouẽdis ſexta pꝛo malis futuris:hec nõ debet vltimo oꝛdinari ſᷣ ante pe⸗ nultima nlioech adimpletio huiꝰpetitiõis ſpectat ad vitam hanc. Vnde aug.de ſermo. dñi. Malum a quo libe rari optamꝰ⁊ ipᷣa liberatio a malo.ad hanc vtiq; vitazʒ ꝑ⸗ tinet:quã ⁊ iuſiicia tei moꝛtalem meruimus.⁊ vnde ipᷣius miſericoꝛdia liberabimur. 4 Ad illud quod dicit augu. g nõ eſt ſperandũ ꝙ q;diu iſtam moꝛtalitatẽ circũferimꝰ⁊c. Dicenduʒ ꝙ etſi nõ ſit ſperanda liberatio a malo que bic petitur q;diu iſtam moꝛtalẽ vitam circũferimꝰ:tamen fiet in futuro. VUnde ſubditur ab aug. vᷣbo pꝛedicto.ſᷣ tñ aliqñ futurum ſperandũ eſt. Iacienda eſt em vis in hoc ꝙ dicit qᷓdiu iſtam moꝛtalitatẽ circũferimus.vt per hoc i ntelliga⸗ tur curſus duratõnis vite noſtre:in cuiꝰfine fiet hec libeꝛa tio.⁊ hec eſt intentio augu. VUnde dicit ꝙ cum factum fue⸗ rit.i.cum facta fuerit liberatio hec: nec oĩno metuẽda erit vlla temptatio. 4l Ad aliud dicendum. q non ſine ratõne vltimo ponitur. Et poteſi eſſe vna ratio.ſcʒ foꝛtioꝛ impꝛeſ⸗ ſio eius qð hic petitur memoꝛie petentis.vt ex boc miſeria ſtatus noſtri conſiderata:aſpiremus ad ſtatum quo adim plebitur. Alia poteſt eſſe latitudo petitõnis.quia hac peti tione petitur liberatio ab omni genere mali ſcʒ oꝛiginalis actualis vt dictum eſt. hoc aũt tangit augu. ad pꝛobã ſic. Cum dicimus libera nos a malo.nos ãmonemur cogita⸗ re nõdum nos in eo bono vbi nullum patiemur malum.⁊ hoc quidem vltimũ qð in oꝛatione dñica poſitum eſt:tam late patet vt homo rppianus in qualibet tribulatõne cõſti⸗ tutus.in hoc gemitus edat: in hoc lacrimas fundat. hine exoꝛdiatur.in hoc ĩmoꝛetur:ad hoc termiĩet oꝛatõzʒ.4¶: Ad illud quod dicit augu.ꝙ hinc eroꝛdiatur ⁊c. Dicenduzʒ q; augu. tangit hic tria quibo inſinuatur deſideriũ habendũ de hmõi petitõnis adimpletõne. dicit em hinc exoꝛdiatur in hoc moꝛetur:ad hoc terminet oꝛatõnem. exoꝛdiatur qᷓ tum ad cogitatõeʒ. Vnde dicitur ibidem ãmonemur nos cogitare ⁊c. In hoc moꝛetur qᷓ;tum ad affectõneʒ. Ad hoc terminet oꝛatõnem q;tum ad pꝛolationẽ. Eſi eꝛgo intentio augu.ꝙ in omni tribulatõne exoꝛdiamur cogitando non⸗ dum nos eſſe in bono quod obtinebimꝰhac adimpleta pe⸗ titione.nõ ꝙ ab hac petitõne exoꝛdiamur oꝛando.Ad il lud quod obijcitur ꝙ pꝛius ſunt mala p̃terita.ſcdᷣo pᷣſentia tercio futura ⁊c. Dicendũ.et ſi is oꝛdo eſt in malis:aliꝰeſt oꝛdo in petitõnibo de malis tollendis. oꝛdo em̃ petitõnum eſt m oꝛdinẽ ↄgruentie adimpletönis eaꝝ. VUnde quia oꝛ do cõgruus eſt ꝙ pꝛimo dimittant᷑ peccata pᷣterita. ſcdᷣo ꝙ; reſiſtat ingruentibo temptatõibo.tercõ ꝙ fiat liberatio ab omni genere mali qð fiet in vltimo termino huiꝰſtatus mi ſerabilis qʒ petitur in hac petitõne:congrue ponitur poſt alias pentõnes. G Lonſequẽter queri . S. iiij. tur de pꝛonũciatoꝛe. Et queritur hic a quo debʒ pꝛonũcia ri hec petitio in miſſa ⁊ alibi.ſimiliter videtur quod ⁊ a ſa cerdote:⁊ ꝙ ſolum amen debet pꝛonũciari ab aſſiſtentibo. per ſimile in alijs oꝛatõnibo.⁊ ꝙ quicquid ↄtinetur in hac oꝛatõne debet a ſacerdoti pꝛoferꝛi.¶ Item cum inter om⸗ nes oꝛatões hec ſit digniſſima. videtur ꝙ totaliter debeat pꝛoferri a digniſſi a ſacerdote. etiam foꝛtioꝛi ratõne q alie t illis que doctrina xpᷣi fidelibus Data ſunt ſiue inſtructa.nõ ſolũmodo adhibendus eſt coꝛ⸗ dis cõſenſus:ſed ipᷣa ope exterioꝛi ſunt ꝓſequenda. VUnde ſicut que monuit nobis dñs eſſe facienda facere tebemus: ſic que monuit nobis eſſe petenda petere debemus. In ſi⸗ gnum ergo ꝙ nõ tm̃ debem? adhibere ↄſenſum dicenti. hãc oꝛatõnem a dño inſtructam.ſed illam ꝓferre petendo a dño que in illa ↄtinẽt᷑.oꝛdinatũ eſt ꝙ ſacerdos in miſſa nõ totaliter/pferat illam: ſed vnã petitõeʒ relinquat aſſiſtenti bus ꝓferendã. Similiter eſt de ſimbolo.ꝙ cum ꝓfertur a ſacerdote hoꝛa pꝛima ⁊ in cõpletoꝛio:vltimꝰarticulus reli quitur ꝓferendus a populo: quia nõ ſufficit tm credere ſᷣ opoꝛtet fidem ↄfiteri Ro.x.Coꝛde credit᷑ ad iuſticiam ⁊c. ec eſt ſimile de hac oꝛatõne ⁊ alijs:tum quia alie neſciũ tur ↄmuniter a populo:tum quia nõ ſunt ita diſtincte peti tiones in alijs ſicut in iſta: tum quia hec oꝛatõ eſt nobis a dño data:alie nõ ſed ab eccłia: ↄuenit ꝙ hec oꝛatõ q̃ eſt di gniſſima oꝛationum a ꝑſona digniſſima ꝓferat᷑ ꝓ maioꝛi pte.ratõne tñ pᷣtacta ↄuenit ꝙ aliqua eiꝰpars ab aſſiſtenti bus pꝛoferat᷑.Et nota ꝙ ſi ſint dies pꝛofeſti debent aſſiſtẽ/ tes eſſe pꝛoſtrati quãdo ſacerdos dicit oꝛatõeʒ dñicam. et pꝛoſtrati rñdere.&̊ libera nos a malo. Si vo ſint dies ſeſti ui:debent ⁊ ſtãtes rñdere.h̊ libera nos a malo. en Equitur amen hoc eſt quaſi clauſio ⁊ quaſi ſignaculũ dñice oꝛationis.Et licet nõ ponat in oꝛatõne dñica ſᷣm editõeʒ luce.qui etiam cauſa bꝛeuitatis tm̃ quinq; ponit petitõnes ta ip̃a oꝛatõne ſicut patz in editõne ¶MDath. Et in glo.Luc.xj.ponit᷑.Gicit᷑ em̃ ibi ſic.ꝙ dicimꝰpanẽ noſtruzʒ quotidianũ da nobis hodie ⁊c̃.ad pᷣſentis vite indigentiã ꝑtinet.¶¶ Hic querit᷑ quare amẽ dicit᷑ a ſacerdote celebꝛãti nõ ab aſſiſtentibo ſicut in alijs oꝛatõnibo ⁊c.¶l Itẽ qꝛ dicit ſubmiſſe non alte ſicut alia que ↄtinent᷑ in oꝛatõne dñica. ¶ Item quare dicit᷑ illo ydeomate ſiue lingua in qua ꝓnũ ciata fuit a dño:⁊ nõ in alia ſicut alie ꝑtes buiꝰoꝛationis. Ad hoc dicendũ.q amen qñq; optantis affectũ qñq; af irmãtis oſtendit ↄcluſionẽ vt ſupꝛa dictuʒ eſt.vñ reſpicit oꝛatõʒ.vt quod oꝛatur optet᷑:vel vt qð ↄcludit᷑ affirmet᷑.et hoc vltimo ſumit᷑ hic. Vnde gio.ANath.vj.amẽ ſignat in omnibo his petitõnibo indubitãter a dño tribui qð petit᷑: ſi vltime ↄditõnis pactum ſeruare nõ negligimus. Vnde ſubdit. Si dimiſeritis ⁊c̃. Ex hoc patet ꝙ cũ ſacerdos ſit mediatoꝛ inter populũ ⁊ deuʒ.vtpote cuiꝰ eſt vota populi offerre dño ⁊ volũtatẽ dñi populo renũciare Exo.xix.igit magis ↄgrnit ꝙ illud pꝛoferat᷑ ab ipᷣo ſacerdote quo affir⸗ mari ↄuenit petitum fuiſſe a dño ꝰceſſum:qꝙᷓ a populo cui debet fieri huiꝰrenũciatõ ipᷣo mediante.In alijs oꝛationi⸗ bus que dicunt᷑ in officio eccłiaſtico.hec dictio amen poti us affectum optantis dicit qᷓ; cluſionẽ affirmãtis. 2 ꝓpter hoc ↄgrue pꝛofert a populo a quo optat᷑ quod illis poſiu⸗ latur. Pꝛet.duplex eſt ratõ quare dicit᷑ ſubmiſſe. Vna eſt latentia beneficij exauditõnis.alia eſt ablatõ iudicij oſten tatõnis. In ſignũ em̃ ꝙ dñs vult ꝙ lateat oꝛãtes ꝙ exaudi untur a dño:quia nõ expediret illis ꝙ hoc ſcirẽt.⁊ vt aufe ratur occaſio iudicij oſtentatõnis. Si em̃ alte ſacerdos di ceret amẽ quo ſignat᷑ a dño oꝛatõeʒ eſſe exauditã:poſſet iu dicari p̃ᷣſumptõ ⁊ oſtentatõ.ↄuenit ̊ ꝙ ſubmiſſa voce di⸗ catur. Pꝛofert᷑ aũt ſub eadẽ foꝛma vocis ſub qua ꝓfereba tur a dno.in ſignũ firmitatis ⁊ inuariabilitatis diuine/ p miſſionis.hoc em̃ ꝙ dico amẽ ꝓlatum a dño inſinuabatur dñm quaſi ſpopondiſſe ſe petentes foꝛe exaudituruʒ ⁊ hoc ſcʒ ſi nõ eſſet impedimentũ ex ꝑte ipoꝝ. Heatꝰðdᷣo Brego. in canone miſſe hãc oꝛatõeʒ ſuꝑ hoſtia cenſt uit recitari. E tis pꝛincipalis huiꝰtractatus. ⸗ — Ybera nos queſumus ⁊c̃. Hoc eſt quintum membꝛum ſecũde partis pꝛincipalis in quo fit peꝛceptio buius ſacramenti. ⁊ quia vt ba betur. j. Coꝛin. xj. Quicunq; manducauerit panem vel biberit calicem domini indigne: reus erit coꝛ⸗ poꝛis ⁊ ſanguinis domini. Ipſam peꝛceptõnem pꝛecedunt oꝛationes quibus poſtulatur a domino vt digni ſint parti cipantes. ⁊ quia valde neceſſarium eſt nobis pꝛopter mul ta ꝙ fructuoſa ſit bec perceptio: ſimiliter fiunt oꝛationes — ¶ Ve of. miſſe quedam quibo poſtulat᷑ fructuoſa ſit bec ꝑceptio.Et m boc mẽbꝛũ iſtud habet duos articulos. In quoꝝ pmo po⸗ ſtulatur a dño vt digni ſint ꝑcipiẽtes. In ſeðo ꝙ cum ꝑce⸗ ptione ſit fructuoſa ibi.dñe ihu xpe filij dei vini. rticulus pꝛimꝰ Irca pꝛimũ petunt᷑ dno. Pꝛimũ eſt a malis li⸗ beratõ. Scðm eſt pacis collatõ ibi.Da ꝓpiciꝰ acem. Qui aũt in libertate ↄſiſtit ꝑ purgatõʒ omnis pecèati ⁊ quiete pacis qᷓtum ad denʒ ⁊ ꝓximum ? ſeipᷣm:digne accedit ad buiꝰſacramẽti ꝑceptõeʒ:ſᷣm ꝙ nr̃e conditõis miſeria requirit. Petit᷑ ergo hic liberatõ a ma⸗ lis cum inuocatõne ſanctoꝝ.⁊ hoc in ſilentio.hoc aũt ſilẽ⸗ tium quietem ĩnuit dñice quietis mediãte ſabbato quo do minus in ſepulchꝛo quieuit. vnde Luc. xriij. Mulieres qᷓ parauerũt vngenta ſabbato quidẽ ſiluerũt m mãdatum. dñs em̃ in triduo ſepulture ᷣm carnẽ quieuit in ſepulchꝛo ſ̃m animã deſcendit ad inferos.vt foꝛtioꝛ ſuꝑueniens ſpo⸗ liaret arinatuʒ AMath. xij. Lunc em̃ momoꝛdit infernum Oſee.xiij. Liberans ſuos a malis pᷣſentibo pᷣteritis ⁊ futu⸗ ris. Hec aũt oꝛatio dicit᷑ emboliſmꝰ.i.ſuꝑexcreſcẽs.eſt em expoſitio vltimarũ petitionũ oꝛatõnis dñice.In tribo em vltimis petituꝛ pꝛeteritoꝝ dimiſſio: contra futura tuitõ:a p̃ᷣſentibo liberatõ.i¶ Et int̃cedẽte ⁊c̃.glo.vt hec oꝛatõ exau dietur inuocat᷑ virgo gloꝛioſa mater dñi. que in omni im⸗ petratõe obtinẽda a dno. ꝓpter p̃rogatius ſanctitatis illiꝰ 7 officiũ mediatricis:pᷣma eſt inuocãda. Inuocant᷑ etiam tres apłi ſcʒ petrus qui inter ſanctos officij habet pᷣncipa⸗ tum. 7 maxime qtuʒ ad mali liberatõeʒ ratõe pfatis ligã⸗ di atqʒ ſoluẽdi.Et paulꝰratõe pꝛincipatꝰin officõ docendi. Et andreas ꝙ̃tuʒ ad ſpm̃ benignitaus ⁊ manſuetudinis. 4Sa apitius pacẽ in diebo noſtris. Hic addit᷑ pacis po⸗ ſtulatio. Et pmo ſimpliciteꝛ poſtulat᷑ pacis collatõ. Scðo iterata petitõe ſubdit᷑ pacis denũciatio ibi.pax dñi. Ter⸗ cio ad boc eadẽ reiteꝛata petit᷑ fideliũ adunatõ ibi·dñe ihu xpᷣe qui dixiſti ⁊c. In omnibo em̃ tribo locis iſtis poſtulat᷑ pax a dño.ſ̊ pꝛimo ſimplicit.ſcðᷣo cum pacis denũciatõne tercõ cũ fideliũ adunatõe.In pᷣma oꝛatõne ſit cum patena oſculata a ſacerdote crucis ↄſignatõ in facie ipius:⁊ fran gitur hoſtia. In ſcða fit ſuꝑ calicẽ crucis ↄſignatõ ⁊ coꝛpo ris cũ ſanguine ↄmixtõ. In tercia cũ oꝛatõe accepto pacis oſculatõ vel ab enchariſtia 'm quoſdã. vel ab altari fit pa cis coĩcatio.¶ Nota ̊ ꝙ dicta oꝛatõe illa.libera nos ⁊c̃. accipit ſacerdos patenã quam facta oblatõe abſconderat. ad cuiꝰſignatõnis manifeſtatõneʒ attende.ꝙ patena dicit᷑ a patẽdo:⁊ coꝛ latũ ⁊ altũ ſignat. Suꝑ hanc patenã.i.ſuꝑ latitudinẽ caritatis ſacrificiũ iuſticie debet offerri:vt holo cauſlum vere pingue fiat.hanc latitudinẽ coꝛdis hbabebat dñs offerẽdo ſeipᷣm pꝛo nobis.j. Joh.iij. In hoc cognoui⸗ mus caritatẽ dei qm̃ ille pꝛo nobis aĩaʒ ſuam poſuit.habe bant⁊ apli cum petrus aiebat Math.xxvj.Et ſi opoꝛtue rit me moꝛi tecũ nõ te negabo.ſiłꝛ ⁊ omnes diſcipuli dixe⸗ runt. Pꝛopter qð dñs intulit dicẽs Math.xxvj. Spiritꝰ quidẽ ꝓmptꝰeſt caro aũt infirma. Sed latitudo coꝛdis ab eis fugit:cũ diſcipuli omnes in agro fugerũt ⁊ latuerũt.et ideo poſt oblatõeʒ hoſtie mediante patena.ſaceꝛdos abſcõ dit ſub coꝛꝑali patenã vel ab altari remotã. Subdyaconꝰ do retro ↄtinet inuolutã.ꝑ quod diſcipuloꝝ fuga vel lati⸗ bulum ſignat᷑ quod ipᷣe dns pᷣdixeꝛat Math.xxvj. Om̃es vos ſcandalũ patiemi in iſta nocte.Scriptũ eſt em ꝑcutiã paſtioꝛẽ ⁊ diſpergent᷑ oues gregis ⁊c. Et ideo ſacerdos do⸗ minice reſurrectionis eulogiũ ãnũciaturꝰ:reſumit patenã a dy acono vel ſubdyacono rep̃ſentataʒ. quo notat᷑ ꝙ poſt domini reſurrectõem apoſtoli ad dñm redierunt.lel ſub⸗ dyaconꝰ⁊ dyaconꝰſaceꝛdoti patenam repᷣſentantes quam oſculat᷑ ⁊ cum ea ſignũ crucis ſibi facit in facie:tam modo qᷓ obſequio ſanctas illas mulieres ſignificant. de quibus dicit Math. xxviij. ꝙ veſpere ſabbati que luceſeit in pma ſabbati.venit maria magdalene ⁊ altera maria videre ſe⸗ pulchꝛum pᷣſentantes patenã.i.coꝛ patens latitudinẽ cari xxxvij. tatis in obſequiuʒ ſepulture.iuxta quod legit᷑ Mar᷑.vlti. qꝙ mulieres emerũt aromata vt venientes vngerent ihm. Et valde mane vna ſabbatoꝝ ⁊c̃. Et dixerũt adinuiceme Quis reuoluet nobis lapidem ab hoſtio monumẽti.ban⸗ ergo patenã · i.coꝛ amplũ latitudine caritatis ſacerdos ac cipit.i.xpᷣc acceptat.Quia vo crucifixus ardenti deſideꝛio querebatur. iuxta qð inquit angelꝰ Math. vlti. Scio qꝛ ihjm naz arenũ queritis crucifixũ:idciꝛco crux cum patena ſignatur in facie ſacerdotis. Statim ſacerdos oſculat᷑ pa tenam oſtendẽs ꝗ xpᷣc impleuit deſiderium mulieruʒ. mor em̃ occurrit illis dicens quẽ queritis.que ꝓcidentes oſcu⸗ lauerunt pedes eiꝰ Math. xxviij. ¶ Beinde frangit hoſti⸗ am in tres ptes. cuiꝰ miſteriũ ſic explicat᷑ ab Inno.ij. Eſt aüt coꝛpus xpᷣi vniuerſalis eccleſia ſcʒ caput cum mẽbꝛis. vnus em panis ⁊ vnũ coꝛpꝰmulti ſumꝰ.j. Coꝛin. xij.⁊ inue niuntur in iſto coꝛpoꝛe quaſi tres ꝑtes ex quibo totum coꝛ⸗ pus cõſiſtit. Ana pars eſt ipᷣm caput videlicet xp̃.qui ca⸗ put eſt ⁊ pars coꝛꝑis. Altera pars ſunt illi quoꝝ coꝛꝑa re quieſcunt in tumulis ⁊ aĩe regnant cũ xpᷣo.⁊ ſunt quali ſi⸗ mul he due ꝑtes caputſcʒ ⁊ hec pars coꝛꝑis altera: ſicut ſcriptum eſt. NQath. xxiiij · Abicũq; fuerit coꝛpꝰillic cõgꝛe⸗ gabuntur ⁊ aquile.Pꝛet.in altari duo partes ſeoꝛſum ex⸗ tra calicem reſeruãtur quaſi extra paſſionem que ꝑ calicẽ deſignatur. Npc em̃ reſurgens ex moꝛtuis iam nõ moꝛituꝛ ⁊c. Ro.vj. Et qui cum ipo ſunt neq; eſurient neq; ſitient amplius neq; ca. ſuꝑ illos ſol. neqʒ vllus eſtus que pꝛiora tranſierũt. Apoc̃.xxj. Tercia ꝑs in calice ponitur.ſignifi cans eos qui adhuc in paſſione ↄſiſtunt donec ab hac vita migrãtes ad ſuũ caput tranſeãt. vbi nõ moꝛiẽt ampliꝰ nec vllatenꝰ patient᷑.de hac fractõe infra dicet᷑. (Par dominiſitſemꝑ .S. j. vobiſcum. Hic denũciatur pax fidelibo ↄferenda cum po⸗ ſRulatione eiuſdem ibi.Agnus dei qui tollis.Et quia non meritis humanis ↄferenda eſt. ̊ diuina miſcia ideo pꝛi⸗ mo poſtulat᷑ diuia miſcdia.ſcðo pax diuĩa..Niſc dia ↄfe⸗ renda poſtulat᷑ ibi. Agnꝰdei qui tollis ⁊c. miſerere nobis Pax poſtulat᷑ ibi.Agnꝰdei ⁊c.dona nobis pacẽ. Hic autẽ anũciat ſacerdos eulogium dñice reſurrectõnis que nõ ſo lum ꝑ ſigna ſed etiam ꝑ verba inſinuat᷑. Sacerdos em̃ al⸗ ta voce dicit.DPax dñi ſit ſemꝑ vobiſcum. Et duabo par⸗ tibus hoſtie extra calicem reſeruatis. cum alia ſignuʒ cru cis ter efficit ſuꝑ calicem: de cuiꝰoꝛe dyaconꝰvel ſacerdos remouerat coꝛꝑale.Quo dicto:illam ꝑtem dimittit in ca⸗ licem. Sacerdos igitur frangit hoſtiam vt in fractõne pa nis dñm cognoſcamꝰſicut illi diſcipuli dñũm cognouerunt quibo ipᷣe ihᷣs die reſurrectõnis aparuit eũtibo in emaus LQuẽc̃.vlti.Cõmixtio ſpecieꝝ panis ⁊ vini deſignat vnionẽ carnis ⁊ anime que in reſurrectõne carnis denuo ſunt vni te. am panis ad carnẽ ⁊ vinũ refert᷑ ad aĩam.⁊ ideo ter ſignum crucis ꝓducit᷑ cum hoſtia ſuꝑ calicem: quia virtꝰ trinitatis animã crucifixi reduxerat ad carnẽ. ne derelin⸗ queret animã eius in inferno. nec daret carnẽ eius videre coꝛruptõnem.iuxta qð ipe dicit in p̃s.Ego doꝛmiui ⁊ ſom num cepi exurrexi ⁊c. Ael ideo tres cruces fiũt cum ho⸗ ſtia ſuꝑ os calicis: quia tres mulieres querebãat crucifixũ ad hoſtium monumẽti.vnde ¶M Dar̃.vlti. Yoh.xx. Quẽ que⸗ ritis ſurrexit a moꝛtuis. Os ergo calicis ſignat in loco ho ſtium monumẽti:de quo dyaconus vel ſacerdos remone⸗ rat coꝛꝑale:deſignans ꝙ angelꝰoñi reuoluit lapidẽ ab ho⸗ ſiio monumenti . Jllud ſane debz intelligi quod dicit ſacer dos cum eucharilliam mittit in calicẽ. Niat inquit ↄmixtõ coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi ⁊c.¶ Sacerdos vᷣo ꝓnũtiãs ſic Par domini ſit ſemꝑ vobiſcũ.inſinuat ꝓꝙ die illo vna ſab⸗ batoꝛum venit ihᷣs⁊ ſietit in medio diſcipuloꝝ ⁊ dixit pax vobis Joh.xx. Quia vo ihs vt ſalutauit apoſtolos dedit eis poteſiatem remittendi peccata.Quoꝝ remiſeꝛitis pec⸗ ca.⁊c.idcirco choꝛus clamat ad ipſum ⁊ poſiulat.Agnus tei qui tollis peccata mũdi ⁊c̃. Lauit eĩ nos a peccatis in ſanguĩe ſuo Apoc̃.j. Hic aũt agnus ſignat᷑ ĩ agno paſcha li de quo ſupꝛa.⁊ Exo.xij. Hic eſt ille de quo Joh. j. Hic * eſt agnꝰ ei.hic eſt qui tollit pctẽa mundi.Agnꝰðvo dicit᷑ ab agnon quod eſt piuʒ:quia ſola pietate nos redemit.vel ab agnoſcendo:quia ſicut agnus ſolo balatu matrem cogno⸗ ſcit:ſic xpᷣe in paſſione ſua matrem agnouit ⁊ virgineʒ vir gini ↄmẽdauit.ideo ergo ter dicit᷑ agnus dei:quia xpᷣc pen dens in cruce patrẽ ſuũ cognouit ei obediendo.⁊ matrẽ ſu am agnouit eã virgini ↄmẽdando.agnouit etiã ibidẽ genꝰ humanum redimẽdo. ibi em̃ pius obtulit ſe ꝓ nobis.⁊ ob hoc in altaꝛis ĩmolatõne ter dicit᷑ agnus tei.quaſi ꝗ agne uiſti patrẽ miſerere nobis qui agnouiſti matrem miſerere nobis pie qui redemiſti mũdum dona nobis pacem. Poꝛ⸗ ro ſᷣm antiquam conſuetudinẽ que adhuc in pluribo obſer uatur eccleſijs nullatenus variatur ſed tribo vocibus vni foꝛmiter dicitur iniſerere nobis: ꝗpter tria genera pecca⸗ toꝛum que petimꝰnobis remitti.cogitatõnis.locutõnis ⁊ actionis.vel ꝓpter tres oꝛdines in eccleſia fideliũ qui ſunt Moe.daniel ⁊ Job. q̊s Eʒechiel.vidit in viſione ſaluãdos Poſtmodũ aũt multis ⁊ varijs aduerſitatibo 2 erroꝛibus eccleſie ingruentibo cepit ad dñm clamare de tribulatõni⸗ bus dona nobis pacem. Et vt clamoꝛ eius facilius audire- tur in ipᷣ̃a duxit imolatõis hoꝛa clamandũ. Hec tñ varie⸗ tas nõ diſcrepat a ↄſuetudine ve.te.ð quo ſumpta eſt.vbi cum ſacerdos repetit. CParce dñe ꝑce populo tuo.tercõ va riatur.⁊ ne des hereditatẽ tuam in obpꝛobꝛiũ.Dicimꝰ er⸗ go miſerere nobis q;tum ad animã. Item miſerere nobis ꝙ̃tum ad carnẽ.⁊ dona nobis pacem ſᷣm vtrüqʒ: vt habea⸗ mus pacem pectoꝛis ſpũalem ⁊ pacem coꝛꝑis iꝑalem. Jn miſſa ᷣo pꝛo deſunctis debet dici.dona eis requiem. cuius ratio manifeſta eſt. cum illa ad impetrandũ illis requiem ſpaliter celebꝛetur. Et queritur quare dicitur dona eis re⸗ quiem ſempiternã in tercõ agnus ci in miſſa de moꝛtuis non in pꝛimo vel ſcdᷣo.Rñſio.quia miſſe celebꝛantur ꝓ de functis ſpãliter ꝓpter penarum earũdem mitigationem et quietem afflictionũ ad que ſequitur quies ſempiterna. Et Apter hoc pꝛimo poſiulatur quies ſimpliciter vltimo qui/ es ſempiterna. Ter autẽ dicitur agnus ei ꝓpter quietem obtinendã ab ipᷣa trinitate:eo mediatoꝛe.qui dicit agnus ci.vel ꝓpter triplicis afflictõnis remiſſionem.ſcʒ ardoꝛis tenebꝛaꝝ ⁊ expectationis ſiue dilatõnis.4 Scðm autem vſum quarũdam eccleſiarũ non dicitur ↄtinue h̊ interpo⸗ late ⁊ mixtim cum oꝛatõne. Cuiꝰ ratio põt eſſe. ; ſumme optanda eſt pax 2 pꝛo ea affectuoſiſſime ẽ oꝛatõ deo effun⸗ nda.il Si querat᷑ quaꝛe magis dicit᷑ agnꝰdei.qui tollis peta ⁊c.qᷓ ihu xpᷣe vel aliquo alio mõ. Dici põt ꝙ h̊ fit ue nienter: tum ꝓpter veritatis repᷣſentatõeʒ que in lege figu rabatur in imolatõne agni typici:tum ꝓpter ſignatõez ve⸗ ritatis ꝓphetiʒate de milſione agni ad hoc ꝙ imolaret᷑ pꝛo ſalute geneꝛis hũani Iſa.xvj.xvbi dicit᷑. Emitte agnuz dñe dnatoꝛem terre ⁊c̃.tum ꝓpter verbuʒ ioh.baptiſſe.qui de⸗ monſtrando dñm dixit. Ecce agnus dei ⁊c. Quia em̃ in H ſacramento rep̃ſentat᷑ imolatio veri agni que fuit ſigura⸗ ta in lege ⁊ hata:conuenienter dirigitur oꝛatio ad dũm nominatũ agnum. ⁊ ſimiliter pꝛopter oſtenſionem iohan⸗ nis baptiſte ſic dicentis. „ „ Domine ibeſuxe S. ij. qui dixiſti. Hic reiterata petitõne poſtulat᷑ fidelin aduna⸗ tioqua terminata oſculato calice vel altari vel coꝛꝑe vxpᷣi: omũicat pacem miſtro ſcʒ dyacono vel alij. ſi otingeret ali⸗ um miſtrare.dicendo pax tibi. Hic attendẽdum eſt ꝙ poſt qᷓ dñs ſalutauit aplos iterum dixit eis. Pax vobis JZoh̃. xx. Oſtendens ꝙ nõ ſolum debemus habere pacem in oꝛe verũetiam in pectoꝛe:ne ſimus qui loquũtur pacem cũ ꝓ⸗ ximo ſuo:mala aũt in coꝛdibo eoꝝ.ideoq; cum hoc dixiſſʒ apoſtolis inſufflauit 2 ait. Accipite ſpĩſanctum Joh. xx. Ad quod vtiq; deſignandũ ſacerdos pꝛebet oſculum oꝛis miſtro qui reuerenter inclinans ſe pectus oſculatur ipᷣius 7 planetam qua caritatem vt ſupꝛadictũ eſt ſcimꝰ deſigna⸗ ri. Quia ergo caritas dei diffundit᷑ in coꝛdibo noſtris per ſpiritũſanctũ.qui datus eſt nobis Ro.v. ideo pacis olſcu⸗ um ꝑ vniuerſos ſideles diffundit᷑ in ecclia. ¶ Zam 2 apts amonet. ij. Coꝛin. vlti. ſalutate vos inuicẽ ĩ oſculo ſcio. qꝛ ðvo ꝑ ĩmolatõnem hoſtie ſalutaris dimiſſis pct᷑is recõcilia⸗ mur altiſſimo.recte tũc pacis oſculũ accipit᷑: cũ ĩmolatõis miſteriũ celebꝛat᷑. Inno.aũt qui pacis oſculum dari decre uit aliã cauſaʒ deſignat. pacẽ inquit aſſeris ante ↄſecrata miſteria quoſdaʒ ꝓpłis imparẽ. vel ſibi ſacerdotes inter ſe tradere: cum poſt oĩa que aꝑire non debeo:pax ſit neceſſa⸗ rio indicẽda.ꝑ quã ↄſtat populum ad oĩa que in miſterijs agunt᷑ atqʒ in eccłia celebꝛãtur pᷣbuiſſe ↄſenſuz ac finita eẽ pacis ↄcludentis ſignaculo demonſiret᷑.¶¶ Item queritur quare nõ datur pax miſſarũ aſſiſtentibo ſolẽnijs quãdo ce⸗ lebꝛatur ꝓ deſunctis. Rñſio.ꝙ in miſſis ↄmũibo in ſignũ pacis poſtulate a dño.⁊ fiducie eiuſdem obtente vel obti⸗ nende:dat᷑ pax a ſacerdote mĩſtro ⁊ a miſtro alijs aſſiſten⸗ tibus. In miſſis vᷣo ꝓ defunctis celebꝛatis nõ poſſulatur pax.ſᷣ̊ requies defunctoꝝ. Pꝛete.in hmõi miſſis offert᷑ ſa⸗ crificium ſpãliter ꝓ requie aĩaꝝ nõ pace ꝓpti quãtũ eſt de intentõne offerentis: ꝗpter qð nõ eſt ↄſimilis ratio: quare e beat pax dari in hmõi miſſis ſicut in alijs. 4¶! Et nota ꝙ⸗ oſculũ in ſacra ſcriptuꝛa ſignat vnionẽ. caritatẽ.reueꝛẽtiã paceʒ.de oſculo vnionis Cañ.j. Oſculet᷑ me oſculo oꝛis ſui.de oſculo caritatis yſaac inquit ad filiũ ſuũ Beñ. xxvij Accede ⁊ da mibi oſculuʒ fili mi. de oſculo pacis.ij. Coł. vlti. Salutate vos inuicẽ in oſculo ſcto.de olculo reueren⸗ tie Luc.vij.Oſculũ mihi nõ dediſti:hec aũt exquo intraui nõ ceſſauit oſculari pedes meos. Ad deſignãdũ ergo tres vniones in xp̃o:ſacerdos ter oſculat᷑ altare.videlicet vnio/ nem diuinitatis ad aĩam:deitatis ad carnem:⁊ carnis ad aĩaʒ. vel ad deſignãdũ vnionẽ qua vnita ẽ xrp̃o hũana natu ra.ſct̃a eccłia.fidelis aĩa.Ad ſignificãdũ vo triplicẽ paceʒ tꝑaleʒ ſpũalem eternã: ep̃us celebꝛãs ſolẽniter ter oſculat miſtrum. Pꝛimo ſubdyaconũ.ſcðo dyaconũ.tercio ſacer⸗ dotem. Ad denotãduʒ quoq; duoꝝ teſtamẽtoꝝ ↄcoꝛdiam: Epus duabo vicibo codicẽ oſculat᷑.qꝛ rota ↄtinet᷑ in medio rote Eʒech̊.j.⁊ duo cherubin ſeſe reſpiciũt verſis vultibo in ꝓpiciatoꝛiũ.xxvij.Exo.Ad denotãdũ caritatẽ:ſacerdos oſculat᷑ patenã.qdð deſignat coꝛ patẽs latitudinẽ caritatis. vnde Luc.xxiiij. õne coꝛ noſtrũ ardẽs erat in nobis ⁊c̃. In ſignũ reueretie ſubdy aconꝰ⸗ dyaconꝰpedes ⁊ manꝰ ſũ mi pontificis oſculãt᷑. edes ſubdy aconꝰ oſculat᷑ poſt le⸗ ctaʒ eplaʒ. Et dyaconꝰañ legẽdũ euãgeliũ manꝰ.ſubdya⸗ conꝰoſculat᷑ manũ offerẽs ampullã cũ aqua calicẽ cũ vino. dyaconꝰferẽs patenã ⁊ thuꝛibulũ cũ incenſo. rticulus ſecũdus mine mu xpe fili dei viui. In hac ꝑte cũ ꝑce⸗ tõne ſacramẽti petit᷑ ꝙ ipᷣa ſit fructuoſa.⁊ pꝛi⸗ Vmo añ ꝑceptõʒ.ſcðᷣo poſt.ibi. Qð oꝛe ſũpſimꝰ. Adhuc etiã añ ꝑceptõʒ pᷣmo petit᷑ indiſticte ſcʒ taʒ de ꝑce⸗ ptõne coꝛꝑis qᷓ; lãguis. Scðo diſticte ſcʒ pᷣmo coꝛpis.ſcdðᷣo ſanguĩs.Et ponũt᷑ in pᷣma oꝛone due petitões.In quaruz pma fit ipᷣa petitõ cũ exp̃ᷣſſiõe nr̃e indignitatis.ibi.ꝑceptõ coꝛꝑis. In pᷣma oꝛoe cũ expᷣſſa recoꝛdatõe diuie bonitatis poſtulat᷑ ᷣtute hꝰſacramẽti a malis liberatõ.deinde man⸗ datoꝝ executõ:⁊ ꝑpetua cũ deo aſſignatõ.⁊ hũc triplicẽ eſ fectũ oꝑat᷑ gra hupſacramẽti. Mꝛimꝰeffectꝰẽ inchoantiũ. ſcðᷣus ꝓficientiũ.terciꝰ ꝑſeuerantiũ. Poſtulat᷑ aũt libera⸗ tio a duplici malo in genẽ. ſcʒ a malo culpe cuʒ dꝛ ab oĩbo iniꝗtatibo.⁊ a malo pene cum dẽ ⁊ vniueꝛſis malis. Et qꝛ eſi triplex malum culpe.ſcʒ coꝛdis.oꝛis.operis. dicit᷑ om⸗ nibus iniquitatibo.Et triplex malum pene ſcilicet qð cõ⸗ traximus.⁊ hoc eſt duplex ſcilicet afflictiuum ſicut fames ſitis frigus:⁊ quo illicimur ſcʒ ad malum culpe:⁊ qð me⸗ remur ideo dicit᷑ ⁊ vniuerſis malis.In ſcda oꝛatõe poſtu⸗ latur ꝓuentꝰdupler ex hꝰſacramẽti ꝑceptõe. ſcʒ tutamẽtũ ↄtra mala futura: ⁊ medela qꝗᷓtuʒ ad p̃ᷣſentia. Aegela em̃ nõ eſt niſi moꝛbi pᷣſentis.Si querat᷑ quare nõ petit᷑ R amo tio mali p̃teꝛiti.Dicẽdũ ꝙ malũ pᷣſens cuiꝰhic poſtulat̃ me dela ↄpᷣhẽdit pᷣteritũ qð eſt adhuc pᷣſens ꝑ debitũ pene vel maculam culpe. Qon em̃ poſtulanda eſt medela mali qð neq; ſit pᷣſens ſic neq; ſic. (Deof. miſſe anem celeſte .S. j. accipiam. Hic inſtante ꝑceptõne tria tangunt᷑. ſcʒ excita⸗ tio denotõnis ibi. panem celeſtem.2 confeſſio bumilitatis ibi. Bomine non ſum dignus.qui non ſum dignus vt acci piam te ſacramentaliter. Et eſt ſumptuʒ a AWath. vüj. Et Luc.vij. Et effuſio oꝛatõnis:ibi ſed tm dic verbo ibi. peti⸗ tur curatõ infirmitatis cuʒ dicitur. dic tm̃ verbo⁊ ſanabi tur puer meus.i.anima mea infirma. Et cõſeruatio virtu⸗ tis cum dicitur.Coꝛpus dñi noſiri ihᷣu xpᷣi. „ Uuid retribuam H.ij. domino ⁊c. Hic tangit excitatõ deuotonis cum dicit᷑ quid retribuam ac Et effuſio oꝛatõis ibi. Sanguis dñi noſtri ihu xp̃i ꝛcc. Epus aũt ſolet omũicare cum miſtris inſinu⸗ ans ꝙ xpᷣc poſt reſurrectõeʒ cum diſcipulis manducauit. Aam ↄuelſcens pcepit eis ab hieroſo.ne diſce.⁊c. Act. j. Oꝛ aüt ep̃us vna ꝑtem accipiẽs reliquas mĩſtris impẽdit Et illud inſinuat qð dicit᷑ Luẽ. vlti. ꝙ ihs manducauit co ram apłis:ſumenſq; reliquias dedit illis.Et qm̃ ihs acce⸗ pit panem ⁊ fregit illis quoꝝ coꝛ erat ardens in eis Luce. xxiiij. idcirco pontifex integram euchariſtie medietateʒ ac⸗ cipiens ſuꝑ patenam frangit in ꝑtes:2 eas miſtris poꝛri⸗ git ↄmedendas. In p̃mitiua aũt eccłia ſingulis dieb qui canone miſſe intererant ↄmunicare ſolebant. ſed poſt cre ſcente fidelium multitudine inſtitutum fuit vt tm̃ in domi⸗ nicis diebo ↄmũicarent.ſᷣ poſtea quia hoc nõ potuit obſer nari:tercia inſecuta eſt inſtitutõ: vt ſaltem ter in ano ſcz ĩ natali in paſcha in penthe.omnis xp̃ianꝰ acciꝑet eucha⸗ riſtiaʒ. Ynuẽto tamẽ tali remedio vt ſingulis diebo panis benedictꝰ daretur. Et quia in. xl.in tempoꝛibo abſtinẽtie de putatis ſingulis diebo obſeruari nõ potuit ſaluo ieiunio adbibitũ fuit tñ tale remediũ vt ſingulis diebo oſculuz pa cis ꝓ miſterio vnitatis vt dicit Inno. nod oꝛe ſumpſimꝰ S. iij. ac. facta ↄmunicatõne petituꝛ ꝙ ſit fructuoſa in duabus oꝛationibus. In pꝛima poſtulatur ſpũalis ſumptio cũ di⸗ citur. Quod oꝛe hoc eſt ſacramentaliter ſumpſimꝰ: mente — capimus.i.ſpũaliter. Mente aũt capere eſt fide ⁊ deuotio ne ſumere. 2 effectus ſpũalis ſumptõnis cũ dicit᷑ 1⁊ e mu⸗ nere tꝑali fiat c. Sumptio aũt ſacramẽtalis munꝰ dicit᷑ iꝑale:remediũ ſempiternũ dicit effectus inqᷓtuʒ eo mediã⸗ te anima magis grata 1 melius oꝛnata efficitur ad maio⸗ ris gloꝛie cumulũñ qno nũꝗᷓ pꝛiuabit᷑. 1 .— — 6 711⸗ „ ne .S. uij. n hac oꝛatõne poſtulantur duo ſcʒ firma ſiue indiuidua cõiunctio anime cum xpo ibi.coꝛpus tuũ dñe ⁊c.Et perfe cta purgatõ macule peccati ibi.Et pꝛeſta vt ibi nõ remane at 76. Doc aũt verba adhereat copulat adherentiã que eſt anime cum xpo ꝑ gratiã que eſt eſectus huiꝰ ſacramenti. Et poteſt intelligi ꝙ dico coꝛpus tuum quod ſumpſi ⁊ ſan guis quẽ potaui ⁊c᷑· tam de ſumptõne ſpũali q; ſacramẽta⸗ li.qd.coꝛpus ⁊ ſanguis quẽ ſumpſi tam ſacramẽtaliter qᷓ; ſpualiter adhereat viſceribo meis.i faciat ꝙ ſit foꝛma ſiue indiuidua ↄiunctio anime mee en ipo¶ His ꝑactis ſacer⸗ dos abluit manꝰ.nõ quia aliquid imũdum ex ↄtactu dñici ſacramen ↄtraxerit:ᷣ potiꝰob reuerẽtiã ſacramẽti.⁊ vt in⸗ dignitatẽ ſuã memoꝛet᷑.⁊ vt indignuʒ eſtimet vt manꝰ que coꝛpus incoꝛruptibile ↄtractauerunt:coꝛpus coꝛruptibile vel aliuo ĩmũduʒ ↄtingant:donec ſtudioſe lauent᷑. Et etiã vt ſi quio incaute inheſerit manibo ex ↄtactu dñici ſac̃mẽ⸗ ti: abluat᷑ ablutõnis aũt aqua debet in locũ mũdum bone ſte diffundi: vt altitudo ſacramẽti reuerentius honoꝛetur. Trina ðᷣoo ſacerdotis ablutõ.in pᷣncipio in medio ⁊ in fine teſignat mũditiaʒ cogitatõnis.locutõnis ⁊ actionis.ſine qð agitur ꝑ ignoꝛantiã. negligẽtiã? induſtriã.a quoꝝ mũ ditia offertur ſacrificiũ ſalutare. 4 Romanꝰ aũt pontifex nõ ↄmũicat vbi frangit.ſed ad altare frangit ⁊ ad ſedẽ cõ⸗ municat:quia xp̃e in emaus coꝛam duobus diſcipulis fre⸗ xxxvij. git Luc. vlti. Et in bieruſalem coꝛam aplis decẽ mãduca⸗ uit Act. j. In emaus legit᷑ fregiſſe ſeo nõ legitur ↄmediſſe. AWiniſiri vo repſentant pontiſici oblatã ⁊ calicẽ: qꝛ diſci⸗ puli obtuleruni dño ꝑtem piſcis aſſi.⁊ fauũ mellis. Paꝛs piſci aſſi repreſentat coꝛpꝰ crucifixi:qui fuit in ara crucis aſſatus. Fauus mellis ſanguinẽ xp̃i ſuꝑ mel ⁊ fauũ dulcezʒ faucibo: modo debito deguſtãtis.4 Si querat᷑ quare dñs pa ſedendo ↄm unicat. Poteſi dici ꝙ boc fit in recoꝛda⸗ tionem ꝙ beatus petrus cuiꝰvicariꝰeſt ⁊ alij apłi ſedendo coꝛpus dñi in cena accepeꝛunt. . , X.ercia pars pꝛemcipalis biun ius tractatus. — c p̃dicta ſequit᷑ pars vltima que eſt de rememoꝛatõne accepti beneficij· que incipit ab anthiphona que cantat᷑ poſt cõmunionẽ. dic tria inſinuant᷑ ſpũalis erultatõ in cãtu nthiphone que dicit ↄmunio. humilis ſupplicatio ĩ pꝛola tione oꝛatõnũ que dicunt᷑ poſt ↄmunionẽ. ⁊ finalis conſu matio cũ dicit᷑. Ite miſſa eſt. ⁊ bec intra officiũ miſſe. De⸗ inde ponũtur tria extra officium miſſe.ſcʒ poſt ↄcluſioneʒ miſſe. 4 Cantus aũt anthiphone eſt ſignificatiuuzʒ Gaudij ſpũalis ex beneſicio accepto.quo affici debent ꝑticipãtes. nihbilomingaudiũ aptoꝝ de xp̃i reſurrectõe repᷣſentat.iu⸗ xta illud Yopᷣ. xx. Gauiſi ſunt diſcipuli viſo dño.⁊ p̃ gau⸗ dio mirabant᷑. & aũt recipꝛocãdo cantat᷑ ſicut fit bm vſũ eccleſie romane:inſinuat ꝙ diſcipuli reſurrectõnis gaudi um ſibi mutuo nũciabant. VUnde duo diſcipuli cum inue⸗ niſſent.xj.ↄgregatos ⁊ eos qui cum ipſis erant dicẽtes:qꝛ ſurrexit dns vere.⁊ apparuit ſy moni ipᷣi narrauer̃t.que geſta erant in via. 7 quomõ eum cognouerunt in fractõne panis Luc.vlti. Ab omnibo etiam cantatur: vt munitas gaudij ſigniſicet.deinde ſacerdos ↄuertens ſe ad populuʒ falutat illũ.qui ↄuerſus ad altare oꝛationes ꝓnũciat.in q̊ vt frequentius fit recoꝛdatõ benefitij omũionis.¶¶ Hic no ta ꝙ quĩquies ſacerdos ↄuertit ſe ad populũ in miſſa:⁊ le⸗ pties ſalutat populũ. Quĩquies aũt ↄuertit ſe ad populuzʒ in ſignũ ꝙ xpᷣc quinquies manifeſiauit ſe die reſurrectõis. ſemel marie magdalene Joh. vlti. alias petro Luce. vlti. als duow euntibo in emaus Luc. vlti. als mulieribo ¶ Da thei vlti. als diſcipulis ↄgregatis in vnũ JYoh. vlti. Septi es aũt ſalutat populum: in ſignum miſſionis ſeptiſoꝛmis gratie ſpũſſancti in diſt. cipulos a xp̃o Act.j. AUel in ſignnʒ ꝙ omnis perfectio eſt a xpo.de cuius plenitudie accepimꝰ omnes Yoh. ij. Et omnis ſalus qui venit in terram vt ſal⸗ uum faceret populum ſuum Aath. j. Querit᷑ aut cum oꝛatõnes que dicuntur poſt ↄmunionẽ rñdere illis debeãt que dicuntur ſecrete.⁊ que collecte dicuntur 2 q;tuʒ ad nu merum ⁊ ad oꝛdinem. quare in. xl. addit᷑ vna que dicit ſu⸗ populũ illis que dicunt᷑ poſt ↄmũionẽ. Et ſiłꝛ põt queri q̃⸗ re in quibuſdã diebo ieiunioꝝ dicunt᷑ plures oꝛones ante epkaʒ: qᷓ poſt euãgeliũ vel polt omunionẽ. ¶ Ad pꝛimũ di⸗ cendũ. ꝙ inſtituta de ↄmũicatõne coꝑis xp̃ᷣi in pᷣmitiua ec⸗ cleſia vt om uniter ꝓpter multitudinẽ ꝑſonaꝝ 7 peccatoꝛũ earũdez mutata fuerũt vt tactũ eſt. ita ꝙ vnũ remediũ ad⸗ tum fuit de pane benedicto.⁊ quia ꝓpter ſolutõeʒ ieiunio⸗ rum teneri nõ potuit:inſtitutũ fuit ꝙ; diceret᷑ oꝛo ſuꝑ ꝑtin in fine miſſe inclinatis capitibo. in ſignũ hũiliatõis penitẽ tialis. ad quod inuitat᷑ cum dicit᷑ a dy acono. Hũiliate ca pita veſtra deo. quod ratõne vnifoꝛmitatis in eccłia obſer vande ſeruatũ fuit vſq; ad hodiernũ diẽ.nihilomin? vt di⸗ ctum eſt inſtitutũ fuit vt ſingulis diebo oſculum pacis da⸗ retur pꝛo miſterio vnitatis que eſt effectꝰhuiꝰ ſacramenti. Vel põt aliter dici. ꝙ vna ratio quare quadrageſima nõ ieiunat᷑ tꝑe quo dñs ieiunauit eſi ꝙ tꝑe veris magis ſolet libido homĩes incendere.vt ergo tune magis refrenet᷑ car⸗ nis eſtus:inſtitutum fuit vt tale tempoꝛe ieiunaret᷑.ad in⸗ centiuũ aũt carnis magis valet oꝛatio: quia boc genus de monioꝝ nõ eicit᷑ niſi in ieiunio ⁊ oꝛatõne Math.· xvij. vbi dicit glo.carnaliũ voluptatũ mutabilitas nõ vincitur:ni⸗ ſi ſpus oꝛone ↄfirmet. In tempoꝛe autẽ illo fit additõ oꝛo⸗ nibus ſolitis:ad inſinuandũ ꝙ tunc inſiſtendũ eſt oratio⸗ ni magis ſolito.⁊ maxime vt incentiuũ carnis repꝛimatuꝛ Ao aliud dicendũ.ꝙ tempoꝛibo quatuoꝛ tempoꝝ legun tur lectiones ante lectionem eplarem. quare hoc:dicet in tractatu d ieiunio. ⁊ quia non ſolent vt frequentius legi lectiones niſi pꝛemiſſis oꝛatõnibo:conſueuit eccleſia talibo diebus plures dicere oꝛatõnes ante epiſtolam qᷓ; poſt euã⸗ eli oſt munionen. . Ad peedl quitur .S. j. d pꝛedicta ſequi finalis ↄpletio miſſe.Complet᷑ ant miſſa trib modis.aut Pite miſſa eſt.aut ꝑ benedicamꝰdño.vel ꝑ requieſcãt in pa ce.Dicit᷑ autẽ ite miſſa eſt in ſe olẽnitatibo:quotiẽs gloꝛia in excelſis cantat᷑. Et dicto ite miſſa eſt debemus rñdere.deo gr as ⁊ eſt interiectio aggratulatiua vel agratulatiua. In pꝛofeſtis ᷣo diebo dicim Denedicamꝰdño.⁊ eſt ſumptuʒ e aplo Ro. xij. In miſſa ꝓ defunctis dicit᷑ Requieſcãt in pace.⁊ eſt de ſola generali cõſuetudine.Cum vᷣo dicit. Ite miſſa eſt. vebet dicens dirigere vultü ſuũ ad populũ. Seod cum dicit benedicamꝰdño.vel requieſcãt in pace: debet di rigere vultum verſus oꝛientẽ. debet em̃ iſta tria tm̃ dicere ſacerdos vel dyaconꝰ. Hic intelligendũ ꝙ miſſa fidelium eſt ab introitu vſq; poſt munionẽ. Et dicit᷑ miſſa a mittẽ⸗ do:quia illa ↄpleta ad ꝓpꝛia fidelis quiſq; mittit᷑. Conſti⸗ tutuin eſt em̃ in aurelienſi cõcilio. vt cum ad celebꝛa ndas miſſas in dei nomine conuenit᷑:populꝰ nõ ante diſcedat q; miſſe ſolennitas ↄpleatur celebꝛaſſe. Totuz aũt officium dicit᷑ miſſa quaſi tranſmiſſio: eo populꝰ fidelis ꝑ miſte⸗ rium ſacerdotis qui fungit᷑ vice mediatoꝛis inter æũ 7 bo mines: preces ⁊ ſupplicatönes 2 vota trãſmittit altiſſimo. IYpm do ſacrilicium.i.hoſlia miſſa vocat᷑:quaſi trãſmiſſa. Pꝛimũ nobis a patre vt eſſet nobiſcum.poſtea patri a no⸗/ bis:vt intercedat ꝓ nobis ad ipᷣm. Pꝛimũ nobis a patꝛe ꝑ incarnatõeʒ. poſiea patri a nobis ꝑ paſſionẽ ⁊ in ſacramẽ to. Pꝛimum nobis a patre ꝑ ſa nctificatõeʒ:poſtea patri a nobis ꝑ oblatõeʒ hec eſt em ſola ſufficiẽs ⁊ ydonea miſſio ſiue legatio:ad ſoluẽdas inter drũ 2 bomies 2 inimicitias offenſas. Cum ergo dyaconꝰ ait. Ite miſſa eſt igeʒ eſt ac ſi dicẽt redite ad ꝓpꝛia qꝛ oblata ẽ hoſtia ſalutaris. /¶ Itẽ etis quare in diebo feſtiuis dicit᷑ ite miſſa eſt: in pꝛofe is benedicamꝰdño. IRtem quare magis dicit ite miſſa eſt S ite in pace vel cũ dño vel aliud hmoi. 4 Item ſempꝑ be⸗ nedicendum eſt dño. p̃s. Wenedicã dñm in omni tempoꝛe ⁊ ſpecialiter in recoꝛdatõne beneficioꝝ ſuoꝛuʒ. ¶ Iem in alijs ꝑtibo officij ſempꝑ dicit in fine Henedicamꝰdño:ſimi⸗ liter videt᷑ ꝙ debeat dici ĩ officio m iſſe vel quare nõ. 4 Itẽ cum nõ variet᷑ clauſio ſiue opletio in miſſis pꝛo defunctis: ſimiliter videt᷑ ꝙ conſimili m 6 lari in mil⸗ ſis que celebꝛant᷑ pꝛo viuis Ruũſio.cuʒ dicit᷑ Ite miſſa eſt duo fiunt. quia licentia redeũdi ad ꝓpꝛia dat᷑ populo: ⁊ oſtendit᷑ ꝙ oblata eſt hoſtia ſ⸗ alutaris pꝛo eodeʒ. In die⸗ bus aũt ſolenibo ↄgruit populo ad ꝓpria redire 7 in vſum ſumere bona dei cũ grarũ actõne:⁊ de eiſdem indigẽtibus im ꝑtiri.pñ ee. viij. Ite mediteqʒ pinguia ⁊ bibite mul ſum ⁊ mittite ꝑtes eis qui nõ pᷣparauerunt ſibi:qꝛ ſanctus dies dñi eſt. ꝓpter hoc nõ ſine ratõne in diebo feſlis datur licentia populo redeũdi ad ꝓPꝛia. Pꝛet. habita refectione ſpirituali que inſinuat᷑ cum dicit᷑ miſſa eſt. vt druina boni tas euidẽtius appareat:indicit populo vt ad ꝓpꝛia redeat ad refectõeʒ coꝛpalem. vt ſic ̃m hominẽ vtrũq; reficiat᷑ et do amplioꝛes gratiarum referat actõnes. hoc aũt magio ouenit diebo feſtis que totaliter debent in diuinis laudibo erpendi qᷓ in alijs: quibo negocijs alijo inſiſtendũ eſſ. Pꝛe te. Denedicamꝰdño eſi ↄmunis clauſio ſeptem boraꝝ ca⸗ nonicarum. Unge in diebo pꝛiuilegiatis 2 officio pꝛiuile/ giato cui?eſt offcium miſſe nõ oↄuenit:licet diebb ↄmunibo ſcʒ pꝛofeſtis ↄueniat. In diebo em feſtis in quibo dei bene⸗ ſicia maxime manifeſta nt᷑: potiſſime ↄuenit ꝙ beneficium hꝛecipuũ cuiꝰeſt oblatio pꝛedicta voce expꝛeſſa pꝛoferatuꝛ l Ad vltimũ dicendũ quia miſſe pꝛo defunctis celebꝛan tur ſolũmodo pꝛo liberatone eoꝛum a pena ⁊ obtentu quie 7 — — tis.⁊ pꝛincipaliter obtentu quietis. omnes miſſe eiuſmodi claudũtur vno modo ſcʒ poſtulatoõne quietis.nõ ſuniliter eſt de alijs miſſis que nõ ſine ratõne variate ⁊ diſtincte m diſtinctionem dierum feſtoꝛum 2 pꝛofeſioꝛum diuerſimo⸗ de claud ¶Expleto officio miſſe S. ij. addiciuntur quedam quibo rememoꝛantuꝛ accepta benefi cia. Et pꝛimo opere tm̃ ſcilicet in oſculo ſacerdotis. Secũ⸗ do verbo tm in oꝛatione.Tercõ verbo ⁊ opere ſcilicʒ in be nedictione. Officio em̃ terminato ſacerdos qui aſſiſiit pon tifici oſculatur menſam altaris 7 bumerum txrtrum pon tificis.quibus oſculis ſi ignificatur effectus huiſ. acramen ti qui eſt par et vnitas. obtenta oblatione ipſius ſacrificij oblati ab ipſo epiſcopo offerente. Per bumerum autẽ po⸗ tiſicis oſculatum oſtenditur hunc illum ſignificare ponti ficem: cuiꝰ pm legis figuram dexter armus ſeꝑatus debet hoſtijs ſalutaribus 2 pacificis Leuit. vij. Per bumerũ autem pꝛincipatus ſignificatur. ſm illud Ila.ix.factus ẽ pꝛincſpatus eius ſuper bumerum eius. Pꝛincipatum ſal⸗ uatoꝛis expꝛeſſit vox ãgelica. pꝛophetica legalis. Ange lica. Luce.j. dabit illi dominus deus ſedem dauid patris eius ? regnabit ⁊c̃. Pꝛophetica ps. Sedes tua teus in ſe culũ ſeculi ⁊c. Legalis.moyſes AKo.rv. Vominue regna⸗ bit ineternum 2 vltra. ad quod deſignandum tres bume⸗ rum pontificis oſculantur in ſignum reuerentie. pꝛimice⸗ rius in pꝛincipio: decanꝰ in medio:ſ. acerdos in fine. De⸗ inde inclinans ſe ſacerdos vel epiſcopꝰoꝛationem hanc do mino effundit. laceat tibi ſancta trinitas ⁊c. In qua pꝛi mo petitur ꝙ placeat deo eius obſequium. ſcdo ꝙ ſacrifici um oblatum ſit deo acceptum. tercio idem illi ⁊ aſſiſten tibus ſit ꝓficuum.4¶. Sed quid eſt ꝙ petitur ꝙ ſa acrificiuʒ oblatum ſit o acceptabile. cum conſtat deo ſemper ſit acceptum. Ste quid eſt quod petitur ꝙ ſacrificium ſit p⸗ piciabile:cũ diuina pꝛopiciatio ſit ſolimodo oꝛatione po⸗ cendum ꝙ cum ſacrificiuʒ boc . ſtulanda.¶¶ Ad pꝛimum di offertur deo pꝛo multiplici obtinendo beneficio a domino: petere ꝙ ſit acceptabile:eſt petere ꝙ illo mediante obtine⸗ atur illud ꝓpter quod offertur.ſicut cum aliquid petitur a domino cum dicit. domine ſit acceptabilis tibi petitõ mea idem eſt acſi diceretur fiat a te quod peto. 4¶. Do aliud di cendum.qꝙ petere ꝙ ſacrificium ſit ꝓpiciabile⸗ ere ꝗ; cus ſacrificio illo mediante ſit ꝓpicius. einde ſequit vltima benedictio quã facit epiſcopꝰvel ſacerdos ſuper po pulum. que miſſionem ſpũſſancti ſi ignat quã de celo miſit teus in aplos iuxta quod ipᷣe pꝛomilit accipite.i.accipie⸗ tis inquit virtutem ſpũſſancti ſuꝑuenientis in vos.bec be⸗ nedictio ꝑ verbum oꝛis ⁊ ſignum crucis expꝛimitur:qm̃ il la miſſio ꝑ ſonum aeris vel linguam ignis innotuit.iuxta quod legitur Act᷑.ij. Factus eſi repente ſonus de celo tan⸗ qᷓ aduenientis ſpũs ⁊c. apparuerunt illis diſptite lingue ⁊c.licet aut ſpũſſanctus ſ pãliter miſſus fuerit in aplos.qꝛ tamen indiuiſa ſunt opera trinitatis: miſſionem illam to⸗ ta trinitas fuit oꝑata. ideoq; benedictõeʒ iſtam facit ep̃us vel ſacerdos in nomine trinitatis. auctoꝛitate pᷣs.dicẽtis. Henedicat nos deꝰ deuo noſter benedicat nos deus. Be⸗ nedictionis foꝛmam legis expꝛeſſit auctoꝛitas.domino di⸗ cente ꝑ moyſen numeroꝝ.vj. Inuocabit nomen meuz ſi uꝑ filios iſrabel:2 ego Dñns benedicaz. . ¶ Queſto. xx xviij. de conſe erationis effectu. Abito de conſecra⸗ tione qᷓtũ ad pratẽ 2 vſũ:ſeqꝗt᷑ de eadẽ cytũ id effectũ. ꝗ ẽ ↄuerſio panis ⁊ vini ĩ veruʒ oꝛpꝰꝛ veꝝ ſãguinez xp̃ᷣi.de hac qrũt᷑ hec. BPꝛio vtx ſit ibi vera trãſmutatò vł ↄuer ſio panis in coꝛp vtꝝ tot panis ↄuertat᷑ ĩ coꝛpꝰxpi:an aliquid remaneat de pane.Tercõ vtrum ſit ibi anibilatio panis. Quarto que xp̃i:an panis ſil maneat cũ coꝛpe.Scðo * — — — — E 6 — — „ ge ¶ Mueſtio ſit ila mutatõ.i.ad qð genꝰmutatõis babeat reduci.Quĩ to in go erit illa ↄuerſio vel mutatõ ſcʒ vtꝝ panis trãſeat in carnẽ tm̃: an in carnẽ ſãguinẽ aĩaʒ ⁊2 diuinitatẽ. ⁊ ſitr te vino· Sexto vtꝝ ꝑs panis ↄuertat᷑ diſtincte in ꝑteʒ coꝛ ꝛis: an indiſtincte totũ in totũ ↄuertat᷑. Septimo vtruʒ fiat ſucceſſiue an ſubito. Octauo vtrũ eſſe panis ⁊ coꝛꝑis xpi: ſint in eodẽ inſtati an in diuerſo. ꝛum pꝛimum Irca pꝛimũ querit᷑ ſic.⁊ oñdit᷑ ꝙ eſt ↄuerſio panis in coꝛpꝰ:⁊ nõ ſimul manet cũ coꝛpoꝛe dicit eĩ Hugo.videt᷑ ſpẽs panis ⁊ vini.⁊ ſub ntia panis 2 vini nõ credit᷑. Si aũt nõ cre ditur ibi eſſe 2 ibi ſit qð credit᷑ ibi eſſe:ꝭ̊ ⁊c.¶ Iteʒ Hugo alubi. Cõuerſio panis ⁊ vini in verũ coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ xpᷣi. nõ ſᷣm vnionẽ ſed ᷣm trãſlatõeʒ credẽda eſt.¶ Jtem babet᷑ auctoꝛitate ſanctoꝝ doctoꝝ ſcʒ aug. ambꝛo. euſebij 2 dam̃. dicentis. ꝙ pams ⁊ vinũ ſuꝑnaturaliter tranſit in coꝛpus 2 ſanguinẽ xp̃i.¶ Item bhoc ptʒ ex ipſa foꝛma verboꝝ qua fit ↄuerſio que eſi.boe eſt coꝛpᷣmeum.in qua ꝑ ipᷣm pꝛono men demõſirat᷑ ↄtentum ſub ſpecie panis. 4l Item ſi ſimul cum coꝛꝑe xp̃i eſſet ſubſtantia panis.ſicut vere dicit᷑ hoc ẽ coꝛpus xp̃i facta ↄſecratõe:⁊ vere diceret᷑. Hic ẽ panis ma terialis.quod eſt falſum ⁊ hereticum.4! Item ſi ſubſtantia panis maneret:tunc ſumẽs coꝛpꝰrpᷣi ſacramẽtaliter ſolue ret ieiunium ſumẽdo.Ex his videt᷑ 4 nõ manet ſubſtãtia panis cũ coꝛꝑe rp̃i ſub ſpecie panis:ſᷣ ꝙ ↄuertit᷑ in coꝛpus xp̃ᷣi. Contra.verius eſſet ſignũ in hoc ſacramẽto.⸗ exp̃l⸗ ſius repᷣſentaret coꝛpus xpi.ſi panis maneret i ſua ſubſtã⸗ tia 2 nõ ↄuerteret᷑ qᷓ ſi ↄuerteret᷑: ⁊ ſola ſpẽs maneret.cum ergo veritati ſacramẽti ↄgruat expᷣſſio ſigni. magis opete⸗ ret huic ſaẽmẽto ꝙ panis ĩ ſna ſubſtãtia eſſʒ ſignũ: ꝙ ꝙ ſo la ſpecies panis. 4 Item in alijs ſacramẽtis ſigna 'm eſ⸗ ſentiam 7 veritatẽ ſunt illa que aparẽt.ſimilit᷑ videt᷑ ꝙ in poc ſacramẽto debeat eſſe. ¶¶ Iem in ſacramẽto veritatis nulla debet eſſe ſimulatõ vel cauſa œæceptõnis. ſed ſi ſignũ in boc ſacramẽto eſſet ſola ſpẽs:ſenſus errarẽt ⁊ vciperẽt᷑ in eius ↄpꝛebẽſione. liſus em tactus ⁊ guſtus iudict pa⸗ nem eſſe qð ppꝛebẽdunt:nõ aũt ſolam ſpẽm panis.⸗ Itez dicit Gꝛeg. Quiſquis fideliũ dubiũ habere poſſit.in hoꝛa ĩmolatõnis celos aꝑiri:ſũma ⁊ yma ſociari.ſed boc nõ fie ret ſi aliquid ĩ coꝛpus xp̃i ↄuerteret᷑. Inde videt᷑ ſim Bꝛe⸗ go. ꝙ xe deſcendat de celo. ergo ibi nõ eſt ↄuerſio.¶ Item dam̃.ꝙ ↄſuetudo eſt bomibo ↄmedere panẽ ⁊ bibere vinũ: ↄiugauit eis diuinitatẽ ⁊ fecit ea coꝛpus ⁊ ſanguineʒ. Si ergo ↄingauit illis diuinitatẽ: ſaluant᷑ in ſua natura⁊ nõ ↄuertunt᷑ in alind.¶ Item ſi aliquid ↄuertitur in coꝛpus rp̃i. aut in quod eſt aut in quod nõ eſt. Si in quod nõ eſt: N . . —. Vergo coꝛpꝰ de nouo ſit. Si in quod eſt:ergo coꝛpꝰ xpᷣi auge⸗ — Re tur. 4 Item vbi aliquid bene põt fieri ſine miraculo nõ eſt ponendũ miraculũ.led coꝛpus xp̃i cum ſit gloꝛioſuʒ ſimul loco cum pane eſſe põt ⁊ idem faceret ac ſi panis ↄuertere tur.quod nõ poteſt eſſe ſine miraculo: ergo ⁊c. ¶ Item in nullũ coꝛpus ↄuertit᷑ cibo niſi quod indiget refectõe.bᷣ coꝛ⸗ pus rp̃i nõ ẽ tale.ergo ⁊c.¶ Si dicat᷑ nõ abſoꝛbet vt ter⸗ ra.̊ vt radius: ſcʒ nõ indigentia ̊ potentia. Cõtra.radiꝰ i in ſe: ergo nec xpᷣc panẽ in coꝛpus ſuum. io. ſicut dicit magiſter in ſenten.iiij. li. Quoꝛũdam anti poſitio fuit.ꝙ in hoc ſocramẽto nõ eſt aliqua con uerſio:ſᷣ ad pꝛolatõeʒ verboꝝ ſine ↄuerſione aliqua fit di⸗ rmuina virtute vt coꝛpus rpii ſit ibi. Sed hec poſitõ eſt cõtra⸗ . 1N. v; ria ſanctoꝝ auctoꝛitati. tollit etiã ↄgruitatem ſacramẽti 2 minuit vtilitatẽ meriti.Eſt aũt multiplex ratõ quare con⸗ gruit ꝙ panis ↄuertat᷑ in coꝛpus xp̃i T non mancat ſimul ſub ſigno cuʒ coꝛꝑe xpᷣi. Una ratio eſt ydolatrie euitatio. Si em ſub ſacramẽto maneret panis:foꝛtaſſe qñq; adoꝛa⸗ retur indiſtincte cũ dño. Alia eſi efficatioꝛ deducto ad ipᷣim rpᷣm ↄpꝛehẽdendũ.ſpecie eĩ panis que mõ deducit ad dñm xp̃m ↄpꝛehẽdendũ ⁊ venerãdũ:tũc mediate deducẽt.qꝛ pꝛi⸗ mo deducẽt ad ↄpꝛebẽſionẽ panis:⁊ poſt ad apꝛehẽſionem dñi.Alia eſt ſpalioꝛ refectio.mõ illa refectio eſt ſpualis xxxviij. oĩno:tũc eſſet in ꝑte carnalis.quia tũc cibo carnalis aſſu⸗ meret᷑ ⁊ nõ ſolum ſpũalis.Alia eſt veꝛitatis inſinuatõ.ſcʒ yt credatur ꝙ ſit tm̃ cibus aĩe non coꝛꝑis. ⁊ ꝙ boc cibo fit oyr vnio ſpũalis nõ coꝛꝑalis.ſoinuit autẽ vtilitatẽ meriti.qꝛ ponẽdo ꝙ accidentia nõ poſſunt eſſe ſine ſubiecto: ĩnitẽdo rationibo humanis meritũ fidei minuit. ꝓpter hoc poſitio iſia eſt repꝛobanda. 4l Ad illud quod dicit᷑. ꝙ ſi panie re⸗ maneret in ſua ſubſtantia. expꝛeſſius repᷣſentaret coꝛpus xpᷣi ⁊c. Dicendũ.ꝙ et ſi expꝛeſſioꝛ eſſet tũc repſentatõ:non ita imediata eſſet deductõ ad rem ſacramẽti ↄpꝛehẽdendã 2 venerandã. deductio aũt bmõi magis eſt neceſſaria qᷓ; re pꝛeſentatõ. 4 Ad illud quod obijcitur. ꝙ in alijs ſacramẽ⸗ tis. ſigna ſunt 'm eſſentiam ⁊c. Dicendum ꝙ ſecus eſt de boc ſacramento? alijs. boc em̃ ſacramentum ↄſecratur vt alſumatur in cibum ſcʒ ſpiritualem. ꝓpter quod congruit ꝙ nihil ibi carnale ſit. non ſic eſt de alijs ſacramentis que coꝛpoꝛali et materiali opatione miĩſtrant᷑.ſicut bapiiſma ablutõne coꝛpoꝛali ⁊ confirmatio in vnctõne.4 Ao illuo quod obijcitur.ꝙ ſenſus errant ⁊ ecipiunt᷑ in ↄpꝛe benſio⸗/ ne ſpeciei panis ⁊c. Dicendũ ꝙ in hoc ſacramento non eſt attendendũ iudiciũ ſenſuũ: ſed potius fidei merituʒ. plus em̃ meretur bomo fide buiꝰſacramenti ex boc. ꝙ in ̊ ſac⸗ mento ſunt accidentia ſine ſubiecto: qᷓ ſi eſſent in ſubiccto 4 Ad aliud dicendũ.ꝙ ſermo Gꝛeg. tropicus eſt.⁊ dicun . X „ gZwi AſIN 4 tur celi aꝑiri ꝓpter diuine bonitatis affluentiã. que mani H ſen feſta eſl in panis celeſtis coĩcatõe.ſũma aũt dicunt᷑ ymis ſociari: ꝓpter coꝛꝑis xpᷣi pᷣſentiã ſub ſpecie elemẽti exiſten⸗ tis.4: Ad aliud dicendũ.ꝙ verbũ dam.intelligẽdũ ẽ qtuʒ ad ↄtinentiã ſpecierũ viſibiliũ.vel ratione ↄuerſionis ſub⸗ ſtantie panis qui conuertit᷑ in coꝛpus vnitũ diuinitati. et ſpecies poſt ↄuerſionem ↄtinet illud.⁊ ſic dininitas dicit vtriſq; coniugari.¶l Ad aliud quod querit᷑ vtruʒ ſit ibi cõ uerſio in coꝛpus quod eſt ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ fit conuerſio in Kargrn⸗ coꝛpus quod eſt.nec ꝓpter hoc eſt alimentum alicuiꝰ:quia totum mirabiliter ↄuertit᷑ in totum. ꝓpter quod nec nonũ aliquod fit ibi nec maiꝰ. hoc aũt fieret ſi naturaliter in ꝑtẽ fieret ↄuerſio· Tñ Hugo nequaꝙ eſſentia eſſentie ĩ augmẽ tum accedit. nec dicimꝰ quaſi nouũ coꝛpus ſubito factũ de Nar R 4 ϑ £ mutata eſſentia: ̊ in ip̃ᷣm coꝛpus verũ mutatã eſſentiam. (vo 4 Ad illuo quod obijcitur de miraculo. Dicendũ eſt ꝙ nõ fine ratione ↄpetit hic mirabilia fieri.quia ⁊ ꝓpter ↄgrui⸗ tatem vt ex dictis patet ꝓpter vtilitatẽ. ¶ Ad vltimũ dis cendum. ꝙ panis nõ oↄuertit᷑ in coꝛpus xpᷣi ſicut cibo in ci⸗ babile. nec ei vnit᷑. nec fit panis ↄuerſio oꝑatõne eius ĩ qð fit ↄuerſio ſicut ſolet fieri de cibo: vᷣ virtute diuina totũ m torum ↄuertit. vnde ugo. Conuerſio ipa nõ Fm vnione nẽ credenda eſt. embꝛu ſecũdum Onſequẽter queritur an totus panis cõuer tatur ĩ coꝛpꝰxpᷣi:an aliquid remaneat de pa⸗ e. autem aliquid remaneat de pant vi⸗ ur ſic.j.Coꝛĩ.xj. Accipite ⁊ ↄmedite.glo. incerta relinquẽtes que ex auctoꝛitatibo certa ſunt ſeʒ ſub⸗ ſtantiam panis ⁊ vini: in ſubſtantiã coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs dñi oↄuerti· Ex hac glo.habet᷑ ꝙ hec conuerſio eſt ſubſtantie in ſubſtantiã.ſ̊ in omni ↄuerſione ſubſtantie in ſubſtantiam aliquid eius quod ↄuertit᷑ manet in illo in quod ↄuerſum eſt. quod patet cum naturali mntatõne ex igne fit ger. foꝛ⸗ ma ignis deſinit eſſe. nec ratione foꝛme que xxſinit eſſe fit tranimutatõ bui in illud. eadem ratõne ſi materia deſine ret eſſe:nõ fieꝛet tranſmutatõ aliqua.eſi igit᷑ tranſmutatõ ratõe ↄmũis manẽtis.igit᷑ ſi panis ↄuertit in coꝛpꝰ xp̃i:ali quid de pane manet in coꝛpoꝛc xp̃i.¶ IJtem Moetiꝰ in li.de ouabo naturis 2 vna ꝑſona xp̃i dicit. ꝙ omnis mutatõ eſt ßm aligd ↄmũe. ⁊ hoc dicũt oẽs phi. Stẽ eſt potẽtia ma⸗ terie duplex.ſcʒ naturalis ⁊ obedien tie. Maturalis reſpe⸗ ctu actus ſiue foꝛme naturalis: obedientie reſpectu actꝰſi ne foꝛtitudie. mirabilis em inducendo oꝑe mirabili. ſiue ſic ſiue ſicↄſumata re in actu: ſiue hᷣ ſit mirabile ſiue natu rale finita eſt potentia aliquo actu ſiue foꝛma.et ſi boc: ne⸗ V We NAN 14 4 2 XWWrA NNWP ₰ D — W 6 Fi⸗ N B 5%½. ℳ SS RA — „α 38 ₰ . õ sl X Vonm) W J— 4 S= N * Vvy ſ N 6 = W „ o * — ð QE 4ILe . ie a NAE l õ 5 „ ceſſe eſt manere illud cuius erat potẽtia que iam ſinita eſt actu ſiue foꝛma. igitur eum in pane reſpectu coꝛpoꝛis xpᷣi ſit potentia obediẽtie ⁊c. ¶ Itein omne quod mutat᷑ aliter ſe habet nũc qᷓ pꝛius.ſᷣ quod aliter ſe babet nunc qᷓ pꝛius aliquo modo manet:ergo ⁊ panis aliquo mõ manet.(· JItẽ quãdo extꝛema ↄmutatõnis ↄmũicant in aliquo vno.illud vnũ idem manet in tota trãſinutatõe ſicut ptz in elemẽtis babentibo ſimbolũ.ſ̊ panis ⁊ coꝛpus xpᷣi mũicant in ma⸗ teria ſaltem pᷣmoꝛdiali:ergo materia manet in tota tranſ mutatõne p̃tacta.il Item nõ ſolum ↄmũicant panis ⁊ coꝛ pus rp̃i in materia pꝛimoꝛdiali.ſᷣ etiam in mũitate gene ris.coꝛpus em̃ eſt qd ↄuertit᷑:⁊ coꝛpus eſt in qð ↄueriit᷑.S nõ eſt tranſmutatõ de vno genere in aliud vt habet᷑ a pho: ergo in hac tranſmutatõne manet aliquid ↄmune in gene re circa qð eſt tranſmutatõ.¶l Item panis ⁊ caro nr̃a cõ⸗ municant ⁊ in materia pꝛimoꝛdiali ⁊ in aliqua foꝛma vni uoca.̊ caro humana dicit᷑ vniuoce de carne xpᷣi nr̃a: ẽ aliqua foꝛma vniuoca vmuerſalis ↄmunis in coꝛꝑe panis ⁊ in coꝛꝑe rpᷣi.qð aũt ↄmũe eſt:manet in trãſmutatõibo.jᷓ ⁊ materia pᷣmoꝛdialis ⁊ aliqua foꝛma vniuerſalis manet i trãſmutatõe iſta.⸗: Itẽ mutatõ vniꝰin aliud duas impiici te ↄtinet ſimplices mutatões. VUerbigra qñũ aer mutat᷑ in genere.pᷣma mutatõ eſt ꝙ ex aere fit nõ aer. ſeda ꝙ ex non aere fit ignis/ſiłꝛ bec mutatõ implicite ↄtinet duas ſim pli ces ⁊ eſt pᷣma ꝙ ex pane fit nõ panis.ſcdðᷣa ꝙ ex nõ pane fit caro.querit᷑ ergo terminꝰſinalis pᷣme mutatõis.aut ẽ pu⸗ re negatõ:aut ponit aliquid. Si pᷣmo mõ:g ipius panis ẽ penitus aqnipilatõ.Si ſcdᷣo mõ:querit᷑ quid ponat.nõ car⸗ nem:caro em̃ eſt terminꝰfinalis ſcdᷣe trãſmutatõis Snõ pꝛi me.ergo nec ibi ſuppomit᷑.nec eſl panis:qꝛ panis eſt termi⸗ nus initialis pᷣme trãſmutatõis ⁊ negat᷑ in termino finali eiuſdem 2 vbi negat᷑ nõ ſuppomt᷑.ſi ergo ibi aliquid ſuppo nitur: videtur ꝙ ſit cõmune aliquid carni pani. ⁊ ita ꝙ; aliquid manet ↄmune in hac trãſmutatione ſicut in alijs. ontra. ſi aliquid de pane maneret cũ id neceſſario eẽt quãtũ.⁊ coꝛpꝰxpᷣi nullã patit᷑ diſperditõez: iam creuiſſet ĩ iĩmenſum. Item hoc poſito ſequit maximuʒ incõueniẽs ſcʒ coꝛpus xp̃i exiſtens in altari:maiꝰ ſit eodem eriſienti in celo. Cum em̃ rpᷣi coꝛpus nõ deſcendat de celo in hac trãſ⸗ mutatõne.nec aliquid panis aſcendit in celum vt vnia tur coꝛpoꝛi xpᷣi ibideʒ exiſtenti.ſi aliquio panis maneret poſt tranſmutatõem coꝛpoꝛis xp̃i in altari in quod ↄuertit᷑ pa⸗ nis:augmentaret᷑ in aliquo nõ augmentato eodem exiſtẽ⸗ te in celo. ¶ Rñlio. ꝙ quidam errates circa boc ſacra mẽ⸗ tum ponebãt ꝙ aliqua pars eſſentialis panis manet ĩ hac tranſmutatõe.eo em̃ ꝙ accidentia rem anẽt ſcdᷣm eſſentiã ⁊ oꝑatõem:ſuerũt qui dicerẽt ꝙ remanet materia que illa ſuſtentat ⁊ tranſit foꝛma. ſ̊ hoc nihil eſt: quia materia nõ eſt nata ſuſtinere accidentales foꝛmas nec eſſe actu niſi cũ ſoꝛma.Alij videntes ꝙ accidentia habent oꝑatõeʒ.⁊ om⸗ nis oꝑatio habet oꝛtum a foꝛma ſubſtantiali ponebant ꝙᷓ; tranſit materia ⁊ manet foꝛma. ſ hoc totuʒ nibil eſt:quia foꝛma nõ oꝑatur niſi in materia.¶ DSicendũ eſt SS totuz tranſit in totum:ſolum accidentibo remanentibo. Et hoc eſt quod vult Hugo dicens.ꝑ verba ſanctiſicationis vera panis ⁊ vera vini ſubſtantia in veruʒ coꝛpus ⁊ ſanguinem rp̃i ↄuertitur.ſola ſpecie panis ⁊ vini remanẽte:⁊ ſubſtan tia in ſubſtantiã tranſeunte. ſpeciem vocat ipᷣe foꝛmꝗ acci⸗ dentalem.que quodãmodo ipᷣa accidẽtia concernit que ſo⸗ la remanet.4¶ Ad illud quod obijcit.ꝙ in omni ↄuerſione ſubſtantie in ſubſtantiã aliquid eiꝰquod ouertit᷑ monet in illo quodↄuerſnʒ eſt. Dicendũ q; quedã mutatõnũ ſunt na turales. 2 de talibo eſt verũ. quia quelibet talis exigit ali⸗ quid ↄmune. Quedã ſunt ſuꝑ naturã. de talibo nõ eſt verũ ſed ſicut in actõne que ſoliꝰeſi ↄditoꝛis vt eſt creatõ.nõ eſt aliquid quod eſt materia vel ſubiectum mutationis: ſic in actione que eſt ſimpliciter naturalis. vt quãdo ex elemẽto fit elementũ:requirit᷑ materia generis que eſt ſubiectũ mu tationis. medio modo eſt in actione ſuꝑnaturali vt in con uerſione hac.in qua requirit᷑ aliquid quod eſt ſubiectũ cõ⸗ — uerſionis: nõ aũt ꝙ ſit materia eiꝰin quod ↄuertit᷑. Unde ſicut mutatio hmõi ſuꝑnaturalis media eſt inter eaʒ qne eſt ſolius auctoꝛis nature ⁊ eam que eſt nature ſimpliciteꝛ ſic ⁊ illud quod eſt ſubiectum actõnis ſupernaturalis me⸗ dio modo ſe babet.! Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ ratõne eins quod deſinit eſſe ſimpliciter non põt eſſe ↄuerſio ̊ ratione eius qð manet. Dicenduzʒ ꝙ hoc verum eſt. vbi virtus na⸗ ture eſt agens ſimpliciter. bene põt tñ vbi virtꝰ agit ſupra naturã. AUnde ſicut virtus nature agens cuʒ facit aliquid quod eſt pꝛimo ſub vna foꝛma poſt habet eſſe ſub alia:ſem per habet idem aliquid quod eſi ſubiectũ actõnis.a ita ra tione alicuiꝰꝑmanentis tranſmutat vnũ in aliud:ſic virtꝰ ſuꝑnaturalis eo ꝙ nõ requirit in ſua actione ꝙ; ſubiectum actionis ſit materia eius in quod trãſmutatur:troſmutat vnum in aliud nullo permanente in vno quod fuit in alio Vnge virtus ſuꝑnaturalis ↄuertens panẽ in coꝛpꝰ xpᷣi.nõ requirit aliquid ꝑmanens: ſ̊ deſinẽte materia panis ſicut ⁊ foꝛina:ↄuertit panem in coꝛpus xp̃i.¶ Ad hoc qð obijci tur potẽtia naturali ⁊ obediẽtie.Rñſio.q in ↄuerſione iſta in pane eſt obediẽtia reſpectu fieri nõ reſ pectu facti di co ꝙᷓtũ eſt de hac trãſmutatõe.⁊ ꝓpter h̊ non optet ꝙ mate ria maneat niſi quatenꝰeſt ipᷣm fieri.nõ autẽ ꝙ maneat in facto.dico ꝙtuʒ ad eſſe ſacramẽti.quia coꝛpꝰxpᷣi nõ eſt hic factum. 4¶ Ad bhoc qð obijcit.ꝙ illud quod muta?᷑ aliteꝛ le habet ⁊c. Dicendum ; boc veruʒ eſi in mutatõe natural‚ . cuiuſmodi mutatio nõ eſt in hac oↄuerſione.¶¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ ertrema mutatõnis ⁊c.iam ptʒ rñſio ex dictis quia nõ ſic eſt in trãſmutatõe ſuꝑnaturali.¶ Dꝛet. ⁊ ſi coꝛ pus rp̃ᷣi ⁊ panis ↄmũicãt in pᷣma materia: ex ̊ non ſequit ꝙ aliquid panis maneat in cõuerſione panis in coꝛpꝰxp̃i: quia materia pᷣma in qua coĩcant multiplicata eſt 2 nume rata in ipis.¶¶ Ad aliud dicenduʒ ꝙ panis ⁊ coꝛpꝰxpᷣi ba bent ↄmũe ↄmũitate generis ⁊ pꝛedicatõis: nõ aũt mune omunitate ſubiecti mutatõis ꝓpter quod ↄcluſio nõ ſequit᷑ ¶ Ex boc patet rñſio ad aliud.quia foꝛma vniuerſalis cõo⸗ municata a pane ⁊ coꝛꝑe xp̃i:ↄmũis eſt ↄmũitate generis ⁊ p̃dicatõis:ſ̊ nõ ↄmunis ↄmunitate ſubiecti mutatõnis. Od illud qð ſubdit᷑ ꝙ illud qð eſt ↄmũe manet in tranſ⸗ mutationibo. hoc intelligendũ eſt q illud eſt ↄmũe ſubie⸗ cum trãſmutatõis vel qualitas elemẽtaris. ſicut in tranſ⸗ mutatõe elemẽtoꝝ babentiũ ſimbolũ.¶ Ad vltimũ dicen⸗ dum.ꝙ nõ in omni mutatõe vniꝰin alterũ ſunt due muta⸗ tiones. vtpote in mutationiboque ſunt ſupꝛa naturaʒ que ſubito fiunt ⁊ nulla pꝛecedente diſpoſitõne in eo qð debet tranſinutari. licet ſint in mutationibo naturalibo que ſuc⸗ ceſſiue fiunt. vtpote in illis in quibo diſpoſitõ p̃cedit neceſ ſitatem ⁊ inductõeʒ foꝛme ſubſtãtialis. In bac ergo muta⸗ tione ſiue ↄuerſione neqʒ; manet materia diſpoſita neq; pᷣ ma.neq; foꝛma ſubſtantialis ſingularis neq; vniuerſalis: ſed ſit ↄuerſio totius in totum ſolis accidentibo remanen⸗ tibus vt dictuz eſl. . . Membꝛum terciũ Onſequẽter querit᷑ vtrum in bac conuerſio⸗ ne ſit anihilatio panis. ⁊ videtur ꝙ ſic: per huiuſmodi rationes. Quod modo eſt panis iam nõ erit panis. neq; ſimpliciter neq; ali⸗ quid illius.neq; em̃ aliquio quon eſi de pane modo ſcilicʒ materia illius vel foꝛma iam erit.igitur in hac conuerſio⸗ ne eſt oĩno ãnibilatio.cum em̃ ex aere fit ignis. ſi nihil qð eſt aeris remaneret in igne:oĩno eſſet annihilatio aeris. Item ſi a non eſt b.neq; pars b.neq; aliud a. benihil eſt ſimpliciter.a ſimili panis non eſt coꝛpus xpi neq; aliquio geris neq; aliud ab eo:ergo nihil eſt.⁊ pꝛius aliquid erat: ergo ãnihilatus eſt.¶ Item panis non ſe habet in aliqua ratione cauſalitatis ad coꝛpus rp̃i cauſa ⁊ pꝛincipiũ ideʒ igitur in nulla ratione pꝛincipij ſe habet.neq; in ratõe pᷣn⸗ cipij in eſſe neq; in fieri.igitur non poteſt vere dici ex pane vel & pane fit coꝛpus xp̃i.igitur cum coꝛpus rpᷣi ſit ſub foꝛ ma ſiue ſpecie panis.nec aliqð coꝛpꝰcum illo ſimul:neceſ⸗ ſe eſt panem illum in nihilum redigi ſiue fuiſſe redactum. ita yt pꝛiꝰ.ꝗ Itẽp onat᷑ ꝙ ex ea virtute qua panis duer⸗ —ł-— ——,—ð ——,⸗,, — — EEEEn ¶ Queſtio titur in coꝛpus xp̃i: quelibet ꝑs vniuerſi eẽt ↄuerſa ĩ idẽ. hoc facto annihilatũ eſſet vniueꝛſum ſimplr ⁊ oĩno.eadẽ ratiõe videt᷑ panis oĩno ⁊ ſimpłr ſit annihilatꝰ. Si diceret᷑.ꝙ hoc poſito adhuc nõ eſſet ↄcedendũ ãnibilatũ eſt vniuerſuʒ:quia cõuerſum eſt in melius.Cõtra.poſi⸗ to ꝙ ſubtracta virtute diuina a ↄtinentia vniuerſi in eẽ: ipᷣm ĩ nihilũ eẽt redactũ.tũc eẽt verũ dicere vniuerſuʒ eẽ ãanihilatũ.Sed poſito ꝙ omẽs partes eẽnt cõuerſe ĩ cor⸗ pus xpᷣi.iam vniuerſum nõ eẽt: ⁊ ſᷣm oimodaʒ indifferẽ tiam eiſet non ens hac tenta poſitõne ⁊ prioꝛe.igit᷑ ſi ten ta poſitione prioꝛe eſſet ita ñ ens ꝙ annihilat᷑ oino:⁊ ſi: militer ſecũda.⁊ ita vt prius.¶! Iteʒ ideʒ eſt nihil ⁊ non ens vtrũq; ſumpto negatiue.ſ̊ quicꝗd fuit panis eſt ens hec eſt falla:igit᷑ hec eſt vera nõ eſt ens. igit᷑ nihil⁊ ſuit: geſt ãnihilatus.¶! Item in naturali tranſlatiõe ita ẽᷣ.q; ſi nihil remanet eius qð tranſſubſtantiat᷑.quicqd ſit illð qð ſuccedit penitus annihilat᷑.a ſimili videt᷑ in ꝓoſito. 4Iteʒz generatio ſuccedens coꝛuptioni nõ tollit coꝛꝛu⸗ ptioneʒ precedentẽ.ſimilit᷑ nec eſſe ſiue exiſtentia ſucce⸗ dens deſitioni alicuiꝰ tollit illam deſitiõzʒ.igit᷑ ſi coꝛpus xpᷣi ſuccedit deſitioni panis: ꝓter h̊ nõ minus teſinit eẽ panis q; ſi nõ ſuccederet.igit᷑ oĩno deſinit eſſe.qð autem oĩno deſinit eſſe oino annibilat᷑.igit᷑ ⁊c.¶q Item ſi aliꝗd hʒ eſſe oĩno ex ꝑtibus nõ entibo ⁊ annihilatis:⁊ id quod eſt ex ꝑtibus hmõi ſiłr ãnihilatum eſt.ſᷣ in ↄuerſiõe pa⸗ nis in coꝛpus xp̃i ꝑtes panis.ſ.materia ⁊ foꝛma oĩno ñ ſunt ſiue anihilant᷑.igit᷑ ⁊c. 4¶ Iteʒ he prepoſitiones ex: 2 de:qnq; ſolũ oꝛdineʒ ſignificant. vt cuʒ dicit᷑ ex ſiſimis fiunt olimpia.de mane fit meridies.qñq; aligꝗd cũ oꝛdĩe vt cum dicit᷑ ex puriſſimis ſanguinibo beate virginis fit coꝛpus xpᷣi:ſicut dicit Damaſ.cũ ꝗ̊ dicit᷑ ex pane fit cor⸗ pus xpi.aut ꝑ hanc prepoſitõʒ ex:notat᷑ oꝛdo tm̃.aut ali quid cũ oꝛdine.nõ aliquid cuʒ oꝛdine:quia tũc hoc ꝙ di⸗ co ex:circũſtantiã materialeʒ ſignificaret vel ptãtem.ſic̃ cum dicit᷑ ↄceptus de ſpũſancto:quod eſſe nõ põt.igitur pane oĩno ãnihilato ſpſequit᷑ coꝛpus xpᷣi loco paĩs.⁊ ita vt prius.q¶:! Stẽ ĩ tranſſubſtãtiatõne naturali vt quando ex igne fit aer:foꝛma ipᷣius ignis oĩno coꝛumpit᷑: mate ria manẽte rõne foꝛme: que ſimpłr coꝛꝛumpit᷑ ſiue cedit in nõ ens.nullo modo tranſſubſtantiat᷑ vnũ ĩ aliud. igit ſi quicꝗd ẽ de ſubſtãtia ignis deſineret eẽ ſimpłr ſiue coꝛ⸗ rumpetur:nullo modo fit ibi tranſſubſtãtiatio ſ̊ ãnihila tio · a ſimili in ꝓpoſito.ſi quicqd eſt de ſubſtãtia paĩs coꝛ rumpit᷑ ⁊ deſinit eẽ ſimplłr:videt᷑ ꝙ oĩno ſit ibi coꝛuptio 2 ſnihilatio. Iteʒ vniuſcuiuſq; ſubſtantie eſt actꝰ pro⸗ prius.vnde ſi actus alicuius coꝛumpat᷑:ita ꝙ ñ ſit actu habitu vel potẽtia:⁊ ipſa ſimił᷑r ſuba coꝛumpit᷑.⁊ ſi actꝰ ãnihilatur:⁊ ipᷣa ſubſtantia ãnihilat᷑.ſᷣ actus panis ãni⸗ hilatur in hac mutatõne:igit᷑ ⁊ ipſe panis ſiłr.¶ Itẽ ge⸗ quid eſt in creaturis ſi nõ ſeruaret᷑ vntute dĩna in eẽ:ce⸗ deret in nihilũ.ſᷣ panis in hac ↄuerſione nõ ↄſeruatur in eſſe virtute diuina.igit᷑ cedit in nihilũ.¶ SIitez in actione creature que quideʒ actio nõ eſt coꝛuptio ſimptr:eſt ꝓ⸗ ductio alicuiꝰ noui in eſſe.vt pʒ in generatõe ſimptr q̃ ẽ motus ſiue mutatio circa ſubam. ⁊ in generatõe quadã ſiue generatio quedaʒ dicatur motus quo accñs ꝓducit᷑ in eſſe: ſiue dicat᷑ motus quo foꝛma ſubſtãtiali coꝛupta ꝓducitur in eſſe foꝛma.vel quaſi foꝛma denoĩans ſubie⸗ ctum coꝛꝛuptõis.vt cecitas denomĩat oculum priuatum ſua foꝛma ſimpłr.coꝛꝛuptio.n.viꝛtutis viſiue in oculo di citur eſſe geneꝛatio quedam:rõne qua ex hac coꝛuptõne oꝛitur cecitas in eodeʒ. vnde ſi vtꝛoqʒ modo ſumat᷑ gene ratio quedam:ſempꝑ illa fit ꝓductio alicuiꝰ noui in eſſe. Similit᷑ eſt de actione creatoꝛis que eſt creatio.ibi.n.eſt ꝓductio noui in eſſe ſimpłr ⁊ oĩno:ſilr ⁊ in alijs actõibo i.generałtr igitur verũ eſt ꝙ in omni actiõe que ñ ẽ ſim⸗ pliciter coꝛꝛuptio vel ãnihilatio:eſt ꝓductio alicuiꝰ no⸗ ui in eſſe.Sed in hac ↄuerſione nullius eſt ꝓductio ĩ eẽ. igitur hec cõuerſio eſt ãnihilatio ſiue coꝛꝛuptõ omnino. Contra.Mihil qð conuertit᷑ in aliquid meliꝰ ſe ãni⸗ hilatur.ſ̊ panis in hac ↄuerſione cõuertit᷑ in melius ſe. *τ*τ 4 Stez Aug. Conditoꝛ nature nihil facit cõtra na turam.ſ̊ omis natura appetit eſſe vt vult phᷣs.naturã i⸗ cens deſiderare quod melius eſt:⁊ eſſe qᷓ; ñ eſſe.qᷓ a cõdi⸗ toꝛe nature nihil reducit᷑ in ñ eſſe.¶¶ Iteʒ ſummũ bonum nullius boni eſt ſtructm̃. VUnde Augꝰ. in lib.lxxxiij.q. Ylle ad quem ñ eſſe ñ pertinet: nõ eſt cauſa tẽdendi ad ñ eſſe.quia eſſendi ⁊ boni tmmodo cauſa eſt.ſed eſſe ẽ de ge nere bonoꝛum.ꝗ̊ a ſummo bono nihil redigit᷑ in puꝛe nõ ens.nec aliqua creatuꝛa bhoc poteſt.̊ ⁊c.¶¶ Item a ſumꝛ mo bono nũꝙᷓ bonum fit maluʒ.ꝗ a ſimili: a ſummo en⸗ te nũqᷓ ens fſit ñ ens ſiue nihil.⁊ ita vt pꝛius. 27⸗⸗ Rnſio.poſuerũt quidam ſicut tangit magiſter.iiij.ſen ten.ꝙ in hoc ſacramẽto eſt ãnihilatio panis.⁊ hoc pone⸗ bant:tum quia nihil de pane remanet: tum quia videba tur eis indignum ꝙ aliquid extraneum in coꝛpus chꝛiſti tranſiret ſiue conuerteret᷑.vnde videbatur eis rationabi lius ꝙ panis cederet in coꝛpus xpᷣi nõ mutando locuʒ ſᷣ deſinendo eſſe:⁊ coꝛpus xpᷣi ſuꝑueniret:q; ꝙ panis ĩ coꝛ⸗ pus xpᷣi ↄouerteret᷑. Cuius ↄtrarium habet᷑ de conſe.diſ. iiij.Euſebius emiſſenus. Inuiſibilis ſacerdos viſibiles ereaturas in ſubſtantiaʒ ſii coꝛpoꝛis ⁊ ſanguĩs ſui ver- bo ſuo ſecreta poteſtate ↄuertit.ita dicẽs:accipite ⁊ ↄome⸗ dite ⁊c̃. Ecce ꝙ plane dicit᷑. ꝙ in hmõi trãſſubſtãtiatiõe ẽ mutatio ⁊ ↄuerſio.Pret᷑.ſi qnihilaretur panis mõ pꝛe⸗ dicto:hoc accideret incõueniẽs.ꝙ ſolũmodo ꝑ deſcẽſum eſſet xpᷣi coꝛpus de celo ſub ſacramento in altari.⁊ ita ꝙ; ſimul ⁊ ſemel coꝛpus dñi trãſferret᷑ quaſi ad infinita lo⸗ ca:cum ſimul ⁊ ſemel celebretur hoc ſacramẽtum quaſiĩ locis infinitis.¶ Propter hoc dðᷣm. ꝙ ſubſtantia paĩo nõ eſt in nihiluʒ redacta ſicut ipſi poſuerũt: ſed in meliꝰ cõmutata.ſ.coꝛpus xpᷣi.nõ tamẽ de pane illo accipit eſſe coꝛpus xpᷣi:ſed ipſa eſſentia panis ſine omi mutatone fa cta in coꝛpoꝛe xpi mutatur in illud.vn Hug.ij 2 ſic cor⸗ pus xpᷣi in pane ↄſecrari dicimns:vt de pane coꝛpus xpᷣi eſſe incipiat.nec quaſi coꝛpus nouuʒ ſubito factũ demu⸗ tata eſſentia.ſicut ipᷣm verum coꝛpus mutatam eſſentiaʒ. nec ip̃am ſubſtantiaʒ panis ⁊ vini in nihilum redactaʒt quia deſijt eſſe quod fuit.ſed mutatam potius:qꝛ cepit eẽ aliud quod ñ fuit.hec Hug.¶ Ad hoc q̊ quod obijcitur qð modo eſt panis iam ñ erit panis ſimpłr ⁊c̃. Dicẽduʒ ꝙ ãnibilari ſiue redigi in nibilum duas habet intẽtões. Vnam ᷣm quam redigi dicit᷑ in nibilum cuiꝰ nihil ma⸗ net:ſed que eius ſunt oĩno deſinũt eſſe quod fuerũt priꝰ. nihilominus mutatur in aliud. ſfᷣm hunc moduʒ loquẽdi panis redigitur in nihilum in traãſmutatiõe.ſed ſic redi⸗ gi in nihilum:nihil aliud eſt q; deſinere eſſe: quo ad eſſe eius ſubſtantiale ⁊ eſſe partiũ illius inqᷓtuʒ hmõi. Alio modo dicitur redigi in nibilum:qñ ipᷣm penitus deperit ⁊ quicquid illius eſt:nec aliqua ſit mutatio illius ĩ alið. ſic nõ dicitur panis in hac mutatiõe redigi in nihiluʒ. qñ igit᷑ dicitur: quod modo eſt panis iam nõ erit panis neq; aliquid illius.igit᷑ penitus ãnihilat ⁊c. Dicendum ꝙ bene ſequitur ſᷣm ꝙ primo modo ſumitur redigi in ni⸗ hilum:nõ aũt ſᷣm ꝙ ſecũdo modo.niſi quod addat᷑ ⁊ nõ mutatur in aliud.4! Ex his pʒ qualiter ad aliud reſpon cendũ eſt cum dicit᷑ panis nõ eſi coꝛpus xp̃ᷣi nec aliquid eius neq; aliquid ab eo ⁊c.bñ ſequituꝛ ſumendo ãnihila ri primo modo:nõ ſecũdo modo.quia bene verũ ẽ ꝙ pa nis non eſt in eſſe ſuo ſimpłr neq; materia eius neq; for⸗ ma.ſ̊ nihilominus nõ oĩno ãnihilatus eſt:qꝛ illud ẽĩ qð ↄuerſus ẽ.⸗¶. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ panis ñ ſe hʒ in aliq̃ ratione cauſalitatis reſpectu coꝛꝑis vxpᷣi. Dicendũ ꝙ ve⸗ rum eſt ſimpłr:tñ eſt cauſa ſine qua nõ q;tũ ad eẽ coꝛꝑis xpᷣi ſub ſpeciebo elemẽtoꝝ. Vnde ↄcedi põt ꝙ coꝛpus xpᷣi nõ eſt ex pane neq; de pane ꝓut ex ⁊ de:dicũt ratõʒ mate rie.Cũ igitur obijcit᷑.ꝙ exquo coꝛpꝰ vxp̃i eſt ſub ſpecie pa nis ⁊ ñ eſt ibi niſi vnũ coꝛpus:qꝛ ſuba panis ñ ẽ ſub ſpe⸗ cie.igit᷑ ille panis redactus ẽ in nihilũ.nõ ſequit᷑: niſi eo modo quo dictũ eſt.immo ſi adderet᷑ ⁊ nõ eſt mutatus ĩ aliud tũc bene ſequeret᷑.¶ Ad illam poſitõeʒ qua ponit᷑ omnes creaturas conuerti in coꝛpus rpᷣi ad quam ſeꝗt᷑ T — „EH„αα — NKt . .. eb de a= 1, V e „ aKre dinn. —— —rP Spe L e⸗ . „ „— *. — k re aen e e . W 9 α „ e ne annihilatio vniuerſi oĩno ⁊ ſimpłr. Dicendũ ꝙ ñ ẽ veꝝ. quia ip̃m vniuerſuʒ eſt in aliud mutatũ.ſ.in coꝛpus xpᷣi vnde nõ eſt ãnihilatũ ſicut nec panis. Aliter põt dici.ꝙ; reuera tali cõuerſiõe exñte ãnihilatũ ẽ ipᷣm vniuerſum. nec eſt ſimile de pane:qꝛ ad eẽ vniuerſi requirit᷑ numerꝰ reꝝ in ſummo ⁊ oꝛdo.⁊ hic oꝛdo reꝝ in numero ſummo foꝛmaliter dat eẽ vniuerſo.h̊ facta ↄuerſione rerũ ſingu⸗ lariũ in coꝛpus xp̃i oino ãnihilatus ẽ numerꝰ ⁊ oꝛdore⸗ rũ numerataꝝ.quia numerus 2 oꝛdo iſte nõ ↄuertitur ĩ coꝛpus rpᷣi:bᷣ ſolũ ſubſtãtie numerate ⁊ oꝛdiate. ꝓpter H dico.ꝙ aliter eſt de pane ↄuerſo ĩ coꝛpus xpᷣi⸗ vniuerſo. ſuppoſito ꝙ ꝑtes vniuerſi ↄuertant᷑ in coꝛpus rp̃i. Con⸗ uerſis.n. ptibus vniuerſi: nõ ꝗpter h̊ conuertit᷑ illud ꝗð eſt dans eẽ foꝛmaliter ipſi vniuerſo: ſicut eſt in ↄuerſiõe panis.iec tñ dicendũ eſt ꝙ oĩno ãnihilat᷑.quia illa que ſunt de eſſe materiali vniueꝛſi nõ ãnibilant᷑:iĩmo in aliud ↄuertunt᷑.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ vtraq; tenta poſitiõe Fm oĩmodaʒ indifferentiã eẽt nõ ens.vnde ſi ex vna poſi tione ſequit᷑ ĩm fuiſſe nihilatũ:⁊ ex alia. Dicenduʒ ꝙ; nõ ſequit᷑.quia qð dicit᷑ ãẽnihilatũ ñ dicit᷑ nõ ens ſimpł?. &̊ nõ ens vt eſt terminꝰmotus.ſ.ãnihilatõis.nõ aũt ſe hʒ nõ ens indifferent᷑ vt eſt terminꝰ motus ĩ illa duplici po ſitione:quia in vna ſe hʒ quaſi terminꝰ motus ꝗẽ ãnibi⸗ latio ſiue deſitio ſimpłr:in alio ꝓut eſt terminꝰ defectus ꝓtum ad ꝑtes materiales illius ex ↄuerſione illaꝝ ĩ coꝛ⸗ pus rpᷣi.hec aũt deſitio non eſt ãnihilatio ſimplr. Pret᷑. Fm vnam poſitõʒ manẽt foꝛme accñtales ſimul cum vir⸗ tutibus actiuis:Fᷣm aliã nõ.vñ nõ ſe hñt in eadeʒ diffeꝛẽ tia.l Ad aliud dðᷣm.ꝙ bñ verũ eſt:qð fuit panis ẽ nihil ⁊ nõ eno.nec ex hoc ſequit᷑: ̊ ãnibilat᷑.niſi addat᷑ ⁊1 nõẽ ↄuerſus in aliꝗd aliud.̊ hec eſt falſa ⁊ negãda.4:!. Ad H qð obijcit᷑. ꝙ in naturali tranſmutatiõe ſi nibil remanet eius qð tranſmutat᷑ ꝛcc. Dicendũ ꝙ hoc ẽ:quia virtus na ture nõ põt ↄuertere vnũ ens ſimpltr in aliud: niſi aliꝗd ꝑſiſtat qð ſit ſubiectũ actõis nature ⁊ eẽ inducti ꝑ bmõi actioneʒ. ꝓpter qð ſi nihil rem anet de eo qð trãſmutat᷑ĩ actione naturali: ceſſat ipſa actio nec põt cõueꝛtere illud in aliud ſ oĩno qnihilat᷑ ſecus ẽ de virtute ſupra natuꝛaʒ que vnũ ens actu in aliud ens actu põt mutare ſine ſuſci piente eẽ illius in qdð mutatũ ẽ.quia igit᷑ lʒ in hmõi acti⸗ one nõ ſit ſuſcipiens eſſe illius in qdð mutatũ eſt: nibilo⸗/ minus qꝛ qd mutat᷑:mutat᷑ in illud.nõ debet dici hec mu tatio ãnibilatio.l Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ geneꝛatio ſuc⸗ cedens coꝛꝛuptioni nõ tollit illã ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſi exiſtẽtia coꝛpis xp̃ᷣi ſuccederet deſitioni panis.ita ꝙ panis ꝗ deſi nit eſſe in ꝓpꝛio eſſe: nullo mõ ↄuerteret᷑ in coꝛpꝰ xpi:illa txſitio eẽt anihilatio ſicut ſi nõ ſuccederet.ſ̊ non eſt ſic. Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ ſi ꝑtes alicuiꝰ ãnihilarẽt᷑ ⁊c. Di cendũ ꝙ hoc verũ eſt:ſ̊ ꝑtes panis nõ ãnihilant᷑ ſ̊ in ſuo toto conuertunt᷑ in coꝛpus xpᷣi.¶ Ad h̊ qð obijcit. ꝙ cuz dicit᷑ ex pane efficit᷑ coꝛpus rp̃i.hoc qdð dico ex:ſolũmodo oꝛdineʒ dicit. Dicendũ ꝙ nequaq;.imo cũ hoc ꝙ dicit oꝛ⸗ dinẽ:dicit ſuũ caſualẽ terminũ ↄuerſionis a quo.4 Ad illud qd obijcit. ꝙ in actione natuꝛali nõ eſt traſſubſtan⸗ tiatio rõne foꝛme que deſinit eẽ ⁊c̃. Oicendũ ꝙ nõ eſt ſic: quia foꝛma in actõne naturali nõ ↄueꝛtit᷑ in aligd aliud: 6 ſim lr annihilat᷑.ſed panis lʒ priuet᷑ eẽ ſuo ꝓgꝛio:con nertit ĩ aliud qð bʒ eẽ melius ⁊ nobilius.4¶: Ad alið qð obijcit. ꝙ actus panis oĩno ãnibilat᷑. Dicendũ ꝙ actus Fm ꝙ eſt idez qð endelichia ſiue foꝛma ãnihilat᷑:qꝛ tota⸗ le ex ꝑte panis conuertit᷑ ĩ totale ex ꝑte coꝛꝑis xpi.ſi ſu⸗ matur actus qui attendit᷑ in agere exterioꝛi qð eſt reſicẽ vel aliud bmõi:nõ qnihilat᷑ imo virtute miꝛabili ſaluat᷑ ĩ ip̃is accñtibo.ſi ſumat᷑ actus vt eſt virtutis ſiue efficiẽtis intra tenẽs materiã cum foꝛma ⁊ ſaluans ipᷣm panem in eſſe ꝓpꝛio: foꝛte actus ille ãnihilat᷑. er illa ãnihilatione nõ ſequit᷑ ãnihilatio ponis oĩno: ꝙᷓtuʒ ad eẽ quo ſalua⸗ batur actu hmõi.ſᷣ̊ hmõi actus Snlbäano nibil impedit 1ipm paneʒ cõmutatũ eſſe in coꝛpus xp̃i.⁊ ita nõ oĩno an⸗ nihilatũ eſt. ¶ Ad illud quod obijcit.ꝙ panis nõ ↄſerua tur in eſſe virtute diuina:igit᷑ cedit in nibilũ.Dicendũ panis nõ obſeruat᷑ in eſſe panis:⁊ qᷓtum ad illud eſſe ce- dit in nihilũ.nõ tñ in nihilũ ſimpłrx: quia conueꝛtit᷑ ĩ ali⸗ ud qð eſt nobilioꝛis eẽ. ¶¶ Ad aliud q obijcit᷑.ꝙ in omni actione que nõ eſt conuptio ſimpłr eſt ꝓductio alicuius noui in eſſe:qdð nõ eſt in hac ↄuerſione. Dicendũ ꝙ non ẽ ꝓductio alicuiꝰ noui in eſſe.⁊ a ꝑte eiꝰ qd ↄuertit᷑: ⁊ eiꝰ in qð cõuertit᷑.a ꝑte eius qð cõuertit᷑.ſ.ↄuerſio in aliud qð eſt nobilioꝛis eſſe.vñ nõ dicimus iꝑſaʒ ſubam panis vini in nihilũ redactũ quia deſinit eẽ qð fuit:sᷣ muta⸗ tam potius.quia cepit eẽ qdð nõ fuit ex ꝑte eiꝰ ꝙ cõuertit eſſe ſacramẽtalit.na ante ↄuerſioneʒ nõ fuit coꝛpꝰ xp̃i ſb ſpecie panis ſicut poſt. vñ lʒ circa coꝛpus xp̃i ñ efficitur aligꝗd nouũ ꝙᷓtũ ad eſſe ip̃ius: efficit᷑ tñ aliꝗd nouũ qᷓ;tuʒ ad eſſe ſub ſacram̃to. embꝛũ quartũ Onſequẽt᷑ q̃rit᷑ ad qdð genꝰ motus bhabeat hec mutatio reduci.Et pᷣmo.vtrũ bẽat re⸗ duci ad motũ ſube vel accñtis.Scðo.ſup⸗ Aoeonito ꝙ ad motũ ſube:an ad generatõnis vel conuptõis.Lercio.vtꝝ ad motũ augmẽti vel nutri/ menti.Quarto.ſi loci mutatio ſit annera huic mutatõi. rticulus primus Irca primũ ꝓcedi?᷑ ſic.j.coꝝ.xj.dẽ. Accipite ⁊ ↄmedite.ibi glo.ꝙ illa cõueꝛſio ñ ſit foꝛmatł᷑ Wanifeſtũ ẽtqꝛ foꝛma panis ⁊ vini remanet.⁊ loquit᷑ glo.de foꝛmis accñtalibo.vñ in eadeʒ glo.dr.qꝙ ex auctibo certũ eſt ꝓfitemur ſcʒ ſubam panis ⁊ vini ĩ ſub⸗ ſtantiã coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs ↄuerti.de prioꝛi ſuba quedã re⸗ manent.ſ.coloꝛ ſapoꝛ foꝛma pondus:que pᷣoꝛi ſube acci⸗ dentia fuerũt.hec glo.Exquo igit᷑ accntia manẽt:patzʒ ꝙ; illa mutatio ſiue ↄuerſio nõ eſt accñtiuʒ.igit᷑ eſt ſubſian⸗ tie. ¶¶ Cõtra.mutatõʒ ſube comitat᷑ mutatio accñtis. ſcʒ alteratio.vt pʒ in mutatõne Feneratgie 2 coꝛuptionis: augmenti ⁊ alimenti.igit᷑ ſi h eſt mutatio:ſube ⁊c.¶¶ Itẽ mouẽtibo nobis mouẽt᷑ omĩa que in nobis ſunt. Ex hoc pʒ ꝙ mota ſuba mouẽt᷑ accñtia q̃ ſunt ĩ ipa.ꝗ̊ mutata ſb⸗ ſtantia mutãt᷑ accñtia que ſunt in ipſa.¶ Rnſio.qꝙ hec ẽ mutatio ſube:ñ accñtiũ ſic̃ diẽ glo.pᷣtacta. Rõnes auteʒ adducte in ↄtrariũ locũ hr̃ent ſi mutatio iſta eẽt naturał b in iſta mirabili ⁊ ſuꝑnaturali locũ ñ hñt. ꝛticulus ſecũdus Onſequẽt᷑ q̃rit᷑.vtꝝ hec mutatio ſit geneꝛatio vel coꝛuptio. Et videt᷑ ꝙ neutra. Generatio Vut eẽ nõ põt:qꝛ coꝛpus xp̃ᷣi ibi ñ generat᷑. vñ Hug.iõ ſic coꝛpus xp̃i ĩ pane ↄſecrari dicimꝰ:vt de pa ne coꝛpus xp̃i eſſe accipiat.Qeq; eſt coꝛiuptio: quia cor⸗ ruptio terminat᷑ ad non ens:qð hic nõ accidit. Cõtra. coꝛꝛuptio non dicit᷑ eſſe mutatio in non ens:quia aliqua eſſentia coꝛꝛupta relinquit᷑ ſimpliciter nõ ens.Coꝛuptio enim vnius eſt generatio alterius.̊ quia quantuʒ eſt de mutatione ipſa coꝛuptõis reliquit᷑ nõ ens. ſed cõſtat ꝙ; in hac mutatione priuat᷑ eſſe ponis:quare igit᷑ nõ põt di ci ꝙ hec eſt mutatio que eſt coꝛuptio.¶ Item ſi ad iſtam mutationeʒ qua priuat᷑ eẽntia panis ſequit᷑ veritas? eſ⸗ ſentia coꝛpꝑis xp̃iſicut ad coꝛuptõʒ ſpẽi aeris ſeqt exiſtẽ tia ſpẽi ignis.quare nõ dicit᷑ hec mutatio qtum ad h̊ ge neratio.Bicit.n. Augꝰ.coꝛpꝰ xp̃i ⁊ veritas eſt ⁊ figuꝛa. veritas dũ coꝛpus rpᷣi ⁊ ſanguĩs viꝛtute ſpũſſancti er pa nis viniq; ſubſtantia efficit᷑qꝗd aliud eſt ill effici niſi q̃ dam ꝓductio ſubſtantie in eſſe.¶ Reſpõſio.in hac mu⸗ tatione non eſt coꝛꝛuptio.quia in coꝛꝛuptione relicta ma teria priuatur ſpecies ſiue foꝛma.Coꝛꝛuptio enim priua tionem dicit: non negationem.quod non ẽ hic.eq; ibi eſt generatio. Coꝛpus enim chriſti non generatur. Pre terea. in mutatõne conuptionis ⁊ generatõis ideʒ ẽ ma teria fieri ⁊ facti. Panis aũt nõ eſt hic materia cõuerſi: id ẽ eius ĩ quod facta eſt conuerſio:ſed ſoluʒ eſt mateꝛia conuerſionis.vnde bhic panis eſt materia eius quod ẽ vt ð — — — — — — — — — — neſtio fieri:nõ eius quod eſt vt factuʒ. 4l! Ad illud Aluꝗ̃.ꝙ cor pus rpᷣi ⁊ ſanguis ex panis viniq; ſuba efficit᷑. Dicẽduʒ ꝙ bec prepoſitio ex: nõ notat mateꝛiã ſ̊ oꝛdineʒ.vt illud ex mane fit meridies.i.poſt.Pret᷑.qð dic efficit᷑: ñ dicit aliud fieri circa coꝛpus xp̃i qᷓtum ad eẽ: ſᷣ qᷓtum ad eẽ in ſacr̃o.ſub hoc ſenſu verũ coꝛpus ⁊ verus ſanguis xpᷣi viꝛ tute ſpũſſancti qᷓ fit trãſubſtatiatio panis ⁊ vini: ẽ ſub ſa cram̃to poſt trãſubſtantiatõʒ. rticulus tercins Onſequẽter querit᷑.vtꝝ hec mutatio ſit muta tio augmẽti vel nutrimẽti. ſic:videt᷑. dicit OQ— nim Bamaſ.quẽadmodũ naturatłr ⁊ ꝑ ↄme⸗ ſtioneʒ panis ⁊ vinũ ⁊ aqua ꝑ totũ in coꝛpꝰ ⁊ ſanguinezʒ ↄmedentis ⁊ bibentis trãſmutat᷑.⁊ nõ ſit aliud coꝛpꝰ pᷣt coꝛpus eius:ita ⁊ ꝓoſitõis panis ⁊ vinũ ⁊ aqua ꝑ inuo cationeʒ ⁊ ꝑ aduentũ ſpũſſancti ſuꝑnaturalxr trãſit ĩ coꝛ⸗ pus dñi ⁊ ſanguinẽc.⁊ nõ ſunt duo p vnũ ⁊ ideʒ.hec Da mal.panem ꝓpoſitõis vocat panem ꝓpoſitum in altari. Ex hac ſimilitudine quam ponit Damalſ.videt᷑ hr̃i ꝓpo⸗ ſitum.¶ Iteʒ cum panis ſit minime quãtitatis reſpectu coꝛꝑis in qð mutat᷑.cum augmentũ ſit vbi eſt mutatio ĩ maius:videt᷑ ꝙ hec mutatio ſit mutatio augneti K6 tra.in nutrimẽto vel in augmento eſt vnio alimẽti cũ eo qð alitur vel augmentatur.hoc nõ eſt hic. vnde ↄuerſio iſta nõ ſᷣm vnioneʒ:hᷣ̊ ſᷣm tranſitõzʒ credenda. Rñſio. ꝙ cõuerſioiſta nõ eſt motus augmenti vel nutrimẽti.qa ſicut dicit DHug.nõ eſt in hac ↄuerſione vnio aliq̃:ſᷣ ſolũ tranſitio.q Ad illud Damaſ.dðdᷣm.qꝙ qtuʒ ad hoc intel ligitur eius comꝑatio.ꝙ ſicut in motu nutrimẽti illud qͥ alitur ⁊ qð alitur poſt vltimã vnioneʒ nõ ſunt coꝛꝑa di⸗ uerſa:̊ ülud quo alitur efficitur vnũ coꝛpus cũ eo quod alitur.ſic in hac ↄuerſione illud qð ↄuertit᷑ tranfit in coꝛ pus xpᷣi:⁊ nõ eſt aliud ꝙᷓ illud.nõ tñ eſt vſqʒquaq; ſimile ga in hac ↄuerſione panis conuerti᷑ ſimpłr in coꝛpꝰ xpᷣi ita ꝙ eẽntia in eẽntiam. in nutrimento eẽntia nõ conuer titur in eẽntiam:ſᷣ alimentũ efficit᷑ vnũ coꝛpꝰ cũ alẽdo ꝑ ↄuerſioneʒ in ſimile ſᷣm ſpẽm ⁊ vnioneʒ:nõ aũt efficit᷑ il⸗ lud. Intelligendũ eſt igit᷑ ꝙ hec mutatio ẽ ſuꝑnaturalis. vnde Damal.panis ⁊ vinũ ꝑ inuocatiõeʒ ſpũſſancti ſuꝑ⸗ naturaliter tranſit in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ dñi. qð ſic ptʒ. Eſt motus natur alis in ſubſtantia.ſ.generatio ⁊ coꝛꝛu⸗ ptio.in quantitate augmentũ ⁊ diminutio.in q̃litate al⸗ teratio.in motu vel mutatione circa ſubſtantia ſemꝑ ma net materia coĩs qð eſt ſubiectuʒ tranſmutatõnis.in hac mutatione ſiue ↄuerſione ſuꝑnaturali nõ manet materia aliqua:&̊ ſolũ manet cõmunitas in tranſmutatione.Coꝛ pus.n.eſt qð conuertitur:⁊ coꝛpue in qð conuertit᷑.nõ ẽ enim tranſmutatio coꝛpoꝛei in coꝛpoꝛeũᷣ nec ecõueꝛſo.ali quam tñ hʒ cõuenientiã cum tranſmutatõe naturali cir ca ſubſtantiã.ſ.in hoc ꝙ nõ manet foꝛma eius qð cõueꝛ⸗ titur:ſicut nec in mutatõne ſubſtantie manet foꝛma ſub⸗ ſtantialis eius qdð mutat᷑.Iteʒ eſt motus naturalis ĩ q̃n titate.ſ.augmentũ ⁊ diminutio quibo augetur vel dimi⸗ nuitur exiſtens quantũ in hac oↄuerſione.⁊ ſi ſic conuer⸗ ſio exiſtentis quanti in erñs quantũ.ex hac ↄuerſiõe nõ mutat᷑ quantũ in qð fit ↄuerſio neq; diminuit᷑hʒ tñ ↄue⸗ nientiam cõuerſio hec cum illa que eſt in augmẽto: ĩ hoc bic eſt cõuerſio exiſtentis in exiſtens.augmentũ enim eſt magnitudinis pᷣeriſtentis ad diminutũ: nec tñ eſt hic augmentũ aliqð. DOuo igit᷑ inueniũtur in hac ↄuerſione que eſt reꝑire ĩ motu naturali.ſ.ꝙ de tranſeũte ſcʒ pane vel vino foꝛma deſinit eſſe.⁊ tranſitus fit eius qð trãſit in id quod erat.quoꝝ primũ reꝑitur in mutatõne queẽ circa ſubſtantiã: ſecũduzʒ in mutatõe que eſt circa quãti⸗ tateʒ. Itẽ in mutatõe circa qualitateʒ manet ſubſtantia ſiue ſubiectum ⁊ traſmutat᷑ accñs. hic oĩno accidit cõtra riũ.ſ.trãſmutatio ſubſtantie:⁊ ꝑmanẽtia accñtiũ.vł hec mutatio ẽ ↄtraria alteratõni. In hac ꝗ̊ trãſmutatõe oſtẽ dit᷑ꝙ verbũ increatũ cuiꝰ virtute deſcẽdente ĩ verbũ cre⸗ atum fit tranſmutatio: hʒ poteſtatẽ ſuꝑ omẽʒ naturam. — xxxvii. ſcʒ ſuꝑ naturam ſubſtãtie tranſmutãdo ſubam entem in ſubam non enteʒ:nõ relicta materia cõmuni ſuꝑ naturã accñtis.ↄſeruando accñs in eſſe ſine ſubſtantia ſuꝑ natu ram motus vel mutatõis.quia hec ſuꝑ omne genus mu tationis eſt:vt pʒ ex dictis.q¶]j Et ſi obijciat᷑ vlteriꝰ ex di⸗ ctis.ꝙ mutatio iſta cũ nõ ſit aliqua predictaꝝ:neq; cõti⸗ net᷑ ſub illarũ aliqua:reduci habeat ad illam que ẽ crea tio. Dicẽdũ ꝙ bec eſt mutatio ſingularis ⁊ mirabilis q̃ nullam aliam bʒ ad plenũ conſimilẽ: Iʒ in pte alijs aſſi⸗ miletur.i2õ aũt reduci hʒ ad creationeʒ:quia eſt termi⸗ nus initialis nõ eſt oĩno nihil ̊ aliqd.aſſimilat᷑ tñ ei: qa in ea nibil cõmune.i eq; ad generatõʒ:qꝛ ex ꝑte teꝛmini finalis nõ eſt aligd de nouo factum.ſ̊ eſt mutatio in exi⸗ ſtẽs ſimplr.⁊ itum ad hoc ſimilis eſt augmento ⁊ nutri mento.nec tñ eſt mutatio augmenti vel nutrimenti:ꝗa il la nihil auget᷑ vel nutrit᷑. Ad alteratõʒ nõ reducit᷑ qꝛ illi eſt oĩno ↄtraria.Qeq; ad coꝛuptõʒ vel diminutõʒ. neqʒ illis ſimilis ẽ quaꝝ oꝑatões oĩno imꝑfecte ſunt:que non vccent diuinã virtutẽ h oꝑantẽ. — Articulus quartus Onſequẽter querit᷑.ſi loci mutatio ſit annexa puic ↄuerſioni. ſic:videt᷑.coꝛpꝰ xpᷣi modo ẽ ic:ſ̊ antea ñ fuit ſ̊ in loco alio.̊ aliqð coꝛpꝰ e in diuerſis locis nõ põt niſi interueniat loci mutatio.igit᷑ cũ exñte hac ↄuerſione coꝛpꝰ xpᷣi ẽ ĩ lo⸗ co in quo prius nõ fuit:huic ↄuerſioni annexa ẽ loci mu tatio.¶ Contra.Damalſ.quia ↄſuetudo eſt homĩbo panẽ comedere ⁊ vinũ bibere ⁊ aquã:cõiugauit eis eius diui⸗ nitatẽ:⁊ fecit ea coꝛpus ⁊ ſanguinẽ eius.nõ qm̃ ip̃ᷣm cor⸗ pus quod aſſumptũ eſt de celo deſcendit:̊ qm ipſe panis ⁊ vinũ tranſit ĩ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xpᷣi.hec Dam. Ke⸗ ſio.vt dictũ eſt S.de bac ↄuerſione plures erãt opiones. Vna ꝙ ad ꝓlationeʒ hoꝝ verboꝝ.hoc eſt coꝛpus meuʒ: ſubſtantia panis cedit in nihil ⁊ virtute verboꝝ fit ĩ coꝛ⸗ pus yp̃i qð prius erat in celo.⁊ ſit ſub accñtiba panis.q̃ ſcʒ ſibi nõ coherent:ſ̊ᷣ quoquo modo adiacẽt.Alia eſt.q; poſt ꝓlationeʒ verboꝝ adhuc manet ibi ſubſtãtia panis ⁊ ſimul loco ſunt ibi panis ⁊ coꝛpus xpᷣi.⁊ hoc bñ poſſi⸗ bile eſt:qꝛ coꝛpꝰ xp̃i gloꝛificatũ eſt. vnde bec ponit ꝙ ſo⸗ lum virtute verboꝝ fit xrpᷣus vbi ñ erat. ſie due opinio⸗ nes ponũt virtute verboꝝ fieri aliquã mutatõeʒ loci cir ca xpᷣm.Tercia opinio.ꝙ ſubſtantia panis ⁊ vini cõuer titur in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xp̃i.⁊ hec eſt veꝛitas quaʒ te⸗ net eccĩa:⁊ alias opiniones repꝛobat. Dicendũ eſt gq ipᷣa elementa virtute verboꝝ ↄuertunt᷑ in coꝛpꝰ ⁊ ſangui⸗ neʒ xpᷣi:nulla facta mutatione circa xpᷣm.neq; generati⸗ onis neq; coꝛuptõis neq; augmẽti vel diminutois vel al terationis:neq; mutatõis ſᷣm locũ. Unde ddm ẽ cũ DBa⸗ mal.ꝙ nõ deſcendit xpᷣs de celo vt ſit ſub ſpeciebo paĩs ⁊ vini: virtute verboꝝ ſubſtantia panis ↄuertit᷑ in coꝛpꝰ ⁊ ſanguinẽ xpᷣi:ᷣis exñtibo eiſdeʒ oĩno in celo ⁊ ſub ſpe⸗ ciebo elementoꝝ.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ vnũ ⁊ idem coꝛ pus in diuerſis locis eſſe ñ põt:niſi interueniẽte loci mu tatione.DOicendũ ꝙ ad hoc ꝙ aliquis mutet locũ duo ex⸗ igunt᷑.ſcʒ ꝙ ſit vbi primũ ñ fuit: ⁊ ꝙ ñ ſit vbi prius fuit. primũ eſt inuenire in ꝓpoſito:nõ ſecũdũ.qꝛ poſt ↄſecrati oneʒ eſt vbi prius nõ fuit:ðᷣ cũ hoc eſt vbi prius fuit. ꝓpt qð nõ eſt ncce ip̃m mutare locũ.nihilominꝰ idez coꝛpus eẽ in diuerſis locis ᷣtute naturali nõ põt:niſi interueĩat motus localis.lʒ ̊ in alio loco exiſtat qᷓ; prius:qꝛ a pori nõ recedit. Huic mutationi loci mutatio diſſimilis ẽ:q̃n dam tñ ſimilitudinẽ hʒ.qꝛ hacipſa in diuerſis locis cor⸗ pus xpi criſte lembꝛũ quintuᷣͥ Enſequent᷑ querit᷑an panis trãſeat ĩ car⸗/ nem im̃:an in carneʒ ⁊ ſanguinẽ aĩam ⁊ di uinitateʒ. Similiter querit᷑ de vino. E ſic videt᷑.quia ſub vtraq; ſpecie eſt totus xpᷣs. cum ibi v nõ ſit niſi virtute verboꝝ ꝑ quã fit trãſubatio: . mWV K r r. 6RWν — — - d„ —◻☚ „— * 1. 1 ve * E 2 i . — 52 . . ) . v1 „ Hhr AG videt᷑ ꝙ quicqd rpus eſt:ibi eſi p tranſſubationes. 4 Ztẽ in hoc ſacr̃o cibus angeloꝝ fit ceibus hoĩm. vñ Amb.pa nem quideʒ quem ſumimꝰ: vtiq; illum paneʒ intelligo ꝗ manu ſpũſſancti ſoꝛmatus eſt in vtero virgĩs:⁊ igne paſ⸗ ſionis decoctus in ara crucis. panis.n.angelox faoct eſt cibus hoĩm.ſ panis angeloꝝ eſt ille panis qui 8 celo de⸗ ſcendit Jo.vj.ſ̊ ſicut dicit Ambꝛo.caro nõ deſcẽdit de ce lo:ſᷣ deus ſiue deitas.igit᷑ in hoe ſacr̃o ipſa teitas ẽ pa⸗ nis iſte.⁊ ita panis vt videt᷑ ↄuertit᷑ in deitatẽ:cũ in h̊ ſa⸗ cramento dicit᷑ panis illud in qð fit ↄuerſio.q.l Item con uerſio extendit ſe ad illud qð ſub ſpecie otinet᷑.ſpẽs enizʒ nõ continet᷑ niſi virtute ↄuerſionis.ſᷣ ſpecie ↄtinet᷑ xpᷣs to tus. pueꝛſio extendit ſe ad totum xpᷣm. ¶ Steʒ coꝛpꝰxpᷣi nõ eſt ibi exanime ſub ſacramẽto.ᷓ aĩa eſt ibi ſub ſacꝛo. Bᷣ aĩa nõ eſt ſimul ⁊ ſemel in pluribo locis ꝑ naturã:ſicut nec ſpũs angelicus. Sieut.n.dicit DHamaſ.de angelis. ꝙ dum ſunt in celis nõ funt in terris. ſᷣ ea rõne qua cor⸗ pus nõ eſt in multis locis niſi ꝑ ↄuerſioneʒ alicuiꝰ ĩ ipᷣm nec ipᷣa aĩa xp̃i.ſ̊ aĩa eſt in multis locis.̊ ⁊c.4!· Item ſi aia non eſt hic per conuerſioneʒ panis in ip̃am:nec aliũ⸗ c venit:nec nũc creat᷑.nõ videt᷑ ꝙ ſit hic.il Itezʒ bac ea⸗ cem rõne videt᷑ ꝙ panis ſit ↄuerſio in ſanguinẽ. (ar. In hac mutatione nõ eſt cõmunitas materie ̊ ſolum cõ munitas generis primi.hec igit᷑ mutatio panis eſt in il⸗ lud qð conuenit cũ pane materiali in genere. diuinitas autez nõ eſt tale.¶ Itez ſi panis conuerteret᷑ ĩ diuinita⸗ tem:creatura fieꝛet creatoꝛ.Ex his videt᷑ ꝙ panis ⁊ vinũ tranſeũt tm̃ in coꝛpus xpᷣi ⁊ ſanguinẽ.¶ SIteʒ ꝙ ↄuerſio nõ fit in aĩiam videt᷑.quia ſacr̃m hʒ ratiõʒ ſignificandi ⁊ efficiendi.ſᷣ tantũ ſe extendit ratio ſignificãdi quantũ rõ eſſiciendi.panis aũt nõ hʒ ſimilitudinẽ ad aĩam.q̊ ñ po⸗ teſt cõuerti in ipſaʒ.¶. Pret᷑.ſi in aĩiam conuerteret᷑ cuʒ ipᷣa ſit ꝑs dignioꝛ:ab aia debet denomĩari. ᷓ deberet di⸗ ci: hoc eſt aia mea. ¶ Item ꝙ nõ ſit ↄuerſio in ſanguinẽ vigdet᷑.quia ſi ſic:fruſtra ſub duabo ſpeciebo fieret ̊ ſacꝛa mentũ.¶:! Pret᷑.iſte due orones.hoc eſt coꝛpus meũ:h̊ẽ calix ſangninis:bũt diſtinctas ſignificatõnes.gᷓ ⁊ effica⸗ cias./:Rñſio ꝙ totus rpᷣus eſt ſub vtraq; ſpecie. nihilo minus panis tmmodo tranſit in carneʒ:⁊ vinũ ĩ ſangui⸗ nem. quia totus xpus eſt indiuiſibilis: ideo totus ẽ ſub vtraq; ſppecie.ſ̊ caro ſub ſpecie panis ꝑ tranſſubatõʒ: ſan guis ꝑocomitantiaʒ cõmixtionis: aĩa ꝑ ↄcomitantiã cõ iunctõòis: ditas p ↄcomitantiã vnionis. Sanguis. n. cõ mixtus carni:aia coniũcta: deitas vnita. Similiter ſub ſpecie vini eſt tm̃ ſanguis ꝑ trãſſubatõeʒ:caro aĩa deitas oↄcomitantiam.ſ̊ caro ꝑ ↄmixtioneʒ: aĩa ꝑ coniũctõeʒ: ceitas ꝑ vnioneʒ. Ad hoc qdð obijcit᷑.q ibi eſt totꝰ xpᷣs ⁊ nõ eſt ibi aliud niſi virtute verboꝝ.Dicendũ ꝙ virtute verboꝝ principatr ⁊ ſe eſt ibi caro xpᷣi in quam cõuer⸗ ſus eſt panis.alia vo ex cõſequẽti.i.rõne indiuiſibilita⸗ tis eoꝝ a carne.vnð etſi ſunt ibi quodãmodo vntute ver boꝝ:hoc non eſt principalr ſᷣ conſequẽter. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ in hoc ſacramento panis angeloꝝ efficit᷑ cibus boĩm.dᷣ panis iſte eſt panis qui dæ celo deſcendit ⁊c. Di cendũ ꝙ caro inꝙtũ hmõi nõ deſcẽdit de celo:nibilomi⸗ nus rõne vnionis deitatis cũ carne:ipᷣa caro vnita.dici⸗ tur panis qui deſcendit de celo.vnde Amb. vij.li. de ſaẽ⸗ mentis.Ego ſum inquit panis viuus qui de celo deſcen⸗ di.ſᷣ coro nõ deſcendit de celo:qũo ̊ᷓ deſcendit de celo pa nis viuus:quia ideʒ dñs ihs conſoꝛs ẽ itatis ⁊ coꝛpo ris.⁊ tu qui accipis carneʒ: diuinã eius ſubam in illo ꝑ⸗ ticipas alimento.hec Amb.⸗ AZd illud qð obijcit᷑ ꝙ cõ uerſio extendit ſe ad illud qð ſpecie cõtinet᷑ ⁊c. Dicendũ ᷣ hoc nõ eſt vniuerſaliter verũ.non enim extendit ſe ad omne illud quod ſpecie continet᷑: ſ̊ tm̃ ad illud cum quo panis ipſe hʒ ſimilitudinez. ſuꝑ hanc.n.ſimilitudinẽ fũ⸗ datur inſtitutio. Inſtitutuʒ eſt.n.vt panis connertatur tm in coꝛpua.vnde ſi totus xpᷣs ibi contineat᷑: nõ tñ in to tun eſt conuerſio.vnde illud eſt falſum:quicqd contine⸗ tur in ſacramento eſt ibi rõne conuerſionis ꝑ ſe loquẽdo. 1 Ad aliud dom. ꝙ bec eſt falſa ea rõne qua coꝛpus ñẽ in multis locis niſi ꝑ ↄuerſioneʒ alicuiꝰ in ipʒʒ net in aĩa ⁊c̃. Coꝛpus.n.eſt in multis locis ꝑ conuerſioneʒ alicuiꝰ in ipſum. ̊ aĩa eſt in multis locis ꝑ coniũctõʒ inſeꝑabi⸗ lem ⁊ indiuiduam ab ipſo coꝛꝑe.¶ Ad aliud qð obijcit. ꝙ ſi qia nõ eſt ibi ꝑ ↄuerſioneʒ neq; ꝑ creationeʒ neq; ali unde venit ⁊c. DOicendũ ꝙ nõ ſequit᷑.vt eniʒ tactũ ⁊: cor⸗ pus xp̃i eſt ibi rõne ↄuerſionis:⁊ aĩa conſequent rõne ꝑ⸗ fecte ⁊ indiuidue ↄiunctõis. vnde ex inſufficienti ꝓcedit in argumento iſto.⁊ deberet addi.neq; eſt ibi rõne indi⸗ uidue coniũctõis.Cõuerſio.n.fit panis ĩ coꝛpus xp̃i:cui inſeꝑabiliter coniũcta eſt aĩa inqᷓ tum bmõi. ꝓpter quod rõne indiuidue coniũctionis aĩe cuʒ carne:eſt ipᷣa aĩa cõ ſequenter cõtenta ſub ſpecie facta ↄuerſione panis in coꝛ pus xp̃i. Si aũt querat᷑ qua virtute eſt ibi aĩa.DVicẽduʒ ꝙ virtute verbi increati ogꝑantis ꝑ verbũ creatũ puerſio nem panis in coꝛpus xp̃i iatuʒ ⁊ inꝗᷓtũ hmõi.⸗ Exr di⸗ etis pʒ rñſio ad hoc qdð querit᷑ de ſanguie.Eſt.n.ibi ſan⸗ guis rõne indiuidue cõmixtionis virtute ver bi cõuerten tis panem in coꝛpus xpᷣi:cui admixtus eſt ſanguis ⁊ in⸗ qᷓtum eſt hmõi.⁊ hoc ſonat verbum ipᷣm qð eſt:hoc ẽ coꝛ pus meũñ.i.illud quod meũ eſt qð bʒ ſanguinẽ admixtũ. ſQeq;.n.intentio ꝓſerentis verba ſacramẽti neq; virius ipᷣius verbi extendit᷑ ad ↄuerſioneʒ elementi in coꝛpꝰ rpᷣi vt eſt coꝛpus inaiatum ⁊ exangue:v potius vt eſt aiamʒ 1 eum ſanguine.quale fuit coꝛpus xpᷣi qð ↄtulit diſcipu⸗ is in cena. VUnde tribo ↄcurrentibo eſt ibi tam aĩa qᷓ ſan guis.ſ.virtute verbi: intentõe ↄſecrantis ⁊ inſeꝑabilita te iſtoꝝ a coꝛpoꝛe. embꝛũ ſextũ Onſequẽter querit᷑.an ꝑs panis cõnertat᷑ diſtincte in ꝑtem coꝛꝑis vi: an totus indi ſtincte in totum. &. primuz: videt᷑ ſic. In 2 lijs mutatõnibo ſubſtantie in ſudaʒ diſpo ſitum eſt a diuina ſapia ꝙ ſit mutatio ꝑtis in ꝑteʒ diſti⸗ cte:ſicut pʒ in mutatione aeris in igneʒ. Si eniʒ ex vno pugillo aeris fiũt.x.pugilli ignis ĩ mutatõne buine ĩ B: er dimidio pugillo aeris fiunt ꝗnq; ignis.ſiłr videt᷑ fieꝛi in ꝓpoſito.vel quare nõ.4l Iteʒ ſᷣm ph̊ᷣm ſicut ſe hʒ totũ ad totum: ita ſe bʒ ꝑs ad ꝑtem. ᷣ in hac ↄuerſione totuʒ mutat᷑ in totum.q̊ ꝑs mutat᷑ in ꝑtem. ¶ Item in mutati one qua mutabat᷑ caro virginis in coꝛpus xp̃i: diſlincte mutabat᷑ pars in ꝑtem. ſimilit videt᷑ ꝙ in hac ↄuerſione ꝑs conuertit᷑ in ꝑtem. vel quare nõ.ꝗl Iem in bhac muta tione aut ꝑs conuertit᷑ in ꝑtem.⁊ ſi hoc:habeo ꝓpoſitũ. aut in totum:⁊ tũc ſuꝑfſluit ↄuerſio aliaꝝ ꝑtium:cuʒ nõ ſequit᷑ niſi ꝙ totus rpᷣns ſit ſub ſacram̃to. Ex his videt᷑ ꝙ diſtincte fit ouerſio ꝑtis in ꝑtem. Contra.conueꝛſio confoꝛmiter rñdet ſignificatõni. ſi ꝑ ꝑtes indiſtinctas totũ coꝛpus ſignat᷑? nõ diſtincte ꝑtes coꝛꝑis ↄuer ſio fit ipſaꝝ ꝑtiũ indiſtincte in totũ.¶ Steʒ ſi fit cõuerſio ꝑtis in ꝑtem:aut hoc erit ꝑtis 'm numerũ in ꝑtez ſᷣm nume⸗ o: aut ꝑtis pᷣm ſpẽm in ꝑtem ᷣm ſpẽ n.iõ primo modo cum vtrobiq; ſint ꝑtes infinite.Qeq; ſecũdo mõ:cum ꝑ⸗ tes panis nõ rñdent m equalitatẽ numeꝛi ꝑtibo coꝛꝑis. ſucpoſito ꝙ conſecret᷑ panis in minima quãatitate fm ſi be ciẽ nſio.q; eſt ↄuerſio panis in coꝛpꝰ xp̃i. ita ꝙ tot panis indiſtincte ĩ totũ coꝛpꝰ ñ diſtincte.ita ꝙ ꝑs ĩ pteʒ. Et h̊ veterminatũ ẽ a dño Inno.iij.dicẽte ſic.vtꝝ ꝑtes ĩ ꝑtes:aut totũ in totũ:aut totale traſeat ĩ totale: nouit il le ꝗ facit.ego qdð reſiduũ eſt igne ↄpburo. Si tñ querẽtis inſtat impꝛobitas.ego ſalua fide ↄceſſerim: ꝙ total paĩo in totale coꝛpꝰ ↄuertit᷑.ita ꝙ nlła ꝑs paĩs trãſit ĩ aliquã ꝑtẽ coꝛꝑis.Et ſic ipſe dic de materialibꝰſiue q̃ntitatiuis ego dico ꝙ de ſubalibo. ¶ Ad pᷣmo obiectũ doᷣm. ꝙ ſec⸗ eſt de bac mutatõe mirabili ⁊ ſuꝑnaturali: ⁊ de illa q̃ eſt naturalis.quia hec ẽ lõge ꝑfectioꝛ ⁊ nobilioꝛ illa. ꝗpter qdð iſti ↄueĩt iſte modꝰ ꝗq ẽ nobilioꝛ illo.ſ.q ẽ ſimplr totiꝰĩ totũ. Illi vo ↄuenit ille ꝗ eſt partis in partẽ. modus ille qui eſi ſimplicit᷑ totius in totum nobilioꝛ ſit illo: pa⸗ tet ꝑ hoc ꝙ cõuerſio illa que eſt totiꝰ ĩ totũ:ũ ita nüerat᷑ ———— NLMueſtio amultiplicatur:ſicut illa que fit ꝑtiuzʒ in ptes. Cõuerſio autez illa que fit vnica mutatione: nobilioꝛ 2 ꝑfectioꝛ eſt illa que fit multiplici.Prima completio ꝑtis eſt quedaʒ impletio reſpectu completionis totius. Vnde illa mu⸗ tatio qua fit cõuerſio totius in totum: maioꝛis eſt perfe⸗ ctionis ſiue completõis illa qua fit cõuerſio ꝑtis in ꝑtẽ. Apter quod modus iſte magis cõuenit huic mutatoi mi⸗ rabili ꝙᷓ ille.¶ Ad illud qð oicit phᷣus. ſicut ſe bʒ totum ad totum ⁊c. Dicendũ ꝙ verbũ phi intelligit᷑ de ꝑfectõe aĩe ſenſitiue. que ſicut eſt ꝑfectio totiꝰ coꝛꝑis:ſic ꝑies ſen ſitiue partiũ coꝛꝑis.i.oꝛganoꝝ. 4l Ad aliud dom. ꝙ ca⸗ ro virginis beate fuit materia carnis xpᷣi.vnde mutatio que fuit carnis beate viꝛginis in coꝛpus xpi :fuit mutatõ materie quante in materiatũ quantũ. In hmõi aut mu⸗ tatione neceſſe eſt ꝙ fiat mutatio ꝑtis in ꝑtem. In parte iſta nõ ſic:vbi panis in nulla rõne cauſe ſe hʒ ad corpus xp̃i.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ꝙ ſi ꝑs ↄueꝛtit᷑ in totũ: ſupeꝛ⸗ fluit conuerſio aliaꝝ ꝑtium. Dicendũ ꝙ nõ eſt verũ.imo neceſſaria eſt ↄueꝛſio aliax ꝓpter multas caunſas. Onaẽ xitatio ydolatrie: quia cum totũ illud qð cõtinetur ſub ſpecie indiſtincte adoꝛat᷑: ↄtingeret adoꝛare panẽ ſicut ⁊ xpᷣm. Alia cauſa eſt erroꝛis amotio. ſi.n. vnius ꝑtis im fieret conuerſio:neſciret᷑ que ꝑs eſſet ſumenda veneꝛan⸗ da 7 que nõ.⁊ ita poſſet eſſe erroꝛ in ſumptõe ⁊ veneꝛati⸗ one.Alia eſt pura ſpũs refectio.ſi enĩ eẽt tm̃ ↄueꝛſio vniꝰ ꝑtis:ſimul in ſumptõe ſacram̃tali cibaret caro ⁊ ſpũs.2 plures alie bhmõi cauſe. embꝛũü ſeptimũ VHnſequẽter qrit᷑. vtꝝ hec ↄuerſio ſine mu⸗ tatõ ſit ſucceſſiua:an ſubita. ꝛ ſucceſſiua videt᷑. virtus.n.ↄuertendi eſt ipius pbi qð NANeeſt. hoc eſt coꝛpꝰ meũ.⁊ verbi ñ ᷣm ꝙ ẽ veꝛ⸗ bu iñ mente vel in ſcripto:łᷣ in ꝓnũciatõne.ꝓnũciatõ au tem ſucceſſiua eſt.igit᷑ cũ virtus trãſinutãdi ſit vᷣbi totiꝰ nõ autezʒ põt totum ꝓferri niſi ſucceſſiue:nec virtus que eſt ipſius verbi cuius eſſe nõ põt eſſe ſine ſucceſſione:ope rari põt niſi ſucceſſiue.igitur ↄuerſio hec eſt ſucceſſiua. Item virtus verbi eſt qñ ißm eſt. nõ eniʒ poteſt eẽ vir⸗ tus niſi exñte verbo. igit᷑ cum verbũ nõ põt eẽ in inſtãti: nec virtus verbi. igit᷑ nec ↄuerſio que eſt a virtute verbi. igit᷑ eſt ſucceſſiua.¶ Item cũ virtus ↄuertendi ſit ipiꝰ ver bi exñtis in ꝓlatione.aut opatio virtutis eſt exñte veꝛbo totali:aut ꝑte verbi. quia als eẽt oꝑatio nõ exñte vᷣbo ali quo modo.ſᷣ ſiue ſic ſiue ſic:cũ neq; ſᷣm totũ neq; ſᷣm ꝑtẽ eſt in inſtanti.igit᷑ nec ipſa ↄuerſio.il Iteʒ ſi diceret᷑ ꝙ ẽ ſubita:quia eſt a virtute infinita.Cont᷑.etlſi ſit a virtute infinita hoc ſuppoſito:tñ ad verbi ꝓlatõʒ oꝑatur.ſᷣ veꝛbi ꝓlatio eſt ſucceſſiua. ⁊ ↄueꝛſio.¶ Cont᷑.videt᷑ ꝙ ſit ſbi ta.quia ſucceſſio eſt pter reſiſtentiã ſuſcipientis.vt ptzʒ in diffuſione lucis in aere que ſubita eſt ſiue repentino. hᷣ ex ꝑte panis ñ eſt reſiſtentia virtuti oꝑanti.̊ ⁊c.¶ IZtẽ ſi eſt ſucceſſio: aut hoc eſt quia panis ſucceſſine abijcit᷑: aut quia coꝛpus ſucceſſiue introducit᷑.nõ quia paĩs abij citur:ꝗa nõ eſt ponere quare citius conuertat᷑ vna pars ꝙᷓ alia:nec materia qᷓ; foꝛma.iſQec qꝛ xp̃i coꝛpus ſucceſſi⸗ ue introducit᷑ q; illud ñ põt habere niſi eẽ ꝑfectum vel ĩ⸗ tegrũ.i¶ Itez in compoſitis ſucceſſiue mutatis ita eſt.ꝙ in primo inſtanti mutatõis eſt vnũ qð debet mutari:⁊ in vltimo aliud.⁊ ſᷣm ꝙ actio ſuccedit⁊ illud qð mutat᷑ ma gis aſſimilat᷑ coꝛꝑi rpᷣi.ſᷣ panis iſte manẽs panis nõ ma gis aſſimilatur coꝛpoꝛi xpᷣi ⁊ minꝰ.igit᷑ neceſſe eſt anteqᷓ ſit ↄuerſus:deſinat eſſe panis.⁊ ſit alterius ſpẽi q; paĩs. ßᷣ conſtat ꝙ accñtia panis manẽt. igit᷑ accñtia illa ſunt ĩ alio ſubiecto ꝙᷓ in ꝓpꝛio anteꝙᷓ facta ſit illa ↄuerſio.⁊ ſi videat᷑ inſtantia in mutatiõe ſimpliciũ:vt qñ ex aere fit ignis.nõ tñ eſt inſtantia in mutatõne compoſitoꝝ: vt qñ alimentũ oↄuertit᷑ in alendũ.Caro.n.anteq ſit de ſubſtan tia hoĩs:eſt alterius ſpẽi qᷓ ſpẽi carnis.Ex hac &̊ᷓ poſitõ⸗ ne ſequũt᷑ duo incõneniẽtia. Anũ eſt.ꝙ panis mutat᷑ in aliqð quod eſt alterius ſpẽi anteqᷓ ↄuerſus ſit in coꝛpus igi e xpᷣi. Aliud eſt. ꝙ accñtia pꝛia alicꝰ ſint in ſubiecto alio. 4I Ad aliud dᷣm.ꝙ hec mutatio eſt ſubita ⁊ in inſtanti. Et nõ.ꝙ in hoc eſt vera dꝛñtia in actõne naturali ⁊ mi⸗ rabili.qꝙ in actõe naturali ñ inducit foꝛma vltima alicꝰ rei neq; fit tranſubſtãtiatio alicuiꝰ in aliud ſine precedẽ⸗ tibo diſpoſitõibo. In actõne mirabili bñ inducit᷑.⁊ ꝓpter boc nature actio qua ex vno fit aliud vel vnũ ↄuertitur ĩ aliud:nõ põt eſſe ſubita neq; in inſtanti. ſ̊ ſicut ſpẽs ſine foꝛma erñte diſpoſitõne materie que eſt nccitas inducit᷑ in inſtantiſic dico in hac ↄuerſione que eſt ſupꝛa natura ipſa ↄuerſio ſubita eſt in inſtanti. Cu igit obijcit ꝙ actõ que eſt virtutis date ipi verbo ſᷣm ꝙ eſt in ꝓlatõe:no po teſt eẽ ſubita. Dicendũ ꝙ actio que eſt naturalis ipiꝰ vbi vt ſcʒ repñtare intellectũ rei vel hmõi:nõ põt eſſe ĩ inſta⸗ ti:ſicut nec ipᷣa ꝓlatio.ſ̊ actio que eſt a vꝛtute data delu per:bñ potelt. ſ. iuxta voluntatẽ dantis. 4 Ad h qð obij⸗ cit᷑ ꝙ verbũ non poteſt eẽ in inſtanti. nec virtꝰ data veꝛ bo põt oꝑari.Dicendũ ꝙ nõ opoꝛtet:quia virtus nẽ Fm naturam verbi neqʒ oꝑatur:g̊ Fm voluntatẽ ↄferẽtis.vn virtus verbi eſt quodamodo veifoꝛmis ⁊ quodãmodo co foꝛmiter oꝑatur virtuti diuine. vnde ſicut mateꝛia exnte in diſpoſitõne neceſſitatis naturali actõne ſu bito induci tur foꝛma. ſic eſt ſubito cõuerſio in ꝓpoſito. Mec oom eſt tũc.ſ.in inſtanti quo eſt ↄuerſio verbũ oĩno nõ eẽ:qꝗa etſi nõ ſit qᷓtum ad elle ſucceſſionis:eſt tñ qtum ad eẽ virtu⸗ tis. Habet aũt a virtute mirabili ſibi data vñ oꝑat᷑.vnð ſicut in alijs omnibo eſt ſua virtus ⁊ oꝑatio: ſic dico in verbo. vnde aliud reſpicit verbũ rõne ſube verbi: alis ra⸗ tione virtutis.opatio aũt eſt a virtute ⁊ viatus eſt in in. ſtanti.vnde ⁊ in inſtanti oꝑari põt.¶¶ Ex his pʒ rñſio ad aliud qð ſequit᷑.ꝙ lʒ virtus ibi oꝑetur ad verbi ꝓlatõz: nõ tm̃ ᷣm ꝓlatõis ſucceſſioneʒ. mbꝛũ octauũ Onſequenter ſuxpoſito ꝙ hec mutatio ſit ſubita ⁊ in inſtanti:querit᷑ vtꝝ idem ſit ĩ⸗ ſtans in quo primo ſit coꝛpus xp̃ᷣi:⁊ inſiãs in quo vltimo ſit panis:an aliud. Si ideʒz: in eodeʒ inſtanti eſt aliqd panis ⁊ coꝛpus xpᷣi.qð nullus ↄcederet. Si aliud:igit᷑ cum inter duo quelibʒ ĩ⸗ ſtantia ſit aliqd tempꝰ medin:in illo tꝑe medio nõ ẽ pa⸗ nis neq; coꝛpus xpᷣi.¶: Iteʒ ſi mutatio eſt in inſtanti:qri tur quid ſit in üũllo inſtanti.vtꝝ panis an coꝛpꝰ xpi. NQon panis:quia panis eſt terminꝰ a quoemutatio: Non cor pus:qꝛ coꝛpꝰ eſt terminꝰ ad quẽ .¶ Ad hoc dicit᷑.ꝙ ẽ ſu⸗ mere inſtans in quo eſt coꝛpus xpi primo:a illud eſt ter⸗ minus hꝰ mutatois que eſti tranſubatio. hᷣ qꝛ in tꝑe ñ cõ tinuant᷑ adinuicẽ inſtantia:h̊ inter quelibʒ ẽ ts mediũ. nõ eſt ſumere inſtans ꝓximũ añ inſtans vltimũ: in qͥ vlti mo eſt panis.quia etſi ſit ſumere inſtans indiuiſibile vl⸗ timũ in cõtinuo:nõ tñ penultimuʒ.vñ nõ eſt ſumẽ inſtãs in quo vltimo eſt panis ſ̊ tempꝰ. Inſtans.n.inſtãti non põt ↄtinuari:q̊ tempꝰ inſtanti.vñ totũ illud tempꝰ ĩ quo eſt panis: cõtinuat᷑ illi inſtanti in quo primo eſt corpus xp̃i.¶ Cont᷑.eſſe menſurat᷑ inſtanti ſicut motus tempoꝛi vnde in quolibʒ inſtanti totalis tꝑis in quo eſt paĩs:põt dici ⁊ verũ eſt panẽ eſſe.igit᷑ in pᷣmo vltimo ⁊ penultimo 7 vniuerſalr in omni. Sed ponat᷑ ꝙ panis eſt ĩ toto illo temꝑe:cui ↄtinuat᷑ illud inſtans in quo pꝛimo eſt coꝛpus xp̃i.⁊ ſi in toto:igit᷑ in quolibet inſtanti.igit᷑ in om̃i ꝓxi⸗ mo illi in quo primo eſi coꝛpus xp̃i. igit᷑ n eſt verũ quod ponit᷑ ꝙ nõ eſt ſumere inſtans penultimuʒ.¶ Rñlio. ſic linea teꝛminat᷑ in puncto:qui quideʒ punctusẽ actꝰ ĩ ipᷣa ↄtinuitate linee.lzʒ ſit aſſignare vbiq; punctũ: nõ tñ ẽ ibi reꝑire punctũ actu ſ᷑ potẽtia ſolnʒ.ſolũmodo.n.in linea ſunt duo puncta actu:lʒ infinita potẽtia.Silr dẽ in tꝑe. Tempꝰ. n. terminat᷑ ad inſtans qð inſtans ẽ actu. nec ẽ ĩ tꝑe ſimul ⁊ ſemel niſi vnũ inſts actu:etſi ſint młta po⸗ tẽtia.ſiłr dico de momẽto in motu.Ex h̊ pʒ ꝙ ñ ẽ ᷣm veꝛi tatẽ niſi vnũ inſtãs ex ꝑte termĩ tꝑis.lʒ intellectꝰ aſſign⸗ do ſimpltr eẽ qð ẽ ſᷣm potẽtiã:termiĩet᷑ inſtãs poſt inſtans 2 inſians ante inſtans in tꝑe.Cum Sdicit᷑ panis eſt ĩ q̊/ libet inſtanti illius totalis tpis. Dicendũ ꝙ in illo tota⸗ li nõ eſt niſi vnũ inſtans actu ex ꝑte termĩatõis tẽꝑis:lʒ multa potentia.vñ eo modo quoſi unt. ſ. potẽtia: ſic ẽ eſſe in eis.Cum igit᷑ infert᷑ ̊ eſt in penultimo. iam numera tur vt actu ens ⁊ ſimpłr:qð ñ eꝛat niſi potẽtia ⁊ m ꝗd. Vel põt aliter dici ad primuʒ. ꝙ eſt cõſiderare inſtantia plura: vt ſunt potentia in tpe. ſic inter quelibʒ duo eſt tempꝰ mediũ.vel vt ſunt actu numerata:⁊2 vt ſic actu cõ⸗ ſiderant᷑.ſicut vnitas põt eẽ conſequẽt᷑ vnitati:ſic inſtãs inſtanti.illud pʒ in ↄtinuo ꝑmanente:xvt in linea.in cõti nuitate linee nõ eſt punctus cõtinuus pũcto:ſ̊ inter q̃li⸗ bet duo eſt linea media. diuida᷑ linea ectione.puncti iã duo linee nõ hñt puncta que ſunt termini illarũ int que nõ eſt linea media. Propter qð dm eſt. ꝙ inſtantia di⸗ uerſa ⁊ puncta qñ ſoꝛtiũtur eẽ actuale 2 numeratũ ſicut in numero eſt vnitas ens cõſequẽter vnitati. Similit 2 punctũ puncto?⁊ inſtans inſtanti.Cum igit᷑ querit᷑ vtrũ ſit ideʒ inſtans an diuerſuʒ ⁊c.dðᷣm ꝙ diuerſum. Cum aũt ꝓponit᷑.ſᷣ inter quelibet duo eſt tempꝰ c̃. Dicenduʒz 2 boc eſt verũ ſᷣm ꝙ habent eſſe in vno cõtinuo:nõ autez m ꝙ conſiderant᷑ vt actualiter numerata ſicut eſt ꝓo⸗ ſito.¶¶ Ad illud qð querit᷑.quid ſit in inſtanti in q ẽ mu⸗ tatio: aut panis aut coꝛpꝰ ⁊c. Dicendũ ꝙ eſt coꝛpus xp̃i. qma.n. in ſubitis mutatõibs in eodeʒ inſſanti eſi mutari ⁊ mutatũ eẽ.pane aũt mutato vel ↄueꝛſo eſt coꝛpꝰ xp̃i. ꝓpt qdð ncce eſt ꝙ in inſtanti mutationis ſit coꝛpꝰ xp̃i. Queſtio. xxxix. de expᷣſſ ⁊ modo loquẽdi circa q̊ ſacramentũ. Equitur de veꝛbo / rũ expreſſione ſiue de modo loquẽdi ciꝛ⸗ ca hanc tranſmutatõz. Primo ꝗ̊ querit de modo loquẽdi ꝑ verbum ſignificans - poſſe. Secũdo.de modo loquedi ſignifi cans fieri. Tercio.de mõ loquẽdi ſignificãs eẽ. 2 Membꝛũ pꝛimũ Verit᷑ ̊ primo.vtꝝ hec ſit vera: panis põt eſſe coꝛpus xp̃ᷣi. Nð videt᷑ ex hoc:ꝙ panis mutat᷑ ſiue conuertit᷑ in coꝛpꝰ xp̃. Nũo at mutaret᷑ in illud niſi poſſʒ eſſe illud. 4 Itẽ Ambꝛo. qð eſt pams põt eẽ coꝛpꝰ xpᷣi:oſecratiõe q̃ fit xpi ſermone. Contra. duplex eſt potẽtia.ſ.agentis 2 mate rie. Nõ põt potẽtia agentis:qꝛ nihil eſt in pane quo po⸗ teſt facere ꝙ ſit coꝛpus xpᷣi.eq; potentia materie:quia nihil eſt in pane qð eſt ſuſceptibile ſubſtãtialis foꝛme coꝛ poꝛis rpᷣi. nihil.n. materiale reſpectu coꝛꝑis rp̃i eſt ĩ pa D RKmñſi io. ꝙ hec ᷣm cõmuneʒ modũ loquẽdi nõ ẽ ve⸗ ra.ſcʒ panis põt eẽ coꝛpus rp̃i.quia nulla eſt potẽtia pa nis vel materie illius reſpectu foꝛme ſubalis coꝛꝑis xpᷣi que m aliquã legeʒ nature complẽda eſt. Aliq̊ tũ modo ibi notata potentia veritatẽ hʒ.ſ.pᷣm notat᷑ ibi totiꝰpa nis ſcilʒ ↄſtantis ex materia tali 2 foꝛma poſſibilitas ad tranſmutatõʒz que terminat᷑ ad eſſe coꝛpꝰ xp̃ᷣi.⁊ hec poſſi bilitas eſt creature reſpectu virtutis ſi upra naturã.que poſſibilitas tranſit cum ſubſtantia pame. vnde ſolet aſ⸗ ſignari ꝓ regula in hac mateꝛia.ꝙ nõ eſt oꝛdinatio paĩs ad coꝛpus xpᷣi m cauſas infeꝛioꝛes.ideo verba hee ſi igni ficantia ſicut hoc verbũ põt:abſolute dicta faciũt locuti oneʒ falſam.vt ſi dicat᷑: panis põt eẽ coꝛpꝰ xpᷣi. Si autẽ erprimat᷑ oꝛdinatio Fᷣm cauſas ſuꝑioꝛes.vt ſi dicat paĩs poteſt conuerti a deo in coꝛpus xpᷣi:tũc eſt veritas in lo⸗ cutione. ꝓpter qð nõ eſt iſta ꝓꝛio:panis põt eẽ ⁊c̃. ad h̊ͥ enim vera eẽt:opoꝛteret ꝙ aliqua eẽt inclinatio appeti tus ad eſſe hmõi cui poſſet ſatiſfieri ſᷣm legeʒ nature. Di⸗ cit. n. Augꝰ.ſuꝑ Geñ. Elementa hbo mũdi coꝛpoꝛea hñt Afinitaʒ vim qualitatẽq; ſuam:quid vnũquodq; valeat vel nõ valeat:quid de quo fieri poſſit.¶ Ad h̊ igit᷑ quod obijcit᷑ ꝙ panis mutat᷑ in coꝛpus xp̃i:igi panis põt eſſe coꝛpus xp̃i. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑quia bec mutatio nõ ẽ ex aliqua virtute innata ſiue ſᷣm legem natuꝛe oꝛdinata: ſatiſſactiua appetitui mutati. hoc.n. requirit potẽtia ma⸗ terie vt appetitui illius poſſit ſatiſfacere:vel ꝓ toto vel ꝓ ꝑte virtus oꝛdinata ᷣm naturam. 4l Ad hoc qð di Am bꝛo. ꝙ qð eſt panis põt eſſe coꝛpus xp̃i ↄſecratoe ⁊c.Di⸗ cendu ꝙ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ põt:nõ notat᷑ potentia cuius appe titui eſi virtus oꝛdinata m naturã ſatiſſactiua.̊ notat᷑ ibi potẽtia panis exñtis in integritate ſui eẽ ad trãſmu⸗ tationẽ que termĩa?᷑ ad eſſe coꝛpus xpᷣi mediante virtute ſupra naturã.nõ aũt notat᷑ potẽtia cuiꝰ apetitus adim⸗ pletio põt eſſe ſm legem nature. Ael ſm alios ſic erpoĩt verbũ Am bꝛo.ſcʒ ſm ꝙ panis eſi:poteſt eẽ coꝛpꝰrp̃i ⁊c᷑. boc eſt. ſub qua ſpecie eſt panis:ſub eadeʒ põt eẽ coꝛpus rp̃ᷣi: ita ꝙ relatõ idemptitatis ſube retoꝛqueat᷑ ad foꝛmã accñtaleʒ: nõ ad ſubam panis. Quare ? ꝓ regula haben dũ eſt in hac materia.; oꝛatio in qua ell verbũ ꝑtinens ad poſſe reſpectu eſſe cuʒ caſuali in rectitudine:nõ ẽ vera ꝓꝛie loquẽdo neqʒ ↄcedenda.vt panis põt eẽ coꝛpꝰ xp̃ᷣi. Pter hanc ꝗꝓpoſitõʒ generaleʒ: Cuiꝰ eſt potẽtia eius eſt actus. ne videret᷑ ꝑmanere materia panis ſuſceptibilis foꝛme coꝛpis rp̃i ſiue de q̃ eẽt coꝛpꝰ xp̃i. lembꝛu ſecũdũ Onſequent querit᷑ de modo loquẽdi ꝑ pᷣbũ fiendi. Querit᷑ primo de modo loquẽdi ꝑ verbum fiendi ſimpliciter. Secũdo.de mo Ad loquendi ꝑ verbum fiendi addita pꝛepo ſetione iſt de vel ex. rticulus primus erit᷑ ̊ primo.vtꝝ hec ſit concedenda: paĩs . it coꝛpus xp̃ᷣi. ſic:videt᷑.dicit.n.Daim̃. IFe cit ea ſcʒ paneʒz ⁊ vinũ coꝛpus ⁊ ſ- anguinẽ eiꝰ. ſi xpᷣus fecit panem coꝛpus eius.igit panis fiebat coꝛ⸗ pus eius.igi? qñq; vera fuit hec:panis fit coꝛpus rxpᷣi. ¶ Item Damaſ. Interrogas qualiter panis coꝛpus xp̃i fit ⁊ vinũ ⁊ aqua ſanguis.· dico tibi ⁊ ego:ſpũſſanctus ſu ꝑuenit ⁊ hoc facit.hec dam̃.Ecce ꝙ queſtioni qua querit quare panis fit coꝛpus xpᷣi: rñdet ꝙ ſpũſſanctus fac.vñ queſtio ſuponit ꝙ panis fit coꝛpus xp̃i.ſiłr reſponſio. Contra.ꝑ hoc ꝙ dico panis fit coꝛpus xp̃i: dicit᷑ fieri circa ſubſtantiã panis reſpectu coꝛꝑis xp̃i. boc fieri aut ſemꝑ durabit qð nõ eſi verum: aut tũc elabit᷑ in facto.⁊ ſi hoc: tũc hec erit vera panis eſt coꝛpus xp̃i.qð autẽ fa⸗ ctum eſt aliquid eſt illud.igit᷑ panis eſt coꝛpꝰ xpᷣi ¶ Iteʒ qd fit aliquid diſponit᷑ aliqua actione vt fit illud.panis aũt fit coꝛpus xp̃i.quia ſi hoc:aliqñ ↄtingeret eſſe ĩ ꝓxi⸗ mioꝛi habilitate ad hoc ꝙᷓ als.4 Itez cum dicit᷑ pais fit coꝛpus yxpᷣi: querit᷑ ꝓ quo ſupponit iſie terminꝰ panis in inſianti mutatõis.nõ ꝓ coꝛꝑe rp̃i: hboc pʒ.quia tũc idem diceret ꝙ coꝛpus xp̃i fit coꝛpus xp̃i. ſi ſupponit p pane: ſupponit verbo pñti.&̊ ſuponit ꝓ pane pñti.ſᷣ in inſtanti mutationis eſt mutatus. g facta mutatione panis ſup⸗ ponit ꝓ pane.ſᷣ tũc eſ eoꝛpus xp̃ᷣi. in eodeʒ inſtanti eſt panis ⁊ coꝛpus xpᷣi 2=W in hac materia recipiũ tur verba mutationis vt tranſſubſtantiat᷑ mutat᷑ 2 vuer titur nõ motus vt generat᷑ ⁊ coꝛumpit᷑.vnde cũ H̊ verbũ fit:ſit dicens motũ ⁊ ſucceſſionẽ.vnde ſucceſſiue dicũt eẽ in fieri:nõ dicit ꝓprie panis ſit coꝛpus xpᷣi:niſi ſᷣm ꝙ ſi⸗ eri dicit mutari i aliud.vñ qñ reꝑitur aliqð verbũ hbmõi panis fit coꝛpus xpᷣi.exponi hʒ.i.mutat᷑ vel tranſſubſtã . tiatur. Similiter cũ dicit᷑: ſpaſſanctus facit ea coꝛpus ⁊ ſanguinez eius. dico fecit:actum mutatõis copulat.fa cere enim dictum de deo:cõfuſe copulat actũ dei ſiue edi tionis ſiue mutatõis ⁊ oĩno quãlibet oꝑationem dei.hic vᷣo copulat actum mutatõis.4. Sed adhuc obijcit᷑ cõtra hoc.qꝙ idem videt᷑ ſequi incõueniens ſi dicat᷑ panis mu . tatur in coꝛpus rpᷣi:⁊ ſi dicat᷑ panis fit coꝛpus xp̃i.quaẽ querat᷑ quid ſupponit᷑ ꝑ hoc ꝗ dicit panis: cũ dicitur pa nis mutat᷑ ⁊c. ꝛõ coꝛpus:quia coꝛpꝰ xpᷣi nõ mutatur in ¶ Nueſtio cdꝛpus.neq; panis:quia.n.cum mutat᷑ mutatũ eſt.cũ an teʒ mutatũ eil tũc eſi coꝛpus xpᷣi. in eodeʒ inſtanti ſcilz mutatõis eſt panis ⁊ coꝛpus xp̃ᷣi. ¶ Rñlio.q; iſte teꝛmi⸗ nus panis ſuſponit ꝓ pane:nõ pñti ̊ p̃terito.lʒ.n. veꝛ bũ mutat᷑ ſit pntis tꝑis quo ad modũ ſignificãdi:tamen dicit in veritate aliꝗ reſpectu cuiꝰeẽ panis nõ eſt pñs ſᷣ preteritũ.qꝛ inſtanti mutatõis exiſtenti:iam noẽ pama h fuit. ſitr eſt cũ dicit panis fit coꝛpꝰ xp̃i.qʒ eni fit aliꝗd adbuc eſt fieri ꝓpꝛie ſumpto.vnde panis ſupponit ꝓ pa⸗ ne exñte in verbo ꝓpoſito. ꝛticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ de modo loquẽdi ꝑ verbũ fiendi addita prepoſitõne. Querit᷑ ;̊. vtꝝ bee ſit vera ⁊ ↄcedenda:de pane fit coꝛpꝰ xpi. Oe nʒ:videt᷑.q? nulla innouatio: nullũ fieri: ↄuenit corpoꝛi xp̃i poſt.¶ Itez ſi ↄſecratione de pane fit coꝛpꝰ xpᷣi. poſt conſecratõcʒ vere põt dici coꝛpus xp̃i factũ ẽ de pone.qð nullus ↄcederet. ¶ Itez bec pꝛepoſitio ex ⁊ de: dicũt cau ſalitatẽ aut oꝛdineʒ.nõ aũt põt dici de pane fit coꝛpꝰxpᷣi: Hᷣm ꝙ dicit cauſalitatẽ neq; Fᷣm ꝙ dicit oꝛdineʒ:qꝛ ſiẽ tũc — poſſet dici poſt paneʒ fit coꝛpus xpᷣi.paꝛi rõne poſſʒ dici te verbo. i. poſt verbũ fit coꝛpus xp̃i.¶ Contra. Amb. l.de ſacramẽtis.panis in altari eſt plitatus ante verba ſacramentoꝝ.vbi acceſſit cõſecratõ:d pane fit caro xpᷣi. Ecce ꝙ dicit Amb.quia de pane fit coꝛpꝰ xpᷣi.4¶ Iteʒ cũ bic ſit taſſubſtantiatio: aut eſt de aliquo: aut de nibilo.ñ de nihilo: ̊ de aliquo.nõ niſi de pane: gtranſſubſtãtiak coꝛpus xpᷣi tranſſubſtantiat᷑ de alio fit ð il lo.ᷓ ⁊c. ¶ Rnſio.ſᷣm ꝙ ly de:eſi nota materie vel pote⸗ ſiatis:nò eſt ↄcedendũ ꝙ de pane fit coꝛpꝰ xp̃i.vñ ꝓ regu la ponit᷑ in bac materia.ꝙ niła ẽ cauſalitas ſ̊ ſolũ trãſi⸗ tus panis in coꝛpus rp̃i. ꝓpter qð oẽs prepoſitões cau⸗ ſalitateʒ impoꝛtantes: reddũt locutõz impꝛopꝛiã.vñ im⸗ propꝛie ſunt cuʒ hac ppoſitione de vel ex 'm ꝙ dicũt cau ſalitatem.ſiłr nec eſt ↄcedendũ ſᷣm ꝙ ꝑ verbũ fiendi deſi⸗ gnatur aliꝗd fieri abſolute circa coꝛpus xp̃i. Scðz autẽ : eſt nota oꝛdinis deſignãs terminũ ↄuerſionis a qͥ: verbũ fiendi ſignat fieri ſub ſacramento nõ aliqͥ fieri circa coꝛpus ipᷣm: ſic intelligit᷑ñ verbũ Amb.⁊ veritatem bʒ. 4 Et notandũ ꝙ in matcria iſta omia verba ſignan⸗ tia innouationez aliquaʒ circa coꝛpus xp̃i: ſunt falſo di⸗ cta. vnde hec eſt falſa:coꝛpus xpᷣi mutat᷑ vel tranſſubſtan tiat᷑ vel fit.̊ů innonatio exprimenda eſt circa panem. vñ bec eſt vera: panis mutat᷑ vel tranſſubſtantiat.¶ Ex hoc pʒ in ꝑte rñſio ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ cum h ſit tranſſub⸗ ſtantiatio: aut eſt de aliquo ⁊c. In hac aũt ↄuerſione eſt tranſſubſtantiatio panis de ꝓpꝛio eſſe ſiue ſubſtãtia pꝛo⸗ pria in coꝛpus xp̃i.vnde bec eſt falſa:hic eſt tranſſubatõ aliquo.nõ niſi de pane:quia hec eſt tranſſubſtantiatõ panis de ſuo eſſe in coꝛpus xp̃i: nõ coꝛꝑis xp̃i ð pane.vñ nõ ſequit᷑ ↄcluſio.ſ.ꝙ coꝛpus xp̃i tranſſubſiantiat᷑ de pa⸗ ne. Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ ſᷣm ꝙ de: dicit oꝛdineʒ: ſi⸗ mile eſt dicere de pane ⁊c̃.⁊ de verbo ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt verum. quia de dicit oꝛdinem cum deſignatione termi ni cõuerſionis a quo: quod non contingit cuʒ dicitur de verbo ꝛc. Membꝛü tercin BDOnſequenter querit᷑ de modo loquendi peꝛ verbuʒ ſubſtantiuũ ſiue ſignificans eẽ. Et querit᷑ vtꝝ hec ſit vera:qð fuit panis ẽ cor NVpus xpi. Et videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ Amb. in li. de ſa⸗ crametis:qui dicit. Qð erat panis ante ↄſecratõeʒ:iam eſi coꝛpus xpᷣi poſt oſecꝛatõʒ.q IGtem Augꝰ.in li.ſenten. ꝓſperi. Nideliter fatemur paneʒ eẽ ⁊ vinu ante ↄſecrati⸗ onem qð natura foꝛmauit. poſt ↄſecratõʒ vo carnem xpi eſſe ⁊ ſanguineʒ qð benedictio conſecrauit.¶ Itẽ maior eſt vnio vbi fit ↄuerſio totius in totum: vtpote in ouerſi⸗ one panis in coꝛpus rpᷣi.qᷓ vbi fit ↄuerſio ꝑtis in ꝑteʒ:vt eſt in ↄuerſione aque in ignem.pᷣ vbi eſt ↄuerſio ꝑtis ĩ ꝑ⸗ xl. tem ↄtingit ſie vere loqui. vt aqua mntata in igneʒ: vere dicit᷑ ſalteʒ ꝑ accidens qð fuit frigidũ eſt calidu:⁊ qð fu⸗ it ſub foꝛma aque eſt ſub foꝛma ignis.g m ꝛti? ĩi hac mutatione in qua totũ mutat᷑ in totnʒ ·¶ Contra.quod eſt relatiuũ idemptitatis. vnde eandeʒ ſignant᷑ bẽe ſub⸗ ſtantiaʒ que mediante illo adinuiceʒ com ꝑant᷑.igit᷑ cum panis ⁊ coꝛpus rxp̃i in nulla eadeʒ ſuba cõmunicẽt: neqʒ in materia neq; in ſoꝛma neq; in compoſito:videt᷑ ꝙ ſim pliciter eſt falſa.qð erat panis ante conſecratõʒ: ẽ coꝛpꝰ ri poſt ↄſecrationeʒ. 4¶ Itez verbũ ſubſtantiuũ eſt nota idemptitatis illoꝝ que ſub illo mediante copulant᷑. Cũ & panis ⁊ coꝛpus rpᷣi nõ ſint eadeʒ.omẽs orones ille que bmõi verbo copulant᷑ ſunt falſe.¶ Quod ↄcedimꝰ ꝓpꝛie loquendo.ſᷣm aũt ꝙ a ſanctis talia verba dicunt᷑: intelli genda ſunt ſm ꝙ idemptitas notata in bmõi: refert᷑ ad ſubſtantiam foꝛme accntalis.que erat prius inberẽs pa ni:⁊ poſt eſt ſignans ⁊ continẽs ſacramentaliter coꝛpus xp̃i.nõ auteʒ retoꝛquenda eſt idemptitas ad ſubſtantiaʒ panis vel vini. VUnde is ẽ ſenſus.ſub qua ſpecie erat pa nis ante conſecrationem: ſub eadeʒ tanqᷓ ſub ſigno ? cor pus xp̃i poſt. Pro regula igit᷑ habendum eſi.ꝙ oꝛatõnes in quibus ponitur verbum ſubſtantiuũ ſiue pertinẽs ad eſſe cum caſuali in rectitudine ſiue obliquitate:non con⸗ ceduntur ꝓpꝛie loquendo.vt quod fuit vel eſt vel erat: fu it vel eſt vel erat coꝛpus chriſti.vel panem fuiſſe vel fore vel eſſe coꝛpus chriſti:eſt verum vel ſcitum vel buiuſmo⸗ di.omnes autem huiuſmodi falſe ſunt.¶ Sed cõtꝛa hoc obijcitur quod dicit Auguſti.iiij. de trinita.coꝛpꝰ 2 ſan⸗ guinem chriſti dicimus eſſe illud qnod ex fructibus ter⸗ re acceptum ⁊ prece miſtica conſecratuʒ recte ſumimus ad ſalutem ſpiritualem in memoꝛiã domimice paſſionis. acceptum auteʒ er fructibus terꝛe eſt panis 2 vinum:qðᷣ Auguſtinus dicit eſſe coꝛpus ⁊ ſanguineʒ xpᷣi. Keſpõ⸗ ſio pʒ ex dictis.cuʒ dicit᷑ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ dei cẽ illud ⁊c. idemptitas notata refert᷑ ad ſubam ſiue eẽntiam foꝛ⸗ me accñtalis:ſub qua tanqᷓ ſub ſigno eſt coꝛpꝰ xp̃i ſub H̊ ſenſu dicimꝰ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ chriſti eẽ ſub eadẽ ſpecie ſub qua fuit qð eſt acceptũ ex fructibo terre.¶ Ad illud qð obijcit᷑. qñ totum tranſit in totuʒ eſt maioꝛ idẽpti⸗ tas ⁊c. Dicendũ ꝙ non eſt verũ:immo minoꝛ.quia nul⸗ la niſi in genere remoto.⁊ ꝓpter hoc orones in quibo no tat᷑ idemptitas ꝑ relatiuũ ⁊ verbum ſubſtantiuum:falſe ſunt ⁊ impropꝛie.exponẽde aũt ſunt ſi inueniant᷑ modo predicto. Et etiã aliter Fm quoſdã ſic.panis eꝛit coꝛpus chriſti.i.ↄuertet᷑ in coꝛpꝰchriſti.qdð fuit panis eſi coꝛpus chriſti.i.ↄuerſum eſt in coꝛpus chriſti. — ¶ Mueſtio xl. de cõtinetia ſacramenti euchariſtie. quitur de cotine tia hꝰſacẽi q̃ẽ ſeptima ꝑs pꝛĩcipalis.Et rimo ex ꝑte continẽtis boc mõ. Prĩo querit᷑ de exñtia ſpecieꝝ ↄtinentiũ. Se⸗ . cũdo.de oꝑatõe ſpẽꝝ · Lercio.de ↄtinen tia bꝰ ſacram̃ti ex ꝑte ꝛtent. embꝛũu pꝛunuz Yrca primũ qrut᷑. Pꝛimũ ⁊. v.deꝰ pol⸗ ſit facẽ ꝙ accñtia ſint ſine ſubiecto. Scõm eſt. v.accñtia hec ſint ſine ſubiecio. Leꝛciũ .v.ↄgruat ꝙ accñtia ſine ſubiecto ſint. ꝛticul? pꝛmus primũ ꝓcedit᷑ ſic. Haſi.i hexameron. de? plus põt facẽ ꝙᷓ intellectꝰ intelligẽ. Cuʒ in⸗ . ellectꝰ intelligat accñs pret ſubſtantiaʒ:po⸗ deus facere ꝙ aecño ſit ſine ſubiecto. aũt accidẽs ßm ſuã eẽntiã intelligat᷑ ſine ſbiecto: habet᷑ plane a Hoe tio. ¶¶ Cõtra.ex oꝛdinatõe diuine ſapie eſt.ꝙ accidẽs ha⸗ bet eſſe in ſubiecto.vᷣ qui oꝛdinatõni diuine ſapiẽtie con⸗ õ , / — 2 — —„ – ‚ Secen ” 2 α ch b o S 4/ trariat᷑:ipſi ſapĩe ↄtrariat᷑. igit᷑ cũ efficaciſſima ↄtraria⸗ tio eſt oꝑe.ſi deus ſiue diuina potẽtia faceret ꝙ eẽt acci⸗ xns ⁊ nõ in ſubiecto:potẽtia cõtrariaret᷑ ſapie.̊ eẽt in⸗ cõueniens do.ᷓ impoſſibile.¶¶ Iteʒ aſpectui hũano ap⸗ parent repntatur panis.igit᷑ ſi nõ eſt ibi panis in verita te:veritas nõ ſubeſt apparẽtie veritatis. Prime aũt veri tati nõ ↄuenit apparenter aliꝗd facere ſine exñtia·qð aũt ei nõ ↄuenit eſt ei impoſſibile.̊ ⁊c. ¶ Item accñtis eſſe eſt ineſſe.deus aũt nõ põt eſſe ſeꝑare ab ente:quia ſi ſeꝑa rent᷑ nõ predicaret᷑ eſſe de ente ̊ nõ eẽ.⁊ eẽt hec veꝛa:ens nõ eſt ens.⁊ ſic fierent ↄtradietoꝛia ſimul vera:qð ẽ im⸗ poſſibile.igit᷑ ineſſe ab accñte nõ põt ſeꝑare dveus. igitur ⁊c. 4 Item deus nõ poteſt facere ꝙ exñte diffinito nõ ſit diffimtio. Dico ſᷣm rem.i.res diffiniẽs.quia ſi hoc:face ret ꝙ ens nõ eẽt.cũ igit᷑ ineſſe diffiniat accñs:quia diẽ il⸗ lius nõ põt deus facere ꝙ accñs nõ inſit.ql Itez accidẽs eſſe ſine ſubiecto claudit in ſe duo opoſita ↄtradictoꝛia. qð pʒ.quia dicit illud eſſe ⁊ nõ eſſe.hoc aũt nõ põt deus ſacere.l SIteʒ facere aliꝗd nõ ꝑticipans ratõeʒ alicuius ꝑticipare illam eſt ↄuertere vnum in aliud.ð.facere il lud qð nõ eſt album ꝙ ſit diſgꝛegatm̃ viſus:eſt facẽ id q nõ eſt album eſſe album. igit᷑ cum ratio ſube ſit eẽ ꝑ ſe.ſ. ſine ſubiecto.facere ꝙ accñns ſit ꝑſe ⁊ ſine ſubiecto:ẽ fa⸗ cere accñs eẽ ſubſtantiã.hoc aũt nõ põt facere deus. ſcʒ ꝙ accñs ſit ſubſtantia.q Iteʒ quantitas immediate ad⸗/ heret ſubſtantie:⁊ immediatiſſime inter oĩa accñũtia.ꝗa alia mediãte quantitate inſunt ſubſtantie:ſicut albedo2 hmõi.ſ̊ tanta ꝓpinquitate ⁊ immediatõe qua albedo in⸗ eſt quãtitati:⁊ quãtitas ineſt ſube.ſ̊ deus nõ põt facere albedineʒ niſi in quanto vel in quãtitate:qꝛ nõ ſine ſuꝑ⸗ ficie.̊ nec quantitatẽ ſine ſuba.ql Iteʒ duo ſunt natuꝛa⸗ lia eẽntialiter accñti.eẽ in ſubiecto:⁊ actus ꝓgꝛius.ſicut caloꝛi eẽ ĩ calido ⁊ calere ſiue calefacere.ſiłr albedini eẽ in ſubiecto ⁊ diſgregare.ſ̊ deus nõ poſſet ſubtrabẽ acci⸗ nti actum illius ꝓpꝛium: vt albedini actũ diſgregãdi. 3 nec põt ſubtrahere illi eſſe in ſubiecto.⸗ Itez aliq diß⸗ erunt aliquibus drñtijs.que aũt eſt oꝓoſitio vel differẽ tia diſſerentiũ drñtijs illis:eadeʒ eſt oppoſitio vel differẽ tia differentiaꝝ ⁊ vnius differentiũ ad differentiaʒ alte⸗ rius.ð.ꝗᷓ̊.aʒinus homo differũt drñtijs que ſunt rõnale irrõnale.ſilr diſferunt rõnale ⁊ irrõnale.ſiłr aʒinꝰ ⁊ ra⸗ tionale:⁊ homo? irrõnale.Eſt ꝙ̊ ↄſimilis oppoſitio ſiue drñtia oĩm hoꝝ.Eodeʒ modo eg aſſignaꝛe ⁊ multiplica re differentiã inter ſubſtantiã ⁊ accñs eſſe in alio ⁊ eſſe ꝑ ſe.ſᷣ deus nõ poſſet facere ꝙ eſſe in alio ſit eſſe ꝑ ſe.igituꝛ neq; vt videt᷑ poſſet facere ꝙ accñs eẽt ꝑ ſe.¶ Ieẽ magis diſtant que nõ cõueniũt in genere vt accñs ⁊ ſubſtantia ſ in ente ſimplłr:qᷓ; que cõueniũt in genere: vt hõ ⁊ aʒinꝰ ſᷣ illud quo eẽntialiter differt homo ⁊ aʒinus ñ poſſʒ ali qua virtute nec ⁊ increata ↄuenire homĩ.deus enim non poſſet facere hoĩem irrõnalez. ꝗ̊ᷓ multofoꝛtius nulla vtu⸗ te poterit. ꝓꝑxia dico ſubſtantie que eſt eſſe ꝑ ſe oueire ac etenti⸗/Kſiog cum ſuba ⁊ accñs differũt ꝑ eſſenti⸗ as.aligꝗ ell.n.ſubſlantia eẽntie ſiue ſubiecti:⁊ alia accñ⸗ tis.poteſt xus ſine omni incoueniẽtia illa ſeꝑare.¶ Ad primũ ꝗ̊ dõm.ꝙ virtus diuĩa bic opatur diſpẽſante ipᷣ̃a ſapia.ipſa virtus hoc faciendo potius fauet ſapie qᷓ; cõ⸗ trarietur. Licʒ auteʒ diuina ſapia oꝛdinet aliqꝗd vno mõ hm legem cõmuneʒ:⁊ alio modo diſpẽſatõe nccĩtatis. pter hoc nõ eſt dicenda ſibiↄtraria.nec ꝙ exequit᷑ qð eſt oꝛdinatũ diſpenſatoꝛie otrariet᷑ oꝛdinatoni que eſt ᷣm le gem cõmunẽ. ¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ſi nõ eſt panis ſm veritateʒ cũ appareat ⁊c. Dicendũ ꝙ in hoc ſacramẽto ponitur ſpẽs alimenti coĩs in fomentũ ſenſus cui ſubeſt ſolum coꝛpus xp̃i in edificatõʒ fidei.vñ Hug.voluit ſapi entia que ꝑ viſibilia oñdit inuiſibilia manifeſtare ꝙ ipa cibus eſt aiaꝝ. 2 ꝓpterea carnem aſſumptam in eduliuʒ ꝓoſuit:vt ꝑ cibum carnis ad guſtuz diuinitatis inuita ret. Me aũt humana infirmitas contactũ carnis in aſſũ⸗ ptione hoꝛꝛeſceret:conſueti principalis edulij ſpeʒ illa velauit. ⁊ ſic ſumendaʒ Woſuit:vt ſenſus in vno foueret᷑ ⁊ fides in altero edificaret. Hoc auteʒ cõgruit prime ve ritati volenti vtriq; homĩ ꝓuidere. In bhoc igit᷑ ſacramẽ to iudicat ſenſus interioꝛ ⁊ exterioꝛ.i.intellectus. Sʒ qꝛ in hoc ſacramento oino ſtandũ eſt dictationi fidei: oĩno ſtandum ẽ iudicio illius: ⁊ dictatiom que eſi capax fidei ſcʒ intellectus. nde lʒ ſenſus coꝛꝑalis falſo iudicat ſub eſſe ipſi ſpeciei ſuam panis:ipᷣe tñ intellectus dicit ſpe⸗ ciem in ſe eſſe firam ſine ſuba panis ⁊ vere.Iñ cum ĩ H ſacramẽto etiam qᷓ;um ad ſacramentũ exterius attendit᷑ iudiciũ intellectus eleuari ꝑ fidem: nõ ſenſus iudicãtis ſm curſum nature.in ſacramento veꝛitatis nihil putabi tur falſitatis.il Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ accñtis eẽ ẽ ineſſe. ⁊c̃. Dicendũ ꝙ ſicut dicit Maſilius in hexr ameron.q̃ no⸗ bis intellectu ſunt ſeꝑabilia:hec pñ̃ft in ipſo actu a facto⸗ rs nature a ſeipᷣis diſtare.Et ponit exempluʒ de illo ᷣbo hs. Vox dñni intercidẽtis flãma ig.⁊c. Dicendum ꝙ lux ignis ſegregabit᷑ in voluptateʒ bonoꝝ a ardoꝛ in penam reproboꝝ.Similiter dom in ꝓpoſito.ꝙ lʒ accñs ſᷣm eẽ naturale nõ hʒ eẽ niſi in ſubiecto.⁊ inſeꝑabilia ſunt ſub⸗ iectum ⁊ accñũs ſᷣm naturam: nihilominꝰ auctoꝛ nature põt ea ſeꝑare ⁊ ſtabilire accñs pꝛeter ſubiectum. Cũ igit obijcit. ꝙ accñtis eſſe ẽ ineſſe.nec deus põt ſexare aben⸗ te. Dicẽdũ ẽ q in ꝓpoſito nõ ſeꝑat eſſe ab ente: S ſeꝑpat eẽ modũ quo eſt m natuꝛã:ab ente ꝑ modũ qui eſt ſupꝛa naturam. ¶ Ex hoc pʒ qũo ad aliud doᷣm. ꝙ lʒ ineſſe dif: finiat eẽ accñtis naturale: nõ tñ diffinit illud pm ꝗ; vir⸗ tute diuina eſt ſupra naturã.ſ. nõ in ſubiecto. Preterea. ineſſe nõ diffinit ꝓprie loquẽdo eẽntiam accñtis:ſᷣ prout concernit modũ eſſendi.vnde cum dicit᷑ eſſe accñtis ẽ in⸗ eſſe:hoc veruʒ eſt ᷣm ꝙ dicit modũ eẽndi.vnde ga modꝰ eſſendi eſt extra rein: nõ de eſſe rei ſimpłr. ex ſeꝑatiõe hꝰ eſſe nõ deſtruitur eſſe ſimpłr. ¶¶ Ex hoc pʒ rñſio ad illud quod obijcitur.ꝙ accidentis eſſe ſine ſubiecto claudat in ſe duo oppoſita ↄtradictoꝛie.qð non eſt verum.ſolũmodo enum in ſe claudit eſſe ſimpłr ⁊ non eẽ ſᷣm hunc modũ.ſ. modũ ineſſendi.¶ Ad aliud dðᷣm. ꝙ ratio dicit᷑ młtiplꝰ. Vno modo dicitur ratio diffinitio.alio modo dicit᷑ mo/ dus eſſendi.⁊ ſic ſumitur ratio ſᷣm ꝙ dicitur ratio accñ⸗ tis eſt eſſe ĩ ſubiecto:⁊ ſubſtantie eſſe ꝑ ſe. Lercio modo oꝛdinatio in fineʒ. Item eſt aliquid facere duptr. ᷣm viã modũ nature:⁊ ſupra viam ⁊ moduʒ nature.ſiue ſuma tur facere primo modo ſiue ſecũdo modo.facere aliquid ꝑticipare rationẽ alicuius primo modo ſumptaʒ:eſt cõ⸗ uertere vnum in aliud ſimpłr. Secũdo modo ſumẽdo ra tioneʒ ⁊ facere ſᷣm viam nature: facere aliquid ꝑticipaẽ rationeʒ alicuius:non eſt conuertere vnum in aliud ſim pliciter lʒ ex ↄſequenti.quia lʒ ad modũ eſſendi ꝓpꝛium alicuius ſit aliud: nõ tamen modus iſte eſt illud.v.qᷓ.bñ ſequitur modus huius eſſendi eſt eſſe ꝑ ſe: igitur hoc eſt ſubſtantia.mhilominus quia modus iſte nõ eſt ſubſtan⸗ tia.facere aliquem ꝑticipare modum iſtum: nõ eſt facere illum ſubſtantiam niſi ex cõſequenti.quia ſequit᷑. cuius eſt modus iſte illud eſt ſuba.Sʒ ſumendo facere ſecundo modo ſcʒ ᷣm viam mirabileʒ ſiue ſupra naturam:faceꝛe aliquid participare ratõz ſecũdo modo dictam:neq; ẽ cõ uertere vnum in aliud ſimpir neq; ex conſequenti.quia auctoꝛ nature poteſt dare alicui modũ eſſendi vnius alij non cõuertendo aliquo modo vnũ in aliud. Teꝛcõ modo ſumendo rationem ponere aliquid ꝑticipare ratõʒ alicꝰ ſiue naturaliter ſiue mirabilit: nõ eſt conueꝛtere vnum ĩ aliud neq; ſimplr neq; ex conſequẽti.⁊ boc eſt:q;ꝛ hec cõ⸗/ municatio rõnis multis cõuenit.¶¶ Ad aliud dðᷣm.ꝙ q̃n titas rõne qna maxime accedit ad naturã ſubſiãtie.⁊ il li marime aſſimilat᷑:⁊ maxime inter accñtia põt habẽ eẽ ꝑ ſe.vt enim dictum eſt.medio modo ſe habet quantitas inteꝛ ſimpłr ſeꝑata ⁊ exñtia in motu ⁊ materia.vñ quan titas habet eſſe in maioꝛi abſolutione ꝙᷓ aliud accidens. Apter quod ⁊c.Nec dico ꝙ dñs albedineʒ poſſet ſtabili⸗ re in ſe ſine omni quantitate:lʒ hoc non poſſit intelligi. Ad aliud dᷣm.ꝙ actus rei nccio ſequitur ad eẽ. quia ad eſſe foꝛmale rei:vnde quocũq; modo res ꝓducat᷑ in eẽ e — — BNBrreõ ¶ Lueſtio ſiue naturaliter ſiue mirabilit ⁊ actus rei adijcit᷑. qᷣcũq; enim modo albedo ꝓducat᷑ in eſſe:adijcit᷑ nccio diſgꝛega tiuũ. ̊ lʒ accñti naturaliter eſt eẽntiale eẽ in ſubiecto: ni bilominꝰ mirabiliter ſubtracto ſubiecto põt ꝑmanere ĩ eſſe. vnde nõ eſt ſimile hinc ⁊ inde.⸗ Ad alið dõm.ꝙ ſb⸗ ſtantia 7 accñs pᷣter boc ꝙ differũt in modo eẽndi ꝗ exp⸗ mitur ꝑ eſſe ꝑ ſe ⁊ eẽ in alijs ſuis entijs differũt. ſimilit 2 modi ipſi ſiue dꝛñtie modoꝝ ·ſ.eẽ ꝑ ſe ⁊ eẽ ĩ alio ſeipſis differunt. O igit᷑ ſubſtantia nõ polſit fieri accñs: hoc ñ eſt tm̃ ꝓpter modos eẽndi: ̊ ꝓpter diſpatõeʒ eentiarũ: q̃ diſꝑatio eſt ex illis que intrant eoꝝx eẽntias.nõ aũt 4pteꝛ modos eẽndi qui conſequũtur ad ipſa. ꝓpter H lʒ deꝰ nõ põt facere vnũ aliud ꝑ eẽntiam neq; in differentibo neq; in differentijs: bñ põt facere ꝙ vnũ differentiũ modũ el⸗ ſendi bʒ alterius..n. ſequit᷑ ꝙ ſi nõ põt ↄfundẽ ipᷣas eẽntias ꝙ nõ poſſit facere q; conueniãt in conſequentibs ad eẽntias. 4 Ad aliud dm.· q; rönale irrõnale ſunt ſe de eſſe bomĩs ⁊ azini.⁊ ingrediũtur eoꝝ ſubam. vᷣ eſſe in 7 eſſe ꝑ ſe dicũt modũ ſubſtantie 2 accntis.ipᷣa.n.eẽn⸗ tia accñtis nõ nccio ↄcernit ſubiectũ vel ſubſiantiã in qᷓ. Si obijciat ꝙ eẽ accñtis eſt ineſſe. dðm ꝙ eẽ dicit ibi modũ eẽndi vel oꝛdineʒ.ſ.ad ſubam ſiue ad ſubiectũ. qð nõ ↄcernit eentia vt eẽntia eſt. rticulus ſecuũdus Onſequẽter querit᷑.vtꝝ accñtia ſint h in ſub⸗ iecto. ſic: videt᷑ de ↄſe. di.ij.c. omia Amb. VIʒ figura paĩs ⁊ vini videat᷑. nipil tñ alið ibi &ꝙ̊ caro xpᷣ ⁊ ſanguis cꝛedenda ſunt. p̊ ſi ninil aliud.eꝛgo nec aliqua ſubſtantia.. Itez omne accñs denoĩat ſubie —. 2‧— etum in quo eſt. ſ̊ accñtia bic ſcʒ in ſpecie panis vel vini nullum ſubiectũ ſiue ne Lonira ſco coꝛpꝰxp̃i C neq; aliud.igit᷑ in nullo ſunt. ontra.j.coꝝ.xj.alius eſurit alius ebrius eſt. Glo.ibi offeꝛebant diuites panes 2 vinũ abundanter. vt bñdictione ⁊ ſanctificatõne ſaceꝛ wtali ſanctificarent᷑ ⁊ dñici coꝛꝑis ⁊ ſanguinis ſacramẽ tũ conficeret᷑.poſi celebratõʒ vᷣo ſacri mi erij 2 conſecra tioneʒ panis ⁊ vini ſuas oblatiões vendicabãt:⁊ alijs ñ cõmunicantes ſoli ſumebant:vt inde etiã inebriabantuꝛ alijs eſurientibv. bᷣ accñtia inebriare vel ingurgitare nõ pñt nec impinguare:quia accñtia in ſubam tranſire non pñt. Quia ſicut dicit Augꝰ. Spũs nunq fit ex ſubſtãtia coꝛpoꝛea:que tñ in alquo cõueniũt ſaltẽ in genere.mul⸗ tomagis nec aceñs fit ſi ubſtantia:quia hec in nullo cõue niũt. ſi eẽt ibi tiñ accñũs paĩs ⁊ nihil ſubſtãtie paĩs:ne⸗ ceſſario nõ reficeret comedentẽ. Conſtat etiã firma fide ꝙ caro xp̃i nõ impinguat nec reficit comedentẽ coꝛꝑatr: quia nõ conuertit᷑ in caꝛneʒ comedentis.cum 2 id vini qð manet poſt conſecratõʒ inebriare poſſit accipientẽ in magna quantitate:⁊2 ſimiliter ſpẽs panis ſuſtentare ĩmo ingurgitare. pʒ ꝙ nõ ſolũ reſtãt ipᷣa accũtia de panc 2 de vino.¶ Item im poſſibile eſt aliquid ponere nõ paꝛtes diffinitõis eius.ſi igit᷑ accñs diffinit᷑ ꝑ ſubiectũ ⁊c. ¶ Itẽ in bac foꝛma.ſ.panis eſi reꝑire quantitatẽ.põdus.albe⸗ dineʒz. rotunditatẽ 2 hmõi.⁊ nõ ſolũ hoc: ſ̃ etiã vere po⸗ nere hoc eſſe quantũ album ponderoſuʒ 2 rotundũ. igit᷑ ꝓut hic ſunt accñtia denoĩant aliqð ſi ubieciũ. pᷣ cõſtat ꝗ; non coꝛpus xpi:ꝗ aliud.ᷓ nõ ſunt accñtia hic ſine ſubie⸗ cto. 4 Item Bamaſ. qa coſuetudo eſt hbomĩbo lauaꝛi aqᷓ ⁊ oleo vngi.ↄiugauit aquam ⁊ ſpiritũ ſpũſſanctus ⁊ fec id lauacru regeneratõis. quia conſuetudo eſt hoĩbo pa nem edere ⁊ vinũ bibere:oiugauit eis diuinitateʒ ⁊ fecit cibum coꝛpus xp̃i ⁊ ſanguinẽ.vt ꝑ bec que ſunt ᷣm natu ram conſueta quibo vit conſeruat᷑: ad ea que ſunt ſuß̃ naturam aia tranſferat᷑. Sʒ cõiugatio diuinitatis cũ aq̃ nõ tollit ſubam aque.ſimiliter vt videt᷑ nec ↄiugatio di⸗ uinitatis cum pane aufert ſubſtantiã panis.4l Item ſi ẽ ibi cõiugatio diuinitatis cum pane ⁊ vino: neceſſariuz ẽ panem ⁊ vinũ manere in ſuis natuꝛis.nõ.n.eſt cõiugatõ cum pane niſi ſit panis. 4l Iteʒ accidẽs nõ extendit᷑ ſine ſuo ſubiecto.vnde quanta ſit albedo ſupeꝛſicie diffinies. xl. igit᷑ quantitas nõ augmẽtat᷑ ſine augmento ſubiecti. ſed appolito vino ſanguini xp̃i:quantitas ſpẽi q̃ ẽ ſacr̃m ſan guinis augmentat.qð pʒ. quia poſt occupat maioꝛeʒ lo⸗ cum ꝙỹ ante. Igit cum non dilatet᷑ accidens niſi ꝑ dilati⸗ onem ſubiecti: relinquitur ꝙ illa quantitas eſt in ſubie⸗ cto. ¶ Si diceret᷑ ꝙ ante appoſitõnez vini nõ fuit in ſub⸗ iecto:ſed iaʒ eſt in ſubiecto vino ſupinfuſo.hoc dicto ha beo ꝓroſitum:quia adhuc eſt ibi ſacramentum ſanguĩis. igitur nõ requirit᷑ illud quod eſt hic ſacramen tum ſit ſpecies ſiue accidens preter ſubſtantiaʒ:cum iam ipſum ſacramentuʒ nõ eſt ſpecies ſiue ſubſtantia vel ſubiectuz. ¶ Item maius eſt incõueniẽs accidens ponere ſine ſub⸗ iecto:qᷓ; ponere coꝛpus gloꝛificatum eſſe in eodeʒ loco cũ nõ gloꝛificato.̊ cum coꝛpus rp̃i gloꝛificatum ſit: maius eſt inconueniẽs ponere ſub illis ſpeciebo nõ eſſe ſubſtan⸗ tiam:⁊ ita accñtia eſſe ſine ſubiecto:q; ponere ibi ſubſtã⸗ tiam pamis ſimul cum coꝛpoꝛe xp̃ᷣi. 4 Itez ꝑ diuturnita⸗ tem temꝑis accidit ꝙ ſpecies panis putreſcit. pᷣ cõſtat ꝙ hoc non eſt ꝑ miꝛaculum ſed per naturam. cum omnis tranſmutatonis naturalis ſubiectuʒ ſit aliqua ſubſtãtia coꝛpoꝛea:relinquit᷑ ꝙ ſub illa ſpecie ſit ſubſtãtia.¶ Item ad eſſe albedinis confluit natura lucis ꝑſpicui: vt vult phus.lur auteʒ incoꝛꝑata quia nõ eſt in actu ſuo vltimo immo eſt potentia ſolum. nõ põt immutare ſenſum niſi potentia illa reducat᷑ in actum ꝑ luceʒ que eſt ĩ actu ſuo vltimo: vt eſt lux que nõ eſt incoꝛꝑata. igitur ſi in ſpecie panis eſt albedo: ⁊ albedo illa non eſt in ſubſtãtia.ſequi tur ꝙ lux que eſt de eſſe albedinis nõ eſt incoꝛꝑata.⁊ ita eſt in actu non potentia.igit᷑ poteſt immutare cũ luce ex⸗ terioꝛi:qð eſt falſum.igit᷑ ⁊c. ¶,3 Item ponat᷑ ꝙ ſanguini ſuꝑinfundatur vinum 2 miſceatur cum ſpecie vini que ẽ ſacramentũ ſanguinis.vino igit᷑ ſuꝑinfuſo ſic iam reſul⸗ tai vna ſuꝑficies ⁊ vnus coloꝛ ex vino ſuꝑinfuſo ⁊ ſpecie vini que eſi ſacrameniũ ſanguinis.ſᷣ ſi hoc:igitur illiꝰ ſpeciei ⁊ illius vini quod ſuꝑinfuſum eſt: eſt idem ſubie ctum quia vnius coloꝛis.nõ poteſt eſſe ꝙ aliquid ſit ſub⸗ iectum ? ꝙ; nõ ſit in ſubiecto. Similiter nec vna 2 eadez ſuꝑficies poteſt eſſe in ſubſt antia ⁊ nõ ĩ ſubſtãtia.igitur ſpecies que eſt ſacramentum poteſſ eſſei biecto:nibi⸗ lominus exiſtente ſacramento Reſponſio. ꝙ in h̊ ſa⸗ eramento mirabili ſunt accidehtia ſiue ſpecies panis ⁊ vini ſine ſubiecto. Ad primum g dicendum. ꝙ lic eus contulit his accidẽtibus poſſe boc quod poteſt ſubſtan⸗ tia.ſcilʒ eſſe ſiue permanere ſine ſubiecto: ſic contulit il⸗ lis efficere id quod efficeret ſubſtãtia panis ⁊ vini ſi ma nerent.ſcilicʒ inebriare reficere 7 cetera huiuſmodi. Agd illud quod obijcitur.ꝙ accidens diffinitur ꝑ ſub⸗ iectum. Dicendum ꝙ boc non eſi neceſſario verum: niſi ̃tum ad eſſe quod eſt ex modo eſſendi. id eſt: quo eſt in ſubiecto.vt patet in diffinitione coloꝛis: que eſt. Color eſt motiuum ⁊c. ¶ Ad hoc quod obijcimr.ꝙ; accidentia exiſtentia in ſoꝛma panis denominant ſubiectum aliqð q ita ſunt in ſubiecto. Dicendum ꝙ vt determinatur a diuerſis philoſophis Ariſto.⁊ Ptholomeo: res diuidũ⸗ tur: 2 ßm rerum diuiſiones conſequenter diuiduntur ſcientie. Res autem diuiduntur ſic. Rerum alie ſunt omnino in materia ? in motu: de quibus eſt naturals philoſophia. Alie ſunt omnino ſeparate a motu za ma teria. ⁊ de his ẽ philoſophia prima. Alie ſunt medie que non ſunt ſeparate a materia: ſed abſtracte ab ea. de qui bus eſt mathematica. Ex boc videtur ꝗ accidens quod eſt quantitas: vt linea ſuperſicies huiuſmodi.magis ſunt ſeparabilia a materia ꝙᷓ alique foꝛme ſtabiles: vt carneitas 7 buiuſmodi: que dicuntur naturalia. Niſi enim buiuſmodi matbematica eſſent eſſentialiter abſo⸗ lutoria a materia ꝙᷓ; naturalia: nunqᷓ ponerentur me⸗ Dia inter omnia ſeparata 2 exiſtentia in motu 2 mmate⸗ ria. Et inde eſt ꝙ buiuſmodi accidentia multum acce⸗ dunt ad naturam ſubſtantie. ⁊ foꝛte bec accidentia pre⸗ cedunt in materia foꝛmas ſubſiantiales alias.? ita im⸗ 2 — X * * — — mediatins adberent ſubſſantie 2 ci aſſimilantur: quia . prius ꝑ naturã eſi ſubſtantia coꝛpoꝛea ꝙᷓ caro.⁊ cũ ẽ ſub ſtantia coꝛpoꝛea:ſtatim eſt ibi coꝛpus quantitas ſuperfi cies ⁊ linea. Si igit᷑ het ita ſe bñt cum naturaʒ alia ſit natura fſoꝛme ꝙᷓ natura materie.? ꝓinde Hᷣ intellectu di⸗ ſtinguimus. ⁊ ꝓinde põt hec actualiter diuideꝛe infinita dei potentia ſᷣm ꝙ dicit Haſilius. Si põt deꝰ ſeꝑare ſba lem foꝛmã panis manentẽ a ſua materia: multoſoꝛtiꝰ qðᷣ eſt a materia abſolutius.ſ.quantitatẽ.Et ſi h:cũ quanti tas ſit primũ accñs ſube ſuꝑ guam ſuPording⸗ alia acci Antia.a ideo eſt quantitas ſcom predicamentũ ipſa mi⸗ raculoſe manente ſepata a ſuo ſubiecto: ſimul cũ eo cete ra omia neceſſaria ſegregant᷑. ſicut ſi quis a ſcuto picto ſepat pannu qui eſi ſubſtramentũ coloꝝ: tollat ſiue ſepa rat ipſos coloꝛes. Bicendũ ẽ igit᷑ ꝙ coloꝛ figura ⁊ accn⸗ tia illa ht quantitatẽ ꝓ ſubiecto ? illam denoĩant. vnð illa figura eſt alba rotunda. vnde coloꝛ eſt in figura il⸗ la:figura illa eſt in quan titate: quãtitas eo ꝙ eſt de genẽ . aecñtiuʒ ꝓpinquiſſimo ſube:illa cum alijs ſepata aſuba eſt ſubiectũ alioꝝ ⁊ ab illis denomĩat᷑ bquantitas quo ad dxenominatõʒ ĩ ſe reflectit᷑ ⁊ ſe denoiat ſiłr ⁊ alia.vnð dicit hec ſpecies vel foꝛma eſt quanta.⁊ hoc eſi: qma q̃n⸗ titas eſt vt ſubiectuʒ illius foꝛme. vt albedo dicit᷑ quãta: gquia ſuꝑficies.quanta.n.eſt albedo ſupficie diffinies. Ad aliud dm.ꝙ diſſimiliter eſt in ̊ ſacramẽto ⁊ ĩ il⸗ lo.Sacr̃m.n.baptiſmi eſt ad deletionẽ culpe oꝛiginalis in aĩa ⁊ pene in carne.Eſt.n. pena relicta in carne a cul⸗ pa ipᷣa.vnde ablutiuũ ibi reſpicit aĩam abluendaz a eul⸗ pa:⁊ coꝛpus abluendũ a pena. vnde Damal.qm̃ dupler eſt homo:ex aĩa ⁊ coꝛꝑe:dupliceʒ dedit nobis purgatõʒz ſpiritũ ⁊ aquam. Spiritu quidẽ: quia pm imaginez 2 ſimilitudinẽ renouante. Aqua aũt ꝑ ſpũs grãm purgate coꝛpue a peccato ⁊ a coꝛꝛuptõe liberante.hec Damaſce⸗ nus. Paptiſmus g eſt ad delendũ culpam oꝛiginaleʒ ab aia ꝑ ſpiritũ:⁊ penam a coꝛpoꝛe ꝑ aquaʒ. VUñ ſpũale ab⸗ lutiuũ rñdet ſpiritui:a coꝛꝑale coꝛpoꝛi.quia igit᷑ ẽ ablu⸗ tiuũ coꝛpoꝛis:cõuenit vt maneat in natura coꝛꝑali.Sed in hoc ſacramento ſumit᷑ cibus ſpũalis tm̃.vnde gequid eſt ad carnis refectõneʒ tolli debet: vt refectio ſpũalis to taliter queꝛatur. 4 Ad aliud dom. ꝙ vt dictũ eſſt ſi pecies panis ⁊ vini tenent noĩa eoꝝ quoꝝ ſunt ſpẽs. vnde dicit eſſe cõiugatio cum pane ⸗ vino:rõne cõiugatõis cuz ſpe⸗ eiebus panis 2 vini.¶ Ad aliud dom. ꝙ ꝑ omia ideʒ fit augmenſũ in illa ſpecie vini ſub qua xp̃s eſt: qð fieret ſi eſſet vere vinum. 2 cauſa bꝰ eſt. quia ſi in aliquo effectu vel conſequẽte diſcoꝛdaret a vero vino:nõ iam eẽt ſaẽmẽ⸗ tum.i.ſacrum ſecretum:ſᷣ ibi ſe ꝓderet.⁊ ꝑↄñs merituʒ fidei euacuaret: qua nuc ibi crediẽ eẽ xp̃s.qð nullo põt exꝑim̃to exploꝛari.Si aũt aligs etiã ↄſequentiũ effectuũ qui ſunt in vino ibi deſſet:poſſet iam exꝑimẽto erplora⸗ ri qð nõ ſide tenet᷑ ſola. Uñ Hugo de s. vic. Si ĩ aliquo a ſimilitudine recederet:verũ ſacẽm nõ eſſet: 2 ꝓderet ſe ibi:⁊ tolleret locũ fidei. hinc eſt inebꝛiant illa accñtia vt vinũ ⁊ nutriũt ⁊ omĩia talia faciũt.2 hec quodãmodo miraculoſe fiũt:vt poſt patebit.ſicut miraculũ eſt ꝙ ẽ ac⸗ cidens ſine ſubiecto ſubſtantie:ſic eſt miraculũ ꝙ, ꝑ oĩa ĩ effectu cõmunicant cũ ſubſtantia alia accñtia.ſic & nõ eſt Em naturam ſᷣm miraculũ: illa accñtia cum vino ſu⸗ perinfuſo occupant locum maioꝛeʒ. ⁊ niſi hoc eẽt: pꝛode ret ſe xpᷣus ⁊ nõ eſſet meritũ fidei.¶ Ad hoc igit qð obij⸗ citur dom eſt. ꝙ cum dicit᷑ quantitas nõ dilatat᷑ neq; ex⸗ tendit᷑ niſi extento ſubiecto in quo eſt.verũ eſt naturalit miraculoſe bñ põt. Ad aliud dðm.ꝙ nullum eſt incon ueniẽs ponere ibi accñtia ſine ſubſtãtia.immo multiplx eſt ↄuenientia qtum ad ipᷣm ſacramentũ.nec etiam ĩ hoc fit preiudiciũ aliqð deo nec ipſis accñtibo:cum ĩ bac po ſitione oñditur potentia dei que poteſt ſupꝛa illud quod pot natura. 2 accñtia ſoꝛtiũtur eẽ nobiliug 7 ipi ſumenti ſuffragant᷑. Dec fit aliquid in preiudiciuʒ nature.qꝛ qd naturale eſt: ad id qð eſt ꝑfectiõis bomis oꝛdinat᷑.¶ Ad aliud dom. ꝙ ſicut albedo eſi ibi ſine ſubſtantia ẽ mira⸗ culuʒ:ꝙ tñ albedo immutat eſt ꝑ naturam. Silr dico ꝓ ſpecies que põt putreſcere qð nõ eſt ſine ſubiecto eſt ꝑ mi raculum:ꝙ tñ putreſcit eſt E naturaʒ vt.j.patebit.ꝗa eĩ virtute diuina ? mirabili in bis ſpẽbus relicta eſt natu⸗ ra ſubſtantie in qua erant illa. naturaliter põt ꝓgredi ĩ actum ſuum. AUnde dm. ꝙ lʒ vbi in creatura aliqua na⸗ tur aliter radicat᷑ virtus oꝑatiua natuꝛalis.neceſſe eſtq⸗ illius oꝑationis ſit ſubiectum ſubſtantia coꝛpoꝛea. ñ tñ bic:quia virtus oꝑatiua naturalis que prius fuit ĩ ſub⸗ ſtantia panis: mirabiliter relicta eſt hbic in ſpecie panis. Ad aliud dom. ꝙ lur put eſt de eſſe albedinis nõ eſt in actu ſuo.vnde albedo cocernit in eſſe ſuo lucẽ incoꝛpoꝛa⸗ tam. Eſt.n. albedo natuꝛaliter ex incoꝛꝑatõne lucis cum ſubiecto albedinis. ſubiecto dico ſubſtantia ñ quantita-⸗ te ſola. ſ̊ virtute mirabili eſt incoꝛꝑatio lucis que ẽ de eẽ albedinis in ſpecie panis in ſubiecto.ſ. in quãtitate.2 ex illa incoꝛpatione eſi conſimili modo potẽtia que añ fuit er incoꝛpatione in ſubiecto ſubſiantia. nec eſi drñtia ni⸗ ſi tum ad hoc: qð prius fuit naturalit᷑ nũc eſt mirabili⸗ ter. 4 Ad vſtimũ dm. ꝙ vinum nõ conſecratũ appoſitũ ſpeciei diuidit illam ſub cuius ſingulis ꝑtibus diuiſis ẽ totus xpᷣus:ſicut ſub ſingulis ꝑtibus diuiſis ſpẽi panis. nec anteꝙᷓ cõmiſcent᷑ ita ꝙ fiant vnũ ſim płr: ſicut efficit coloꝛ vnus ⁊ ſupficies vna. Si autẽ eſſet tanta appoſitio vini ⁊ tanta cõmixtio ꝙ ꝑuentum eẽt ad terminuʒ cõmi⸗ xtionig.ita ꝙ ſpecies que fuit ſacrẽ̃m ſanguĩs:nõ eſſʒ.di⸗ co ꝙ nõ eſſet tũc ſpẽs vini ſacram̃ti ſicut nec ſpẽs panis qn ita cõmutata eſt ꝙ nõ eſt ſpẽs.vñ nũꝙᷓ ſpẽs ens ĩ ſub⸗ iecto ſubſtantia eſt ſaccẽm. rticulus tercius . Onſequent᷑ querit᷑vtꝝ congruat ꝙ in hoc ſa⸗ cramento ſint accñtia ſine ſubiecto.Et videt᷑ 32 ſic: ꝑ hoc ꝙ cibus qui diſpenſat᷑ in ̊ ſacra⸗ mento eſt tm cibus anime. ꝗpter qð conuenit ꝙ ſit omni no ſpũalis. ↄuenit ̊ ꝙ nibil qð ſit cibus coꝛꝑalis ſubſit ſpẽbus hꝰ ſacramenti.⁊ꝛ ita ꝙ ſint ſine ſubiecto. 4¶Cõt. apparentia ſine exñtia eſt cauſa fallacie erroꝛis.h̊ mini me conuenit huic ſacram̃to qð eſt ſacim veritatis.g mi⸗ nime cõuenit ꝙ hic appaꝛeat panis ſine exiſtentia panis. 4l Stem duo ſunt neceſſaria in hoc ſacram̃to ⁊ ĩ alijs.ſczʒ verbum ⁊ elementũ. Ex ꝑte verbi nullo modo ↄueniꝛet ꝙ; eẽt apparentia ſine exiſtentia. ſilr videt᷑ er pte elementi. Item ope diuino ⁊ mirabili nõ debet fieri aliqd qʒ pᷣ⸗ iudicetur nature rei.̊ cum res ponit᷑ in ſtatu qui ſue na ture nõ conuenit: illi preiudicat᷑.ſᷣ ponere accñs ſine ſb⸗ iecto eſt ponere illud in ſtatu qui ſue nature nõ cõuenit. & boc minime cõuenit opere diuino ⁊ mirabili. Kü⸗ ſio.ꝙ congruit in hoc ſacramento accñtia eſſe ſine ſubie cto. Cuiꝰ multiplex eſt rõ. AUna eſt. vt illud qð eſt ſacram̃ tum ſimpfr oĩno duceret ad aliud. Si.n.panis ibi in ve ritate eẽt panis eſſet ſignũ hꝰ ſactri: ſignum illud eẽt res completa in ſe⁊ ita non eſſet ita efficaciter ductiuũ ĩ ali⸗ ud ſicut nũc.eo enim ꝙ ſolum ſignum eſt: ef caciſſime du cit in eius ſignatũ:⁊ querit᷑ in boc cibus ſpũalis nõ car⸗ nalis. Ambro. in li. xe miſterij. In illo ſacramẽto xpᷣus eſt quia coꝛpus xp̃i.nõ & coꝛꝑalis eſca ſᷣ ſ pũalis. dico igi tur vt homo totaliter rapetur ad eſcam ſpũaleʒ:diſpoſu⸗ it diuina ſapientia vt in hoc ſacramento nõ eẽt eſca car⸗ nalis. Alia ratio eſt edificatio fidei ad credendũ ea que ſunt ſupra naturam. vnde Hug. diuina ſapia caꝛneʒ xp̃i ſub principalis edulij ſpecie velauit.⁊ ſic ſumendã ꝓpo⸗ ſuit:vt ſenſus in vno foueret᷑:⁊ fides ĩ alio edificaretur. Item alia ratio eſt ꝓuocatio fidei ad credendũ que ſunt ſupra intellectum. In hoc.n.ſacramẽto valde nccia ẽ ca⸗ ptiuatio intellectus qtuʒ ad hoc quod de ſe poteſt 7 ſub limatio eiuſdẽ fide grandi.quia in hoc ſacramento ſunt multa ſupᷣ naturã ? intellectu.placuit igit᷑ diuine diſpen ſationi vt intellectus in ſacr̃o exterioꝛi cõſideraret aligd ſupᷣ naturã:vt ſic expediret᷑ magis ad cognoſcenduzʒ ꝑ fi Am in re ſacramenti quod eſt ſupra intellectum. vñ con⸗ ſideratio ſpeciei ſine ſubſtantia que eſt ſupra naturam: — — — — — H ¶ Nueſtio quodãmodo manuducit ad intelligendũ multa in re in⸗ terioꝛi que ſunt ſupꝛa intellectũ. Item alia rõ eſt ↄueniẽ⸗ tia cibi cum cibando. Cibus in hoc ſacramento ſumen⸗ vus eſi verum coꝛpus xp̃i.ſ.gloꝛiſicatũ.ad qdð nõ eſt con uenientia ex Eie ſpũs noſtri. vnde ad bocꝙ ſi umat᷑ in ci⸗ bum requirit᷑ mediũ:ſicut ad hoc ꝙ vniatur ſpũs cũ car⸗ ne requirit᷑ mediũ inter ſpiritũ 2 carnem.ſ.ſpũs vitalis. Ad boc igit᷑ ꝙ cibus iſie venmiat in cibum ſpuůs: requirit᷑ mediũ quod eſt fides ⁊ caritas.fides aut vnit intellectuʒ cum credito:caritas cum delicto. Fides aũt eſt medium in ſacramentali ſumptõe: caritas aũt eſt mediũ in ſpũa⸗ li.ſ̊ fides nõ eſt mediũ niſi in abſtꝛahendo intellectum a ꝓpꝛia ratione ſcʒ a rõne fantaſtica.neq; caritas niſi abſ- trabendo voluntatẽ a voluntate ꝓpria.ſ.carnali. ſi piritꝰ auteʒ non ſumit᷑ niſi abſtractus a carne.ſicut oꝑtet in eo qui cibat ꝙ ſit abſtractus:ſic neceſſe eſt ꝙ fiat abſtra⸗ ctio ex parte cibi. vt ſcʒ illud qð ẽ eibus coꝛꝑalis ſubtra⸗ hatur. vt ſcʒ nõ ſit ibi cibus ſʒʒ iudiciũ intellectus fanta ſtici:neq; ſᷣm volũtatẽ carnaleʒ. ꝓpter qð neceſſe ẽ vt ſub ſpecie ſeꝑata a cibo carnali:ſumatur cibus iſte ꝗ ẽ ipius ſpũs abſiracti ſic a carne. Alia ratio eſt completa oꝛdĩa⸗ tio diuinaꝝ oꝑationum in hoc ſacramẽto qð eſt ſaẽmen tum ſacramentoꝝ. In pane aũt ante tanſſubſtantiatõzʒ eſt reꝑire coꝛpus coꝛuptibile ⁊ accñtia naturaliter inbe rentia. virtute aũt diuina coꝛpus conuptibile tranſmuta tur in coꝛpus ſpũale ⁊ inconuptibile:qð eſt vltimus gꝛa dus aſcenſiõis ex ꝑte coꝛꝑis.vt igit᷑ eẽt completa oꝛdina⸗ tio diuinaꝝ oꝑationum. illa que erant in alio ꝑ natu⸗ ram ſcʒ accñtia:virtute dinina ſtabiliunt᷑ in re ſine aliq̃ ſubiecto: qd eſt vltimus gradus aſcenſionis er ꝑte accñ⸗ tiũ.vtraq;.n. operatio ponit vltimũ graduʒ aſcenſiõis. 4 Ad aliud qð primo obijcit᷑ contra hoc.ꝙ; apparẽtia ſi⸗ ue exiſtentia eſt cauſa erroꝛis ⁊c. Dicendũ ꝙ boc eẽt ve⸗ rum ſi hoc ſacramentũ fieret indiciũ ſᷣm ſenſhz ſine intel lectum fantaſticũ:⁊ nõ ſᷣm intellectũ eleuatum ꝑ fideʒ.ſᷣ bic nõ eſt ſic. ¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ er ꝑte verbi nõ cõ grueret ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc eſt veꝝ:quia verbo veritatis data eſt virtus tranſſubſtantiãdi ip̃ʒ elementũ.Pꝛet᷑.añ ↄuerſioneʒ elementi nõ cõueniret ꝙ ex ꝑte elemeti cẽt ap parẽtia ſine exñtia ſicut nec er ꝑte verbi. qᷓtã ad h̊ cur⸗ rit ſimilitudo. Ad vltimũ dm.· ꝙ cuilibet nature com⸗ petit obedire ſuo creatoꝛi.⁊ illud eſt maxime nature con ueniens qð ſibi eſt indituʒ a creatoꝛe. vnde etſi alicui na ture aliqua ꝓpꝛietas nõ conuenit.ſi illa inferat᷑ a creato Aun ita eſt in ꝓoſito. Membꝛũ ſecuũdũᷣ HOnſequẽter querit᷑ de oꝑatione.Et pꝛimo & oꝑatione immutatõis.Scðo.de opatõe refectõnis. Tercio.de oꝑatõne ↄuerſiõis. NQuarto.de oꝑatione traſmutatõis. ticulus primꝰ Jirca primũ querunt᷑ duo.Primũ eſt.ſi ſpẽs hmõi immutãt ſenſuʒ. Secundũ.dato ꝙ ſic: O tuꝝ boc faciãt naturalit᷑ vel miꝛaculoſe. MCirca primũ pꝛoce/ .S. j. dituꝛ ſic. Subiectũ qualitatũ ſenſibiliũ nõ immutat inqᷓ; tuz eſt ſubſtantia:ſᷣ̊ quia infoꝛmatũ bmõi qualitatibus. zbrina ſe conuenit ip̃is qualitatibo immutare ſen⸗ um. ſ in illis ſpeciebus ſunt qualitates ſenſibiles: quia coloꝛ odoꝛ ⁊ ſapoꝛ.̊ immutãt.4! Item ꝙ immutant ſen⸗ ſum euidenter apparet in vſu eoꝝ.¶Cotra.ſpẽs aliqua vt albedo abſtracta a mateꝛia:abſtracta eſt a conditõibo Fm quas eſt hic ⁊ nũc.a materia enĩ eſt indiuiduatio rei a qua hʒ eẽ hic ⁊ nũc.abſtractõne ̊ facta accñtis a mate ria:abſtrabit᷑ a conditionibo iſtis. Si q̊ nibil immutat niſi Fᷣm ꝙ eſt hic ⁊ nũc:quia requirit᷑ pñtia immutantis reſpectu ſenſus:relinquit᷑ ꝙ hec accñũtia nõ immutãt cuʒ ſint ſeꝑata a materia.4! Item lʒ tactus ſit ſenſus quidaʒ xl. ꝑticularis:nihilominꝰ in omni apprehenſione ſenſibilis eſt quodãmodo fit quidã tactus.ſ̊ tactus nõ ẽ niſi exiſtẽ⸗ tiũ ĩ materia v lecto. nec ſenſus aligs neq; immu⸗ tatio aliqua ¶ Rñſio. ꝙ ſpẽs iſie oꝑant᷑ immutãdo ſen/ ſum ſiue ſenſitiuũ. qd marime ſenſu abſirabit᷑.¶ Ad pꝛi mũ pↄtra boc obiectũ.dðm ꝙ ſi abſtractõ intellectus qua abſirabitur ſpẽs a materia. abſtrabit a conditõnibo que ſunt hic ⁊ nũc:nõ tñ ſemꝑ actio que eſt baꝝ ſpecieꝝ. licʒ enim indiuiduatio ſit a materia naturalit: nibilominus virtute ſuꝑ naturam conſeruat᷑ hec ſpes in eadeʒ indiui duitate quã babebãt qñ erant in ſubſtan tia.4 Ad aliud dom. ꝙ ſpẽs in hoc ſacramẽto conſeruant᷑ in eiſdẽ ꝓprie tatibo in quibo erant ante ↄuerſioneʒ ſuoꝝ ſubiectoꝛũ in coꝛpus xpᷣi.vnde eandẽ aptitudineʒ ad actu tangẽdi 2 i⸗ mutandi babent nũc quam babuerũt tũc. Cum obijcit᷑ ꝙ tactus nõ eſt niſi eoꝝ que eriſtãt in ſubiecto. neq; ĩ⸗ mutatio. Dicendũ ꝙ hoc veꝛum eſt in tactu rei exiſtentis eo modo quo ſibi competit m naturam. non autem eſt verum quando datum eſt illi eſſe modo mirabili: vt eſt ĩ Konlſequenter gne S.ij. 1 ſpecle ritur de immutatõis opatione ſit naturat vel mirabilis ſiue miraculoſa. naturalis videt᷑.quã⸗ do aliqua oꝑatio conuenit alicui ſpẽi ꝑ ſe ⁊ ꝑ naturã pro priam illius. nõ autez rõne alicuiꝰ coniũcti: quocũq; mõ leꝑaretur adhuc illi cõueniet.ð.ꝗ. babere tres conu enit triangulo ꝑ ſe ⁊ ex natura ꝗpꝛia.vnde ↄſiderato vt ſeꝑa⸗ to ↄuenit ideʒ:⁊ ſi eẽt ſeꝑatus oueniret.ſᷣ ſenſu pꝛio cõ⸗ uenit immutare ſenſuʒ ꝑ ſe nõ rõne ſubiecti.vinũ.n.non immutat quia vinũ:ſ̊ quia ſapidũ. igit᷑ ſi obiecta ꝓpꝛia ſenſuũ aliquo modo ſeꝑarent᷑ a ſubiectis: adhpuc natuꝛa⸗ liter agerent in ſenſibilia eoꝝ. 4 Itez ſenſus ẽſi uſceptiuꝰ ſpecieꝝ ſenſt ibiliũ pᷣter materiã vnde eſt ſuſceptiuus ſᷣm eſſe ſpuale.ꝙ̈ quantomagis ſpecies bʒ naturã ſpũalem: tantomagis eſt immutare ſenſuʒ. pᷣ ſpecies ille abſtracte a materia bñt eſſe magis ſpũale. ̊ ⁊c. ¶ Item hoe videt᷑ ꝑ ſimile.quia ſpecies eſt in ſpeculo ſᷣm eſſe ſpũale.⁊ ꝑ na turam adgenerat illam in ſenſum oppoſitum. ſi mane⸗ ret ibi abſente ſubiecto: nibilominꝰ immutaret natura⸗ liter. igit ⁊c ¶ Cõtra.ſicut habet᷑ in pᷣmo de aĩa. Recto inqᷓ;tum rectum conuenit tangere eneaʒ ſperam. Fm pũ⸗ ctum tamen nũqᷓ tangit ſeꝑatum: quia ſpera enea nõ eſt nata tangi niſi a materiali.cum igit᷑ ſenſus ꝑticularis ñ ſit natus aꝓprehendere niſi exñtia in materia cuiꝰ eẽ eſt &terminatum ſm hic⁊ nũc.quia in boc diſſeꝛt a ſenſu ĩ⸗ terioꝛi.ſi ſeꝑaret᷑ ſenſibile a materia:nõ eẽt natuʒ immu tare.ſi ̊ ei detur immutandi oꝑatio:hoc eſt ſupra natu⸗ ram. 41 YItem in hoc differt ſenſus exterioꝛ ab interioꝛi. . Y interioꝛ nõ eſt natus apprehendere res eriſtentes i ma teria mqtum bmõi:ſicut nec exterioꝛ natus eſt apwrehẽ⸗ dere abſiracta vel ſepata a materia per natuꝛã.ſed ſi res ſeꝑate a materia poſſent naturaliter immutare ſenſum: 2 ſenſus naturaliter apprebendere illas.igitur ⁊c. 4 Itẽ propoꝛtio eſt inter apprehenſitiuas ⁊ apprehenſibilia. vnde vnaqueqʒ apprebenſitiua non eſt nata apprebende⸗ re vnumquodqq; apprehenſibile.vnde apprehenſitiua in⸗ fima ratione qua in genere apprebenſiuarum eſt maxi⸗ me materialis: eſt nata ad aprebenſionem eoꝛum que omnino ſunt in materia ⁊ ſolum illoꝛum. igitur cum be ſpecies non ſint in materia ⁊c̃.igitur ſi appꝛehenduntur huiuſmodi a ſenſu: hoc erit per miraculum non per na⸗ turam. 41 Item ſpecies motiua ſenſus triplicem babet comparationeʒ. ſcilicet ad ſubiectum: od medium: ad oꝛganum. Et iſle operatõnes ſunt oꝛdinate naturaliter. ergo deſtructa prima: 2 deſtruuntur alie conſequenter. ergo ſi ſpecies iſte habent duas ſequentes ſin 1 boc non habent naturaliter ſed miraculoſe Keſpon⸗ ſio. Species iſte habent eandem virtutem quam babe⸗ rent in eſſe propꝛio ⁊ naturali. Unde Innocen. In quo ſimilitudo deficeret: in eo ſacramentum non eſſz. ſed vbi 14 ſe pꝛoderet ⁊ locũ fidei auferret.ᷣ hoc ñ naturalit ſ̊ mi⸗ rabiliter.nihilominus quia ꝓut ſunt mirabilit᷑ ñ pꝛiuã⸗ tur virtute nec ꝓpꝛietatibo naturalibo natuꝛaliter exeũtĩ hmõi oꝑa:que eis ſunt ꝓpꝛia ꝑ naturã. Inde primas ra tiones que hoc onñdunt ↄcedo.¶j Ad primũ qð obijcitur. ꝙ ſenſus nõ eſt natus apprehendere niſi qð exiſtit in ma teria ⁊c᷑. Oicendũ ꝙ hoc nõ eſi:quia cauſa immutatõnis ex ꝑte obiecti ſit materia vel ſubiectũ: ſed quia illud gra cuius immutat᷑ ſenſus:nõ hʒ eſſe niſi in materia vel ĩ ſb⸗ iecto.⁊ hoc pʒ ꝑ ratõʒ ſenſus:que eſt. Senſus ẽ ſuſcepti⸗ uus ſenſibiliũ ſpecieꝝ ſine materia.vñ cum ſenſus ſuſci⸗ piat ſpecies materiales ſine materia: manifeſtũ eſt ꝙ nec materia nec eſſe in materia eſt cauſa ſuſceptõis hmõꝛ. ſi militer ex alia ꝑte nec ipſa obiecta immutat ratõzʒ mate⸗ rie vel ſubſtantie in qua ſunt:ſed virtute ꝓpꝛia.paries.n. nõ immutat:ſ̊ coloꝛ parietis. ⁊ ꝓpter hoc dico.ꝙ qcũqʒ modo ſit ſenſibile ſiue in ſubiecto ꝑ naturã ſiue in ñ ſub⸗ iecto ꝑ miꝛaculũ:eodeʒ modo ⁊ eadeʒ rõne agit ĩ ſenſuʒ. 4 Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſenſus interioꝛ natuꝛaliter non apprehendit reʒ vt eſt ĩ materia ⁊c. Rñſio.q ſi obiectuʒ ſenſus interioꝛis aliqua virtute baberet oĩno rationem vel modũ vnde eẽt obiectũ illius in materia:bñ apprehẽ⸗ deretur ab illo ⁊ naturaliter ſicut ex alia ꝑte.qꝛ oino rõ ⁊ modus quo hmõi ſpẽs habent naturaliter agere i ſen⸗ ſum ſaluant᷑:extra materiã naturaliter agũt in ſenſum. ꝙ igitur ſenſus interioꝛ nõ naturaliter apprehẽdit reʒ vt eſt in materia.hoc eſt:quia rõ ⁊ moduo quo res eſt obie⸗ ctum illius nõ eſt ipſius rei vt ẽ hmõi.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ ſenſus exterioꝛis ⁊ rei ñ exñtis in materia E ꝓPoꝛtio:que requirit᷑ inter ſenſitiuã ⁊ ſenſibile. Dicẽdũ ꝙ reuera rei ſeꝑate a materia m ſuã naturã in eẽ natu⸗ rali nõ eſt hmõi ꝓpoꝛtio:pᷣ rei ſeꝑate aꝑe mirabili ẽ vtiq; vt pʒ in ꝓpoſito.i Ad vltimũ dom. ꝙ etſi eriſtentia ſpe cierũ ſine ſubiecto eſt miraculoſa:⁊ maxime exiſtẽtia qn titatis preter materiã: oꝑationes tñ ſpecierum ⁊ ſenſus ſunt naturales.quia ñ ſunt preter quatitatẽ. Poſito au teʒ ꝑ impoſſibile ſenſibile exiſtere ſine quãtitate oĩno nõ moueret ſenſum. ð..ſi poneret᷑ coloꝛ eſſe ſine quantita⸗ te nõ videret᷑.quia quicqꝗd videt᷑ ſub triangulo videt᷑. ibi enim exiſtit triangulus cuiꝰ conus.i.angulus eſt ĩ oculo haſis pᷣo ipᷣm ſubiectũ.a ita quod videt᷑ opoꝛtet eẽ q̃ntũ. Similiteꝛ coloꝛ nõ eſt coloꝛ:nec ſapoꝛ eſt ſapoꝛ niſi qͥntꝰ. nõ enim eſt coloꝛ ſiue ſapoꝛ ſine diſtenſione.⁊ ita nullum ſenſibile eſt id quod eſt in ſua natura:niſi ſit in quãtita⸗ te ſenſibile.tñ eſt quantũ ꝑ accñs:qꝛ ſcʒ eſt in quantita⸗ te.lʒ &̊ ſpecies ſenſibilis exiſtat ſine materia vel ſubiecto ⁊ hoc miraculoſe.nihilominꝰ quia ñ exiſiit ſine quãtita⸗ te naturaliter mouet ſenſum ? oꝑat in illũ. vnde illð eſt falſum deficiente prima comꝑatione deficient 2 alie: niſi extenſo nomĩe ſubiectũ ſpecieꝝ quãtitas dicat᷑. ti nſequenter querit᷑ de oꝑatione refectionis. Et primo querit᷑.vtꝝ reficiunt ⁊ nutriũt.Se cũdo.vtꝝ poſſent reficere 2 nutrire naturatr. irca primumſic .d§. f. procedit᷑. Illud quod cum exceſſu ſumptum inebriat: de bito modo ſumptum reſicit.Sed.j.coꝝ.xj.Alius ꝗdeʒ eſurit alius auteʒ ebrius eſt.ibi habetur plane in glo.ſi cut S.dictum eſt.ꝙ aliqui inebriati ſunt ex vſu ſi pecieruz puius ſacramenti.igitur ſpecies ille habebant virtutem reficiendi 2 nutriendi.⁊ ita pñt reſicere 2 nutrire.4¶. Itẽ ſicut caloꝛ ignis cõuertit in cinerem illud quod offert᷑ in pabulum:ſic caloꝛ naturalis oꝛdinatur ad conuertẽduʒ illud idem in carneʒ 2 ſanguineʒz. ſed ſpecies proiecta in ignem comburit᷑ ⁊ redigitur in cinerez agente caloꝛe ex⸗ terioꝛi.q̊ pari ratione in alimentũ poteſt conuerti agen⸗ te caloꝛe interioꝛi. 4I Item niſi ita eſſet: iſtud ſacramẽtuʒ eſſet in preiudicium nature.quia quotiens fit conuerſio perit cibus naturalis irreuocabiliter exquo nullo modo conuertitur in aliud quod poſſit cibare. 4! Itẽ ſi accñtia nõ habent oꝑationem ſubſtantie: deprehendi poteſt hoc ſacramentuʒ ſenſibili exꝑimẽto: ⁊ ita meritum fidei eua cuari.̊ hoc eſt inconueniẽs:cum hoc ſacramẽtũ ſit ĩ me⸗ ritum fidei inſtitutum Sed cõtra.ex eiſdeʒ nutrimuꝛ er quibus ſumus:ſicut habetur a pho.ſ̊ non ſumꝰ ex ac⸗ cidentibus h̊ ex ſubiectis.ꝗ̊ cuʒ ſpecies iſte ſint accidẽtia videtur ꝙ nõ reficiũt ſiue nutriũt. ¶ Item ſacramentuz illud eſt cibus ſpiritualis. ⁊ ideo eſt vna ratio congruita tis quare ſubſtantia tranſit ne querat᷑ refectio coꝛpalis. 8̊videtur ꝙ ſpecies iſte nõ reficiũt coꝛpaliter. 4 Item ſi cibant coꝛpoꝛaliter. ̊ ſacerdos ſumendo bmõi ſpẽs ſol⸗ uit ieiunium. ⁊ ita nõ poſſet poſt ſumptionem coꝛꝑis xpᷣi miſſam celebrare.¶ Item hoc videtur ᷣm Ambro.dicẽ⸗ tem de hoc ſacramento.ꝙ eſt cibus mentis nõ wnie⸗ F ſiſpecies reficerent ⁊ alerent:eſſent cibus vẽtris. Rßñ ſio.ꝙ quidam dicunt ꝙ accidentia iſta nõ reficiunt neqʒ alunt. ſed odoꝛ vini immutando aera ceꝛebrum turbat 2 inehriat. Et ſic intelligendum eſt verbuʒ apoſtoli 7 glo. ibideʒ. Aliter dicũt alij.ꝙ ſpecies iſte reficiũt 2 nutriunt ⁊ hoc patet maxime ad ſenſit um:quia ſumendo ſpẽm vini ſitis extinguitur in ſumente. Alij dicunt ꝙ ſuſcipiẽs ſpe⸗ cies alitur.nõ ab ipᷣis accidentibus inq;tum hmõi:ſ̊ vir⸗ tute ſupra naturam conuertunt᷑ in ſubſtantiam. Ille eni qui accidentia illa virtute ſuꝑnaturali ſuſtentat ſine ma teria:virtute eadem deſluentibus ꝓpꝛietatibus illis ĩ ſb⸗ ſtantiam conuertit: in quam cõuerteretur ipᷣa ſubſtãtia pamis ſi adeſſet..⁊ ita alitur ⁊ reficitur ſumẽs illas ſpe⸗ cies ex ſubſtantia in quam conuertuntur. Alij dicunt ꝙ ſuſcipiens ſpecies illas alitur 2 reficitur.nõ quia accñs conuertatur in ſubſtantiam:ſed quia ſubſtantia que pꝛiꝰ fuerat:redit. ſicut enim eſt in alijs operibus mirabilibo: ꝙ expleto officio ꝓpter quod condita erant illa que miꝛa biliter erant condita: redacta ſunt in primum ſtatuʒz. ſi⸗ cut dicitur & columba in qua apparuit ſpirituſſanctus Aath.iiij. Dicitur.n.qꝙ pacto officio ſuo in preiacenteʒ naturam redijt vnde ſumpta eſt. Similiter dicit᷑ de ſtel⸗ la magoꝝ:que ꝑacto officõ mox eſſe deſijt:reuertẽs in p⸗ iacentem naturam vnde ſumpta fuerat. hoc dicit᷑ ĩ glo. a magiſtro in hiſto. Silłr dicunt eſſe in ꝓpoſito.ꝙ qn ſpe cies deſinit eẽ ſpecies:ipſe ſubſtantie naturales ſpecierũ in primũ ſtatum reuertunt᷑:ſicut prius miraculoſe fuer̃t tranſmutate. Et hoc vult Inno.iij.li.de officõ eccleſiaſti co dicens. Si vdᷣo queratur:quid a mure comedat᷑ cuʒ ſa⸗ cramentuʒ coꝛꝛoditur:vel quid incineratur cum ſacram̃ tum crematur.Rñdendum ꝙ ſicut miraculoſe ſubſtãtia panis conuertit᷑ in coꝛpus dñicum ⁊ incipit eſſe ſub ſaẽ⸗ mento:ſic ipᷣm miraculoſe quodamodo reuertit᷑ cũ ipſuʒ ibi deſinit eſſe. Hec aũt opinio videtur mibi vera? ſecu⸗ ra.q¶l. Ad primuʒ q̊ dicendum.ꝙ accidentia nõ reficiunt neq; nutriũt:̊ potius ſubſtantia que redit conuertitur ĩ ſubam comedentis.⁊ ſic nõ eſt ↄtra phᷣm dicẽteʒ:q ex eiſ⸗ dem nutrimur ⁊c̃.¶1 Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ cibus iſte eſt ſpũalis ⁊c. Dicendum ꝙ hoc verum eſt q;diu ibi eſt veritas ſocram̃ti.nõ eniʒ cibat carnalit inꝙtũ eſt ſacr̃m: H̊ ad cibandũ ſpũalit eſt oꝛdinatũ.łᷣ ipſa cibatõe termĩa⸗ ta deſinit eſſe ſacr̃m:⁊ redit prioꝛ ſubſtantia ⁊ cibat coꝛ ꝓaliter.¶ Ad aliud dõm. ꝙ ſumptio ſacr̃i hꝰ non ſoluit leiunium:tum quia ſacrẽ̃m dum ſumitur nõ eſt cibo cor⸗ poꝛalis:tum ratione cõtenti ſcʒ coꝛꝑis rpᷣi quod tm̃ ẽ ci⸗ bus mentis ⁊ hac intẽtione ſumitur vt mẽteʒ reficiat. vñ ſequens cibatio ſubſtantia reuerſa nõ reputat᷑:qꝛ oĩno ẽ preter intentioneʒ ↄſecrantis ⁊ ſumentis.⁊ oĩno imꝑti⸗ nens ad ipᷣm ſacr̃Um.¶ Ad illud quod obijcit᷑ per verbuz Ambro. Dicendum ꝙ Ambro.loquit᷑ de ipſo coꝛꝑe xpᷣi quod eſt cibus aĩe tm̃. Si aũt querat᷑ cuiꝰ motus vł mu⸗ tatio eſt hec reuerſio.Dicendũ ꝙ ſicut ↄuerſio eſt motus vel mutatio ſingularis:ſimiliter ⁊ hec reuerſio.vnde nõ eſt creatio nec aligs motus vel mutatio naturalis. —.— Conſequẽter queri S. ij. tur. tꝝ ſpẽs hꝰ ſacram̃ti ppᷣt reficere ⁊ nutrire natura⸗ liter. Aidet᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc.ꝙ illud qð cum exceſſu ſumptuʒ inebriat: debito mõ ſumptuʒ reficit ⁊ nutrit. b.j.coꝝ.xj. babet᷑ in textu ⁊ glo.ꝙ aliqui inebriati ſunt ex vſu ſpẽꝝ. 22ſtat ꝙ naturaliter. ſi naturaliter inebriare pnt:⁊ na turaliter reficere nutrire pnñt. naturaliter inebriat oñditur ꝑ hoc.ꝙ virtus vini qũq; diffundit ſe ꝑ aera ex ꝓpꝛiam ſubam ſiue ſubiectum:⁊ inebꝛiat aliquos ad q̃s ꝑtingit:⁊ hoc naturaliter. nec impedit᷑ actio eius natu⸗ ralio qᷓtum ad hoc:ex hoc ꝙ nõ eſi in ꝓpꝛio ſubiecto.a ſi⸗ mili videt᷑ bic cc. ꝗ¶ Cõtra.illud ꝗpꝛie reficit ⁊ nutrit qð cõuertitur in ſubam eius qui debet nutriꝛi.ſ̊ nullo modo põt accñs conuerti in ſuam ꝑ naturam. ꝙ nec nutrire. Ad boc dom. ꝙ virtus naturalis relicta in ſpeciebo: turaliter poteſi immutare ſenſuʒ. vnde bene concedo ꝙ virtus vini mirabiliter relicta in ſpecie põt naturalit᷑ agere in guſtum. 2 in tanta quãtitate poſſet ſumi ꝙ ine⸗ briaret naturatr. virtus aũt hmõi quia eſt diffuſiua na⸗ ture:poſſet naturaliter diffundere ſe vſqʒ ad cerebrum ⁊ ꝑturbare ſpiritus ⁊ inebriare.ſicut viꝛtus vini qñqʒ dif⸗ fundit ſe: ita ꝙ ſola virtute ſine aliquo vſu ſubſtantie vi⸗ ni inebriat.¶ Ad illud qð querit᷑ de refectõne ⁊ nutriti⸗ one.⁊ dico refectioneʒ eſſe anteqᷓ alimentũ fiat ſiłe:vtpo te qñ replent᷑ loca euacuata ꝑ digeſtioneʒ. Dico etiã nu⸗ tritioneʒ qñ ꝑ alimentũ ſimile factũ alendo fit reſtaura⸗ tio ꝑditoꝝ ꝑ vnioneʒ alimenti cum alendo.Dicenduʒ ꝙ refectio vel nutritio nullo modo fit neq; fieri põt natura liter ex ſolis accũtibus. Poteſt ᷓ dici.ꝙ in oꝑe refectõis nutritõnis ſᷣm ꝙ loquimur in materia iſta: eſt aliquid mirabile aliquid naturale. Mirabile vo vnuz eſt ꝙ eſt ibi virtus panis ⁊ vini ſine ſubſtantia. Aliud eſt.ꝙ deſi cientibo ſpeciebo ⁊ ita deſinente ſacramento:reuertit᷑ ſub ſtantia panis 2 vini. Vnũ autẽ opus natur ale eſt.ꝙ ip̃a ſubſtantia panis vel vini reuerſa reficit ⁊ nutrit ſumẽtẽ. 4l Erx dictis pʒ rñſio ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſi ſpẽs natura liter pñt inebriare extra Erian ſubſtantiã: ⁊ naturalit᷑ pñt reficere ⁊ nutrire ⁊c᷑. Dicẽdũ ꝙ nõ eſt neceſſe. In re⸗ fectione.n.requirit᷑ repletio loci euacuati.In nutritõne vnio alimẽti cum alendo.quoꝝ neutꝝ naturaliter põt ſi eri ex ſolis accñtibꝰ:lʒ ꝑ diffuſioneʒ virtutis poſſent ſpe cies cerebrũ ꝑturbare:⁊ ita homo inebriari. Articulus tercius Onſequenter queritur de oꝑatõne ↄueꝛſiõis. ⁊ querit᷑.vtꝝ acenñtia habeant potentiã cõuer ndi aliquod humidũ: vt vinuʒ vel aquaʒ in ſacramentũ.vtpote ſi vino conſecrato apponat᷑ aqua vel vinũ.Et videtur ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ accñtia in boc ſacramen to hñt eandeʒ virtuteʒ quam baberent in eſſe ꝓpꝛo ? na turali.vñ Inno.In quo ſilłitudo deficeret:in eo ſacim ñ eſſet ⁊c̃.̊ in eſſe ꝓpꝛio ⁊ naturali haberent poteſtatẽ con uertendi hmõi accñtia in ſui naturam.cum ↄuerſio na turaliter fiat:videtur ꝙ appoſitũ debet ↄuerti potius ĩ ſi⸗ mile cõuertenti:ꝙᷓ in vinũ vel aquam. ſ̊ in purum accñs nõ pñt hec accñtia illud appoſituʒ conuertere:niſi fiat il⸗ lius tranſubſtantiatio vel anibilatio.nõ aũt põt ꝑ bmõi oꝑationeʒ fieri ãnihilatio.̊ opoꝛtet ꝙ fiat tranſubatio: ⁊ ita conueꝛſio in ſacramentuʒ.4l! Iteʒ maioꝛis viꝛtutis eſt conſecratio in hoc ſacramento ꝙᷓᷓ bñdictio in aqua.ſᷣ aqua bñdicta appoſita aque non bñdicte facit totaʒ bñdi ctam in aliqua quantitate.̊ vinum conſecratuʒ facit vi⸗ num nõ conſeeratum appoſitum conſecratum.. Itez qñ aſpomitur vinum vel aqua ſpecies ille occupant maioꝛes locum.ẽ ſanguis rpi eſt ſub maioꝛi ſpecie.dᷣ ſanguis xp̃i nõ eſt ſub maioꝛi loco niſi aliud in ipſum ↄuertat᷑. illð uod apponit᷑ cõuertitur in ipᷣm ſanguineʒ. ſpecies q̃ẽ ſacramentũ cõuertit illud in ſacramentũ.¶ Iem qñ po⸗ nitur vinuz vel aqua fit vna ſuꝑficies.aut &̊ illa ſuꝑfici⸗ es eſt in ſubiecto vel ſine ſubiecto.ſi in ſubiecto: g ſi mo⸗ xl. ͦ quid apponatur deſinit eſſe ſacramentũ. ſi ſine ſubie Statum eſt ſacrẽ̃m. ¶ Si dicatur ꝙ ſm vnam pꝑtez eſt in ſubiecto:ſᷣm aliam nõ.Contra.apponatur aqua ⁊ mi⸗ ſceãtur vſq; ad minima:tũc nõ eſt aſſignare ꝑtes diuer⸗ ſas.̊ neceſſe eſt ꝙ tunc ſalteʒ conuertat᷑.¶ Ieeʒ accidẽs cum ſubſtantia nõ occupat maioꝛeʒ locum nec facit ma⸗ ius:ſilr nec coꝛpus gloꝛiſicatũ cuʒ nõ gloꝛificato.exquo g̊ in calice nõ eſt niſi coꝛpus xp̃i gloꝛificatũ cuʒ ſpecie vi⸗ ni.cum illud qð aponit᷑ manet cum ſua ſuba: illud cum coꝛꝑe xp̃ᷣi nõ occupabit maioꝛeʒz locũ qᷓ; ante fuit occupa⸗ tum ab accñte cum coꝛꝑe. Hoc aũt pʒ eſſe falſuʒ· ex h pʒ ꝙ illud quod apponit᷑ ñ manet in ſua ſuba ſß ſ⸗ olũ ſpecies illius.⁊ ita neceſſario ẽ ibi ↄuerſio. Iteʒ ſi apponeretur ibi ſacrẽo aqua in valde magna quãtitate: ip̃m ſacramẽtũ ſcʒ ſpecies vini abſoꝛberet᷑ ab aqua ⁊ ↄuerteret᷑ in illaʒ. pari rõne videtur econueꝛſo.ꝙ ſi aliquis liquoꝛ aꝑpone⸗ retur ipſi ſacramento in tam parua quãti ies predominaret᷑:ouerteret᷑ in ĩm ſacr̃m conuertendi nõ eſt in elemento ſᷣ in xerbo. qñ additur aliud elementũ ſpeciei nõ fit ↄueꝛſio.ꝙᷓ manet ſubſtantia cum accñtibo.q̊ nõ conuertit᷑ in ſacr̃m.ij Itez ſi conuer⸗ titur: aut ᷓ virtute ſanguĩs: aut virtute vini: aut virtute ſpeciei. Qon virtute ſanguinis: quia ille ſanguis eſt glo⸗ rificatus.ᷓ nõ bʒ potentiã cõuertendi aliud in ſe.2õ vi tute vini:qꝛ nõ eſl ibi vinuʒ. Qec virtute ſpẽi:cum virtus —. -*— nulla eſt virtus que hãc poſſit facẽ ↄuerſionẽ.¶ ERñſio. ꝙ accñtia iſta nõ bñt potentiã ↄueꝛtendi aliã ſubamĩ ſa⸗ cramentũ.⁊ hoc eſt:qꝛ in hoc ſacramento ñ fit conuerſio tranſubſtantiãdi nõ ſit data ipſis ſpẽbus eiſ⸗ — bmõi niſi ꝑ virtuteʒ verbi.vñ quantũcũq; buic ſacramẽ⸗ to apponat᷑ de alio elemento: niſi aſſit viꝛius vᷣbi:ñ fieꝛet ↄuerſio in ſacramentũ. ¶l Ad primũ g̊ dici põt.ꝙ accñs vini põt cõuertere elementũ appoſitũ in naturaʒ vini.ſed neq; põt illud cõuertere in purum accñs neqʒ ĩ ſanguĩeʒ xp̃i.q¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑ appoſitum potius debet con⸗ uerti in ſimile ↄuertenti ⁊c. Gicendũ ꝙ ñ eſt veꝛũ.qꝛ ac⸗ cidens hmõi ñ bʒ de ſua natura potentiã ↄuertẽdi: h̊ po⸗ tius de natura ꝓꝛietatum vini miraculoſe exñtiũ ĩ illo. boc naturaliter ſicut naturaliter immutat ſenſuʒ. 1 p· pter hoc nõ põt ↄuertere in accũs purũ:ſᷣ in illud cui in⸗ ſunt ꝓpꝛietates vini naturaliter. 4 Ad aliud dᷣm. ꝙ nõ eſt ſimile de ↄuerſione aque ſimpłr in aquã bñdictã ⁊ il⸗ la de qua bic agit᷑. In illa aũt ↄuerſione eo ꝙj eſt ibi com pleta cõmixtio:eſt vnio ad qua ſequit᷑ quedam indiuiſio ſanctificatõis: ꝓpter quam illa tota aqua rõne vnius eſt ſanctificata. In hac auteʒ ↄuerſione etſi fiat ↄuerſio ĩ ali qð habens ꝓpꝛietates vini: nõ fit ibi cõuerſio ſube alieꝰ in coꝛpus xpi: que fit tm̃ virtute ſuꝑnaturali. ¶ Ad boc quod obijcit᷑. ꝙ qñ appoĩtur aliquid ſpecies ille occupãt maioꝛeʒz locuʒ.⁊ ita ſanguis xpᷣ̃i eſt ſub ſpecie maioꝛi.ad qð ſequitur neceſſario aliud fuiſſe cõuerſum in ipᷣm ſan⸗ guinez. Dicendũ ꝙ hoc eſt falſum.ſuppoſito etiam ꝙ ſan guis xpᷣi contineat᷑ adhuc ſub ſacramẽto. lʒ.n.coꝛpꝰ xpᷣi vel ſanguis contineat᷑ qñq; ſub maioꝛi ſpecie qñqʒ ſb mi⸗ noꝛi:vtpote in caſu ſuoſito.ex hoc non ſequit᷑ aliꝗd fu⸗ iſſe cõnerſum in coꝛpus xp̃i vel ſanguineʒ:bᷣ potius ipaʒ ſpeciẽ continentẽ fuiſſe dilatataʒ ꝑ aliquid appoſitum. ¶ Si obijciatur ꝙ fm q maioꝛis quantitas eſt ſpẽs con tinẽs coꝛpus xp̃i:neceſſe eſt illud qð eſt tranſmutatuʒ in illud poꝛtionalirer eſſe maioꝛis. Sicendũ ꝙ hoc ẽ verũ qñ ſpecies conuerſi preciſe ⁊ contermiabiliter continet. ſ ita nõ eſt in caſu ꝓpoſito prioꝛi retenta ſuppoſuiõe.Ali ter aũt põt dici ſine preiudicio melioꝛis ſnĩe.ſ.ꝙ qͥcunq; bumido appoſito ?⁊ diuiſo m ꝑtes ſpẽi cõtinẽtis nõ ẽ ibi ſacr̃m.cũ eni humidũ ꝑue quãtitatis apponat᷑ bũido lõ⸗ ge maioꝛis:qꝛ in bmõi ſubſiãtijo nõ ſtat diuiſio ſm mate riã:cum nõ ſit ponere diniſionẽ quo ad ꝑtes ſm mateꝛiã fieri vſq;ʒ ad minima:nccio opoꝛtet nullã ꝑteʒ ſpẽi ↄtinẽ⸗ tis ꝑmanere in puritate accñũtis:cum iam ſubſtãtia bũi⸗ di appoſiti admirta eſt complete ſingulis ꝑtibꝰ illius ſpe ciei.⁊ ſi h:cũ in hoc ſacr̃o ſm veritatẽ ſacramẽti nibil eſ⸗ Oe Contra. virtꝰ — neqʒ debet eẽ niſi ſpẽs ↄtinẽtes cũ eoꝝ quoꝝ ſunt ſpecies Aprietatibo.⁊ coꝛpꝰ xpᷣi in caſu ꝓpoſito nõ eſt ſic:ncce eſt ꝙ puritas ⁊ veritas ſacramenti bic ceſſet. Cũ obijcit. er hmõi appoſitiõe ſpẽs ille occupãt maioꝛẽ locũ.dðm ꝙ verũ eſt ꝙ ibi eſt occupatio maioꝛis loci qᷓ añ:ſᷣ iam ñ eſt ſpẽs que fuit añ:cũ iam ex ↄmixtione cũ alio vaꝛiata ſit eius eẽntia.ſicut nõ eſt eadeʒ albedo numero illa que eſt minus intenſe: ⁊ illa que ſit magis intenſa ꝑ ingreſ⸗ ſum lucis in eẽntiam eiuſdem. 4 Ad aliud qð obijcit᷑.q facta appoſitõne predicta fit vna ſuꝑficies ⁊c. doᷣm ꝙ B verũ eſt.ſᷣ iam eſi alia ſuꝑficies qᷓ prius:qꝛ alia quanti⸗ tas.⁊ illa tota ſuꝑficies eſt in ſubiecto.⁊ ita deſinit eẽ ſa cramẽtũ ſicut in opponẽdo dictũ eſt.cũ aũt ſit vna quãti⸗ tas ⁊ earudeʒ ꝓpꝛietatũ qtum ad omẽs ꝑtes illiꝰ.nec eſt Fm aliquã naturam vel ꝓprietatẽ diſtingueꝛe ꝑtez a pte: ncce eſt ꝙ ſi aliqua ꝑs habeat ſubſtramẽtũ ſube ꝙ ⁊ alie ſitr.ꝗ Si obijciat᷑.ꝙ in hmõi appoſitõe nõ põt eẽ opleta ↄmixtio:qꝛ nõ põt eſſe vſqʒ ad minima m materiaʒ.Di cendũ ꝙ boc nõ ſequit᷑.quia ſᷣm hoc nuſq poſſet eẽ ↄple⸗ ta cõmirtio in liquidis.ſ̊ cõpleta eſt mixtio qñ nõ ẽ aſſi⸗ gnare aliquã ꝑteʒ ᷣm exñtiaʒ veꝛitatis in mixto Fᷣm ma teriã neq; ſᷣm ſpẽm que ſit differens ab alia. Alit᷑ rñdẽt aliqui ad hoc.ſ.ꝙ liquoꝛ additus nõ facit vnã ſubſtãtiaʒ ſᷣ dimẽſio cõtinuat᷑ dimẽſiõi ⁊ ſit vna q̃ntitas cꝰ vna ꝑo ſuꝑficiei ẽ ĩ ſbiecto alia ſine ſbiecto.nec h ẽ icõueniẽs vt dicunt:ſiẽ vna ꝑs ſuꝑficiei põt eẽ alba alia nigra.G̊ aũt nõ videt᷑ conſonũ ratõni:cũ humidũ ſit termĩiabile ꝓpꝛio teꝛmio.nec ſtat diuiſio hmõi in humido qᷓtũ ad ꝑtes ſᷣm materia donec ꝑueniat᷑ ad tantã indiuiſionẽ ꝑtiũ ⁊ vniõʒ ꝓ in nulla ꝑte ſit inuenire natuꝛam vel ꝗꝓpꝛietatẽ aliquã quam nõ ſit inuenire ĩ alia.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ ac⸗ cidens cñ ſubſtantia nõ facit maius: ſimilit nec coꝛpus gloꝛificatũ cuin nõ gloꝛificato ⁊c. Dicendũ ꝙ iſtud veruʒ eſt te accñte qð ᷣm naturaleʒ exñtiam ⁊ eẽ ꝓPꝛiũ exiſtit in ſubiecto.tale aũt accñũs ꝗa in ſubiecto eſt:nõ fac maiꝰ cum illo nec locũ maioꝛẽ occupat cum ſubiecto:quia lo⸗ cus ſubiecti eſt locus ipius.ſecus eſt de accñte qð virtu⸗ te ſuꝑnaturali eſt habens dimenſioneʒ pret᷑ ſubiectũ.ta le aũt qñ locũ occupat cũ alio hñte ꝓpꝛiã dimẽſionẽ ma⸗ ioꝛeʒ locũ oceupat ꝙᷓ ꝑ ſe ſolũ:quia ex illoꝝ cõiunctione dimẽſio addit᷑ dimenſioni ⁊ efficit᷑ maioꝛis loci occupa⸗ tio.¶ Ad illud qð obijcit᷑.q liquoꝛ appoſitus põt faceꝛe ꝙ ibi nõ ſit ſacramentũ.ꝗᷓ ecõtrario ⁊c. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſi mile. ſpẽs eſſe ſacramẽtales młtis modis deſtrui pnt: vt manducatõʒ putrefactioneʒ ⁊ diuiſioneʒ eaꝝ ꝑ cõmi⸗ xtioneʒ rei alterins:ad quaꝝ deſtructõʒ ſequit᷑ deſitio ſa cramẽti.Sʒ ↄuerſio elemẽti in ſacrm nõ põt fieri niſi viꝛ tute ſuꝑnaturali ⁊ miſterio ſacerdotali. Articulus quartus mSnſequẽter querit᷑ de oꝑatõe tranſmutatõis tꝓrimo de oꝑatõe conꝛuptõis. Scðo de ge⸗ „ℳ eratone vermis ex ſpẽbus coꝛꝛuptis. De primo queritur S. f. Vtx ſit naturalis: an nõ. O. ſit naturalie videt᷑ ſic. Si aliquid cõuenit alicui ꝑ naturaʒ: illa natura manẽte ills igem illi naturaliter cõòueniet. Bᷣ aceñtiuʒ natura manet ino niſi qᷓtum ad eſſe illius in ſubiecto vel ſubſtãtia.igi tur cum ꝑ naturam ſunt ille ſpẽs coꝛuptibiles. vel ꝓpter xſfectũ virtutis naturalis. vel quia cauſat᷑ a ↄtrarjs: ⁊2 hyjt cõtraria.⁊ om̃e qð hʒ contrariũ eſt naturam cor⸗ ruptibile.̊ 2c. aũt ſpecies iſte vere habeãt naturam dptrarietatis vnde ſunt naturaliter coꝛꝛuptibiles:patʒ ꝑ boc. quia vbi ſunt ↄtraria m eſſe ſpũale: pt ſimul eẽ in codeʒ ⁊ m idem.ſicut ↄtrarij coloꝛes in eodem medio ⁊ ſenſu ⁊ intellectu. cũ ᷓ hic nõ poſſint ſimul eſſe otrarij co⸗ loꝛes nec ſapoꝛes:ſ mutuo ſe expellũt: hñt h̊ naturã con trarietatis. 4 JItem Anß. de ↄceptu virgi.diſtinguit tri⸗ pliceʒ curſuʒ. naturaleʒ ſcʒ 7 voluntariũ 2 mirabilez. 2 dicit ꝓꝙ mirabilis eſt a deo immediate.cum § deus nihil immediate coꝛꝛumpat.virtus.n.diuina eſt ſaluatina 2 ñ ooꝛuptiua.illa coꝛuptio ſiue putrefactio nõ eſt a doi⸗ mediate.ᷓ nõ eſt mirabilis nec volũtaria.ꝗ eſt naturał᷑. Item ad ꝑditioneʒ ſiue deſitionẽ reꝝ ſufficeret ſubtra ctio diuine virtutis.neqʒ requirit᷑ aliqua opatio mirabi lis.¶ Item ſpẽs hmõi vt erant in ſubiectis naturaliter erant coꝛuptibiles:⁊ ꝑ naturam tendebãt in coꝛupti⸗ onei.ſ̊ vt dicit Inno.ſi ſpecies in aliquo a ſimilitudĩe recederet:verum ſacrim nõ ect.igit᷑ ſicut tũc fuit de illis: ita ⁊ nũc.igit᷑ ſi tunc coꝛumpꝑent᷑ hoc eẽt ꝑ naturã: ſilit 7 nuc ⸗ ontra.ſoꝛma eſt compoſitõz ↄtingens ſimpli ei ⁊ innariabili eſſentia conſiſtens.igit᷑ eẽ inuaꝛiabile cõ uenit foꝛme ſm ſe.vnde ſi cõueniat variari hoc ſolũ ẽ ꝓpt applicatõʒ ad materiam. Si ̊ ſeparet᷑ a materia: nuſlo modo ꝑ naturam variat᷑.ſi ꝙᷓ ſeꝑata vaꝛiat᷑:hoc ẽ contra naturam eius.g miraculoſe.l Item qñ potentia reſtitu itur alicui que eſt ſim naturam: tunc collatio potẽtie nõ eſt miraculoſa ̊ actus naturalis. cũ aũt datur potentia noua ſupra naturam:⁊ collatio potentic eſt mirabilis 2 egreſſus in actum.vt pʒ in hoc ꝙ eſt virgineʒ parere. Sʒ ſuſciꝑe ↄtraria hoc eſt ꝗpꝛium ſubſtãtie ⁊ ſupra vel ↄtra naturam accñtis. ſemꝑ egreſſus in talẽ actũ q̃ntũcũq; conferat᷑ potentia eꝛit miraculoſus.ſ̊ ſi coꝛumpant᷑ ſpẽs hmõi:neceſſe eſt illas ſuſciꝑe ↄtrarias diſpoſitões.ergo tranſmutatõʒ ſiue coꝛꝛuptioneʒ fieri circa bhmõi nõ erat ꝑ naturam: miraculoſuʒ. ¶¶ Item ex eiſdeʒ generat᷑ res ⁊ conumpit᷑ ꝑ naturam ᷣm phᷣm. ſ ſubſtantia materia cum foꝛma eſt cauſa oĩm accntiuz que in eis ſunt:vt ha⸗ betur alibi.ſubſtantia igit᷑ materia cum foꝛma eſt cauſa coꝛꝛuptionis accñtiuʒ.bᷣ ſeꝑata cauſa ⁊ effectus ſeꝑatuꝛ. igit᷑ accñtia ſeꝑata a ſubſtantijs nõ ſunt actu conuptibi⸗ lia ꝑ naturam. ⁊c. ¶ Item materia prima eſt ſubiectũ omĩs ↄtrarietatis. igit᷑ vbi nibil eſt de prima neq; aliqꝗd cõtrarietatis.̊ cum ↄtrarietas ſit cauſa coꝛuptõnis na⸗ turalis:vbi nihil ẽ materie prime nec poſſibilitas ad coꝛ ruptioneʒ ꝑ naturam. iſte ſpecies nõ cõmunicãt aliqd prime materie.igit᷑ nec poſſibiles ſunt ad coꝛuptionẽ ꝑ naturam.igit᷑ ⁊c ¶ Iteʒ drñtia eſt inter foꝛmas mathe⸗ maticas ⁊ naturales.ꝙ naturales abſtracte ꝑ intellectũ abſtrahunt᷑ a ꝓpꝛietatibo naturalibo. vt.n. abſtracte ſũt nõ habent ꝓietates illas.bᷣ foꝛme mathematice abſtꝛa cte abſtrabunt᷑ a ꝓpꝛietatibus ſuis naturalibus.immo 2 ipſe ꝓpꝛietates demonſtrant de illis. ſicut de triangulo babere tres angulos. igitur cuʒ ſpẽs iſte naturales ſcilʒ panis ⁊ vini abſtracte ſunt ſiue ſeꝑate: neceſſe eſt ꝙ a ſe⸗ parent᷑ a ꝓpꝛietatibus naturalibo.igit᷑ cum a prietatite naturalibus habeant foꝛme naturales naturam agendi ⁊ patiendi:foꝛme ſic ſeꝑate non habent naturã neq; agẽ⸗ di neq; patiendi.⁊ ſic neq; pñt naturaliter putꝛefieꝛi nec coꝛꝛumpi.¶ Item omis actio natuꝛalis eſt a foꝛma:pal⸗ ſio a materia.⁊ dico a foꝛma ⁊ a materia que ſunt ſube. cuiꝰ ratio eſt:quia etſi foꝛma que eſt aceidens poteſt eſſe aliquo modo virtus agendi a ſuis principijs: hoc tamẽ eſt 'm ꝙ illa recipiuut influentiam a principijs ſubſtan⸗ nee. igitur ſi ſpecies iſte ſunt ſeparate a ſubſtantia ⁊ tuʒ ad materiam ? qᷓtum ad foꝛmam.neq; enim habent ſub⸗ ſtramentum ſubſtantie foꝛme vel materie.igitur neq; cõ⸗ uenit illis paſſio neq; actio per naturam. igitur nec cor⸗ ruptio naturalis. 4 Item aliud eſt putrefieri 2 putrefa⸗ ctum eſſe. Putrefactio auteʒ naturalis eſt per actionem 7 paſſioneʒ in materia:ſicut omnis actio naturalis.igit cum ſpecies iſte non cõmunicant in materia cum natura liter agente exterioꝛi: ñ eſt putrefactio naturalis.ee. ſponſio.vt S.tactum eſt opere mirabili in ipſis ſpeciebo relicta eſt aliqua natura propꝛia ſcilʒ quam babebant ĩ ſubſtantijs.vnde ⁊ illa qua agebant ⁊ patiebantur. alit eniin recederent a ſimilitudine prima. ⁊ ideo naturalit᷑ tranſmutantur 7 coꝛumpantur. 4l Ad boc quod obijcit᷑ ꝙ foꝛma eſt compoſitionẽ contingens ⁊c. Rnſio.reuera ibi loquit᷑ phᷣs de foꝛma accñtali.nõ autez de quacũq;: ᷣ xe illa que oĩno foꝛma eſt.vnde nõ loquit᷑ quantitate bea. dicit᷑ igit᷑ ſꝛma.i.accñs inuariab Oneſtio que variabilis eſt ̃m ſuſceptõʒ diuerſoꝝ aceñtiũ. vt ptʒ cum eadem ſuꝑficies qñqʒ ſit alba qñq; pallida qñq; ru⸗ :que ſcʒ median te quãtitate ineſt ſube.que duplici rõne dicit᷑ inuariabi⸗ lis.Rõne imꝑmutabilitatis a ſubiecto in ſubiectũ.qꝛ vt dicit Moe.accñtia indignantis nature ſunt perimi pñt: ꝑmutari nequaꝙᷓ. Et rõne inſuſceptabilitatis foꝛmarũ ptrariaꝝ.nõ enim ideʒ coloꝛ numero eſt albus qñq;:pal lidus qqʒ.nec vt exiſtimo eadeʒ albedo numero magis vel minus intenſa.cum ex hoc intendit᷑: ꝙ ĩ eſſe ipiꝰ abũ⸗ dantius confluãt n atura lucis ⁊ ꝑſpicui.hoc tñ opinan⸗ do dico. Inuariabilitas igit᷑ haꝝ ſoꝛmaꝛũ ñ impedit de⸗ ſcenſum hoꝝ accñtiũ in putrefactõeʒ ꝑ naturam.ſic̃ nec cum ſunt in ſubſtantia:cum habeant eandeʒ naturã ĩ ſe poſt oſecratõʒ quã ante habebant in ſubſtãtia:que natu⸗ raliter ⁊ in naturales ꝓgredit᷑ oꝑationes.ꝗl Ad qð obij citur.ꝙ ꝗꝓpꝛiũ eſt ſube ſuſciꝑe ↄtrarietates ⁊c. Dicendũ ꝙ ſuſceptio ↄtraꝛioꝝ eſt immediata cauſa coꝛuptõis:eo modo quo dicit᷑ ꝙ ſubſtantie ꝓpꝛiũ eſt ſuſciꝑe ↄtraꝛia.qð pʒ ex boc.q illud qð eſt maxime ſuſceptm̃.ſ.prima mate ria que eſt ſubiectum omĩs ↄtrarietatis mime eſt corru⸗ ptibilis.ſ̊ cauſa coꝛꝛuptõis eſt actio ↄtrarij.vñ qꝛ in ſpe⸗ ciebus iſtis manẽt qualitates que hñt ↄtraria ex actõne ↄtrarioꝝ naturaliter diſſoluit᷑ in eis armonia naturalis ⁊ coꝛumpunt᷑.¶1. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ex eiſdeʒ genera⸗ tur res ⁊ coꝛumpit᷑ ⁊c. Dicendũ ꝙ primũ debet intelli⸗ gi foꝛmaliter loquendo ſumendo eadẽ in genere. vnð ex eiſdeʒ generat᷑ res ⁊ coꝛumpit᷑.hoc eſt ex otrarijs q̃ bñt idemptitateʒ quandã ſalteʒ ĩ genere. vñ rõne qua mixta de quibo loquit᷑ phᷣus fiunt ſiue generant᷑ ex q̃tuoꝛ elemẽ tis:que quia comunicãt qualitates ↄtrarias:que nõ ſunt in termino ↄciliationis ſiue equeliberatiõis in mirxto qͥ⸗ dãmodo agũt ⁊ patiũt᷑.⁊ maxime qñ preualet virtꝰ ali⸗ cuiꝰ cõtrarij:ſubſidio alicuiꝰ cauſe exterioꝛis poſſibilia ſunt ad coꝛuptõʒ.Quid eſt igit᷑ cauſa coꝛꝛuptõis in coꝛ⸗ ruptibilibo.pʒ ꝙ nõ ipſa ſubſtãtia materia:vel ſubſtãtia foꝛma inꝙᷓtum talia.dᷣ inqᷓtum in ſe cũ materia ⁊ fſoꝛma cõcernũt naturã ↄtrarietatis. ꝓpter qð ſi ſubtraheꝛetur materia ⁊ foꝛma ꝓut ſunt in ſua puritate: ⁊ relinqueret natura ↄtrarietatis. illud in quo relinqueret᷑ naturalit tenderet ad nõ eſſe.⁊ ſic eſt in ꝓoſito.Dicendũ ẽ igit᷑ ꝙ ĩ bis foꝛmis relinquit᷑ natuꝛa cõtrarietatis.etſi hoc ſit mi rabiliter: nihilominꝰ ex illa natura relicta ſubiacẽt cor⸗ ruptioni naturalitr. ſicut illa in quibo naturaliter hʒ eẽ. Auẽtes igit᷑ phi hñt locum vbi res ſunt ĩ eẽ naturali.ni⸗ hilominus eadeʒ natura ſcʒ ↄtrarietatis qua ibi res ſb⸗ iacent conuptõni ⁊ B ſpẽs.il Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ma⸗ teria prima eſt ſubiectũ oĩm ↄtrarietatuʒ. Dicendũ ꝙ G verum eſt ſᷣm viam nature:nõ aũt vbiq; vt ibi natura cõ⸗ trarietatis virtute mirabili ſaluat᷑:vbi nihil nature ſub/ eſt vt H.¶ Ad aliud dõm.ꝙ aliud eſt abſtꝛaheꝛe foꝛmas naturales ᷣm ꝙ bmõi foꝛme abſtrabi dicunt᷑.⁊ aliud eſt ponere foꝛmas natuꝛales in hoc ſacramẽto ſeꝑaꝛi a ſub⸗ iecto.quia in abſtractõne illa abſtrabunt᷑ foꝛme ille qͥdã modo ab eſſe naturali 2 ꝓpꝛietatibo natuꝛalibo:ſᷣm quas ſubiacẽt motui ⁊ materie 2 ſunt hic ⁊ nũc. Iꝓpter quod ⁊ abſtrabunt᷑ a natura agendi vel patiendi.ᷣ̊ ſeꝑatõ foꝛma rũ que eſt in hoc ſacramto ſolũ a ſubiecto eſt ſubſtãtia re⸗ lictis omnibo ꝓpꝛietatibo vel ſpeciebo natuꝛalibo in ipᷣis ſeꝑatis quas habebãt in ſubſiãtia:vnde ſunt hic ⁊ nũc. Vnge quia ille ꝓpꝛietates naturales quas habebãt ĩ ſb⸗ ſtantia adhuc hnt ſm veritatẽ:hñt naturã agendi ⁊ pa⸗ tiendi ſicut ante ſeꝑatõz. vnde nõ eſt ſimile de hac ſeꝑa⸗ tione ⁊ illa que fit ꝑ abſtractõʒ.¶. Ad aliud dõᷣm.ꝙ in oĩ actione nature intime agit auctoꝛ nature. vnde ꝑ ſe agit ⁊ nature dat ꝙ coagit.̊ qq; in aligbo oꝑibo nature ipᷣe auctoꝛ nature aliqꝗd agit ꝑ ſe nõ cooꝑante natura.v.. ſi cut in ꝓductõne homis in eſſe: ſolus agit aĩam creando ⁊ infundendo:nihilominus ꝓductio hoĩs in eſſe natuꝛa lis dicit᷑.⁊ rõne oꝛdinatõis naturalis ⁊ ↄiunctõis coꝛpo ris ⁊ aĩe a qua eſt pductio hoĩs in eſſe.ꝙ igit᷑ in ꝓducti⸗ onſequenter que xl. one homĩs in eẽ eſt oꝑans virtus mirabilis: nõ impedit ꝗn ꝓductio in eſſe ſit naturalis. Aſimili dico hic.ꝙ lʒ foꝛme panis ⁊ vini virtute mirabili ſeꝑate ſunt a ſubſtã tia materia foꝛma ⁊ eadeʒ virtute ſtabilitate in ſe cuʒ omnibo ꝓpꝛietatibo naturalibo quas habebãt in ſubſtan⸗ tijs.ſi nature relicte in ſpeciebo ꝓgꝛediunt᷑ in actus ſuos naturales.vnde eſt illis actio ⁊ paſſio: ꝓgreſſus ille na⸗ turalis dicendus eſt:⁊ actio ⁊ paſſio naturalis. Cũ igit᷑ opponit᷑:cum omiĩs actio naturalis eſt a foꝛma ſubſtatia: paſſio naturalis a materia ſubſtantia. Dicendũ ꝙ boc verum eſt vbi actio ⁊ paſſio naturalis regulant᷑ ope mi⸗ rabili.qua ſpẽs hec ſine ſubſtantia bñt omẽs ꝓpꝛietates naturales quas habebant in ſubſtantia. 4 Ad aliud di⸗ cendũ.ꝙ cum dicit᷑ putrefactio naturalis eſt ꝑ actionẽ ⁊ aſſioneʒ coĩcantiũ in materia. hoc eſt verum vbi putre⸗ actio oĩno regulatur natura ſiue opere nature.hic autẽ nõ eſt ſic.immo regulat᷑ oꝑe ſupra naturã:qꝛ natuꝛa qua — foꝛme pñt agere ⁊ pati:opere mirabili relicta eſt in ipſis ſpeciehn. „ S UV ritur de generatione vermis er ſpecieb coꝛuptis.vtrum ſit naturalis vel ſuꝑnaturalis. . naturalis:videt᷑ ꝑ h. ꝙ vmuerſaliter que exeũt in eſſe ꝑ putreſactõʒ: naturalr exeunt in eſſe.niſi in quibuſdam caſibo ſpẽalibo:ſicut foꝛ te fuit ð virga moyſi q̃ verſa fuit ĩ colubꝛũ Exo.vij.⁊ aq̃ que verſa fuit in ranas Exo.viij.¶ð Stem exitus vermis in eſſe ex ſpẽbus putrefactis paulatinus eſt ⁊ non ſubitꝰ ſiue repentinus.̊ cxitus rerũ in eſſe curſu mirabili exe⸗ unt in eſſe diuina virtute oꝑante:vt tota cauſa.exitꝰ au teʒ hmõi ſubitus ſolet eẽ ſiue repentinꝰ.̊ hmõi exitus ñ eſt mirabilis neqʒ volũtarius.S eſt naturalis. Cõtra. in exitu vermis in eſſe er ſpẽbus putrefactis ↄuertit᷑ ac⸗ cidens in ſubſtantiã.hmõi aũt ↄuerſio eſt ſupra natura. Sc ¶ RRnlſio.dm ꝙ in hmõi oꝑationibo qñ ad putre⸗ factioneʒ ſpecieꝝ ſequit᷑ adgeneratio vermis ſũt duo mi rabilia ⁊ duo naturalia. Vnũ mirabile eſt ꝙ ibi ẽ virtus panis ⁊ vini ſine ſubſtantia. aliud eſt ꝙ deficiẽtibo ſpeci⸗ ebus ⁊ ita deſinente ſacramẽto:reuertit᷑ ſubſtãtia paĩs ⁊ vini.Anũ autẽ opus naturale eſt quo ipſa ſpẽs panis ⁊ vini virtute exterioꝛi agente ⁊ interioꝛi cedẽte cedit ĩ coꝛ⸗ ruptioneʒ. Aliud eſt ꝙ ex ipſa ſubſtantia reuerſa paĩs 2 vini poſt hanc deſitõʒ ſpecieꝝ virtute ſuꝑioꝛi agẽte ⁊ in⸗ ferioꝛi cedente adgenerat᷑ vermis. vñ lʒ aliqð opꝰ mira bile ocurrat ad hmõi generatõeʒ:nihilominꝰ quia illa q̃ ꝑ ſe ſunt ad coꝛuptõʒz ſunt a natura. oꝑatio iſla dicẽda eſt naturalis ſimpłr. ſm quid tamẽ põt dici mirabilis. 4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in hoc exitu conuertit᷑ accñs in ſubſtantiã.Dicendũ ꝙ hoc nõ eſi verũ:quia ſuba reuer⸗ ſa ↄuertit᷑ in ſuam vermis. quit᷑ de ↄtinẽtia hꝰ ſacramẽti quantũ eſt ex ꝑte ↄtenti.Pꝛimo q̊ᷓ querit᷑.vtꝝ xpᷣs ſᷣm veritateʒ ſit ſub illis ſpẽbus. Scðo.vtruʒ ſit ſub vtraq; ſpecie ſacramẽtałr. Tercio. vtꝝ ſit ibi in ſua integritate.Quarto.vtꝝ in ſua quanti⸗ tate.Quinto.vtꝝ totus vpᷣs ſit ſub foꝛma totali: an ſub qualibet ꝑte.Sexto.vtꝝ ſit ibi difſnitiue. Septio.vtrũ localiter ſiue circũſcriptiue.Octauo.vtruʒz ſit ibi incom —— rticulus primus Verit᷑ q̊ primo.vtꝝ coꝛpus rxpi vere ſit ſſᷣ foꝛ⸗ mis ſiue ſub ſpeciebus illis. ſic:videt᷑ ma⸗ ‧Dilkeſte ex verbis ipſius veritatis.ſ.xpᷣi dicen⸗ tis:hoc eſt coꝛpus meũ.qñ ↄſecrauit ⁊ foꝛmaʒ ↄſecrandi alijs dedit.Aiſi.n.coꝛpus ſuũ ibi fuiſſet ſᷣm veritatẽ:non affirmaſſet illud ibidẽ fuiſſe.Cum g idem demonſtratur ũc in ꝓlatione boꝝ verboꝝ: hoc eſt coꝛpus meũ: quod unc.⁊ eadeʒz ſubeſt veritas:conſtat ꝙ verum coꝛpus xßi 32— prcbenſthlliter. 2 * Sran *LW v.: XAE- „ Anle S. modo eſt ſub illis ſpeciebo ſicut 2 tũc. ¶ Item idem vide tur ex verbis aptłi.j.coꝝ.xj.Qui manducat ⁊ bibit indi gne iudiciũ ſibi manducat ⁊ bibit nõ diiudicans coꝛpus dñi.Glo.i.nõ diſcernẽs coꝛpus xp̃ᷣi ab alijs cibis.¶ Si diceret᷑.ꝙ cũ dicit᷑ ibi eſſe coꝛpus xpᷣi.hoc nõ dicitur per idemptitatẽ ſed ꝑ ſigniſicatiõzʒ.ſicut dicit.j.coꝝ.x.petra auteʒ erat xpᷣs.Contra.ſᷣm hoc poſſʒ dici d manna⸗ agno paſchali.hoc eſt coꝛpus meũ vel xrp̃i.al SItẽ illð ſᷣm veritateʒ eſt ſub ſpecie panis in qð tranſſubſiantiata eſt ſubſtantia panis.ſed panis ſubſtantia tranſſubſtantiata eſt in coꝛpus rp̃i.ꝗ̊ ⁊c. media patet ex multis auẽtibo S. tactis.q Item Aug'. in li.ſent᷑.ꝓſperi. Sub ſpecie pa⸗ nis ⁊ vini quã videmꝰ res inuiſibiles.i.carneʒ ⁊ ſangui⸗ nem honoꝛamus. g ſub illis ſpeciebo eſt caro xpᷣi ſan⸗ guis.¶ Item caro rpᷣi vere eſt cibus.vj.Jo. ᷣ cibus qui non exponit᷑ ad cibandum eſt fruſtra.igit᷑ ſi caro xpᷣi ñẽ fruſtra:erponit᷑ ad cibandum.ſᷣ nõ viſibiliteꝛ in pꝛopꝛia foꝛma ne generet honoꝛeʒ. vera caro rpᷣi eſt ſub ſacmẽ⸗ to ontra.nihil põt eſſe extra teꝛminũ ſue ſubſtãtie. h coꝛpus xp̃i in celo exñs hʒ ibi terminũ ſue ſubſtantie.ꝗS impoſſibile eſt ꝙ ſit alibi qᷓ ĩ celo ſimul ⁊ ſemel.g̊ impoſ⸗ ſibile eſt vt ſit ẽᷣm veritateʒ in hoc ſacramento. & ſi ibi ẽ: ſolum eſt ſicut in ſigno.⸗ Item ſacramenta inſſituta ſũt Apter humiliatõzʒ vt homo in inferioꝛibo ſe quereret ſa⸗ lutem.q̊ cum coꝛpus xpᷣi verum nõ ſit inferius homĩe:ñ conuenit ſacramento.¶ Iteʒ Jo.vj.Caro nõ ꝓdeſt ꝗcqꝙᷓ ſi nõ debet in hoc ſacramento eſſe aliquid qð nõ ꝓſit:n eſt igit᷑ xr̃s ſᷣm carnem.⁊ hoc videt᷑ haberi ab Aug.ĩ ex⸗ poſitione. liiij.pᷣs.dicẽte. Spũaliter intellige que locutꝰ ſum.nõ hoc coꝛpus qð videtis manducaturi eſtis:⁊ bi⸗ bituri ſanguineʒ illum queʒ fuſuri ſunt qui me crucifi⸗ ent.ſacramentũ vobis aliquod ↄmendaui ſpũalit intel ectum viuificabit vos:caro aũt non ꝓdeſt ꝗcq;.¶ Item gratia datur in hoc ſacramento.h̊ eque oꝑatur xpᷣ ⁊ g⸗ tiam confert vbi non eſt ſᷣm pñtiam coꝛpoꝛis ſicut vbi ẽ. ſicut patet in filio reguli qui reprehendebat᷑ a dño eo q; coꝛꝑalem preſentiam illius requirebat.q̊ pñtia rp̃i in H ſacramento nullius videt᷑ eſſe vtilitatis. ¶ Item in alijs etiam ſacramentis in quibus datur gratia maioꝛis effi⸗ cacie ꝙᷓ; in hoc ſacramento:vtpote ĩ ſacramento baptiſmi 2 penitentie non requirit᷑ pñtia coꝛpalis xpi.̊ nec ĩ hoc ſacramento vel foꝛtioꝛi öe o ꝙ quoꝛundã fuit opinio ⁊ erroꝛ magnus.xpᷣm nõò eſſe ſub ſpecie panis ſᷣm veritateʒ:ſed ſolũmodo ſicut in ſigno.ponebant.n.xpᷣm Fm veritateʒ ibi nõ contineri ſᷣm veritateʒ coꝛpalem:ſic nec continet᷑ in ſacramento baptiſmi. Iſiud auteʒ eſt er⸗ roꝛ valde ꝑnicioſus ⁊ contra fidei vtilitateʒ 2 diuine ca⸗ 2ð ritatis magnitudinẽ ⁊ ſacramenti dignitatẽ ſiue excellẽ⸗ 74 A. PWr 2 , — 4 1 . 2 „ ' KEP. ſe „ .- EX. — . . 6: . . 45 2 ℳ1 1 õ 7 . . tiam. Aſdagna enim eſt vtilitas fidei ex hoc. ꝙ ſub ſpecie panis continet᷑ veruʒ coꝛpus xp̃i. Ex illa.n.continentia multa accidunt circa hoc ſacramentũ que ſunt ſupra po teſtateʒ nature:quoꝝ fides eſt fidelibo valde meritoꝛia. Preðt᷑.hoc idem eſt caritatis xpᷣᷣi marimũ indiciuʒ.ꝗ ſui pñjtia coꝛꝑali voluit fidelibo vtiliſſime ꝓuidere. vt patet conſideratis vtilitatibo hꝰ ſacramenti.Pret᷑.ex pᷣſentia xpᷣi eo modo quo ibi eſt declaꝛatuꝛ multiptr potetia dei. eyrquo dignitas hꝰ ſacramenti manifeſtat᷑. ¶ Ad pᷣmuʒ Odðm. ꝙ ꝙᷓuis coꝛpus xp̃i terminũ habeat in celo qᷓtum ad exiſtentiam in ſua ſpecie naturali: non tamen ꝙtum ad erñtiam ſub ſacramẽto quam ſoꝛtit᷑ ex ↄuerſione ele⸗ menti in coꝛpus ſuum virtute ſuꝑnaturali.vnde termĩa⸗ ri in celo qtum ad erñtiam in ſua ſpecie naturali.⁊ tamẽ qᷓtum ad exrñtiam ſub ſacramento alibi terminari virtu te ſuꝑnaturali ↄueꝛtente aliquid in ipſum nõ eſt inconune niens.q¶] Ad aliud dõm.ꝙ qᷓuis coꝛpus rpᷣi veꝛum nõ ſit inferius homĩe: tñ humiliat᷑ homo in hoc ſacramẽto rõ⸗ ne ſigni continẽtis cui ſe quodãmodo ſubijcit: lʒ boc faci at rone contenti.OPret᷑.ĩ hoc maxime humiliat᷑.quia ca⸗ *pPtiuat᷑ intellectus illius:credendo qð nullo modo pt cõ iu σlacechkNX. — bepench, 4 lluc qs obigit caronon prodeſta?. . . 2 ðð l. cM . Xy“⸗ 3 — Dicendũ “ caro nõ p 4 — eſt quicqᷓ coꝛ paliter intelligeti. B eſt illis qui credũt carneʒz eſſe manducandã ſicut mãdu⸗ catur caro cuiuſdam aĩalis.multum tamẽ ꝓdeſt creden ti ibi eſſe veram carneʒ xp̃ᷣi ⁊ comedendã ſpualiter ⁊ ſac mentaliter. vnde Augꝰ. caꝛo nõ ꝓdeſt quicq;.ſ̊ qũo illi ĩ⸗ tellexerũt: carneʒ quippe ſic intellexeꝛũt qũo in cadaueꝛe vendit᷑ aut in maccello dilaniat᷑.vnde verbũ Aug.dictũ in opponendo:debet intelligi ſic. non boc coꝛpus qð vide tis manducaturi eſtis.i.nõ in ſpecie ĩ qua videtis ipſuʒ: ſed potius ſub velamine ſacramẽti.¶¶ Ad aliud qð obij⸗ cit᷑.ꝙ eque dat rpᷣus grãm vbi nõ eſi ſᷣm pñtiam coꝛꝑis: ſicut vbi eſt ⁊c. Gicendũ ꝙ lʒ pñtia coꝛꝑalis rpᷣi ñ auge/ at dei virtuteʒ: ſicut quidam crediderũt illum non poſſe oꝑari niſi vbi eſſet coꝛꝑaliter pñs.ↄgruũ tñ eſi ꝙ domi⸗ nus cxiſtens pñs in coꝛpoꝛe:aliqð gꝛatie ſpecialis munꝰ conferat rõne ſue preſentie coꝛꝑalis. Pret᷑.pñtia coꝛpo⸗ ralis xp̃ᷣi ſub ſacramento fidei meritũ auget dũ creditur qð intellectu non comprehendit᷑ Caꝛitatis deuotio ac⸗ cenditur ex intellectu coꝛꝑalis pñtie ſaluatoꝛis. vñ eniʒ dicit Damaſ.Caro chriſii eſt quaſi carbo ignitus. vnde ad eius pñtiam toꝛpoꝛ credentis expellit᷑. Nducia ſpei ſubleuatur: duʒ ibi pns eẽ credit᷑ ⁊ deo patri offerri g ſe⸗ ipſum ꝓ nobis in cruce obtulit eideʒ. ¶ Ad vltimum di cendũ.ꝙ collatio gratie maioꝛis efficacie vel minoꝛis: ñ eſt cauſa quare coꝛpus rpᷣi eſt pñtialiter in hoc ſacramẽ⸗ to.ᷣ repñtatio diuine paſſionis cum iteratione oblatio⸗ nis qua ipſe preſens coꝛꝑaliter patri offerebat᷑.qũo eniʒ poſſet oblatio iterari niſi pñs eſſet in ſacramẽto:cuiꝰ ob⸗ latio in ipſo iterat᷑. In hoc.n.eſt differentia hꝰ ſacram̃ti a ſacromẽtis quibo ſignificabat᷑ hec oblatio ante legem euangelij. in illis offerebat᷑ in figura:in hoc ſacramen to offeꝛt ipſe in ſe. Articulus ſecũdus Bnſequẽter querit᷑. vtꝝ totus xpᷣus cõtineat᷑ ſub vtraq; ſpecie.ſ.panis ⁊ vini ſacramentali er. Ee ſic: videt᷑ ꝑ hoc ꝙ duplex eſt res huiꝰ ſacramenti.ſ.ſignata ⁊ contenta:2 ſignata tm̃. Signa⸗ ta tm̃ totaliter ſignat᷑ ſub vtraq; ſpecie.eadez rõne videt ꝙ contenta totaliter eſignatur.¶ Item quicꝗd eſt ve⸗ ritatis coꝛpoꝛis chriſti continetur ſub vtraq;ʒ ſpecie:⁊ ſi⸗ cut ibi ẽ repreſentatur.igitur ibi repreſentat᷑ ſub vtraqʒ ſpecie ¶ Contrarium patet ex diueꝛſis foꝛmis preſcri⸗ ptis a dno:quibus exprimitur carneʒ ſacramentalit᷑ cõ tineri ſub ſpecie panis:⁊ ſanguineʒ ſub ſpecie vini Luc̃. xxij eſponſio.q; totus rpᷣus nõ continet᷑ ſub vtraq; ſpecie ſacramentalit.ſ̊ caro tm̃ ſub ſpecie paĩs:ſanguis tm̃ ſub ſpecie vini.¶ Ad primuʒ obiectum contra.Dicẽ dum ꝙ non eſt ſimile de re contenta ⁊ ſignificata tm.ꝗa rei ſignate tm̃ paꝛtes ſunt ſimiles que ſunt iuſti ſiue fide les.⁊ eadem ſimilitudine omẽs repreſentant᷑.non ſimili⸗ ter eſt de partibus rei contente que ſunt caro ⁊ ſanguis. quia diſſimiles ſunt diuerſis ſimilitudinibo: ⁊ diuerſis ſignis habent repñtari.q Ad aliud doᷣm. ꝙ argumentũ nõ valet.nõ enim ſequit᷑.repñtat᷑ ſicut eſt ibi:hᷣ ibi eſt ꝗc⸗ quid eſt veritatis.igit᷑ ⁊c.nõ enim ſequit᷑.qũo ibi eſt repᷣ ſentat᷑:igit᷑ om̃i mõ quo ibi eſt ⁊c.ſi aũt hoc pᷣponeretur omni eo modo quo ibi eſt repñtat᷑ ſub vtraq; ſpecie:rñde ret᷑ ꝑ interemptõʒ. ticulus tercins Onſequenter queritur.vtꝝ xpᷣus in ſua inte⸗ gritate.i.Fᷣm vtrãq; naturaʒ ſcʒ humanitatis diuinitatis continetuꝛ ſub ſpecie panis. O⸗ ſic:videtur.j.coꝝ.xj.Quotienſcũq; ſumitis ⁊c᷑. Glo.cuʒ totus xpᷣus ſub ſpecie panis:totus ſub ſpecie vini ſuma⸗ tur:cur non in vna ſed in duabus dedit.4 Itez Hiero. in ſermo.v.dñice poſt epiphaniã. Singuli accipiũt xp¶ Dñm:⁊ in ſingulis poꝛtionibus totus eſi.¶ YJtez Nlugꝰ. in ſermone de verbis euãgelij.Qec qñ manducat᷑ de illo partes facimus.⁊ ſiquideʒ in ſacramẽto ſic fit: noꝛunt fi les quẽadmodũ manducẽt carnẽ xpᷣi.vnuſꝗſq; carnem — LQueſtio ſuam aecipit.totus ꝑ ꝑtes manducat᷑ ĩ ſacramẽto:⁊ ma net integer totus in celo:integeꝛ totꝰ in coꝛde tuo / Cõ tra. videt᷑ ꝙ nõ ſit ibi ſubſtantia coꝛꝑis. Aug.in expoſi⸗ tõne.liiij.ps.⁊ habet᷑ de ↄſe.di.ij.inꝗt hereſis.donec ſecu lum finiatur dñs ſurſum eſt.ſ̊ hic nobiſcũ eſt veritas do minus.coꝛpus.n.in quo reſuꝛrexit vno loco eſſe opoꝛtet: veꝛitas aũt eius vbiqʒ diffuſa eſt. hec canon.ꝑ boc anteʒ ꝙ dicit ꝙ donec ſeculũ finiat᷑ ſurſum dñs eſt: ⁊ coꝛpus ĩ quo reſurrexit vno loco eẽ opoꝛtʒ.videt᷑ ꝙ velit dicere:q; nõ eſt ſᷣm coꝛpue ſub ſpecie panis.¶ Iteʒ in foꝛmis iſtis vel ſpeciebo eſt trina dimenſio.ſ.longitudo latitudo ⁊ ꝓ funditas.remanẽt.n.linee longitudis latitudinis ⁊ ꝓpfũ ditatis que prius erant. ſᷣ hec trina dimenſio eſt coꝛꝑis quãtitas.vnde Eucli.xj.geomete. Coꝛpus eſt qð longi⸗ tudineʒ ⁊ latitudineʒ hʒ.cuiꝰ terminus ſuꝑficies. igit᷑ ſi diueꝛſe dimenſiones nullo modo compatiũt᷑ ſecũ in loco eodeʒ alias.ſ.coꝛꝑis alterius vt dicit phᷣs.relinqꝗt᷑ ꝙ ſub bac ſpecie panis nõ eſt coꝛpus xpᷣi ̃ᷣim ſubaʒ.ᷣq Itẽ ſi due dimẽſiones ſimul eſſent:ſequeret᷑ duas lineas rectas ſuꝑ ficieʒ cõcludere. Si.n. hoſtia rotunda eſt ſub qua eſt coꝛ pus xp̃ᷣi dimenſionalit᷑: ⁊ ſimul ſit in loco cũ hoſtia: ideʒ eſt centrum coꝛꝑis xp̃i ⁊ hoſtie.qð dicat᷑.a.ab.a.ꝓptꝛaba tur ſemidy ameter coꝛꝑis xpᷣi vſqʒ ad circũferentiã.2 teꝛ minet᷑ in puncto.b. Iteꝝ ꝓtrabat᷑ a centro.a.ſemidya⸗ metri hoſtie ad circũferentiã ⁊ terminet᷑ in pũcto.b.q̃ro iſti duo ſemidyametri aut ſunt diuiſi in ſubiecto aut nõ. Si ſic:g̊ᷓ due linee recte concludũt ſuꝑficiem:quia in me dio inter has lineas nccio intercipit᷑ ſuꝑſicies. Si diuer ſe linee ſunt.linea.n.latitudineʒ nõ habʒ:⁊ ideo non eſt linea linee ↄtigua nec ↄtinua.nec ↄſequẽter:nec punctus puncto.Si aũt nõ ſunt linee diuerſe h̊ vna im̃ ĩ ſubiecto babeo ꝓpoſitũ.ſ.ꝙ nõ ſunt in eodem loco ſimplłr diuerſe dimẽſiones.4 Item in hoc ſacramẽto eſt aligd ſacramẽ tũ ⁊ aliꝗd res.qð aũt eſt ſacramentũ vt panis ⁊ vinum: nõ eſt ibi ſᷣm ſubᷣam ſ̊ ſoluʒ ſᷣm foꝛmã vel ſpẽm accñtalẽ. ⁊ hoc congruit ipſi ſacramẽto. Eadem rõne videt᷑ ex ꝑte rei nõ debeat ibi eſſe ip̃a res ſubſtantiatr ſiue in ſua ſtãtia:bſᷣ Fm aliqð accñs vel aliquã ſpẽm accñtalẽ.¶ Re ſponſio.ꝙ xpᷣs integeꝛ deus ⁊ homo eſt ſub ſpecie panis. ¶ Ad pꝛimũ ↄtra hoc dðᷣm.ꝙ vt S.dictũ eſt. Quidaʒ po nebant ſolũmodo xpᷣm eſſe ſub ſpecie panis vt ſignatũ ſbſᷣ ſigno.⁊ dixerũt boc eẽ ſacram̃talr.Contra q̊ͥs dicit Au⸗ guſti. ꝙ nobiſcũ eſt veritas dñs.i.xpᷣus in ſua veritate.i. in veritate ſue nature duplicis. vñ Augꝰ. vult dicẽ. ꝙ lz dñs eſt ſurſum donec finiat᷑ ſeculũ:nibilominꝰẽ h in ſua veritate apud nos.ſ.in ſacramẽto altaris.vñ in elucida rio Hugo. Cum ideʒ coꝛpus qð in cruce pependit in ſe⸗ pulchꝛo iacuit indubitãter fateamur eẽ in altari.⁊ tantũ hic quãtũ ⁊ ibi fuit ⁊ modo ad dexteꝛã patris ẽ.nõ ẽ du⸗ biũ ipᷣm xp̃m ſiue coꝛpus xp̃i in altari ſua nõ carẽ foꝛma H ibi viſibiliter in altari: inuiſibilit latens ſub ſpecie ali ena.E igit᷑ dicit᷑.ꝙ coꝛpus ĩ quo ſurrexit oportet ĩ vno loco eẽ.hoc intelligit᷑ qᷓtum ad illã foꝛmã ⁊ repñtatõʒ in qua humanis ſenſibus ſubijci valet. e aũt dicit᷑.ꝙ ve⸗ ritas eius vbiq; diffuſa eſt. hoc eſt xrpᷣs 'm integritateʒ x totã veritatẽ ſuam eſt vbiq; in ſacram̃to altaris. lel põt dici.ꝙ illud qð dr̃:ꝙ veritas eius vbiq; diffuſa eſt. intel ligitur de veritate increata.qua ipſe dñns inqtum eſt ho mo habet eẽ verum. ¶. Ad aliud dðm ſine preiudicio.q; in illa ſpecie panis eſt coꝛpoꝛeitas ſiue coꝛꝑis quãtitas. qð quidẽ coꝛpus eſt accñs nõ ſubſtantia. vnde ſimul ſũt loco coꝛpus xpᷣi ſubſtantia ⁊ coꝛpus accñs huiꝰ forme. nec hoc eſt incõueniẽs ponẽtibo duo coꝛpoꝛa nõ poſſe eẽ ſimul.ſ.coꝛpus ſubam:⁊ coꝛpus quãtitatẽ eẽ ſimul.qꝛ in coꝛpoꝛe xp̃i ⁊ in alijs coꝛꝑibo que ſunt ſube:ſimul ſũt cor⸗ pus ſubſtantia ⁊ coꝛpus quantitas.qꝛ eniʒ accñs nõ po nit innumerũ cũ ſubſtantia: nõ eſt incõueniẽs ponere ſi⸗ mul coꝛpus ſubſtãtiã ⁊ coꝛpus accñs.¶ e aũt dicit᷑ q; due dimenſiones nõ pñt eẽ ſimul ſicut ponit phᷣs.Dicẽ⸗ dum ꝙ hoc nõ intelligit᷑ de dimẽſionibo quaꝝ vna habz ſubiectũ ſubam: ⁊ alia nõ eſt in ſubiecto ſuba.ſᷣ quarum xl. vtraq; hʒ ſubiectum ſubam.quia ponere hoc: eſt ponere duo coꝛꝑa que ſunt ſubſtãtie eſſe ſimul.qð videt᷑ ſʒ phᷣm nõ eſſe ponendũ. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ ſi due dimẽli⸗ ones eſſent:ſequeret᷑ duas lineas rectas claudere ſuꝑfi⸗ ciem ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ opoꝛtet. Cum autem infert᷑ ꝗꝙ ſi duo dyametri ſunt diuerſi in ſubiecto:due linee recte cõ cludũt ſuꝑficiẽ.quia in medio inter duas lineas nccio ĩ⸗ tercipitur ſuꝑficies. Dicendũ ꝙ; hoc nõ opoꝛtet.ſicut enĩ punctus eſt ↄſequẽs puncto qñ actualit ſunt numeꝛati ⁊ nõ potentia ſolũ.ſic ſuꝑficies eſt cõſequens ſuꝑficiei:qñ actualiter ſunt numerati. punctus aũt nõ eſt continuuʒ vel contiguũ vel conſequẽter ens puncto.ſm ꝙ ſunt in li nea:nõ actu diſtincti ̊ potẽtia.ſimilit ſuꝑficies nõ ẽ con tinua vel cõtigua vel ↄſequẽter ens ſuꝑſiciei: ſm ꝙ ſunt in coꝛꝑe nõ actu diſtincte ̊ potentia ſoluʒ in ꝓpoſito ſũt ſuꝑficies.ſ.ſpeciei panis ⁊ ſuꝑficies coꝛꝑis xpᷣi actu nu⸗ merate 2 diſtincte nibilominus cõtigue. vnde nulla ſuꝑ⸗ ficies intercipit᷑:vt pʒ rõnabilit᷑ ↄſiderãti.¶ Ad vltimũ dðm. ; in hoc ſacramẽto eſt coꝛpus xpᷣi ſ̃m integritateʒ ſuã.⁊ hoc exigit neceſſitas inſtitutõis:veritas ſignifica⸗ tionis:cõgruitas repñtatõis.i Aeceſſitas inſtitutõis: qa inſtituit veritas ipſa vt ſub hoc ſacram̃to eẽt veritas coꝛ poꝛis illius cum diceret. Accipite ⁊ comedite boc ẽ cor⸗ pus meũ.verba.n.veritatis inſtituentis hoc ſacramentũ neceſſitateʒ habent. Gleritas ſignificatõis actiue ⁊ paſſi⸗ ue. Actiue:quia aliter nõ ſignincaret coꝛpus miſticũ ve⸗ re.neq; ſignificaret᷑ ꝑ ipſa elemẽta niſi eẽt ibi ſᷣm ſubſtã⸗ tiam ⁊ diſtinctioneʒ membꝛoꝝ. Congꝛuitas repñtatõis quia nõ aliter repñtaꝛet xp̃ᷣm paſſum ſiue paſſionem vpᷣi patientis in integritate ſue ſubᷣe ? nature. Cũ igit᷑ obijci tur ex ꝑte elementoꝝ nõ eſt reꝑire elemẽta ᷣm ſubaʒ ⁊c· Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile:ſ̊ vt tactũ eſt:multe ſunt ratio⸗ nes ꝓpter quas opoꝛtuit vt a ꝑte ſacramẽti ſolũmõ ſpeci es ſiue accñtia ſignificarẽt. ſ̊ ex ꝑte coꝛꝑis ↄtrario mõ ſe hʒ.vt ſunt rõnes que compellunt ipſam in integritate ⁊ vera ſubſtantia ſignificari. ¶UAeticulꝰ quartus Onſequent᷑ querit᷑.vtꝝ xpᷣus ↄtinet᷑ ſub ſpẽbo ſimul in tota ſua quãtitate. ſic:videt᷑. In — cſacramẽto eſt ideʒ ſignificatũ ⁊ ↄtẽtũ.igit᷑ cũ coꝛpus ipᷣm in ſua quãtitate ſit ſignificatũ: ⁊ illud idẽ eſt ↄtentũ.¶ Item eque impoſſibile eſt paruã ꝑtem vniꝰ mẽbꝛi ſicut iuncturã vnius digiti ↄtineri ſub ſoꝛma pais ſicut totum coꝛpus.igit᷑ qua ratione excedit ĩ toto coꝛꝑe: ⁊ in ſingulis ꝑtibus.igit᷑ ſi nõ tenet᷑ in ſua quãtitate: q̃ſi nihil eius ↄtinet᷑ ſub ſpecie.⁊ ſic cum ſumit᷑ in vſum cuʒ nihil ſumitur niſi qð cõtinet᷑:quaſi nihil ſumit᷑ de coꝛꝑe: quia ꝑs quaſi minima.al Iteʒ dñs dando coꝛpus ſuum dirxit:accipite ⁊ comedite hoc eſt coꝛpus meũ. dicendo h eſt coꝛpus meũ:totum coꝛpus deſignauit ꝓut fuit ſb ſpe cie panis.igit᷑ ⁊ꝛc.¶ Iteʒ impoſſibile eſt ſimul⁊ ſemel ei⸗ dem duo ↄtradictoꝛie oppoſita ineſſe.q̊ ſi coꝛpus xp̃i exi⸗ ſtens in celo ⁊ ſub ſacramẽto eſt oĩno vnũ ⁊ ideʒ:impoſſi bile eſt ꝙ exiſtat in celo in ꝓpꝛia ⁊ tota ſua quãtitate⁊ ſpᷣ ſacr̃o nõ eſt in illa.¶ Iteʒ Augꝰ. de verbis euãgelij: totꝰ ꝑ ꝑtes manducat᷑ in ſacramẽto ⁊2 manet integer in celo. Ex hoc veꝛbo videt᷑.ꝙ in illa totalitate ſiue quantitate qᷓ manet in celo:manducat᷑ in ſacr̃o.¶ Itez conſtat ꝙ coꝛp xpᷣi ſub ſacro eſt viuũ ⁊ oꝛganicũ vñ ⁊ quantũ.⁊ nõ ẽ ma⸗ gis incõueniens ill nere eſſe ĩ ſua tota quãtitate qᷓ in minima.ꝗ ⁊c̃. ¶ Eontra.illa quoꝝ vnũ nõ excedit ali ud in quantitate equalia ſunt.Si g̊ hec foꝛma panis cõ⸗ mẽſuratur coꝛpoꝛi xp̃i:nec excedit nec excedit᷑ ab illo.foꝛ ma iſta ⁊ coꝛpus xp̃i ſunt equalia.ſ̊ foꝛma nõ eſt quanti⸗ tas vnius palme.igit᷑ nec coꝛpus xpᷣi.¶ Item ſub maioꝝ foꝛma ⁊ minoꝛi quantitate eſt coꝛpus xpᷣi ſub indifferen⸗ tia.igit᷑ eſt abſtractum ab omni quantitate.(¶ Itẽ ſi cor⸗ pus xp̃i in tota ſua quantitate ↄtinet᷑ ſub illa foꝛma.cuʒ ꝑs minima coꝛꝑis rp̃i ſit maioꝛ illa foꝛma:neceſſe ẽ ſin⸗ gulas ꝑtes ⁊ omẽs confuſe ↄtineri ibi numero ⁊ Paptes 93 3 △2 ch. 2 W. e N 5 2 ι ο WAMAEESEE 4° 2 — vNRN —* IkA — 90602 Fr 2 4 Aen eeen partĩ.⁊ ita vbiq; pes ⁊ manus vbiq; digitus 7 oeulꝰ. qð eſſe nõ põt:qꝛ cum ſit duplex poſitio.ſ.coꝛꝑis cõtenti in ↄtinente.ſ.loco ⁊ partium in toto.nõ auteʒ poſſet eſſe confuſio hmõi in poſitione coꝛpoꝛis reſpectu continẽtis miſi eſſe in poſitione ꝑtium in ſuo toto. Qon enim poſſet digitus oculus per indifferentiam equalitatis conti⸗ neri ſub illa foꝛma:niſi includeret ſe in ſuo toto.ponere antem confuſionem talem in coꝛꝑe xpᷣi eẽt incõueniens. Itez ſequeret᷑ ꝙ ideʒ eſſet ſitus ſiue poſitio totius ⁊ ꝑ⸗ tis.ſᷣm ꝙ poſitio dicit᷑ oꝛdinatio in loco.¶ Itez ſubſtan tia prioꝛ eſt natura accñte eẽ ⁊ diffinitõne.⁊ ſicut pridꝛ ẽ natura:ſic poteſt eſſe actu virtute conditoꝛio. põt.n. deꝰ facere ſubſiantia ſine accñte ⁊ cõgruit maxime hic vt ſie fiat.aliter.n. induceret erroꝛem intuenti:cui nõ ſuppetit ſacultas intelligendi aliud eſſe ſub foꝛma hmõi qð ẽ ma gnitudinis homĩs.igit᷑ vt videt᷑ ad amotionẽ hmõi erro⸗ ris congrueret ꝙ ibi eſſet nõ ſm quantitatẽ coꝛꝑaleʒ:ſed ſubſtantie virtutẽ.i Itez in hoc ſacramẽto eſt xps vt ci⸗ bus ſpũalis.ſ̊ quantitas nihil facit ad eſſe cibi ſpũalis. S⁊c̃.¶q Item hec mutatio eſt ſubſtantie per ſe nõ quanti tatis nec quanti.nõ enim panis ſᷣm ꝙqquantꝰ hic mutat᷑ cuius quantitas manet.ſubſtantia aũt nõ mutat᷑ ĩ quã⸗ titateʒ:quia nõ eſt mutatio de vno genere in aliud.ꝗ̊ᷓ ſub ſtantia panis hic mutat᷑ in ſolam ſubam coꝛꝑis xpᷣi.Cũ & hec mutatio nõ ſit quanti in quantũ.nõ quanti in ſub⸗ ſtantiã nec ecõuerſo:ᷣ ſubſtantie in ſubſtantiã. de viꝛtu⸗ te huius mutatõis nullo modo hic eꝛũt accñtia coꝛpoꝛis xpᷣi. Odeʒ.n.aꝛgui põt⁊ de qualitatibo.4 Itez magis cõ gruit ſubſtantia ab accñte q; ecõuerſo.̊ in hoc ſacramẽ⸗ to ſeꝑatur accñs a ſubſtantia.ſ.in ſpeciebo.ᷓ in re contẽ⸗ ta ſubſtantia ſeꝑatur a quantitate.Rñſio. Quidã po nebant coꝛpus xp̃i eẽ ſub ſacramento nõ ſ̃ᷣm quantitateʒ nec m alia accñtia:quia hec nihil facerent ad fidẽ huiꝰ ſacramenti q̃ eſt cibare ſpũaliter. Sʒ hec poſitio eſt erro nea.qui a etſi ſubſtantia poſſit intelligi ſine accñtibo:nõ tñ eſt ſine illis neqʒ intelligit᷑ bñ eſſe ſine illis. Dicit enĩ Augy. x quantitate aĩe.i Jõ dubito coꝛꝑa omĩa bis ca⸗ rere nõ poſſe.i.dimẽſioniba ⁊ poſt e.nec aliqð coꝛpꝰ vol⸗ nas aĩo.nã quodcũq; fuerit:hig omibo ñ carebit. Pret᷑. etſi ſubſiantia poſſit abſtrabi a quantitate: tñ ꝙ coꝛpus vinat ſit oꝛgameuũ ⁊ nõ quantũ: hoc nec eẽ nec intelligi pot. Ex hac Ipolitſoner equit᷑ coꝛpus xp̃ᷣi non bñ eſſe ibi nec viuere. q P 3döm. copus rpi eſt ſub bis ſpeciebus ĩ ſua quantitate. Ad cꝰ maniſeſtatõʒ notandũ. ꝙ; in hoc ſacꝛamento quedã ſunt Fm naturam.quedaʒ ſupra naturã bᷣ̊ ñ ſupra intellectũ. quedaʒ ſupra intellectũ ⁊ ſupra naturã. Scòᷣm naturaʒ ſunt ibi accñtia quedaʒ ſicut coloꝛ ſapoꝛ in magnitudie: ⁊ aptitudo accñtis reſpectu actus ſui ſicut albedinis ad mutandũ ſum. Supra naturaʒ ſunt accñtia ſine ſubie⸗ cto:vt coloꝛ ſapoꝛ rotunditas ſine ſubſtantia. hoc auteʒ eſt ſupra naturam ſ nõ ſupra intellectũ. Intelligit autẽ intellectꝰ accũtia ſine ſubiecto ꝑ abſtractõzʒ. Supꝛa na⸗ turam ⁊ intellectum eſt ibi xpᷣs in tota quantitate: ĩ q̃n⸗ lel ta eſt in celo:⁊ no excedit termios illiꝰ puule foꝛinn auteʒ eſt ſupra natura ? intelligentiã. Gicendũ igituꝛ.qꝙ lʒ coꝛpus rpᷣi nõ excedat foꝛmã illam:nõ tñ eſt eiuſdẽ q̃n⸗ titatis.quia continẽtia illa qua coꝛpus xp̃i ꝓut eſt ĩ ſua quantitate continet᷑ ſub illa ſoꝛma:nec excedit illã.ñ eſt aliqua virtute nature:h̊ virtute ſupra naturã ⁊ mirabi⸗ liter.vnde mirabilis ẽ illa ↄtinentia:nõ naturalis.⸗.Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ ſub maioꝛi foꝛma ⁊ minoꝛi in quanti⸗ tate ⁊c̃. Dicendũ ꝙ non ſequit᷑ niſi addat᷑:2 eſt ſic natu⸗ ra ꝓpria ⁊ virtute.hoc eſt falſum.quia ꝙ ſic eſt:eſt virtu⸗ te diuina ⁊ ſupra naturã. 4 Ad aliud dᷣm. ꝙ pꝑtes ñ ſũt ibi in confuſione.neq; eſt pes vbi ẽ manus. vnge neq; Fʒ litus eſt oꝛqinatio ꝑtium in loco:neq; ſm ꝙ eſt ꝑtium in toto habet ꝑs ſitum partis neq; ꝑs ſitum totius.ſᷣ viꝛ tute ſupra naturam coꝛpus in debita quantitate habẽs Etem extra ꝑtem ſub illa foꝛma continet̃. Unde quidam ſacerdos vir religioſus heſitauit ⁊ facillauit: nec ꝓfecte eſt erroneũ ſentire. Propter qð doᷣm. . eredebat ꝙ coꝛpus xp̃i continet᷑ ſub illa foꝛma.⁊ cũ̃ eſſet in choꝛo eum fratribus rogauit deuote dñin ꝙ oſtẽderet ſibi veritateʒ. ⁊ certificauit eum de hoc de quo beſitauit ⁊ in eleuatione coꝛpoꝛis xpᷣi vidit oculis coꝛpoꝛeis quaſi puerum in magna quantitate contineri infra terminos foꝛme panis:nec excedebat in aliquo termĩos foꝛme. qui ſtatim ꝓꝛumpens in fletum ⁊ eiulatum cucurrit ad quẽ⸗ dam viꝛum diſcretum qui legebat ibi de theologia ⁊ naꝛ rauit ſibi.⁊ confeſſus eſt ſibi defectum fidei ſue. ꝗpt᷑ quẽ admonendũ dñs illud miꝛabile ſibi oſtendeꝛat.⁊ uũle cui ipſe confeſſus eſt retulit mibi factum illud. VUnde qꝙtum ad hunc articulum ſoli fidei intendendũ eſt.quia neq; ſi mile eſt in exemplo inuenire: neqʒ adhuc põt intellectus humanus attingere. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ ponere xpᷣm in ſua quantitate eſſe ſub illis ſi peciebo inducit erro rem ⁊c̃. Oicendum ꝙ ſicut dicit Inno.in hoc ſacramẽto credere iubemur: diſcutere ꝓbibemur. ꝓpter boc in h̊ ſa⸗ cramento magis intendendũ eſt fidei qᷓ; rationi. ꝓgt᷑ hoc etſi intnitus intellectus ſiue diſcuſſio mẽtis inducẽ poſ⸗ ſet erroꝛem. poſito ꝙ coꝛpus xpᷣi eſſet hic in ſua integri⸗ tate:quia tamen in hoc ſacramento ex captiuatõne intel lectus illius qui credit ⁊ nõ intelligit:non modicũ ẽ me⸗ ritũ fidei.magis congꝛuit ꝙ ſit ibi ᷣm integꝛitateʒ coꝛpo ris ꝙᷓᷓ tm̃ ſᷣm veritatẽ ſubſRantie.⁊ ꝓpter cauſas pdictas ſcʒ veritatem ſignificatõis ⁊ congruitateʒ repñtatõnis. 4 Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ in hoc ſacramento eſt xp̃s ci bus ſpũalis ⁊c. Gicendum etſi quantitas nõ facit ad ci⸗ bationeʒ: facit tamen ad ſacramenti veritatẽ ⁊ ꝑfectõʒ. vt coꝛpus contentum ſit habens omẽʒ ꝑfectõʒ.. Ad illð quod obijcit.ꝙ mutatio eſt hic ſubſtantie ꝑ ſe nõ quanti tatis ⁊c. Dicendum ꝙ lʒ ꝑ ſe ⁊ primo non ſit conuerſio quantitatis neq; ex parte eius in quod:tamẽ ex ꝑte rtᷣqʒ eſt ꝑ concomitantiã. Eſt.n.conuerſio ſubſtantie quante in ſubſtantiam quantã. vnde illa falſa eſt: nõ eſt H muta tio quanti ĩ quantum.4 Ad illud quod obijcit᷑. magis congruit ſubſtantiam ſeꝑari ab accidente ⁊2c. Dicenduʒ ꝙ etſi foꝛte alicubi magis congrueret ⁊c̃.non tamẽ h. ꝗa vt S. tactum eſt: multe ſunt congruitates ⁊ rationes ꝓt quas valde conuenit in bhoc ſacramento accidentia eẽ ſi⸗ ne ſubiecto. Ex alia auteʒ ꝑte mite ſunt congruitates q̃⸗ re conuenit ꝙ coꝛpus xpᷣi nõ abſtrabat᷑ a quantitate ᷣm q; eſt ſub ſacramento. Ana eſt verbi dei adimpletio cum hoc ſacramentũ inſtitueret ſcilʒ hoc eſt coꝛpus meũ. Si enim eſſet ibi tm̃ veritas ſubſtantie abſtracta a quantita te: nõ vere diceret᷑ coꝛpus xp̃i. Alia eſt confoꝛmitas ipᷣiꝰ ſm eẽ eius abſolutum ⁊ ſm ꝙ eſt ſub ſacramento. ꝙ eũt in celo eſt debite 2 ꝓprie quantitatis ⁊ ſub ſacram̃to nul lius:bene conueniret. Alia eſt ꝑfectio coꝛꝑis xp̃i. ſi eniʒ coꝛpus dñi eſſet ibi ſine quantitate ſiue ſine debita quan titate:eſſet ibi imꝑfectum ⁊ nõ in ſuo bene eẽ:qð minime ↄgrueret.pret᷑.ex boc magna ꝓuenit vtilitas ꝙtũ ad me ritum fidei. culus quintus Onſequẽter querit᷑.vtꝝ totus xpᷣus ſit ſub foꝛ a totali:an totus ſub qualibet ꝑte. E totꝰ ſub totali videt᷑. DHugo ĩ elucidario. Tria ad entuʒ ſunt nccia.oꝛdo.actio.⁊ intẽtio.Or⸗ do vt ſit ſacerdos.actio vt vᷣba ipᷣa ꝓferat.intẽtio vt ad h ꝓlſerat. Qñq; enim aligꝗs ſacerdos verba illa profert vt alium doceat qũo factuꝛus ſit.̊ nõ hñt tũc efficaciaʒ:ꝗa nõ ad hoc dicunt.hec Hugo. Sed intentio conficientis eſt:vt ſub illa ſpecie totali conficiat᷑ coꝛpus xpᷣi⁊ nõ ſub ꝑtibus.igit᷑ ⁊c.¶ Item iſtud requirit foꝛma veꝛboꝝ que eſt:hoc eſt coꝛpus meuʒ. nam ex ſingulari demonſtratõe indiuiſio ſacramenti ſimpłr oſtendit᷑: ⁊ qᷓ;tuʒ ad intenti onem ⁊ q;tum ad veritatem. 4! Item in hoſtia ſiue in pa⸗ ne conſecrato ſunt quaſi ꝑtes infinite.igit᷑ ſi xpᷣ̃s eẽt ſbq̃ libet ꝑte totus:quaſi infinities contineret᷑ ſub illa ſpecie totali.que aũt eẽt neceſſitas vel vtilitas ex tali confuſio⸗ ne ſiue multitudine.immo eẽt ↄtra miſteriũ hᷣ ſacꝛam̃ti. „ — „* ¶ LNueſtio quia tñ confectio vnica corꝑis ⁊ ſanguinis repñtat xp̃i paſſioneʒ qua redemit munduʒ.ſi eẽt in vno ſacramento milleſies confectio coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis:ipſuʒ paſſuʒ to tiẽs ſignificaret.¶ Itez ſi vbi ꝑs ibi totum.̊ vbi vna ꝑs ibi quelibet. ̊ pars nõ eſt a ꝑte diſtincta.ᷓ coꝛpus xpᷣi ẽ ibi confuſuʒ. ¶ Iteʒz ſi vbicũqʒ eſt ꝑs ibi eſi totũ.ſunt ĩ eodeʒ loco pꝛimo ꝑs ⁊ totuʒ. h̊ illa q ſunt in eodem loco primo ſunt equalia.igit᷑ pars ⁊ totũ ſunt equalia:qð eſt contra illud principiũ. omne totum maius eſit ſua parte. 4Item Augꝰ. ꝓpꝛium eſt ſpũs ꝙ põt ſimul eẽ in pluribo ꝑtibus alicuius totius.coꝛpus aũt xp̃i non conuertit᷑ in ſpiritum in ſacramento altaris. igitur boc ei nõ conue⸗ niet. Cauſa auteʒ quare ſic eſt in ſpiritu eſt. ꝙ indiuiſibi lis eſt in ꝑtem ⁊ ꝑtem.⁊ ideo vbicũq; eſt aliqd ipᷣius ſpiri tus:ibideʒ eſt totus.ſᷣ̊ aliquid eius eſt in qualibet parte coꝛpoꝛis.vbiq;.n.ſentit.igit᷑ ⁊ totus.Iſta aũt cauſa non conuenit coꝛpoꝛi xp̃i.eſt enim totũ quantũ:ideo hʒ ꝑtem ꝑtem.igit᷑ vt brins A Contra. Hyla.papa te ↄſe.di. ij. vbi ꝑs eſt coꝛꝑis eſt totum.eadeʒ ratio eſt in coꝛpore dñi que in manna.de quo dicit᷑: qui plus collegerat nõ babuit amplius neq; qui minus ꝑauerat babuit minꝰ. hec Hyla.ſʒ ſi vbi Fan coꝛꝑis ibi eſt ⁊ totũ.ſᷣ ſub qua⸗ libet parte foꝛme eſt aliqua ꝑs coꝛꝑis.igit᷑ ⁊ totũ.⸗ Iteʒ facta fractõne xpᷣus eſt totus ſub ſingulis ꝑtibo.ſ̊ cõſtat ꝙ nõ eſt ibi niſi rirtute ↄſecrationis.igit᷑ cuʒ conſecrata erat hoſtia ante fractioneʒ. nec fractio aliquo modo ẽ de conſecratione:relinquit᷑ ꝙ ante fractioneʒ ſicut ⁊ pꝰeꝛat totus xpᷣus ſub eiſdeʒ ſpeciebo.vnde Inno.iij. Reoꝛ ſal⸗ una fidei maieſtate.ꝙ vbi panis conſecratꝰ eſt miraculoſe totum coꝛpus in ſingulis ꝑtibus ↄtinet᷑ qdð inde ↄtinuo: qm̃ in quotcũq; ꝑtes ſpecies diuidat᷑: ſub ſingulis ꝑtibo totus xpᷣus eſt. Rñdeni quidam dicẽtes vt Angꝰ.di⸗ cit.qꝙ ſicut fractò ſpeculo multiplicant᷑ imagines:ſic poſt fractioneʒ quot ſunt ꝑtes foꝛme totiens eſt ibi xp̃ᷣus ꝗ eſt vera imago patris ⁊ ſplendoꝛ gloꝛie 2 figura ſubſtantie eius.j. Hebre.¶ Sed contra hoc obijcit᷑ſi imago reſul⸗ tans in ſpeculo ex coꝛꝑe obiecto eſſʒ aliquo mõ impꝛeſſa ſpeculo:ita ꝙ maneret amoto obiecto. ſi frãgeret᷑ ſpecu⸗ lum:repñtarent᷑ ꝑtes imaginis in ꝑtibo ſpeculi ⁊ ñ mul⸗ tiplicarent᷑ ꝑtes ᷣm multiplicatõʒ partiũ ſpeeuli. A ſili videt᷑.exquo eriſtente foꝛma eſt ſemꝑ coꝛpus xp̃i ſub for⸗ ma. ꝙ fracta foꝛma nõ erit coꝛpus integrũ ſub partibo. 4 Item in conuerſione panis eſt totuʒ omogeneũ. vnde quelibet ꝑs hʒ rationeʒ totius.qᷓ non eſt maioꝛ rõ quaꝛe hec pars conuertat᷑ in illam ꝙᷓ ꝑs alia.ꝗᷓ qua ratõne vna pars conuertit᷑ in vnam ⁊ omẽs: ⁊ qua rõne in vnã ⁊ in omnes. quelibet ꝑs conuertit᷑ in totuʒ. exquo ex parte foꝛme ver boꝛum nõ eſt aliquod diſcretum ꝓpter qð vna pars magis conuertat᷑ in aliam qᷓ; in omẽs.K Itẽ ſigne⸗ mus aliquam ꝑtem hoſtie:in hac aut eſt totuʒ coꝛpꝰ aut ꝑs.Si totum:habeo ꝓpoſitũ.Si paꝛs:diuidat᷑ boſtia ⁊ tunc querit᷑ aut eſt hic pars aut totũ.ſi ꝑs diuiſus ẽ xpᷣs ſi totũ ⁊ prius nõ wat plus cõtinet hec ꝑs mõ qᷓ; priꝰ. g aliquid eſt hic conuerſum in ꝑtes qð prius ñ fuit.⁊ pᷣ⸗ terea locus eſt mutatus:quia pars illa ceſſit alijs ꝑtibo que de nouo ibi eſſe recipiũt.⸗ Iteʒ ponat᷑ ꝙ fieret cõſe⸗ cratio in pane qui eſſet maioꝛis quantitatis ꝙᷓ; coꝛpꝰxpᷣi: tũc vel aliqua ꝑs hoſtie eẽt vacua a otinentia coꝛꝑis xpᷣi aut coꝛpus xp̃ᷣi eſt ibi maius ꝙᷓ ſit ꝑ naturam:aut eſt ĩ qᷓ⸗ libet ꝑte.łᷣ primũ eſt ↄtra veritatẽ ſacramẽti: ſecundũ ʒ ꝑfectioneʒ coꝛpoꝛis xpᷣi.ꝗ terciũ eſt ponenga Pgenſio. duplex eſt hec poſitio.vna ꝙ ſub totali ſpecie ſit totũ cor pus:ita ꝙ ſub nulla ꝑte totum. hanc ſuſtinentes dicunt. ꝙ hoſtia eſt vna actu:plures potentia.⁊ virtus cõſecra⸗ tionis hʒ efficaciam in ipſa inqᷓtum eſt vna actu plures potentia.Scðʒ igit᷑ ꝙ eſt vna actu:ex ↄſecratõne accipit virtuteʒ actualeʒ qua actualiter ↄueꝛtit᷑ hoſtia totalis in coꝛpus totale xpᷣi.Scðʒ aũt ꝙ eſt plures potentia:acci⸗ pit virtutẽ potentialẽ qua ꝑtibo hoſtie exnñtibo pluribus actu ⁊ actu eſt xpᷣs ſub ſingulis.iuxta exemplum qð Au guſti.ponit vt dicũt.vnde nõ eſt ponenda cauſa ex parte vxl. fractionis qua coꝛpus totale eſt ſub ꝑtibo:niſi ſicut can⸗ ſa ſine qua non.quia ſcʒ partes que erant potentia ſunt actu ꝑ ipſam fractionẽ ſed ex virtute verbi diuini hʒ for ma panis.ꝙ quocũq; modo ⁊ qñcunq; aliquid illius bʒ eſſe diſtinctũ actu:⁊ ſub ipſo eſt totus xpᷣus.⁊ eſt exẽpluʒ ad hoc in coꝛpoꝛibo anuloſis.q cum aliqð ſit ĩ ſua inte⸗ gritate naturali:ab vna aĩa numero mouet᷑ ⁊ ſentit.Cũ auteʒ diuidit᷑ per ꝑtes:in diuerſis ꝑtibus eſt motꝰ ⁊ ſen⸗ ſus.⁊ eẽnt ibi diuerſa aĩalia niſi deficerent oꝛgana vt di cit phᷣus.vnde conſtat ꝙ cũ hmõi aĩal eſt actu vnũ ⁊ po⸗ tentia multa.nõ dico multa aĩalia. vnica eſt ſubſtãtia q̃ᷓ mouetur ⁊ ſentit:plures aũt potentia.Cum autem illu vnum actu effectum multa eſi:iam ſunt ibi multe ſuſtan⸗ tie a quibus eſt in illis multis motus ſenſus. ſic dico ĩ ꝓpoſito qᷓtum ad hoc.ꝙ cum foꝛma vna actu: plures po tentia ſub illa foꝛma totali eſt coꝛpus xpᷣi actu.ita ꝙ nõ eſt actu ſub ꝑtibus.Cũ aũt foꝛma illa effecta eſt actu plu res iam eſt actu xpᷣus in ſingulis ꝑtibus.⁊ hoc nccio vi/ tetur poſſe oſtendi.gꝗa ſi duꝛante ſpecie panis nunq; eua cuatuꝛ a contento facta fractione aliquid continet᷑ ſõ poꝛ tione fractionis.ſᷣ cum coꝛpus xpᷣi ſit imꝑtibile: relingꝗt ꝙ coꝛpus totale continet᷑.vnde ratione conſecratõis ⁊ i⸗ ſeꝑabilitatis contenti a continẽte ⁊ indiuiſibilitatis cor poꝛis xpᷣi:neceſſe eſt ꝙ totus contineat᷑ ſub qualibet ꝑte fractionis.i Ad boc igit᷑ qð obijcit᷑.ꝙ vbi eſt ꝑs coꝛꝑis eſt ⁊ totum. Dicendum ꝙ m aliquos intentio canonis eſt.ꝙ ſub ſingulis poꝛtionibo facta fractione ſit totꝰ xpᷣs ſicut ſub totali ſpecie.⁊ hoc videt᷑ ex verbis Damaſ.que ſunt. In ſingulis poꝛtõnibo totus eſt. nec ꝑ ſingulas mi nuitur:ſ̊ integrũ ſe prebet in ſingulis. vbi ꝑs eſt coꝛꝑis eſt ⁊ totum. hec Bamaſ.Volunt igit᷑ Hyla.⁊ Dam̃.ꝙ ĩ ſingulis poꝛtionibo ſit totus xp̃s.nec ex ſeꝑatione paꝛtis foꝛme ↄtinentis:fit ſeꝑatio ꝑtis a coꝛꝑe ↄtento.⁊ h ẽ:vbi ꝑs eſt coꝛꝑis eſt ⁊ totũ.i.nunq; diuidit᷑ ꝑs ⁊ totuʒ.4.ꝰAd aliud qð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt xpᷣus ſub aliquibo ſpeciebo niſi virtute ↄſecratõis.igit᷑ cũ ↄſecrata erat hoſtia añ fractõʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ virtꝰ ↄſecratõis efficax ẽ ad h̊ vt qñcunq; aliqð hoſtie habeat eſſe actuale ꝙ ſub illo ſit coꝛpus xp̃i. 4l Ad illud Inno.dici põt.ꝙ intelligit᷑ ↄtineꝛi potentia. potentia.n.continet᷑ in ſingulis ꝑtibo que ꝑtes cum actu fuerint diuiſe:actu continẽt quod prius potẽtia. Ad il lud qð obijcit᷑.ꝙ ſi imago radicata eſſet vel impᷣſſa ĩ ſpe⸗ culo ⁊c.dicit᷑ ꝙ virtus cõſecratõis hʒ illam eſficaciaʒ re⸗ ſpectu ꝑtiũ foꝛme quã hʒ obiectũ reſpectu ſpeculi.vñ ſi ex obiectu coꝛꝑis reſultat imago obiecti in ꝑtibo diuiſis ita ex virtute verbi eſt xpᷣus ſub diuerſis ꝑtibo ije qñn diuiſe ſunt.ſufficiũt hec ꝓ hac opione ſuſtinẽda. Alia eſt poſitio qua ponit᷑ ꝙ totũ coꝛpus continet᷑ ſub quali/ bet ꝑte.⁊ hec videt᷑ mibi ſana ⁊ vera.DOicendum g ſᷣm q vult Innoc.⁊ plane apparet ex rõnibo ſuis.ꝙ coꝛpus vpᷣi ſit ſub tota foꝛma ⁊ ſub ſingulis ꝑtibus. qꝛ cũ ſit ↄuerſio panis in coꝛpus xpᷣi ex veꝛboꝝ ꝓlatione:exñte ꝓlatione aliquo modo fit ipſa conuerſio.⁊ ſic ante fractõʒ fit illa. vnde Hugo de s.vic.ſNon minoꝛ eſt in ꝑte qᷓᷓ in toto.nec mireris:opus dei eſt hoc.ſi in diuerſis locis põt eẽ vnꝰ: quare nõ etiã in ſingulis ꝑtibus poteſt eẽ totus.¶ Item Fm primaʒ poſitionem:nõ continet᷑ coꝛpus xpᷣi ante fra⸗ ctionem ſub parte ſpeciei b̊ ſub tota ſpecie: ſed poſt.ſed ĩ illud quod continet᷑ a foꝛma conuerſum eſt illud qð fuit res illius ſiue ſubiectũ illius foꝛme.Ex illa igit᷑ poſitiõe ſequit᷑ꝙ ſit ibi duplex cõuerſio.ſ.ꝙ totum ante fractõeʒ conuerſum fuerit in totale coꝛpus xp̃i ⁊ nulla ꝑs poſt.in fractione illa pars in ſe conuertit᷑ in totale coꝛpus xpᷣi.ñ auteʒ contineret illud niſi panis illius ſpeciei eſſet cõuer ſus in illud.vnde Inno. Poꝛꝛo cum deus illam virtuteʒ verbis contulit vt ad prolationeʒ illoꝝ coꝛpus dñi inci⸗ piat eẽ ſub ſpecie ſacramenti.nec illa verba ꝓferãt᷑ ĩ fra⸗ ctione. diligent attendant ⁊ ipſi reſpondeant: vnð coꝛpꝰ qð ante fractioneʒ non in ſingulis ꝑtibus erat totum: ſ ſub totali ſpecie totaliter exiſiebat.poſt fractionem ĩ ſin⸗ gulas partes quodammodo ſecedit 2 incipit eſſe ſigilla⸗ tim in ſingulis quod integraliter erat ĩ integro.4 Ad il lud quod obijcit᷑.ꝙ intentio conſecrantis nõ ẽ niſi vt to⸗ tale coꝛpus ſit ſub totali foꝛma ⁊ nõ ſub aliqua ꝑte.Di⸗ cendũ ꝙ intentio conſecrantis debet eſſe vt fiat conſecra⸗ tio eo modo quo xpᷣus inſtituit ⁊ quo intendit in inſtitu⸗ tione.nõ ꝙ coꝛpus ſit ſub tota foꝛma vel ꝑte.neq; ꝙ totũ in totum vel pars in ꝑtem conuertat᷑:bᷣ veritateʒ credere bet non diſcutere.vnde Inno.ibideʒ. Credere debem⸗ diſcutere ꝓhibemur. ¶l Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ boc requi‚⸗ rit foꝛma verboꝝ que eſi:hoc eſi coꝛpꝰ meũ.qꝛ ex ſingła⸗ ri demonſtratione intelligit᷑ indiuiſio ſacramenti ⁊ oſtẽ ditur ⁊c. Dicendũ ꝙ ſicut alłs dictum eſt.ꝑ boc ꝓnomen boc:demonſtrat᷑ coꝛpus xp̃i ſigniſicatum ꝑ ſignũ ↄueꝛten duñm in illud. AUnde etſi ſub mille ꝑtibo contineꝛet᷑: quia oĩno eſt illud contentũ vere ⁊ congrue oñditur ſingulaꝛe ⁊ vnum contentũ ꝑ hoc ꝓnomen bhoc. ꝙ dico contentum neq; eſt actu neq; potentia plura. 4l Ad aliud qð obijcit e infinitate.dicũt quidam ꝙ qᷓuis aĩa ſit in qualibzʒ ꝑ⸗ te coꝛpoꝛis:tamen ſemel eſt.quia coꝛpus vnum eſt.ſimi⸗ liter coꝛpus xpᷣi in vna hoſtia ſemel eſi: quis ſit diuiſibi lis in ꝑtes plures. Sed melius videt᷑ dom.ꝙ eſt ibi ſe⸗ mel ſᷣm ꝙ continet᷑ a tota foꝛma:⁊ pluries ſᷣm ꝙ cõtine⸗ tur a ſingulis ꝑtibus.nõ tamen infinities:quia nec ho⸗ ſtia eſt diuiſibilis in infinitas ꝑtes ſᷣm ſpẽm:ſᷣ̊ ſᷣm mate⸗ riam vt volunt phi.¶] Ad hoc qð querit᷑.que ſit ratõ vel vtilitas hmõi continẽtie ꝙ ſit ſub ſingulis ꝑtibo. Dicen⸗ dum ꝓ vna eſt cauſa diſpenſatio neceſſitatis.quia auteʒ neceſſe eſt vt frequẽter hoſtia frãgatur vt pluribo impar⸗ tiatur:neceſſaria eſt ↄtinentia xpi ſub ꝑtibus fractònis. Alia eſt vitatio erroꝛis.quia ſi totum contineret᷑ ſub to⸗/ ta ſpecie ⁊ non ſub ꝑte:poſſet credi ꝑteʒ contineri ſubꝑ⸗ te ſicut totuʒ ſub toto.⁊ ita frequerent᷑ ſequeret᷑ erroꝛ.ſ- ꝙ coꝛpus xpᷣi eẽt cõmenſurabile hoſiie ꝑ reſpõdentiaʒ ꝑ⸗ tium vnius ꝑtibus alterius. Pret᷑.ſequeret᷑ erroꝛ ꝙ ꝑs conuerteret᷑ in ꝑtem ſicut pars continetur ſub ꝑte. Con⸗ tra qð dicit Inno. Ego ſalua fide conceſſerim ꝙ totalis panis in totale coꝛpus ↄuertit᷑.ita tamen ꝙ nulla pars panis in aliquam ꝑtem coꝛꝑio. Vnde dõm.ꝙ totuʒ cor pus continet᷑ ſub tota ſpecie ⁊ ſub qualibzʒ ꝑte.⁊ ꝙ tota⸗ le cõuerſum eſt in totale:nõ pars in ꝑtem.Apter qð reꝗ⸗ ritur.ꝙ totale contineat᷑ ſub totali:nõ ꝑs ſub ꝑte.ſic̃ nec pars conuerſa eſt in ꝑtem. Item alia ratio eſt veritas ſi⸗ gnificatõis.quelibet auteʒ pars boſtie eſt ſignum refecti onis ſpũalis:quare opoꝛtet ꝙ xpᷣus cuius eſt reficẽ ſpũa liter:ſit ſub qualibet ꝑte ſicut ⁊ ſub toto.Indiffeꝛent.n. totum ⁊ ꝑs refectioneʒ que eſt in xpᷣo ſigniſicãt.Alia rõ eſt modus exiſtendi datus illi a virtute ſupꝛa naturam. habet.n.confoꝛmez modũ exiſtendi cum ſpiritu.vñ nota ꝙ eſt natura creata coꝛꝑalis nõ vnita diuine: ⁊ ſpũalis ſimiliter non vnita.Et eſt coꝛꝑalis vnita diuine:⁊ ſpũa⸗ lis vnita diuine ⁊ ipſa natura diuina.Illa aũt que ẽ coꝛ ꝑalis nõ vnita:artatur ita ꝙ cum eſt:in aliquo continẽ⸗ te eſt.ita ꝙ totum continet᷑ a toto:⁊ ꝑs a ꝑte.vñ totuʒ ẽ ita in toto:ꝙ nõ in ꝑte totum. ſubſtantia aũt ſpũalis nõ vnita nõ eſt ita artata.põt.n.tota eſſe ĩ toto ⁊ tota in ꝑte vt aĩa in toto coꝛpoꝛe tota:⁊ ĩ qualibet ꝑte tota.artat᷑ ta men ꝙ non eſt in qualibet ꝑte niſi cum ꝑs ſit vnita toti. vnde aĩa nõ eſt in ꝑte ſeꝑata a coꝛpoꝛe. In tercia vᷣo na⸗ tura que eſt vnita diuine vt coꝛpus xp̃i eſt minoꝛ artatõ. poteſt.n.eſſe in toto aliquo ⁊ in qualibet ꝑte: ⁊ boc ſiue ꝑs ſit vnita toti ſiue diuiſa.Elnde coꝛpus xp̃i eſt ſub q̃li⸗ bet ꝑte hoſtie ſiue ſit fracta ſiue integra:⁊ in qualibʒ ho ſtia conſecrata.tamen in hoc artatur:ꝙ nõ poteſt eẽ in q;⸗ libet ꝑte coꝛꝑis olicuiꝰ niſi vbi eſt ſacramẽtałr.ſicut aĩa vnita deitati que eſt in qualibet ꝑte coꝛꝑis ſui.⁊ vbicũqʒ eſt ipſum coꝛpus ſacramẽtalit᷑.coartat᷑ tamen ita ꝙ non põt eſſe vbiq; in vniuerſo ſicut ſola natura diuina.Cor⸗ pus igitur xpᷣi habet modũ exiſtentie ↄſiłeʒ ſpiritui. ꝓpt᷑ quod conuenit illi eſſe in qualibet ꝑte ↄtinẽtis.ql Ad illð qð obijcit.ꝙ ſi vbi eſt ꝑs ibi eſt totum.ꝙ coꝛpus dñi eſt ĩ ſocramento ſub confuſione ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑ ꝗa —— ° „%. ſicut mirabiliter continet᷑ coꝛpus xp̃i in ſua debita ⁊ pꝛo pria quantitate ſub foꝛmula panis: ſic mirabiliter conti netur ibidem ſine ſituatione:⁊ ꝑtium continẽtis ⁊ cõten ti ↄtinuatione.Abſtracta aũt ſituatione ab hac ↄtinẽtia ⁊ continuatione ꝑtium nõ põt eẽ confuſio in ꝑtibo ↄtẽti. que videt᷑ eſſe ex hoc:ꝙ ĩ eodez loco aſſignat᷑ pes ⁊ caput vel alio modo ſic.il Si obijciatur ↄtra hoc.ꝙ totum cõ⸗ tinetur a tota foꝛma continualit᷑. ſimiliter ꝑs a parte. Rñſio.ꝙ lz coꝛpus ipᷣm nõ extendat ſe extra foꝛmaʒ pa⸗ nis:non ꝗpter hoc dicit᷑ continualit᷑ cõtineri ſub illa foꝛ ma: ſ opoꝛteret ꝙ partes coꝛꝑis ꝑtibꝰ foꝛme coꝛñderẽt ſitu confoꝛmi:ſicut ꝑtes loci ⁊ locati.ſᷣ non eſt ſic.¶¶ Ex his pʒ rñſio ad aliud.ſi enim ꝑs ⁊ totum continẽtia ſpi⸗ rituali ⁊ cõtinuali continerent᷑ ab aliquo loco:primo ſe⸗ queretur ꝙ totum ⁊ pars eẽnt equalia.ſed non eſt ſic in ꝓoſito.¶ Ad illud qð obijcit᷑ im Aug.ꝙ ꝓpꝛium ſpũs eſt ꝙ totus põt ſimul eſſe in pluribo ꝑtibo ⁊c. Rñſio. ꝗ; lʒ coꝛpus xpᷣi non ꝑuenit ad ſimplicitatẽ ſpũs qtum ad ſubſtantia m:nihilominꝰ habet modũ conſoꝛmẽ exiſtẽdi aliquo modo.immo vt tactum eſt minus artatur qᷓtũ ad aliquid qꝙᷓ ſpũs.Si auteʒ querit᷑. ſub quot ꝑtibus ⁊ ꝗb⸗ conſiſtat coꝛpus xpᷣi totum. Dicendũ ꝙ ſub quibus ⁊ qͥt eſſet ſubſtantia panis ſi eſſent diſtincte ⁊ diuiſe.vnð ſub minimia nã ntitatẽ b̊ ſm ſpẽm. Articulus ſextus Onſequenter queritur.vtrum coꝛpus xp̃i cõ⸗ tinetur ſub ſpeciebus diffinitiue. Et primo q̃⸗ titur. vtꝝ difſinitiue ſimpłr. Secũdo.vtrum Diffinitiue ſub eadeʒ ſpecie. Tercio.vnde eſt coꝛꝑi xpᷣi ꝙ nõ eſt diffinitiue ſub ſpecie ſiue in loco. ¶ Circa primum oſten S. j. ditur primo ꝙ continet᷑ diffinitiue ſic. Omne coꝛpꝰ qð ẽ hic ⁊ nũc:eſt in loco diffinitiue. omne coꝛpus indiuiduũ eſt hic ⁊ nũc.gᷓ omne coꝛpus quod eſt indiuiduũ eſt in lo co diffinitiue.ſᷣ coꝛpus xp̃i eſt inchiuians:3 ⁊c. ¶ Stẽ qð eſt in aliquo ⁊ mouet᷑ ad motum illius:eſt in illo diffini⸗ tiue.ſᷣ coꝛpus rpᷣi mouet᷑ ad motũ ſpeciei continẽtis.qñ enim tranſfert᷑ ipſa ſpecies:⁊ ipſum coꝛpus contentũ ſi⸗ militer tranffert᷑.q̊ ⁊c.¶¶ Item eſſe in locis pluribo ſimul 7 ſemel nobilitatis eſt.ſ̊ ſpũs angelici nobilioꝛis ſũt cõ⸗ ditionis ꝙᷓ; coꝛpus xpᷣi. Ad heb.j. Aldinuiſti eum paulo minus ab angelis. cum bmõi ſpũs non pñt ſimula ſe⸗ mel eſſe in locis diuerſis.ſupponitur hic ex boc:ꝙ ibi ſũt vbi oꝑantur.nec poſſunt oꝑari ſimul ⁊ ſemel in diueꝛſis locis 'm Dam̃.g ⁊c. ¶ Item eſſe in loco determinato ſe⸗ quit᷑ quantitatẽ. eſſe in pluribus locis ſequit᷑ ſubſtãtiã abſtractam a quantitate ſiue non habenteʒ determinatã quantitatẽ.nõ aũt eſt tale coꝛpus xpᷣi ⁊c᷑. ¶ Item ſi cor⸗ pus xpᷣi poſſet ſimul ⁊ ſemel eſſe i pluribus locis.⁊ ita ñ diffinitiue in vno.eſto ꝙ tm̃ eẽnt tria loca.in illis tribus poſſibile eſſet tũc coꝛpus rp̃i eſſe ⁊ ita vbiq;.ſᷣ hoc eſt ſo⸗ lius dei. ꝗ̊ non videt᷑ ꝙ alteri poſſit conuemire.⁊ ita videt ꝙ neceſſe ſit coꝛpus xp̃ᷣi difinitiue cõtineri ſub ſpecie ele menti. Eontra llnd loco diffinit᷑ quod eſt in vno ſolo loco.ſed coꝛpus xpᷣi ſub ſacramento eſt in pluribo.eſt.n. vbicunq; conſecrat᷑.ꝗ̊ ⁊c.¶.¶ Itẽ omne illud in qð pñt plu ra conuerti ſimul:poſſibile eſt ſimul ĩ pluribus locis eẽ. ſed coꝛpus rpᷣi eſt huiuſmodi. poteſt ſimul in pluribus locis eſſe.ſed nullum tale eſt diffinitiue in loco.ergo ⁊c̃. ¶ Item omne coꝛpus quod eſt in loco vno ⁊ ſine ſui mu⸗ tatione ⁊ tranſlatiõe ab illo põt eſſe in alio: nõ ẽ ibi dił⸗ finitiue.ſ̊ coꝛpus exiſtens in hoc altari poteſt eſſe ĩ alio ſine ſui mutatione vel tꝛanſlatione ab iſto.ꝗ̊ ⁊c.¶ Item ſi coꝛpus xp̃i nõ eſt diffinitiue ſub ſpeciebus ſed eodẽ tẽ⸗ pore eſt in diuerſis locis.⁊ conſtat ꝙ ad motum ſpeciei mouetur coꝛpus xpᷣi contentum. poſito ꝙ moueret᷑ ſpẽs exiſiens in hoc loco:⁊ ſpecies exiſtens in alio non moue⸗ retur. ipſum coꝛpus xpᷣi ſimul moueretur ⁊ non moueret᷑ quod eſt inconueniens.¶ Rũñſio.ꝙ coꝛpus xpᷣi ſimul nõ — — — —w, 2 — — — — — ½ — biffinitiue ſub ſpeciebo. plures.n. ſpẽs ſunt con ipm ſimul ⁊ ſemel. quia vo elementa in pluribo itia ſimul in ipſum poſſunt conuerti: non babet iiſubſtantie limitatum ad vnum locũ. vnde eodeʒ tempe eſt in diuerſis locis. Hugo de s.vic. nihil qũo in⸗ quis vnum coꝛpus in eodez tempoꝛe in diuerſis locis eẽ poteſt: noli mirari.qui locum fecit coꝛpus fecit: a locuʒ in coꝛpoꝛe ⁊ coꝛpus in loco.⁊ qui fecit vt coꝛpus vnumi vno loco eſſet: fecit ſicut voluit. ⁊ ſi voluiſſet aliter foceꝛe potuiſſet. Qam quãdo vult aliter facit. idcirco cogita ſa cientem: 2 deſinet eſſe mirabile quicquid ſoꝛte fuerit. ⁊ ſi foꝛte miꝛabile eſſe non deſierit:tamen incredibile nõ eꝛit. ſi factoꝛ omnipotens cogitatur: non erit impolſſibile ꝗc⸗ quid erit. 4 Ad illud quod primo obijcitur. ꝗ om̃e coꝛ⸗ pus indiuiduum eſt in loco diffinitiue ⁊c. Dicendum ꝙ coꝛpus rp̃i preter hoc ꝙ eſt coꝛpus indiuiduuʒ 2 ßm bic ⁊ nunc:plura in ipſum conuertunt᷑? in locis plunbo. vñ 1 ntnun eſt indiuiduũ continetur ĩ loco diffini tiue:ni⸗ bi ominus ꝗuia plura in ipſum conuertunt᷑: non bʒ eſſe diffinitum in loco vno.q¶ Ad alind dicenduzʒ.ꝙ pꝛimum non eſt vniuerſaliter verum ſcilʒ e illud quod eſt in ali⸗ quo ⁊ mouetur ad motum illius:eſt in illo diffinitiue. ⁊ foꝛte ſi non eſt inſtantia in alio a ꝓroſito:eſt tamẽ inſtan tia in ipſo. In illis autem indiniduis que regulariter ⁊ preciſe ſoꝛtiuntur conditiones indiuidui: non habet᷑ in⸗ ſtantia. ſed preter rationez indiuidui coꝛpus xp̃i babet conditionem illam ꝙ plura in ipſum poſſunt conuerti ĩ diuerſis locis.ꝓpter quod non habet eſſe diffinitum ſᷣm regulam alioꝛum. 4 Ad aliud quod obijcitur. ꝙ condi tio ſpiritus angelici nobilioꝛ eſt ⁊c. Dicendum ꝙ lʒ ba⸗ beat eſſe nobilius ̃ᷣm naturam: non tamen habet eẽ no⸗ bilius ſᷣm gratiam. Eſſe autem in pluribus locis ſacra⸗ mentaliter ſequitur eſſe fm gratiam. Ad huius manife ſtationeʒ nota.ꝙ diuina eſſentia per eſſentiam eſt vbiq; per inbhabitanteʒ gꝛatiam in ſanctis: per vnionem ĩ xpᷣo· Hi tres modi per appꝛopriationeʒ reſpondent tribus ꝑ⸗ ſonis. Eſſe.n.ꝑ eſſenniam appropriatur ei cui eternitas ſcz ar Eſ per inbabitanteʒ gꝛatiam ſpirituiſancto. Eſſe per vnionem eſſentie diuine in perſona filij.lʒ vnio ſit trinitatis.Sic tripler modus eſſendi eſt ex parte bu⸗ mane mature in xpo.ſicut enim diuina eſſentia eſt in tri⸗ bus perſonis:ita tres nature ſunt in vna perſona ſcʒ xpᷣi ſcilʒ diuina.coꝛpus. aĩa. Humana aute natura triptr eſt m Inno.localiter ĩ celo.ſpũaliter in verbo.ſacramẽ taliter in altari. Eſſe vbiq; reſpondet eſſe localiter. Eſſe per vnioneʒz reſpondet eſſe ꝑſonaliter. Eſſe ꝑ gratiaʒ in⸗ habitanteʒ reſpondet eſſe ſacꝛamentaliter. Sicut eniz eẽ per gratiam eſt in pluribo non in omnibus: ita ſacramẽ taliter eſſe conuenit in pluribus locis non m omnibus. vnde eſſe in pluꝛibus locis ſacramentalit᷑: ſequit᷑ eſſe Fᷣm gratiam. 4 Ad illud quod obijcitur. ꝙ eſſe in loco deter minato ſequitur quantitateʒ determinatam. & eẽ in plu⸗ ribus ſequitur ſubſtantiam abſtractam ⁊c̃. Dicenduʒz ꝙ; eſſe in loco ſub ſacramento ſequitur quantuʒ in qð trãl⸗ mutatum eſt elementuʒ manente ſpecie illius elementi. non tamen dico ꝙ duꝛatio ſpeciei ſit cauſa exiſtentie ĩ lo⸗ co.ſ̊ diſpoſitio inſeꝑabiliter concomitans.qñ q̊ diuerſa quanta ſunt tranſmutata:lʒ in idem quantum ſint tranſ⸗ mutata: cum ſint tranſmutata in diuerſis locis.⁊ illð in quod tranſinutata ſunt: ſunt in diuerſis locis ⁊ ſpeciebꝰ tranſmutatoꝝ manẽtibo. Eſſe ̊ in pluribus locis ſub ſa cramento non ſequit᷑ ſubſtantiam abſtractam: ̊ potius ſubſtantiam quantam in quam diuerſa ſunt tranſmuta ta in diuerſis locis ſpeciebus illoꝛum manẽtibo. Pret᷑. eſſe in loco determinato ſiue vno:ſequitur ſubſtantiã q̃n⸗ tam ⁊ non quantam. Subſtantie.n.quante ⁊ non quãte habent eſſe loco determinato.vnde Hiero.in li.de ſpiri/ tuſancto. Omis ſubſtantia facta ⁊ circũſcriptionem ha⸗ bet 2 determinataʒ virtutem m quam alicubi eſt.4 Ad aliud dicenduʒz. ꝙ non in omnibus locis põt eſſe conuer ſio.quia ad hoc ꝙ fiat conſecratio:opoꝛtet ꝙ ſacerdos ꝑ xl. euius miniſterium fit locum habeat. Poſito aũt per im poſſibile ꝙ tm̃ eſſent tria loca ⁊c̃. tunc dicendum ꝙ eſſet vbiq;:ſed non ſicut deus.quia deus eſt vbiq; ꝓpter ſui ⸗ menſitatem.vnde nulli poteſt abeſſe. ſed coꝛpus xpi eſſet vbiq; ꝓpter locoꝛum paucitatem. ¶ Ad vltunum dicen⸗ dum ꝙ coꝛpus xpᷣi medium tenet inter eſſe immenſum ⁊ eſſe difinitiuũ.vnde nec eſt oĩno immobile ſicut immen ſum:nec preciſe motum vel immotuʒ eodem temꝑe ſicut illud quod habet eſſe diffinitiuũ.vnde hic mouetur ſcilʒ mota ſpecie in hoc altari per accidens. tamen ibi nõ mo⸗ uetur ſcʒ non mota ſpecie in illo altari. non tamen con⸗ cedenda ſunt contradictoꝛie oppoſita.quia ſequit᷑ ſi mo⸗ uetur hic ꝙ mouetur.non autem ſequitur:non mouetur ibi ergo non mouetur. licʒ enim coꝛpus chriſti ſit ſimpli citer mobile: tamen ſub ſacꝛamento non videtur ſimpli citer mobile ſed potius per accidens. ſm ꝙ dicitur mo⸗ eri per accideno quod mouetur ad motum alteriꝰ ſeilʒ continentis. „ „ lonſequenter que S. ij. ritur. Atrum difſinitiue ſit ſub eadem ſpecie. E ſic:vi⸗ ctur per hoc.ꝙ in conuerſione elementi in coꝛpus chri⸗ ſti non eſt niſi vnicum elementuʒ:vnica foꝛma verboꝛuʒ: vnica intentio ſcilʒ ꝙ conuertatur in illud.vnica conueꝛ ſio.iQulla ergo eſi pluralitas faciens ꝙ coꝛpus xpᷣi non ſit dimfinitiue ſub eadem ſpecie.aliqua eniʒ pluralitas re quiritur ad hoc ꝙ coꝛpus xp̃i aliquod extendat ſuum eẽ ad loca diuerſa: nec habeat terminũ ſubſtantie limitatũ ad locum vnum.4l Item ad hoc ꝙ aliquod coꝛpus nõ ſit diminitiue in loco: neceſſaria eſt pluralitas locoꝛum. A ſimili videtur ad hoc ꝙ aliquod coꝛpus non ſit diffiniti⸗ ne ſub ſpecie: neceſſaria eſt pluralitas ſpecierum. vna ſpecie non poteſt eſſe niſi diffinitiue cut vult Hiero.in qualibet parte hoſhie ſcilʒ fm ſpecieʒ continetur totus xpus.ergo non continetuꝛ diffinitiue ĩ ipſa ſpecie totali: cum totiens contineatur ibi quot ſunt ibi partes.ſicut enim vnica continentia facit ꝙ; coꝛpus ĩ vno loco ſit diffinitiue: ſic multiplicata continentia in lo cis multis: facit ꝙ multotiens continetur ⁊ ita non diffi nitiue. ¶ Item poſito ꝙ conſecretur panis maioꝛis quã/ titatis q;ᷓ ſit coꝛpus chriſti:qui etiam pꝛe ſua quantitate occupat in duplo vel in triplo maioꝛeʒ locum ꝙᷓ; corpus chriſti. ſpecies illius panis non replebitur vna continẽ⸗ tia coꝛpoꝛis xp̃ᷣi: immo requiritur bina vel trina conti⸗ nentia. ergo ſub ſpecie illa non erit coꝛpus rxpᷣi diffiniti⸗ Contra. Si ue. cum conſtet ꝙ exquo totus panis conuertit ncorp. Rñſio. xp̃i:ꝙ tota ſpecies repleri debeat coꝛpoꝛe xpᷣi ſine preiudicio melioꝛis ſententie.ꝙ coꝛpus xpi contẽtũ ſub ſccie vna dupliciter poteſt conſiderari. no modo inqᷓtum totum continetur ſub toto. Alio modo inqtum totum continetur ſub ſingulis paꝛtibus.vt enim S.tactũ eſt:totum continetur a tota ſpecie ⁊ totum continetur a ſingulis ꝑtibus eiuſdeʒ.ſᷣm pꝛimã ↄſideratõz ſic diffini⸗/ tiue continet᷑ ſub vna ſpecie.ſm ſecũdam ſic nõ continet᷑ dim̃nitiue.nõ eniz ita ↄtinet᷑ ſub vna ꝑte ſpẽi ꝗn contine atur ſub alia ⁊ eodeʒ tꝑe.quia ꝗ̊ in eadẽ integritate qua continet᷑ ſub tota ſpecie ↄtinet᷑ ſub ſingulis ꝑtibo ſimul. patet ꝙ m hanc conſideratõʒ nõ continet᷑ diffinitiue ſöͤ vna ꝑie:h̊ indiffinitiue ſub ſingulis.4l Ad primuʒ quod obijcit᷑.ꝙ non eſt ibi niſi vnicuʒ elementuʒ 1c. Dicẽduʒ ꝙ elementum illud vnum eſt integritate 2 vnione par⸗ tium: multa eſt multitudine partium integralium 2 vni tarum.vnde quia non eſt conuerſio tm̃ totius in totum: ſed ſingularum partium in totum. ipſum totum contine⸗ tur indi ffinitiue ſub partibus. ¶ Ex hoc patet reſpõſio ad aliud. quia etſi non ſit miſſi ſpecies vna prout conſide⸗ ratur in ſua integritate: tamen inꝙᷓtum conſiderãtur ꝑ tes in ſua pluralitate continentes ipſum coꝛpus xp̃i to⸗ tumn: ſunt ibi plures ſpecies.4 Ad primum quod obij⸗ citur pro alia parte patet reſponſio.quia vt dictum eſt: ꝛpus chriſti continetur a ſingulis paꝛtibus: non 1 “ è ↄtinetur diffinitiue. Ad aliud qð videt᷑ oñdi ꝙ nullo modo ↄtinet᷑ diffinitiue ſub ſpecie que eſt ĩ duplo maior vel in triplo qꝙᷓ; coꝛpus xp̃i.eo ꝙ coꝛpus xpᷣi nõ ſufficit ad replendũ illa foꝛmã totaleʒ. Gicendũ ꝙ ſicut miraculo⸗ ſe coꝛpus xpᷣi in ſua ꝑfecta quantitate cõtinet᷑ ſub foꝛma ꝑnula longe minoꝛe coꝛꝑe xpᷣi: ſic miraculoſe.etſi foꝛma panis tranſubſtantiati in coꝛpꝰ xp̃i ſit longe maioꝛis q̃n titatis qᷓ; ĩm coꝛpus:repletur ipſo.vñ ſicut in alijs foꝛ⸗ mis ↄtĩet᷑ iotũ ſub tota ſpecie ſub ꝑtibo ſingulis:ſic ĩ ca⸗ onſequenter que .S. üj. ritur. vnde eſt coꝛpoꝛi xp̃i eſſe in pluribo locis ſimul ſe⸗ mel. Et querit᷑.vtꝝ hoc habeat rõne dinitatis ſibi vnite vel rõne gloꝛificatõis ſue vel rõne ↄtinẽtie ſub ſacramen to.Si hoc habeat ex vnione diuinitatis que põt eẽ ĩ plu⸗ ribus locis exquo diuinitas eſt vbiq;: videt᷑ ſiłr ꝙ coꝛpꝰ xp̃i poſſit eẽ vbiq;.cum deitas hoc coꝛpus inbabitet.nõ ſm potentiã coartatã: potẽtia aũt tota eſſe vbiq; reſpic̃. Si rõne gloꝛificatõis:igit᷑ idem poſſet aliud coꝛpꝰ glo⸗ rificatũ qð nõ dicit᷑. Si rõne ↄtinẽtie ſacromẽtalis:g cũ eſſe ſub ſacramẽto poſſet ↄuenire alteri coꝛpoꝛi q; coꝛpo⸗ ri xpᷣi.vtpote ſi daret᷑ aliquibo verbis virtus cõuertendi paneʒ in coꝛpus Petri:⁊ coꝛpus Petri poſſet eẽ ſimul ĩ locis diuerſis.qð videt᷑ eẽ falſum. 4· Steʒz ſicut in coꝛꝑe xpᷣi eſt poſſibilitas eẽndi ſimul in hoc loco ⁊ in illo: ſilłit᷑ eſt in coꝛꝑe Petri.quia in materia ẽ poſſibilitas ad mi⸗ rabilia vt habet᷑ ab Aug.ſuꝑ Geñ.⁊ ita nõ videt᷑ ꝙ rati one vnitatis ↄueniat vel vnionis ꝙ ſit in pluribo locis. 1 Rũſio.ꝙ ↄuerſio ſacramẽtalis in coꝛpus xpᷣi vnitũ di initati eſt ↄiũcta cauſa quare coꝛpus xp̃i ſimul ⁊ ſemel eſt in locis diuerſis.ex vnione.n.coꝛꝑis cum deitate: põt ipᷣm coꝛpus eſſe in pluribus locis.ex ↄuerſione panis in ipᷣm coꝛpus illud poſſe reducit᷑ in actũ.vnde iſta duo cõ⸗ plete dicunt cauſam eſſendi in pluꝛibo locis.⸗! Ad id qð obijcit.ſi daret᷑ aliqui verbis virtus ↄuertendi paneʒ in coꝛpus Petri:tũc coꝛpus Petri poſſet eſſe in pluribo locis.vt ſi fuerit hmõi ↄuerſio in pluribo locis.Dicendũ ꝙ nõ ex hoc ↄtingeret eẽ in pluribo locis:vᷣ fieret conuer ſio in coꝛpus petri exñtis in loco vno. nec ex multiꝑlica⸗ tione ↄuerſionis multiplicaret᷑ eẽ ipſius in locis diuer⸗ ſis.nõ.n.coꝛpus quodcũq; habet poſſbilitatẽ vt ſit ĩ plu ribus locis:bᷣ ſolũ illud qð ꝑ vnioneʒ cuʒ diuina natura accedit ad ꝑticipatõʒ ꝓpꝛietatis deo ↄueniẽtis ꝗẽ vbiq;. vñ ſolũmodo coꝛpus tale põt eẽ in pluribo locis.⸗ Ad il lud qð obijcit᷑.q; ſi rõne vnionis cũ deitate eẽt ĩ pluꝛibo locis ⁊c. Dicendũ ꝙ vnio illa nõ eſt tota cauſa. Pret᷑.ſi vnio eẽt tota cauſa:ex h̊ nõ ſequeret᷑ ꝙ poſſet eſſe vbiqʒ. ſicut nec ex vnione ↄtingit coꝛpus xpᷣi nõ eſſe creaturazʒ. vt enim dicit Hiero.Omis ſubſtantia facta bʒ naturaz ceteꝛminatã ſᷣm quã eſt alicubi.⁊ ñ cõtĩgit eẽ vbiq; quod tm̃ deo ↄuenit.el põt dici ſicut quidaʒ ꝓbabiłr poſue⸗ rũt.ꝙ ratio quare coꝛpus rpᷣi eſt in pluribo locis ſimul:ẽ plurificata ſiue multiplicata ↄueꝛſio elemẽti in ipᷣm ĩ plu ribus locis ſimul. h̊ hoc poſito videt᷑ ꝙ ſiłr poſſet ↄtingẽ coꝛꝑe Petri retenta ſuppoſitõe ptacta. ticulus ſeptimꝰ Onſequẽter querit᷑ ſi coꝛpus xp̃i ↄtĩet᷑ ſub ſa⸗ Qcramento localit ſiue circũſcriptiue.⁊ ſumat᷑ . e re dẽ circũſcriptiue ⁊ circũſcriptibilit. So 1. dicere.ꝙ circũſcriptiue dicit modũ actõ⸗ nis:circũſcriptibiliter modũ paſſionis. vñ illud dicit᷑ eẽ circũſcriptiue qð circũſcribit: illð circũſcriptibiłr quod circũſcribit᷑.Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝗa non ↄtinet᷑ vt materia vel ſubiectũ ſpecie vel accnte:neqʒ vt ſpẽs vel accñs cõtinet᷑ materia vel ſubiecto:neqʒ vt aligd vaſe ↄtinet᷑.g videtur ꝙ continet᷑ localiter ſiue circũſcriptiue.¶¶ Si diceret᷑ ꝙ eſt alius modus ſicut dicit Inno.ſcʒ ſacramẽtatr. ſ ſicẽ coꝛpus miſticũ ↄtentũ.ſpẽs.n.panis eſt ſacr̃m coꝛpis mi ſtici ſieut ⁊ veri.ꝗl Iteʒ Inno.iij. MMiraris ꝓ verbũ dei — 2– . iuxta ſacramẽti virtutez totuʒ ſim. iſtit. ⁊ nõ miraris ꝙ verbum bomis i. totum ſimul eſt in auribo diuerſoꝝ. Ecce diuerſis locis. ¶ Item coꝛpus xpᷣi in eadeʒ q. veritate eadeʒ eſt in ſacramento qua eſt in celo. lo nccio loco ↄtinet᷑ ⁊ circũſcribit᷑:ſimilit᷑ ⁊ in ſacrx. to.cu nature tali ⁊ taliter exñti debeat᷑ talis cõtinẽtia circũſcriptio.Ex his ridet᷑ ꝙ ↄtineat᷑ ibi localit᷑ ſiue cir cũſcriptiue.i Iteʒ omne coꝛpus qð erxiſtit alicubi ita ꝙ no excedit nec excedit᷑ ab eo in qͥ eſi:eſi ibi ciꝛxcũſcriptiue. bᷣ coꝛpus xp̃i taliter eſt ſub ſ. acramẽto. ⁊c̃. ¶ Itẽ ꝗꝓpꝛiũ eſt poſitionis primo loco adberere ſubſtantie ſm ppbᷣm. Sſi coꝛpus rp̃i nõ abſtrahit᷑ ab alijs ꝓprietatibo magis remotis:nec a poſitione.ſᷣ̊ poſitio eſt oꝛdinatio alicuius in loco.̊ ⁊c. ¶¶ Iteʒ omne coꝛpus qð continet᷑ ab aliquo m extenſioneʒ ꝑtis extra ꝑteʒ eſt ibi circũſcriptiue.ſed coꝛpus rp̃ᷣi eſt hoc modo ſub ſacram̃to.q̊ ⁊7c. Contra. Inno. papa. Diſpoſuit altitudo celeſtis ↄſilij vt ſiẽ tres ſunt ꝑſone in vnitate ſubſtãtie: ita tres eẽnt ſubſtantie ĩ vnitate ꝑſone.ſ.diuinitas coꝛpus ⁊ aĩa ĩ xpᷣo.cuʒ igitur xp̃s ſm diuinã naturam tribus modis exiſiat.in rebus ĩ omibus ꝑ eẽntiam:in iuſtis ꝑ grãm: in hoĩe aſſumpto ꝑ vnioneʒ. voluit vt ideʒ ipſe ſm humanã naturazʒ tribus modis exiſteret. localiter in celo:ꝑſonaliter in verbo:ſa⸗ cramẽtaliter in altari.Ex hoc habet᷑ ꝙ in altari nõẽ lo⸗ caliter exquo diſtinguit inter hoc.igit᷑ illa ↄtinẽtia nõ eſt localis.¶! Item eſſe diffinitiue eſt quaſi ſuꝑius qᷓ eſſe cir cũſcriptiue.igit᷑ ſi coꝛpus xp̃i nõ eſt ſub ſacro diffinitiue igit᷑ nec circũſcriptiue.¶¶ Item qð eſt in aliquo circũſcri ptiue:equat᷑ illi in quo eſi.ſi coꝛpus xp̃i ↄtinet᷑ circũſcri⸗ ptiue ab hoſtia:equatur eideʒ. 4¶ Item ſi diuidat᷑ hoſtia ⁊ eadem ratione erit ibi circũſcriptiue ⁊ equabit᷑ ꝑti ho⸗ ſtie.⁊ ſic vnũ ⁊ idem erit equale ꝑti ⁊ toti:⁊ ita idem erit maius ⁊ minus.4l Item quod in aliquo circũſcriptiue ẽ in illo eſt ↄfiguratiue.q̊ eſt eiuſdeʒ figure cum illo.ꝗᷣ cor⸗ pus rpᷣi ſimul⁊ ſemel erit circulare ⁊ ſemicirculare ⁊ tri angulare.quia eſt alicubi ſub tali ſpecie ⁊ alicubi ſub ta li ⁊ tali.qð videt᷑ incõueniẽs.⸗. Item qð eſt in aliqͥ inſe⸗ ꝑabiliter ⁊ circũſcriptiue: mouet᷑ ad motũ eius in qno ẽ ſicut hoſtia vertit᷑ ita ⁊ coꝛpus.⁊ ita habebit aliqn ca⸗ put ſuꝑius aliqñ pedes:cũ coꝛpꝰ xpᷣi ſit in hoſtia inſeꝑa⸗ biliter.⸗l¶ Iteʒ coꝛpoꝛi qð circuſcribit᷑ loco aſſignat᷑ pn⸗ cipiũ mediũ ⁊ finis.different᷑ aũt determinat᷑ ſpũs in lo⸗ co ⁊ coꝛpus. Spiritus.n.determinat᷑ in loco ꝙ ſit h ⁊ ñ alibi.coꝛpꝰ aũt ita ꝙ habeat ꝑtem extra ꝑtem im diſtin⸗ ctas dꝛñtias poſitõis.ita vt ſit hec ſuꝛſum:illa deoꝛſum: tercia in medio.ita vt ↄtingat aſſignare principium me⸗ diũ ⁊ vltimũ.Si ̊ coꝛpus xpᷣi circũſcribat᷑ ſoꝛma conti⸗ nente:erit aſſignare illi ꝓut eſt ſub ſacramento pricipiũ mediũ ⁊ fineʒ.⁊ ꝑtem extra ꝑteʒ diſtinctas ᷣm differen⸗ tias poſitõis.̊ nõ indifferenter exit totuʒ ſub toto ⁊ ſub ꝑte.¶ Rñſio.ꝙ ſumendo ꝓprie localit ſiue circũſcripti ue nõ eſt xpᷣus ſub ſacramẽto ſic.circũſcriptiue.n.cõtine ri in aliquo:eſt ↄtineri Sᷣm ↄmẽſuratõʒ ⁊ ↄteꝛminationeʒ ꝑtiũ ↄtinentio ? contẽti.ita ꝙ totũ toti ⁊ ꝑs ꝑti cõmẽſi u⸗ ret᷑ ⁊ configuret᷑.hoc aũt nõ conueniꝛet coꝛpoꝛi xpᷣi ʒ ꝗ; eſt ſub ſacramento.quia adequatio ſiue cõmenſuratõ hꝰ debitam ſubtrabheret quantitateʒ: configuratio debitam figuram.quia non ⁊deceret vt aliquid ſue ꝑfectõis ſub⸗ traheret᷑ coꝛpoꝛi rpᷣi:conuenit vt in eadeʒ virtute ⁊ ĩ ea⸗ dem quantitate qua eſt in celo ſit ſub ſacramento.⸗ Ad euidentiam eoꝛum que tacta ſunt nõ. ꝙ dupliciter conti netur coꝛpus xpᷣi ſub ſacramento. VUno modo continetuꝛ ibi a ſigno illo quod eſt ſacramẽtum.alio modo a loco cõ tinente ipſum ſignuʒ. A ſigno continetur quodãmodo ſi cut coꝛpus ſubſtantia a coꝛpoꝛe quantitate. Coꝛpus enĩ xpᷣi quaſi replet vacuitateʒ que eſſet in magnitudine ſpe⸗ ciei er conuerſione ſubſtantie panis: niſi ibi eſſet coꝛpus rp̃i vbi erat ſubſtantia panis. Et dico quodãmodo non oiĩno ſimpłr:quia etſi iſta continentia eſt ſimilis illi qᷓtũ ad hoc ꝙ coꝛpus xpi replet illam vacuitateʒ que eſſet ex sner ſione ſubſtantie panis: ſicut coꝛpns ſubſtãtia replet coꝛpus quantitatẽ: multiplex tñ eſt drñtia. Una ẽ. cor pus rp̃ᷣi inqᷓtũ ſic ↄtinet᷑:otinet᷑ a magnitudine extꝛa ad⸗- iacente.nõ que eſt de eſſe illius ſiue de illo qð eſt coꝛpus quantitas in coꝛꝑe ſubſtantia.Alia eſt.quia bec ↄtinen⸗ tia nõ eſt ẽm conteꝛminatõz ꝑtium ↄtenti ⁊ continentis. Tercia eſt.quia ſub qualibei ꝑte ↄtinẽtis eſt totum con tentũ ſicut ſub toto. Item coꝛpus xp̃ᷣi continet᷑ ab eo a qͥ ↄtinetur foꝛma continẽs ipᷣm.⁊ illa ↄtinẽtia bʒ modũ ali⸗ queʒ continẽtie localis.ſᷣm ꝙ dicit ꝙ locus eſt ſuꝑfſicies rei extra ↄtinẽtis.hoc nõ põt dici de foꝛma panis: qꝛ nõ continet coꝛpus vt ꝙ eſt extra coꝛpus.quia alique diuiſi ones illius ſunt infra coꝛpus ſiue in coꝛꝑe.locus igit᷑ cõ tinẽs foꝛmã panis eſt locus quodãmodo vel hñs aliquã ꝓpꝛietateʒ reſpectu coꝛꝑisxpᷣi.Loci.n.multipler ẽ ꝓprie tas inꝙᷓtum eſt continẽs ꝓpꝛie. VUna eſt ↄtinentia totius ſine exceſſu ⁊ diminutõne.locus.n.claudit totũ ↄtentuʒ in ſe.nec ſic claudẽdo excedit nec diminuit᷑ reſpectu illiꝰ nod claudit in ↄtinendo. Alia cõmenſuratio illius cuzʒ uo locato ſᷣm equalitatẽ in quantitate. Tercia eſt ↄter minatio partiũ locati ⁊ loci.ꝙᷓtum ad primã ↄditionẽ ſe bʒ locus foꝛme ſᷣm ꝓpꝛietateʒz loci reſpectu coꝛpoꝛis xp̃i. Sỹ̃tum ad ſecundã ⁊ terciã nõ hʒ. ſic coꝛpus xpᷣi cõtinet a duobo.ſ.a ſoꝛma panis.⁊ ille modus ↄtinendi quodã⸗ modo reduci hz ad illum: quo coꝛpus ſubſtantia cõtinet᷑ a coꝛpoꝛe quantitate ⁊ a loco ↄtinente illaʒ ſoꝛmã. ille modus quodãmodo reduci põt ad ↄtinentiã loci. Cũ igit᷑ obijcit ꝙ nõ continet᷑ neqʒ vt materia neq; vt ſubie⸗ etũ a foꝛma vel accñte ⁊c.pz rnſio.pret᷑.nõ ſolum ↄtinet ſacramentalr ſed alio modo vt dictum eſt. 4 Similiter ad aliud qð Inno.dicit.ꝙ eſt in diuerſis locis.boc ẽ ve⸗ rum vt er dictis patet. non tamen oĩno continet᷑ ſiẽ alia contenta localiter vt patet. vnde lʒ ſit in diuerſis locis: non tñ localiter ſiue circũſcriptiue. Ad illud qð obijci tur.qꝙ in eadem quantitate ⁊ veritate eſt ſub ſacramento qua eſt in celo ⁊c. Sicendũ ꝙ ex boc non ſequit᷑ q codeʒ modo eſt bic ⁊ ibi.immo congruit ꝙ aliter ſit ſub ſacra⸗ mento ⁊ aliter in celo.quia in ſacramento eſt tanꝙᷓ ↄten/ tum in ſigno.⁊ quia eodeʒ modo ſignificat᷑ hoſtia maio⸗ ri ⁊ minoꝛi:eodem modo continet᷑.vnde nõ continet᷑ ibi ſicut locatuʒ in loco ſicut continet᷑ in celo.¶ Ad illð qð obijcitur.ꝙ coꝛpus xpᷣi eſt ita ſubſacramento ꝙ nõ exce⸗ dit neq; excedit᷑ ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ eſt exceſſus in ↄtinentia: eſt exceſſus in qnantitate.lʒ ꝗ̊ coꝛpus xpᷣi ñ excedat ex⸗ ceſſu qui attendit᷑ in continẽtia: excedit tamẽ exceſſu qui eſt in quantitate.Mõ eniz eſi equale ↄtinẽti in quãtitate hec aũt equalitas requirit᷑ ad circũſcriptõʒ.¶l! Ad aliud qð obijcit᷑.q ꝛium poſitõis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ eſt duplex potentia. Ana que eſt oꝛdinatio ꝑtiũ in toto:⁊ de hac in⸗ telligit᷑ verbum phᷣi. Alia eſt oꝛdinatio totius in loco: ⁊ ab hac abſtrabit᷑ coꝛpus xp̃i vt eſt ſub ſacramento.¶ Si autez quereret᷑ circa hoc.vtꝝ xpᷣns ſᷣm ꝓ continet᷑ ſb ſa⸗ cramẽto ſedeat vel ſtet vel iaceat:vel ſic alio modo ſe ha- beat.⁊ videt᷑ ꝙ hoe opoꝛteat de neceſſitate: cum ſᷣm ꝙ eſt in celo ſic ſe hbʒ vel ſic.quia ſi dicet᷑ nõ:oppoſita conue⸗ nient eideʒ.ſ.ſedere ⁊ nõ ſedere:ſtare ⁊ nõ ſtare.Si eniʒ ſedet in celo ⁊ nõ in altaꝛi. ſimul ⁊ ſemel ſedet ⁊c. Dicẽ dum ꝙ ꝓpꝛietates coꝛꝑis xpᷣi ſunt duplices.Quedã autẽ reſpiciũt ip̃m coꝛpus abſolute. ſicut bicubicũ tricubicũ luminoſum vel gloꝛificatũ ⁊ hmõi: que abſolute inſunt. Nuedam reſpiciũt ipſuz in relatione ad aliud.vt videri tangi circũſcribi:localit᷑ ↄtineri.Ab abſolutis nõ abſtra bitur ſm ꝙ eſt ſub ſacramento:ſed a relatiuis.tamẽ ꝓut eſt ſub ſacramento:tuʒ ꝓpter veritateʒ ſacramẽti q̃ opoꝛ tet ipſum coꝛpus contineri ſpecie maioꝛi ⁊ minoꝛi: tum ꝓpter vtilitateʒ fidei qua opoꝛtet occultari · VUñ hec duo ſunt ocedenda.rxpᷣus circũſcriptiue ſiue localit᷑ continet᷑ in celo:nõ continet᷑ circũſcriptiue vel localiter ſub ſacra mento.nec hoc eſt incõueniẽs.vnð ſicht bec ſimul pñt cõ cedi:homo mouetur:homo quieſcit rõne cõmunitatis ⁊ indefinitatis huius termini hõ.ſic quia coꝛpꝰ xpᷣi inqᷓtũ xl. conſiderat᷑ vt indefinitũ reſpectu loci 2 vt ſoꝛtiẽs quẽdã modũ cõmunitatis ſalua lege oppoſitõis:ſimul pñt ð eo concedi moueri ⁊ quieſcere.quia mota ſpecie in hoc al⸗ tari mouetur:nõ mota in alio ideʒ quieſcit.⁊ quia ſeſſio 2 erectio ⁊ poſitiones hmõi non ita preciſe dicunt poſi⸗ tiones totius in loco:ꝗn aliquo modo dicant poſitioneʒ partium in toto. Alia eſt.n.poſitio quarunda ꝑtiũ ĩ to⸗ to qñ coꝛpus eſt erectum: ⁊ alia qñ eſt incuruatũ: ⁊ alia qñ ꝑtes ſunt extenſe:⁊ alia qñ ſunt replicate.nõ videtur veritati contrariũ ꝙ coꝛpus xpᷣi ſᷣm ꝙ eſt ſub ſacramẽto ſedeat vel ſtet ſicut ſᷣm ꝙ eſt in celo.exquo iſie poſitiões quodãmodo oꝛdinatiõez partiũ in toto reſpiciũt.ſᷣ ſicut coꝛpus xpᷣi in eadeʒ quantitate in qua eſt in celo eſt ſp ſa cramento:nihilominus inqꝙtum eſi ſub ſacramento ñ eſt configuratio ⁊ contermĩatio partiũ continẽtis ⁊ ↄtenti. Inqᷓtum aũt eſt:in celo eſt.ſiłr eſt ꝙ coꝛpus xpᷣi initum in celo ſedet vel ſtat ꝑtes illius ⁊ loci ↄtinẽtis hñt cõter⸗ minationeʒ:inqᷓtum eſt ſub ſacꝛamẽto nequaqᷓ;. ¶ Ad il lud qð obijcitur.ꝙ coꝛpus xp̃i continet᷑ ſub ſacramto Fᷣm extenſioneʒ partis extra parteʒ ⁊c. Dicendũ ꝙ ꝑ h̊ ꝙ di⸗ citur ſᷣm extenſioneʒ ꝑtis extra ꝑtem põt notari modus exiſtendi circa coꝛpus xpᷣi ꝓut eſt ſub ſacramẽto: ⁊ ſic ñ eſt verum.vel modus exiſiendi in ſe:ſic eſt verũ.corpus enim xp̃i eſt extenſum extenſione ꝑtis extra ꝑtem: nec tñ continet᷑ ſᷣm iſtam extenſioneʒ a ſacram̃to.vnde cõtinen⸗ tia nõ eſt ſᷣm hanc extenſioneʒ:ſ̊ ↄtentũ ẽ Fm illaʒ. Ad illa que obiecta ſunt ꝓ alia ꝑte: quia vident᷑ concludẽ q; coꝛpus xpᷣi ſub ſacramento nõ ſit vllo modo in loco.Re ſpondendũ eſt.Et primo ad illud ꝙ videt᷑ Innoc.diſtin⸗ guere inter eſſe in celo ⁊ ſub ſacramẽto.Ad qð dicendũ. ꝙ in hoc notanda eſt diſtinctio.ꝙ in celo eſt localiter tm̃ ſub ſacramẽto nõ localiter ̊ ſacꝛamentatr.lʒ reſpectu lo ci continẽtis foꝛmã panis quodãmodo ſit in loco. Solʒ tñ diſtingui.q aliquid dicit᷑ eſſe localiter:aut qꝛ ᷣm cor poꝛaleʒ pnñtiam:aut quia eſt ſᷣm cõmenſurationeʒ coꝛpo⸗ ri conuenienteʒ.primo modo eſt localiter ſub ſacramen⸗ to:ſecundo modo in celo.⁊ ſic impꝛopꝛie ⁊ extenſo nomi ne ſumpto localiter poteſt dici.ꝙ coꝛpus chriſti localit᷑ ẽ ſub ſacramento. Innocen.auteʒ diſtinguit eſſe localiter contra eſſe ſacramentaliter.4¶ Ad illud quod obijcitur. non eſt diffinitiue igitur non circumſcriptiue. Dicendũ 31 cum dicitur coꝛpus chriſti non eſt in loco diffinitiue. ĩ notatur vniuerſalis negatio falſa eſt: quia ſic ſolꝰ veꝰ non eſt diffinitiue quia vbiq; eſt.ſi particularis vera ẽ.⁊ ſi non diffiniatur eſſe illius reſpectu huius loci vel illiꝰ: diffinitur tamen reſpectu loci ſimpliciter.hec autẽ abla⸗ tio diffinitionis non tollit circumſcriptionem. pret᷑.non ꝓprie circũſcribitur coꝛpus chriſti prout eſt in altari: ſic nec oĩno nec ꝓprie eſt in loco.quod auteʒ circũſcribitur a loco habet partes contermiales ipſi loco circũſcribẽti quod non habet coꝛpus chꝛiſti ꝓut eſt hic. AUnde dico ꝙ mirabilis eſt continentia illius inqᷓtũ eſt ſub ſigno ⁊2 in⸗ qᷓtum eſt in loco.elnde bene hic habet locum vᷣbuʒ Au⸗ guſti.quod eſt. Si ratio querit᷑ ne eſt miꝛabile:ſi exẽpluʒ querit᷑ ne eſt ſingulare.demus ideo aliquid deum poſſe: qð fatemur nos intelligere nõ poſſe· vñ hoc ſacr̃ᷣm ẽ ple⸗ nũ miraculũ. ꝓpter qð magis innitendũ eſt fidei ꝙᷓ rati onibo. Alia cõcludunt veritatẽ abſolute:vnde nõ indigẽt ſolutione. Articulus octanus Onſequẽter querit᷑. vtꝝ coꝛpus xpᷣi continet᷑ ſub ſacr̃o ↄpᷣhenſibilit.Et pᷣmo.vtꝝ ↄpᷣhenſi⸗ llit ab intellectu viatoꝛis. Scðo.vtꝝ compᷣ⸗ henſibilłr ſenſu compᷣhenſoꝛis. Wirca primuque- §. ſ. ritur ſic.Cognitio intellectina viatoꝛis eſt a ſenſu. pro⸗ pter quod intellectus noſter dicitur fantaſticus: quia ſʒ philoſophum nihil eſt in intellectu quod prius non fu⸗ it in ſenſu fantaſia. ſed exiſtentia coꝛꝑis chriſti ſub ſa⸗ cramento nunqᷓ fuit ſub ſenſu neq; in ſe neq; in ſili.̊ ꝛ⁊c̃. 4 Itez m phᷣm vniuerſale eſt obiectũ intellectus.ſed eo gnitio vlłis habet᷑ ex exꝑientia.vt.n.dicit phᷣs:ex multis lenſibus eſt vna memoꝛia: ex multis memoꝛijs vna expe rientia:ex multis exꝑientijs vnũ vniuerſale qð eſt pꝛinci pium artie 2 ſcientie.Si ꝗ̊ hoc eſt ſupꝛa bumanã exꝑien⸗ tiam: eſt ſupꝛa intellectum. 4! Item ni intellectus ſ uo nit taniꝙᷓ principiũ per ſe notum. ꝙ omne continẽs coꝛpꝰ eſt maius vel equale illi qd continet᷑.ſᷣ hoſtia nec eſt ma⸗ ioꝛ nec equalis.& ſi intellectus ponit hoc:ponit cõtra ſe. 4l Item intellectus humanus dicit.ꝙ ſi aliquid eſt ĩ ali⸗ quo toto ⁊ fiat in minoꝛi neceſſe hʒ contꝛabi aut excedet illð.ſᷣ coꝛpus xp̃i eſt ĩ magna hoſtia ⁊ in medieta te eius ita magnũ 2 nõ contractũ. intellectus noſter hoc ñ po⸗ teſt ca ꝑe.¶ Contra.nullus tenet᷑ ad impoſſibile. ſi il⸗ lud eſt oĩ no ſupꝛa poſſe noſtꝛi intellectus:nullus tenet H̊ credeꝛe.ꝭ̊ qui nõ ſentit ibi coꝛpus eſſe ſicut fides dictat ñᷣ peccat.ſ̊ hoc eſt falſum. ⁊c.q¶ Item qð eſt ſupra intel⸗ lectum eſt ſupra ſermoneʒ:quia ſermo oꝛtũ hʒ ab intelle· ctu. nõ videt᷑ ꝙ aliquis poſſit loqui de hoc ſacr̃o.⸗ SItẽ Hugo d s.vic.Nihil certius nihil cõſtantius tenemus qᷓ qð fide comprehẽdimꝰ. illa que fidei ſũt: certiſſima ſunt intellectui.̊ᷣ hoc eſſe nõ poſlet niſi eẽnt comp̃ᷣhenſa ab intellectu iciſchnliaerar⸗ intellectum via toꝛis vt eſt reltctus nature ꝓprie ⁊ naturalibo innitẽs ra tionibus.⁊ ſic ↄtinentia coꝛꝑis xpᷣi ⁊ modus continentie non eſt comp̃henſibilis ab intellectu viatoꝛis: qꝛ inq;ẽtuʒ intellectus eſt talis fantaſticus eſt ꝓcedens ab inferio⸗/ ribus cognitiuis quibus incompᷣhenſibilis eſt oĩno hec continentia.Eſt etiam conſiderare intellectum viatoris Fm ꝙ eleuatus eſt ꝑ fidem.⁊ ſic continẽtia iſta eſt compᷣ⸗ henſibilis ab intellectu viatoꝛis: quia intellectus inqᷓtũ eſt adiutus ꝑ fidem ⁊ eleuatus: aſſentit ipſi veritati iu dictamen fidei.⁊ ſeipſum captiuat inqtum naturalibus rationibus eſt innixus.⁊ ſic captiuatus ꝙtũ ad aſſenſuʒ illoꝝ que aſtruit ratione naturali.nõ ſolũmodo aſſentit illis que fides dictat:̊D concoꝛdat in ratiocinãdo. ꝗa ſᷣm banc viam aſcendes ad cauſas ſuꝑioꝛes ſuppoſita dei oi⸗ potentia ⁊ eẽntiali bonitate:aſtruit multa contingere in hoc ſacramento que ſunt ſupꝛa intellectũ humanuzʒ: ꝓpt ſacramenti veritatẽ ⁊ fidei noſtre vtilitatẽ.q¶ Ex bis ptʒ in parte rñſio ad obiecta ꝓ vtraq; ꝑte.quia que circa G ſacramentum accidunt: nõ ſunt ab intellectu viatoꝛis cõ prehenſibilia ſᷣm ꝙ intellectus eſt ſui relictus nature.⁊ ſic ꝓcedũt rationes ꝓ prima ꝑte.q Ad primũ qð obijci tur ꝓ alia ꝑte dᷣm.ꝙ lʒ que accidũt circa hoc ſacramẽ: tum ſint ſupra poſſe intellectus inꝙᷓtuʒ eſt humanꝰ ſiue naturalis:nõ tamen ſupra poſſe iniᷓtuʒ eſt adiutus ꝑfi⸗ dem.4l Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ multis rationibo aſtru⸗ itur coꝛpus xp̃i eſſe ſicut credit᷑ ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ aſtrui tur ita eſſe rõnibus naturalibo:̊ ſicut tactũ eſt quia in⸗ tellectus eleuatus ꝑ fidem aſſentit illis que fides dictat ⁊ eiſdeʒ ratiocinando concoꝛdat. Ex bis patet reſpõſio ad alia. onſ. equenter que .S. ij. ritur. Si exiſtentia coꝛꝑis xp̃ᷣi ſub ſacramento ſit ſupᷣ in⸗ tellectum compᷣhenſoꝛis.Eꝛ ſic:videt᷑ ꝑ hoc.qꝙ exiſtentia illa ⁊ modus exiſtendi eſt ſupra intellectũ.ſ̊ nũqᷓ; ſenſus eleuatur ſupra intellectũ. eſt ſupꝛa omẽʒ ſenſuʒ quan⸗ tũcunq; ſit gloꝛiſicatus.ql Iteʒ coꝛpus rpᷣi ſub ſacramen to hʒ modũ exiſtendi ſpũs creati ꝓ eo ꝙ eſt in qualibet ꝑte ſui ↄtinentis ſicut aĩa in qualibet ꝑte coꝛꝑis.ſᷣ nunqᷓ oculus gloꝛificatus tantũ ſublimat᷑ ꝙ põt videre ſi pin. 3 nec coꝛpus rpᷣi ꝓut ibi exiſtit.q¶ Item ſenſus guſtus ẽ j beatis pt dicit Augꝰ.de quinq; ſenſibo.ſᷣ eſto ꝙ beatꝰ ſu meret coꝛpus xpᷣi: conſtat ꝙ guſtus nõ ſentiret ſapore carnis. pari ratione nec viſus ꝑcipit vt ibi eſt.q¶ Item aqn duo vident᷑ in diſtãtia equali:maius videt᷑ ſub angu⸗ lo maioꝛi.̊ cum coꝛpue xp̃ᷣi maius ſit ipſa ſpecie:ſi illud coꝛpus intra ſpẽm videt᷑:maioꝛ angulus eſt infra mino⸗ rem . hoc auteʒ eſſe nõ poteſt niſi ſoꝛte ꝑ miracnlũ. im⸗ poſſibile eſt ꝙ ꝑ naturaʒ coꝛꝑis gloꝛificati ibi videat coꝛꝝ pus.immo videre ita erit miraculũ ſicut exiſiẽ:⁊ ita cor⸗ pus ppi ſi Eto nõ apprehendit᷑ a ſenſu ↄprehẽſo⸗ ris.¶ Contra.vt habet᷑.iiij.ſent.diſ.xj. Sub alia ſpecie creditur coꝛpus xpᷣi vt fides habeat meritũ.ſp̊ fides ñ bzʒ locum in beatis. vt videtur illis aparet coꝛpꝰ xpᷣi ĩi pp5 pria ſpecie.¶ Item ſtatus gratie velamen ſuſiinet: ſtatꝰ De⸗ neqnaqᷓ.quia in ſtatu illo omne velamen aufert᷑. lʒ oculis viatoꝝ veletur coꝛpus xpᷣi:oculis beatoꝛuʒ re uelat᷑. ¶ Item ſenſus noſtri decipiunt᷑ ꝓpter h̊ ꝙ xp̃ la⸗ tet ſub ſacramẽto.decipit᷑.n.viſus:ſiłr tactus ⁊ guſtus. Hſ in beatis nulla cadit deceptio.ᷓ coꝛpus xp̃i ñ latet ſen⸗ ſus eoꝝ.4l Item ſi nõ compᷣhendit᷑ ſenſu compᷣpenſoꝛis. hoc eſi vel ratione coꝛꝑis xpᷣi gloꝛioſi: vel rõne velatõis. nõ rõne prima: quia ſicut claritas coꝛꝑis nõ gloꝛioſi nõ latet viſum nõ gloꝛioſum niſi ſit infirmitas ex ꝑte viſus vel oꝛgami.ſic claritas coꝛꝑis gloꝛioſi nõ latet viſum glo⸗ rioſum.ieq; rõne ſecũda: quia in ſtatu illo omne vela⸗ men aufert᷑:vt tactũ eſt.¶ Rnſio.exñtiã xpᷣi ſubſacmen to eſt ita ſublimata ſupra omẽʒ modũ eẽndi rei coꝛpora lis.q viſus quantũcunqʒ ſit gloꝛioſus: nullo modo q̃ͥn⸗ tum eſt d poteſtate ſua ad ipſum videndũ ſicut ẽ ibi at⸗ tingit.¶ Si quereret᷑ de beata virgine. vtꝝ viſu coꝛpal videt xpᷣm ꝓut eſt ibideʒ.Dici poſſet etſi pium eſt ſupo⸗ nere ꝙ hoc ſit ſibi datum vel alij cuicũq;:hoc magis ẽ do⸗ no ſpali ⁊ priuilegiato ꝙ; ptãte cõmuni.ſ.gloꝛie.Comp⸗ hendere.n.coꝛpus ꝑſectũ ſᷣm quantitatẽ humanã conti⸗ neri ſine reſtrictõne a ſoꝛmula vł ſpecie quãtitatis omꝰ denarij vel longe minoꝛis.nõ tm̃ eſi ſupra ſenſum: ſᷣ ſup intellectum.ſimiliter ipſuʒ cõtineri a toto ⁊ ꝑte oimoda indifferentia.i.ita ꝙ nõ excedat neqʒ excedat᷑. ꝓpt᷑ hoc cõ cedende ſunt rationes que oñdũt ꝙ ↄtinẽtia xpᷣi ſub ſac⸗ mento eſt ſupra ſenſuim compᷣhenſoꝛis.⸗ Ad pꝛimũ ↄtra hoc dðᷣm.ꝙ cauſa defectus comp̃henſionis coꝛꝑis rpᷣi ex pte ſenſus ipſis comp̃ᷣhenſoꝛibus.nõ eſt velamen ſacmẽ⸗ ti:ſ̊ modus exiſtendi ad quem vis ſenſitiua nõ põt attin gere.ſicut.n.dictũ eſi que illaʒ ↄtinentiazʒ ciꝛcũſtant ſunt etiam ſupra intellectũ.⁊ lzʒ ita ſit ꝙ ſenſus iſtud nõ com⸗ prehendat: nihilominꝰ intellectus hoc videt clare.¶ Ex hoc pʒ rñſio ad aliud.quia vt tactũ eſt:velamen nõ eſi cãẽ huiꝰincompᷣhenſionis:̊ ꝙ coꝛpus rpᷣi eſt ibideʒ ꝑ modũ ad quem ſenſus nõ attingit.¶ Ad aliud doðm.ꝙ nullus eſt erroꝛ vel deceptio in ſacramẽto qð eſt ſacr̃m veꝛitatis quia hic non ſiatur iudicio ſenſus:ᷣ intellectus. O aũt ſenſus dicũtur decipi:hoc dicit᷑. quia ſunt via vt opinio in nobis fallat᷑ que indicaꝛet ibi eẽ ſubiecta ſpecieꝝ:niſi intellectus fidelis purgaret erroꝛẽ. multomagis purgat in beatis ⁊ preuenit vt nõ decipiant᷑.¶ Ad vltimũ dicen duʒ.ꝙ neq;ʒ gloꝛia neq; claritas coꝛꝑis rpᷣi neq; velamẽ eſt cauſa incompᷣhenſionis ipſis beltio: modus exiſtẽ⸗ di ipſius coꝛpoꝛis.cuius perceptio eſi ſupra ptãtem ſen⸗ ſitiuam.lʒ enim coꝛpus rp̃i ſit ſenſibile beatis:nõ tamen ſub ſacram ento eſt ſenſibiliter.ſicut coꝛpus rp̃i añ paſſi⸗ onem fuit paſſibile:tamen ſub ſacramento fuit impaſſi⸗ biliter. In hac determinatione ſenſui beatoꝝ ñ preiudi⸗ cat᷑:ſ̊ miriſficetia di ſub ſacio dclarat. Oneſtio.xlj.de efficacia ſacram̃ti euchariſtie. eEdgmituy de hurꝰſa⸗ cramẽti efficacia: quod eſt octaua pars principalis.ꝛimo ergo queꝛitur ef⸗ ficacia q;tum ad ablationem mali. Se⸗ 2 cundo qꝙ;tum ad collationein boni. Tel bug Hſacrm Pʒ- efficaciaz. 2 . 7 —— embꝛu prunmũ IVrca primũ primo querit᷑. vtrũ virtute hbꝰ acramenti væleãtur venialia peccata. Se⸗ — K — — — — cundo vtrum virtute huiꝰſacr̃i deleant᷑ pcẽ̃a moꝛtalia. Ii prumus N D pꝛimũ ꝙ deleant᷑ venialia. videt᷑ ſic.iiij.ſen. xij.di.c. Inſtitutũ.vbi dic męr̃ ꝙ h̊ ſacr̃ᷣm inſti tutũ fuit in augmentũ vᷣtutis:⁊ medicinaʒ qti⸗ diane infirmitatis. IJtem Amb.ſi quotiens ſanguis xpᷣi effundit᷑ in remiſſionẽ pctẽoꝝ effundit᷑:dʒ ſemꝑ acciꝑe qui ſemꝑ peccat.⁊ ↄſtat ꝙ nõ intelligit᷑ ſe ſemꝑ peccare moꝛta⸗/ liter ⁊c.igit᷑ effectꝰhuiꝰſacramenti eſt remiſſio venigliũ. 4 YItem Inno.iij.venialia delet et cauet ata g r⸗ tra.qui digne accedit ad ſacrã ↄmunionẽ accedit ↄtritus ſed gratia contritõnis delent᷑ moꝛtalia: venialia multo magis.igit᷑ cum ſemꝑ digne accedens accedit ↄtritus ſem per anteꝙᷓ; accedat ad cotonẽ ſacrã deleant᷑ veialia. 4 Ytez ſi gratia delens moꝛtale.nõ delet vnũ mortale tm̃ ſ̊ om̃ia igiẽ et eadem rõne et gra vel augmentüũ gratie delens veiĩ⸗ ale nõ vnum tm̃ delebebit h̊ om̃ia.igitur ſi virtute huiꝰſa⸗ cramenti delent᷑ venialia:om̃ia delebunt᷑ vel nullũ.ſed nõ omia:dicit em̃ Aug.quotidie gꝛauamur pctis ſine quibo moꝛtalis infirmitas viuere non põt.4 Item eſto ꝙ aligs habet decem venialia. aut delebunt᷑ om̃ia hoc ſacramẽto: aut nulla:aut tm̃ ꝗnq; vel ſex vel aliquo mõ hmõi.non vi detur ratio quare magis hec ꝙᷓ illa.igitur aut omnia aut nulla.non omnia vt habetur ex verbo Aug. Et. j. Jh.j. Si dixerimus quia peccatũ non habemus ⁊c.¶.Jtem ve nialia non delent᷑ qualibet gratia gratumfaciente.ſił em̃ inſunt cum gratia buiuſmodi.ergo ſi delent᷑ gratia h̊ erit perfecta.igitur effectus huius ſacramenti eſt collatio gra tie.nõ tmmodo gratumfacientis: ſed gratie perfecte.i2õ enim tollitur veninle gratia niſi illa que eſt quaſi ſibi con traria.Gratia autem gratũfaciens in quacũq; differẽtia non eſt ↄtraria veniali ſed illa ſolummodo que eſt ꝑfecta. ſed effectus huius ſacramenti non eſt collatio gratie per⸗ fecte.igitur ⁊c.¶ Item venialia ſunt maioꝛis in herẽtie qᷓ moꝛtalia.non em̃ tollunt᷑ per gratiam gratumfacienteʒ ſi cut et moꝛtalia.igitur requiritur foꝛtius agens ſiue vᷣtus maioꝛis efficacie ꝙᷓ; virtus delens moꝛtalia.igitur cũ vir⸗ tus huius ſacramẽti non eſt maioris efficacie ꝙᷓ illa que elet moꝛtalia:non hoc ſacramento delentur venialia. Item in ſacramento baptiſmi delent᷑ omnia moꝛtalia 2 venialia. ꝓpter quod non requiꝛit᷑ gemitus vel planctꝰvel confeſſio poſt baptiſma digne ſuſceptum.ĩmo iniuria fie⸗/ ret xpᷣi ſacramẽto:ſi ſequeretur confeſſio ipſuʒ baptiſma. A ſimili videtur ꝙ ſi per hoc ſacramentum delentur veni alia.contingente caſu ꝙ aliquis accedens ad ſacraʒ com munionem neq; contritus neq; confeſſus ſuꝑ quibuſdam venialibus:quoꝛum non fuerit recoꝛdatus ante acceſſuʒ. Si poſt reduceret illa ad memoꝛiam:non debẽt cõſiteri il la.ĩmo iniuriaret᷑ ipſi ſacramento ſi confiteret᷑ illa.quod cum non ſit verum:videtur ꝙ virtute huius ſacramẽti nõ delentur venialia.¶¶ Iiem qn aliquis ſuſcipiens aliquod ſacramentum exiſtit in diſpoſitione ↄtraria effectui ipſiꝰ ſacramenti virtus ſacramenti nõ habet in illo efficaciam Verbigratia.virtute baptiſmi delent᷑ peccata moꝛtalia.ſᷣ ſi aliquis ſuſcipiens ſacramentum baptiſmi eſſet in actu⸗ ali voluntate peccandi moꝛtaliter: nõ haberet efficaciam virtus ſacramenti. Ergo ſi quis vxoꝛem diligit ſub deo in oꝛdinate exiſtens in actuali voluntate in illo.non habebit Aertan rma ſacramen ſi eius effectus ſit deletõ veni als A Reſponſio. ꝙ virtute hinꝰſacramenti delentur ve nialia:vnde que ꝓ illa parte inducta ſunt ↄcedimꝰ. ¶ Ad illud quod pꝛimo obijcitur in ↄtrarium. ſcilʒ ꝙ accedens accedit contritus.et ↄtritione delentur moꝛtalia ⁊c. Dicẽ dum ꝙ hoc non ſequitur.gratia eniʒ ↄtritionis quia red dit hominem gꝛatum et recõciliatum deo habet oppoſiti⸗ onem cũ peccato moꝛtali quo ꝑ ſe homo auertit᷑ a deo et ĩ⸗ curꝛit odiũ et offenſaʒ dei.nec ↄpatit᷑ illud ſecũ: pctm eniʒ veniale nõ auertit hoĩem a deo nec ꝓpter illud incurꝛit hõ offenſam dei: ꝓpter qð nõ bʒ opoſitõeʒ gr̃a ↄtritõnis cuʒ illo.vñ bñ ↄpatit᷑ illud ſecũ.veniale em̃ pctᷣm cãm hʒ amo „* xlj. rem ſcʒ creature inoꝛdinatũ ſub teo.vñ non auertit a deo ſicut moꝛtale qð cauſat᷑ ex amore creature ſupᷣ deũ.vñ qa pꝓuenit ex amoꝛe ꝗ licet ſit inoꝛdinatꝰtñ ẽ ſub deo vñ ſimt eſt cũ gra.¶ Ad quod obijcit᷑.ꝙ gra delens vnuʒ moꝛtale delet omia.igitur gra delens vnũ veniale velet oĩia. Dðm qᷓ nõ ſeqtuꝛ. Gra nanq; delẽs vnũ moꝛtale delet oĩa. qꝛ bʒ oppoſitõez cũ moꝛtali vno qtum ad illud. vñ vnaʒ bʒ rati onẽ cũ omi moꝛtali. In moꝛtali em duo ſunt auerſio 7 cõ⸗ uerſio.ĩtum ad auerſioneʒ omia indria ſunt.qꝛ illud a qͥ eſi auerſio eſt vnũ.⁊ pꝛiuatõ auerſionis in quocũq; ẽ vni⸗ rõnis eſi:ſicut pꝛiuatõ vite coꝛꝑalis.tum aũt ad ↄuerſi onẽ eſt dria peccatoꝝ.vñ aliud eſt pctm auaricie alind lu rurie et ſic de alijs.gra aũt hbʒ oppoſitõeʒ cum pcto moꝛta li rõne auerſionis.vñ eſt quaſi foꝛmalis oppoſitio int gꝛa⸗ tiaʒ et pcim moꝛtale.quia auerſio eſt cauſa foꝛmalis ⁊ cõ⸗ ſumatio peccati. Quia igitur gra opponit pcto eo vñ oĩa peccata ſunt vnũ: ꝓpter hoc rõne qua vni delet et om̃ia.ſᷣ peccata venialia non hñt oppoſitõnem ea rone vnde ſunt vnum. illud em̃ vnde vnũ ſunt eſi amoꝛ inoꝛdinatus crea⸗ ture ſub deo. ᷣ aũt ñ opponit᷑ gratie. Pꝛe. amoꝛ ille inoꝛdi natꝰnon eſt reſpectu vniꝰneq; vniꝰratõnis.quia bicẽ ma⸗ gis inoꝛdinatus ille minꝰ.nõ ſic eſt de auerſione moꝛtalis vnde etſi aliqua ſit oppoſitio gratie ex aliqua ↄditõne illi⸗ us cum veniali: tñ quia non opponit᷑ illi ratõne qua vnuʒ eſt cum alijs ſicut eſt de moꝛtali:non opoꝛtet ꝙ ſi delʒ vnũ veniale ꝙ delet omnia ſicut ex ꝑte alia..¶ Ad boc qð obij⸗ citur.ꝙ ſi aliquis habet decem venialia q̃ ratione delebit hoc:et illud. dicenduʒ ꝙ non ſeqtur.poſito em̃ ꝙ aliquis accomodauerit alicui.xv.diuiſim. ita ꝙ primo.x.poſt.v. iam debet ei. xv.ſi debitor impotens ſoluere totuʒ debitũ ſoluat ꝑtem ſcilicet.v.non eſt maioꝛ ratio quare illa.v.ſa⸗ tiſfaciant p debito vnius quinarij ꝙᷓ alterius vel tercij.tñ ideo non ſegꝗtur ꝙ illa.v.ſoluta.aut ſatiſſaciant pro om̃i⸗ bus quinarijs debitis: aut nullis.immo in voluntate cre⸗ ditoꝛis eſt accipere.v.ſoluta.vel pꝛo pꝛimo quinaꝛio vel ꝓ ſecundo vel tercio.ſic eſt in pꝛopoſito.In voluntate enim dei eſt ſm deuotõnem ſumentis dimittere ei actus venia⸗/ liuʒ plures vel pautioꝛes.vnde in agentibus ex neceſſita/ te m naturam tm̃ tenet dictum argumentuʒ. in agentibo do voluntarie non tenet.exiſtimo tamen ꝙ gratia illiꝰ ſa⸗ cramenti delentur citius venialia que magis ↄtraꝛia ſunt effectui buius ſacramenti pꝛincipali.qui eſt vnio mẽbro⸗ rum adinuicem et cum capite.ſicut ſunt venialia que pꝛo⸗ ueniunt ex defectu amoꝛis.vt ſunt venialia odij vel diſcoꝛ die et hmõi.et conſequenter alia que minꝰſunt contraria ſicut que ꝓueniunt er defectu fidei. Hoc videtur innuere HBerñ.in ſermone quodam dicens. Sacramentum illud duo oꝑatur in nobis.vt videlicet et ſenſum muniat ⁊ in g⸗ uioꝛibus peccatis tollat oĩno ↄſenſum.ſi quis veſtrũ non tam ſepe modo nec taʒ acerbos ſentit motꝰ iracũdie luru⸗ rie inuidie aut ceteroꝝ hmõi.gratias agat coꝛꝑi ⁊ ſangui ni domini qm̃ virtus oꝑatur in eo ſacramenti. Poteſt igi⸗ tur dici.ꝙ ſicut pꝛima ⁊ pꝛincipalis vnio membꝛoꝝ adin uicem et cum capite eſt ꝑ caritatem. ſcdᷣa ꝑ fideʒ:ſic pᷣmo que ↄtraria ſunt pꝛincipali effectui huiꝰſacramenti venia lia ſcilicet que ꝓueniunt ex defectu amoꝛis.ſecundo ex de fectu fidei delent. VUnde in deletõne venialium.pꝛimo de⸗ lentur vt exiſtimo venialia que ꝓueniũt ex defectu carita⸗ tis:ſecundo que ex defectu fidei.nec dico defectũ carentia ſed im ꝑfectõeʒ et etiã in his ſemꝑ pꝛimo que pꝛimo mõ cõ trariant᷑:hoc tñ non aſſero ſeo opinando dico.4 Ao illð qð obijcit᷑. venialia nõ delent᷑ niſi gratia ꝑfecta ⁊c. Dicen dum ꝙ cum dicitur gr̃a ꝑfecta duo dicunt᷑.ſcʒ gratia et ꝑ⸗ fectio. VUnde dico ꝙ licet gratia nõ ſit effectus huiꝰ ſacra⸗ menti dico gr̃a gratũfaciens: tñ ꝑfectõ eꝰeſt qñq; effectus illius ſacramenti.dicit em̃ Innoc.ꝙ ꝑ huius ſacramenti virtutem vniuerſe virtutes augent᷑ et omniũ gratiaꝝ fru⸗ ctus exuberant.ratione igitur huiꝰaugmenti gꝛatie quod eſt a vᷣtute huiꝰſacr̃i:delet gratia venialia.q⸗ Ad alind qð obr̃.ꝙ venialia ſunt maioꝛis inherentie q; moꝛtalia.vñ re quirit᷑ ad eoꝝ deletõezʒ virtꝰmaioꝛis efficacie qᷓ; virtus de⸗ c1 lens moꝛtalia.ddðm ꝙ nõ dicunt᷑ maioꝛis inberentie quia tenaciꝰ inſunt aĩe ⁊ difficiliꝰtollunt᷑:ſᷣ qꝛ ꝓueniũt ex cauſa difficiliꝰcohercenda ne fiãt.qꝛ quãtacũq; aſſit diligentia: nõ põt hõ ſibi cauere oino a venialibo.nõ igit᷑ dicit᷑ ꝙ ſũt maioꝛis inherentie qꝛ tenaciꝰ inſunt: ̊ quia cã vñ inſunt nõ ita põt coherceri ꝗn inſint ſicut põt cauſa moꝛtaliũ.vel dicunt᷑ eſſe maioꝛis inherentie.nõ quia aliqͥ determinate magis inberẽt:ſed qꝛ aliqͥ indeterminate.vn maioꝛitas i⸗ herẽtie referẽda ẽ indeterminate ad aliqð oim non vxter⸗ minate ad vnũ. Ad id qð obijcit᷑.ꝙ ſi delet vemialia.faci ens ↄfeſſionem de venialibo pꝰſuſceptiõeʒ iniuriat᷑ ſacr̃o. Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt verũ.qꝛ etſi virtute illiꝰ delent᷑ veni alia.eo ꝙ nõ ↄſtat que venialia: ꝓpter hoc ad puritatẽ cõ⸗ ſcientie maioꝛẽ expedit ↄfiteri illa poſt ſumptõneʒ. nec ex hoc pᷣiudicat᷑ ipſi ſacr̃o in aliq̊ͥ. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ moꝛtale ſequens baptiſmũ euacuat ⁊c.dðm ꝙ nõ eſt ſite. qꝛ moꝛtale ſequens ſuſceptõez baptiſmi om̃ia tollit gtui: ta in ſuſceptõne collata: ꝓpter incõuenientiaʒ moꝛtalis et Gtuitoꝛũ.qð nõ facit aliqð veniale.vñ ſi nõ tollit aliquod gratuitũ nec tollit gẽ̃am hoc ſacramento roboꝛatã.vñn nõ eſt ſimile qð ꝓ ſimili inducit᷑.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ qñ aligs exiſtit in diſpoſitõne ↄtraria effectui alicuiꝰ ſacmen ti.non hʒ efficaciã in illo.Dicendũ ꝙ hoc veruʒ eſt qᷓtum ad illð pcẽm qð tũc manet ĩ actuli volũtate:ñ qtũ ad alia 7 loquoꝛ de venialibo. Contrito enim ſuꝑ vno vemali re⸗ mittitur illud.licet ſit in voluntate actuali alteriꝰ. ſiłr di co in ꝓpoſito ꝙ licet aligꝗs exiſtat in actnali voluntate vni us venialis bñ virtute huiꝰ ſacramenti remittit᷑ illi aliud nõ tñ illud.ſ̊ de moꝛtali generaliter verũ eſt. ꝙ exiſtente ĩ actuali volũtate vniꝰ:nõ remittit᷑ nec illud nec aliud. Elñ generaliter eſt verũ ꝙ ſi aligꝗs eſt in diſpoſitõe ↄtraria eſ⸗ fectui alicuiꝰſacramenti ex volũtate alicuiꝰmoꝛtalis:vir⸗ tus ſacramẽti nõ hʒ in illo effectũ.nõ ſimiliter eſt ſi ex vo⸗ luntate alicuiꝰvenialis ſit in diſpoſitõne ↄtraria effectui alicuins ſacramenti. rticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ an virtute huiꝰ ſacri deleã⸗ tur moꝛtalia. Et primo ſi deleantur qtum ad ulpam. Secundo ſi qtum ad penam. apꝛumnmm ſic .§. ſ. ꝓcedit᷑.pꝛimo ad ꝑtem affirmatinã. Julius papa de oſe. di.ij. Cum om̃e crimẽ atq; pcẽm oblatis deo ſacrificijs de⸗ leatur.ꝗd decetero ꝓ delictoꝝ expiatõne deo dabit᷑:qñ in ipſa ſacrificij oblatõne errat᷑. Ecce plane dicit Canon.q; om̃e crimẽ et om̃e pcẽm hoc ſacrificio delet᷑.¶¶ Iteʒ Hył. viij.de trini. Hec accepta atq; exhauſta faciũt vt et nos in xpᷣo et rpᷣc in noſᷣ ſit.̊ hec nõ ſũt niſi ꝑ gr̃aʒ gratũfaciẽteʒ ̊Oin boc ſacramento ↄfertur gr̃a gratumfaciens.4 Item Dam.coꝛpꝰxpᷣi om̃is leſionis ẽ vnctõ om̃is ſoꝛdis eſt pur gatio.¶ Item ideʒ caro rp̃i eſt ſpũs viuificãs.ſed non vi⸗ uificant᷑ niſi moꝛtui.q̊ ⁊c̃. ¶ Item in collecta dr̃.ſit ablutõ ſcelerũ ſit foꝛtitudo fragiliũ.ſcelera dicunt᷑ pcta moꝛtalia quoꝝ ablutõeʒ poſtulat eccleſia virtute hbuiꝰ ſacramenti. ſed fruſtra fieret hmõi petitio:niſi virtute buiꝰſacramen ti fiat hmõi ablutio.¶ Item Yoh.vj. Qui mãducaueꝛit ex hoc pane viuet ineternũ.ex hoc pʒ ꝙ manducanti/ꝓmittit᷑ vita eterna ſ̊ non ꝓmittit᷑ vita eterna niſi merenti virtute gratie gratumfacientis.q̊ cum comedenti ꝓmittatur vita eterna:comedens efficacia huiꝰ ſacramenti meret᷑ vitam eternam.̊ nõ niſi gratia gratũfaciente:igitur effectus hu ius ſacramenti eſt gratia gratũfaciene.¶ Item ſacramẽ⸗ tum iſtud eſt ſacramentum ſine ſignuʒ paſſionis xp̃i ſicut et baptiſmus. et ita expꝛeſſe ſigniſicat paſſioneʒ xpᷣi ſicut et baptiſmus ſignifſicat.ſi igitur baptiſmus virtute paſſi⸗ onis xpᷣi quam ſignificat delet moꝛtalia:et hoc ſacramen⸗ tum ſilr velebit. 4 Yez maxime ↄgruit illud ſacramentũ in quo ille eſt qni eſt auctoꝛ gratie ⁊ indultoꝛ peccatoꝛum eſt ſocramentum ⁊ res babundare in effectu gratie reſpe⸗ etu alioꝝ ſacramentoꝝ.cum Gin alija ſacramentis confe⸗ ratur gratia delens moꝛtalia:marime vt videtur debet huic ſacramento dari.¶ Item de baptiſmo ita eſt. ꝙ eiuſ⸗ dem efficacie eſt vnus et alius ꝙtum ad teletõnem culpe moꝛtalis.ſimiliter videtur debẽ eſſe de imolatione corpo ris xp̃i. et ita immolatio in altaꝛi tante debet eſſe efficacie· quante immolatio in cruce. Item Ambꝛo. de ſacramen S tis.potioꝛ eſt veritas qᷓ figura.Item.j.Coꝛin.x.hec autẽ in figura facta ſunt.glo.In bonis multo melius eſi quod ꝑ figuram ſignatur ꝙ; ipſa figura.ex boc habetur ꝙ res ſi gnata p ſignum vel ſacramentũ melioꝛ eſt ꝙᷓ ipſum ſignũ ſed paſſio domini ſignum eſt buius imolatõnis:igituꝛ hec immolatio potioꝛ eſt.ſed bonitas ſacramentoꝝ eſt ex effi cacia eoꝛum.igitur cum moꝛte xpᷣ oꝛtalia: et hac immolatõne debent᷑ deleri.¶ Contra. ANugu.ad mKe⸗ natum. Quis offerat coꝛpus vpᷣii niſi pro his qui ſunt mẽ bꝛa xpᷣi.igitur non habet hoc ſacramentum efficaciam ni⸗ ſi in membꝛis rpᷣi:ſed nullum membꝛũ rpᷣůi habet peccatũ moꝛtale.q̊ ⁊c.¶ Item Amb.Spũaliter manducat:qui in nocentiã ad altare poꝛtat.ſᷣ nullus exiſtẽs in moꝛtali poꝛ⸗ tat innocentiã:̊ nec manducat ſpũaliter. ſed in ſpuᷣaliter manducantibo habet tm̃modo effectuʒ.g ⁊c.¶¶ Itez ſi de⸗ let pctm moꝛtale.aut hoc eſt in indigne accedentibo: aut ĩ digne.Mon in indigne:quia tales ſibi iudicium mandu⸗/ cant et bibũt.j.Coꝛin.xj.&ꝙ̊ᷓ digne accedentibo.ſed ſi ꝗs di⸗ gne accedit. accedit ſine moꝛtali:igitur in talibo non delet moꝛtale ¶ Rnſio.vt dicii Inno.iij. Euchariſtia ſi digne ſum at᷑ a malo liberat et ↄſeruat in bono. venialia delet et cauet moꝛtalia. Unde p̃mittit᷑ in oꝛatõne dñica.PDanem noſtrum ↄſubſtantialem da nobis hodie.et ſtatim adiun⸗ gimus dimitte nobis debita noſtra.et ne nos inducas in temptatõeʒ ſed libera ⁊c̃.quia ꝑ panem iſtum liberamur. a malis pᷣteritis.pñtibo et futuris.hec Inno. igitur effe⸗ ctus huiꝰſacramenti ſunt.deletio venialis: cautela mor⸗ talis:et augmentũ gratie qua bomo ↄſumat in bono.cum igit᷑ dicũt ſacri oꝛthodoxi.ꝙ virtute hꝰſacr̃i delentur cri⸗ mina et abluuntur ſceleꝛa:hoc non dicunt quia effectꝰpꝛo pꝛius buiꝰſacramenti ſit delere crimina: ſed quadam im⸗ pꝛoprietate loquendi.et ad ↄmendatõnem ſacramenti di cunt illa deleri.quia ab illis cauet᷑ virtute ſacramẽti ⁊ cõ⸗/ ſumatur in bono.Dicunt igitur virtute huius ſacramen⸗ ti moꝛtalia deleri:non quia hec inſunt et hoc ſacramento delentur:ſed quia augmento gratie roboꝛatur bomo con/ tra pꝛonitatem ad malum et redditur cautꝰcirca negligẽ⸗ tiam ſiue ignoꝛantiam exiſtentibo quibus non labitur in peccatũ moꝛtale.vnde dicit᷑ moꝛtale deleri quia delent᷑ im pedientia ad moꝛtale. Pꝛe.in ↄſumatione in bono omnia mala ꝑfecte delentur.quia et reliquie maloꝛuʒ et reatus. quia igitur et conſumatio bec habetur virtute buiꝰſacra⸗/ menti:non incongrue dicitur omne peccatum boc ſacriſi⸗ cio deleri.eo enim eſt perfecta deletio:quo fit in bono con ſumatio.Erxr his patet reſponſio ad primum.⸗¶ Ad aliud quod dicit Hył.ꝙ hec exhauſta faciunt vt nos ſimus in chriſto ⁊c.Dicendum ꝙ hoc nõ intelligitur ꝙ virtute bu ius ſacramenti non vniti vniantur:dico efficacia genera⸗ li:ſed quia vnitum foꝛtius vnit et in vnione illa perſeuerã ter conſeruat. Vnde cum dicit. facit vt nos ſimus in deo. ſenſus eſt. facit vt nos qui ſumus in deo ſimus firmi et in eo conſeruemur. Ao illud Damaſc.ꝙ eſt omnis ſoꝛdis purgatio.dicendum vt dictum eſt.hoc dicit᷑ qꝛ in eo ꝙ fa⸗ cit conſumare in bono ꝑfecte purgat et q́;dtum ad reliqui⸗/ as peccati et reatuʒ. Item quia purgat vicia q̃ ſunt cauſe allicientes ad peccatũ:roborando in gratia ⁊ in virtute. Ad illud quod dicit Dam̃.ꝙ eſt ſpũs viuificans. Dicẽ dum ꝙ hoc eſt ꝑ ↄtinuatõeʒ in vita non ꝑ collatõem vite: niſi in caſu vt alibi patet.¶ Ad quod obijcit᷑ de collecta il la.ſit ablutio ſcelerũ patet reſponſio.ab boc em̃ ſacramen to eſt ꝑfecta ablutio inqtum ab ipſo eſt conſumatio in bo⸗ no.¶: Ad quod obijcitur.ꝙ qui manducauerit ex hoc pa/ ne viuet ineternum ⁊c. hoc non dicitur quia manducado meret᷑ vitam eternã:ſed quia hoc cibo roboꝛatur in virtu te et conſnmat in bono ad quod ſequit᷑ nita eterna. VUnde * – — = 1 — ¶ Mueſtio licet comedenti ꝓmittatur vita eterna:nõ ꝓpter hoc ſequi tur ꝙ emicacia huiꝰ ſacramenti mereat᷑ comedens vitam eternã vt cauſa efficiente ſ̊ vt cooꝑante.Gꝛatia em̃ Ftum⸗ faciens ſiue virtꝰ gꝛatuita eſt vt efficiens mereti huius. ß virtꝰſacramenti cooꝑatur merẽti roboꝛando illũ in vtu⸗ te æ ↄſeruando. 4 Zo id qð obijcit᷑.ꝙ ita expᷣſſe eſt ſaccẽ̃m paſſionis rp̃i ſicut baptiſmꝰc̃. Oicendũ ꝙ etſi vtrũq; ſa⸗ cramentũ repntat paſſionẽ xp̃i differenter tñ:quia bapti/ ſmus pꝛimo paſſionem: hoc acamenteiſ ran paſſum. SPaonis em̃ et vinũ ſignificant pꝛimo xpᷣm ꝗ fuit ex puriſſi mis poꝛtõnibo carnis. et guttis ſanguis beate vᷣginis.vn/ de oblatio iſta que fit in altari.repñtat rpᷣm oblatuʒ in a⸗ ra crucis.Sed ſacramentum baptiſmi ſignificat pᷣmo ab lutionem.qua fuit bomo purgatus virtute paſſionis xp̃i. IYlla em̃ ablutio aque repntat ablutõem que fiebat in effi ſione ſanguinis.de qua.j.Apoca. Lauit nos a pctis no⸗ ſtris in ſanguĩe ſuo.Pꝛe.ſignat ĩmerſionẽ xpᷣi in mortem ſm ꝙ dicit᷑ Ro.vj. Quicũq; baptiʒ ati ſumꝰ in morte xpᷣi baptiʒzati ſumꝰ. Glo.in ſilitudine moꝛtis ipſiꝰ. vt ſiẽ xpᷣe ſemel moꝛtuus eſt in carne ⁊ ſemꝑ viuit:ita ⁊ nos moꝛtui malo ſemꝑ viuimꝰꝑ baptiſmũ bono. Vnde ꝙ̃tum ad illð efficit baptiſmus ſcʒ ablutõneʒ a culpa.et qtum ad illud qð nõ facit.ſcʒ ĩmerſionẽ xpᷣi in moꝛtẽ:repñntat pꝛimo paſ ſionẽ xpᷣi. Haptiſmus igit᷑ pꝛimo ſigniſicat paſſionẽ xp̃i. ſacr̃jm aliud xpᷣm paſſum. vnde iſtud eſt ſacramentũ vt eſt in facto eſſe:ſacramentũ baptiſmi vt eſt in fieri.ſolũmodo em̃ eſt ſacr̃m vt eſt in fieri ſcʒ in ablutõne.vnde dico ꝙ ex⸗ pꝛeſſius repñtat baptiſmus illud qð immediatius fuit cẽ ſalutis.¶ Ex hoc putet rñſio ad aliud.quia ex hac repñta tione magis cõgruebat ꝙ baptiſmo daretur efficacia ple/ na purgandi qᷓ ſacramento iſto.nec in aliquo p̃iudicatur nobilitati huius ſacramenti:ꝙ illo ſumpto non telet᷑ cul pa moꝛtalis:ſed magis atteſtatur. Cibus enim iſte ẽ ſacꝛa mentalis tam nobilis et tam precioſus: ꝙ non debet dari niſi filijs.¶ Ad id quod obijcit᷑. ꝙ nullus baptiſmus ẽ ma ioꝛis efficacie qᷓ; alius:igitur nec aliqua immolatõ vebet ⁊c.Dicenduʒ ꝙ non eſt ſimile. Haptiſmus em̃ non ſe ha⸗ bet ad baptiſmũ ſicut immolatõ ad immolatõeʒ. Immo⸗ latio em̃ altaris habet efficaciã ab illa que eſt crucis.non ſic baptiſmus a baptiſmo.¶ Ad hoc quod obijcit.ꝙ poti oꝛ eſt veritas ꝙ; figura ⁊ ſignficatum ꝙᷓ ſignum ⁊c. Dicen dum ꝙ hoc eſi verũ vbi ſignũ habet ratõnem ſigni vel vm bre tm. ſicut dicit glo.j.Coꝛin.xj.ꝙ in bonis melius eſt ſi gnificatũ ꝙᷓ ſignũ:ſicut regnum celoꝝ melius terra ꝓmil⸗ ſionis.Paſſio aũt xp̃i licet ſit ſignum immolationis quo⸗ tidiane in altari:nibilominus immolatio illa melioꝛ fuit ꝙ̃ iſta.et iſta eſt in memoꝛiam illius. Vñ Nug.de trinita. Quia moꝛte dñi liberati ſumꝰ:huiꝰrei memoꝛes in eden⸗ do et potando carnem 2 ſanguinẽ que ꝓ nobis oblata ſũt ſignificamus. „ onſequenter que S. ij. ritur vtrũ virtute huiꝰſacr̃i deleant᷑ moꝛtalia q;tum ad pe nam. E ſic: videt᷑.dñs ꝓnioꝛ eſt ad miſerendũ qꝙᷓᷓ ad indi⸗ candũ.⁊ ad ↄferendũ bnficia qᷓ ad ſubtrabẽduzʒ. Jaco.ij. Adiſcðia ſuꝑexaltat iudiciũ.Si q̊ᷓ miſcðia ſuꝑaltat iudi⸗ ciũ indigne accedẽtes diuinũ incurꝛũt iudiciũ.nõ ſoluzʒ qᷓ tum ad lapſum in culpã:ſᷣ et q;tum ad obligatõneʒ ad pe⸗ nam.videt᷑ ꝙ digne accedentibo fiet diuina miſcðia qtuʒ ad relaxandũ culpam ⁊ penã:igitur virtute huiꝰſacramẽ⸗ ti tollitur pena.¶ Iem in medicina coꝛꝑali ita eſt ꝙ me⸗ dicina dʒ ꝓpoꝛtõnari moꝛbo. Añ foꝛti moꝛbo foꝛtis ↄgru⸗ it medicina.leui leuis. Ila aũt medicina que eſt maximi nocumenti maxime virtutis eſt. A ſimili in ſpũalibo debʒ medicina ꝓpoꝛtionari moꝛbo.et illa que eſt impꝛopoꝛtio⸗ nabilis moꝛbo et ex hoc eſt maximi nocumenti maxie vᷣtu tis eſt:ß hec medicia quãdo ĩpropoꝛtõnabilis eſt vt quan⸗ do datur indignis maximi nocumenti eſt. Nulla eniʒ me dicina ſpiritualis eſt tanti nocumenti indigne accedenti bus.igitur eſt maxime virtutis: ergo cum virtute alicuiꝰ ſacramenti tollatur culpa et pena:et virtute buiꝰque ma⸗/ xlj. xima eſt debet tolli 7 culpa et pena. Kontre. ſi hoc ſaẽ/ mento tolleret᷑ culpa et pena.omes infirmi qui decedunt ſtatim poſt ſuſceptõeʒ euolarent.4! Yteʒ om̃ia alia ſuꝑflu erent ſacramenta Krd ſine pᷣiudicio.ꝙ effectus iſtiꝰ ſacr̃i non eſt dimiſſiõ pene pꝛincipaliteꝛ: nibilominus di⸗ mittitur pena frequenter in ſuſceptõne buiꝰſacꝛamenti. S ſ magis ẽ ex diſpoſitõne ſuſcipientis.quia vt habet᷑ Exo. xij. AUgnus paſchalis debet comedi cum lactucis agreſti⸗ bus.i.in amaritudine doloꝛis de peccatis ꝓpꝛijs et ↄpaſſi⸗ onis moꝛtis xpᷣi.⁊ doloꝛe iſto comedens meretur dimiſſi⸗ onem pene. vnde dimiſſio pene magis eſt in ſuſceptõne ho ſacramenti ratõne diſpoſitõnis ſuſcipientis: q virtute ſa⸗ cramenti. 4 Ad pꝛimũ obiectũ rñdendum.Cum dicit᷑ qui indigne accedit incidit in iudiciũ dei 2 q̈tum ad penam ⁊ culpam.igitur qui digne accedit ⁊c̃. Dicendũ ꝙ nõ opoꝛ⸗ tet.quia ꝙ indigne accedens incidit in iudicium dei ꝙᷓtuzʒ ad culpam et penam: boc eſt ex iuſticia dei que requuit vt peccata puniant. Unde Merñ. optabam vt vus peccata mea neſciret vel punire non vellet vel non poſſet.⁊ ita deũ eſſe neſcientez vel iniuſtum vel impotentem. quod ſi eſſet: deus nõ eſſet. Vñ ſi non eſſet iuſtus in puniendo peccata: non eſſet deus. Aihilominꝰin puniendo miſericoꝛdia ſuꝑ altat iudiciũ.ij. Jaco.quia punit citra condignũ. Dicituꝛ igitur miſericordia ſu ꝑaltat iudicium in pu niendo:quia ſemꝑ miſericoꝛdia diminuit de iuſticia. dico ꝙᷓtum ad el⸗ fectũ:ſimiliter in retribuendo.quia retribuit ſuꝑ merita. vbi aũt aliquid ↄfert ex pura gratia. non dicit᷑ miſericor/ dia ſuꝑaltare iudicium: quia totum quod ſibi ſit eſt ex mi ſericoꝛdia. licet igitur in omnibo vbi ↄcurrunt miſcdia 2 iudicium miſcdᷣia ſuꝑaltat.⁊ ꝓnioꝛ eſt ad miſerendum qꝙᷓ ad iudicandum:non ex hoc tñ ↄſequens eſt ꝙ vbi ex meꝛa gratia aliquod pꝛeſtat beneficium· ꝙ quicqꝗd poteſt ex mi ſericoꝛdia ſieri fiat. ꝗꝓpter quod non ſeꝗtur ꝙ in opere mi⸗ ſericoꝛdie dei que delet culpam aliquam virtute huius ſa cramenti ꝙ remittat penam. 4l Ad id quod obijcit᷑.ꝙ me⸗ dicina que eſt marimi nocumenti marime eſt virtutis 7c. Sicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ vbi medicina ex quadaʒ violen ta actione agit in ſuſcipientem. In tali em̃ medicina actõ magne violentie ⁊ magni nocumenti eſt iudicium magne virtutis. ſed indigna ſuſceptio huiꝰ medicine ſpiritualis cauſa eſt magni nocumenti. non ex hoc ꝙ medicina agit ĩ ſuſcipienteʒ: ſed quia ſuſcipiens grauiter peccat:cuiꝰ pec cati ipſe eſt cauſa non actio medicine.Ende Augꝰ. iiij. de trini. Sancta malis poſſunt obeſſe. vnde apłs.Qui man ducat ⁊ bibit indigne iudicium ſibi manducat 2 bibit.nõ quia illa res mala:ſᷣ quia malus male accipit. mborum ſecundum Onſequenter querit᷑ de effectu huius ſacra menti qui attendit᷑ in collatõne boni. Que⸗ ritur ergo vtrum hoc ſacramento augeãtur virtutes. Er ſic: videtur.dicit em̃ IOnnocen⸗ tius.peꝛ huiꝰſacramenti virtutẽ vniuerſe virtutes augen tur: et oĩm gꝛatiaꝝ fructus eruberant.4 Item mgr ſent. in.iiij.di.xij.ponit illum eundem effectum. 4 Item hoc ſa cramentum ꝓprie eſt ſacramentum vnionis.aut ergo quia te nouo vnit:aut quia vnitos magis vnit cõſtat quia vni⸗ to is vnit: ſeo hoc fit ę augmentum virtutum. & c. ontroil ĩ boc ſacramento augentur virtutes. videt᷑ ꝙ tiens poſſet ſumi ꝙ ↄtingeret ꝑuenire in hac vita ad ſũ/ mum gradum virtutis: 2⁊ maxime ad ſummũ gradum ca⸗ ritatis. Cuius ↄtrarium dicit Aug.dicens ꝙ illud pꝛece⸗ ptum. vj. Deutroñ. Diliges dominum deum tuum ey toto non poteſi adimpleri in via. 4 Ytem augmentum virtutũ eſt effectus baptiſmi ⁊ confirmatõnis non ergo huius ſac̃ menti. 4 Iez vnius lacramenti vnus eſt effectus. Quaꝛe ergo magiſter aſſignat plures.pꝛeterea quis eſt ille vnus. 4YItem cum aucta vna virtute augentur omnes vt babek Apoca.xxj.ibi.Ciuitas in quadro poſita. Glo.quatuoꝛ latera.quatuoꝛ pꝛincipales virtutes.quarum vna no ⸗ bet aliam excedere. Quare inter effectus buiꝰſacramenti õ aſſignatur ſpeciali entũ caꝛitatis magis qᷓ alte⸗ rius vᷣtutis¶Rñſio.ꝙ hoc ſacramento angent᷑ vᷣtutes. nec ex hoc ſeqtur ꝙ ↄtingat ꝑuenire ad ſummuz gradum virtutis in via frequenti ſumptõne huiꝰſacramenti.qa et ſi virtutes augent hoc ſacramento.qꝛ hoc ſacrjm datur in robur medicinũ ⁊ remediũ:magis fit hec augmentatio qᷓ; tum ad robur ne ſuccũbat temptatõe aduerſitatiset ĩ re⸗ mediũ ne ſuccũbat temptatõe voluptatis. et in medicinã qtum ad curatõeʒ venialiũ:qᷓ; qᷓtum ad augmentũ ᷣm eſ ſentiam vᷣtutũ.Vñ ꝙ̃tum ad tria augent᷑ hoc ſacramento virtutes.ſcʒ q;tum ad roboꝛandũ ↄtra temptiõeʒ aduerſi⸗ tatis.Vnde dicit᷑ panis ↄfirmat coꝛ hominis.⁊ q;tum ad efficaciã efficiendi aiam ſobꝛiam ↄtra incentiua volupta⸗ tis.lnð glo.ſuꝑ illud Marci.xiiij. Aceepit ihs panem. Ebꝛietas felix.ſalutaris ſacietas:que quanto copioſiꝰſu⸗ mit᷑:tanto ſobꝛietatem mentibo donaꝛe dignatur.et q;tum ad curatõnem venialiũ. Vude Gꝛego. in omeł.paſchali Dedit nobis hoc ſacrm ſalutis.vt quia nos quotidie pec⸗ camus⁊ ille iam moꝛi nõ põt:ꝑ iſiud ſacramentũ remiſſi onem pctoꝝ ↄſequamur.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ vᷣtutes augent᷑ ꝑ baptiſmũ ⁊ ↄfirmationeʒ ⁊c. Dicendũ ꝙ qᷓdtum ad plura augmentant᷑ ⁊ diuerſa? differenter ꝑ diuerſa ſa cramenta.Per baptiſmũ em̃ augent᷑ qtum ad expeditio⸗ nem ſuoꝝ actuũ.Eo em̃ ꝙ ꝑ baptiſmũ tollunt᷑ pcta qᷓtuʒ ad culpã et penã que ſunt magna impedimẽta exitꝰvirtu⸗ tum in ſuos actꝰ:efficiunt᷑ expedite ad exercitiũ eoꝛũdem. Per ofirmatiõeʒ augent᷑ qtum ad facilitatẽ aggrediendi ardua ⁊ difficilia.eiꝰẽ ↄfiteri publice fidẽ xrpᷣi. Per hoc ſa cramentũ augerent᷑ qᷓtum ad radicatõeʒ. Eo em̃ ꝙ ꝑ hoc ſacr̃m redditur caritas feruentioꝛ ⁊ foꝛuoꝛ q̃ eſt radir vir tutum ⁊? ipᷣa caritas firmiꝰradicat᷑ ⁊ alie vᷣtutes ↄſeq̃nter. ⁊ ex iſta firmioꝛi radicatõne augent᷑ qᷓtum ad tria pꝛedi⸗ cta ſcʒ robur. remediũ.⁊ medicinã. ¶ Ad illud qð ſubiun⸗ gitur.ꝙ vniꝰſacramenti vnꝰeſt effectꝰc. Dicendũ ꝙ H̊ ve rum eſt pꝛimꝰet ꝓpꝛiꝰ.plures tñ ſunt cõſequentes. Effectꝰ autẽ huiꝰſacramenti pꝛimꝰeſt vnio membꝛoꝝ cum capite xpᷣo et membꝛoꝝ adinuicẽ caritate mediante.Iñ Augu. vnus panis ⁊ vnũ coꝛpus ecclia dicit᷑. ꝓ eo ꝙ ſicut vnpa nis ex multis granis ⁊ vnũ coꝛpus ex multis ↄponit᷑ mẽ-⸗ bris:ſic eccłia ex multis fidelibo caritate mediante et co⸗ pulante ↄnectit᷑.¶ Ad hoc qð quod querit᷑ quare mgr̃ in ſenten. ſpãliter dicit de caritate ꝙ ꝑ hoc ſacr̃m auget᷑ ma⸗ gis ꝙ de alijs virtutibo.Dicendũ ꝙ eodẽ ſpiritu vegetãtur om̃ia mem bra coꝛꝑis vniꝰſcʒ ſpiritu ꝓprio iſtiꝰ coꝛpis cu⸗ ius ſunt membꝛa.ſ̊ quedã magis quedã minꝰ:ſᷣm ꝙ mem bꝛa illa magis vel minꝰvniunt᷑ coꝛꝑi viuificato ꝑ ſpirituʒ illum. Similiter dico de coꝛꝑe ſpũaliter viuificato ſcʒ coꝛ poꝛe rpᷣi miſtico.ꝙ ſumendo euchariſtiazʒ xpᷣo incoꝛꝑat᷑ et ei ſpũaliter ob hoc vnitur.et eoipſo ſpiritu eiꝰ ampliꝰviui ficatur. Sed ſpũs xp̃i.ſpũſſanctus eſt.qui et caꝛitas eſi ꝑ appꝛopꝛiatõeʒ.igitur ſumendo euchariſtiam ꝓpꝛie 2 ſpãli⸗/ ter eoipſo caritate accendimur.et ideo dicit ſpecialiter euchariſtia eſt ad augmentum caritatis.dicitur enim ſa⸗ cramentum amoꝛis et vnitatis: quia ſpecialiter nos vnit xpo. . lembꝛum tercium Onſequenter querit᷑ in quibo hoc ſacr̃m ha bet efficaciã. Et pꝛimo vtꝝ in malis ſiue in⸗ iuſtis. Scðdo habito ꝙ non:vtruʒ in iuſtis. ercio vtrum maioꝛẽ efficaciã habeat ĩ in⸗ ſto ſumente ſacramentaliter et ſpũaliter ꝙᷓ in ſumente ſpi ritualiter tm̃. Quarto vtrum in beatis. rticulus primus Veritur g̊ vtrũ habeat efficaciaʒ eſſe in iniuſto ſcʒ ꝗ eſt in moꝛtali pcto. ſic:videt᷑. Jabianꝰ papa. Et ſi ñ frequẽtiꝰ ſaltẽ in ãno ter vbiq; ho mmmes fideliũ cõmunicẽt.niſi foꝛte gs maioꝛibo criminibo ꝗabuſlibet ĩpediat᷑. In paſcha vicʒ. In penthe. In na tale N dñi.Ecce ꝙ br a canone ; ter in ãno dʒ fidelis accedẽ ad ſacramentũ ⁊ ad ſacram communionem:niſi impediatur maioꝛibo criminiba.ſed ↄſtat ꝙ venialia pct̃a nõ dicuntuꝛ crimina ſed moꝛtalia.ergo maioꝛa crimina dicuntur moꝛ⸗ talia.ergo videtur ꝙ non moꝛtale quodcũq; impediat ac⸗ ceſſum hmõi ̊ nec efficaciam ſacramenti. ¶ Item ſi ali⸗ quis ficte vt adultus nõ ↄtritus accedat ad ſacr̃jm bapti⸗ ſmi.licet ſacrẽ̃m baptiſmi tũc non hʒ effectum in illo:bʒ tũ poſt.ſ.data ſibi gra ↄtritõnis.A ſimili videt᷑ de h̊ ſacro ꝙ ſi aliꝗo indigne accedit ad h̊ ſacrẽ̃m efficaciã habebit. vel q̃re nõ.¶ Itẽ diuina pulcritudo amica eſt aſpectui etiam quantocunq; infirmo.ſimiliter videt᷑ ꝙ diuina dulcedo ⁊ marime illa que ꝑ incarnatõeʒ efficitur aliquo mõ ꝓpoꝛtõ nalis guſtui humano:om̃i guſtui etiã q;tumcunq; infiꝛmo ſit amica.̊ dulcedo huiꝰſacramenti in quo ſumit᷑ filiꝰdei incarnatꝰomi guſtui eſt amica.̊ in om̃i tali habet effectũ ⁊c̃.¶ Item ſicut dic Dam̃.Caro ypii eſt ſicut caꝛbo igni⸗ tus. Ignis em̃ non ſolũ agit in ſecũ ꝑticipantẽ ſᷣ̊ in omino ↄtrario.ſiłr videt᷑ de hoc carbone ignito ; nõ ſoluʒ habe⸗ at efficaciã in ꝑticipante ſecũ.i.in inſto:ſed etiã in ↄtraꝛio i.in iniuſto.¶q Item eſto ꝙ aliꝗs nõ habens ↄſcientiã mor talis attritus ⁊ ↄfeſſus accedat ad altare:eſt tñ in moꝛtali Em veritateʒ. Juxta illud.j.Coꝛin.i Aihil mihi ↄſcius ſuʒ ſͦ non in hoc iuſtificatꝰſum.⁊ mouet᷑ ad accedẽdũ:qꝛ tenet ſaltẽ ſemel in anno accedere.et ſcit ꝙ peccaret ſi ñ accedẽt et cũ voluntate cauendi ſibi a pcto in iſio acceſſu vt videt᷑ ſacr̃Um habebit aliquẽ effectum deletõnis culpe moꝛtalis. exquo cũ bona ↄſcientia⁊ attritus ⁊ yfeſſus et bene motꝰ accedit ſc eccet moꝛtaliter:⁊ cuʒ voluntate cauendi a pete ontia Rocſcf ʒ efficaciã mediante manou⸗ catõnẽ ſpũali.ANDanducatio aũt ſpũalis nõ fit niſi mediã te caritate. efficaciam nõ hʒ niſi in habente caritatem. ¶ Ytem ad iſtam ꝑtem pñ̃t adduci auctoꝛitates poſite ĩ p⸗ bleumate pᷣcedenti ¶ Rñnſio.ꝙ ſacramentũ iſtud nõ habz efficaciã niſi in iuſto.Qaʒ ꝓpter pñtiam ſaluatoꝛis.recoꝛ/ datõneʒ bũane redemꝑtõnis.expᷣſſioneʒ diuine caritatis remediũ humane infirmitatis q̃ in huiꝰ ſacramenti ſum⸗ ptõne ↄcurꝛũt:nõ põt ſumi ab iniuſto ſine maxima ingra⸗ titudine ↄtemptu. Vnde quia iniuſtꝰ in tãta accedit in⸗ gratitudine:non habet ſacrm in eo efficaciam. 4¶. Ao pri⸗ mum dicendum.qꝙ; Jabianus papa vocat maioꝛa crimi⸗ na moꝛtalis peccata.Crimen enim ſumitur communiter pꝛoprie et magis pꝛoprie.Communiter em̃ dicuntur pec cata venialia crimina.que ratione frequẽtis iterationis hominem vilem oſtendunt:⁊ in conſpectu propꝛio crimẽ dignum. Hiere. Muilis facta es nimis iterans vias tu⸗ as. Pꝛoprie dicuntur crimina moꝛtalia peccata.que ſem per miſeriam et diſpendium inferunt bomini: ipſum ef⸗ ficiunt in conſpectu dei crimine dignum. Magis pꝛopꝛie dicuntur crimina illa peccata que criminalia dicũtur.vt⸗ pote pꝛopter que peccatoꝛ trahendus eſt in iudicium ⁊ di gnus eſt accuſatõne.Peccata ergo moꝛtalia dicuntur cri mina et grauioꝛa reſpectu venialium. ¶ Ad illud qð que⸗ ritur ð illo qui accedit indigne et poſt efficituꝛ dignꝰ. vtx aſſequitur effectum buius ſacramenti ⁊c. Dicendum ꝙ; non. Katio aũt eſt hec. In ſacramento baptiſmi ſunt tria lcilicet ſacramentum tm̃.ſacramentum et res ſcilicet caꝛa cter.res tm̃ ſcilicet gꝛatia abluens.exiſtente pꝛimo ſempeꝛ eſt ſcdᷣm etiam in ficte ſuſcipientibus:ſed non tercium.ni⸗/ hilominus ſi poſt ſuſceptõnem ſacramenti conſequat᷑ con tritio:habetur illud quod deſiciebat ſcilicet res ſacramẽ⸗ ti tm̃. Vnde quia ad illud quod eſt ſacramentũ tm̃. ſegꝗtur illud quod eſt res ⁊ ſacramentum. et ſᷣm ↄtritõnem ſequẽ tem additur quod eſt res tm̃ ſcilicet gratia neceſſario.Si ablutönem exterioꝛem que eſt ſacramentum tm̃ ſequitur contritio: habetur complete res ſiue effectus ſacramenti baptiſmi.et hoc eſt quia qñcunqʒ ſuſcipiatur ſacramẽtuʒ baptiſmi ſuſcipitur illud quod eſt res ⁊ ſacramentum ſcʒ caracter.vñ eſt ſuſcipiẽti diſpoſitõ ad ſuſceptõeʒ rei tm̃ q pletio ſacramenti.Sed quando aliꝗs ſumit coꝛpus xpᷣi ſacramentaliter tm̃.non ex hoc aliquo modo diſponitur Mueſtio ad aſſequendũ rem ſacramenti euchariſtie in plenitudie: ſed potiꝰimpedit᷑ ⁊ inhabilitat᷑ ad illud.vnde ↄmeſtio ſac mẽtalis tm̃.nullo mõ opꝑatuꝛ ad aſſecutõem effectꝰalicuiꝰ huiꝰſacr̃i.et ex hoc eſt ꝙ ex aliqͥ ſequẽti ad indignam ſum ptionẽ nõ aſſeꝗtur ſumens effectꝰ.ipſiꝰſacr̃i. Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ dulcedo amica ẽ vnicuiq; guſtui.dom ꝙ G̊ verũ eſt vnicuiq; ꝑticipati illã.ſᷣ palatuʒ nõ ſanũ cui dulcia vi⸗ dent᷑ amara nõ ꝑticipat illã.palatũ nõ ſanũ: eſt palatum ſpũale ipſiꝰpctoꝛis. Pꝛete.illa diuina dulcedo q̃ omni gu ſtui eſt amica:eſt dulcedo ipſiꝰdei quã ſoli beati ꝑticipant de qua pᷣs. magna multitudo dulcedinis tue domine. Ad illuꝰ quod dr.ꝙ ad ſimilitudinẽ carbonis materia lis carbo ignitꝰſpũalis agit in ſili et in ↄtrano. Dðm ꝙ; ſicut carbo ignitus materialis agit in ſimili.ſ.augmẽtan do illud qð inuenit ſimile:aliter in ↄtrario ſcʒ exinanien⸗ do illud.ſiłr eſt hic quodãmodo.Caro em̃ xpi q̃ eſt res ſa cra ſumpta ab eo ꝗ eſt ſimilis.ſ.iuſto:eſt cã augmenti bo⸗ ni vtpote virtutuʒ in illo. Sumpta aũt ab eo ꝗ eſt ↄtrariꝰ i1.ab iniuſto eſt cã exinanitõnis ⁊ leſionis illius.⸗. Ad vl⸗ timũ dm ſine pᷣindicio.ꝙ etſi peccatoꝛ accedat ↄtritꝰ con feſſus ſine ↄſcia mortalis non hnᷣs voluntateʒz peccãdi:nõ tñ aſſeꝗtur effectum ſacr̃i quantũ eſt de virtute ipᷣiꝰ. Sac mentũ em̃ hoc nõ hʒ efficaciã niſi in iuſtis. Quia tñ laꝛgi tas diuina nõ eſt limitata:neq; virtꝰeius eſt alligata ipᷣis ſacramentis.pie põt ſupponi ꝙ gratiam aliquã vel donuʒ aſſequat᷑ a domino. ¶ Articulus ſecundus Onſequenteꝛ querit᷑.vtrũ hoc ſacr̃m hẽat effi⸗ caciam in iuſtis ſcʒ gbuſcunq;. Ee ſic:videt᷑ ꝑ oc.ꝙ hʒ efficaciã vbi non hʒ obicem.ſ̊ in nul lo iſſto hʒ obicẽ.gᷓ ⁊c.¶ Jtem ſacramentalis manducatõ ſemꝑ hʒ efficaciã qn eſt ↄiuncta ſpũali.ſ̊ ſemꝑ ẽ ↄiũcta ſpi rituali in iuſio manducãte:qꝛ ſpᷣaliter manducare eſt in xpᷣo manere vt dicit Aug.ſᷣ̊ om̃is iuſtus manet in xpᷣo.er⸗ go ⁊c.¶q Jtem dicit Dam̃.ꝙ caro xp̃i eſt ſicut caꝛbo ignitꝰ ſᷣ hñs ſenſum coꝛꝑalem ſemꝑ calefacit ꝑ cõtactũ caꝛbonis materialis:q̊ ſimiliter hñs ſenſum ſpũalem ꝑ cuꝛbonẽ ſpi ritualem.ꝗ̊ ⁊c.¶ tem Amb.ſpũaliter manducat ꝗ inno centiã ad altare poꝛtat. Innocentiã vᷣo vocat . a moꝛtali:ſᷣ in tali hʒ boc ſacr̃m efficaciã. ¶ Contra.ba⸗ ptiſmus non hʒ efficaciã in adulto.niſi ſe pparet ad ſuſci⸗ piendum effectũ illius:ſilr nec hoc ſacr̃m.et boc habet᷑.j. Coꝛin.xj.vbi dr. Pꝛobet aũt ſeip̃ᷣm homo ſic de pane il⸗ lo edat et de calice bibat.Glo.ſuꝑ illud. pꝛobet.i.exami⸗/ net ⁊ purget ſeipᷣm.yvt ſi pcta ſint quotidiana vel nõ moꝛ/ tifera et dimittat ofratri acceſſurus ad altare et dicat.di⸗ mitte nobis debita noſtra:ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛi⸗ bus noſtris.⁊ ſic ſecurus accedẽs de pane illo edat 2 ca lice bibat.Ecce ꝙ reꝗritur pᷣparatio ſcʒ ꝑexaminatõnem 2 purgatõeʒ.¶ Item efficacia huiꝰſacramenti ↄſiſtit ĩ de⸗ letõne venialiũ ⁊ augmento virtutũ.ſ̊ venialia nõ dimit⸗ tunt᷑ niſi hõ ſe pparet ꝑↄtritõeʒ:cũ ex actu nr̃o ſint ↄmiſſa ſilr nec vᷣtutes augent᷑:̊ͥ nõ in omi iuſto habet efficaciaʒ. IAtem qñq; accidit ꝙ iuſtus hʒ ↄſcientiã ſe grauiter pec caſſe vel ꝓ ſit in pcto moꝛtali.nec tñ eſt:quia freq̃nter pec⸗ catũ veniale reputat᷑ moꝛtale a ꝑfectis:nec tñ ꝗꝓpter hoc ca dit a iuſticia. ſ̊ ſi talis accederet indigne accederet nec aſ⸗ ſequeret᷑ effectũ ſacramenti nſio. ꝙ hoc ſacr̃m nõ ſꝑ babet efficaciam in iuſtis. OQnq;ʒ em iuſius accedit ad ul⸗ tare ita tepide ⁊ indeuote ? ita ſine debita reuerentia? ti⸗ moꝛe ?⁊ cũ tanta diſtractõne animi:ꝙ nulluʒ reportat cõ⸗ modũ:licet nõ incurꝛat offenſam moꝛtalẽ. Kegritur gͤ; iuſtus ad hoc ꝙ hoc ſacr̃m habeat efficaciam in eo.ita ex eo cõmodũ repoꝛtet.ꝙ pᷣparat ſe ↄſiderando ad qd acce dat vt cum denotõne ⁊ reuerentia accedat. Vnde glo. ſuꝑ illud.j.Coꝛint᷑.rj.ion diiudicãs coꝛpus xp̃i per hoc do⸗ cet cum timoꝛe et deuotõne accedendum eſſe ad cõmunio⸗ nem:quia dominus eſt cuius caro ſumit᷑ vt gꝛatiam vide⸗ amur redemptoꝛi reddere.vt ergo non impediat᷑ efficacia buius ſacramenti:debet accedens cibũ iſtum ab alijs di⸗ vxlj. ſcernere actu fidei. deinde ſeipſum examinare et purgare. cemum cum deuotõne ⁊ reuerentia illũ aſſumere.hec pa⸗ tent per opꝓpoſita iſtoꝝ que accidunt:qñ quis indigne ac-⸗ cedit vt patet ex textu et glo.j.Coꝛin.xj.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ in viro iuſto non inuenit oberx ⁊c̃. Dicendum ꝙ omiſſio pꝛeparatõnis obex eſt nõ tm̃ peccatum. 4¶ Ad illð ꝙ iuſius ſemper manducat ſpũaliter ⁊c. Dicenduʒ ꝙ Fm ꝙ manducat ſpiritualiter eſt in deo manere ſicut diceba⸗/ tur opponendo.ſicut iuſtus ſemꝑ manducat ſpũaliteꝛ. ſed frequenteꝛ in manducantibo ſpũ aliter hoc modo nõ habʒ boc ſacramentum efficaciam ꝓpter negligentiam et inſuß⸗ ficientem reuerentiam ⁊ alios defectus qui frequenter ac- ciqunt er ꝑte manducantis. Scᷣm autem ꝙ ſpiritualiter manducare eſt digne manducare. ꝓut ꝙ dico digne: mo⸗ dum oppoſitum dicit ei quod eſi indigne ma ducaze.deſcri bitur.j.Coꝛin.xj.in ſpiritualiteꝛ manducãtibus ſemꝑ ba bet hoc ſacramentum efficaciam. Ad iſtum autem modũ manducandi ſpiritualiter requirit᷑ preparatio ſupᷣdicta. Ad illud quod obijcitur.ꝙ ſpũaliter manducat q inno⸗ centiam ad altare poꝛtat. Dicendũ ꝙ ille poꝛtat innocen⸗ tiam ad altare ꝗ non habens maculaʒ peccati moꝛtalis 2 ſufficienter pꝛeparat?accedit digne ad menſam dñi. vtpo te qui neq; eſt in peccato moꝛtali.nec peccat ex omiſſione alicuiꝰquo fit dignus ad accedendum ad ſacram ↄmuni⸗ onem. P.ꝛe.ↄcedi poteſt ꝙ iuſius ſpiritualiter manducat 7 ꝙ ſacramentum habeat in eo aliquam efficaciam. verũ⸗ tamen ex negligentia eius eo ſcʒ ꝙ accedit non debito mo do paratus.maius incurꝛit incõomodum qᷓ aſſequat᷑ com⸗ modum.4 Ad illud quod obijcitur pꝛimo pro alia parte ſcʒ ꝙ baptiſmus non habet efficaciã in adulto niſi ſe pꝛe⸗ paret ⁊c. Dicendũ ꝙ immo.licet em̃ nõ habeat efficaciam ïtum ad collatõeʒz gratie:habet tamen efficaciã qtum ad collatõnem et impꝛeſſionem caracteris. Ad illud quod obijcitur.ſcʒ ꝙ efficacia huiꝰſacramenti conſiſtit in deleti one venialium ac.Sicendũ ꝙ cum ꝙᷓtum ad plura atten ditur augmentũ virtutũ ↄferꝛi in boc ſacramento yvt er di ctis patet:foꝛtaſſe qᷓtum ad aliquod eoꝝ ↄferendũ eſt eiꝰ efficacia in caſu ꝓpoſito.vtpote ꝙᷓtum ad robur contra tẽ⸗ ptatõnes vel aliquod aliud.Exiſtimo em̃ ſ. ine pᷣiudicio.ꝙ iuſtus accedens ad omunionem ſacram. licet negligẽs fu erit in pꝛeparando ſe modo debito et ſufficiẽti.dummodo non cadit a iuſticia:aſſequat᷑ aliquo modo effectum pꝛin⸗ cipalem huius ſacramenti ſcʒ vnionem firmioꝛem cuʒ ca pite et cum membꝛis.et ex vnione illa firmioꝛi foꝛtioꝛ effi citur contra temptatõnes. hoc opinando dico non aſſeꝛẽ⸗ do.4 Ad vltimum dicendum.ꝙ ſi iuſtus in caſu poſito ac cederet ad ſacram ↄmunionem peccaret moꝛtaliter: quia bmõi acceſſus nõ poſſet eſſe ſine ↄtemptu moꝛtali. rticulus tercins Vpoſito ꝙ duobo modis ſumituꝛ hoc ſacmen Atum. de hoc enim erit infra queſtio.Conſequẽ⸗ ter querit᷑ vtrum boc ſacramentuʒ bhabeat ma ioꝛ icaciam in ſumente ſacramentaliter et ſpirituali ter: ꝙᷓ in ſumente ſpũaliter tm̃. O ſic: videtur. Quia ꝗdaʒ baptiz ati ſunt ſiue baptiʒabant᷑ baptiſmo flaminis tm.ꝗ dam baptiſmo fluminis tĩ: quidam baptiſmo fiuminis ⁊ flaminis. Sed baptizati baptiſmo fluminis ⁊ flaminis diuina beneficia vbeꝛius aſſequuntur.quia eis omnino remittitur culpa et pena qᷓ; baptizati baptiſino flaminis tm̃i.licet enim talibus remittatur culpa: non tamen pena Aſimili videtur hic.ꝙ qui manducat corpus rpᷣi ſacmẽ⸗ taliter et ſpiritualiter. vperius aſſequitur effectus hui? la cramenti ꝙᷓ qui ſpiritualiter tĩ.¶¶ Cõtra.ſpiritualis mã⸗ ducatio eſt per fidem et dilectõneʒ. vnde virtute fidei ⁊ ca ritatis eſt manducatio ſpiritualis. ꝛeterea cõtactu ſpe⸗ cierum ſub quibus eſt coꝛpus xpᷣi:niſi fide et dilectõne cõ tingatur res contenta: nihil efficitur in mãducante: ergo tantum prodeſt manducare ſpiritualiter quantum ſacra⸗ mentaliter et ſpũaliter.exquo manducans fructũ ſiue cõ⸗ modum aſſequitur ſolũ ex fide et dilectione.¶ Item non magis ↄtingitur coꝛpus xpi ſub ſpecie panis ex guſtu ſpe ciei qᷓ er viſu.coꝛpꝰ em̃ xp̃i ↄtentũ ſicut cũ videt᷑ ſpecies ñ ↄtingit᷑:ſimiliter nec cũ guſtat᷑.Coꝛpꝰem gloꝛificatũ a nõ gloꝛificato tangi nõ põt niſi miraculo. Inde Gꝛego.duo mira iuxta humanã rõneʒ ſibi nalde ↄtraria dñs oſtendit dum pereſurꝛectõeʒ coꝛpſuum incoꝛruptibile palpabile demõſtrauit.nam ⁊ coꝛrũpi neceſſe eſt qʒ palpat᷑:⁊ palpa ri nõ põt qð nõ coꝛrumpit᷑. Item Aug.Quid paꝛas dẽ/ tem ⁊ ventrẽ. Si aũt er ↄmeſtione ſacrali vberius ↄfertur gratia:poſſet ſibi ↄuenienter rñderi:vt ſacẽ̃m bhabeat me⸗ lioꝛem efficaciã in me.ſed hanc reſponſioneʒ ↄfutat per hG qð ſubiungit. Crede et manducaſti.igit᷑ ⁊c. ¶ Irem Yoh. xvj. Si em̃ nõ abiero ꝑaclitus non veniet ad vos.vbi ha⸗ betur ab Aug. ꝙ coꝛꝑalis pñtia eius impediuit illos ꝙᷓ⸗ tum ad cognitõneʒ diuinitatis.lñ glo.Aug.ibi.Non ꝙ poſitus in terꝛa nõ poſſet dare:ſᷣ quia nõ ſunt ydonei ac⸗ cipere:niſi cum m carnẽ deſiſtant noſſe. bec glo.A ſimili videt᷑ in ꝓoſito ꝙ manducatõ ſpũalis q̃ fit ſumendo eum F guimpedit ſpũalem q̃ fit ꝑ viſionem ſpiritualem. Rmñſio.ad multa eſt vtilis ↄmeſtio ſacr̃alis.valet enim guſtum ſpũalem diuinitatis. ⁊ ad tranſlatõeʒ de hũa⸗ nis ad diuina.Iñ Inno.Sapia dei qᷓ̃ ſe ꝑ viſibilia mani feſtat.volens euidenter oſtendere ꝙ ipᷣa cibus eſt aiaꝛum carnẽ aſſumptã ꝓponit in eduliũ:vt ꝑ cibũ hũanitatis in⸗ uitaret ad guſtũ diuinitatis.de quo pᷣs. Guſtate et vide⸗ te qm̃ ſuauis ẽ dñs. Lotũ ꝗ̊ xpᷣc ſe exhibet nobis in cibuz vt ſicut diuinitate nos reficit quã ſpũaliteꝛ coꝛde guſtam ita nos hũanitate reficiat quã coꝛꝑaliter oꝛe ↄmedimꝰ.vt ita de viſibilibo ad inuiſibilia:de temꝑalibo ad eterna:de terꝛenis ad celeſtia: de hũanis ad diuina nos tranſferat. Ego ſum inquit panis viuus ꝗ de celo deſcendi: ecce cibo diuinitatis.⁊ panis queʒ ego dabo caꝛo mea eſt:ecce cibo hũ anitatis. Item valet ad cognoſcendũ diuin libertatẽ ſiue largitatem in reficiendo.quia dedit coꝛpꝰſuum ſacra mentaliter manducandũ:vt vtrũq; ſcʒ coꝛpus ⁊ aĩam re⸗/ ficeret. Uñ exiſtimo ꝙ incentiua carnis ſedant᷑ ex ſacra⸗ mentali manducatõne. Item ad cognoſcendũ diuinaʒz ſa pientiam immo uificandi hominẽ.de his duobo Innoc. Panis angeloꝝ factus eſt cibo hoim. Fᷣm illud ꝓpheticuʒ Panem angeloꝝ manducauit homo.quatenꝰq ſᷣm aiam cibum diuinitatis accipimꝰ:ſᷣm carnem etiã cibuʒ huma nitatis ſumamꝰ.qm ſicut aĩa rõnalis ⁊ caro vnus eſt ho⸗ mo:ita deus ⁊ homo vnus eſt xpᷣc. hoc dicit q;tuʒ ad pᷣmũ Et poſt. Et gꝗa ꝑ guſtum quoq; vitam acꝗrit: quatenꝰ vn de moꝛs oꝛiebat᷑ inde vita reſurgeret.Dictum quippe ẽ de illo.quacũq; die comederis moꝛte moꝛieris.dicit᷑ auteʒ ð iſto. Si ꝗs manducauerit de hoc pane viuet ineternum: H dicit q;tum ad ſcðᷣm. Valet etiã ad augmentũ meriti ex re coꝛdatõne paſſionis quã ꝓpꝛie repñtat ſacramentalis mã ducatio.Vñ.j.Coꝛin.xj.hoc facite quotienſcũq; ſeceritis HGlo. Medicina ſpũalis eſt q̃ cum reuerentia deguſtata puriſicat ſibi deuotũ.⁊ memoꝛia ibi eſt noſtre redemptio nis:vt redemꝑtoꝛis noſtri memoꝛes maioꝛa bona cõſequi mereamur. Sicendũ igitur ꝙ hoc ſacr̃m maioꝛẽ hʒ effica ciam in ſumente ſacramentaliter ⁊ ſpũaliter: ꝙᷓ in ſumẽte ſpũaliter tm̃.¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ virtute fidei ⁊ carita tis eſt efficacia vtriuſq; manducatõnis ⁊c. Dicenduʒ ꝙ B verũ eſt.nihilominꝰmanducans ſacr̃aliter aſſequit᷑ cõmo dum aliquod ex ſacramentali manducatõne rõnibo pꝛeta⸗ ctis. Reuera in hoc ↄueniũt ſacramentalis ⁊ ſpũalis mã⸗ ducatio ⁊ ſpũs tm̃.q manducans ſic⁊ ſic fide ⁊ dilectõne aſſegꝗtur aliquos effectꝰſacramenti.ſed eo ꝙ ↄmeſtio ſac⸗ mentalis ſuꝑaddit ſpũali:acꝗritur aliquid comedenti ſic qð nõ ↄmedenti ſpũaliteꝛ tm̃.quia coꝛpus xpᷣi aſſumptum ſacr̃aliter tranſit in aĩam ꝑ effectum aliquẽ. Vnde Lug. e ſancto Alic.diſpenſatio opleta eſt ꝑfectum ẽ ſacr̃m:vir⸗ tus manet vypc tranſit de oꝛe ad coꝛ.hec Hugo.ꝗre ditcer et hec niſi ſacramentalis ↄferat aliquid manducanti.¶Zld aliud quod obijcit᷑.ꝙ nõ magis ↄtingitur coꝛpus rp̃ᷣi ſub ſpecie ex guſtu ſpeciei qᷓ ex viſu ⁊c. Dicendum ꝙ etſi hoc ſuponatur:non tamen ſequitur ꝙ eandem efficaciam ha beat in vidente et guſiante. Dominus enim dedit ipſi ſa⸗ cramento virtutem oꝑandi in ſacramentaliter manducã⸗ tibus. quando inſtituit ꝙ ſic comederet᷑. Inſtituit eniʒ vt ſic manducaret᷑ vt patʒ Math.xxvj. VUnde ſicut ẽ in alijs ſacramentis ꝙ virtutẽ habent cum ereꝛcent᷑ ſm ꝙ dominꝰ inſtituit ula eſſe exercenda. nulli dubium eſt ꝗn h̊ ſic ſum⸗ ptum ſcz vt dominus inſtituit ſpecialem habeat effectum. Ad illud Aug. Quid paras dentem ⁊c. dicendum ꝙ lo quitur de ſpũali manducatõne.4! Ad aliud Aug.ſuꝑ Yo ban.ꝙ non erant y donei accipere niſi cum m carneʒ de⸗ ſiſtant noſſe cc. Dicendum ꝙ non eſt ſimile hic⁊ ibi:quia ibi videntes xp̃m homineʒz oculis coꝛꝑalibus tot ſigna fa cere:adheſerũt oino illi ↄtenti ſua humanitate.non eleuã⸗ tes oculos mentis ad ip̃am deitatem. Vnde glo.ibideʒ vt ſpũaliter me iam noſcatis:carnaliter me noſſe deſiſtatis: neq; verbo caꝛnem facto cum lacte ↄtenti ſitis.ſea cum in hac manducatõne oĩno fit aliter qᷓ ſenſus dictat.ſumens non adheret aliquo modo dictatõni ſenſus ſed fidei tm.⁊ eo ꝙ ſenſus dicit contrarium veritati cui conſentit admiĩ⸗ culo fidei: occaſionaliter eſt ſibi cauſa pꝛofectus perceptõ ſenſus:eo ꝙ magis meretur credendo aliud ꝙᷓ ſenſus di/ ¶ Articulus quartus Onſequenter querit᷑. vtruz in beatis habeat hᷣ ſacramentũ efficaciam. Et videtur ꝙ ſic:peꝛ h eccleſia inſtituit ſacramentũ illud offerꝛi de berẽ pꝛo ꝑuulis decedentibus in innocentia baptiſmali.ð quibus conſtat ꝙ ſtatim euolant.niſi enim hoc ſacramen tum in talibus habeat efficaciam: fruſira offeretur pꝛo il lis.4¶ Item vt habetur ab Inno.iij.ſᷣm antiquioꝛes codi⸗ ces.in ſecreta beati Leonis ↄtinetur illud. AUnnue nobis domine vt anime famuli tui Leonis hec ꝓſit oblatio. ſed fruſtra buiuſmodi fieret oꝛatio niſi hoc ſacramentum ha⸗ beret efficaciam in animabus beatoꝛum:cum conſtet Le⸗ onem fuiſſe beatuʒ.ergo ⁊c. ¶ Contra. ſacramenta medi cine ſunt.ſed medicina efficaciam non habet vbi non põt eſſe moꝛbus vel infirmitas:ſed in beatis nihil ẽ huiuſmõi ergo ꝛc. :Kñſio.ꝙ boc ſacramentum per ſe loquẽdo nõ habet efficaciam in beatis. valet tamen per accidens ⁊ oc caſionaliter illis.¶ Ad hoc quod obijcitur.ꝙ eccleſia ĩſti⸗ tuit ſacrificium altaris offerendum eſſe pro paruulis ⁊c. Dicendum ꝙ multe ſunt ratõnes quaꝛe ↄuenit miſſam ce lebꝛari ꝓ paruulis.ſcʒ Confoꝛmitatis eccleſiaſtice conſer uatio. Seuotõnis fidelium. et maxime parentum excita⸗ tio. Heneficij redemptionis recoꝛdatio.Connexionis paꝛ uuloꝛum cum ↄmembꝛis coꝛpoꝛis xp̃i miſtici ſignificatio. Anim aꝛum purgandaꝛũ ſarcine ſubleuatio. Debite diui ne laudis expꝛeſſio. Vt eniʒ ↄfoꝛmitas eccleſie in exequijs moꝛtuoꝛum conſeruetur. Elt deuotio fidelium et maxime parentum excitetur. vt beneficiuʒ redemptõnis quod ma xime habet locum in paruulis ſaluandis merito redẽpto ris rememoꝛetur. vt connexio paruuloꝛũ cum ↄmembris coꝛꝑis xp̃i miſtici ſignificetur.ex hoc ꝙ paruuloꝛum exe⸗ quia ſicut adultoꝛun celebꝛantur.et vt ebitum diuĩe lau dis expꝛimatur que ſcilicet ſaluatoꝛi exhibenda eſt.ex boc ꝙ ſine paruulorũ meritis gratie ſue ſinceritate ſaluantur ↄuenit vt pꝛo illis miſſaruʒ ſolennia celebꝛantur ⁊ hoſtia ſalutaris offeratur. Ex hoc enim ꝙ pene animaꝝ purgã⸗ darum illoꝛuz gratia mitigantur. et laus deo exoluitur 2 euotio fidelium ad eoꝛundem meritum excitatur:accre⸗ ſcit illis materia gaudij.q¶.¶ Ao aliud. ꝓpoſita queſtione pᷣ⸗ tacta a domino Inno.ſubditur reſponſio ab eodem dicẽ⸗ te ſic.ſuꝑ quo reſpondemꝰ. cum ſacre ſcripture dicat auctoꝛitas.ꝙ iniuriam facit martiri qui oꝛat pꝛo maꝛtire idem eſt ratõne ſimili de ſanctis alijs conſentiendum.qa oꝛationibus noſtris non indigent.pꝛo eo ꝙ cum ſint per⸗ fecte beati:omnia eis ad vota ſuccedunt.ſed nos potiꝰeo⸗/ rum oꝛationibus indigemus:quos cum miſeri fimus vn⸗ diq; mala noſtra conturbant. Ende ꝙ in pleriſq; oꝛatio⸗ nibus continetur pꝛoſit vel pꝛoficiat hoc ſancto vel illi ta verum non frangitur. immo! Mueſtio lis oblatio ad bonoꝛem et gloriam: ita debet intelligi. vt ad hoe pꝛoſit vt magis ac magis a fidelibus gloꝛificet᷑ in terꝛis:vt pleriq; reputent non indigne ſanctoꝛum gloꝛiaʒ vſq; ad iudiciũ augmentari: et eccleſiam interim ſane poſ ſe augmentũ gloꝛificatõnis eoꝝ optare Mueſtio. xlij. de fractione boſtie. — nitur de fractõe boſtie que eſt nona pare buius tractatꝰ. Circa hoc pꝛimo queritur de fractõne cõ tenti. Secundo de fractõne continentis. Tercio de partium fractarum idempti⸗ tate.Quarto de partium ſignificatõne. Quinto de ꝑtium repletione. ¶ Membꝛum primũ Aerit᷑ ergo pꝛimo. vtrũ vera fractõ ſit ĩ cor⸗ poꝛe xp̃i · E ſic: videtur ab Augu. dicente. Moꝛunt fideles qũ manducant carnem xpᷣi . vnuſquiſq; accipit ꝑtem ſuam.quod ſi verũ eſt: ergo diuiditur in ꝑtem partem. 4 Item hoc idem vi detur ex cõfeſſione Herenga rij.que accepta fuit a QAico⸗ lao papa.de oↄſe.di.ij. Confeſſus eniʒ eſt coꝛpus xp̃i verũ manibus attrectari ſacerdotis et frangi. Si ergo iſia con feſſio accepta eſt vt fidelis patet ⁊c. ¶ Item coꝛpus rpi ve rum manducat᷑.ꝙ ſi boc atteritur:ergo frangit. ¶ Itẽ ſpe⸗ cies exterioꝛ eſt ſacramentuʒ nõ coꝛpoꝛis xp̃i. ſed dĩic Hu go. ſi in aliquo ſacramentum a ſimilitudine recederet:ve⸗ rum ſacramentum nõ eſſet. Si autem ſpecies frangitur et non coꝛpus:a ſimilitudine recedit.ergo cum ſit verum ſa⸗ cramentum: neceſſe eſt ꝙ corpus frangat᷑ ſicut et ſpecies. Item cum ſpecies frangitur et maſticatur.aut coꝛpꝰxpᷣi frangitur et maſticatur:aut non. Si ſic: habeo ꝓoſitum. Si non:et ſimilitudo hoc pꝛetendit. dicit em̃ Dug. qtum ad nos ſeruat per onmia coꝛruptibilis cibus ſimilitudinẽ et tamen non amittit q̃tum ad ſe inuiola bilis coꝛpoꝛis ve ritatem. videtur coꝛrodi ⁊ manet incoꝛruptus.et ſimilitu do eſt mater falſitatis:marime cum non ſubeſt veritas qᷓ apparet:ergo hoc ſacra n eſt ſacramentum ve⸗ ritatis ſed falſitatis Contra.ſi coꝛpus xpᷣi frangeꝛetuꝛ et diuideretur.cum ſii coꝛpus animatum: eſſet coꝛruptibi le. quod ei non conuenit nec eſt poſſibile. ¶ Item ſi frangi⸗ tur et maſticatur: eadem ratione 2 digeri et in ſeceſſũ emittitur. quod eſt nephas ſentire G PRiſio. quidam di⸗ xerunt vt recitat magiſter in ſentent. ꝙ coꝛpus xpᷣi verum frangitur in ſacramento. et tamen non coꝛrumpitur. et H quidem fit per virtutem ſupꝛa naturam ſicut factuʒ eſt ꝗ coꝛpus xp̃i paſſibile datum eſt diſcipulis et tamen nõ eſt ab eoꝛum dentibus paſſum. Et in aſſertõne ſue poſitõnis habere voluerunt confeſſionem Herengarij. ſed hec poſi⸗ tio non poteſt ſtare.quia ſi eſt incoꝛruptibile non diuidit ſi rangitur diuiditur: ergo ſimul diuiditur non diuidit᷑ 7 tunc deus faceret duo ↄtradictoꝛie oppoſita ſimul eẽ ve⸗ ra.quod nunqᷓ faciet.Pꝛopter hoc dicendum ꝙ coꝛpe xpᷣi in quotcunq; paꝛtes ſpecies diuiditur: ipᷣm coꝛpus eſt totũ et integrum. Unde Hugo. Si ↄtingat aliqñ ſicut ↄtingere ſolet: aut videas aliq̃ fie⸗ ri in boc ſacramento que minus digna eſſe videbunt᷑.noli hoꝛrere:ſola ſpecies que opparet hoc habet. ¶ Nd id quod obijcitur de confeſſione Herengarij et verbo Aug. Dicen dum ꝙ vtrũq; dictum eſt ratione ſpecierũ exterioꝛum cir⸗ ca quas ↄtingit eſſe attritõnem fractõnem ⁊ maſticatõem nec modus iſte loquendi eſt tenendus. Recipit tñ eccleſia confeſſionem Berengarij et publicauit ꝙuis minus expᷣſ ſam ad elidendum ſuum erꝛoꝛem:quia non edebat coꝛ⸗ pus xpi ibi verũ eſſe niſi ſicut in ſigno.vnde ꝓpter hoe re⸗ cipit illam eccleſia vt intelligeretur ibi vere eſſe: et nõ veꝛe diuidi.l Ad illud quod obijcitur de manducatõne.dicen .„ —– dum ꝙ in manducatõne ſunt tria.¶NMaſticatio. In vẽtreʒ traijcio.⁊ incoꝛꝑatio. pec tria rñdent tribo q̃ ſunt in ſac mento.qꝛ manqucatõ eſt ſpecieꝝ tm̃. incoꝛꝑatio q;tnʒ ad coꝛpꝰ xpᷣi miſticũ. In ventrẽ traijcio eſt nõ ſolũ ſpẽꝝ ſᷣ̊ etiã coꝛꝑis xpᷣi veri. qð ibi eſt qᷓdiu ſpẽs panis remanet. Mon mdicit coꝛpꝰxpᷣi verũ manducari coꝛꝑaliter:qꝛ coꝛꝑaliter — malticet. Sicut em nõ frangit: ſic nec maſticat᷑.ſ̊ dicit᷑ mã ducari rõne incoꝛꝑatõnis.nõ qꝛ manducans illud ſibi in coꝛpat ſed econueꝛſo. Unde Nug. Mon tñ me mutabis in te ſicut cibum carnis tue:ſᷣ tu mutaberis in me.i.coꝛpori meo miſtico vnieris.4 Ad illud Hug.ſi in aliquo a ſimi⸗/ litudine recedeꝛet ⁊c Dicendũ ꝙ verbũ Hug. ſic dz intel ligi. ſi cibo iſte ſacramentalis recederet in aliquos ſimili tudine cibi coꝛꝑalis:ſacẽm boc non eſſet verũ ſacramẽtũ ſed ex bac diſſimilitudine ipſa veritas manifeſtaretur vn⸗ de ſubditur. 1 pꝛoderet ſe ibi? tolleret locũ fidei.neq; iaʒ crederet᷑ ſed videret᷑. Uerbigratia. Si ſpẽs panis nõ eſſet diuilibilis neq; maſticabilis ſiẽ nec cõtentum. iſta rece⸗ deret a cibo coꝛꝑali diſſimilitudine bac iam appaꝛet etiaz ſᷣm ſenſum ꝙ ibi otineretur aliquid indiuiſibile ⁊ incoꝛru ptibile:et ita fides non paberet ibi locum hoc credendo. Ad aliud dicendũ.q; ſimilitudo de qua loquitur Dug. non eſt mater falſitatis. qui intelligit ð ſimilitudine.que eſt inter ↄmeſtitõnem ſacramentalem que fit in maſnican⸗ do ipſas ſpecies et in ventrem traijciendo.⁊ comeſtionem coꝛ palem que fit comedendo verum panem. huic enim ſi⸗ militudini veritas ſubeſt.Qon aũt loquitur de ſimilitudi ne que eſt inter diuiſionem ſpecierum et coꝛporis xpᷣi con tenti. ſi autem loꝗtur de illa: locum haberet argumentnz ſed non eſt ſic. O autem dicit qtum ad nos ſacramentum ſeruat c dicit ratõne ſpecierum.· Oꝛ autein ſubdit ⁊ tam non amittit ⁊c. dicit ratõne coꝛpoꝛi tem dicit videtur coꝛrodi: boc intelligitur ßm apparentiã exterioꝛem ſenſibilem. Sed ſicut ſupꝛa tactum eſt. in hoc ſacramento decipitur iudicium ſenſus.quia ad compre⸗ benſionem veritatis buiꝰſacramenti non poteſt attingeꝛe nec ꝓpter hoc eſt erꝛoꝛ vel eceptio in ipo.quia credit᷑ iudi cio intellectus eleuari per fidem qui ad veritatis com pꝛe⸗ peſonn ve ir⸗ morum ſecundum Onſequenter querit᷑. Vtrum in ſpeciebo ſit vera fractio. Et videt᷑ ꝙ non: qm qð veꝛe fit in ſigno ſigniſicat᷑ fieri in ſignato. et ſi vere j tell fiert in ſigno: vere ſignificat᷑ ſieri in ſi ato. et ſi in ſignato non eſt fractio vt pꝛobatum eſt: ergo nec in ſigno.¶ Item omis actio teꝛminat᷑ ad h̊ aligd ſcüʒ ad ſubam: H nõ eſt hic aliq̃ ſuba niſi coꝛpꝰ xpᷣi qð nõ fran⸗ git. 5 eſt hic totũ fractio afpaꝛẽs. 4 Ytem multa appaꝛẽt in poc facro aliter ꝙᷓ ſunt ſm veritatẽ.ſicut appaꝛent hic acci dentia eſſe in ſubiecto 2 nõ ſunt.2 hoc nõ eſt incõueniens. Similiter videt᷑ ꝙ nõ eſt incõu eniẽs.ſi h appaꝛeat fractio ſpecierũ: licet nõ ſit m veritatẽ. 4 YItem in diniſione cibi coꝛꝑalis pꝛimo ⁊ ꝑſe fit diuiſio ſube.ꝛ ex ↄſequenti ? per accidens diuidunt᷑ ipa accidentia.et ſi non diuidit᷑ ſuba: nullo modo diuidunt᷑ accidentia. In illis em̃ pꝛiꝰ eſt dini ſio coꝛpalis ſube ꝙᷓ coꝛꝑalis quantitatis. A ſimili videt in ꝓpoſito. ꝙ ſi illud quod eſt cibus verus ſcʒ coꝛpꝰ xpᷣi nõ Diuidit᷑ nec ſpẽs diuident᷑. vnde vt videtur eſt ibi apparẽs fractio nõ vera. ¶ Contra.in Mdat. Adaꝛ. et Luc. babe tur. ꝙ dñs bñdirit fregit.b ibi fuit vera benedictõ: ergo vera fractio. aliter verba euãgelij non eſſent vera. YItem diuiſio ſegꝗtur quantitatẽ.ergo ſi eſt ibi vera quantitas:ni hil ipedit gn ſit ibi ſit vera fractio et nõ tiñ appaꝛeẽs ¶ Rũñ ſio.quoꝛũdam opinio fuit ꝗ; ibi nõ eſt vera diuiſio leb im aſparẽs. nec tñ eſt ibi falſitas vel deceptio. quia non fit ad fallendum ſed ad inſtruendũ ſicut etiam dominꝰalio mo⸗ do appaꝛuit qᷓ erat diſcipulis eũtibo in emaus vlti.Luce. nec tu vlla fuit ibi falſitas. Sed iſta opinio ſtare non põt qꝛ ſi ibi nõ eſt vera fractõ: ergo nec vere maſlicant᷑ ſpecies 8 xpᷣi contenti. au et ita totum videtur eſſe fictio. Pꝛopter hoc fuit alia opio q̃ dixit.ꝙ homo frangit qꝛ actus eſt er ꝑte homĩs.ſ̊ tñ ibi mnihil frangit᷑: qꝛ accidentia frangi ꝑſe nõ pñt. hec etiã po ſitio ſtare nõ põt.quia actio ſi opletur infert paſſioneʒ ne ceſſario. Et ꝓpterea eſt alia poſitio rõnabilis.ꝙ vera diui⸗ ſio eſt ibi:vera quantitas:vera ſoliditas.Et qꝛ diuiſio cõ/⸗ ſeꝗtur quantitatẽ ꝑ ſe.ſicut eſt ibi vera quãtitas:ita et ve⸗ ra fractio.4l Ad iſſud quod obijcit. ꝙ nõ eſt fraetio ĩ ſi⸗ gnato.dicendũ ꝙ fractio illa nõ ſignat fractiõeꝭ coꝛpoꝛis rpᷣi ibi ↄtenti:ſed ſignat diuiſionẽ factã in coꝛꝑe xp̃i vero ĩ paſſione que p̃terijt:⁊ diſtinctõeʒ ꝑtium coꝛꝑis vpᷣi miſlici que adhuc exiſtit.q¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ nullum eſt in⸗ cõueniens ꝙ aliqua apparẽt in hoc ſacramento q̃ nõ ſunt ⁊c. Dicendũ ꝙ etſi aliqua ſiue incõuenienti aliq̊ͥ agaꝛent eſſe aliter ꝙᷓ ſunt:tñ incõueniẽs eſſet. ſi fractio ſpetterunt que apparet nõ eſſet:cũ et ipa fractio et numerꝰ ꝑtium fra⸗ etionis cauſam habeat ↄuenienteʒ vt infra patebit. Sicut em̃ accidentia ſiue ſpẽs elementoꝝ ratõne et cauſa conue⸗ nienti ſunt ſine ſuba vt ſupᷣ tactũ eſt que nibilominꝰ axpa⸗ rent eſſe in ſuba:ſic ratõne et cã ↄuenienti fractio q̃ appaꝛʒz in ip̃is ſpẽbus eſt ſᷣm veritatem in eiſdem. Pꝛe. no ↄuenit ꝙ fractio ſpecierũ eſſet tm̃ agarens ſicut exiſtentia eoꝛuʒ in ſubiecto.quia ex hoc ꝙ ſpecies pꝛimo offerunt᷑ opꝛeben ſioni:et deinde ducunt in cognitioneʒ ſubiecti anteꝙ; ad h̊ ꝑueniatur:erꝛoꝛi qui poteſt ex hoc oꝛiri poſſet fides obui⸗ are. Sed diniſio in pꝛima fronte aparet vnde neceſſe oc⸗ curꝛeret deceptio ſi eſſet tm̃ apparens ⁊ non m veritatem ¶ Ao illuo quod obijcit᷑ ꝑ ſimile de diuiſione cibi coꝛpoꝛa lis. Dicendũ ꝙ argumentũ ſumptum a ſlimili ab illis que Fm cur uim naturalem ꝓcedũt in hoc ſacramento mirabi⸗ li locũ non ha bet:niſi foꝛte gratia termini poteſt tamẽ di⸗ ci ꝙ ſicut tactũ eſt. Si enim quãtitas poſſet eſſe ſine coꝛpo re ſubſtantia ſicut eſt in boc ſacramento:ad diuiſionẽ coꝛ⸗ poꝛis qð eſi quãtitas nõ pᷣerigeret᷑ diuiſio corꝑis quodẽ ſubſtantia. ꝛum terciũ VBnſequenter querit᷑ de idẽptitate ꝑtiũ fra⸗ ctaꝝ.diuiſa ergo hoſtia in ꝑtes. Querit᷑ an bec ꝑa debeat dici illa. Et videt᷑ ꝙſt ic:ꝑ hoc ,wꝙ accipiens vnã illaꝝ idem accipit ꝙ accipi ens aliazʒ. hec eſt eadẽ quod illa. Eadem rõne põt oſtẽdi ꝙ hoſtia q̃ eſt in vno altari:eſi eadẽ cum illa que ẽ in alio ¶ Item diuerſitas accidentiũ denominantiũ ideʒ ſimptr idemptitatẽ illiꝰnõ tollit. VUerbigratia. ſoꝛtes albo et ſoꝛ. tes curꝛens ſimplr eſt idem.nec diuerſitas impoꝛtata p6 ꝙ dico albo ⁊ curꝛens idemptitatẽ illã impediũt:ſᷣ ſimptr eſt idem hoc albũ a hoc curꝛẽs.ſiłr videt᷑ in ꝓpoſito di⸗ uerſitas accidentiũ que ꝑ ſpecies diuerſas impoꝛtant᷑.ex quo idem eſt oĩno qð ſubeſt illis.nullã faciet diuerſitate⸗: bᷣ ſimpłr eſt idem hec ꝑs illa:2 hec hoſtia qð illa.Cõ tra.hec ſimpłr falſa:boc ſemicirculare eſt triangulare de⸗ mõſtratis diuerſis ꝑtibo hoſtie.ᷓ et bec:hec ps ẽ illa.cuʒ hec ꝑs ſit triangulare ⁊ illa ſemicirculare & Ad ̊ dm. ꝓſicut hr ab Nug. Quicgg eſt indignũ coꝛꝑi xpᷣi.cõueni⸗ ens tñ hoſtie ↄſecrate:ouenit ipi ſpei. Eñ ꝑtialis diuiſio ipi boſtie: ſpẽi tm ouenit nõ coꝛpixp̃i. Vnde iſte ᷣmo non eſt verꝰ. hec ꝑs ẽ illa.diuiſio eĩ in ꝑtes ↄuenit ſpẽi nõ xpᷣo. Iſte tñ verus ẽ. Iſte accipit idem qð ille. accipi em̃ bene pot ↄuenire corpi xpᷣi. ¶ Ad aliud ddᷣm Hqꝙ accidẽtia ſiue ſpecies ſacr̃i nõ denolant ↄtentum.i coꝛpꝰxpᷣi ſicut albedo cnoiat ſoꝛtem. Añ nec accidens ſimplr cõtinens coꝛpus rp̃i nec diuiſio ſiue pꝑtitio que ↄuenit accidenti ↄnenit ipſi coꝛꝑi.Non em cadũt in idemptitatẽ ſᷣm nũex.ſ pẽs ↄtinẽs coꝛprp̃i ⁊ ipᷣm coꝛpoſic accns ⁊ ſubm. Jaẽ ei nuero eſt ſoꝛ tes ⁊ H albũ.i ꝛõ ſilr coꝛpꝰxpi Hᷣ ꝑtitũ demõſtrata ſpẽ cõ tinente. ¶ Ao illð qð qrit᷑.ſi eageʒ ẽ hoſtia in ̊ altaꝛi 2 in illo demõſtratis duabo hoſſijs oſecratis. Dicendũ ꝙ eadẽ ratone qua ſpecies ↄtinens dicit᷑ ſacramentũ dicit᷑ hoſtia pſecꝛata ꝙtum ad ᷣ ꝙ ſicut ſpecies panis dicit᷑ ſacramen⸗ tum: ratione eius cuius erat ſpecies.ſ.panis: ſilr hoſtia dicitur ↄſecrata.quia panis cuiꝰſpecies ↄtinet corpꝰxp̃iẽ oſecratꝰ⁊ ↄuerſus in coꝛpꝰxpᷣi. Vñ ↄſecratio reſpicit pꝛie loquendo ipᷣam ſpẽm ↄtinentẽ:nõ coꝛpꝰotentũ.cũ nibil cõ⸗ ſecꝛatõnis vel ſctificatõnis coꝛpi xp̃i additũ eſt ꝓut eſt ſub ſacr̃o. VFñ ꝗꝓpꝛie loquendo alia ẽ hoſtia ↄſecrata q eſt in H altari ⁊ que eſt in illo.q¶ Si aũt obijciat.ꝙ boſtia eſt illud quod offert᷑ deo in hoc ſacrificio.hoc aũt eſt coꝛpꝰrp̃i. Di cendum ꝙ et panis dicit᷑ hoſtia vt patet.in oblatõne eniʒ panis dicit᷑. Suſcipe ſcẽe pater hanc boſtiã immaculatã qquã ego indignꝰ⁊c̃.qui etſi nõ offerat᷑ in ſe: offertur tñ il⸗ lud in quod ouerſum eſt. ꝗpter quoꝛ quodãmodo ſingula ri tamen offert᷑. Uel eſt ſaltem cã oblatõnis vt ex oᷣbis ca⸗ nonis miſſe patet q̃ ſunt. Offerim pꝛeclare maieſtati tue tuis donis ac datis hoſtiã ⁊c.que ſic exponunt᷑.de tuis donis.i.ſrugibus ſegetũ q;tum ad panem.ac datis.i.fru⸗ ctibus arboꝝ qtum ad vinũ. Si aũt hoſtia dicat᷑ verum coꝛpꝰxp̃i quod oblatũ fuit in ara crucis ⁊ in hoc ſacrificio offert. De qua dicit᷑ in canone miſſe. nos tui ſerui. ſed et plebs tua ſancta offerimꝰp̃clare maieſtati tue boſtiã puꝛã hoſtiã ſanctã. hoſtiã immaculatã.panẽ ſanctũ vite eterne. eadem eſt hoſtia. Uñ Amb. In epka ad Heb. In xpᷣo ſe⸗ mel oblata eſt hoſtia ad ſalutẽ ſempiternã potens. Quid ergo nos nõne per ſingulos dies offerimus: ſed ad recor⸗ datõez moꝛtis eipet vna eſt hoſtia nõ multe. Rlembeum quartũ Onſequenter querit᷑ de ꝑtiuʒ ſignificatione Obijcit᷑ ̊ↄtra ſignificatõneʒ diuiſiouis ꝑ Nᷣ ꝙ hoc ſacr̃m eſt ſacrẽ̃m vnionis.hoc eĩ ſacra ento ſignificat᷑ vnio coꝛꝑis xpᷣi reri et mi⸗ icut em̃ pamis cuiꝰſpẽs eſt ſacr̃jm exiſiit ex multis puris ganis vnitis.ſic corpꝰxpᷣi ex multis mẽbris puris ⁊ abſq; om̃is pct᷑i macula immunis:et coꝛpꝰ miſticũ ex mł tis ꝓꝑſonis mũdis 7 ĩmaculatio ↄſiſtit.¶¶ Jem buiꝰ ſacmẽ ti efficacia eſt ad vnionẽ mem bꝛoꝝ xp̃i et eius principalis effectus eſt vnio eoꝛũdem. VUnde Aug.iiij. de trim. G ſacra mentum eſt ſignũ vnitatis.vinculũ caritatis:̊ non videt᷑ aliud debeat hic fieri quod ſit ſignũ diuiſioms. fractio aut hoſtie ſignuʒ eſt diuiſionie.¶¶ Item videt᷑ ꝙ ſufficeret diuiſio ĩ duas ꝑtes.ita ꝙ vna pars ſignificaret caput qʒ eſt caput ⁊ mẽbꝝ.ſicut vult Snno.⁊ Hug.⸗ etiazʒ ſergius papa A vn ꝑs ſignificat corpꝰxpᷣi qd iam reſurꝛe xit.⁊ alia ꝑs ſignificet ipa membꝛa qᷓ tm mẽbꝛa ſunt.Coꝛ⸗ pus em̃ xpc eſt.vniuerſa ecclia ca put ſcʒ cuʒ mẽbris ⁊ vna ꝑs eſt ipᷣm caput.caput em̃ et caput ẽ et ꝑs coꝛꝑis. ſilr ha betur ab Hug. a alijs expoſitoꝛibus ſcripture ſacre.qSi diceret ꝙ diuiio lolũmodo refert᷑ ad membꝛa tm̃.i.ꝙ ſũt ita membꝛa ꝙ nõ caput. Contra.ab Hug.et Inno.babet᷑ ; vna ps illaꝝ que ponit᷑ in calice ſignat xpᷣm iniᷓtuʒ eſt membrũ.¶ Pret᷑.dato ꝙ ſolũmodo ſignificent ꝑtes ille qᷓ tm̃ ꝑtes ille:adhuc videt᷑ ꝙ ſufficeret in duas ptes diuide re.quia eccłia ſufficienter diuiditur in viuos et moꝛtuos Si dicat᷑ ꝙ moꝛtui ſunt dupliciter.quia quidaʒ in pur gatoꝛio.quidam in padiſo.hoc non ſoluit:quia beati non indigent ſacrificio:ergo non debent in noſtro ſacrificio de ſignari.¶ Itez videtur ꝙ in plures ꝑtes qᷓ; tres debeat di uidi. quia viui quidam actiui.quidam cõtemplatiui.qui⸗ dam prelati.quidam boni.quidam mali.Sed ſi debeant ſignari viui ſicut moꝛtui: multoplures debent eſſe paꝛtes. Si dicatur ꝙ mali non debent. Contra xp̃c pro omnibo ſe obtulit in cruce.ſed hec oblatio eſt rememoꝛatio illius: ergo ꝛc. ¶ Ieem ſignificatio partium hbis verſibus expᷣmi tur.hoſtia diuiditur in partes tincta beatos plene. Sic⸗ ca notat viuos ſeruata ſepultos.Contra hanc expoſubeʒ obijcitur. dicitur enim ꝙ pars intincta ſignificat beatos. Seod contra.calix ſigniricat paſſioneʒ: ergo nullo mõ con gruit ad ſignificandum beatos.Yteʒ Sergius papa di⸗ cit ꝙ pars illa ſignificat coꝛpus xp̃i.quod iam reſurꝛexit. Iteʒ dicitur ꝙ ſicca ſignat viuos.contra Hug. ? Inno. ti i nje — ¶ Mueſtio dicunt ꝙ vna illarum partiuʒ que ſeruantur ertra calicẽ ſignantur beati.¶ Iem dicitur ꝙ pars ſeruata ſigniſicat moꝛtuos.Contra.pauci aut nulii reſeruant: nulli perfi ciunt ſacramentũ.4 YItez Sergius ponit expoſitõeʒ hãc. Paꝛs oblate in calicem miſſa coꝛpus rpᷣi quod iaʒ reſur/ rexit monſtrat. ars ↄmeſta ambulantes ſunt adbuc ſu⸗ per terꝛaʒ. Pars in altari vſq; ad finem miſſe remanens coꝛpus iacens in ſepulcro:quia vſq; in finem ſeculi coꝛpo ra ſanctoꝛum in ſepulchris erũt. Poteſt ergo queri ratio expoſitiomis eoꝛum qui ponunt xpᷣm ſignificaꝛi per vnam poꝛtõnem diuiſionis. et illoꝛum qui ponunt do membꝛa alia a xpᷣo ſigniſicari ꝑ ipas ꝑtes ¶¶ Rñſio.ꝙ ſi cut babetur a mgr̃o.inj.ſenten.ipſa fractio paſſionem rpᷣi ſignificat. Pꝛe. Aug.in li.ſententiaꝝ pꝛoſperi. Cuʒ fran⸗ gitur boſtia. dum ſanguis de calice in oꝛa fidelium fundi⸗ tur. quid aliud qᷓ; dominici coꝛꝑis in cruce immolatõ eiuſ ſanguinis de latere effuſio deſignatur. Paꝛtes autem acte ſignant 'm aliquas ꝑtes coꝛpoꝛis miſtici.⁊ qa mẽ⸗ bꝛa in coꝛꝑe miſtico ſunt in triplici differentia.quidã em̃ regnãt in gloꝛia.quidam ſecuri expectant in ſepulchro.ꝗ dam autem pugnant in merito. Ideo tm̃ tres partes ſunt bec aũt ſignificant᷑ verſibis pꝛetactis.ꝗ Ao illud autẽ qð pꝛimo obijcit. dicendum. ꝙ licet iſtud ſacromentum ſit ſa cramentũ vnionis et in ſignificando ⁊ efficiendo:tñ nihil impedit ꝗn fractio ſpecierum poſſit aliquid ſignificaꝛe. vt pote diuiſionem que fuit in paſſione xp̃i ſicut ſpecies vna id eſt indiuiſa eſt ſignuʒ vnionis.4 Ad illud qð obijcitur ꝙ tm̃ deberent eſſe due ꝑtes ſcilicet quibo ſignificarent᷑ ca put et membꝛa. dicendum ꝙ boc non opoꝛtet cum ipſa mẽ bꝛa in multiplici comꝑant᷑ differentia.4¶ Ad aliud quod obijcuur. ꝙ deberet ſufficere diuiſio in duas ꝑtes. cum in eccleſia nõ ſint niſi viui et moꝛtui.Dicendũ ꝙ moꝛtui ſunt in duplici differentia. vnde due partes ſunt ad ſignifican dum illos.. Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ non debeꝛet aliqua eſſe pꝛo beatis. Dicendum. ꝙ hoc ſacrificium nõ tm offeꝛ⸗ tur in erpiationem defectuum:ſed in gratiarũactõnem. et ideo pꝛo miſeris ⁊ beatis.¶ Ad aliud qð obijcitur.ꝙ viui ſunt in multiplici differentia ſicut moꝛtui.dicenduʒ ꝙ nõ ſunt in tanta differentia. Quia om̃es viui indigent ſacri⸗ ficio expiante a culpa.vnde ↄuenienter ↄprehendunt᷑ ſub vna differentia. Quidam aut moꝛtni ſacrificio liberante a pena. Alij ſolum laudis memoꝛiã. 4 Ad illud qð obijcit᷑ tcx malis.dicendũ m Aug. ꝙ ſacrificium coꝛꝑis xpᷣi ſolũ pꝛo bis offerꝛi debʒ.qui ſunt de coꝛꝑe xp̃i.nec valet ꝙ xp̃ᷣe pꝛo om̃ibus oblatus eſt:quia hic non ſignant᷑ omnes pro quibus eſt oblatuo:led tim illi qui ſunt de coꝛꝑe miſtico. 4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ calix ſignat paſſionem. Dicendũ ꝙ ꝑ calicẽ ſigura xpᷣi ſaguis.cꝰ effuſio erat afflictia valde 7 penalis:nibilominꝰguſtatio ſanguinis ſiue potatio val⸗ de eſt ſuanis ⁊ telectabilis.Dicit᷑ eĩ in glo.ſuper illud.j. Coꝛin.xj.ſpũaliter letificat ⁊ ſic inebꝛiat vt ſobꝛium red⸗ dat. Vñ calix meꝰinebꝛians qpꝛeclarus eſt. Pꝛopter bas duas pꝛoprietates ⁊ paſſionem ſignificat et patrie iocun/ ditatem: vbi beati inebꝛiabuntur ab vbertate domus dei. Ad illud quod per ꝑtem intinctam ſignificatur coꝛpus xp̃iquod reſurꝛexit. Dicendum ꝙ eadem pꝛopꝛietate ſig⸗ ficatur coꝛpus quod reſurꝛexit per partem intinctaʒ: qua ipſi beati.quia reſurꝛexit in plena et perfecta beatitudine Vnge xpc patiens et xpᷣe reſurgens per paꝛtem intinctam ſignificatur ſm duas pꝛopꝛietates iam dictas.quarũ vna reſpicit effuſioneʒ ſanguinis que eſt valde penalis:et alia potatõeʒ que eſt valde ſuauis.ſicut expreſſio vini ð botro eſt valde violenta:potatio autem vini iocunda.¶ Ad ali⸗/ ud quod obijcitur. ꝙ vna pars extra caliceʒ ſeruata ſigni ficat bonos ᷣm Inno.et Hug. et ſicca pars dicitur ſigni⸗ ficare viuos.i.illos qui viuunt vita miſerie.Dicenduʒ q; ſicut ꝑs intincta ſignificat vno modo immerſos in pena: ſm ꝙ calix ſignificat ſanguĩs effuſionẽ. Alio modo ſigni⸗ ficat imbutos gaudio ᷣm ꝙ calix ſignificat potũ ſanguĩs. ſic ꝑs ſicca ſcʒ que nõ intingit᷑ in calice ſignificat vinos vt pote illos qui ſunt extra calicẽ affluentie delectatõnis glie xI. ſimiliter 1 beatos vtpote illoc qui ſunt oĩno ertra caliceʒ paſſionis. 4¶ Ao quod obijcit ꝙ pauci vel nulli reſeruant ac. Sicenduʒ ꝙ etſi ↄfuetudo illa modo non ſeruotur foꝛ te ꝓpter piculum: nibilominus in tripertita diuiſione tri⸗ plerx ſtatus xp̃i ↄuenienter ſignificat᷑.¶ Ad illud quod vl: timo queritur. dicenduʒ ꝙ eccłia que eſt corpꝰxpᷣi miſticũ vno ↄſiderata ↄtinet numerũ iuſtoꝛum reꝑatoꝛum ꝑxpim ſic nõ ↄtinet eccłia ſiue coꝛpus xpᷣi miſticum ipᷣm xpᷣm ꝗ eſt caput. Alio modo ↄſiderata ↄpꝛebendit numerũ iuſto rum ſunpliciter. videlicet ſm ꝙ extendit᷑ ad membꝛuʒ re: parans et membꝛa reꝑata:et ſic ↄpꝛehendit caput ⁊ mem⸗ bꝛa alia. 4! Si autẽ queratur quare non diuidit᷑ boſtia in ꝑtes equales.ᷣ ita ꝙ vna ꝑo tinet quaſi medietatem bo⸗ ſiie:alie due aliam medietateʒ. Põt dici ſine p̃iudicio.ꝙ pꝑtes diuiſe ſignificant xpᷣm et alia membꝛa: aut alia mẽ bꝛa tm.ſᷣm ꝙ ſignificant xpᷣm ꝗ exultauit vt gigas ad cur rendũ viam cum membꝛis ſuis cõuenit ipᷣm ſi ignificari. ꝑ ꝑtem que in duplo excedit illam ꝑtem qua ſignificat᷑ vna differentia membꝛoxꝝ. Eſt em gigas. i. gemie ſubſtantie di uine 71 bumane. m aũt ꝙ ſignificat tm membꝛa: quia vna differentia membꝛoꝝ eſi adbuc in dnabo ſubſtãtijs.i. coꝛ⸗ poꝛe et anime: ↄuemit ꝙ illa ſignificet pte que eſt duplicis poꝛtõnis reſpectu illaꝝ que ſignificant alias differentias mem bꝛoꝛum. lembꝛum quintum Onſequenter querit᷑ de ꝑtiũ repletõne.Et q̃ritur cũ hoſtia rotũda ſit et poſt fractõneʒ vna paꝛs eſi ſemicircularis 2 alie triangła⸗ vvtruz coꝛpus xpᷣi replet foꝛmas bas ſᷣm ꝙ ſic ſunt diuerſaꝝ figurarũ.Et videt᷑ ꝙ ſic:quia coꝛpus xpi vbiq; eſt in illis ſpeciebus vbi ante fuit panis. Snibil relinquit᷑ in ſpeciebo ↄtinentibo quod nõ ſit repletũ corꝑe xp̃i:ſicut ante nibil fuit quod nõ fuit repletum ſubſtantia panis. Si em̃ aliqua ꝑs eſſʒ vacua a ↄtinentia coꝛꝑis xpᷣi coꝛpus illud nõ eſſet vbiq; in ſpeciebo illis indifferenter ĩ toto in ꝑte.Cmus ↄtrariũ dicit Hył.ſcʒ vbi eſt pars coꝛꝑis eſt totum. 4 Contra.om̃e ↄtentũ replens ſuũ conti nens. eſt eiuſdem figure cũ ↄtinente.ꝗᷓ ſi coꝛpꝰxpᷣi replet il⸗ las foꝛmas eſt eiuſdem figure cum illis.ergo neceſſaꝛio pꝰ fractõeʒ coꝛpus xpᷣi eſt ſemicirculare ⁊ triangulare.2 boc ſimul ⁊ ſemel.quod eſt manifeſte falſum. quia coꝛpus xpᷣi foꝛmã habet hũani coꝛꝑis.licet enim ſit ſub ſacramento: foꝛmũ tñ natuꝛalẽ nõ amittit. ¶ Rñſio. ꝙ nulla ꝑs ſpẽi ẽ vacua a ↄtinentia coꝛꝑis xp̃i ſicut ſupᷣ dictũ eſt. nec ſeꝗtur ↄtentum eiuſdem figure ſit cũ otinente. Ad boc eniʒz ꝙ; poc ſequeret᷑:opoꝛteret ꝙ fieret illa repletio per cõmenſu⸗ ratõeʒ et ↄfiguratõeʒ totius ↄtenti ad totum ↄtinens et ꝑ⸗ tium ad ꝑtes.quod non eſt hic. licet em̃ coꝛpus xpᷣi in ea⸗/ dem veritate a in eadem quantitate q̃ eſt in celo ſit ſb quo libet ſacramento:ita tamen eſt ꝙ totũ coꝛpꝰrpᷣi toti ſpeciei reſpondet.ſimiliter totum ſingulis ꝑtibus: et non totum toti ⁊ ꝑs ꝑti. Ende non eſt ↄmenſuratio neq; configuratõ totius et ꝑtium ex ꝑte ↄtenti: et totius et partis ex ꝑte co⸗ tinentis.et quia non eſt ibi configuratio neq; idemptitas figurarum. non enia poſſunt aliqua eſſe eiuſdem figure: niſ ipſa m ſe tota et partes ſuas poſſint cõfigurari. Pꝛi mum ergo ſcilicet hoc. omne ↄtentum replens ſuum conti nens. eſſ eiuſdem figure cum cõtinente:eſt falſinn. Sed ſi adderet ꝑↄfignratõnem totius ad totum et ꝑtis ad ptez tüc eſſet verũ. Sʒz m bũc modum nõ eſt coꝛpꝰxp̃i replens ſpẽm ↄtinentem: Vel põt aliter dici.ꝙ duplex eſt repletio quedam que reſpicit inanitatem quantitatis. quedaʒ que reſpicit inanitatem ſubſtantie. In illis ſpeciebus nõ eſt in anitas quantitatis. quia virtute ſupra naturam eſt in il⸗ lis.longitudo latitudo.profunditas ſine ſubſtantia. En⸗ de inanitatem quantitatis non replet corpus contentuʒ ſᷣ inanitatem ſubſtantie.ſed hec repletio non reddit conten⸗ tum et continens eiuſdem figure:ſed illa que eſt quantita tis. Nigura eniʒ circulario et ſemicircularis ᷣm ꝙ bie lo⸗ quitur de illis ſunt de genere quantitatis.il Ex his patzʒ rñſio ad argumentũ quo videt᷑ oſtendi.ꝙ coꝛpus rpᷣi ſub ſacramento eſt eiuſdem figure cum ſi pecie ↄtinente ſcʒ hec omia quanta ſibinuicem ſuꝑpoſita vel intromiſſa non ex⸗ cedentia nec excellentia ſunt eiuſdem figure. ſ̊ quantitas que pꝛius fuit pams:poſt ↄſecratõeʒ pᷣo nulliꝰſubſtantie. ⁊ quantitatis coꝛꝑis xpᷣi duo quanta ſunt ſibinuicezʒ ſuꝑ⸗ poſita nec excedentia nec exceſſa. ergo eiuſdem figure.ꝗa pꝛima eſt falſa ſeʒ hec omnia quanta ſibinuicem ſuppoſita 7c. niſi ſi ubintelligat᷑ ꝙ h ſuppoſito vł intromiſſo fiat ꝑ cõ menſuratõeʒ ſiue ↄfiguratõeʒ totius ad totum 2 ꝑtiuʒ ad ꝑtes. Pꝛe.etſi eſſet vltimoꝝ terminoꝝ quantitatis ↄtinẽ⸗ tis ⁊ quanti ↄtenti aliquo modo ↄterminatio.quia cõten⸗ tum eſt maioꝛis quantitaus ꝙᷓ; ↄtinens quaſi incomꝑabi⸗ liter. etſi totum virtute ſuꝑnaturali contineatur a toto:ex bmõi ↄterminatõe nõ relingꝗtur ibi idemptitas aliq figu⸗ raꝝ.cũ quãtitas hmõi ſit incõꝑabilis reſpectu quantita/ tis alterius. Exquo in ſacramento ↄtinet᷑ coꝛpus xp̃ᷣi ĩ to ta ſua quantitate ſine aliqua ↄpꝛeſſione.et ſi ↄtineat᷑ a for ma minoꝛi reſpectu quãtitatis coꝛꝑis ſui nulla oꝛietur cõ figuꝛatio exr hmõi ↄtinentia.Cum em̃ tres linee foꝛme tri⸗ angularis ↄtinentis coꝛpus xp̃i ↄtineant:illud ex om̃i paꝛ te et ſine ↄpreſſione:cũ nulla illarũ linearũ ſit oↄmenſura⸗ bilis alicui membꝛo coꝛpoꝛis ↄtenti:nullam deſcribent fi guram in illo. Queſtio.xliij.de manduca/ tione huiꝰſacramenti in generali. quitur de mandu catõne ſiue ſumptõne hbuiꝰſacꝛamẽti.que eſt decima ꝑs huiꝰtractatꝰ. In hac parte pꝛimo querit᷑ de manducatõne in genera . li.Scðo de manducatõe in ſpãli.q¶¶ In p ma ꝑte pꝛimo querit᷑ ð numero modoꝝ manducandi que erpꝛimunt᷑ ꝑ manducatõeʒ ſpũalem ? ſacramentalẽ. Se⸗ cundo de idemptitate modorũ. Tercio pro quanto dicat᷑ quis manducare ſpũaliter. Quarto/p quanto dicat᷑ quis manducare ſacramentaliter. embeꝛum primum Veritur ̊ pꝛimo.ſi ſint duo modi mãducã⸗ li ſc; ſacraliter et ſpũaliter. & ſic: videtur hoc ꝙ duplex eſt res huiꝰ ſacramenti. ſci⸗ pſis rebo otentis a ꝓpꝛopꝛiant᷑ modi manducandi. Vnde Inno.iij. Oupliciter coꝛpꝰcomedit᷑ quia dupliciter intelli gitur. verum qð de virgine traxit ⁊ in cruce pependit: et miſticũ quod eſt eccłia rp̃i ſpũ vegetata.. IJtem magiſter in ſenten.ix.di.iiij.li.Sicut ſunt due res huiꝰſacramenti: ita duo modi manducandi vnꝰ ſacramentalis alter ſi puakł Item er ꝑte ſumentiuʒ accipit᷑ numerus. quia aut boni ſunt ꝗ ſumũt ⁊ hi ſpũaliter. aut mali et bi ſacramentaliter tm̃.Vñ Aug. bonus accipit ſacrẽĩm rem ſacramenti.ma lus autem ſacr̃m et non rem. et vt dicit magiſter in ſentẽ. Sacrm eſt coꝛpus rpi prium de virgine ſumptum. Res ſpũalis caro xp̃i que eſt vnitas fidelium. ſic dicit Auguſt. Item ex ꝑte modi ſumendi ſumit᷑ nũerus. qꝛ duplerx eſt modus ſumendi ſcʒ ſub ſpẽ et in fide. VUnde Inno. ij. Ve⸗ rum coꝛpꝰxpᷣi comedit᷑ ſacramentaliter.i.ſub ſpẽ.miſticuʒ aũt comedit᷑ ſpũaliter.i.in fide.Sic igit᷑ tam ex ꝑte eoꝛuz qui manducant tam modi manducãdi ſunt duo modi tm̃. ſcʒ ſacramentaliter ſpũaliter. ¶ Item in ſacra ſcriptura inueniunt᷑ dno modi manducandi quoꝝ vnꝰ eſt cauſa vite Yoh.vj. Qui mãducat me. ſ. digne: vinit ꝓpter me. Alia ẽ ca moꝛtis.j.Coꝛĩ.xj.Qui mãducat indigne:iudiciuʒ ſibi mqucat. Primꝰmodꝰmãducãdi ẽ ſpũalis. Aliaſacralis. Cötra iiij. ſen. di. iij. dz. Dðm ẽ aliqͥs ſuſciꝑe ſacr̃m ⁊ rẽ acramẽti. aliq̊s ſacrm 2 nõ rẽ.aliq̊s reʒ 2 nõ ſacẽm. Ecce baptiſmate tripler modꝰaſſignatuꝛ. A ſili vr ꝓ tres debẽt eſſe in ꝓpoſito.⸗ Item in ſacto baptiſmi et alijs vbi * licet ſigniſicata et cõtenta:⁊ ſignificata tm̃. nõ eſt niſi res vna dupler eſt ſuſceptio.ſ.ſacr̃alis ⁊ realis igit᷑ vt videt᷑ cum in hoc ſactr̃o ſit duplex res:q̃tuor debent eſſe modi.¶ Iteʒ triplex vnioẽ qua vnit᷑ bõ teo.ſ.fidei ca⸗ ritatis ⁊ nature.Vnioni fidei rñdet cõmeſtio ſacr̃alis.ſu⸗ mere em̃ ſacr̃aliter xpᷣm:eſt ſumere eũ ſub ſigno inqtum ẽ ſub ſigno. Vñ Inno.leꝝ coꝛpus xpᷣi comedit᷑ ſacraliter i.ſub ſpẽ.qdð fieri non põt niſi virtute fidei.non dico fidei foꝛmate:̊ aliqͥ modo ſumẽdi fidem ſcz vel vt eſt in habitu vel ↄceptõne vel alio mõ. Vnioni caꝛitatis rñdet comeſtõ ſpũalis.Comeſtio em̃ ſpũalis vnit comedentẽ ↄmembris capiti.cuiuſmodi vnio eſt ꝑ caritateʒ. quare non ſitłr eſt tercius modꝰmanducãdi ꝗ rñdet vnioni nature.¶ Itẽ cũ aligs modꝰmanducatõnis rñdeat virtuti fidei ſicut man ducatio ſacr̃alis.aliquis vᷣtuti caritatis ſicut ſpũalis.q̃ꝛe nõ ſiliter aliꝗs virtuti ſpei.Sicut em̃ fide fit vnio creatu⸗ re rõnalis pᷣme veritati.⁊ caꝛitate ſumme bonitati:ſic ſpe ipſi eternitati ſiue maieſtati ſumme.quaꝛe &̊n ẽ aligs mo⸗ dus ↄmeſtionis rñdens illi vnioni.i Item videt᷑ ꝙ nõ ſit niſi vnus modꝰſic.voi vnũ ꝗpter alteꝝ:ibi vnũ tm̃. ſi ſa cramentalis ẽ ꝓpter ſpũalem ſicut ſignũ ꝓpteꝛ ſignificatuʒ vna tm̃ eſt manducatio.¶ Item caro xpi vere ẽ cibo. ſic lucis eſt illumiare:ita illiꝰcarnis ẽ cibare.&ᷣ nõ coꝛꝑalit. ſpũaliter.ꝗ aũt recipit ſacr̃aliter recipit caꝛnẽ ⁊ ſic ciba tur ſpũaliter:&g̊ vnꝰeſt tm̃ m nnanei ſ oie dum.ꝙ duplex ẽ modꝰmanducãdi cuiꝰ diſtinctõ a triplici oꝛitur pᷣncipio.ſ.a diſpoſitiõe ſumentiũ.qꝛ quidã accedũt male diſpoſiti.⁊ hi manducãt ſacr̃aliter.quidaʒ bñ: et hi ſpũaliter. IJtem in mõ ſumendi.quidam.n.ſumũt oꝛe coꝛ⸗/ poꝛis et hi ſacr̃aliter.quidã oꝛe coꝛdis ⁊ mente qtũ ad in⸗ tellectum.⁊ hi ſpũaliter. Pꝛe.ab ipſo ſacramento ꝗa du⸗ plicem habet rem.ſ.coꝛpus xpᷣi veruʒ:et coꝛpus xpᷣi miſti/ cum.quoꝝ ſi vnuʒ accipit᷑ ſine altero:ſumens coꝛpus xpᷣi veruʒ manducat ſacr̃aliter:ſumens coꝛpus xpᷣi miſticum ſpũaliter.q Ad pꝛimũ g̊ obiectum dm. ꝙ ſicut aſſignan⸗ tur in ſacramento baptiſmi tres modi ſumendi. eo mõ in hoc ſacramẽto pñt aſſignari tres modi diſtincti ſic. Qui⸗ dam ſumũt coꝛpꝰ xpᷣi ſacraliter tm̃. quidam ſpiritualiter tm̃.quidã ſacr̃aliter et ſpãaliter. ihilominꝰ iſta diuiſio que ꝑ ſumptõeʒ ſacr̃alem et ſpũaleʒ eſt foꝛmalis ſimpłr et per dr̃ias ſimplir oꝓoſitas. Ila aũt que eſt ꝑ ſumptõneʒ ſacr̃alem tm̃ et ſpũaleʒ nõ eſt ita foꝛmalis.qꝛ vna dr̃a ma⸗ terialiter loqᷓndo ↄplectit᷑ vtrãq; ↄdiuidentiũ.vñ nõ diſti⸗ guit᷑ ab alia niſi materialiter tm. 4¶ Ad aliud dðm. ꝙ ſi⸗ cut in hoc ſacr̃o eſt duplex res vna ſignificata tm vt corpꝰ xpᷣi miſticũ:alia ſignificata ⁊ ſignificans ſcʒ coꝛpꝰxpᷣi ve⸗ rum. Similiter in ſacr̃o baptiſmi eſt duplex res.vna ſigni ficata tĩ ſcʒ gratia:alia ſignificata ⁊ ſignificãs ſcʒ cara⸗ cter. Vnde ſicut in baptiſino non dicit᷑ ſuſciꝑe rem ſacr̃i ꝗ ſuſcipit caracterẽ ſed ꝗ ſuſcipit gr̃am baptiſmalem: ſimi⸗ liter hic nõ dicit᷑ ſumere ſpũaliter ꝗ ſumit corpus xpᷣi ſub ſacramento. Vnde Aug.loquens de ſpirituali manduca⸗ tione dicit.quid eſt xp:̃ᷣm manducare.non hoc eſt ſolum in ſacramẽto coꝛpus eius accipere:ſed in ipſo manere.⁊ ha⸗ bere ipſum in ſe manentem. Spiritualiter enim mandiʒ⸗ cat qui vnitate xp̃i et eccleſie qua ſacramentuʒ ſignat ma net.ſimiliter ergo eſt in hoc et in alijs q;tum ad hoc. AVd illud quod obijcitur de triꝑlici vnione. Dicendum ꝙ acti ones ſacramentoꝛum ? in ſignificando ⁊ in efficiendo ſũt reſpectu ꝓꝑſonarum:non naturarum. quia aliquid agunt circa perſonam pꝛimo et ꝑ ſe:non pꝛimo? per ſe circa na⸗ turam.Verbigꝛatia.ablutio baptiſmi ſignat ablutionem non coꝛꝑis tm̃ vel aĩe tm̃ ſed ipſius perſone. ſimiliter effi⸗ cit ablutionem ſpiritualem circa ipam ꝑſonam. ſimiliter eſt de alis. Vnde cum illa vnio que eſt nature humane cum deo.non impoꝛtat aliquid factum circa perſonaʒ ho minis ſed circa naturam:quia in illa vnione natura bũa na non eſt perſona. Vnio autem que fidei eſt et caritatis impoꝛtat aliquid factum circa perſonaʒ. ꝓpter qð etſi ali⸗ quis modus comedendi reſpondeat illi vnioni que ẽ fidei et illi que eſt caritatis:non tamen debet eſſe aliqua reſpõ/ dens illi que eſt nature. Ael poteſt aliter dici.ꝙ in mãdu⸗ — — —R—êr — ℳ ¶ LNueſtio catione bac ꝓut exercetur a dignis duo importãtur. vnũ eſt ipſa vnio ſacramenti. aliud eſt vnio quedam cum ipſo contento.Fm ꝙ dicituꝛ ꝙ in ſumptõne ſpecies deſcendunt in ventrem et ipſum contentum in mentem. Pꝛe. indigne ſumentes ſumunt tm̃ ſacramentaliter. non ſumentes ſpiꝛi tualiter. ſed tamen credentes virtutem et veritatem ſacra menti ſpiritualiter tm manducãt. jm ꝙ dicit Angu. Cre⸗ de et manducaſti: et bec manducatio vnit cum coꝛꝑe mi⸗ ſtico. Qui aũt digne ſumunt ꝑfectius ſumunt. vniunt᷑ em̃ quodammodo ipli contento. Hec aũt vnio reſpondet vni⸗ oni nature. Hec igitur vnio que eſt in natura. repñtatur in manducatõne ſacramentali m ꝙ bec manducatio exe⸗ cetur a dignis. vnde vnio que eſt naturarũ repꝛeſentatur in manducatõne ſacramentali: ꝓut a dignis exercet᷑. pro⸗ pter quod non debuit modus ſpecialis manducatõnis iu xta illam vnionem aſſignari.4 Ad illud quod querit᷑.q̃re non ſdet modus aliquis virtuti que eſt ſpes. Dicenduʒ ꝙ hoè ſacramentum eit ſacramentũ vnionis. Eius em̃ vir iute vniunt membꝛa cum capite et membra adinuicem. S virtus ſpei non eſt ꝓgrie vniens:quia ſpes eſt ꝓpꝛie futuri. Et ſi obijciatur ꝙ ſpe fit vnio cum pꝛima maieſtate.dicen dum ꝙ boc non eſt verum q̃ntum eſi de actu vie: quia ẽ in expectatõne vt vie eſt. Etum autem ad actum patrie qui eſt adbereꝛe ſumme maieſtati quodãmodo vnit .i. diſpoĩt ad vnionem. Elel potell aliter dici. ꝙ iſte manducationes non ꝓprie diſtinguunt᷑ ſm vjrtutes.quia manducatio ſpi⸗ ritualis eſt m fidem et caritatem: ſed 'm res ſacramenti et omne ſacramentum quod habet duas res poteſt peipi ſacramentaliter et ſpiritualiter. 4 Ad illud quod obijcit᷑. vbi vnum ꝓpter alterum ac. Dicendum ꝙ hoc intelligit᷑ ſit vnum ꝓpter alterum quod ab illo nõ poteſt ſeparaꝛi. facta aũt ſe ꝑatione iaʒ non eſt vnum. el põt dici. ꝙ vnũ et alterum hm ꝙ dicitur vbi vnum ppter alterum. non di⸗ xit vnum ſimpliciter:ſeo vnum in relatõne.nec tm̃ eſt no⸗ ta pciſionis abſolute. ſed oꝛdinis ſiue relationis. Hec at᷑ p̃ciſio multitudinem non excludit.ql Ad illud quod obijci tur. qꝙ carnis rp̃i eſt cibare ⁊c. Dicendum ꝙ actus ciban⸗ di ſemꝑ recipit diſpoſitõnem ſuſcipientis ſicut illummina⸗ re. VUnde ſicut geminatur diſpoſitio:ſic ⁊ modus mandu candi. Membꝛumſecudum Onſequenter querit᷑.vtrum idem ſit mãdu⸗ catio ſacramentalis 2 ſpualis. . nõ:patzʒ j. Coꝛin. xj. Quotienſcuq; ⁊c. Nugꝰ.bonus Vccipit ſacramentũ ⁊ rem ſacramenti:malꝰ dᷣo ſacramentum ⁊ nõ rem. Ad quod dicimꝰ ſacramentuʒ boc appellari eoꝛpus domini de virgine ſumptum. rem ſpi rimalem carnem rpi que eſi vnitas fidelium. Monꝰ ergo accipit ſacr̃jm.i.carnem xpᷣiꝗpꝛiam ſanguinẽ. rem id ẽ ynitatem fideliũ gratie augmentuʒ. Adalus vo accipit ſacramentũ.i.coꝛpus xpᷣi ſub ſacramento.⁊ nõ rem.i. vni tatem eccłie cc bonꝰ manducat ſpũaliter et ſacralit.ma⸗ lus vᷣo ſacraliter tm̃. 4 Item nõ manducans mãducat.i. nõ manducãs ſacramentaliter manducat ſpũaliter: mã ducans ſacramentaliter non manducat ſpũaliter. econ/ tya bec glo. ¶ Iem ſupꝑ illud.j.Coꝛin.xj. Qui manducat bibit indigne. Queritur quõ hic aliquis manducans di catur manducare indigne:cum dñs dicat. Qui mãducat me iße vinet ꝓpter me Job. vj. Uo quod dicimus duos eẽ modos mandacandi.vnum ſacramentalem quo maducãt tam boni qᷓ mali: alterum ſpiritualem quo ſoli boni man ducant. ſᷣm illud Aug. Quid eſt xrpᷣm manducare nõ boc ſolum eſt in ſacramento coꝛpus eius acciꝑe:ſed in ipᷣo ma nere et babere ipſum in ſe manentem. ſpualiter em̃ mãdu⸗ cat qui in vnitate xpᷣi et eccleſie quam ipſum ſ acramentuz ſignat manet. ¶Qam qui diſcoꝛdat a xpo: nec carnem xp̃i manducat nec ſanguinem bibit. et ſibi tante rei ſacramẽ/ tum ad iudicium quotidie accipiat. Ex his Pee manducatio ſecramentalis et ſpiritualis.Contra.ve⸗ ritas rei ex veritate actus non dinoſcitur. vnde vere cali⸗ dum vere calefacit: et vere lumen vere illumi nat.igit᷑ cum coꝛpus xp̃i vere ſit cibus vere cibat. ſed vere cibare eſt ſpi rita aliter cibare. quia cum ſit cibus ſpiritualis: vera eiꝰ cibatio eſt cibatio ſpiritualis.igitur cum ſit vere cibus et ſpiritualis vere cibat.i. ſpiritualiter. ¶ Item vt dicit Bre⸗ go. Quedã ſunt ſumme bona. quedam infima quedã me- diocra. Et ideo dicit Aug. alijs veꝛbis.ſcʒ ꝙ quedaʒ ſunt maxima bona quedam minima quedam mediocra. Sed dicit Greg. Summne bona ſunt que ſi babeantur non con tingit enʒ male vti. Sed inter oĩa bona maximũ eſt corpꝰ xpᷣi.igitur ſi babeatur: nõ contingit eo male vti. ſed habet cum manducatur ſiue ſumitur in ſacramento: igitur tůc non contingit eo male vti. igitur eius vſus ſemper ẽ bonꝰ. igitur ſemper ſumitur ſpiruualiter: quia vſus illius non eſt bonus niſi ſpiritualiter ſumatur. 4 Item Damal. per illa que ſunt aiſueta 'm naturã: traniferimur ad ea qᷓ ſũt ſupꝛa naturã. Idem ſicut panis ? vinũ ꝑ comeſtionez na turaliter in carnem et ſanguinem tranſmutant mãducan tis et bibentis: ita ꝓpoſitõmis panis et vinũ ꝑ aduentũ ſpi rituſſancti tranſit in coꝛpꝰrpᷣi ? ſanguinem. Ex bis ver⸗ bis Dam.pʒ.qꝙ iuxta modũ manducatõis coꝛꝑalis: qtuʒ ad aliquã ſilitudinẽ inqrendũ eſt de ſpũali. Querit vtꝝ dicimꝰ coꝛpꝰ xpᷣ manducaꝛi ſacr̃aliter. vel rõne ſilłitudis in maſticatõne:qð nõ videt᷑.qꝛ in maſticatõne fit quedam diuĩſio cibi ⁊ diſiinctõ.q̃ nõ ↄuenit coꝛ pi xp̃i.cũ ſactᷣaliteꝛ mãducat᷑. Llut rõne ↄuerſionis q̃ ſiłr nõ ↄuenit.nõ em̃ cõ⸗ uertit᷑ coꝛpꝰxp̃i in coꝛpꝰcomedẽtis ĩ hmõi mãducatõe:nec ecõuerſo.Aut rõne ſeꝑationis.q̃ ſimilit᷑ nõ ↄuenit.quia ĩ coꝛpe xp̃i nibil ẽ impurũ.Vñ nõ ſeꝑatur ibi purnʒ ab im⸗ puro.igit᷑ ſolũmodo ratõne enionis.dicit᷑ igitur coꝛpꝰxp̃i manducari ſacr̃aliter ratione vnionis eiuſdem cum man: ducante.igit᷑ ꝗ ſacr̃aliter manducat coꝛpꝰxp̃i.eo ꝙ vnituꝛ eideʒ:dĩ ſic mãducaꝛe· igit᷑ cũ ſpũalit mãducare nõẽ alið q̃ verũ coꝛpꝰxp̃i:quia eo or̃ manducari ꝙ virtute ſacmen ti vnitur: videt ꝙ idem ſit manducare ſpualiter ſaẽmen taliter. ¶ Iem ſicut dĩc mꝗr in ſenten. habetuꝛ in glo.j. Coꝛin. xj. AN mure vel ab alio bꝛuto nõ ſumit᷑ coꝛpꝰxpᷣi ali quo mõ. qꝛ etſi ↄtingat ꝙ ſpẽs ſub qbo tinet᷑ corpexpi cõ⸗ . municant:nullo mõ ipſi coꝛꝑi xp̃i vero vel miſtico vnitur igit ad omeʒ modũ maãducãdi regꝗrit᷑ vnio maducãtis cuʒ — mãducato.iĩgit᷑ ⁊ ad mãducatõem ſacr̃alem. vᷣ qñ eſt hmõi vnio eſt manducatõ ſpũalis:igitur vt pꝛius.⸗ nſio. ꝙ nõ eſt eadem manducatio talis et talis. H̊ di a. cui? di⸗ ſtinctõ a triplici cauſa oꝛtum babet vt dictuz eſt. 4. Ad pri muz doõm. ꝙ quedã ſunt eſſentie que ſunt ſemper coniũ⸗ cte ſuis actibus ſicut calidum et hmõi.et in talibus ad ve ritatem rei ſeqtur veritas actus.quedam ſunt q̃ non ſunt nccio ↄiũcte.ſᷣ impedimentũ babent qñq; ex ꝑte ſuſcepti⸗ bilis ſiue obiecti: talis eſt cibus. ꝓpteꝛ qð non ſequitur. eſt vere cibo: igitur vere cibat. ¶Multi em̃ ſunt qui ſumunt ve rum cibũ ⁊ bonũ:nõ tñ cibant᷑ vere.ĩmo eſt eis potius cau ſa moꝛtis ꝓpter aliquod impedimentuʒ ex paꝛte illoꝛum. Ad aliud doᷣm. ꝙ Greg. et Aug. in diſtinctõne bonoꝝ dicũt maxima bona ? ſumme bona vᷣtutes. ꝗbo null?male vtit᷑. vt pʒ ex diffinitõne vᷣtutis quam ponit Aug. dicens. Virtus eſt qualitas bona mentis q̃ bene viuit᷑:qua nemo male vtit᷑ ⁊c. Unde ſub illa dr̃ia bonoꝝ non cõpꝛebendit᷑ coꝛpꝰxp̃i. Si aũt velimꝰextendere nome boni. ita ꝙ ſb ma gno ſiue ſumme bono opꝛehendat᷑ coꝛpus rp̃i.dicemus ꝙꝙ tüc dicit᷑ baberi:q fide oꝑante ꝑ dilectõem habet᷑.non eĩ dicit᷑ haberi cum habet᷑ in pixide vel in oꝛe. ſicnt nec virtu tes dicunt᷑ haberi cuz habent᷑ in cogitatione vel ĩ intelleĩu ß ſolũ cũ infoꝛmant oĩam. reuera qñ ſic habet᷑.i.cũ bñs vnit᷑ ꝑ fidem 2 dilectõeʒ: nõ vtit᷑ male illo inqᷓtum ſic hr̃. ¶ Ad alind qð ſegtur. dõm ꝙ eſt vnio multiplex que reꝗ⸗ ritur ad pfectã manducatõeʒ coꝛpis rp̃i.ſ. ꝑ naturam: co gnitõez: 7 dilectõez. Vbi at eſt iſta tria repire bᷣm ſuũ pfe⸗ ctu ĩ mãducãte:ẽ reꝑiẽ mãducatõʒ m ſuũ ꝑfetʒ. 2 vbi ali qð boꝝ deſicit:ñ ẽ ꝑſcta maducatõ ſic nec vnio.i õ igẽ ꝙ aliquis comedens habet fidem infoꝛmẽ:aliquis fſoꝛmataʒ ps. Aliꝗs hʒ dilectõeʒ ꝑ modũ doni gatiſdati:aligs ꝑmo duʒ gꝛatũfacientis.vbi aũt ẽ fides ſoꝛmata ⸗ dilectõ ꝑ mo dum doni gratũfacientis ĩ manducãte: ibi eſt maioꝛ vnio cũ manducato.⁊ talis manducãs ſpũaliter mãducat. vbi aũt eſt ſides infoꝛmis et dilectio ꝑ modũ doni gꝛatiſdati. ibi eſt minoꝛ vnio ⁊ manducatõ ſacramentalis. Concedẽ⸗ dum eſt igit᷑.ꝙ in vtraq; manducatõe ſacramentali et, ſpi rituali eſt vnio quedã.ſed differt vnio ꝓut eſt ſacramenta lis manducationis ⁊2 ſpũalis:eo modo qͥ dictum eſt. Ex h̊ patet rñſio ad obiecta.ſupponat᷑ hoc ad pñs quouſq; hoc pleni determinetur ſicut infra fiet. — embꝛum terciũ Onſequenteꝛ querit᷑ ꝓ quanto dicit gs ſpũ⸗ aliter manducare.Et querſit᷑ vtrũ ex actu fi dei ꝗ eſt credẽ. ſic: videt᷑ ꝑ hoc. ꝙ exiſten fide in actu ſi eſt manducatõ eſt ſpũalis.ñ exiſtente fide:non eſt manducatõ ſpũalis. g ex fide ſiue ex actu fidei eſt manducatõ ſpũalis.⸗ Itez. .ad Ro. Juſtꝰ ex fide viuit. Idem habet᷑ Abacuc.j. Vita aũt nõ eſt ſine manducatõe. Joh̊.vj.Niſi mãducaueritis carnez filij ho minis ⁊ biberitis eiꝰſanguinẽ nõ habebitis vitã in vobis Põt g̊ ſic argui. vita eſt ex fide.et vita nõ eſt ſine mãduca⸗ tõne:̊ manducatõ hmõi eſt a fide ſiue nõ ſine fide.4 Stez Aug.Crede ⁊ mãducaſti. ſed ↄſiat ꝙ hoc intelligit᷑ de mã ducatõne ſpũ ali:̊ videt᷑ ꝙ ex actu fidei ſit manducatõ ſpi ritualis.Contra.multi iniuſti hñt actũ fidei. qui etiã cum deuotõne ſumũt coꝛpꝰxp̃i. ſi ̊ ſpũaliter manducaꝛe ẽ ab actu fidei:iniuſti manducãt coꝛpꝰ rp̃i ſpũaliter. qð eſt ↄtra Aug.dicentem.ꝙ nullꝰſpũaliter manducat: niſi qui eſt mẽbꝛũ xp̃i et manet in xpᷣo.¶ Si diceret᷑ ꝙ manducatõ ſpũalis eſt ex actu fidei foꝛmate.i.oꝑantis ꝑ dilectõnem. Adhuc obijcit᷑.ſi actus fidei cum caritate ſufficit ad ſi piri⸗ tualẽ manducatõeʒ: ꝗᷓ om̃e qð credimꝰ 2 diligimus man⸗ ducamꝰ:ᷓ cum multa alia credamꝰqꝙᷓ; hoc ſacrjm vel rẽ hbu ius ſacramenti: videt᷑ q manducatio ſpũalis ſit multoꝛũ alioꝝ et omniũ articuloꝝ.et ꝙ manducatio nõ ſit huic ſa cramento ꝓpria:quod falſum eſt.¶ Item manducatõ ſpi ritualis dicta eſt ad ſimilitudinẽ materialis:ſed mandu⸗ cans materialiter ſibi cibũ incoꝛꝑat.Qui aũt credit 2 di⸗ ligit rp̃m:incorꝑatur xp̃o.ꝗᷓ potius manducat᷑ qᷓ mandu cat.ᷣ videt᷑ ꝙ manducatio ſpũalis nõ eſi ex actu fidei ope rantis ꝑ dilectõeʒ. nſio.q; in coꝛꝑalibo eſt ꝓpꝛie man ducatio:⁊ ab illis ad ſpũ ꝙ multi actꝰↄcurrunt ad ꝑfectam manducatõeʒ. In com meſtione enim ſpũali ſunt plures actus ſi pũales ad inſtar materialis.ſcilʒ maſticatio.refectio ſiue delectatio. aſſiła tio et in coꝛꝑatio.ANaſticatõ ↄſiſtit in diſcreta deliberatõ ne ſiue ↄſideratõne illius qð ſumendũ eſt in cibũ.ſ. q̈bñfi cum viuificatiuũ. vtpote coꝛpꝰxp̃ᷣi qð fiunt ꝓ nobis expoſi ⸗ tũ in pꝛeciũ ad redimendũ ſcʒ in cruce ⁊ in altari: in cibũ exponit᷑ ad viuificandũ ſcʒ vita gre. Joh.vj. iſi mandu caueritis car.fi.ho.et bibe.eiꝰſang.nõ ha. vi.in vobis.et ad nutrienduʒ ad vitã eternam. Joh. vj. Qui manducat car.me.⁊ bi.ſang.me.hʒ vitã eternam.ad hoc ſegtur dele ctatio ſiue delectabilis refectio ex ↄſideratione pᷣcioſitatis et bonitatis eiꝰquod ſumit᷑ ꝙ eſi panis de celo deſcendẽs. quo Sapiẽ.xvj. Panem de celo pꝛeſtitiſti eis ſi.la.⁊c. Ad hoc ſegtur aſſimilatio.hec aũt duo ſcʒ deliberatõ ſiue oſideratio ⁊ aſſimilatio fiũt ꝑ fidem. De ↄſideratõe patet. De delectatõe ſiue delectabili refectõne habet᷑ ab Augul. q dicit. Oꝛ in cognitõe eſt tota delectatõ iuxta illud. Joh. xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcant te verũ deũ et quez miſiſti ihᷣm xpᷣm. Si em̃ aligꝗs diligit aliquẽ nõ ꝓyteꝛ hoc lectat᷑ in ipo.ſᷣ ſi bona illisvidet:tũc delectat. Silr fi⸗ vm eſt aſſilatio. Uñ Johj.j. Dedit eis pratem filios dei fieri his ꝗ credunt ⁊c̃. Incoꝛꝑatio q ꝓprie dr vnitõ.fit per omoꝛẽ q eſt copula amatis ⁊ amati. Ad ſpũalez g mandu catoeʒ reqritur ↄſiderano fidei affectio amoꝛis. 4Ad il lud q̊ qð pꝛimo obijci᷑ ʒ. dom ñ ſufficit fides q̃liſcunq; alia eſt tranſiata.otandũ ergo ᷣ reqritur illa que eſt oꝑans ꝑ dilectioneʒ. 4 Ad illud qð obijcit ꝙ ſi actsfidei opantis ꝑ dilectõneʒ ſufficit ad ſpna lem maducatõeʒ.̊ qð credimꝰ ⸗ diligimꝰmanducamꝰ.et ita oms articulos ⁊c. Ddm ꝙ nõ ſeqtur.qꝛ mãducatõ nõ eſt cuiuſcũq;:ſi cibi.vñ nõ a quolibet actu fidei oꝑantis ꝑ dilectõeʒ eſt ſpũalis mãducatõ:ᷣ ſolũ vt eſt reſpectu cibi. ⁊ cibi talis:ſcʒ caꝛnis xpᷣi expoſite ꝓ nobis in cruce.in pꝛe ciũ redemptõis et in altari in cibũ educatõis ſiue refectõ⸗ nis.¶ Ad illud qð obr̃.q; mãducãs coꝛꝑaliter incoꝛꝑat ſi bi cibũ ⁊ hic fit ↄtrariũ ⁊c.DOm ꝙ non eſt oĩmoda ſilitu do in illa ⁊ bac maducatõe.eſt tñ ſufficiẽs ſiłitudo ad trã⸗ ſlatõeʒ.qꝛ ſicut in coꝛꝑali mãducatõne ẽ maſticatõ. delcta⸗ tio.aſſiłatio ⁊ incoꝛꝑatio:ſic in ſpũali.ſᷣ in G eſt diſſilitu⸗ dõ.ꝙ ĩ coꝛꝑali mãducãs.qꝛ nobilioꝛ eſi ⁊ pᷣtuoſioꝛ ipſo ci bo: auertit in ſe cibũ. In ſpũali eſt ecouerſo:qꝛ cibo eſt vir tuoſioꝛ ⁊ dignioꝛ ⁊ ↄpletioꝛ mãducãte. OPre.nos mutabi⸗ les ſumꝰ:ipſe ꝗ eſt cibo ĩmutabilis. Rõ aũt ꝓpoſita nulla eſt: quia in tranſlatõne hmõi non requirit᷑ omoda ſimili tudo ſed ſufficit aliqualis. Mlembꝛum quartũ Onſequenter querit ꝓ quãto dicit᷑ quis ſa⸗ cramentaliter mãducare. querit᷑ an ex ſo⸗ la actõne coꝛꝑali. ſic:videt᷑ ꝑ ſimile in ſa cramento iſmi ꝗ em̃ imergit᷑ corpaliter i baptiſmi ſeruata:baptiʒzat᷑ ſacraliter. ſiłr vi⸗ detur ꝙ ꝗ recipit ſacrẽ̃m hoc coꝛꝑaliter manducatſie acfali⸗ ter.¶ Item maducatio ſpũalis attendit᷑ in actõne ſpũali. & videt᷑ ꝙ ſacr̃alis attendit᷑ in actõne coꝛꝑali.¶ Item mi⸗ nima diſpoſitio q̃ poſſit haberi ad hoc ſacr̃m eſt fides in⸗ foꝛmis.̊ ſine hac põt mãducaꝛi ſacraliter: ̊ſola actio coꝛ ꝑalis ſufficit. Pꝛobatõ mĩoꝛis.hereticꝰſacerdos põt cõfſi cere.̊ nõ min eſt ↄficere q ſacraliter ſumẽ: ᷓ hereticꝰpõt ſacr̃m ſumere.q ſine actu fidei põt ſacr̃aliter mãducari:q̊ ſola actõne coꝛꝑali.¶ Item quecũq; inſeꝑabiliter ſũt vmi⸗ ta.qdiu ſunt in nullo actu ſepant᷑. ſi vnũ ſumit᷑ ⁊ maãdu catur ⁊ aliud.ſed ſic ſe hñt ſpẽs panis et coꝛpꝰ xp̃i:igitur ꝗ manducat ſpẽm comedit coꝛpus rp̃i.ſed nõ ſpualiter: qᷓ ſacramentaliter. comedit ſacraliteꝛ ſola actõne coꝛꝑali. Konnrakac actũ ſacr̃alem reꝗritur intentio. ſi em̃ ver⸗ a diceret aliquis 2 nõ intenderet ↄſecrare nõ ↄficeret. A ſimili videt᷑ ꝙ et ſi quis ſumeret ſpẽs ſacramẽti ⁊ mãduca ret.⁊ nõ intenderet ſumere ſacrẽ̃m:nõ manducaret ſacr̃a⸗ liter. ¶ Item fides eſt fundamentum oĩm ſacr̃oꝝ.⁊ max i me huiꝰ:quia in foꝛma huiꝰdicitur miſterium fidei ⁊c.er⸗ go ſi aliquis deguſtat ⁊ nõ credit:non ſumit ſacramenta⸗ liter. Item duo ſunt de integritate ſacramenti.ſcilz ſigni⸗ ficatio ⁊ ſanctificatio.ſ̊ᷣ ei ꝗ nõ credit nec ſignificat ſacr̃m neq; efficaciam ſanctificationis pꝛeſtat: ꝗ̊ talis nullo mo⸗ do manducat.i Iteʒ ſi ſola maſticatio corꝑalis ſufficeret tũc malus vel angelus aſſumpto carne et homo ngegene Ran⸗ ſacr̃m ſacramentaliter ſumeret:quod nõ eſt verů. ¶¶ ſio.q ſacramentaliter manducare eſt ſactẽ̃m manducaꝛe 2 vt ſacr̃m.ad hoc em̃ ꝙ actus ſit ſacramentalis:neceſſe eſt ꝙ reſpiciat ipſum ſacramentũ vt ſacramentũ. ad h̊ ꝙ ali⸗ quis manducando ſpẽs manducet ſacramentum: duo ex⸗ iguntur.ſcʒ exiſtentia cibi et eiꝰad cibatum debita conue⸗ nientia. et poſt exigitur exiſtentia cibi et eius ad cibandũ Abita ſiue naturalis ↄuenientia. Pꝛimũ patet. qꝛ ſi non p̃ceſſerit ſacramenti confectio:non põt ſequi manducatio Scẽoðm exigitur. quia cibus iſte ſolu hominibo eſt ↄceſſus vnde ſicut hõ ſolꝰbaptiʒat᷑:ita coꝛpus xp̃i ſacr̃aliter a ſolo hoĩe manducat᷑.⁊ ſicut ſolꝰhõ ſuſcipit ſacr̃m baptiſmi:ita ſolꝰhõ ſuſcipit ſacr̃m euchariſtie.Ad h̊ autẽ ꝙ manducet vt ſacrm neceſſaria eſt intentio ⁊ intentõnis regulatõ.vel bm fidez que eſt in xpᷣo:vei ſᷣm fidem que eſt in altero.In⸗ tentio inquã neceſſaria eſt.Qam ſi quis iret ad menſaʒ ⁊ intenderet coꝛpꝰreficere.et aligs ꝓ pane ↄmuni ſacr̃m ſibi ſicut panẽ offerꝛet.et ipſe intenderet oĩno cibum coꝛpora⸗/ lem ſumere: nemo diceret eum ſacramentum mãducaſſe. — — —.— NNneſtio Neceſſe eſt etiã ꝙ illa intentio dirigat᷑ vel ̃m fidẽ que ẽ in ipᷣo vel in altero:qꝛ vł opoꝛtet ꝙ credat ꝙ ſub illa ſpe cie aliꝗd lateat ſpũale qð ſumere intendat: vel opoꝛiet ꝙ ſaltem intẽdat ſumere qð alios credere eſtimat q;uis ipᷣe nõ credat.ñ ſi aligꝗs hereticꝰ intendit acciꝑe quod eſtimat eccleſiã credere coꝛpus xp̃i eẽ:qᷓuis non credat: ſacramẽtaliter comedit.qꝛ qᷓuis intentio ſua nõ regule⸗ tur nec attingat rem ſacramẽti ꝑ ꝓpꝛiam fidem:attingit tñ mediãte fide aliena.nã ſacꝛamẽtaliter comedit q;uis nõ ita attingat ſiẽ ille qui credit fide ꝓpꝛia.et ſic patʒ ꝓ quãto dicat᷑ ſacramẽtaliter mãducare.ſcʒ qꝛ ſacramẽtũ pꝛimo vere exiſtit.et ip̃ᷣe qui mãducat illud ſacramentũ ſumere intẽdit.ſiue qꝛ credit eẽ verũ ſacramentũ.ſiue qꝛ eſtimat alios credere. Ad pꝛimũ ergo qð obiectũ ẽ.ꝙ ſufficit ſola mãducatio coꝛꝑalis ⁊c. Dicẽdũ nõ ſufficit. imo requirit᷑ pᷣtacta ſcʒ ꝙ mãducet ſacramentũ vt ſacra mentũ.et ad hoc neceſſaria eſt intẽtio et intentõis regu⸗ latio vl fides que eſt in ipo vel que ẽ in alio. Ad illud ſimile de baptiſmo.dicendũ.ꝙ in baptiſmo adulti non ſufficit ĩmerſio cũ foꝛma verboꝝ:ſed requirit᷑ ꝙ aſſit in⸗ tentio regulata fide ꝓpꝛia vel aliena et ſic eſt in ꝓpoſito. Ad id qð obijcitur ꝑ ſimile de ſpũali mãducatõne. di cendũ ꝙ non eſt ſiłe.quia in actu ſidei et caritatis ſemꝑ res ſpũalis attingit᷑.et ita res ſpũalis nõ fruſtrat᷑.ſᷣ cũ ꝗs manducat coꝛpaliter pt᷑ eẽ ꝙ nõ attingat aliꝗd qᷓ; qð ſpũaliter ſu beſt.nec intellectu.nec affectu.nec ꝑ ſe.nec ꝑ alterũ.et ita nõ mãducat vt ſacramẽtũ.⸗.! Ad illud qð obijcit᷑ de fide infoꝛmi qð eſt miĩma diſpoſitio ad h̊ ſacꝛa mentũ.dice ndũ ꝙ nõ eſt verũ qꝛ mioꝛ eſt ↄgnitio eſtima tõis qᷓ fidei infoꝛmis.et minꝰ eſt intẽdere facere qð aliꝰ facit:qᷓ; intendere qð credit.hie tñ qꝛ aliqua diſpoſitõ ẽ. ideo aliquo mõ maducatõ ſacramẽtalis eſt quis nõ ita plene..Ad illud qð obijcit᷑ de inſeꝑabilitate.dicenduʒ ꝙ et ſi inſeꝑabilia ſunt qtũ ad ſimultatẽ eẽndi.qᷓdiu em̃ eſt ſpẽs ſimul ſunt:nõ tñ ſunt inſeꝑabilia qᷓtuʒ ad ſimul tatẽ patiendi.Poteſt em̃ ꝗs ꝑfoꝛare ⁊ frangere ſpeciem cum nihil fiat circa rem cõtentam.ſilr et manducare.et qm̃ ſacramentũ dicit comꝑatõem ad rem:nihil dicit᷑ at⸗ tingere rem ſacramẽti niſi attingat rem aliquo genere Wueſtio. xiui.de mandu/ catõne buiꝰ ſacramẽti in ſpeciali. Equitur de mãdu/ catõne coꝛꝑis in ſpali.et pꝛimo querit᷑ de mãducatõe facto in cena.ſecundo de mãducatõne quã frequẽtat eccłia. De mãducatõne pꝛima.pꝛimo querit᷑.vtꝛũ xpᷣe ſumpſit coꝛpꝰ ſuũ in cena. Secũdo dato ꝙ ſic.vtruz ſumpſit illud ſpũaliter vel ſaceamẽtaliter. Lercõ quale coꝛpꝰ tedit diſcipulis.Quarto vtrũ coꝛpꝰ ſuũ dedit iu⸗ de. Nuiĩto vtrũ coꝛpus illud ſumptũ in cena reſeruatuʒ in pixide vſq; ad moꝛtẽ xpᷣi moꝛeret᷑. Sextum vtrũ conſe cratõe facta in triduo ſepulture:fieret aima cũ coꝛpoꝛe ſub ſpecie panis vel coꝛpuo ſine aĩima. Septimo vtrum rpᷣc potuit facere ꝙ in triduo aima ſua eẽt cũ coꝛꝑe ĩ vno loco:et nõ cum eodem ĩ alio loco. lembꝛum pꝛmum comediſſet ⁊ bibiſſet.glo.comedit rpᷣe ⁊ bi bit: cũ in cena coꝛꝑis et ſanguĩs ſacramen a tradidit apłis.vñ qꝛ puri ↄnñ̃icauerunt coꝛpis et ſanguĩs ⁊ ipᷣe ꝑticipauit eiſdẽ.ij. ad heb. ¶ Itẽ leuit. viij. Cunq; de ſanguie arietis.glo.eſicij. pꝛimo ſa⸗ cerdos.poſtea filij eius ſanguĩe vngebant᷑.qꝛ xpᷣc ĩ cena pꝛimo ſanguĩem accepit deinde diſcipulis dedit.¶ Item alia glo. ibidem. cum bibit et alijs bibere dedit: inte lli⸗ gibilem ſanguĩem ſuꝑ altare.i.coꝛpus ſuũ fudit.ꝗ Itez biero.et habet᷑ de cõſe.diſ.ij.nec moyſes dedit nobis pa Irca pꝛimuʒ ꝓcedit᷑ ſic.iij. Ruth. Cunq; 7 9/6%% xliiij. nem verũ:ſed dñs ihus.ipᷣe cum aplis cõuiuia et conui⸗ uium:ipᷣe comedẽs et qui comedit᷑. Item verſus. Rerx ſe ct in cena turba cinctus duodena.Se tenet in manibo ſe cibat ipᷣe cibus.¶ In veteri teſtamẽto maximũ ſacra⸗ mentũ fuit circũciſio. In nouo teſtamẽto baptiſma. ſed vtrũq; ſumpſit xpᷣe:quare nõ ſimiliter hboc ſacramẽtum Contra.xpᷣc nõ fuit diuiſus a ſe.ergo nõ potuit eẽ aſ⸗ umens et aſſumptũ... Item coꝛpus gloꝛificatũ nõ indi get nutritõne ſiue cibo:ſed moꝛtale et coꝛruptibile.igit᷑ cum aĩma cõpꝛebenſoꝛis ſe habeat ad aĩiam viatoꝛis.ſic coꝛpus gloꝛificatũ ad coꝛpus nõ gloꝛificatũ.aĩma ↄpꝛe⸗ henſoꝛis nõ indiget cibo ſpũali.igit᷑ cum anima xpᷣi fue rit talis nõ indigebat cibo ſiune manducatõe hmõi.⁊ ita fruſtra ſe ſumpſiſſet.¶ IJItem in ſumptõne iſta ſumptuʒ nobilius eſt et virtuoſiꝰ ſumẽte vt dictum eſt ſupꝛa.et ex hoc eſt ꝙ cibus cõuertit cibatum in ſe.nõ ecõuerſo.łᷣ nul lus cibus eſt nobilioꝛ vel virtuoſioꝛ xpᷣo:̊ ⁊c.¶ ſum ptio coꝛꝑis xpᷣi quocũq; modo ſumet᷑ fit ſub velamĩe.ſᷣ xpᷣc nõ mãducauit ſe ſub velamine:̊ ⁊c̃.mĩoꝛ patʒ.quia aperte totũ videbat.¶¶ Reſpoſio.ſᷣm q; dicunt mite au⸗ ctoꝛitates. xpᷣc ſumpfſit ſeipᷣm in cena qñ tradidit ſe di⸗ ſcipulis.Dicendũ igit᷑ ꝙ ſicut rpᷣc ſuſcepit ſacramentuʒ baptiſmatis nõ neceſſitate purgatõis ſ̊ diſpenſatõe no ſtre infoꝛmatõnis.vt eẽt alijs exemplũ et inſoꝛmatio: ad idem ſiłr dico ꝙ nõ ſuſcepit coꝛpꝰ ſuũ ꝗpter effectũ ali⸗ quem aſſequẽdũ ex ipᷣa ſumptõe:łᷣ vt alijs daret exem⸗ plum ſumendi.Vnde Criſ.ſuꝑ math.xxvj.dicit. Hibit ex eo vt audiẽtes boc:nõ dicerẽt quid ſanguĩ em bibo et carnẽ mãduco.vt em̃ nõ turbarent᷑ ſicut turbati fuerunt qũ multi abierũt retro. YJoh̊.vj.pꝛimꝰ ſanguĩem ſuũ bi bit.¶ Ad hoc ergo qð obijcit.ꝙ xpᷣc nõ fuit diuiſus a ſe ⁊c̃.dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.qtum ad diuiſionem ſubſtan tie vel nature.verũtamẽ licet xpᷣc ſemꝑ fuit idem nũero: tamẽ nũeroſe fuit ſimul et ſemel.qð nulli alij indiuiduo cõuenit.vñ qꝛ nũeroſe fuit ſimul et ſemel.et rõne ꝓpꝛie⸗ tatũ ↄtrariaꝝ ſibi ↄueniẽtiũ.⁊ diuerſoꝝ locoꝝ ↄtinẽtiũ idẽ potuit eẽ aſſumẽs ⁊ aſſumptũ.¶ Aod illud qð obijcit᷑ ꝙ; anima chꝛiſti non indigebat cibo ⁊c.patet reſponſio ex dictis in pꝛima reſponſione.⸗j Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ cibo ẽ nobilioꝛ cibato ⁊c.dicẽdũ ꝙ h̊ verũ ẽ qũ ſumit nccitate purgatõis ⁊ ad effectꝰ ſacramẽti aſſequendos. hec ncc̃itas nõ fuit in ſumptõe xpᷣi vt dictũ ẽ. ¶¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ cibo iſte ſemꝑ ſumit᷑ ſub velamie ⁊c. dicẽdũ ꝙ licet om̃ia mirabilia huiꝰ ſacramẽti q̃ alios latẽt.xpᷣe aperte videbat:nihilominꝰ coꝛpꝰ ſuũ ſumebat ſub vela⸗ mine ſcz ſpẽi panis. In eodem em̃ foꝛma qua dedit alijs ipᷣe ſumplit. embꝛum ſecundum Dnſeqnter qrit᷑.vtrũ xpᷣc ſũpſit ſe ſacramẽ taliter aut ſpũalit᷑. O nõ ſpũaliter. videt᷑ ſic.In ſpũali mãducatõe maducans vnit᷑ mãducato.igit᷑ cũ nõ poterat ſibi vniri er⸗ go ⁊c̃.¶ Itẽ in ſpũaliter mãducãte auget᷑ gra.hoc aũt eẽ nõ pt᷑ in xrpᷣo:̊ ⁊c ¶ Cõtra ſpũaliter mãducat᷑ ꝑ cogm⸗ tionẽ ⁊ dilectõʒ. ß xpᷣc ſũme ſe diligebat:g̊ ⁊c.¶ Item qñ idẽ ẽ viotoꝛ ⁊ cõpꝛehẽſoꝛ vt ſũt angel i adhuc inqtũ via⸗ toꝛ p᷑ mereri et augmẽtari ĩ eo meritũ et pᷣmiũ ex ↄſeq̃n⸗ ti.igit᷑ cũ xpᷣc fuit viateꝛ:ante moꝛtẽ potuit vt videt᷑ ĩ eo augeri meritũ et gra.et ita potuit ſumè coꝛpꝰ ſuũ ⁊ illa ſumptio hr̃et effectũ in ipᷣo. Itẽ videt᷑ ꝙ nec ſacramẽta liter tm̃.qꝛ vt hẽt᷑ ĩ glo.j.coꝝ.xj.Sacramẽtalis ſũptio ſi gnificat vnionẽ mẽbꝛoꝝ cũ capite.⁊ ſi digne ſumit efficit igit᷑ cũ hũc effectũ nõ potuit hr̃e ĩ xpᷣo qꝛ iam erat effecta hec vnio igit᷑ ⁊c. Itẽ nihil ſuꝑflue fiebat ab ipᷣo.ſed ſa⸗ cramẽtalis mãducatio oꝛdinat᷑ ad ſpũalẽ:igit᷑ nõ mãdu cauit ſacramẽtaliter:cũ ſpũaliter nõ mãducauit.¶ Itezʒ iſte modꝰ ſumẽdi ꝓpꝛius ẽ malis qui accipiũt ad ſui dã⸗ natõem.pᷣterea tũc minꝰ dedit ſe ſih Talna as no riar cũ aſſũpſit eoptimo mõ aut e Aaſe⸗ io dicũt gdãG xpᷣc ſumpſit ſe.nec iñ ſacramẽtaliter nec Fkerier neuter modus competebat ſibi vt videtur ex obiectis Ange dicũt ꝙ iſtud argumentũ nõ valet xpᷣe ſumpſit ſe ergo ſacramẽtaliter vel ſpũaliter.diuiſio em mãducatio nis ꝑ ſacramẽtalem et ſpũalẽ eſt mãducatõis ipoꝝ mẽ⸗ bꝛoꝝ et nõ capitis.cuiꝰ mãducatio nõ erat ꝓpter defectꝰ alicuiꝰ reꝑationẽ ſiue ꝓpter aliquẽ effectũ gratie in ipᷣo aſſequẽdo:ſed vt eſſet erxemplũ noſtre mãducatõis. Alij ðdᷣo dicũt ꝙ ſpũaliteꝛ mãducauit.dicũt em̃ ꝙ ibi fuit vnio ꝑ actũ amoꝛis.et effectus fuit nõ in ſe ſed in membꝛis.ſi cut em̃ nõ ſibi meruit ſed nobis:ſic ꝑ illã maducatõʒ me ruit vt mẽbꝛa coꝛꝑis ſui magis vnirent᷑ ſibi.¶ Sed ↄtra tũc haberet effectũ in nõ maducante et in doꝛmiẽte. Itẽ ipᷣo baptizato nõ ſunt alij baptiz ati eꝛgo ⁊c̃. Item ſpũa lis mãducatio facit vnionẽ mãducãtis ad manducatuʒ actu vel habitu quoꝝ neutrũ fuit in xpᷣo.et ideo alit᷑ di⸗ cẽdũ ꝙ ſiẽ baptiſmũ ſuſcepit tm̃ ſacramẽtaliter et ñ rem ſic et hoc ſacramentũ.et hoc in exemplũ fecit vt dictũ eſt et fuit in xpᷣo cognitio et dilectio.ſed hoc non ſufficit ad ſpũalem mãducatõem niſi ſit ibi incoꝛꝑatio.que nõ po⸗ tuit eẽ in ip̃ᷣo:qꝛ nõ erat diuerſus ab eo cui incoꝛꝑat hec mãducatio. uit etiã xpᷣc viatoꝛ ſed nibilominꝰ ⁊ ꝑfectiſ ſimus cõpꝛehẽſoꝛ.et ideo ꝓſicere nõ poteꝛat:nec habitu caritatis.nec motu feruoꝛis.Alius aũt viatoꝛ quãtum cũq; ꝑfectus ſi digne recipit hoc ſaciamentũ:intenditur in eo caritatis motu vel habitu.Rõne em̃ gratie vnioĩs qua maioꝛẽ nõ poteſt hr̃e creatura:nõ potuit in xpᷣo gr̃a augeri.Ab inſtanti em̃ cõceptõis tanta gr̃a habũdauit ꝙ üli nullo mõ potuit fieri additio.nec meritũ ſibi:no⸗ bis tñ poſtea meruit.Vnde nõ eſt ſimile de xpᷣo ⁊ de an⸗ gelis.dicenduʒ eſt ergo ꝙ ſpũaliter nõ mãducauit vᷣ tm̃ ſacramẽtaliter.ſed tñ nõ ſacramẽtaliter eo mõ quo illiꝗ cõtingunt contentũ fide: ſed extendẽdo ſacramẽtalẽ ma⸗ ducatõem ad illã que attingit certa cognitõne.et ꝙ non ſumpſit ſpũaliter:hoc fuit ꝓpter vltimitatẽ ſue ꝑfectõis ſiue ſanctitatis.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ mali ſumunt ſa⸗ cramẽtaliter tm̃.dicendũ ꝙ et ſi mali ſumũt ſacramẽtali ter tm̃:nihilominꝰ malicia nõ eſt cauſa tm quare non ſu munt ſpũ aliter:ſed ꝑfectio gratie ſᷣm vltimitatẽ ꝑſectio nis. VUnde ratio quare aligꝗs tm̃ ſacramentaliter ſumit eſt.qꝛ nõ eſt ydoneus ad ſpũalem efficaciã.et hoc pt eſſe duplici de cauſa.aut ꝓpter plenitudiem gratie:et h̊ ꝑfe⸗ ctõnis eſi et in ſolo xpᷣo fuit.aut ꝓpter ipᷣius ineptitudi⸗ nem:et hoc indignitatis eſt.et ſic eſt de peccatoꝛibo. A illud qð obijcit᷑.ꝙ vbi digne ſacramẽtaliter ſumitur:ef⸗ ficit vnionẽ membꝛoꝝ cũ capite.dicendũ ꝙ hoc verũ eſt de ſumptione membꝛoꝝ. Ad qð obijcitur ꝙ ſacrãmen talis oꝛdinat᷑ ad ſpũalem.dicendũ ꝙ hoc veꝝ eſt de ſum ptione ꝓpt᷑ reꝑatõʒ neceſſitatis ex ꝑte ſumẽtis.ſic eſt de ſumptõne mem bꝛoꝝ. Vel pt᷑ dici ſicut ſolet dici.ꝙ ĩ ſpi⸗ rituali mãducatõne ſunt plura adinſtar mãducatõnis coꝛꝑalis.ſcʒ deliberatio delectatõ ſiue refectio.aſſimila tio ⁊ vnio ſiue incoꝛꝑatio. tum ad duo pꝛima ſczʒ deli beratõem ⁊ delectatõem mãducauit ſe:quia plene delibe rauit ſiue cõſiderauit ꝗd ſumebat ⁊ quatũ erat et quale Pꝛeterea plenẽ habuit ibi delectatõʒ. Quãto eĩ magis cognoſcebat totã virtutẽ miſteꝛij ⁊ melius diſpoſitꝰerat tãtomagis delectabiliter ſumpſit.tũ ad alia duo nõ mãducauit ſe ſed qꝛ vt dictũ eſt tria pꝛima fiunt ꝑ fidem ſcʒ cõſideratio delectatio et aſſimilatio.xpᷣc aũt fidẽ non habuit:opoꝛtet dicere vel ꝙ xpᷣe qtum ad hec nõ come⸗ dit ſpũuũgliter.vel ſi ſic:hoc fecit certa ſcientia. embꝛumtercium Onſequẽter querit᷑ quale coꝛpꝰ dedit xpᷣe diſcipulis.vtrũ paſſibile et moꝛtale:aut ĩ⸗ paſſibile et imoꝛtale. impaſſibile ⁊ im L noꝛtale: videt Math. xvij. traſfiguratꝰ ẽ ante eos.glo.illud coꝛpꝰ qð habuit ꝑ naturã dedit diſci pulis ĩ cena nõ moꝛtale nõ coꝛruptibile.⸗ Itẽ Leuit.ij. Si oblatõ tua fuẽit de ſartagie.glo.crux ſuꝑ alia foꝛtis omem creaturã cruciſixo ſubiecit.⁊ carnẽ eius que ante paſſionẽ eſui nõ videbat᷑ apta:poſt aptã fecit.igr coꝛpus xpᷣi nõ fuit aptũ eſui anteqꝙᷓ fuit tale quale ſuit poſt paſſi onem ſcʒ in reſurꝛectõne.i.impaſſibile.¶ IJtem caro paſ ſibilis eſt cõuertibilis in comedentẽ. igit᷑ ſi caro xpᷣi tra⸗ dita fuiſſet diſcipulis paſſibilis.nõ mutaſſet diſcipulos in ſe:ſed mutatꝰ eẽt in illos.qð eſt cõtra eirtutẽ ſacram̃ ti.ꝗl Stem Exo.xij.Edent carnes illas aſſas igni.vt ha⸗ bet᷑ ibi ex glo.ꝑ agnũ ſignificat᷑ coꝛpꝰ xpᷣi qdʒ ſumimꝰ in ſacr̃o altaris.per carnẽ aſſam igni ſignificat᷑ caro xpi aſ ſata ĩ cruce.igit᷑ ſi veritas debet reſpodere figure:nobis dedit xpᷣc carnẽ ſuã talẽ q̃lis fuit poſt paſſionẽ ſcʒ ĩ reſur rectõne.i ¶ IJItem om̃i paſſibili pt᷑ inferri paſſio.et om̃e ta le leditur ꝑ foꝛtem actũ agẽtis.ergo xpᷣc potuit ibi ꝑcuſſi one dentium ledi et maſticatõne.Ex bis videtur ꝙ illud quod dedit diſcipulis ꝙ fuit inpamnbde Aonnan Cox.xj.glo.Solet queri quale coꝛpus dederit et reſpõ det. dicimꝰ quale erat:qꝛ paſſibile et moꝛtale.(¶ Itẽ ĩno. iij. poteſt ſalua fide cõcedi.ꝙ tale tunc dedit quale tunc habuit:videlicet paſſibile.¶ Item ſic exiſtente coꝛꝑe rpᷣi gloꝛificato vt nunc eſt cõuenit dare coꝛpus gloꝛificatum ita exiſtẽte coꝛꝑe paſſibili vt tunc erat cõueniens fuit vt daretur paſſibile.¶ Item ipᷣe in foꝛma pꝛopꝛia fuit paſſi bilis.igitur ſi ſub foꝛma ſacramẽti fuit impaſſibilis:igi tur idem numero ſimul et ſemel fuit paſſibilis et impalſ⸗ ſibilis.¶ Item eſto ꝙ aliquis apoſtoloꝛum euchariſtiazʒ datam ſeruaſſet in pixide vſq; ĩ diem paraſceue poſt paſ ſionem domini.in illa hoꝛa chꝛiſtus moꝛtuus fuit in cru ce.querit᷑ vtrum fuit ĩ pixide moꝛtuus vel viuꝰ. Si moꝛ tuus:habeo ꝓpoſitum. Si viuus:igitur fuit homo in pi xide.ſed extra nõ fuit bomo:quia Pomo moꝛtuꝰ non eſt homo.igitur ſimul et ſemel erat bomo ⁊ nõ homo.⁊ ani ma cõiuncta coꝛꝑi et nõ cõiuncta coꝛꝑi.¶ Item quedam ſunt foꝛme abſolute vt albedo nigredo et hmõi.quedaʒ relate vt ſimile et diſſimile et hmõi.Ille que ſunt abſolu te nullo mõ cõueniunt eidem ſimul et ſemelet tales po⸗ nere ineſſe eidem ſimul et ſemel eſt incõueniens. Que autem ſunt relate bene poſſunt ineſſe eidem ſimul et ſe⸗ mel reſpectu tamen diuerſoꝛum.et ponere hec ineſſe ei⸗ dem ſimul et ſemel ad illud et ad aliud comꝑata non eſt incõueniens.igit᷑ cum illa que ſunt ꝑ modum affirmati onis et negatõnis abſolute dicunt᷑:videt᷑ oino incõueni ens ponere talia ſimul et ſemel eidem ineſſe.igit poneꝛe xpᷣm ſimul et ſemel eẽ paſſibilẽ et impaſſibilẽ ⁊c.ẽ incon ueniẽs. Itẽ ſi dedit impaſſibile et ſᷣm veritatẽ vuſe dal — . e⸗ ſibile. ergo aliter dedit qᷓ babuit:igit᷑ fictio ☚ Re ſponſio.duplex eſt hec opinio ſᷣm qͥſdam. vna bugonis ꝙ xpᷣc coꝛpꝰ ſuũ ĩmoꝛtale ⁊ ĩpaſſibile dedit ſub ſacramẽ⸗ to.et nõ ẽ incõueniẽs ꝙ aliũ et aliũ modũ eẽndi hẽat ha⸗ bitu ⁊ actu. Habitu ꝗdẽ erat moꝛtalis:ſᷣ ex alia cã ſum pſit ĩmoꝛtalitatẽ ad tempus.ſ̊ hec poſitio vt videtur po nit ↄtradictoꝛia ſimul vera de eodẽ.qð oĩno ſtare nõ pt Et iõ vt dicit᷑ eſt alia opinio mgfi ſent.⁊ alioꝝ.ſcʒ ꝙ de⸗ dit tale coꝛpꝰ q̃le hũit.ᷣ ſine pᷣiudicio vidr̃ dicẽdũ ꝙ lic,ʒ aliqui ponãt diuerſas eẽ opiniones cirea ꝓbleuma Po ſitum.ſcʒ dñi inno.et magfri ſent.et mgr̃i bugo.tñ vnuʒ habebant intellectũ.vt ex verbis eoꝝ patet ſi diligẽter inſpiciant᷑.Dicendũ ẽ ergo ꝙ ſiẽ vult hugo glo. math. xvij.Apᷣc dedit coꝛpꝰ ſuũ diſcipulis ſuis.nõ moꝛtale nõ paſſibile.qð hugo determĩiat ſic. Dicit em̃ ꝙ xpᷣc in cena tenebat ſe in maibo inqᷓtum erat ſub foꝛma panis. et q; ipᷣe inqᷓtum tenẽs erat paſſibilio et moꝛtalis.inqtũ tene bat᷑ fuit impaſſibilis ⁊ ĩmoꝛtalis.nec eſt incõueniens tunc fuit ſimul moꝛtalis ⁊ ĩmoꝛtalis vt dicit.Cũ eĩ ſint quatuoꝛ dotes coꝛꝑis gloꝛificati.ipe manẽs adhuc paſſi bilis qũz vnã dotem ſumpſit qñʒ aliã:vt voluit. Luc.iiij. legit᷑ ꝙ iudei voluerũt ipᷣm pcipitare ⁊ tũc vt oſtenderet ſe paſſibilem ꝑmiſit ſe teneri.i.trahbi ab eis.vbi ſimul et dotem impaſſibilitatis aſſumens. trãſijt liber per medi um illoꝝ.quia em̃ caro ſua nunqᷓ fuit obnorxa culpe: iõ non fuit debitrix pene vel moꝛtis: ſed tm̃ voluntarie fu⸗ it paſſibilis.iðo qñ veluit dotes impaſſibilitatis potuit — ¶ Queſtio ſibi aſſumere ꝓ aliqᷓ vtilitate. In natiuitate ip̃e manens paſſibilis aſlupſit ſibi dotem coꝛꝑis głificati que ẽ ſubti litas. Trãſiuit em̃ ꝑ vterũ virginis clauſũ ſine illiꝰ aꝑti one. Silr math. xvij. In monte vbi trãſſiguratꝰfuit paſ ſibilis manẽs aſſumpſit claritatẽ. Agiliratẽ vo Aar. vi ·qñ ambulamt ſuꝑ mare.nec ĩmergebat᷑.et ſiẽ manẽs paſſibilis potuit ꝓ volutate vnãquãq; dotem aſſumere: ſic et om̃es ꝓ aliqua vtilitate qð etiam fecit in cena ſub foꝛma panis. Jllud patet ꝑ verba bugo.de ſctĩo victo.di⸗ cit em̃. Ego abſqʒ pᷣiudicio veritatis magis ad illud ac⸗ cedo.vt illud impaſſibile ⁊ imoꝛtale quãtũ ſcʒ ꝑtinet ad ſanctificatõem ſacramẽti tradidiſſe dicat᷑. Si ̊ boc eſſe potuit ꝙ ipᷣe ſeip̃ᷣm maibo geſtaret et coꝛpus ſuũ ſine coꝛ ruptõne ſui edendũ diſtribueret.et tñ qui dedit et ꝗ da⸗ batur et qui poꝛtabat ⁊ ꝗ poꝛtabat᷑ idẽ eẽt: quid mirum ſi dicit᷑ ꝙ ipe in eo qð dabat moꝛtalis fuit.et in eo ꝙ da⸗ bat᷑ ĩmoꝛtalis.et tñ ipe qui moꝛtalis dabat ⁊ imoꝛtalis dabat᷑.nõ duo ſed vnus ipᷣe fuit.quũo em immoꝛtalis nõ dabat᷑:ꝗ inuiſibiliter ſumebat᷑.et incoꝛruptibiliter mã⸗ ducabat. Si ergo in eo ꝙ dabat qð ipᷣe erat videbatur et in eo ꝙ dabat᷑ qð erat ipᷣe nõ videbat᷑. Et ſi in eo ꝙ da bat tenebat᷑ et cruciſigebat᷑:et in eo ꝙ dabat᷑ frangebat et nõ videbat᷑.edebat᷑ et non coꝛrũpebat᷑. Quid miraris ſi in eõ qd dabat moꝛtalis dicit᷑:et in eo ꝙ dabat᷑ ĩmoꝛ⸗ talis et impaſſibilis fuiſſe p̃dicat.Cõſentiẽs g̊ ſententie bugo.cõcedo rõnes illas que ſunt ꝓ pte illa.¶ Ao G̊ qʒ obijcit᷑ de glo.j.coꝝ.xj.que dicit.ꝙ dedit coꝛpus ſuũ qᷣle erat ſcʒ paſſibile ⁊ moꝛtale.et ſiłr dicitĩno.ij.dicenſtum coꝛpus fuit paſſibile ⁊ moꝛtale qð dedit.nõ tñ vt illð de⸗ dit. Sicut em̃ qñ aſſumpſit dotem impaſſibilitatis paſ⸗ ſibilis fuit ſimpliciter:nõ tamẽ vt erat ſumẽs dotẽ illam ſic in ꝓpoſito. Vnde dico.ꝙ ſub foꝛma ꝗpꝛia fuit paſſi⸗ bilis et moꝛtalis. et ſubſacramẽto ſimiliter: nõ tamen vt ſumebat᷑ ſub ſacramẽto ſic̃ vult bugo. Et inno.dicit. dedit tale quale tũc babuit videlicet paſſibile.nõ ꝙ; poſ. ſet pati ſub ſacramẽto:ſed qꝛſub ſacramẽto poterat pa⸗ ti.i.ſub ſacramẽto paſſibile fuit:nõ tñ ꝓut ſumendũ fu⸗ it ſub ſacramẽto.et hoc eſt qð dicit hugo.ꝙ in eo qð da batur ĩmoꝛtalis fuit.nõ dico ꝙ fuit ſub ſacramenio ſim pliciter:ſed ꝓut dabat᷑ ad cõicandũ.Ecce idem ẽ in⸗ tellectꝰ illoꝝ de quibo dicit᷑ ꝙ diuerſarũ erãt opinionũ ſcʒ ĩno.et hugo.bec tñ eſt duplex.coꝛpus xpᷣi eſt paſſibile ſub ſacramẽto qꝛ paſſibile ẽ potens pati.bec igit᷑ deter⸗ minatio ſub ſacramẽto pĩ determinare ꝙ dico palſibile rõne eius ged potens:et ſic vera.vel pati:et ſic falſa.ni ſi extendat᷑ ꝙ dico pati ad ſignificandũ paſſionẽ moꝛtis Aoꝛi em̃ potuit ſub ſacramẽto.nõ tñ vt erat cõmuican dum. Vnde dico xp̃c fuit paſſibilis ſub ſacramẽto.tñ qꝛ ſumpſerat dotes vel ſaltẽ dotẽ impaſſibilitatis vt coꝛpꝰ ſuũ erat cõmuĩcandũ.vel ex aliqua vᷣtute deitatis ñ fuit paſſibilis.vñ dico ꝙ edebat᷑:nõ tñ poterat ibi pati mq;⸗ tum hmõi.Iñ inno.iij.ꝗ paſſibiiis edebat᷑ et tñ nõ lede batur.nõ erat hũane nature ̊ diuĩe potẽtie: q̃ valebat quicꝗd oĩno volebat.dico igr ꝙ paſſibilis fuit ſub ſacꝛa mẽto.nõ tñ vt datũ fit diſcipulis cõmuĩcandũ.lñ qui dicũt dedit diſcipulis paſſibile q̃le habuit:intelligunt g etiã ſub ſacramẽto ſub quo dabat᷑ paſſibile fuit. Qui di cũt ꝙ dedit impaſſibile ſiẽ hugo: intelligũt vt datũ fuit ad ↄmunionẽ.et hoc fuerat:qꝛ ſumpſerat dotẽ impaſſibi litatis ꝙtũ ad h: vel rõe diuie potẽtie vt vuli ino. ſcz ꝙ erat paſſibilis ſub ſacram̃to:⁊ vt dedit ſe ñ poteꝛat pati Ex his dictis patet.q ex his q̃ ponũt᷑ nõſe. equit᷑ oꝓpoſita cõtradictoꝛie ineẽ eidẽ. hec em̃ nõ ſunt oppoſita. Coꝛpꝰ ſm ſe paſſibile ĩpaſſibile vt dat cõicãdũ.qꝛ etſi aſſignẽ tur oppoſita ineſſe eidem: boc ẽ diuerſimode babẽti ſe. Pꝛeterea. vt patet ex oſtẽſione hugo.nõ eſt incõueniens aliquo mõ oppoſita cõuenire eidẽ ſi idem nũero moꝛta lis dabat:ĩmoꝛtalis dabat᷑. ElInde rõne nũeratõis q̊dã⸗ modo ſcʒ ꝑ diſtinctõʒ locoꝝ et diuerſarũ ꝓꝛietatũ eidẽ aliter ſe habẽte oppoſita cõueniũt. Jlli em exiſtẽti ſłᷣ foꝛ⸗ ma pꝛia couenit eſſe in loco tanto et nõ in mioꝛi. Eidẽ 56 % xluij. exiſtenti ſub foꝛma panis ↄuenit eẽ in loco longe minoꝛi Item vt eſt ſub foꝛma Apꝛia viſibilis fuit ⁊ eſt:et ſbᷣ foꝛ ma panis nequvqᷓ.vñ eidẽ cõueniũt oppoſita.qꝛ tñ eidẽ diſſimiliter ſe habẽti in aſſignatõe bmõi nõ eſt oppoſitõ Fm cõtradictõʒ. Abi em̃ ẽ oſpoſitio ↄtradictõis reqrun tur oppoſita ineſſe eidẽ ſimilit ſe habẽti. Pꝛet.qꝛ xpᷣe fu it paſſibił moꝛtalis viſibilis.iſte affectões vere ſũt ſim⸗ pliciter: et harũ negatões falſe ſunt ſimpliciter. nibilo/ minꝰ tñ iſte negatões vere ſunt xpᷣe nõ fuit tũc paſſibilis vt ad hoc erat ſub ſpecie paĩs boc eſt ſm illud eẽ. et iſte negatõnes nõ cõtradicũt p̃dictis affirmatõibo: ſed ẽ ꝑa⸗ logiſmus ſᷣm quid et ſimpliciter. pc nõ fuit paſſibilis nec patiebat᷑ vt erat cõicandꝰ ſub fſoꝛma panis: ergo nõ fuit tũc paſſibilis.ſub hac em̃ foꝛma non fuit paſſibilis. ſub alia fuit paſſibilis.et nõ ſequit᷑ ergo fuit paſſibilis et nõ paſſibilis.Affirmatiua em̃ ſequit ex affirmatiua. negatiua aũt nõ ſequit᷑ ex negatiua.ſed et plane ꝑalogiſ mus m quid et ſimpliciter.· Ad io qð querit.it fuiſſet euchariſtia reſeruata in pixide vſq; ad diem pꝑaſceue. vtrũ rpᷣc moꝛtuꝰ in pixide eẽt vel viuꝰ.dico ſine pᷣiudicõ moꝛtuus.Vñ dico ꝙ qñ moꝛiebat᷑ in cruce:et moꝛere tur in pixide ſi ibidẽ e ſlet reſeruatꝰ.q¶ Si querat᷑ quare nõ poteſt dici de xrpᷣo hodie aliter et aliter ſe habẽte ipᷣm ſimul eẽ viuũ et moꝛtuũ:ſicut viſibilẽ et ĩuiſibilẽ eẽ paſſi bilẽ et impaſſibilem ſicut vult hugo ⁊ ĩno. Reſponſio eẽ moꝛtuũ et viuuʒ.dicunt ea que reſpiciunt ipᷣm eẽ.ita q; vnũ ponit eẽ:aliud pꝛiuat.Vñ ſicut nulla poſitõne poni debet aliquid eẽ ſimpliciter et nõ eẽ ſimpliciter: ſic nec te eodem debet poni ſimul eẽ viuũ et moꝛtuũ. paſſibile et impaſſibile nõ dicunt ea que reſpiciũt eẽ hominis ita ꝙ ponunt eẽ et nõ eẽ circa idem:quia vtrũq; ponit eſſe. Pꝛet.eẽ viſibile et iuiſibile cõouemũt xpᷣo rõne diuerſo⸗ rum modoꝝ eẽndi.ſcʒ foꝛmaliter ⁊ ſacramẽtaliter.moꝛi et nõ moꝛi ratione ſubſtãatie ſiue eẽ ſimpliciter. Añ gene raliter mibi videtur ponẽdũ.nullo mõ debere aſſignari oppoſita ſimul ineẽ:quoꝝ vnum ponit eẽ: aliud non eẽ. Alia aũt quedã quoꝝ vtrũq; ponit eẽ bene poſſunt aſſi⸗ gnari xpᷣo ineſſe diſſimiliter ſe habenti.nõ tamẽ oppoſi⸗ ta cõtradictoꝛie:quia licet affirmatiua inferat affirma⸗ tiuã: negatiua nõ infert negatiuazʒ.i Zon em̃ ſequitur G̊ nõ ridetur bic.ergo nõ videt᷑.¶ Ad hoc qð obijcit. ꝙ ſi ddit ſe impaſſibiſẽ et non fuit talis:ergo fuit ibi fictio. Dicendum ꝙ ĩmo fuit talis inqtũ dabatuꝛ licet nõ inqᷓ tum dans.4 Ad vltimũ patet reſpõſio ex dictis.qꝛ eẽ vi uum et moꝛtuũ ſimul et ſemel nõ poſſunt ieſſe eidẽ rati one pᷣtacta.de hoc infra tangetur. Si hoc ebijciat᷑ cõtra Hugo dicit ꝙ dotes dicunt qualitates aliquas.Vnde ſi xpᷣc aſſumpſerit dotes coꝛꝑis.coꝛpus eius fuit alteratuʒ ſaltem ꝙtum ad tẽpus.et conſtat ꝙ quãdo dabat᷑ coꝛpꝰ ſuũ illud actu et habitu habebat ꝓpꝛietatem paſſibilita⸗ tis:ergo nõ habebat ꝓpꝛietatem oꝑpoſitam. Dicendũ ꝙ nõ aſſumpſit dotem impaſſibilitatis ſimpliciter:ſ qtum ad eẽ dale ſcʒ ſub ſacramẽto.ad cõicandũ ſicut ſupꝛa ta⸗ ctum eſt. ¶ Membꝛum quartum Onſeq̃nter q̃rit᷑ an dñs dederit coꝛpꝰ ſuũ iude. ſic:vidr.ioh̊.xiij. Cui intictũ pa nẽ ego poꝛrexeꝛo.ibi glo.iõ vt ꝗqdã putãt tũc coꝛpꝰ rpᷣi iudas acceꝑit.Sciẽdũ ẽ eĩ ia oib dñs diſtribuerat ſacrm coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs ĩter 8 iudas fuit.iQota ꝙ dicit᷑ tũc ⁊ oĩbo.¶ Itẽ alia glo. eodẽ ſuꝑ illð.poſt buccellã tũc itroiuit ĩ eũ ſathanas:qꝛ bono male vſus ẽ.ↄſtat ꝙ buccellã de pane ſimpliciter ñ diceret bonum:quo ipᷣe male vſus ẽ:ſʒ coꝛpus xpᷣi.¶ IR AWath.xxvj.dicit᷑ abſolute nullo excepto.ꝙ dñs acce⸗ pit panem et benedixit et dedit diſcipulis ſuio. Si autẽ dñs nõ dediſſet iude cum alijs:tam notabile factum eẽt notatũ in aliquo euangelio.erquo videtur ꝙ dedit illi. Pꝛet.ibidẽ dicit᷑. Dibite ex hoc oẽs.hicẽ ſanguis meꝰ ⁊c̃. ¶ Ytem ĩ eccleſiaſtica hierachia babet᷑ipᷣe rr 7, conditoꝛ ꝑtitur ſanetiſſima nõ idem ei et vnimode ſacꝛs cõcenantem docens ⁊c. glo.cõditoꝛ ſimbuloꝝ dñs ihus. ¶ Itẽ alia glo. cõcenantẽ indam dicit.qui dicit᷑ cõcens ſacra.qꝛ in cena ſumpſit coꝛpus dñi cu alijs. et qͥre hoc p̃mittit᷑ ibidem ratio in textu et vt infra patebit.4 Itez Eri.ſuꝑ math.omeł.lxxxj. Quãta eſt excecatio pꝛodi toꝛis et miſterijs ꝑticipãs.pmãſit idem et nõ melioꝛatꝰ et boꝛribili fruens menſa nõ traſmutatus eſt ſcʒ in meli us.boꝛribilem menſam vocat illã: in qua dñs dedit coꝛ pus ſuũ et ſanguiem.qui debet incutere hoꝛroꝛẽ peccato ribo ne accedant að illam. Et poſi in eadẽ omeł. Nullꝰ cõicet eoꝝ.i.coꝛꝑis et ſanguĩs rp̃i ꝗq nõ ſit diſcipulꝰ.nul lus accipiat iudas et vt nõ que iude fnerũt patiat᷑.¶¶ Itẽ ſuꝑ illud.j.coꝝ.xj.Judiciũ ſibi manducat et bibit.glo. Judas cũ petro cõuerſari potuit.ſed eũ inqnari nõ va⸗ luit.et ad ip̃am dñicam pariter acceſſit.ſed petrus acce pit ad vitã: iudas ad moꝛtẽ.Ex his pʒ ꝙ dñs dedit coꝛ⸗ pus ſuũ iude.i Cõtra.ſi iudas accepiſſʒ coꝛpus dñi pec eaſſet moꝛtaliter accipiẽdo.ſed dñs eẽt illi cauſa ⁊ occa ſio peccati ſui.qð cum nõ ſit verũ:videt᷑ ꝙ nõ vederit ſi⸗ bi.¶ Itẽ dñs dixit Math̊.vij. olite ſanctũ dare cani⸗ bus.ergo ſanctũſctoꝝ nõ eſt dandũ peccatoꝛi iuxta pᷣce⸗ ptum dni.ſed nõ vidr̃ ꝙ dñs fecerit oppoſitũ eius quod pᷣcepit.¶ Item ſi ſacerdos cõſerret coꝛpꝰ xpᷣi alicui quẽ ſciret eẽ circũplexũ graui peccato cui in nullo teneretur vtpote alicui qui nõ eẽt ſubditꝰ eius.conſtat ꝙ grauites⸗ peccaret et ratio huiꝰ eſt.quia ĩ nullo tenet᷑ illi. OQñ ali⸗ quis ſacerdos dat coꝛpus xpᷣi paꝛochiano ſuo quẽ ſcit eẽ in graui pcto.dũmodo peccatũ ſit occultũ et ipᷣe inſtãter petat coꝛã alijs:debet ſibi dare.Viñ aug.i Qon ꝓhibeat diſpẽſatoꝛ pingues terre.i.pctoꝛes mẽſa dñi mãducare ſed exactoꝛẽ moneat timere.Et ratio huiꝰ ẽ.qꝛ ſacerdos eſi diſpẽſatoꝛ ſacramentoꝝ q;tum ad ſubditos ſuos:nõ dñs.Si ergo dñs in nullo tenebat᷑ iude:nec fuit diſpen ſatoꝛ huiꝰ ſacramẽti ſed dñs:videt᷑ ꝙ nõ debebat illi da re exquo ſcinit eum graui peceato irretiri. ¶¶ Item cum oꝑatio xp̃i ſit nr̃a inſtructio.exqͥ dñs dedit coꝛpus ſuu,ʒ iude etiã nõ exigenti:videt᷑ ꝙ licitũ ſit ſacerdotibo cura/ tis idem facere ſubditis ſuis.4 hrem gqnare altem non monunit eum dñs ne acrecerer iſe põſio.ꝙ dñs cõtu⸗ lit coꝛpus ſuũ iude vt ex obiectiis patet.Et hoc multipli ei rõne.quarũ quedã ſumpte ſunt ex ꝑte diuine ſapiẽtie Quedã ex ꝑte diuine miſericoꝛdie.Quedã ex ꝑte diuine iuſticie. Ex ꝑte diuĩe ſapiẽtie ratio fuit duplex.ĩſtructio ſcʒ oĩm vt inimicis bene facerẽt ſim illud math.vj. He⸗ nefacite his qui oderũt vos.dñs em̃ cibans ꝓditoꝛẽ ſu⸗ um ꝓpꝛa carne: inſtrurit mẽbꝛa ſua ꝙ deberet benefacẽ inimicis.et huiꝰ ſacramẽti miſtroꝝ. In boc em̃ q; nõ ne gauit coꝛpꝰ ſuũ iude qui erat graui pcto irretitꝰ:inſtru⸗ xit diſpenſatoꝛes buiꝰ ſacrameti ꝙ peccatoꝛibo in caſu idem cebẽt cõferre de quo caſu infra dicet᷑. Item ex ꝑte diuĩe miſericoꝛdie fuit ſubuẽtio.et hoc qtũ ad duo.que ſunt a malo reuocatio et in bono ꝓmotio. Mene em̃ de⸗ buit miſer ille ex cõſideratõne diuie bonitatis que maxi me apparuit in hoc ꝙ tradidit illi coꝛpus ſuum: a malo ꝓoſito reuocari.et cõſequẽter virtuti tanti ſacramenti melioꝛari.ſᷣ ille auxit peccatũ:vñ debuit ſibi auxiſſe me⸗ ritum. Vnde Criſ.ſuꝑ Mathᷣ.dicit. Maius factũ ẽ id peccatũ alterutrũ.et qm̃ cũ tali mẽte ad miſteria acceſſit et qm̃ neq; a timoꝛe.neq; a beneſicio neq; ab honoꝛe cuʒ acceſſiſſet nõ factus eſt potioꝛ.Atimoꝛe dico cõminatio nis que expꝛimit Math.xxvj. Ve homi illi ꝑ quem ⁊c̃. A bencficio collatõnis ſacramẽti. Ab honoꝛe ↄfoꝛmis diſpẽſatõnis.Aſdagnũ em honoꝛẽ exhibuit illi dñs:di⸗ ſpenſando ei ipᷣm ſacramentũ cum aplis alijs. Ex parte diuine iuſticie ratio fuit euidẽtia diuie iuſticie qᷓtum ad duo.que ſũt augmẽtũ culpe:⁊ retributio ſiue damnatio pene.Ex quo em̃ tanto beneficio a malicia concepta no luit ceſſare.iuſto iudicio dei punitꝰ eſi lapſu culpe graui oꝛis ſeʒ deſperatõnis Bupen illud vltio Apoc. qui ĩ ſoꝛ⸗ dibo eſt ſoꝛdeſcot adhuc.vt em̃ dicit glo.quedã.j.ad ro. Strictiſſimo tei iudieio fit vt peccata peccatis punian? Pꝛeterea.ex ingratitudine tãta: euidẽtioꝛ eſt diuĩa iu⸗ ſiicia in eiuſdem punitõne. Pꝛeterea.ratio aſſignata a dyoniſio ẽ cõfſoꝛmitas diuĩe cõuerſatõis. Dicit em̃ ſicĩ eccleſiaſtica hierarchia diuiniſſima vniꝰ et eiuſdẽ panis et calicis cõicatio et pacifica traditio:ſimilẽ cõuerſatõʒ eis diuĩam tanqᷓ ſimiliter edentibo ꝓmulgat.q.d.cõſi⸗ milis cõicatio indicat ꝙ debet eẽ cõuerſatois diuĩe. Ex bia vᷣbis pĩ haberi ꝗ; ꝓpter boc tedit ſibi vñs coꝛpꝰ ſuũ ſimul cum alijs: vt oſtederet ꝙ tebet eẽ cõſimilis cõuer⸗ ſatõnis bone cũ alijs. Item ratio Criſ.eſt ꝑfecta ei coꝛ rectio quãtum eſt ex ꝑte dñi.dicit em̃ ſic.xpᷣe nõ ꝓhibuit eum quis omnia nouerat:vt diſcas qm̃ nihil dereliquit eoꝝ que in coꝛrectõne cõueniũt.ꝓpter hoe et ante hoc et poſt hoe cõtinue rememoꝛabat ⁊ detinebat.⁊ ꝑ oꝑa et x ſermonẽ 2 ꝑ minas et ꝑ honoꝛẽ. ſed nibil eum remouit a ifficili hac egritudie.¶l Að pꝛimũ cõtra hoc obiectum dicendũ ꝙ dñs neqʒ fuit iude cauſa neq; occaſio ſecczi umpſit peccati:vnde debuit ſumere rõem merẽdi.Multi eĩ ſunt ſed ipᷣe ex beneficõ ðñi ꝓpꝛia nequicia occaſionẽ qui er beneficijs dñi que debent eẽ illis cauſa gratitudi⸗ nis et meriti degenerat in oꝑa peccati.nec ꝓpter hoc di⸗ cendus eſt dñs illis eẽ citur eẽ alio occaſio peccati:qui aliũ exponit alicui qð de ſe allicit ad peccatũ.vt q quis ponit iuuenẽ in cõſoꝛ⸗ tio vel frequẽti colloquio mulieꝝ.ſi er hmõi cõſoꝛtio vł colloquio accidit ip̃ᷣm peccare:nõ immerito dicit᷑ ꝙ po/ tuit fuiſſe occaſio peccati.¶¶ Ad illud math. Nolite dare ſanctũ ⁊c.dicendũ ꝙ bec ꝓbibitio facta eſt ꝓꝑꝛie diſpen ſatoꝛibo ſacramentoꝝ.nec in aliquo coartat ip̃m dñm ꝗ eſt generalis benefactoꝛ et oĩm ꝓuiſoꝛ: qui ſolem ſuũ fa cit oꝛiri ſuꝑ bonos et malos et pluit ſuꝑ iuſios et iniu⸗ ſtos Aath.v.ꝗ¶ Ad aliud dicenduzʒ. ꝙ licʒ dñs in nullo tenebat᷑ iude. nihilominꝰ ſi ſibi qð alijs ↄdiſcipulis om nibus cõtulit non cõtuliſſet: maliciã illius manifeſtaſ⸗ ſet. Qec eſt ſimile de ſacerdote qui negat coꝛpus dñi ali⸗ cui qui nõ eſt ei ſubditus.qꝛ talis nõ eſt ꝓditoꝛ criminũ eius.cum iuſte debeat illi negare: exquo curã aĩme ſue nõ habet. vnde etſi dñs eſſet vñns ſacramẽti nõ diſpenſa⸗ toꝛ:tñ ſi q om̃ibus diſcipulis cõtulit ernegaſſet: maĩfe ſta criminis illius cauſa extitiſſet. Et nonne ꝓdidit dñs crimẽ ſuum iohᷣi dicẽs.ille cui intinetũ panẽ poꝛrexero. et cum intinxiſſet panẽ:dedit iude Yoh.xiij. Reſponſio. glo.ꝑ buccellã intinctã expꝛimit᷑ traditoꝛ nõ tamẽ aꝑte 4Abð illud qð obijcit᷑.ꝙ exemplo dñi licet curato cuicũ q; dare ſabdito coꝛpus rp̃i de quo cõſiat ſibi ꝙ eſt ĩ pec⸗ cato moꝛtali.dicendũñ veꝛum eſi qñ peccatũ eſt occultum ſiẽ fuit peccatũ iude. et boc dico ſi temꝑis oppoꝛtuĩtas ſe offerat et coꝛam alijs petat.dñs aũt inde nõ petẽti de dit quia ſciuit ꝙ inſtãter peteret.ꝛ ſic ſe iuſtiſicaret⁊ bo nam cõſciẽtiã mẽtiret᷑:niſi illĩ dando pᷣueniſſet.x ſic gꝛa uius peccaret.hoc at᷑ vidr̃ ex quadã glo.ſuꝑ math.xx vj. Cõtriſtaꝛi ceperũt dicere qᷓ eſt· Alijs cõtriſtatis et cibo manum retrahẽtibo. ea ĩpudicitia q tradidit: manũ cũ mgro mittit.vt audacia bonã ↄſciam mẽtiret᷑.¶ Ad hoc qð querit᷑ quare nõ monuit en dñs ꝙ nõ accedẽt. dõm ꝙ ſatis monuit eũ ĩſinuãdo ꝙ nõ debebat accedẽ dicẽs. vnus vrjmẽ me tradituꝛꝰ. Vñ glo.ibi.Qui pᷣdixit de pal ſione p̃dicit de ꝓditoꝛe.vt vidẽs ſe nõ latere peiteret fa⸗ cti. VUel pẽ dici ꝙ monuit ĩ geneꝛali ſatis dicẽs.boc ẽ coꝛ pus meuʒ: ac ſi diceret. tales vos pparate vt digni ſitis ad coꝛpus meũ ſumendũ.vel nõ cõmonuit ſcʒ in ſpali q; ſciuit eũ eẽ incoꝛrigibilẽ:et ita ex monitõe ſua fieri deie⸗ rioꝛẽ. Vnde glo.math.xxvj. AUnus vrjm ⁊c̃. pᷣmittit cri⸗ men in numero et agat cõſcius penitentiaʒ. non tñ deſi gnat ſpecialiter:ne impudentioꝛ fieret. nſa vel occaſio pcti. Ille aũt di Lueſtio Onſequẽter querit᷑ an coꝛpꝰxpᷣi ſacratum Arp̃i:moꝛtuũ eẽt in pixide. nõ:videt᷑.qꝛ xfſjͥciẽti cã deficit effectꝰ.ſed cauſa moꝛtis nõ fuiſſet in pixide ſcʒ cruciſixio:igit᷑ nec moꝛtuũ eſſet in pixide.¶ Itẽ ſi moꝛtuũ eẽt in pixide.aut eodẽ genẽ moꝛ⸗ tis quo ĩ cruce:aut alio.Si alio:igit᷑ duplici genẽ moꝛ⸗ tis moꝛtuꝰ cẽt.qdð patet falſum. Si eode:igit᷑ crucifige⸗ retur lancearet᷑:ſanguis eiꝰ effunderet᷑ in pixide. 4 Si diceret᷑ ꝙ nõ moꝛeret᷑ ĩ piride ipo moꝛiẽte ĩ cruce. ſequũ tur incõueniẽtia pᷣdicta.ſcʒ ꝙ ſimul moꝛeret᷑ et nõ moꝛe retur. ꝙ ſimul viueret 2 nõ viueret.ſimul eẽt homo 2 nõ bhomo.q¶ Itẽ ſi he eẽnt vere.coꝛpꝰxpᷣi patit᷑ in cruce.⁊ coꝛ pus xp̃i nẽ patit᷑ in piride.igit ĩ caſu poſito nõ moꝛere tur ĩ pixide.¶ Reſpoſio.qꝙ in caſu ꝓpoſito moꝛiẽte xpᷣo in cruce:moꝛ ſignificari. Vel vtẽ patiens tm. ita ſcʒ ꝑ verbũ q̊ paſ⸗ ſio ſignificat᷑ nulla notet᷑ relatio ad agentẽ. Vel vtẽ pa⸗ tiẽtis.ita ꝙ ꝑ verbã quo ſignificat᷑ paſſio notet᷑ relatio ad agentẽ.ita vt paſſio notet᷑ eẽ patiẽtis ⁊ ab agẽte. Pꝛi mo mõ potelt dici de xpo ꝙ moꝛtuus eẽt in pixide. Secũ do ꝙ in cruce.vñ et ſi eẽt moꝛtuus xpᷣe in pixide in caſu ꝓpoſito:nõ tñ eẽt moꝛs illata ab ageẽte in pixide xp̃o: ſiẽ illata fuit in cernce a crucifixoꝛibo.Cũ igit querit᷑ vtrum moꝛtuꝰ eẽt in pixide ⁊c. dicendũ ꝙ ſic.¶ Ad illð qð obij⸗ citur.ꝙ deficiẽte cauſa ⁊c.dicẽdũ ꝙ cauſa moꝛtis nõ x⸗ fecit licet deficeret in pixide.vñ ex cauſo moꝛtis exercita ta in cruce moꝛeret᷑ in pixide.i¶ Ad qð querit᷑ vtrũ moꝛ tuus eẽt eodẽ genere moꝛtis:an alio.dicendũ ꝙ' eodem. Ad hoc qð ex hoc infert᷑. ꝙ tunc in pixide crucifigeret᷑ lancearet᷑ ⁊c. Dicendũ ꝙ hmõi ꝓpoſitões xpᷣc crucifigit in pixide vel lanceat᷑.duplices ſunt.q; hec determiĩatio in pixide pt eẽ determĩatio ſubiecti vł p̃dicati.Si eĩ hec determĩqtio in pixide determĩat tm̃ ſubiectũ vt ſit ſenſꝰ. xpᷣc ens in pixide lanceat᷑:vera eſt. Si aũt determiaret p̃dicatũ falſa eẽt.eſſet em̃ ſenſus.chꝛiſtꝰ ꝑfoꝛat᷑ lancea in pixide. Erx hoc em̃ nõ tm̃ haberet᷑ ꝙ rpᷣc paſſus eẽt in pi⸗ xide:ſed etiã ſᷣm ꝙ eẽt in piride egiſſet in eñ longinꝰ qð falſum eſt.qꝛ agens eſt pᷣſiantiꝰpaſſo ſemꝑ·hoc dicũt ma giſiri ſub alijs verbis diſtſiguẽtes paſſionẽ innatã ? illa⸗ tam. dicẽtes hmõi verba pati et moꝛi ſignificare paſſiõʒ innatã:crucifigi et lanceari ilatã. Unde verſus. Pixi⸗ de ſeruato poteris copulare doloꝛẽ. Innatũ: ̊ nõ illatꝰ cõuenit illi.¶ Si diceret gꝗs xpᷣe atterit᷑ dentibo fideliũ 2 hmõi vere ſunt cũ atteri ſignificat paſſionẽ illatã.Solu tio nõ cõuenit xpᷣo ſed tm̃ ſpei panis ſub qua latet xpᷣc et eſt methonomia.ponit᷑ em̃ cõtinẽs ꝓ cõtento.¶ Ad id qð obijcit᷑ ꝙ hbe ſunt ſimul vere.Coꝛpus xpᷣi patit᷑ ĩ cru⸗ ce et nõ patit᷑ in pixide ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.⁊ hꝰ cauſa ẽ.quia ꝑ boc ꝙ dicit᷑ patit᷑:notatur aliquid inferꝛi coꝛꝑi in pixide cui nihil infert᷑.in pixide dico. Vñ hec ẽ falla.Coꝛpus xp̃i patit᷑ in piride.ꝑ hoc ꝙ dico moꝛitur nõ notat᷑ aliud inferri ̊ ſimpliciter aĩam ſeꝑari a coꝛꝑe et boc fieret in piride in caſu ꝓpoſito. lembeumſextum Onſequẽter querit᷑ facta cõſecratõe ĩ tri⸗ duo ſepulture.vtrũ aĩma ſimul fieret cum coꝛꝑe ſub ſpecie paĩs vel coꝛpꝰ ſolũmõ ſine aĩma. Si pꝛimũ:ideo triduo illo eẽt hõ et vixiſſet et nõ eẽt moꝛtuꝰ.erquo coꝛꝑi exiſtẽti ſub ſpecie panis eẽt aĩma vnita cui cõtradicit fides nr̃a.Si ñ eſſet aĩma vnita.Contꝛa.ver bis illis collata eſt viꝛtꝰſufficiẽs ad cõficiendũ.nec eſt in vno temꝑe maioꝛ virtus illoꝛuʒ verboꝝ qᷓ; ĩ alio.Sed ĩ cena virtute verboꝝ illoꝝ fiebat coꝛpus xpᷣi cũ aĩma ⁊ deitate ſub ſpecie panis:ſilłr ⁊ tũc fieret.igit᷑ ſi in triduo illo cõfeciſſet aligs modo debito. virtute eoꝛũdẽ verboꝝ fuiſſʒ ſub ſpecie panis nõ tãtum⸗ modo coꝛpꝰ xpᷣiſmo et aima cum deitate.Al⸗ ꝛeterea. ſi fuiſſet ſub ſpecie panis coꝛpꝰ ſine aĩma non fuiſſet cõple tum ſacramentũ.¶ MReſpoõlſio. ad boc dicũt aliq ꝙ in ce in cena reſeruatũ in pixide vſq; ad moꝛte,ʒ et ĩ pixide. Dico tñ ꝙ paſſio pt duplicit % xluij. na fuit foꝛma verboꝝ ꝑfecte tradita.ſed virtus verboꝝ vſq; ad paſcha ſuſpenſa.Alij dicũt ꝙ boc ſacramentũ ñ fuit plene inſtitutũ pꝛimo:ſed habent virtutẽ ſuaʒ verba illa ex paſſione.et ideo ſacerdos eam repᷣſentat manuuʒ expanſione.et ſepultura que repñtatur calicis aꝑtione. et reſurrectõne que repᷣſentatur calicis diſcooꝑtione.et oſcenſione que repᷣſentant᷑ in euchariſtie eleuatõe.ſᷣ̊ neu tri mibi videt᷑ ſufficiẽter dicũt.quia ſi nõ haberẽt plenã virtutẽ tunc:quo ꝑ illa cõfeciſſet xpᷣe. Inſuꝑ illa manuũ extenſio et hmõi nõ ſunt de eẽntia ſacramẽti.qꝛ ſine his cõficiebat᷑. Pꝛeterea.videt᷑ mihi.q; illa foꝛma verboꝛuʒ habeat plenã efficaciã qualem mõ habet ⁊ in cena et in toto triduo et in omi temꝑe ſequẽte. Alioquin ſi poſt ce nam rpc decem ãqnis vixiſſet:nunqd nõ apli cõfeciſſent. Dico ergo ad pꝛimũ.· ꝙ ſi fuiſſet euchariſtia in pixide illo triduo reſeruata:fuiſſet in pixide caro ſine aĩa ſicut et in ſepulcro.et ſilr ſi cõfeciſſʒ aliquis apłoꝝ in illo tri duo:fuiſſet in altari coꝛpus ſine aĩma.nec ꝓpter hoc el⸗ ſent verba minoꝛis efficacie qꝙᷓ nunc.Licet em̃ tunc illis dictis non eſſet in altari niſi coꝛpus:nunc aũt coꝛpus ⁊ aĩma.quia virtute illoꝝ verboꝝ eſt trãſubſtãtiatio non niſi panis in coꝛpus rpᷣi tm̃.ſed ꝓpter indiſſolubilitateʒ nũc aĩme et coꝛꝑis ꝑ cõuerſionem exhibita pnñtia coꝛꝑis cõcomitat᷑ pꝛeſentia aĩme.qꝙ ergo nũc in altari eſt aima cum coꝛꝑe.nõ eſt ꝑ ſe hoc ex verbis:ſᷣ potius ex cõcomi⸗ tantia eius cum coꝛꝑe.efficacia igit᷑ boꝛũ verboꝝ tm̃ eſt ꝑ ſe loquẽdo in cõuerſione panis in coꝛpus. et hec effica cia fuit in verbis ſemꝑ a pꝛima inſtitutõne in cena.et ſic patet reſpõſio ad obiectũ.¶. Ad illud qð obijcitur ꝙ ſᷣm hoc imꝑfectũ eſſet ſacrẽ̃m. dicendũ ꝗ reuera imꝑfectũ eẽt q̃tum ad pfectõem ↄtinentie.non em̃ habuiſſet illã ꝑfe⸗ ctõem cõtinentie quã habet modo:qꝛ ipᷣm coꝛpus ↄtẽtũ nõ erat oĩno in ſua ꝑfectõne.pfectum fuiſſet tñ qtuʒ ad efficaciam: qꝛ coꝛpus erat vnitũ deitati et ꝙᷓtuʒ ad ſigni ficanti S ¶ Membꝛum ſeptunum . N Onſeq̃nter q̃rit᷑ vtꝝ xpᷣe poterat facere ꝙ; 6 aĩma ſua in triduo eẽt cũ coꝛꝑe exiſtente ĩ vno loco:et cum eodem exiſſẽte ĩ alio loco. Et didetur ꝙ; ſic:ꝑ boc.Nima eſt magis nata eẽ ĩ coꝛꝑe cuiꝰ eſt ꝑfectio qᷓ; in alio.ſed dominꝰ fecit ꝙ ipſa anima nõ exiſtẽs in coꝛꝑe ſuo fuit in inferno:̊ cuʒ magis nata eſſet eẽ in coꝛꝑe ſuo qᷓᷓ in inferno:videt᷑ ꝙ exiſtente coꝛpe xp̃i ſub ſacramẽto facilius fieri poſſet ꝙ eẽt in coꝛꝑe illo q̃; in inferno.et ita patet ꝓpoſitũ.i¶ Stem ſi aĩaʒ exutam a coꝛpe exiſtente in ſepulcro. nõ poſſet vnire eidẽ exiſſẽ ti ſub ſacramẽto:videt᷑ impotens fuiſſe.⸗l Stẽ nõ eſt coꝛ poꝛis gloꝛificati rõne qua ẽ głificatũ eẽ ſimul ⁊ ſemel in diuerſis locis.Añ coꝛpus xpᷣi nõ rõne qua ẽ gloꝛificatũ eſt ſimul⁊2 ſemel ĩ diuerſis locis:ł̊ rõne qua ẽ deiſicatũ ſiue vnitũ diuĩtati.ſᷣ̊ ſi ᷣtute diuĩtatis potuit hõ in ſua integritate ſimul et ſemel eẽ in diuerſis locis:cuʒ in tri⸗ duo ſepulture fuit vtraq; nata rpᷣi bomĩs ſcʒ coꝛpꝰ⁊ aĩa vnita dinitati:potuit vtraq; natura eẽ in diuerſis locis quibuſcũq;.igit᷑ aima xpᷣi exuta a coꝛꝑe exiſtẽte ĩ foꝛma ꝓpꝛia.ſimul et ſemel potuit viꝛtute diuĩtatis eẽ ĩ inferno et in coꝛpe xp̃i exiſtẽte ſub foꝛma panis.¶ Contra.bis ſuppoſitis ſeꝗt᷑.ꝙ poſſet facere cõtradictoꝛia ſimul et ſe⸗ mel eſſe vero.qꝛ tunc alicui eẽt viuꝰ et homo:alicui moꝛ tuus et nõ hõ.quod nõ videt᷑. Quod oñdit᷑ ſic. nulla eſt veritas quã deus neſciat. vñ in mente eius ẽ oĩs veritas ſi igit᷑ eẽnt cõtradictoꝛia ſimul vera:eẽnt in mente eiꝰ ve ritates cõtradictoꝛie.ſed ipe eſt quicqꝗd ẽ in mẽte eiꝰ igit eſſet ibi ↄtradictoꝛia. KRñſio.dicendũ ꝙ deus potuit tũc et pt᷑ feciſſe:ꝙ aĩa fuiſſʒ alicui ĩ coꝛꝑe ſuo ⁊ alicui coꝛ pus ſine illa. poſſet ꝗdã de potẽtia:nõ aũt de ↄgruentia. nõ em̃ cõgrueret ꝙ coꝛpꝰ xpᷣi eſſet moꝛtuũ et viuũ.hmõi aũt cõfuſio foꝛmaꝝ nõ cõuenit diuĩe ſapiẽtie qua om̃ia optime oꝛdiant᷑. Unde bene cõcedo.ꝙ potuit feciſſe ani⸗ mõ exutam a coꝛꝑe exiſtente ſub ſoꝛma. ꝓpꝛia: intrare coꝛpus exiſtẽs ſub ſpecie panis.ſed nõ cõgruebat ſiẽ cõ⸗ gruebat ꝙ intrabat infernũ. Ad illud q obijcit · ꝙ ai⸗ ma eſi magis nata vniri cum coꝛꝑe ⁊c.dicendũ ꝙ ad eſt magis nata:q; magis ↄgruit diuie oꝛdinatõni.⸗ Ao id qð queritur.vtrũ poterat feciſſe ꝙ coꝛpus fuiſſet ĩ di/ uerſis locis.ita ꝙ haberet aĩam ſibi vnitã in vno loco 2 nõ in alio. dico ꝙ potuit de potẽtia nõ tñ de cõgrnentia 4l Ao aliud qð obijcitur.ꝙ virtute deitatis potuit aima xp̃i ſimul et ſemel eſſe ĩ inferno:et in coꝛpe xpi exiſtẽte ſß foꝛma panis.dicẽdũ ꝙ etſi potnit ð potẽtia: nõ tamẽ de cõgruẽtia.qꝛ ſi eẽt in coꝛꝑe exiſtẽte ſub foꝛma panis.aut ꝑſiceret coꝛpus illud viuificãdo: aut nõ. Si ſic: igit ac/ ciderent incõueniẽtia que poſita ſunt eẽ viuũ et eẽ moꝛ⸗ tuũ.et ꝙ xp̃ bic eẽt hõ et ibi nõ homo. Si nõ: tũc accide ret ꝙ aima eẽt in coꝛꝑe oꝛganiʒat ꝑfectibili ab ißa ⁊ nõ viuificaret illud ſ̊ eſſet moꝛtuũ.qð eſt cõtra dinĩam oꝛ⸗ dinatõem. VUnde nõ videt᷑ cõueniẽs bec poſitio. Ad H qð obijcit᷑ in cõtrariũ.qꝛ tũc cõtradictoꝛie eẽnt ſimul ve re.dicendũ ꝙ hoc poſito nõ accidit ↄtꝛadictoꝛie ſi imul eẽ vera.qð ſic patet.Fᷣm em̃ illã poſitõem demõſtrata car⸗ ne in pixide: hec vera eẽt bec caro eſt viua.demonſirata eadẽ in ſepulcro hec eẽt vera:hec caro eſi moꝛtua et ꝑ cõ ſequẽs nõ eſt viua.nec ſunt iſte otradictoꝛie.hec caro ali cui eſt viua alicui nõ eſt vina: ſed ſubcõtrarie.b hec eſſet ei cõtradictoꝛia.nuſꝙᷓ eſt eiua que nõ cõcederet᷑ ila poſi tõne ſtante.ſimiliter nec hec.hec caro xpᷣi nõ eſt viua de⸗ mõſtrata ea in ſepulcro.Eſt em ſenſus.hec caro nũꝗᷓ eſt viua.cõfundit em̃ negatio qued cõſfundit cõſfuſe et diſtri butiue.nec ſequit᷑.alicui nõ eſt viua.ergo nõ eſt viua.ſi cut nõ ſequit᷑:aliquis hõ nõ currit:ergo nullꝰ homo cur rit.OPꝛeterea.nõ dico ꝙ poſito ꝙ contradictoꝛie eẽnt ſi⸗ mul vere. ꝙ ꝓpter hoc ſequeret᷑ ꝙ deus eſſet ſibi cõtradi ctoꝛius.et cauſa huiꝰeſt.quia vnica ſimpliciſſima ydea vtranq; veritatẽ haberet in mẽte:ſicut eadẽ babet oppo⸗ ſitoꝝ cognitõem in diuerſis tem ꝑibo.qꝛ tñ huiꝰ cõfuſio ſieret in piudiciũ diuie ſapiẽtie omia cõgrue oꝛdinantis licet hmõi poſſet facere de potẽtia:non tñ de cõgruẽtia. Wueſtio.xiv. de mandu catione quã frequẽtat eccleſia. BEqmtur demadu- catõne quã frequẽtat eccleſia. Et pᷣmo ſtum ad cõditõnes ipᷣ̃aꝝ ꝑſonaꝝ ſiue ubiecti. Secũdo q;dtum ad oꝛdiatõem moꝛũ ſiue meriti.Lercio qtum ad cõ⸗ ditõem diſpẽſandi. Quarto qᷓtum ad cõditõem actꝰmã ducãdi.¶ In pꝛĩa ꝑte querit᷑.vtrũ creata irrõnalis mã⸗ ducat coꝛpꝰ xpᷣi. Secũdo vtrũ angelꝰ.Tercio vtrũ fide lis ante ſa m. lembꝛumn pꝛumnum VAIrca pꝛimũ duo querũtur: Pꝛimũ ẽ vtꝛuzʒ creatura irrõnalis mãducat.Secundum vtrũ traicit in ventrem. Articulus pꝛimus ua.facta trãſſubſtantiatione q;diu manet foꝛ ducare ſacramẽtaliter eſt attingere rem ſub ſacramẽto. et nõ ſolum ſpẽm qð bꝛutis nõ cõuenit videt᷑ tunc nec iudeus nec paganꝰ ſumit ſacramẽtaliter:igit᷑ ẽ terciꝰmo dus manducãdi.ꝙ aũt nõ attingant rem ſub ſacromẽto patet.qꝛ neq; illi vniũtur ꝑ ſidẽ.neq; ꝑ caritatẽ.¶ Pꝛete rea.j.coꝝ.xj.vbi loquitur apłus ð coꝛpe xpᷣi.q̃rit magr in glo.de mure.quid comedit ſumẽdo coꝛpus xp̃i:qꝛ ex⸗ quo nõ comedit pura accidẽtia:videt᷑ comedat coꝛpꝰ „N Len, delibus et ab alijs peccatoꝛi Irca pꝛimũ obijcit᷑ ſic pꝛimo ꝓ ꝑte affirmati ma panis:manet res ſacꝛamẽti ſubſpecie.igẽ ſi cõtingat ſpẽm ſumi ab irrõnali ſub qua ẽ res ſacꝛamẽ ti:videtur ꝙ mãducat ſacramẽtaliter.¶ Si dicat᷑ ꝙ mã⸗ xpᷣi ⁊» ¶ Item deus magis refugit pcrm ẽ; aliqua turam.ergo ſi peccatoꝛ comedit coꝛpus xpᷣi ⁊c.¶ Con⸗ tra.ſi creatura irrõnalis baptiʒaret᷑. in noĩe patris ⁊ fi lij ⁊ ſpuᷣſſcti.nõ magis fieret illi ꝙᷓ ſi ſimplici aqua laua retur.et hoc ẽ:qꝛ nõ eſt ſuſceptibilis dignitatis ſacramẽ talis. Similiter videt᷑ in ꝓpoſito.¶ Item magr Dicit in ſenten.ꝙ mus nõ mãducat coꝛpus rßi. S eſponſio. ꝓ vt ſupᷣ dictũ ẽ.ad mãducare coꝛpꝰ xpᷣi ſacramẽtalit bm y ꝓvꝛie ſumit᷑.neceſſe ẽ attingẽ ipᷣm cõtentũ vel ꝑmodũ cogniti vł ꝑ modũ crediti.vbi igit᷑ nullo mõ attingit ſcʒ nec ſic neq; ſic:ſcʒ neq; ꝑ modũ cogniti neq; ꝑ modũ cre diti:nõ eſi manducatio ſacramẽtalis.Vnde cum a crea tura irrõnali non attingit᷑ neq; ſic neq; ſic.igit nõ man⸗ ducatur ſacramẽtaliter a creatura hmõi: ſed eſt ibi qſi quedã mãducatio carnalis.nec tñ ꝓpꝛie:quia ibi nõ eſt diuiſio ſubſtãtie.ſed occidentiũ ſolũ.¶¶ Ad id igitur qð obijcit᷑ · ꝙ tunc ſunt plures modi mãducandi.dicendum ꝙ non eſt verũ.quia a mure nõ attingit᷑ coꝛpus xp̃i. vñ nullo modo mãducat coꝛpus xp̃i.¶ Ad illud qð obijcit de mõẽducatõne iudei dicendũ ꝙ plus eſt in hmõi man⸗ ducatõne qᷓ; in mãducatõne irronalis creature.qꝛ ĩ mẽ⸗ ducatione indei eſt vnio cũ accidẽtiba cum poſſibilitate vel aptitudine cõtingẽdi quod ſubeſt.non tñ eſt ibi man ducatio ſacramẽtalis:qꝛ illa requirit cum attritõe ſpe⸗ cierũ ꝙ attingat᷑ res que ſubeſt ſide foꝛmata vel infoꝛmi In manducatione igit᷑ creature irꝛationalis eſt vnio cũ ſolis ſpeciebo.in manducatõe creature rõnalis alio mõ quia ſi eſt ibi infidelis:eſt vnio cum ſpeciebo cum poſſibi litate ſiue aptitudine contingendi qdð ſubeſt. AUnde ulla manducatio eſt carnalis qᷓtum ad accidentia.cum apti tudine tamen ad ſacramentalem et ſpũalem manduca⸗ tionẽ.habens aũt fideʒ infoꝛmẽ cõtingit id quod ſubeſt vt cognitum: habens fidem foꝛmatã vt cꝛeditum:habẽs caritatem vt dilectum. vnde bꝛutum vnitur ſolum acci⸗ tentibus. Infidelis nihil penitus credens ſuperaddit quãdam aptitudinem ad ſacramentalem vel ſpũalem manducationem habens fidem infoꝛmem ſuperaddit ꝙ vnitur cognito. habens foꝛmatã credito. inqtum habet caritatem vt dilecto.¶ Ad id quod obijcitur.ꝙ deꝰ ma⸗ gis teteſtatur peccatũ ⁊c.dicendũ ꝙ in peccatoꝛe eſt na⸗ tura et culpa.ꝙᷓuis em deus deteſtatur culpã: non tamẽ naturã quã fecit ĩmo illã diligit. Surta illud.xj. ſapien. Ahil odiſti eoꝛum que feciſti. nec etiam vnqꝙᷓ ita coꝛrũ⸗ pitur vel æterioꝛat᷑ peccato:quin nobilioꝛ ſit creatura irrationali ſicut vult aug. Unde babilitatẽ babet natu⸗ ralem ad ſuſceptionẽ ſacramentoꝝ: quam non babʒ ir rationalis creatura. rticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ vtrũ coꝛpꝰ xpᷣ traijcit᷑ ĩ ventrem creature irrõnalis. ꝛ ſic: videtur ꝑ rationes poſitas in pᷣcedenti ꝓbleumate. qnia ſi ſpecies traijciũtur in ventrem creature talis:exqͥ coꝛpus inſeꝑabiliter eſt cum illis igitur ⁊c.¶ Iteʒ traij citur in ventꝛem peccatoꝛis quem magis abhomĩat deꝰ ꝙᷓ creaturã irrationalem. 4¶ Stem conſtat ꝙ aliquando ponitur coꝛpus rpi in vaſe polluto et immundo ab infi⸗ bus. nec ex hoc cõtrahit coꝛ⸗ pus aliquã immũdiciam.quod ergo incõueniens ſequi⸗ tur poſito ꝙ traijciat᷑ in ventrem bꝛuti:? ex bis videtur ꝙ traijcit·¶ Contra. ſi traijcit in ventrẽ creature irra tionalis. traijcit᷑ ꝑ moduʒ cibi coꝛꝑalis. ſed om̃e qð per punc modũ intrat in os in ventrẽ vadit 2 ĩ ſeceſſũ emitti t 5xv. hoc aũt non conuenit coꝛꝑi rp̃i: ergo ⁊c. Keſpõſio.qꝙ diuerſi circa ̊ diuerſa opinant᷑. Quidã em̃ opinant᷑ ꝙ coꝛpꝰ rp̃i cõtinet᷑ in illis ſpẽbo inſeꝑabili ter qdiu ſunt ſacramenta.hoe aũt eſt qᷓdiu ſalua eſt foꝛ ma panis.Et dicunt ꝙ vbicũq; ponant᷑ ſpecies ſiue in loco mũdo ſiue immundo ſiue in ventrẽ muris:ibi ẽ coꝛ pus rpᷣi.et in hoc nõ derogatur coꝛpoꝛi nec ſacramento ſed dicunt ꝙ potius elt in laudem vtriuſq;· coꝛpꝰ em̃ xpᷣi ¶ QNueſtio cũ ſit gloꝛificatũ inquinari nõ põt:ſacramẽtũ etiaʒ ipᷣm vt ſepe dicit aug.ſanctũ et mundũ ?:et inquinari nõ põt Alij dicũt ꝙ coꝛpus xpᷣi nulio mõ deſcendit in ventrem bruti animalis.et hoc ẽ quia xpᷣe nõ ẽ ſub illo ſacramen to niſi eatenus qua oꝛdinabile ẽ ad vſum humanũ.vnde qñ mus vel aliud brutũ rodit. inhabile fit ⁊ ſacramẽtũ eẽ deſinit:⁊ coꝛpus rpi ibi eẽ deſinit:⁊ ſubſiantia panis redit ſicut Inno.dicit.¶¶ Gidetur mihi ꝙ pꝛima opinio ſit tenẽda.Si eĩ cams vel poꝛcus deglutiꝛet hoſtiã conſe cratã integram.nõ video quare vel quomodo coꝛpus do mini nõ ſimui cũ ſpecie traijceretur in ventreʒ canis vel poꝛci.nec rõ alterius opinionis alicuius efficacie videt᷑ ꝓ quia coꝛpus xp̃i nõ ẽ ſub ſacramẽto niſi eatenus qua oꝛdinabile ẽ ad vſum bumanũ.qꝙ ꝓpter boc nõ poſſit tra ijci in ventrem alicuius creature irratõnalis.ſed ex hoc bene ſequeretur.ꝙ nõ poſſet comedi ab aliqua creatura tali. Aſus aũt hominis ẽ finis ↄſecratõis buiꝰſacramẽ⸗ ti:nõ finis collatõis.q Ad illud qð obijcitur.ꝙ om̃e qð intrat ꝑ modum coꝛpoꝛalis cibi in os:in ventrem vadit ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ coꝛpus xp̃i nõ intrat in os bruti vt cibo coꝛꝑalis.quia nullo mõ eſſet cibus coꝛpoꝛalis ſʒ ſolum⸗ modo ipᷣa ſpecies que dicituꝛ ſacramentũ:ſed in ipᷣm cor pus ſimul intrat cũ ſpecie rõe inſeꝑabilitatis vnius ab alio. Si aũt ipᷣa ſpecies que eſt ſacramentũ ita cõminne retur dentibus muris vel alterius bruti.ꝙ ipᷣa ſpẽs non eẽt in ſuo eẽ: nõ traijceretur coꝛpus xp̃i in vent:ẽ.et in ta li caſu vera ẽ ſecũda opinio.q¶ Si aũt queratnr facta cõ⸗ minutõe ſpeciei dentibus animalis.quid accidit de cor⸗ poꝛe rpᷣi nũquid euolat: Reſpõdetur ꝙ ſicut in panis cõ uerſione coꝛpus xp̃i ñ deſcẽdit localiter nec mutatur ali qua ĩmutatõne.ſed ſola panis ↄuerſione incipit eſſe ſub illis ſpeciebo:ſic ſola reuerſione deſinit eẽ ibi:ita ꝙ nul⸗ la ſit in io nec localis nec alia. embꝛum ſecundum Onſequẽter queritur.vtrũ angeli ſumunt coꝛpus xpᷣi aliquo mõ. ꝙ ſic:videt᷑.qꝛ pᷣs. dicit. Panez angeloꝝ mãducauit hõ.glo. ſbi. Manna interp̃tatur quid eſt hoc et ſi⸗ gnificat paneʒ qui de celo deſcẽdit.i.xpᷣm vel coꝛpus xpᷣi quod veꝛe ẽ cibus angeloꝝ.quo incuꝛruptibiles paſcun tur incoꝛruptibiliter.Et poſi ibidem. Panis celi nõ ali ter ẽ qᷓ xp̃.de quo celeſtes.i.angeli reficiunt᷑. VUñ ange lus cibatur eodẽ cibo ſpirituali quo et homo. hec cibatõ quid ẽ aliud qᷓ; mãducatio:igitur angeli mãducant. Jt᷑ aug.Quid ẽ xpᷣm mãducare.et ſoluit poſtea.In ipᷣo ma⸗ nere et habere ipᷣm in ſeipo manentẽ.hoc aũt ↄuenit an⸗ gelis. Iteʒ ponatur ꝙ angelus ſumat ſibi coꝛpus quo aſſumpto cõminuit ſpeciẽ panis maſticãdo ſiue comedẽ do cũ motu cognitõnis et dilectõis.nihil aũt aliud requi ritur ad mãducatõem ſacramẽti qᷓ; maſticatio cũ motu cognitõnis et dilectõnis:igitur contingit angelum vere manducare coꝛpus ri orra⸗ in ſumptõne coꝛporis xpᷣi requiritur triplex vnio mãducantis cum cibo.ſ.na⸗ ture.fidei et dilectõnis. Vnio em̃ ꝑ fidem et dilectõnem pᷣſupponit illam que eſt nature.Vnde cum angeloꝛũ cuʒ coꝛpoꝛe xp̃i.nõ ſit vnio nature:nõ cõtingit angelos ciba ri coꝛpoꝛe xp̃i ꝓut eſt cibus ſacramentalis.igitur nõ mã ducant coꝛpus vxp̃ᷣi manducatõne ſe Baramkraliſ DQuod concedimus.. Ad obiecta ̊ dicendum.ꝙ ꝓpꝛi loquẽdo xpᷣc Fm diuinã naturam ẽ cibus angeloꝝ.ſᷣm vtrãq; ẽ ci⸗ bus hominũ.quia ĩ xpᷣo ẽ duplex natura.ſ.diuina ⁊ bu⸗ mana.In homine duplex coꝛꝑalis et ſpiritualis.vñ ho⸗ mo in ipᷣo plenã inuenit refectõem:ſicut habetur in li.de aĩa et ſpiritu.¶¶ Item ẽ cibus hominũ ſᷣm duplicẽ ſtatuʒ ſcʒ viatoꝛis et cõpꝛehẽſoꝛis:ſed differunt ᷣm differẽtiam modi vidẽdi in via et in patria.quia in ſtatu patrie ſiue cõpꝛehẽſoꝛis videtur ſine velamine.fides eĩ videt ꝑ ſpe⸗ culum et enigma. Vñ.j.coꝝ.xiij. Tidemus nũc ꝑ ſpeeu⸗ lum et in enigmate tunc aũt facie ad faciem.quia vᷣo co⸗ gnitio viatoꝛis inchoat a ſenſu maxime inqᷓtum ↄuertit xlv. ſe in aĩia ad cognoſcẽdum ꝑ ſigna:opoꝛtet ꝙ velamen ſi · obiectuʒ ſenſui.Quia vo ẽ ſignũ eius qð velatuꝛ:opoꝛtʒ ꝙ ducat in aliud qð cõpꝛehenditur ab intellectu. et non ſumitur niſi a creatura que habet ſenſum oꝛdinatuʒ ad intellectuʒ qualis ẽ ſolus hõ.vñ nec ab angelo ſumit᷑ nec a bruto. Quia igit᷑ ex ꝑte eius qui ẽ habilis ad ſuſcipiẽ⸗ dum coꝛpus rpᷣi requiritur vnio quedã nature requirit᷑ et ſenſus oꝛdinatus ad intellectum: neutrũ ẽ reperire in angelo:dici põt.ꝙ angelus nõ mãducat coꝛpꝰ xp̃i.⸗ Ad pꝛimo igitur obiectũ dom.ꝙ xpᷣc dicitur cibus angeloꝝ m deitatẽ. qui factus ẽ cibus hominũ inqtum carnẽ aſ⸗ ſumpfſit. Unde glo. ibi. Panẽ angeloꝛꝝ mãaducauit homo panis celi nõ aliter ẽ qᷓ rpᷣe.de quo celeſtes.i.angeli refi ciunt᷑ eius ↄtemplatõe.⁊ hunc panẽ.i.verbũ.quo grãdi cibo paſcuntur angeli ꝑ carnẽ factuʒ lac edit bomo. hec glo. xp̃c igitur ẽ cibus angeloꝝ ᷣm diuinitateʒ.nec dicit glo. ꝙ coꝛpus xp̃ᷣi cibus angeloꝝ ſit:pᷣ xpᷣc.vñ glo. Man na ſigniſicat panẽ qui de celo deſcẽdit.i.xpᷣin vel coꝛpus xp̃i qui vere eſt cibus angeloꝛũ.qui dicit nõ vt oſtẽdatuꝛ xpᷣm eẽ cibum angeloꝛũ nõ coꝛpus xp̃i: nibilominus ma ximã aſſequunt᷑ delectatõeʒ er aſpectu bumanitatis xp̃i AVngde.j.pe.j.In quẽ deſiderãt angeli ꝓſpicere.glo.Tã⸗/ ta ẽ eius bominis qui paſſus ẽ ꝓ nobis poſterioꝛ glia.vt et angelice ĩ celo virtutes.cũ ſint eterne felicitate ꝑfecte nõſolum ĩmoꝛtalis diuinitatis magnificẽtiam:ſʒ etiam humanitatis eius aſſumpte claritatẽ ſemper aſpicẽ gau deant.hec glo. Iſtud aũt gaudium nõ dicitur cibus qa nõ eſt iſtud gaudium quo ſumme reficiuntur.4¶ Ad illð quoo dicit aug. E in ipᷣo manere et habẽ ipᷣm in ſeipſo manentem:ẽ manducare.Dicẽdum ꝙ cũ cõtingat multi pliciter manere in ipᷣo et habere ipᷣm.ſ.ꝑ gram ſiue per fidẽ oꝑantem.ꝑ dilectõem. ꝑ fruitõem ſiue ꝑ glłiam:et ꝑ vnionẽ ſacramentalẽ. Vnio em̃ ſacramẽtalis attenditur penes vnionẽ nature:et veꝛã ꝑceptõem ſiue ſumptõnem ſacramẽti. hoc dicitur manere in ipſo et habere ipᷣm ter⸗ cio mõ.Vñ hyla.iiij.de trini. In vxpᷣo pater ⁊ xpᷣc in no⸗ bis vnuʒ in his eẽ nõ faciũt.ſi vere carnẽ coꝛꝑis nẽi xpᷣe aſſumplit:et vere ille hõ xpᷣcẽ. Nos q; vere ſub miſterio carnẽ coꝛpoꝛis eius ſumimus:peꝛ boc vnnz erimus. hec byla.er hoc ꝙ dicit vnum in his eſſe nos faciunt ſi ve re carnẽ coꝛꝑis.⁊ cõnotatur vnio nature ſumptio ſacra menti.ꝑ hoc ꝙ dr.Nos quoq; vere ſub miſterio ⁊c̃.ſ2õ dicit ſimpliciter nos quoqʒ carnẽ ſub miſteꝛio ſumimus Tunc djr vere ſumi qñ efficaciã habet in ſumente.i.quã⸗ do nõ vane ſumitur ſiue fruſtra.q¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ angelus aſſumpto coꝛpoꝛe põt maſticare ſpẽs ⁊c. Jñ patet rñſio.quia etſi bec ↄtingant.ñ tamẽ ſumit ꝑ modũ quo ſumitur ſacramentuʒz:quia deficit vnio nature ⁊ co gnitio fidei ſiue cognitio ꝓcedẽs a cognitõne velaminis ad illð qð ẽ ſub velamẽto.Cognitio at angeli eoq ẽ cõp⸗ hẽſoꝛis illð qð pᷣmo capit cognoſcẽdo:ẽ pꝛimũ bonum q omnia alia cognoſcit. Onſequenter queritur.vtrum fideles ante ſacramẽti inſtitutõem mãducabãt coꝛpus xp̃ᷣi ſpũaliter.i videt᷑ ꝙ ſic.quia illi habe⸗ bant eandem fidem quam habent moder⸗ ni.ergo ſi moderni fideles mãducant ſpiritualiter credẽ do ßm ꝙ dicit aug. Crede et manducaſti:videtur ſimilit᷑ ꝙ illi mãducaueꝛunt. Itẽ.j.coꝝ.x. Omnes eandẽ eſcã ſpiritualẽ mãducauerũt.glo.cibũ viſibilem ſt piritualiteꝛ intellererunt:ſpiritualiter eſurierũt. ſpiritualiter guſia⸗ uerũt:vt ſpiritualiter ſanarent᷑. Et loquit᷑ ibi glo.ð an⸗ tiquis pr̃iba ⁊ de moyſe et alijs vt patʒ ex glo.4 IN ibi⸗ dẽ dicit glo.mãducauerũt eſcam vtiq; coꝛꝑalẽ ⁊ ſpiritua lẽ eandem quam nos. Cõtra.baptiſmũ ẽ pꝛimũ ſacra⸗ mentũ.noue legis fundamentum. igitur exquo illi nõ ſu ſceperũt pꝛimũ ſacramentũ:nec aliud ſequẽs.q¶ Pꝛetea. inſtitutio ſacramẽti pᷣcedit ſuſceptõem.igit᷑ cũ nodũ fuit ſacramẽtũ dñici coꝛꝑis inſtitutũ: ñ ſuſceper̃t illð qui añ inſtitutõòem deceſſerũt.¶ Itẽ cõſecratõ coꝛꝑis xpᷣi pᷣcedit Mð ↄcedimus dictis rõnibo. dom igit᷑ etſi fidẽ ha s enind ⁊c̃. Ex his patz ꝙ nõ mãducauerũt uer̃t ipius ſacramẽti inſtituẽdi a xp̃o et tradẽdi ad mã ducãdum.tñ quia nõdum fuit cõſecratũ(ↄſecratio eĩ pᷣce dit ↄmeſtionẽ)nõ mãducauerunt.plus em̃ requiritur ad mãdncatõem qᷓᷓ fides ex ꝑte eius qui debet mãducaꝛe.ſ. inſtitutio ſacramẽti et ↄſecratio. Ad aliud dðᷣm. ꝙ illa glo.j.coꝝ.x.loquitur ð8 antiquis patribo qui mãducaue runt manna anteqᷓᷓ ꝑuenerũt ad terrã ꝓmiſſionis. vnde glo. diſtinguit inter illos qui mãducauerũt manna mã⸗ ducatõe carnali tm̃.et illos qui nõ tm̃ ſed mãducauerũt carnali manducatõne et ſpũali.i.intelligẽtes ꝑ illũ cibũ xpᷣm foꝛe verũ cibũ electoꝝ quẽ venturũ cꝛedideꝛũt.Non igitur vult glo.ꝙ illi mãducarẽt habendo fideʒ de ſacra mento iſto:ſed ꝙ mãducauerũt intelligẽdo ꝑ cibum illũ xpᷣm foꝛe cibũ ſpiritualẽ quẽ venturuʒ crediderũt.Ande glo.ibi.Mãducauerũt eſcam vtiq; coꝛꝑalem et ſpũaleʒ ſed ſpiritualẽ eandẽ quã nos:coꝛꝑalem vo alterã.i.man na qð ſignat xpᷣm.hec glo.Aſdãducare igit᷑ ſpũaliter ſᷣm intellectum.glo.fuit credere xpᷣm foꝛe cibũ ſpiritualẽ ſi⸗ gnatũ ꝑ manna qð coꝛꝑaliter manducauerũt.q. Ex hoc patet reſpõſio ad illud quod dꝛ.mãducauerũt eſc ſpiri tualẽ eandẽ quã nos.quia eſca illa fuit rpᷣc qui ẽ panis verus qui de celo deſcendit Joh̊.vj.quẽ ipi mãducauer̃t eredẽdo ipᷣm eẽ venturũ et ſignificatũ ꝑ cibum coꝛꝑalem ſcʒ manna.quẽ nos mãducamus ſpiritualiter credendo ipᷣm eẽ ſub ſacramento. VUnde eadẽ fuit eſca quã mandu cauerunt et quã nos.ſed alius fuit modus mandueandi quia illi credẽdo ipᷣm ſignificatũ ꝑ manna eẽ venturum nos credendo ipᷣm tineri ſub ſacramento. Nueſtio vxlvj. de cõditio/ nibo ſumentiũ hoc ſacramẽtũ ex ꝑte mentis. „ . —☛ quitur de madu/ catõe qtum ad ↄditões moꝛũ ſiue meri⸗ ti. Et pꝛimo qtum ad ↄditõem ex parte mẽtis. Secũdo ad cõditõnes ex ꝑte car⸗ nis. Tercio qᷓtum ad cõditões exterio⸗ ris ↄuerſatõis.i]¶ IJnñ pꝛimo ꝓcedit᷑ ſic. Pꝛimo querit᷑ an aliquis poſſit ſumere coꝛpus xpᷣi ſine peccato moꝛtali vł veniali.Secũdo an exiſtẽs in pcto moꝛtali pt᷑ ſumeꝛe coꝛ⸗ pus rp̃i.Tercio an quilibet exiſtens in peccato moꝛtali peccet moꝛtaliter ſumendo coꝛpus xpᷣi.Quarto an plus peccet hereticus ſumẽdo qᷓ exiſlẽs in alio genere peccati Quinto quis plus peccet an exiſtens in peccato ſpiriiua li:an exiſiens in peccato carnali. — — Membrũ pꝛmum ſic. Hyla.viij.ð trini. Hec accepta atq; ex hauſta efficiũt vt nos ĩ xpᷣo et xpᷣc in nobis ſit. Ex hoc patet ꝙ ↄtingit mereri ſumẽdo xp̃i.igit᷑ ↄtingit ſumi ſine peccato.q Itẽ ſuper il⸗ lud.j.coꝝ.x.õne cõmunicatõ ſanguinis rpᷣi.glo.Nõ⸗ ne facit nos habere quãdam cõmunionẽ cũ vita xpᷣi.q.d. vtiq; facit. IObidẽ.iQonne ꝑticipatõ coꝛꝑis dñi.glo.iꝛõ⸗ ne facit nos vnũ cum ipᷣo:facit vtiq;. Ex his effectibo vi⸗ cetur.ꝙ facit cõmunicãtem aſſimilari deo et vniri.ergo aliqui accedũt qui ex hmõi acceſſu nõ efficiunt᷑ diſſimi⸗ les deo et elongati a eo.qð accideret ſi ſemꝑ peccarent Cõtra.ix.ecẽs.i Qullus ſcit vtꝝ amoꝛe vel odio dignꝰ ſit. AUnde nullus ſcit vtrũ ſit in moꝛtali peccato vel ĩ gr̃a quia ille odio dignus ẽ qui ẽ in moꝛtali peccato. Igitur cũ nullus ſcit vtrũ ſit in moꝛtali peccato vel non: omnis accedens exponit ſe diſcrimini.ſed regulariter verum ẽ. ꝓ omnis exponens ſe diſcrimini moꝛtali peccat moꝛtali ter. ̊ ⁊c. ¶ Iẽ.j.Yohᷣ.j.Si dirxerimus quia peccatũ non babemꝰac.igit᷑ nullus põt accedere ſine peccato.ſʒ oĩs talis peccat ⁊c̃.quia ſicut ꝗ accedit ĩ moꝛtali peccat moꝛ Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ad ꝑtem affirmatiuam taliter:ita vt videt᷑ qui accedit cũ veniali peccat veniali ter. Itẽ.xx.ꝓuer.Quis põt dicere mundũ ẽ coꝛ meum purus ſum a peccato: ita vt pꝛius¶ Reſpõſio. ꝙ mul ti ſumũt coꝛpꝰ xp̃i nec peccãt.ĩmo merent᷑ ⁊ augetur ĩ eis gr̃a. Vñ ſuper illud MMarci.xiiij. Accepit ihus panẽ ⁊c̃. lo. Ebrietas ſelix. ſalutaris ſacietas. que quãto copio⸗ ius ſumitur:tãto ſobrietatẽ mẽtibus donare dignatur. Ad pꝛimũ ꝗ̊ qð dr̃.nullus ſcit ⁊c̃. Intelligũt quidaʒ h̊ dici de odio vel amoꝛe finali.Et hoc videt᷑ ſonare littera ſequẽs que ẽ.ſʒ omnia in futuro reſeruãtur incerta: ſᷣ qꝛ cõmunis opinio ẽ ꝙ nullus pt᷑ ſcire vtrũ ĩ aliquo tpe ſit dign hoc vel illo.dici põt ꝙ licet hõ nõ poſſit ſcire vtruʒ ſit in gratia notãtia certitudinis:põt tñ te hoc ex ꝗbuiĩ⸗ dã ſignis fiduciã ſpei habere. Vnde greg.in ſermone de lxx.Qeſcit hõ vtꝝ dignus ſit amoꝛe an odio.certitudinẽ vtiq; non habemus:ſed ſpei fiducia conſolatur nos ſcri⸗ ptura.ne dubitatõe buiꝰ anxietate penitus cruciemur. ꝓpter hoc data ſunt quedam ſigna et indicia manifeſta ſalutis.vt indubitabile ſit eũ eſſe de numero electoꝛũ.in quo ea ſigna ꝑmãſerũt.Et poſt ponit ipᷣe quatnoꝛ ſigna Pꝛimũ ẽ ſi deuote audit verbũ dei.Et hoc ſignum ponit er verbo illo.qui ex deo ẽ veꝛba dei audit Joh.viij. AUnde dicit. Poꝛro inter ea que fiduciã pꝛeſtãt et materiã ſpei Vnũ ẽ illud maximũ veꝛbũ dei:qui ex deoẽ verba dei au dit. Alia tria ſigna ſunt oꝑa vite agere.cõtinere a pct̃is deflẽ ↄmiſſa.Et hec tꝛia ſumit ab illa auctoꝛitate.j.iohᷣ. v.Tres ſunt qui teſtimoniũ dant in terra.ſpũs.aqua ⁊ ſanguis.Vñ dicit fidelis ſermo et omni acceptõe dignꝰ quo ſalutis teſtimonia ↄmẽdantur. Tres ſunt inquit.ꝗ teſtimoniũ dant in terra.ſpũs.aqua et ſanguis.quis eſt qui teſtimoniũ habʒ effuſi ſanguims xpᷣi:niſi qui ↄtinet a peccatis.habet et ab aqua teſtimoniũ qui laboꝛat ĩ ge⸗ mitu ſuo:lauãs ꝑ ſingulas noctes lectũ ſuum.ſane ſcẽm ſuꝑueniſſe ſpiritũ certiſſime noua ↄueꝛſatio teſtatur.Jã vt breuiter repetaʒ et a ſanguine et aqua ⁊ ſpũ habes te ſtimoniuz: ſi cõtines a peccatis:ſi dignos agis penitẽtie fructus:ſi facis oꝑa vite.hee greg. Vnde talis accedens ad coꝛpus xp̃ᷣi cũ debita reuerẽtia ñ peccat neq; exponit ſe diſcrimini.ſufficit ei habere noticiã pᷣſumptõnis per coniecturas.eo modo quo dictũ ẽ. Si aũt eẽt in heſita⸗ tõne et remoꝛſu ↄſciẽtie.licet nõ ↄſtaret ſibi ꝙ eẽt in moꝛ tali et accederet:erponeret ſe diſcrimini.q Ad aliud di⸗ cẽdum.ꝙ beatus iohes nõ intendit dicere.q; omnes ho⸗ mines ſint in peccato.ſ.moꝛtali.ſed illi qui ſuꝑbiunt de meritis et ex illa pᷣſumptõe dicũt ſe mundos.Elnde glo. ibidem. Illi nõ habent caritatẽ qui de meritis ſuꝑbien⸗ tes dicũt ſe mundos.Vel poteſt dici ꝙ intelligit ð pct̃is venialibo.¶ Ad illud ꝓuer. Quis põt diceꝛe mundũ ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ nõ intẽdit dicere ꝙ nullus ẽ ſine pcto moꝛ⸗ tali:ß loquit᷑ ↄtra illos ꝗ temerarie iactãt ſe: ſiue ſeipos laudãat de meritis.ex eoipᷣo ꝙ tales ſunt: mali ſunt. Vñ glo. ibidem nõ dicit quis habet.qꝛ dr.beati mũdo coꝛde AWath. v. ſed ꝗs põt dicere.qꝛ temerariũ ẽ ſe laudare.vł intelligitur de peccato veuiali. Nlembꝛum ſecundmmn Onſequẽter querit᷑. AUtrũ malus quicũqʒ vel hereticus ſiue aliquo modo irretitꝰmã ducat coꝛpus xpᷣi. Et pꝛimo queritur vtrũ Were manducat.Secundo vtrum ſacramẽ⸗ ——— pꝛimo quia aliqui ponebant ꝙ ſtatim quã tangituꝛ a labijs peccatoꝛis coꝛpus xpᷣi ab ſcedit Querit᷑ vtrũ peccatoꝛ mãducat. ſic videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ nõ ẽ magis nobilis xpᷣe ĩi humana natura qᷓ in ꝓpꝛia.ſʒ in ꝓpꝛia nõ effugit malũ boĩem qꝛ ẽ ĩ quoli⸗ bʒ.ꝗᷓ nec ĩ bumana.] Itẽ eq; effugit dñs pctm oſecrãtis ſicut mãducãtis:ſʒ nõ ſubtrahit ſe ꝓpter pctm ↄſecrãtis: ¶ Lueſtio g nee ꝓpter peĩm mãͤducutis . ¶ Cõtra. ſaß . Spũſſctnus diſcipline effugiet fictũ.ſʒ nõ ?ẽ magis mũdus ſpũſſctus qᷓ rpc: 5 et xp̃c effugit fictum ſiue malũ.l Itẽ ſap.j·ĩ ma lſiuolã niam nõ introibit ſapientia nec babitabit in coꝛ⸗ poꝛe ſubito pctis.ſʒ ̊ coꝛpus peccatoꝛis ẽ tale patet ⁊c.- IY xpc m veritatẽ nõ ẽ cibus ventris ſʒ mẽtis vt dicũt ſancti.̊ mentẽ peccatoris nõ intrat rpᷣe:̊ nec ventrem. nullo modoſi umit. 4 YIẽ nihil indecẽs vel inoꝛdinatuʒ fit a ſummo ſapiente.ſʒ indecẽs eẽt ꝙ coꝛpus tam nobile tam pcioſum intraret locũ tã vilem .aAen ſi pati tur ſe xpᷣc ſumi a peccatoꝛe.aut hoc eſt opus iuſticie aut miſericoꝛdie. Juſiicie nõ:quia peccatoꝛ nõẽ dignus. mi ſericoꝛdie nõ.quia miſericoꝛdia facit quod homini ẽ ſa⸗ lubrius. Cum omne quod deus facit ſit miſericoꝛdia 2 veritas:videtur ꝙ peccatoꝛ nullo mõ ſumit ere ſio.ꝙ aliqui dicebat verũ coꝛpuo xpᷣi nõ ſumi. ſicut tan⸗ git magiſter in ſenteñ.quia nõ decet tantã maieſtatem ⁊ carnẽ tante ſanctitatis et puritatis in coꝛpus ſubditum peccatis introire et dicebãt.ꝓ coꝛpus xp̃ᷣi verũ a ſpecie⸗ bus abſcederet exquo peccatoꝛ euʒ labijs et oꝛe polluto ↄtingeret. Sed illud ſentire erroneũ ẽ ⁊ manifeſte cõtra fanctos.⁊ ideo cõmuniter tenetur.quia in hoc nõ eſt diſ ferẽtia inter iuſtũ ⁊ iniuſtum. quia vterq; ip̃ᷣm verũ coꝛ⸗ pus rp̃i ſumit in ſacramẽtoipe em̃ dñs vtriſq; ſe ſibi of⸗ ſert: ſicut ꝓ ommibus ſe obtulit in cruce.ᷣ ꝙ̃tum ad vlti⸗ mũ qð ẽ in hoc ſacꝛamento.ſ.vnionẽ ĩ coꝛꝑe miſtico mul ta differentia ẽ. quia boni recipiũt inde fructũ: mali dã⸗ num. Iñ ↄcedendũ ꝙ mali ſumunt rem ſacramẽti que ẽ coꝛpus xp̃ᷣi verum.quod natũ ẽ de virgine: quod pepen⸗ dit in cruce:quod a moꝛtuis reſurrexit F incelis.il Ad illud quod obijcitur cõtra ꝑ illud.j. ſap. Spũſſet᷑s effu⸗ giet ⁊c. Dicẽdum ꝙ illud mtelligitur qtum ad effectum gratie gratumfaciẽtis:nõ q;tum ad eẽntiaʒ. Ex hoc patʒ reſpõſio.quia nõ introibit ſapientia increatn:neq; habi⸗ tabit ꝑ effectum gratie p̃dicte. ¶ Ao aliud qð obijcitur. ꝙẽ cibus mentis ⁊c· Dicẽdum ꝙ hoc nõ dicitur quia nõ inferatur in ventrẽ:ſʒ quia venter ex illo ñ cibatur.õ em̃ digeritur coꝛꝑaliter caro xp̃i vt exinde alimẽtum ad mẽbra ſingula diſtribuatur:ſicut carnales diſcipli intel lexerunt.. AV illud quod obijcitur · ꝙ indecẽs eẽt coꝛpꝰ tã nobile ⁊c. dᷣm ꝙ etſi maieſtati xpᷣi indecẽs videatuꝛ: tñ valde decens eſi eius humilitati ob quã in cruce decẽ niſſime fuit. ꝛeterea. vt tactũ ẽ ſupꝛa. nullo modo er Hh inquinatur.nec ẽ in ipᷣo peccatoꝛe:niſi quiaẽ ſub ſpecie: bus ſanctiſſimoꝝ ſimboloꝝ.4l Ad vltimũ dom. ꝙ ẽ opꝰ maxime dignitatis et miſericoꝛdie.⁊ ad quod obijcitur q; ẽ malum recipienti:rñdetur.ꝙ ſicut dei benignitas oc calſionaliter rõe duricie peccatoꝛis ↄueꝛtitur in iram:ſic in ꝓpoſito. licet em̃ ſit miſericoꝛdia:illam tamen pecca⸗ toꝛ in iram ↄuertit. ſicut dicitur Ro.ij.an ignoꝛas ꝙ, be nignitas dei ꝛ7. rticulus ſecundus Onſequẽter queritur vtrũ malus quicũq; ſu⸗ mens coꝛpus xp̃ᷣi mãducat illud ſacramenta iter. O ſic: videt᷑.j.coꝝ.xj.dicẽs duos eẽ mo dos mãducãdi.vnũ ſacramentalẽ quo mããducant tã boni q̃ mali:alterũ ſpiritualẽ quo ſoli boni manducant.hic q̊ patet ꝙ in hoc ẽ differẽtia inteꝛ modos mãducãdi.ꝙ bo⸗ ni mãducãt ſpiritualiter: mali ſacramentaliter: ſʒ nullꝰ bonus ſecluſus ẽ a manducatõe ſpũali:igitur vt videtur nullus malus ſecluditur a manducatõne ſacramentali. IYtẽ nulla malicia impedit quin ſuſcipiens baptiſinum m intentõeʒ eccleſie:ſuſcipiat aliquo mõ rem. ita ꝙ nõ ſolum ablutõem exteꝛioꝛt. quia quãtumcũq; ſit malus ſi m intentõem ecclie ſuſcipiat baptiſmuʒ:ſuſcipiat caꝛa⸗ cterẽ baptiſmalẽ. A ſimili videt᷑ in ꝓpoſito.ꝙ quãtũcũq; ſit malus.aliquo mõ ſumit hmõi ſacramẽti rem. ¶ Item cibus naturalis ſiue coꝛꝑalis nature ẽ ꝓpꝛie nõ ꝑſone.a ſimili videtur ꝙ cibus ſpiritualis nature ſit ꝓpꝛie nõ ꝑ⸗ ſone.igituꝛ cũ quãtũcũq; ſit aliquis malus.ſi ſuam natu — Xlvſ. rã babeat:habet illud cuius ꝗpꝛie ẽ cibus ſpũalis.igituꝛ quãtũcũq; ſit homo malus:eius ? ſuſcipere et ſuſcipit ſi apponatur cibum iſtum et vt cibus ẽ: ita ſpiritualiter vel ſacramẽtaliter. ¶ IJItem hoc ſacramẽtũ ẽ ſacramentũ vnionis.igit᷑ ꝓpꝛie ẽ eius quodẽ maxime vnibile. ſed na⸗ ture ꝓpꝛius ẽ vnio ⁊ natuꝛa magis eſt vnibilis qᷓ nes — Cõ igitur ꝓpꝛie ẽ cibus iſte eibus nature:et ita vt pꝛiꝰ tra. fides ẽ ſacramentũ oim ſacramẽtoꝝ. ⁊ maxime buiꝰ * hoc em̃ ſacramentũ maxime requirit vnitatẽ fidei 2 etiã actũ.igitur hoc ſacramentũ nõ ſumitur niſi ab habenti fidem aliquo mõ:igitur nõ ab omni ſumitur: ſz opoꝛtet ꝙ fidem habeat aliquo mõ qui ſumit. 4 Yez aliquis ba bet fidem foꝛmatam.aliquis infoꝛmẽ aliquis neutram. h magis accedit manducatõem babeẽs fidem foꝛmatam ꝙᷓ infoꝛmẽ.Vñ ſᷣm ꝙ homo magis et melius ẽ pᷣditus fi de:magis accedit ad mãducatõem.igitur qui nullo mo⸗ w habet fidẽ: nnllo mõ mãducat. A ſimili.ſi albũ diſgꝛe gat et magis albũ magis:⁊ minus albũ minus:⁊ qꝙᷓtum accedit ad terminũ albedis magis: igit᷑ nullo mõ albuʒ nõ diſgregat. ¶ Keſpõſio. vt tactũ ẽ: od mãducatõem cõ pletã requiritur tripler vnio.ſ.p naturã. cognitõem et ꝑ caritatẽ. Amo ꝑ naturã redoit hoĩem aptũ ad mãduca⸗ tõem. Vnio ꝑ amoꝛẽ cõplet illã aptitudinẽ qtũ ad ſpua⸗ lem mãducatõem. Vnio ꝑ cognitõem qᷓtum ad ſacꝛamẽ talẽ. Pꝛopter quod dicẽdum. ꝙ ſicut nõ habens carita⸗ tem nullo modo manducat ſpiritualiter: nec aliquo mõ babens cognitõem ſcz fidei ſacramentaliter. ꝓpteꝛ quod nõ quelibet malicia aufeꝛt peccatũ mãducãdi ſacramen taliter: ſed illa que ẽ defectus fidei. Et dico defectum fi⸗ cei. qui ẽ exr carentia fidei foꝛmate infoꝛmis.Quia igit᷑ omnes boni caritatẽ habẽt:nõ omnes mali carent peni⸗ tus fide. ꝓyter hoc nõ ſequit᷑et ſi omnes boni mãducant ſpiritualiter:q omnes mali ſacramentaliter mãducant 4l Ad id quod obijcitur per ſimile de ſacramento baptil⸗ mi et iſto modo dm.ꝙ non eſt ſimile qᷓtum ad hoc ciꝛca que aſſignatur ſimilitudo.quia vere foꝛma pᷣſcripta ver boꝛum ſacramenti baptiſmatis expꝛimitur circa illum ꝗ baptiʒatur. Dicitur ei baptiʒo ⁊c̃.veꝛba ſemper babent effectum circa illum qui baptiʒatur ſi ꝓferãtur 'm intẽ/ tõem eccłie. Sed foꝛma pꝛelcripta ſocramenti bius nõ debet expꝛimi nec expꝛimitur circa illum qui debet man ducare:ſed circa illud quod eſt cõſecrandum: non eſt ſi⸗ mile de hoc ſacramento et baptiſmi qᷓ;tum ad efficacioem rei alicuius in ſuſcipente baptiſmum? ſuſcipiente ſacꝛa mentum iſtud. Pꝛeterea. maioꝛ ẽ data virtus ſacramẽ⸗ to baptiſmi qᷓ; huic: ratione qua eſt fundamentum et ia⸗/ nua ſacramentoꝛum et ſacramentum neceſſitatis.¶. Ad illud quod obijcitur.ꝙ cibus naturalis eſt cibus natuꝛe ⁊c᷑. Dicẽdum ꝙ cõtrario modo ſe habʒ cibus naturalis et ſpiritualis.inꝗᷓtuʒ referuntur ad ea que cibantnꝛ iſto duplici cibo.quia cibuo naturalis ẽ ipius nature.vt tñ natura eſt in ypoſtaſi.cibus ſpiꝛitualis ẽ ip̃ins ꝑſone vt m ꝑſona ẽ talis nature ꝙ cibus ſpũalis eſt nutrimentm membroꝛum coꝛpoꝛis xpᷣi.que quidem membra peꝛſone ſunt. 4 Ad illud quod obijcitur ꝙ nature ꝓpꝛius eſt vnio ⁊ẽc̃. Dicendum ꝙ eſt vnio creature ratõnalis cum deo ꝑ gratiam inhabitantem. et qꝙtum ad hanc vnionem ma⸗ gis eſt vnibile perſona qᷓ natura.· quia illa eſt membro⸗ rum que perſone ſunt.et alia eſt que eſt per gratiam vni onis:et qtum ad hanc magis eſt vnibilis natura. 2 ratõ huius eſi.quia in illa vnione natura rationalis non ha⸗ bet ꝓpꝛietatem perſone ſeo ſolummodo diuina. embꝛum tercium ſequenter queritur. vtrum exiſtens in peccato moꝛtali peccet moꝛtaliter ſumẽdo coꝛpus xp̃i.Et pꝛimo vtrum talis ſumẽdo ccet damnabiliter. Secundo vtrũ ſemꝑ Articnlus pruimuns Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ſuꝑ illud Marci.xiiij. Ve hom ini illi ⁊c.glo.Ae hoĩ illi qui ad men iude filiũ hominis tradit.ſʒ ↄſtat ꝙ taliter oꝑando pec-⸗ cat moꝛtaliter:ergo qui accedit indigne. vtpote qui eſt ĩ peccato moꝛtali moꝛtaliter peccat.¶ Ytẽ ſupꝑ illð.j.coꝝ. xj. Qui mãducat ⁊c̃.glo.patet quia ſancta obſunt malis et bonis ſunt ad ſalutẽ:⁊ malis ad iudiciũ.⁊ loquit᷑ ibi de coꝛꝑe xpᷣi qui ſumitur a malis ad iudiciũ ↄdemnatio⸗ nis:ſed mali ſunt peccatoꝛes ̊ ⁊c.¶ Itẽ qui ꝓijceret co: pus rp̃i in ſterquiliniũ peccaret damnabiliteꝛ:ſed nõ eſt vilius ſterquiliniũ qᷓ; hõ peccatoꝛ.̊ ⁊ꝛc. ¶ Cõtra.hoc ſa⸗ cramentũ ẽ de maximis bonis:ſed maximis bonis non ↄtingit male vti vt dicit aug.de li.ar.ergo nec hoc ſacra⸗ mẽto cõtingit male vti.̊ᷓ peccatoꝛ non peccat ſumendo. 4Itẽ nõ egent qui ſani ſunt medico:ſed qui male habẽt luce.v.eꝛgo cum peccatoꝛ male habeat medicina indiget et maxime iſta in qua ille accipitur in vſuʒ qui ẽ ſumma medicina.ſed qui accedit ad medicinã qua indiget nõ er rat.etſi nõ errat nõ peccat. ⁊c.¶¶ Iteʒ peccatoꝛ tenetur aliquo tꝑe ſumere coꝛpus xpi. ſed nulius peccat ſacien⸗ do id ad quod tenetur.g̊ ⁊c.¶¶ Si diceret᷑ ꝙ peccat quia nõ debito modo facit.Cõ a õis ẽ in pce⸗ pto nõ modus.ẽ ⁊c.¶ ¶ Rñſio.q peccatoꝛ ſumit coꝛpus xpᷣi ad ſui damnatõen.quia vt habet᷑.j.coꝝ.xj. IJudiciũ ſibi mãducat et bibit.nõ quia ipᷣm coꝛpus ſed et aĩaʒ ma culat. Vnde glo.ſuꝑ illud.j.coꝝ.rxj.Quicũq; manducat vtiq; ſanctum ẽ qd accipimus. nec illo reus eſt qui acci⸗ pit quia illa res ẽ mala quam accipit:ſed quia ille malꝰ male accipit quod accipit.⁊ hoc ẽ quia peccatoꝛ ipᷣm cõ⸗ temnit: dũ ſe pᷣparare quem immundũ ſcit negligit.Et ẽ ibi peccatum omiſſionis 2 peccatuʒ ↄtemptus.quia xpᷣo ïtum in ſe eſt cõtumeliam facit.vñ dicit aptus.qꝙ reus ẽ coꝛꝑis et ſanguinis domini.quia ei cõtumeliam facit et cõtemnit.¶ Ad pꝛimũ cõtra hoc dðᷣm.qꝙ nõ ſoluʒ iſio ſa cramento ſed etiã ipᷣo deo cõtingit male vti:cũ ſcʒ ipe di ligitur ꝓpter aliud.virtutibus aũt ſpecialiter nõ ↄtingit male vti.quia ille ſunt quibus foꝛmaliter vti᷑. Cõtingit tamẽ virtutibus male vti vt obiecto:⁊ ſic intelligẽdum ẽ in ꝓpoſito.¶ Ad alið quod obijcitur.ꝙ peccatoꝛ indiget medicina ⁊c̃. Dicẽdum.ꝙ ſicut medicina coꝛpoꝛalis no/ cet infirmo inparato: ſic ſpiritualis bomini inparato ẽ occaſio nocumẽti. Vnde medicina ſumẽda eſt a pᷣpara⸗ to ſiue cum pᷣparatõne:nõ tm̃ coꝛpoꝛalis ſed et ſpiritua⸗ lis. et maxime illa q ẽ nobiliſſima et mundiſſima. ¶ AD illud quod obijcitur ꝙ peccatoꝛ tenetur manducare ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ nõ peccat ratõne actus.ſed ciꝛcũſtãtie.ſicut ſi aliquis elemoſinã daret in ↄtemptum dei:ſic ⁊ ille pec cat qui bonum malo modo facit. Ad id quod ſubdituꝛ modus nõ eſt in p̃cepto. Dicẽdum ꝙ etſi nõ ſit expꝛeſ⸗ ſus aliquo p̃cepto:maxime tamen eſt attendendus ſicut ticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ vtrum peccatoꝛ ſemꝑ pee⸗ cat moꝛtaliter.i.in omni caſu. ſic.videtuꝛ . coꝝ.xj.Qui mãducat indigne iudicium ſi bi manducat et bibit.et ſumitur ibi iudicium ꝓ damna tõne.ſed nullus meretur damnatõem niſi peccans moꝛ⸗ taliter. igit᷑ 7c. Sed oĩs exiſtẽs in pcto moꝛtali ſi mãdu⸗ cat:manducat indigne:igitur omnis exiſtens in moꝛta⸗ li.⁊c.¶ Si diceretur ꝙ exiſtens in moꝛtali ĩ aliquo caſu poteſt accedere et nõ indigne:tune ſic.omnis exiſtens in moꝛtali indignus eſt ad ſumendũ coꝛpus xpᷣi.ſʒ.j.coꝝ. 1.· Qui mũducat et bibit indigne ⁊c.· ibi glo. Yndignus eſt qui aliter celebrat miſterium enkariſlie q; a xpᷣo tra⸗ ditñ eſt.et qui indeuota mente accedit ad eukariſtiã.vel in voluntate peccãdi manẽs:et ille talis reus ẽ coꝛpoꝛis et ſanguĩs domini.i.moꝛtis xpᷣi penas dabit.i.ac ſi x-pᷣm m dñi indigne accedit. Iſte em̃ in exemplũ occiderit punietur. bec glo. Ex hoc patʒ.ꝙ exiſiẽs ĩ mor tali ſemper peccat moꝛtaliter accedendo ad eukariſtiam Item exiſiens in moꝛtali et ſciẽs hoc.conſtat ꝙ peccat moꝛtaliter accedendo. ponatur igitur ꝙ ſint duo homi⸗ nes quoꝛum vnus eſt in peccato et boc ſcit:2 alius ĩ pec⸗ cato et neſcit hoc:ſed credit cõtrarium. iſie vltimus mi⸗ nus ẽ diſpoſitus ad mãducãdum qᷓ pꝛimus.igitur ſi pꝛi mus ſemper peccat moꝛtaliteꝛ accedẽdo:⁊ ſecdus qui ẽ minus diſpoſitus.ꝓbatio ꝙ minus ẽ diſpoſitus.Amb. BGrauiſſime peccat qui ignoranter peccat.igitur iſte qui ignoꝛat ſe eẽ ĩ peccato grauiſſime peccat: igitur minime eſt diſpoſitus ad medicinam.ſi exponatur grauiſſime.i. ꝑiculoſiſſime idẽ ſequitur.quia vt dictum ẽ.iſte ẽ in pec⸗ to moꝛtali ſicut et alius ⁊ in maioꝛi ꝑiculo damnatõnis ſed ꝙ ẽ in maioꝛi ꝑiculo damnatõuis nõ tollit indignita tẽ accedendi.igitur ſi accedit:ita indigne accedit ſicut et alins.¶ Item iuſtꝰcredens ſe eẽ in moꝛtali ſi accedit pec cat moꝛtaliter et ſemꝑ taliter accedens peccat. Sed exi⸗ ſtens in moꝛtali credens ſe eẽ iuſtũ deterius diſ ponitur ad accedendũ qᷓ iuſtus credens ſe eẽ in moꝛtali:pꝛobatio qtum ad boc ꝙ iſte eſt iuſtus et ille in moꝛtali. cõſtat ꝓ melius eſt diſpoſitus qᷓtum ad hoc ꝙ iſte credit ſe ĩ pec⸗ cato.et ille in gratia melius diſponit᷑:quia hec creduli⸗ tas ẽ ex humilitate.ſ.qua iuſtus credit ſe eẽ in peccato.il la ex pᷣumptõe.ſ.qua peccatoꝛ credit ſe eẽ iuſium.ſ̊ me lius diſponitur bumilis qᷓ pᷣumptuoſus:igitur ommmno melius diſpoſitus ẽ iſte quiẽ iuſtus et credit ſe eſſe ĩ pec cato ꝙᷓᷓ alius.igitur ſi iſte peccaret ſi accedeꝛet:multofoꝛ tius et alius.¶ Item qui indigne accedit indignus acce dit.quia qui indigne accedit peccat moꝛtaliter:igitur ef ficitur indignus.igituꝛ ſi ille qui indigne accedit peccat moꝛtaliter: igitur qui indignus accedit peccat moꝛtalit᷑. In accidẽtibus ita ẽ ꝓ illud quod ſequit᷑ ad accidẽs ſeqꝗ tur ad cõſequẽs.vt ſi hõ ẽ albus aĩal ẽ albũ:coꝛpꝰẽ albũ. It qui indigne accedit peccat.igit᷑ qui nõ peccat digne accedit.ſed qui digne accedit facit qdð in ſe eſt vt dignus ſit tanto ſacꝛamẽto.ſʒ ſi facit qð in ſe ẽ:⁊ dñs facit quod in ſe c.igit᷑ dñs facit illũ dignũ.ſʒ dignus nõ fit niſi per gẽam gratũfacientẽ.̊ᷣ ⁊c.¶ Item.j.coꝝ.xj.Qui bibit ca licẽ ⁊c.glo.ſi deſit fides vel caritas iudicium ſibi mãdu cat ⁊ bibit.ſed exiſtẽti ĩ moꝛtali deeſt ⁊c.¶¶ Is‚.j.coꝝ.rj. Qui mãducat et bibit.glo.indigne.vt qui in crimine eſi vel ꝗ irrenerẽter tractat:q̊ omnis quiẽ ĩ peccato moꝛta⸗ li indigne mãducat:ſed ſemper peccat qui indigne man⸗ ducat.&̊ ⁊c.¶ Iiẽ.j.coꝝ.xj.pꝛobet ſe hõ ⁊ ſic de pane illo edat.Ad boc ̊ ꝙ accedat ita ꝙ nõ ſit reus coꝛꝑis dñi: opoꝛtet ꝙ ꝓbet ſe. Sed glo. dicit ibidẽ. ꝓbet.i.examinet et purget eipᷣm. ergo qui ↄmedit non examinatus et non purgatus peccat. Sed exiſiẽs ĩ peccato moꝛtali nõ ẽ er⸗ aminatus nec purgatus. talis ſemꝑ peccat ↄmedendo. Mtez inter dignum et indignũ manducãtibo nibil ẽ me diũ.gᷓ omnis qui mãducat ẽ dignus vel indignꝰ.⁊ ſimili ter mãducat digne vel indigne.ſʒ nullus peccatoꝛ digne manducat:& nec digne.ꝗ̊ omnis indigne:ſed talis ſemꝑ peccat ⁊c.¶ Icẽ ſumere in moꝛtali nõ ẽ moꝛtale vt dr.ſʒ ſcienter ſumere ĩ moꝛtali moꝛtale ẽ.hoc cõſlat.igitur cũ ſciẽter dicit circũſtãtiã actue:circũſtãtia ſciẽtie facit no⸗ nũ genus peccati.Cũ ei ſumere ĩ moꝛtali nõ ẽ moꝛtale.ſᷣ ſciẽter ſumere facit nouũ genus peccati.hoc aũt falſum. quia ĩ nullo genere actus circũſſantia ſciẽtie facit nouũ pcetm.:Cont᷑.vt onſum ẽ.ad indigne accedeꝛe ſegt᷑ indi gnũ accedere et nõ ↄuertibiliteꝛ.indignum dico ex moꝛ⸗ tali peccato.igit᷑ oꝑoſitum antecedẽtis ſtare poteſt cum cõſequente.igitur hec poſſunt ſimul ſtare ẽ indignus et digne accedit.ſed qui digne accedit ñ peccat: igitur qui eſt indignus eo eſt in moꝛtali in aliquo caſu pot accedẽ ſine peccato. Item ſi accedere ĩ moꝛtali ſꝑ eſſet moꝛta⸗ le.cũ nullꝰpõt ſcire ſe eſſe in caritate.a veꝛe et certa ſciẽ⸗ tia ſcit ꝙ ſi accedit in moꝛtali peccat moꝛtaliter. igitur quicũq;ʒ accedit neſcit vtrum peccat moꝛtali 5. igẽ omnis accedens exponit ſe diſcrimini.¶ Reſponlſio.ꝙ — ¶ Nueſtio quicũq; ſciẽter ẽ in moꝛtali ſi accedit peccat moꝛtaliter. ſed vt dicũt qui ẽ in moꝛtali ignoꝛãs ſe eẽ in moꝛtali. licʒ accedat in aliquo caſu nõ peccat. vt accedit qñq;quãdo atteritur quis de peccatis ſuis.⁊ credit ſe cõtritũ ſuffici⸗ enter fuiſſe licet nõ ſit. et cũ h̊ fecerit alia que eccleſia or⸗ dinat. fecerit dico oꝑe exterioꝛi.dicũt ꝙ talis accedẽs ſi⸗ ne om̃i remoꝛſu ↄſciẽtie nõ peccat moꝛtaliter: adhibitis alijs que ſunt adhibẽda.. Ad illud igit᷑ quod obijcitur. qui mãducat indigne ⁊c. Dicẽdum fᷣm illos. ꝙ talis nõ mãducat indigne eo mõ quo ibi ſumitur indigne. Indi gne em̃ mãducat vt babet᷑ ex glo. qui aliter celebrat mi⸗ ſteriũ enkariſtie qᷓ a xpᷣo traditũ ẽ ⁊c. Vñ põt notari in illo verbo triplex dignitas. Vna in verbo alia in mente tercia in volũtate.lel vna reſpicit p̃teritũ.alia pns.ter cia futurũ. Pꝛeterea cũ dicit.qui aliter celebrat ⁊c̃. B di cit qᷓtum ad cõficiẽtes ſiue ad volẽtes ↄficere. qui nõ de⸗ uota mẽte ad eukariſtiã accedũt.qð facit qui nõ diſcer⸗ nit coꝛpus dñi ab alijs cibis:ſed indiſcrete et negligẽter ſumit:veneratõem ſingłariter debitã nõ exbibẽs.qð no tat᷑.j.coꝝ.xj.cũ dr nõ diiudicans coꝛpus xpᷣi vt pai et in glo. VUel qui in volũtate manet peccãdi.et hoc dr qtum ad cõficiẽtes et ad ſumentes.Si igitur aliquis exiſtens in moꝛtali nõ habens voluntatẽ peccãdi accedat cũ debi ta reuerẽtia:nec celebrat aliter miſteriũ qᷓ; a xpo traditũ =:non accedat indigne. 4. Ad aliud qð obijcit.ꝙ omnis exiſtẽs ĩ moꝛtali indignus ẽ.ſʒ vt dicit glo.j.coꝝ·xj. In⸗ dignus ẽ qui aliter celebrat ⁊c.dico ꝙ qui ſic ẽ indignꝰ peccat. Indignus em̃ ꝓut ibi deſcribit᷑ dicit indignitatẽ in accedẽdo.nõ aũt dicit indignitatẽ ex pcto als cõmiſſo Vnge glo.ibi exponẽs indigne exponit indignus.vñ ꝗ ſic mãducat indignus indigne mãducat.¶ Ao aliud qð obijcitur. ꝙ ſi ſciẽter exiſtẽs in pcto ⁊c. Dicẽdum ꝙ licet qui ſciẽter ẽ in peccato.nõ ita ꝑiculoſe peccat ſi iẽ gigno⸗ rãter:tñ magis ẽ indiſpoſitus ad coꝛpus rpᷣi ſumèdum ỹᷓ ille qui ignoꝛãter. quia talis accedit cũ ↄtemptu et ir⸗ reuerẽtia ſacramẽti. Uñ ſicut ẽ duplex medicina coꝛꝑa⸗ lis.curatiua et cõſeruatiua:ſic ẽ duplex mediecia ſpũalis ſcʒ curatiua et ↄſeruatiua.Curatiua penitẽtia.cõſeꝛua⸗ tiua eukariſtia.Vñ qui ſciẽter ẽ in peccato.minus eſt di ſpoſitus et magis indiſpoſitus ad medicinã ↄſeruatiuã ſcʒ eukariſtiã.qui ignoꝛãter ẽ ĩ peccato:magis ẽ indiſpo ſitus ad medicinã curatiuã.q¶ Ad id quod queritur.q; maius ꝑiculum damnatõnis nõ tollit indignitatẽ acce⸗ dẽdi ĩmo potius ponit.Dicẽdum ẽ ꝙ reueꝛa nõ tollit ſed cauſa illius tollit ſcʒ ignoꝛantia:eoꝙ quia ignoꝛant᷑ pec cat minus cõtemnit. Ende ignoꝛãtia eſt cauſa minoꝛis cõtemptus.i Ad aliud quod obijcitur ꝙ iuſtus credens ſe eſſe ĩ moꝛtali:eſt melius diſpoſitus qᷓ; peccatoꝛ credẽs ſe eẽ iuſtum ⁊c.dðᷣm.ꝙ licet melius ſit diſpoſitus pꝛimꝰ ſecundus ſimpliciter: nõ tamen qᷓtum ad boc:eoqꝙ cõ⸗ cientia de peccato maioꝛem generet cõtemptum. 4 Ao hoc quod obijcituꝛ.ꝙ qui indigne accedit indignus acce dit. hoc ſequitur ad boc.igit᷑ ⁊c.Bicẽduʒ ꝙ no ſequitur ꝙ indignus ex quacũq; cauſa: ſed dignus ex cauſa qua ſequitur ad indigne. Vnde ſicut non ſequitur bomo ẽ al bus:igitur animalẽ album. ꝓut animal ſumitur in ſua eneralitate.i.nõ ſequitur ꝙ om̃e.Similiter dico ĩ ꝓpo⸗ ito ꝙ bene ſequitur.ſi indigne accedẽs peccat.igit᷑ indi⸗ gnus accedens peccat.nõ tñ/ ꝓut indignus ſumitur ĩ ſua neralitate. i. ꝓut indignus or̃ quis ex quacũq; cauſa: ed ꝓut indignus ẽ ex acceſſu hmõi. Ad id quod obijci tur. ꝙ qui indigne accedit peccat igitur ⁊c. Dici põt ꝙ ꝗ facit qnod in ſe eſt.i.cum omni diligentia et modo qͥ po⸗ teſt et debet pᷣparat ſe:tunc dominus facit quod in ſe eſt id ẽ cõfert gratiam. Sed licet faciat quod in ſe eſt.i.ppa rat ſe ſufficienter 'm cõſcientiam ſuam.et ita ꝙ nõ ẽ ſibi cõſcius peccati nõ ꝓpter hoc ẽ cõſequens ꝙ dominus fa⸗ ciat quoo in ſe eſt.i.ꝙ cõferat ſibi gratiã. Vnde.j.coꝝ. iij.ihil mihi ↄſcius ſum:ſed nõ ĩ hoc iuſtificatus ſuʒ. glo. In nullo remoꝛdet me cõſciẽtia mea.ſed nõ ideo me iuſtum puto.quia poteſt eſſe qð neſcio.Belicta em̃ quis „ vxivſ. intelligit. Humiliat ſe aplłs bec dicẽs.vt homo loquitur qui poteſt habere culpam neſcius.hec glo. Talis igituꝛ qui pᷣparat ſe ꝙ nõ eſi ſibi cõſcius peccati vt dicunt qui⸗ vam digne accedit.i:nõ peccat accedendo.. Ad illud ſi ceſit fides c. dõm ꝗ intelligitur ð eſſe in cõſcientia.yñ ſi delit. ſcĩ cõſcientia. boc eſtſi credat ſe babere moꝛtale. Ad illud quod obijcitur. ꝙ indigne accedit qui ĩ crimi ne ?ẽ. Dicẽdum ꝙ boc intelligitur cũ hac determinatione diiudicans coꝛpus rpi. Unde glo. ibidẽ. ꝓpter h̊ iu⸗ dicium ſibi manducat qui indigne manducat.nõ diiudi cans coꝛpus dñi.i.diſcernens coꝛpus domini ab alijs ci bis:ſed indiſcrete et negligẽter ſumit veneratõem ſigula riter debitam nõ exrbibens. Unde ex bac glo. babetur ꝙ licet ſitĩ peccato moꝛtali aliquo.dum mõ accedat diſcre te et reuerenter nõ accedit indigne. et hoc intelligitur ſi nõ habeat in oſciẽtia. ¶ Ad illð quod obijcitur. ꝙ debet eſſe examinatus et purgatus ⁊c. Dicẽdum ꝙ reuera de⸗ bet examinare cõſcientiam ſi ſit in moꝛtali vel nõ. Si at nõ babet moꝛtale in cõſcientia tũc debet purgare ſe a qti dianis. Vnde glo.ibi ꝓbet ⁊c. vt ſi peccata ſint quotidia na et nõ ſint moꝛtifera et dimittat ↄfratri acceſſurus ad altare et dicat. et dimitte nobis debita noſtra ſicut 2 nos dimittimus debitoꝛibo nr̃is.¶ Ad illud quod obijcit᷑. 3 inter dignum et indignum manducãtibus nõ eſt mediũ 7c. Dicẽdum ꝙ volens ad boc ſacramentũ accedere de⸗ bet pᷣparare ſe.ſed quãdoq; ſufficiẽs eſt pᷣparatio:⁊ tunc accedens digne accedit. vtpote quãdo nõ reſtat aliquod moꝛtale in anima.et accedit cũ timoꝛe et reuerẽtia. Qñ⸗ p̃paratio nõ ẽ ſufficiẽs ſm veritatẽ:ſed iñ bᷣm ꝓbabili tatẽ et ↄſciaʒ accedẽtis. Qñq; neutꝛo mõ:vt vbi ẽ ſimpli⸗ citer cotemptus.vel interpᷣtatiue.vt vbi ẽ grauius culpa vel negligentia. Qui at ſufficiẽter ẽ pparatus digne ma⸗ ducat. Qui at᷑ im ꝑatus accedit mãducat indigne. Qui aũt ẽ ꝑatus ꝓbabiliter et ſm dictamẽ ↄſciẽtie.nõ ſimpli⸗ citer mãducat digne neq; indigne.quia vñ talis nõ meꝛe tur offenſam iĩmo frequenter inueĩt graʒ. VUnde quodã/ modo medium eſt inter digne accedere et indigne: ſumẽ do indigne ſimpliciter et digne.¶ DBo illud quod obij⸗ citur.ꝙ circũſtantia ſciẽtie nõ facit nouum genus pecca ti. Dicendum ꝙ ſciẽtia actus alicuius inqtum eſt ciꝛcũ⸗ ſlantia illius actus.nõ facit nouum genus peccati: facit tamẽ inꝙᷓ̃tum refertur ad aliud qð reſpicit actum vt qð eſt determinatio eius aut efficiẽs illius. vt eſt ipᷣe agens vel aliud bmõi. Verbigratia.õ eſt aliud genus opeꝛis foꝛnicari et foꝛnicari ſcienter. vel coiꝛe et coire ſcienter: tamen coire cũ non ſua et ſcienter coire cum non ſua.vt ꝙ ly ſcienter referatur ad illud qð eſt determinatio aciꝰ ſunt actus diuerſi generis.ſ.in moꝛibus.quia aliquis pt coire cum nõ ſua ſine peccato:uõ tamẽ ſcienter. Similit᷑ ſumere coꝛpus xpᷣi? ſcienter ſumere nõ ſunt actus diuer ſi generis. ſed ſumere coꝛpus xpᷣi et ſumere cum ſcientia moꝛtalis.i.ſcienter exiſtentem in moꝛtali ſumere ẽ actꝰ diuerſi generis:ab eo quod ẽ ſumere.Dico ergo ſine pꝛe iudicio aſſentiens p̃dictis.ꝙ quãdoq; exiſtẽs aliquis in moꝛtali ſᷣm veꝛitatem. nõ tamẽ habet cõſcientiam moꝛta lis.qui p̃parat ſe ſufficienter ſᷣm ↄſcientiam ſuam vt di⸗ gne accedat.nõ tamen ſufficienter m veritateʒ. bene ac cidit ꝙ in ipᷣa ſuſceptõe ↄfertur ſibi gratia et reſurgit a moꝛte peccati et vnitur coꝛpoꝛi xp̃i.i 2õne vt dicunt ſan⸗ cti boc ſacramento vniuntuꝛ mẽbra coꝛpoꝛi. Vnde dico ꝙ; que vnita ſunt foꝛtius vniuntmꝛ.⁊ qñqʒ; gra collata in ipᷣa ſuſceptõe ſacramenti vnit nõ vnitum. Unde aug. in quodam ſermone ð veꝛbis euangelij. Qui manducat me viuit ꝓpter me.quando manducatur vita manducatur nec occiditur vt manducetur. Ecce plane diẽ aug. ꝙ qñ manducatur viuificat moꝛtuos.ſed ſi viuificat moꝛtuos cõfert gratiam viuificantem. Onſequẽter querit᷑vtrũ plus peccat bere⸗ ticus ſumẽdo coꝛpꝰxpᷣi ꝙᷓ exiſtẽs in alio ge neꝛe pcti. ſic:vidr. Qui magis elongat᷑ dAab illis que efficiũt hoĩem dignũ ad ſuſci⸗ piẽdum cuiuſmodi ſunt fides et earitas.minꝰdigne acce dit:magis indigne accedit.⁊ qui magis indigne accedit magis peccat:igit᷑ cũ hereticus magis elongat᷑ ab his q̃ reddũt hoĩem dignũ ad ſuſcipiẽdũ ꝙ; qui ẽ in alio geneꝛe peccati:magis peccat ſumẽdo ⁊c̃.¶ Item pluo meretur qui comedit coꝛpus xpᷣi ſacramẽtaliter et ſpũaliter:qᷓ il⸗ le qui mãducat altero mõ tm̃. Similiter videtur ꝙ plus cemeret᷑ qui ſumẽdo neutro modo ↄmedit qᷓ; qui altero mõ.ſed infidelio ſumẽdo neutro mõ comedit:fidelis ꝑee catoꝛ altero mõ.ᷓ videt᷑ ꝙ fidelis plus peccat ⁊c. Cõ⸗ tra.vbi ẽ maioꝛ ↄtemptus ex ꝑte ſumentis ẽ grauius pec catũ ⁊ maius.ſʒ exiſtẽs in moꝛtali credẽs accipit cũ ma⸗ ioꝛi ↄtemptu q; hereticus qui nõ credit ꝙ eſt coꝛpus xpᷣi qð ſumit:ſ̊ ꝙ ẽ panis cõmunis.igit᷑ hereticꝰminꝰpeccat ſumẽdo ⁊c. Itẽ ſi in illis que moꝛuʒ ſunt plus peccat ꝗ ſciẽter peccat qᷓ qui ignoꝛãter in eodẽ genere peccati.vn ij· pe.ij. ANelius erit eis nõ cognoſcere via iuſticie: q; pꝰ cognitõem retroꝛſum ↄuerti. Similiter ẽ in illis que fi⸗ di ſunt. et ita videt᷑ ꝙ fidelis qui peccat in hoc ſacrams to ex certa ſciẽtia:plus peccat q; infidelis.¶ Reſponſio ꝙ ex alia cauſa peccat hereticus ſumendo et ex alia exi⸗ ſtens in moꝛtali cꝛedẽs.quia heꝛeticus peccat ex diſſeniu id ẽ diſſentiendo ab eccleſia ſiue a fidelibo in veritate cꝛe dens exiſtens in moꝛtali peccat erx ↄtemptu. SDicẽdum ẽ igitur.ꝙ infidelis plus peccat ſimpliciter circa hoc ſaẽ⸗ mentuʒ ꝙᷓ exiſtẽs in moꝛtali ſumẽdo.ſed quia ↄtemptus maxime ẽ cauſa peecati in ſumptõne:plus peccat cꝛedẽs exiſtẽs ĩ moꝛtali ſumẽdo qᷓ; hẽticꝰ.vñ hẽticꝰ indignioꝛ ac⸗ cedit:credẽs exiſtẽs ĩ moꝛtali magis indigne. Cũ igr̃ dr gꝗmagis elongatuꝛ ab his q̃ efficiũt hoĩeʒ dignũ ad ſuſci piẽdũ minus digne accedit.Reſpõdẽdũ ẽ ꝑ interemptõ⸗ nẽ ꝙ minus digne accedit.aliquis em̃ dignioꝛ alio.qñq; minꝰdigne accedit illo qui minus bonus ẽ:ſicut habens maioꝛẽ caritatẽ minus reuerẽter accedẽs et cũ minoꝛi ti moꝛe ⁊ minoꝛi diiudicatõe: minus digne accedit qᷓ ille ꝗ habet minoꝛẽ caritatẽ et melius pᷣparatus qᷓ;tum ad hoc 4Ex his patʒ in ꝑte rñſio ad alia.quia hereticus diſſen tiẽdo ab eceleſia et fidelibo ꝓpter defectũ fundamẽti ſiue fidei.oĩno manducare indignus ẽ aliquo mõ manduca⸗ tõnis.et peccat diſcredẽdo que accidũt circa vtrãq; man ducatõem.nõ ẽ ita de fideli exiſtẽti in peccato. ſi fidelis: tñ non preparet ſe ita vt digne accipiat.qᷓ;tum ad hoc ex maioꝛi ↄtemptu peccat. nde ſine pᷣiudicio dico.ꝙ plꝰ peccat fidelis talis in ſumẽdo.hereticus at̃ plus peccat ſimpliciter.ſ.diſcredẽdo mirabilia que fiunt mirabilit in hoc ſacramẽto.. Sʒ cõtra hoc obijcit᷑ ſic.que fiũt cir ca hoc ſacꝛamentũ minime ſunt rõi humane ꝑſuaſibilia niſi eleuet᷑ ꝑ fidem. Omni ðvᷣo habẽti fidem dictat rõ ⁊ cõ ſciẽtia ꝙ digne accedẽdũ ẽ ad ipᷣm.ſed diſſentiens ab eo ꝙ nullo mõ vel cum maxima difficultate ẽ ꝑſuaſibile mi nus peccat:q; negligẽs illð qð rõ et ↄſciẽtia bona dictat eẽ faciendum.̊ᷓ minus peccat hereticus diſcredens hoc ſacramẽtuʒ et que fiunt in ipo qᷓ fidelis indigne accedẽs Ao hoc dðm.qꝙ licet illa que accidunt circa hoc ſacra mentũ et ſimpliciter ea que fidei ſunt minime ſunt ꝑſua ſibilia ratõni humane.ĩmo potius ſunt cõtraria: nihilo minus illis ẽ maxime aſſentienduʒ.tũ rõe auctoꝛis fidei xp̃iane.ſ.dñi ihu.tũ rõe exempli ſanctoꝝ.tũ rõe expꝛeſſi: onis ſacre ſcripture.tũ rõe atteſtatõnis miꝛaculoꝝ.Vñ richardus de ſancto vic.Qihil certius nihil cõſtantiꝰ te⸗ nemus:q que fide cõpꝛehẽdimus.vtimur itaq; ĩ eoꝝ at⸗ teſtatõe ſignis ꝓ argumẽtis. vtinam attenderent iudei. animaduerterẽt pagani:cũ quãta ſecuritate ↄſciẽtie pꝛo bac ꝑte ad diuinũ iudiciũ poterimus accedere.i Lonne cũ ſiducia deo dicere poterimuo.ſi erroꝛ eſt:a teipᷣo dece pti ſumus. Quaʒ iſta in nobis tantis ſignis digijs cõ firmata ſunt et talibo.que nõ niſi ꝑ te fieri poſſunt.ceꝛte a ſummis ſanctis viris ſunt nobis tradita ⁊ cũ ſumma ⸗2 autentica atteſtatõe ꝓbata:teipᷣo cooꝑante et ſermoneʒ cõfirmante ſequẽtibus ſi ignis. Unde diſcredulitas ſiue infidelitas hereticoꝝ q;tum ad ea que accidũt circa hoc ſacramentũ et alioꝝ que fidei ſunt ſu ꝑbia marima cau⸗ ſa eſt. Magis em̃ pᷣſumũt de ſe q;ᷓ de omnibo pdictio.ex quibus certa ſunt que fidei ſunt. VUnde erroꝛ fidei maxi⸗ mũ pctm eſt.quia ẽ ex maximo ↄtemptu.licʒ eĩ ea que ci ca hoc ſacramentũ accidunt minime ſunt ꝑſuaſibilia ra tõnibus humanis.nihilominus certificata ſunt modis p̃dictis.ꝓpter quod merito credenda ſunt.Ex alia ꝑte li cet dictet credẽti rõ ⁊ ↄſciẽtia ꝙ digne accedendum ẽ ad hboc ſacramentum: tamẽ delectatio et amoꝛ boni cõmuta bilis qui ẽ cauſa peccati nõ modicũ vinculat peecatoꝛeʒ ra non aſſiſtente: ne pᷣparet ſe ad boc ꝙ digne accedat. nde niſi hereticus eſſet magis ꝑuerſus qᷓ alius pctoꝛ: ita cito vel citius crederet ea que accidũt circa hoc ſacra metuze peccatoꝛ alio genere pcti ppararet ſe ad digne brum quintum Onſequẽteꝛ queritur.vtꝛũ plus peccet mã ducãs in peccato ſpũali qᷓ; i peccato caꝛna⸗ li. in ſpirituali:vior̃ ꝑ hoc ꝙ diẽ gꝛeg. ꝓ peccata carnis maioꝛis ſunt infamie et minoꝛis culpe.ſ̊ mãducãs cũ minoꝛi culpa minus offen dit:igit᷑ ⁊c. ¶ Iẽ ſi peccatũ maximũ in hoc genere ẽ ma⸗ ius eo quod ẽ maximũ in illo genere.quod ? ſimpliciter huius generis maius ẽ eo qð eſt ſimpliciter illius gene⸗ ris.ſi pct᷑m maximũ in genere ſpiritualiũ vt deſperatio. vel fraterna inuidentia ẽ maius pctm ſiue grauiꝰ maxĩo pcto in genẽ carnaliũ:q petm ſimptr in genere ſpũalium eſt maius et grauius pcto ſimpliciteꝛ in genere carnaliũ ſed magie peccat vt videt᷑ qui mãducat in grauioꝛi pcio. O⁊c.i Itẽ grauius peccat qui peccat ex certa malicia: ꝙᷓ qui peccat ex infirmitate.Sed pct᷑a carnis fiunt ex in firmitate:pcta ſpũs ex certa malicia.ꝗ̊ᷓ bec ſunt illis ma ioꝛa:⁊ ita vt pꝛius. IJt¼tẽ cibus huius ſacramenti ẽ ſpiri tualis ⁊ cibatio ſimiliter.ſed cibo coꝛꝑali maxie aduer⸗ ſatur coꝛꝑalis immũdicia.⁊ maxime polluit᷑ cibus iſte ↄtactu immundi immũdicia hmõi. Similiter immũdi⸗ cia ſpiritualis maxime aduerſatuꝛ cibo ſpirituali ⁊ ma⸗ rime polluit᷑ ↄtactu immũdi immũdicia ſpũali quãtum ẽ de ipo tangente.ᷓ ſumẽtes coꝛpus rpᷣi in immundicia ſpũali:magis polluũt id quãtũ in ipis ẽ qᷓ ſumẽtes ĩ im⸗ mũdicia cornali: maius peccatũ. ¶ Cotra. boc ſacra· mentum ẽ ſacramẽtum vnionis mẽbroꝝ rp̃i eũ capite et adinuicẽ. peccatũ quod ẽ maioꝛis diuiſionis membꝛo rũ abmuicẽ et a capite:ẽ magis cõtrarium huic ſacram to et magis impeditiuũ efficacie illius.hocẽ peccatũ eaꝛ nis.ſ.luxuria.quod adminus duo ſeꝑat a xpᷣo capite et mẽbris eius.ergo videtur ꝙ ſumentes hoc ſacramentuʒ in peceato carnis:maioꝛẽ inferũt cõtumeliã ipᷣi ſacramẽ to.ᷓ̊ ⁊c̃.¶ Itẽ.j.coꝝ.vj.Ome pctm quodcũq; fecerit ho⸗ mo extra coꝛpus eſt.qui aũt foꝛnicatur in coꝛpus ſuum peccat.glo.foꝛnicatio nõ mõ aĩam ſed etiã coꝛpus cõta⸗ minat.illud peccatũ ̊ duplici maculat immũdicia.ſʒ il⸗ lud ſacramentum ẽ ſacramentũ mũdicie et rõe ↄtenti et rõne ſignificati.ſ.coꝛpoꝛis xp̃i veri et miſtici.̊ᷓ ſumens hoc ſacramentũ in hac duplici immundicia magis iniu riatur ip̃i ſacramento qᷓ; ſumens in vnica.ergo ⁊c.¶ R ratio ſiue iudicium rationis non ita abſoꝛbetur peccato ſpirituali ſicut peccato carnali.ſed ad hoe ꝙ aliquis di gne accedat requiritur iudicium ratõnis et deliberatio vt ſupꝛa tactum eſt:ergo ſpirituale peceatum non ita i⸗ pedit ſumptõnem huius ſacramenti ſicut carnale.ergo 7c.4 YItem exiſtentes in peccato carnis ſumunt coꝛpus rpᷣi cum maioꝛi contemptu ꝙᷓ exiſtetes in ſpirituali.tum quia immundioꝛes ſunt qᷓ alij ꝓꝛia reputatione et vilio⸗ 0 — ¶ Lueſtio res:tum quia pcẽm carnis nõ latet ip̃m pctoꝛeʒ. omnis eĩ foꝛnicatoꝛ ſcit ſe eſſe in pcto moꝛtali. nõ ita eſt de illo qui ẽ in pcto ſpũali.ergo magis peccat ſumendo. 4 Ytem ſum⸗ ptio coꝛpoꝛis xp̃i a foꝛnicatoꝛe aſſimilatur iude traditori qtum ad hoc ꝙ oſculo tradidit dñm.ſed illud peccatũ fuit ſceleratiſſimũ:igitur hmõi ſumptio eſt peccatum ſceleratiſ ſimum. igitur ꝛc. dicit em̃ Hieꝛo. Quid tibi cum feminis qui ad altare cum do fabularis. dic ſacerdos dic clerice: qualiter eiſdem labijs filium dei oſcularis :quibo oſculatꝰ es filiam meretricis. o iuda oſculo filium bomĩs tradis. Lennns dicendũ ſine p̃iudicio.ꝙ qui manducat in pecca carnis coꝛpus rp̃ᷣi.vᷣm ꝙ peccatuʒ carnis ↄpꝛehẽdit pec catum luxurie 7 gule: qui manducant in peto ſpũs ſᷣm ꝙ peĩm ſpũs ↄpꝛebendit omnia alia a pctis carnis pdictis: le habent vt excedentes ⁊ exceſſi in demerito vel pcto. Mi nus eniz peccat qui manducat coꝛpus yp̃i exiſtens in pcto gule: qᷓ qui manducat exiſtens in pcto deſperatõnis vel in uidentie fraterne. Et magis peccat exiſtens in pcto luxu⸗ rie ᷓ exiſtens in pcto ire vel alterius pcti ſpũalis. Et hoc multiplici ratõne. ſeʒ ratõne cõtrarietatis in effectu. quia boc ſacramentũ efficit bominẽ ſpũalem:illud pctᷣm carna lem. Pꝛet. hoc ſacramentũ vnit mẽbꝛa cum capite ⁊ mem bra adinuicẽ. ⁊ hoc pctm inter omnia pctᷣa plus eſt diuiſi⸗ uum:quia in oꝑe hmõi dupliciter peccat. Item ratõne ma ioꝛis ↄtemptus qui accidit er certitudine ⁊ vilitatis repu⸗ tatione. Qui em peccant pcto luxurie ceꝛti ſunt ꝙ peccant moꝛtaliter 7 vilitatem pct᷑i cognoſcunt et ſe viles reputant que raro accidunt & peccantibo ſpũ aliter. Karo em̃ acci⸗ dit ꝙ aliquis ſcit an peccet moꝛtaliter ex ↄmiſſione actꝰſpi ritualis. vtpote ex actu ſuperbie vel ire vel inuidie ⁊c. Itẽ ratione maioꝛis imundicie. quia ex ↄmiſſione operis car⸗ nalis hmõi non ſolũmodo anima efficitur imundioꝛ ꝑ ap⸗ petitum ĩmundicie ⁊ occurſum cogitatõnum imundaꝛ um ſed ⁊ caro ipᷣa per pꝛonitatem ad opera imũda. ꝓpter hoc dici poteſt ꝙ accedens in boc pcto ad ſacram ↄmunionem grauius peccat ꝙᷓ accedens in pcto ſpũali: quia maioꝛem vtumeliam quãtum eſt de ſe facit ipi ſacramento. Alie ra⸗ tiones tangentur in queſtione ſequenti. 4 Ad ea que obij⸗ ciuntur contra ꝑ hoc. ꝙ pcĩn ſpuale eſt naius grauiꝰ qᷓ; carnale. Dicendũ ꝙ vt als tactum eſt. boc argumentuũ nõ valet. Ille ſumit coꝛpus yp̃i in maioꝛi pcto ꝙᷓ ille: ergo pec cat grauius ꝙᷓ ille. Maioꝛitas em pcti in hoc caſu nõ pꝛo uenit ex indignitate maioꝝ ex parte accedentis: ſev ex ma ioꝛi indignitate ex ꝑte ipius acceſſus. VUnde boc argumen tum videlicet. Yſie indigniꝰ accedit ꝙᷓ ille:ergo magis pec⸗ cat. Spũalia aũt faciũt ꝑſona indignioꝛẽ. carnalia aüt ſcz luxuria acceſſum indignioꝛẽ. VUnde bec eſt falſa.Adandu⸗ cans cũ minoꝛi culpa magis offendit. bec aũt vera. Aldan ducans indigniꝰmagis offendit.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝗꝙ ĩmũdicia ſpũalis magis polluit cibũ ſpũalem ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ carnalis imũdicia ſicut lururia nõ eſt ita carnalis ꝙ nõ ſit ſpũalis.ĩmo ſpũalis eſt 1 animam efficit ĩimũdam ſicut pctm ſpũale ⁊ etiam ĩmũdioꝛem. neſtõ. xlvij. de conditõ nibus ſumentiũ hoc ſacramentũ ey ꝑte caꝛnis. quitur de mandu catione qᷓtuʒ ad ↄditõnes meriti ex parte carnis. Et pᷣmo vtrũ pollutꝰnocte in ſom no põt accedẽ die ſequẽti adſ. acrã omũio⸗ nẽ. Scdo vtx g ↄgnouit ꝓpꝛiã vxoꝛẽ pt᷑ ac cedere. Lercõ vtꝝ patiẽtes mẽſtruũ vel ſemiſlui. Quarto vtꝝ mulieres ſtatim poſt partũ. Quinto vtꝝ lepꝛoſi debe⸗ ant accedgere. Mlebꝛum pꝛimum Irca pᷣmum duo querunt᷑. Pꝛimũ eſt ſi licet pollutũ modo iam dicto omunicare. Scõm eſi de cauſis aſſignatis a Gꝛeg · quibo exilte⸗ tibus licet vel non licet. — Articulus pꝛimus Veritur & pꝛimo vtru nocturna pollutõ impe⸗ dire debeat ↄmũionẽ.⁊ dico de pollutõe in ſom no. Æν nõ: videt᷑. cuʒ nullo modo ſit pctm qð in dmno ↄtingit. nihil diſplicet deo niſi peccatum. 4 Itez Apter hmõi pollutõez nullum eſt impedimentũ alicuiꝰvni onis que requirit᷑ in hac manducatõne. ſcʒ neq; nature ne qᷓ; fidei neq; caritatis. Item quodlibet pctm etiaz mini⸗ mum veniale reddit bominẽ magis diſſim ilẽ deo:qᷓ; imun⸗ dicia coꝛpoꝛalis aliqua quãtacũq; ſit. ſed oiſſimilitudo q̃ pꝛouenit ex veniali nõ impedit ↄmunionẽ ſiue mãducatõ⸗ nem coꝛpoꝛis xp̃i: igitur multoſoꝛtius nec ĩmundicia coꝛ⸗ poꝛalis aliqna impediet. J Ytem — — tris ſed mentis. Eſt em cibus ſpuialis non carnalis. ergo magis requuit᷑ in ſumptõne puiꝰ cibi mundicia mentis ꝙᷓ caꝛnis. ſed imũdicia mentis venialis nõ impedit ⁊c. ¶ Itẽ coꝛpus xp̃i non eſt cibus coꝛpoꝛis ſed mentis ꝓpꝛie. igitur contracta aliqua imundicia illud debet puꝛgari quod eſt babitaculũ illius. boc aũt eſt ia anima.igitur anime puꝛ gate ꝑ penitentia bene poteſt eſſe acceſſus ad ſacram ↄmu nionem. 4 Item imundicia coꝛpoꝛis tranſit ſicut ⁊ ſpũs. igitur cum illa que eſt mentis ſiue ſpũs tollit᷑ ꝑ penitenti⸗ am. qua ſublata nõ eſt impedimentũ qtum ad hoc. igit cũ illa imundicia ſtatim tranſit ⁊c.¶ Pꝛet. nocturna pollu⸗ tio nõ impedit manducatõez ſpũalem que tm̃ eſt bonoꝛum 7 modus melioꝛ mãducationis.multofoꝛtius vt videt᷑ nec ſacramentalẽ que eſt 2 bo aloꝛum ⁊ minoꝛis bo nitatis efficacie 14 ontra. Leui. xv. dicit· ꝙ de omni a quo egredit᷑ ſemen eoitus ĩmundus erit vſq; ad veſperum Ytem ↄtentuʒz in boc ſacramento eſt duplicis nature ſcʒ coꝛpoꝛalis⁊ ſpũalis. ter qð vt videtur debet illi duplex reuerentia. quia ? nature ſpũali 2 coꝛpoꝛali. igit᷑ cũ hmõi pollutõne efficitur bomo imũdus qᷓtum ad mũdiciam cor poꝛalem ⁊c. ¶¶ Item maioꝛ eſt mũdicia in qua aliquo mo⸗ do ↄmũicat aniina· ꝙᷓ illa que eſt ſolius coꝛpo ſed ſi ali quis ſacerdos ſoꝛdidis manibo accedeꝛet ad ĩmolandũ vel ad attrectandum aliquo modo peccaꝛet: multofoꝛtius 76. 41 Ztem Deutro.xxiij.habebitis locum extra caſtra. Glo. Coꝛpoꝛalem mũdiciaʒ diligit deus. ideo pᷣcipit nihil fedũ remanere in caſtris.ſed ſi mũdici coꝛpoꝛaleʒ diligit: ĩmũ diciam coꝛpoꝛalem odit.ergo ⁊c. nſio.ad hoꝛuũ euidẽ⸗ tiam notãdũ. ꝙ nõ eſt aliquis actus vx iriũ anime.cuiꝰ actꝰ dlectatõ ita ſuffocat opera viri ſuꝑioꝛu: ſicut actus gene ratiue. Ande in actu illo quaſi oino oꝛdo viri puerttur. LN — Vinde qð m oꝛdinem rectũ debet eſſe ſupꝛa eſt ſub ⁊ econ neꝛſo. Vnde ᷣm aug. In boc oꝑe anima fit tota caro:quia —,— — — in hoc opere coꝛruptõ p̃ualet nature.? ideo indignũ eſt vt talis accedat ad ſacramentũ in quo nihil eſt coꝛruptionis imo ſumma eſt coꝛruptio.⸗⁊ qð eſt digniꝰ omni creatura. niſi pꝛius fuerit reoꝛdinata natura ſi upꝛa coꝛruptõnez qð — fit naturaliter ſpacio.xxiiij. boꝛarum. vnde dicũt ꝙ tantũ pẽ n e⸗ A— arn. debet abſtinere a celebꝛatõne poſt pollutõnem. AUnge ſi in dermitione meridiana contingat pollutio debet in craſli⸗ no abſtinere a celebꝛatõne niſi foꝛte ad.ix.celebꝛaretur vt in tempoꝛe ieiunij quãdo explete ſunt. xxiiij. hoꝛe.Concedi: Rue &e AAsN. mus igitur ꝙ pollutio retrabit a celebꝛatõne ⁊ munione ſimpliciter: niſi foꝛte in caſu vt infra tangetur. Lotandus igitur ꝙ queda ſunt cauſe neceſſitatis quare ante reꝑatio nem virium ? reductõem ad oꝛdinem cebitum abſtinendi eſt ab imolatõne 1 a ſumptõne: quedã ↄgruitatis. Neceſſi tatis ſunt plures:vna eſi inhabilitas mentis ad tanta mi⸗ ſteria contemplanda 2 affectanda. Adens em̃ ex tali ope⸗ re pꝛonioꝛ fit ⁊ magis inclinata ſolito ad inoꝛdinatas co⸗ gitationes inoꝛdinatas clectationes. Maximus enim eſt deſcenſus mentis in carnem. vnde ipſius mentis eſt que dam elongatio a gratia illius ſacramenti. et inhabitatio ad illam eſt cauſa quare accedendum non eſt. Alia eſt ir⸗ reuerentia. quia enim hoe ſacramentum eſt ſacrementum ſacramentoꝛum. cum marima reuerentia accedendum eſt ad illud: et tum ad immolationem et cõmunicationem. N civo iſte non eſt cibo ven — i õ ſe M t“ . - V 44 7 pα — 9 — xαn Vn 1 — H baep re e AeWe er n c „2 . h129, . N 9e6 x 5 1 — Pe3— J* . —„ (E * he vhev, „ IbeE Str e * —— 2 92—2 Nr W.0 22. — 0 o e „ 7 — l 91 r * tαα.αr Sðð e K „△ Mnal ſ* „I N —r pan 7 — 4 — — . 2 R p v 1 α—4 Fae 7„ —☚ —„ 4 ee * 8 „ õ +W eeeeee .„● — —ä 2. « huw ar t e N A 6 0 . „ r α& oL W Or „*„α. α 4 αι 2 4 2– Ple — * aA 5* „2. lαα . 27 5 f5 2 —— – (S —22 . * . A - gG* „ 5 ab/a 1; 4 90 — 1* .* — . „ 3 — rE e — s Beee e Wae O — 7 . 2π¾0. —P— R Prν — NRν2 b ee, / „ PVerst See olte ſ⸗ lrrt 2aR. FrPreat .5 Po. , a Pe5n: 10 ibn eſeg r ſ. e Fedreb ve ☛ —e r pn e h e. rr . U ſſto⸗ VA —2 un— or . ſur Porit 9 *1 . EαMα ( v grle „ Pn wWS O gHe olſo⸗ α. ete e PaAEE e „ ¹ f H oe n s 4 12 — * 4 d ee P ene N X— l H.αν.een e Ffr— 5 –— — 9 ns er. è * e 5N ev Wναμ KαανDαa 2 ο e 382 4 g– . 5 17 „ . 4 ð 2 1; Arn pe a 6 PDO S w r-he — „ è ruptio p̃ualet nature: Vnge qui ſentiũt ſe tãta feditate pollutus 7 tãta infectio ne nec ꝓpter hoc ceſſant ab acceſſu:nimis vident᷑ irreuerẽ⸗ ſunt quaſi cauſe neceſſitatis quare in caſi n iſto nõ eſt acce⸗ multiplex repugnantia l en n w. n te aer recgere⸗be igit ſcʒ inhabilitas mentis 2 irꝛeuerentia eneceſſi Eenqum. alia ſunt cõgruitatis ſcʒ huiꝰ operis 2 tanti ſacramẽti. vna eſt quia in paſſione xpᷣi maximus fuit doloꝛ cuiꝰpaſſionis ſacramentum boc eſi re pꝛeſentatinum. In pollutone bmõi marima eſt electatio maxime aũt diſtant maximus doloꝛ 7 maxima delectatio. Item in pollutõne atteſtat᷑ antiqua pᷣuaricatõ qua homo receſſit a deo ⁊ deus ab homiĩe. In hoc ſacramẽto deus ac⸗ cedit ad hominẽ a2 bomo ad deum. Iem in boc opere coꝛ ↄtentuʒ in hoc ſacramento nibil ha⸗ bet coꝛruptõnis. ꝛopter boc igit᷑ dicendũ. nõ eſt acce⸗ dendum niſi cauſa aliqua ſpecialis interueniat. ꝗ Ao pꝛi mum igit quod obijcit ꝙ nõ eſt peccatũ ita nõ diſ plicet deo. Dicenduʒ ꝙ etſi nõ diſplicet deo actus in ſe:diſt plicet tamẽ acceſſus ad ↄmũionem a ĩmolatõeʒz in caſu tali pter cauſas pdictas. 4 Ad aliud quod dicit. ꝙ nullũ eſt impe⸗ dimentũ alicuiꝰvnionis ⁊c. Dicendum ꝙ; hec triplex vnio nõ ſufficit ad hoc ꝙ digne fiat ĩmolatõ vel ſum ptõ huiꝰ ſa⸗ cramenti: ſed reuerẽtia timoꝛ iudiciũ ſui⸗ hmoõi que diſpo nunt habenteʒ fidem ⁊ caritatem ad hoc ꝙ digne accedat. 4 Ad hoc quod obijcit᷑ miĩmũ veniale peccatũ reddit ho minem magis diſſimilẽ doo ⁊c. Dicendu ꝓ hoc verum eſt inꝙᷓtum hoc ſcʒ veniale peccatũ ⁊ imũdicia coꝛꝑalis conſi⸗ ceratur in ſe:tainẽ aliqua imũdicia coꝛꝑalis ad aliud rela ta ſicut accidit in ꝓpoſito:reddit hominẽ magis diſſimilẽ. quia reddit hominem magis irreuerenteʒz reſpectu diuine maieſtatis 1 megis inhabilem ad gratiq huiꝰſacramenti. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ iſte cibo eſt mẽtis 2 ſpũalis ⁊c. Similiter ad hoc qð dicit P nõ requirit᷑ niſi purgatõ ha⸗ bitaculi cibi ⁊c. Dicẽdũ Apter alia que tacta ſunt.i.im⸗ pedimẽta ↄgruitatis ⁊ neceſſitatis nõ iudicãda eſt mẽs be⸗ ne diſpoſita ſiue purgata.dũmodo ſit in volũtate acceden⸗ di ad tantũ ſacramẽtuʒz in caſu iſto:niſi aliqua cauſa ſpã⸗ li inducat᷑ a hoc:quia nõ accedit in tali reuerẽtia 7 timo⸗ re ⁊ habilitate in quali deberet. 4¶ Ad hboc quod obijcit᷑ ꝗ⸗ ĩmũdicia carnis tranſit ſicut ĩmũdicia ſpũs ꝑ ↄfeſſionem. Dicendũ ꝙ imũdicia exterioꝛ tranlit.ni hilominꝰ infectio coꝛuptõnis excitata quodãmodo ex actu hmõi.vnde inha bilitatio mentis relinquit᷑ 7 pꝛonitas ad imundas cogita tiones ⁊ affectõnes nõ tranſi it. Pꝛet. nõ tranſit debite indi gnitatis iudiciũ a mente nõ diſpoſita. Unde ⁊ ſi tranſit im mũdicia exterioꝛ.tamẽ habilitas 2 pꝛonitas non tranſi it. 2 —— cum hoc ꝓpter cauſas pᷣdictas bene diſpoſita mens iudica tur indignũ accedere in hoc caſu. niſi interueniẽte aliqua cauſa ſpeciali.¶ Ad illud quod dicit᷑.ꝙ ĩmũdicia hmõi nõ impedit mãducatõeʒ ſpũaleʒ 2c. Dicendũ ꝓ in mãducatõ ne ſpũali tm̃ eo ꝙ nullo modo eſt acceſſus coꝛpoꝛalis ad ſa cramentuz ſed ſpũalis tm̃ vt ꝑ fidem 7 caritatem: ſufficit babere fidem ⁊ caritatem. IJn ſacramentali.quia eſt acceſ⸗ ſus coꝛpoꝛalis: requirit᷑ ablatio iĩmũdicie ⁊ ex ꝑte carnis ſimpliciter.vnde peccaret qui accederet manibus coinqui natis luto vel ſanguine: ⁊ ex parte carnis inqtum eſt ali⸗ quo modo cauſa infectõnis anime.⁊ hoc eſt quia qui acce⸗ dit ad ↄmunionẽ ſacramentalẽ ſi digne accedit:habundã⸗ tius ſibi confert᷑ gratia qᷓ qui ſolum ſpũaliter. VUnde ⁊ ra⸗ tione ꝑtractatõnis ſacramenti in ſacramentali manduca⸗ tione quicquid eſt inboneſtum ex parte carnis debet aufeꝛ ri. ⁊ ratione expectationis maioꝛis gratie habenge debet melius pꝛeparari ex parte anime: ne ſuo defectu effectus gratie vnionis impediatur. 4¶ Rationes poſitas pꝛo alia parte concedo.in caſu tamen vt infra tangetur dignus eſ⸗ ſet excuſatõne qui accederet pollutus.¶ Aibilominus ad il lu quod obiectum eſt ex glo. que eſt. ꝗ deus diligit mun⸗ diciam coꝛpoꝛalem. igitur odit imundiciam ⁊c. Reſpon⸗ ſio. ꝙ hoc verum eſt ratione qua honeſtas quedam eſi ſiue diſpoſitio vel cauſa iniurie alicuius ſiue irreuerentie. vn⸗ x dicitur diligere mundiciam obſeruandam circa locum vbi erat exercenda veneratio diuina. quia non impedie⸗ bat reuerentiam ? honeſtatem obſeruandam quam requi rit cultus diuinus. Similiter dicitur odire imundiciam buiuſmodi non inꝙᷓtum eſt: ſed inqtum impedit reueren/ tiam huiuſmodi. rticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ de cauſis a beato BGꝛeg. po ſitis quibo exiſtẽtibo licet vel nõ licet accedẽ ad oc ſacramẽtuʒ. Intelligẽdũ eſt ergo. BGꝛeg. iat hanc queſtionẽ ꝑ diuiſionẽ que ponit᷑ dil. vj. te⸗ ſtamentũ. diuidit em̃ ſic. Aliqñ ex cogitatòne ↄtingit pol⸗ lutio.aliqñ ex crapula.aliqñ er ſu ꝑfluitate vel infiꝛmita te Ei quidem cui ex nature ſuꝑfluitate vel infirmitate euenit oĩno hec illuſio nõ eſt timenda quia hanc animꝰ neſciens ꝑtuliſſe magis dolendus eſt qᷓ feciſſe. Cum vᷣo vltra modũ appetitus gule in ſumendis alimẽtis rapitur. ꝙ exinde bu moꝛum receptacula generantur: habet animus exinde ali⸗ quem reatum. nõ tamen ad pꝛohibitõneʒ coꝛpoꝛis xpᷣi ꝑci piendi vel miſſarum ſolennia celebꝛandi:cum foꝛtaſſis aut ſeſlus dies contigit aut exhiberi miſterium pꝛo eo ꝙ ſacer dos alius in loco deeſt ipa neceſſitas compellit.mutatis ta men veſtibus cantet.i Zam ſi aſſint alij qui implere officiũ valeant illuſio per crapulam factam a ꝑceptõne ſacri mi⸗ ſterij pꝛohibere non debet ſed ab ĩmolatione ſacri miſterij vt arbitroꝛ abſtinere humiliter debet:ſi tamen doꝛmientez turpi imaginatõne illuſio non concuſſerit. Nam ſunt qui⸗ dam in quibus ita plerũq; illuſio naſcitur. vt eoꝛum ani⸗ mus etiam in ſomno poſitus turpibus imaginationibus non ſedetur.qua in re ibi vnum oſtendit ꝙ ipa mens om⸗ nino rea non tunc ſit ſed ſuo iudicio penitus libera cum ſe ⁊ ſi doꝛmiens coꝛꝑe nihbil mem inerit vidiſſe tamen in vigi⸗ lijs coꝛpoꝛis meminit ſe in gluuiẽ ventris incidiſſe.Si vᷣo ex cogitatione turpi vigilantis illuſio oꝛitur in mente doꝛ⸗ mientis patʒ animo reatus ſuus. videt em̃ a qua radice ĩ⸗/ quinatio illa pꝛoceſſeꝛit.quia quod cogitauit ſciens:hoc ꝑ tulit neſciens.hec canon. Sed cum neſcitur qua de cauſa euenit: vbhi neceſſitas non eſt nec ſcandalum: melius eſt a celebꝛatione ⁊ cõmunione abſtinere vt credo. AUnde Iſis. infra eadem.iQon eſt peccatum. qui nocturna pollutione polluitur quis extra memoꝛiam turpium cogitationuʒ ſe ſe perſentiat inquinatum: tamen hoc vt temptaꝛetur culpe ſue tribuat: ſuamqʒ immundiciam ſtatim fletibus tergat. ¶Queritur igitur de hac determinatione Gꝛego. que eſt Si pꝛoueniat ex cauſa tali non eſt accedenduʒ. ſed ſi ex ta li bene poteſt quia aut hoc eſt. quia peccatum cõmittitur in pollutione quando pꝛouenit ex cauſa tali. quod eſſe nõ poteſt.cum nunqᷓ; cõmittitur peccatuʒ in ſomno.cum vſuz rationis non habeat doꝛmiens. Vnde augul.ſuper Geñ. ad litteram. xij. dicit. O magis videtur ꝙ ſine peccato doꝛ mienti accedat pollutio. Aut hoc eſt pꝛopter feditateʒ aut immũdiciam coꝛpoꝛalem.quod non videtur:cuʒ tanta ſit feditas ⁊ imundicia quando pꝛouenit er cauſa tali:quan⸗ ta quando pꝛouenit ex illo. Aut hoc eſt quia cauſa illi⸗ eſt peccatum: cauſa illius non. vel quia maius eſi peccatuʒ qᷓ illud quod non videtur. cum tantũ ſit peccatum. crapula. qᷓtum pꝛemeditatõ vel maius peccatum. Pollutio autem pꝛoueniens ex crapula non impedit: ſicut que pꝛouenit ex pꝛemeditatione ſᷣm ſubiectum.igitur ⁊c.¶¶ Itẽ quare ope⸗ ra carnis magis impediunt acceſſuz ad coꝛpus xp̃i ᷓ alia oꝑa que ſunt venialia tmñ¶ Ad hoc dicendum. nõ ſine cauſa dicit Gꝛeg.ꝙ qñ allquis pollutꝰeſt ex pᷣmeditatõne nõ debet accedere.⁊ ꝙ ex quacũq; cauſa alia ſit pollutꝰpo teſt. vel ſimpliciter vel in caſu. Cauſa huiꝰ eſt. illa pol⸗ lutio que eſt ex pꝛemeditatõne magis inclinat mentem ad affectiones inoꝛdinatas ⁊ cogitationes. ⁊ foꝛtioꝛem relin⸗ quit in mente impꝛeſſionem. ſicut illud quod eſt complens inoꝛdinatõnem mentis inoꝛdinate cogitãtis. Pꝛet.pollu⸗ tio que ꝓuenit ex pᷣmeditatõe ẽ ex illa effectiue:que ex cra⸗ pula eſt ex illa materialiter.ideo que eſt ex pꝛecogitatione que eſi voluntaria. plusg habet ex ꝑte noſira S illa que eſt NMuneſtio er crapula que frequẽter ꝓuenit ex ſubreptõe. Unde et ſi crapula ſit maius pctm qᷓ cogitatio.hmõi tamen pollutio que eſt er pᷣmeditatõe magis inficit magis imputat᷑ pol⸗ luto Apter cauſas pꝛedictas qᷓ alia.⸗ Ex bis patet reſpon ſio ad vltimo queſitum de aliquo veniali. Quia veniale al terius generis nõ eſt tante poteſtatis vt ſic puertat oꝛdinẽ naturalem. nec habet tantã repugnantiã ad hoc ſacramen tum. nec habet tantã irreuerentiã ãneram. ? ideo non co⸗ percet ab imolatõe ⁊ ſumptõe ⁊ maxime gꝓpter difficulta⸗ tem cauendi a veniali. Quia vt dicit᷑ Ecẽs.vij. ¶õ eſt iu⸗ — ſtus in terra qui nõ nõ peccet. embu ſecũdum nſequẽter querit᷑ vtrũ liceat ad altare ac⸗ cedere qui doꝛmierit cũ ꝓpꝛia vxoꝛe eodẽ die ſe. di. ij. Omnis bõ ante M nõ: videt. de con ler ↄmunionẽ abſtinere debet a ꝓꝛia vxo re dieb tri ut quatuoꝛ aut ſeptẽ.ꝗ. Contra.hoc poſito ſequit᷑ inconueniens ſcʒ ꝑplexitas quedam.quia poſito ꝙ vroꝛ inſtanter petat debitũ a viro die ꝓxima pᷣcedenti na/⸗ tale.conſtat ꝙ tenet᷑ ſoluere. ſed de conſe. di .ij. habet. In⸗ ter catholicos nõ ↄnumerabit᷑ qui iſtis tem poꝛibo. ſcz pa⸗ ſcha.penthᷣ.natale dñi.nõ ↄmu nicauerit.igitur ſi abſtine⸗ re debet a ꝓpꝛia vxoꝛe tribus diebus vel Ic.ante ſacꝛã ↄmu nionem 27 nõ debet in caſu ꝓpoſito: igitur nõ debet accede-/ re ad ſacram ↄmunionẽ in jeſto natalis.⁊ ita nõ ↄnumera bitur inter catholicos.¶. Item que eſt ratio taxatõnis die⸗ rum quibo debet dincre ſe li ſi cognoſcit aliquis vxoꝛem ꝓpꝛiam non caula libidinis adimplende ſed cauſa cbiti ſoluẽdi poſtulati ab vxoꝛe: põt accedere in diebo ſta tutis ab eccleſia. vt tribus diebus pᷣtactis. Ad illud qð obijcit · ꝙ omnis homo ante ſacrã ↄmunionẽ ⁊c. Dicendũ ꝙ boc intelligendũ eſi quãtũ in ſe eſt vt nõ exigat. exactus tamẽ reddere debeta ſi intendat ↄmũicare. Pꝛet. ſi cauſa liberoꝝ ꝓcreandoꝝ vroꝛem ſuam cognoſceret bene liceret accedere.vnde Gꝛego. Si quis ſua ↄiuge non cupiditate voluptatis raptus.ſed ſolũmodo ꝓcreandoꝝ liberoꝝ gꝛa tia vtitur:iſte pꝛofecto ſeu de ingreſſu eccłie ſeu de ſumẽdo dñici coꝛpoꝛis ſanguiniſq; miſterio ſuo eſt iudicio reliquẽ dus. quia a nobis non debet ꝓhiberi accipere qui in igne poſitus neſcit ardere.Et dicit᷑ relinquẽdus ſuo iudicõ pꝛo pter delectatõeʒ in actu ſeu opere carnis que frequẽter eſt tanta ꝙ rapit volũtateʒ ad electatõez ⁊ ꝑuertit pᷣhabitaʒ oꝛdinatam intentionẽ. 4 De differentia dierũ aſſignataꝝ ce abſtinẽdo dici poteſt.ꝙ ſm diuerſitatẽ voluptatis ⁊ im puritatem intentõnis debet eſſe diueꝛſitas ꝙᷓtum ad nume rum dierum. quia generatõ ↄmixtionis eſt impurioꝛ ⁊ vo⸗ omn 21 8. ———— embꝛũ tercium Onſequẽter querit᷑ ſi licet mulierẽ patienteʒ ſluxũ mẽſtrui? virũ ſemiſtuũ ↄmũicare. ſic:videt᷑.quia qð naturale eſt nulli debet re⸗ putari in cauſaz meriti vel demeriti inqtuz naturdie eſt. Si igit homo meret᷑ ex acceſſu ad coꝛpus xpᷣi ꝓpter aliqð quod naturale eſt 2 oĩno inuĩcibile: nõ debʒz a tali acceſſu artari. 4l Contra. vt habet᷑ Leui. xv. tales iĩimũ di ſunt ⁊ quicꝗd ab illis tangit᷑⁊ quicqd ↄtingit illos. ſed ↄſiat ꝙ nibil imundũ debet ↄtingere coꝛpus xpᷣi.¶ Si di⸗ ceretur ꝙ ea que ibi dicnnt᷑ de hmõi patientibo figuratiue intelligunt᷑ nde ĩmundicia bmõi referẽda eſt ad figura tum. Contra Leui.xviij. Ad mulierem que patitur ⁊c.ibi glo. Augu. cũ hec ſufſiciẽter ꝓhibuilſſet hic etiã repetit:fſoꝛ te ne in ſuꝑioꝛibo videret᷑ figuratiue accipiẽdũ.vbi talia ꝓ hibentur que remota obſeruatõne vmbꝛarum in nono te⸗ ſtamento cuſtodienda ſunt. hec glo.Ex hac glo.videtur.q; illud quod de men ſtruata dicitur non attendit᷑ figuratiue dictum. 4¶ Pꝛet. videtur ꝙ in nono teſtamento cuſtodien/ da ſunt.quia maioꝛem requirit mũdiciaʒ nouum ꝙᷓ vetus. Rñſio.ſine pᷣiudicio ꝙ mulier vel viꝛ in tali caſu nõ ha luptatis turpis maioꝛ: tanto diuturnioꝛ debet eſſe dilatio xlvij. bet neceſſe abſtinere ab ingreſſu eccleſi ie. Vnde Gꝛego. in quadam epiſtola. Mulier dum conſuetudinem menſtruã patitur pꝛobiberi eccleſiam non debet:quia ei nature ſuꝑ⸗ ſiuitas in culpam reputarinon valet.ſimiliter nec debet p hiberi a ↄmunione ſacramenti. Unde idem.ſ. Gꝛeg· San cte comunionis miſterium in eiſdem diebus ꝑcipere pro⸗ biberi non poteſt. Si enim ex veneratõne magna ꝑcipere non pꝛeſumit laudanda eſt. ſed ſi pceperit non eſt iudican da. Wonarum enim mentiñ eſt culpam ibi cognoſcere vbi culpa non eſt. idem poteſt dici de viro ſemifluo. 4 Ad hoe quod igitur obijcitur. ꝙ tales ĩmundi ſunt m legẽ ⁊ quic quid contingit ⁊c. Dicendum illa imũdicia legalis erat nec obſeruanda qtum ꝗd ̃am in nouo teſtamento: ſed ⸗ tum ad ſignatum. Unde exiſtentes in fluxu peccati nõ de⸗ bent accedere ad ſacram cõmunionẽ.¶X Ad illud quod di⸗ eit augu. ꝙ nõ videtur figuratiue accipiendũ.Dicendũ ꝙ ipe loquitur de acceſſu ad mẽſtruatã per copulam carna⸗ lem. quia accedere ad tales ſcienter 1 impudenter ſemper fuit peccatum ⁊ pꝛohibitum.tamen maxime fuit iudeis ꝓ hibitum gpter incõtinentiã illoꝛum:vt ſic illoꝛum inconti⸗ nentia artaretur ſiue repꝛimeretur. quod habetur expꝛeſſe . embꝛũ quartũ Onſequẽter queritur vtrum mulieri poſt ꝑ⸗ tum ſtatim liceat intrare eccleſiam ⁊ accede re ad ſacram ↄmunionem. Et videtur ꝙ ſic. Ver boc ꝗ per eſum agni paſchalis ſignifica tur ſacra ↄmunio.r per illas qui debebant comedẽ agnuʒz typicum ſignantur uli qui debebant comedere agnum ve⸗ rum. Sed vbi determinatur qui debent comedere agnum typicum ſcilicet.xij. Exoð.nulla fit mentio de mulieꝛe bu⸗ iuſmodi: ergo videtur ꝙ non debet ſecludi a ſacra cõmu⸗/ nione. ¶ Peet. parere pena eſt ⁊ non culpa.non videtur er go ter hoc artanda ſit mulier a ſaera cõmunione. 7 Lontra. Teuitici.xij. mulier ſi ſuſcepto ſemine peperit aſculum imunda eꝛit ſeptem diebus.omne ſanctum non tanget. nec ingredietur in anctuarium donec impleantur dies purgationis ſue.¶ Reſponſio. dicendum hᷣm ꝙ dic tecretalis.iij.li.de purificatõne poſt partum volens ⁊c̃. in fra. Si mulie res poſt pꝛolem emiſſam acture gratias in⸗ trare eccleſiam volunt. nulla pꝛoinde peccati mole grauã⸗ tur. nec eccleſiarum eſt eis aditus denegandus: ne pena videatur in culpam conuerti. Si tamen ex veneratõne vo lunt aliqᷓdiu abſtinere:deuotionẽ earum non credimꝰ im⸗/ pꝛobandã. Ecce ꝙ tales ſi ine pcto poſſunt intrare eccłiam ad oꝛandum pᷣm decretalem. non tamẽ ad ↄmunicandum ſᷣm ↄſuetudinẽ eccleſ ie. 4¶¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑.dicen dum ꝙ lex loquitur de illis qui debebant ↄmedere agnum paſchalem.⁊ qui arcendi erant a ↄmeſtione: non fuit per⸗ fecte data qñ populus domini egrediebatur ð egipto: ſed tunc fuit inchoata et poſtea quando erant iurta montem yna fuit conſumata. Tunc enim fuit determinatum qui er ant arcendi ab ingreſſu ſanctuarij et a tactu ſanctoꝛum 222 Vt patet Leuiti.xij· xiij. et. xiiij· et. xv. Et arcende erãt mu lieres poſt partum ab ingreſſu ſanctuarij et ſacroꝛum pꝛo⸗ pter illarum imundiciaʒ. valde enim ĩmunde ſunt et maxi ma indigent purgatione poſi partum. VUnde pꝛopter illaʒ immundiciam penalem indixit ler purgationem et taxa⸗ uit tempus iĩmundicie purgatõis.ſed ab eceleſia indicta eſt talibus purificatõ pꝛopter traductõeʒ ſpũalis imũdicie 7 oꝛiginalis.¶ Sed im boc videtur ꝙ purificatõ deberet indici ꝑuulis nõ matabus. Rñſio. vtriſq; indicitur matꝛi indicta eſt purificatio que eſt quaſi fons a quo deriuatur iſta imundicia· Paruulo quia in ip̃m ẽ deriuata. Vñ glo. Augu.ſuꝑ illu.xij.Leuit.ſanctũ nõ tanget neq; ingredie tur ⁊c. Auquid peperiſſe peccatũ eſt.an hic oſtendit᷑ ꝓpa⸗ gatie ex adazʒ. de qua dicit aplus Ro.v.ex vno in ↄdẽna⸗ tionẽ.⁊ quia ꝑ vnũ hominẽ peccatũ intrauit iĩ mundũ ⁊c vnde pᷣs. Ecce em̃ ĩ iniquitatibo ↄceptꝰ ſuʒ ⁊c.cur nõ q̊ qð natum eſt purgari dicit ſcriptura ſed quod peperit.an ad ip̃am. vnde oꝛigo trahebat᷑ relata purgatõ eſt ꝓpter fontẽ ſanguinis. non poterat tamen ſine fetus purgatione fieri qui & ſanguine oꝛtus eſt. Quia igit᷑ partus bmõi fit ĩim⸗ mundicia magna. qua inſinuat᷑ determinatio peccati oꝛi⸗ ginalis a parentibo in pꝛolem que atteſtat᷑ ſumme milerie hominis ⁊ eius imꝑfectõez. hoc aũt ſacramentũ eſt maxi⸗ me ꝑfectionis ⁊ nobilitatis.2 quod maxrimeↄgruit dari ꝑ· fectis. vt habetur a dyoniſio in ecclioſſica bierarchia : no dbet accedere mulier talis ad ſacrazʒ omunionẽ anteqᷓ ſit purificata ᷣm inſtitutõeʒ ⁊ ↄſuetudinẽ eccleſie.Ex hoc pa tet 2 pena ꝑturitõnis nõ eſt cauſa quare non debet ſtatim po artum ↄmunicare. embꝛum quintum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ lepꝛoſi debeant acce cere ad ſacraʒ ↄmũionẽ. x ſic:videt᷑ ꝑ h̊ qd habet᷑ extra de clerico egꝛotante vel debilita . to.capitulo Ex ꝑte.qꝙ afflictõ nõ eſt addẽda afflicto: ĩmo potius ipᷣius miſerie miſerandũ. Si aũt tali⸗ bus eſſet ſubtracta facultas accedẽdi ad ſacrã ↄmunionẽ: afflictis addẽt᷑ afflictio.ergo ⁊c.¶ Pꝛet.nullus ſine culpa eſt puniendus.ſed ſi lepꝛoſo ſubtracta eſſet facultas pꝛedi cta puniretur ſine lpo⸗ Tontra. ſacerdotiho lepꝛoſis interdicta eſt facultas conſecrandi:eadem ratõne 7 lepꝛo/ ſis alijs debet interdici facultas ſumendi. dicitur enim ex⸗ tra de clerico egrotante vel debilitato.c.tua nos. tæ ſacer⸗ vte qui diuino iudicio lepꝛe moꝛbo reſperſus eſt in paro⸗ chiali eccleſia pꝛelationis officio fungitur.dicimus ꝙ pro ſcandalo ⁊ abbominatõne populi ab admiĩſtrationis offi⸗ cio debet remoueri.4l Item inter ĩmundicias coꝛpoꝛis ſi⸗ ue carnis illa que eſt lepꝛe maxima eſt. ergo ſi pꝛopter ali⸗ quam imundiciam carnis ceſſandum eſt aſ acꝛa ione videtur ꝙ maxime ceſſandum eſi ꝓpter iſtam ie leproſi debent tempoꝛe oꝓpoꝛtuno accedere ad facraʒ ↄmu nionem. 4 Ad illud quod obijcitur de ſacerdote lepꝛoſo ꝙ nõ debet ↄſecrare ⁊c. Bicendũ ꝙ nõ eſt interdicta ſacerdo⸗ ti lepꝛoſo facultas celebꝛãdi oĩno:ſed tm̃ populo parochia li vt exr verbis ſupꝛadicte decretalis patet.⁊ hoc ꝓpter ſcã⸗ dalum ⁊ abhominatõeʒ vt ibidem dicitur. pꝛiuatim tamẽ niſi ſit nimia debilitas aut defoꝛmitas vt exiſtimo põt cele bꝛare. Et vt vult Hug. cum expellant᷑ a ↄmuni cohahita⸗ tione: multofoꝛtius a ſacris oꝛdinibus.ſi tamen ſit pꝛeſbi ter lepꝛoſus ceſſabit a miſterio quo ad ſanos: ſed lepꝛoſis cantare ⁊ miniſtrare poterit diuina. 4 Ad illud qð obijci tur.ꝙ inter ĩmundicias carnis hec eſt marima ⁊c̃. Dicen⸗ dum ꝙ ſola ĩmundicia in pollutõne nocturna vel in decu⸗ batione in puerpeꝛio non eſt cauſa quare ceſſanduʒz eſt ab occeſſu ad ſacram omunioneʒ: ſed illa que tacta ſunt vt ex dictis pateet. . ¶ Queſtõ. xlviij. de conditi onibo ſumẽtiũ h̊ ſacramẽtũ er ꝑte ↄuerſatõis exterioꝛis. Equituꝛ de mãduca tione qᷓtum ad conditõnes moꝛũ vel meri ti ex ꝑte ↄuerſatõnis exterioꝛis.Pꝛimo q̃ ritur de exiſtentibo in penitẽtia vtx debe⸗ unt accedere ad ſacram ↄmunionẽ. Scðo vtrũ exercẽtes cyrociniq ſiue to eatoꝛes. Tercõ vtrũ ba⸗ liſtarij a ſagittarij. Quarto vtrũ pugiles. Quinto vtrum aleatoꝛes. Sexto vtꝝ diuinatoꝛes ſ. oꝛtilegi ⁊ carmiatrices ptimo vtꝝ hyſtriões. Octauo vtꝝ choꝛeatꝛices.Qono vtrum fardantes ſe vel fucantes ſe. Membꝛeum primũ; Verit᷑ ergo de penitẽtibo ſic. vtrũ ſa cz debeãt accedere ad ſacrã ↄmunionẽ. E ſic videt᷑ de conſe.di.ij.quotidie.qᷓuis quis pctẽ̃o moꝛdea tur.peccãdi tñ decetero nõ habeat volũtatẽ ⁊ ↄmũicaturſatiſtaciat lacrimiæ oꝛzonibo. ⁊ cõfidens de dri miſeratõne accedat ad euchariſliã intrepidꝰ 2 ſecurꝰ. Cotra. j. Coꝛin.xj. ꝙ ſi noſmetipᷣos düiudicaremꝰ. glo. Indigne accipit ſi tũc accipit cũ debet agere penitẽtiã. ſed vt ibidẽ dicit᷑.qui accedit indigne ꝛc. igiẽ penitẽs nõ debz accedere.¶ Item. xxvj q.vj. Si quis de coꝛpe. In deſpera tione poſitus poſt acceptã ↄmũionẽ iterũ ſanꝰ fuerit faetꝰ tm̃ oꝛatõne particeps ſit: ſacramẽtuʒ vᷣo nõ ccipiat donec inſtitutũ penitentie impleat᷑ tempus.q/⸗ nſio.qꝙ hoc po⸗ teſt intelligi de penitẽte publica penit tia.qui ante recon ciliationem non debet accedere ad ſacram ↄmunionẽ.a in hoc caſu intelligitur decretum pꝛopoſitum. VUnde rubꝛica ibidem qui metu moꝛtis recõciliatur cõualeſcens ſine cõ/ munione penitentie impleat tempus. reconciliatus dico poſt ſententiam illatã ab epiſcopo. Vel poteſt dici ꝓ glo. illa.j.Coꝛin.xj. Qon notat penitentẽ qui eſt in ſtatu peni⸗ tentie agit penitentiã de peccatis ſuis: ſed vocat illũ pe⸗ nitentem qui adhuc eſt in iudicõ ſui. de quo dicit aptus.j. Coꝛin.xj. O. ſi noſmetipos diiudicaremꝰ:non vtiq; iudi⸗ caremur.vbi expꝛimit᷑ quomodo homo ſe de beat iudicare ꝙ ante illud iudicium nõ debet accedere. dicit enim ſic. verſetur ante oculos imago iudicij futuri.⁊ aſcẽdat aduer ſus ſe tribunal mentis ſue.conſtituat ſe ante faciem ſuam. atq; conſtituto in coꝛde ſuo iudicõ aſſit accuſatrix cogita⸗ tio:teſtis conſcientia:⁊= carnifexr timoꝛ. Inde quidam ſan⸗ guis animi confitẽtis ꝑ lacrimas pꝛofluat. Poſtremo ab ipᷣa mente talis ſentẽtia pꝛoferat᷑.vt ſe indignũ iudicet ho⸗ mo participatõne coꝛpoꝛis ⁊ ſi anguinis dñi. vt qui ſeꝑari a regno timet per vltimam ſententiam: ad tempus per ec⸗ cleſiaſticam diſciplinam a ſacramento celeſtis panis ſepa retur. — Onſequẽter querit᷑ vtx illi qui exercẽt cyro⸗ cinia poſſint accedere ad ſacrã ↄmunionem. Et videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ hoc ꝗꝙ milicia eſt neceſſaria Ain eccleſia dei ⁊ exercitiũ eiꝰſilꝛ. Quõ em̃ de⸗ fenderent milites eccleſiaʒ dei contra infideles:niſi in vſu armoxꝝ eſſent exercitati. hoc aũt exercitiũ potiſſime habe⸗ re congruit ꝑ cyrocinia. Eſus ergo armoꝛum licitus eſt 7 eccleſie ꝑutilis.ſed nihil tale impedit acceſſum ad ſacram ↄmunionem.¶ Contra.vt habet᷑ extra de toꝛneamentis.j. ca.Si quis eoꝛum.i.toꝛneatoꝛum ibi ſcʒ in toꝛneamentis moꝛtuus fuerit.qᷓuis ei poſcenti penitentia nõ negetur:ec cleſiaſtica tamen careat ſepultura. Ex hoc patet ꝙ talis ĩ/ flicta eſt pena ſcʒ carentia ſepulture eccleſiaſtice. que non ſolet infligi niſi pꝛo graui delicto.vt pꝛo infidelitate ꝓ vſu rarum exactone ⁊ pꝛo maxima obeũtis iniquitate.Ex hoc patet ꝙ delictum taliũ graue ẽ. ſed exiſtens in peccato gra ui non debet accedere. ergo ⁊c. Rñſio.ꝙ milites qᷓdiu ſunt in ꝓpoſito ⁊ volũtate toꝛneandi non de bent accedere quia nõ ſunt in ſtatu ſaluãdoꝝ.tum qꝛ toꝛneamẽta ſunt hibita vt plane habet᷑ extra d toꝛneamẽtis.j.c.tum quia intentõne ꝑuerſa exercent᷑ ſcʒ ad oſtenſionẽ viriũ 2 ad glo⸗ riam tempoꝛalẽ acquirẽdaʒ:tum quia ſunt cauſa multoꝝ maloꝝ ſcʒ extoꝛſionũ rapinarũ.homicidioꝝ ⁊ inuidiarũ. Iter quod nõ imerito dicunt᷑ nũdine vel ferie.extra ð toꝛ neamentis.j. ca. Aliqui autem dixerunt ꝙ nõ durat ꝓhi⸗ bitio de toꝛneamentis. pꝛohibitio em illa facta fuit ex cau ſa pꝛopter cedes hominũ que ibi frequẽter fieri ſolebant. pꝛopter hoc ꝙ milites inermes toꝛneabant.cum ergo tem⸗ poꝛe moderno ſint armati ⁊ raro accidit aliquem interfici ceſſante cauſa pꝛohibitõnis ceſſat 2 pꝛohibitõ. Sed vt exri ſtimo adhuc durat pꝛohibitõ. licet quãdoq; fuerit ſuſpen⸗ ſa ex cauſa ad tempus. videlicet vt inuenirent᷑ alicubi mi⸗ lites congregati occaſione toꝛneandi ibi poſſet verbum crucis pꝛedicari.q¶] Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ exercitiũ mi⸗ litie eſt ꝑutile eccleſie ⁊ illud fit potiſſime in toꝛneamẽtis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ licet toꝛneamẽta qꝙtum ad hoc aliquid ha⸗/ bent vtilitatis: tamẽ rationibo cauſis pᷣdictis exercitiuʒ illoꝝ damnabile eſt. vt habet᷑.iij.ad Ro. mala nõ ſunt fa⸗ cienda vt bona eueniant. —.— — NMueſtio Mẽbꝛum tercium Onſequẽter querit᷑ vtꝝ baliſtaꝛij ſagittaꝛĩᷣ pñt accedẽ ad ſacrã omũionẽ. Et videt᷑ ꝙ nõ extra de ſagittarijs dicit. Artẽ illã moꝛtifeꝛã a odibilẽ baliſtariorũ 2 ſagittarioꝝ aduerſꝰ rp̃ianos 7 catholicos exerceri æcetero ſub anathemate ꝓ bibemꝰ. exercẽtes autẽ ea que ſub anathemate ꝓbibentur damnatõeʒ anathematis incurrũt.tales aũt nõ debent ac cedere ad ſacraʒ ↄmũionẽ: ergo ⁊c. 4 Contra. bella multa teo placẽt. Vnde aug· ad bonifaciũ. NMoli extimare nemi⸗ nez dro placere poſſe qui armis bellicis miſtrat. In hmõi aũt bellis licet quolibet genere armoꝝ vti. qð videt᷑ ꝑ locũ a maioꝛi.quia in hmõi bellis vt vincat᷑ dolis ⁊ inſidijs in⸗ Eſtendũ eſt. Unde aug.⁊ habet᷑.xxiij.q/ij.dñs. Vbi iuſtuʒ pellũ eſt:nihil ad iuſticiam inteſi vtꝝ aperte an ex inſidijs pugnet. ¶ Pꝛet pmõòi armis efficaciꝰ hoſtes deterrent᷑ et eoꝝ violentia repellit᷑. hec autẽ licita ſunt in bello iuſto. pꝛo nullo licito necelſſe iquẽ bere ſe a ſacra cõ⸗ munione: ergo ⁊c. ¶ Ad hoc dicendũ.ꝙ bali ſtarij ⁊ ſagit⸗ tarij ⁊ alij pugnatoꝛes quolibet genere armoꝛuʒ licite pol⸗ ſunt ſaracenos debellare.nõ autẽ xp̃ᷣianos ⁊ catholicos vt dicit decretalis ſupꝛadicta.licet tamẽ coꝛpoꝛa ꝓpꝛia ⁊ pol⸗ ſeſſones iuſte poſſeſſas hmõi armis tueri cuſtodire.Di⸗ co ergo ſine piudicio.ꝙ in bello iuſio licet vti armis hmõi ad ſui 2 ſuorũ ⁊ marime reipublice cuſtodiam ⁊ defenſio⸗ nem.⁊ qui ꝓpter has cauſas vtuntur hmõi armis.nec ꝓpo ſitum habent vtendi alia cauſa.poſſunt ad ſacram ↄmũio⸗ nem accedere. Qui aũt indifferenter in quocũq; bello ſine iuſto ſiue iniuſio ꝓpoſitum ? voluntateʒ habent vtendi ar⸗ mis: tales nõ debent accedere ĩmo ſi accedant:grauit᷑ pec⸗ cant.⁊ nõ ſolũmodo quia habent voluntatẽ exponendo ſe in bello iniuſto:̊ ratone interdictõnis anathemati 8. Ta lia aut genera armoꝝ non ſine cauſa interdicta ſi unt. quia marime ſunt moꝛtifera. EUnde vtente illis in bello iniuſto peccant quia in bello iniuſto vtunt᷑: et quia ſunt peſtifera culpam exagerant. Iniuſte aũt impetere pꝛoximum 2 ar⸗ mis moꝛtiferis ſceleratiſſimũ eſt. embꝛum quartũ Onſequenter queri vtꝝ pugiles debẽt acce dere ad ſacrã ↄmunionẽ.videt᷑ ꝙ ſie:ꝑ hoc ꝙ ↄmittere duellũ vel monomachiã licitũ eſt.⁊ onomachia eſi pugna ſingulaꝛis a monos qð eſt vnũ ⁊ macbia qð eſt pugna. ſit licitũ videt᷑ ꝑ boc ꝙ dauid ↄmiſit duellũ cũ Golia.j. Reg. xvij.ob qð magnã ↄſecutꝰ eſi gloꝛiã ⁊ ↄmendatõeʒ in ſcriptura. Pꝛet. ſuſti⸗ netur ab eccleſia ⁊ eccleſiaſtice ꝑſone ſua repetũt per con/⸗ greſſu 5i nõ ſuſtineret᷑ ab eccleſia ſi eſſet illici⸗ tum¶ Contra. temptare deũ eſt pꝛohibitũ.Deut.vj.Mon temptabis dñm deũ tuũ.⁊ ideʒ repetitũ eſt a dño.iiij. Aſda thei:quaſi ſimpliciter cauẽduʒ ̊ pugiles temptãt: qↄmit⸗ tunt rem illicitã.̊ nullꝰexiſtẽs in ꝓpoſito tali vel volũtate debet accedere ad ſacrã ↄmũionẽ.ergo ⁊c. Item lex eam ꝓbibet.C. de gladiatoꝛibo.l.ij. dicũt quidã hoc licere ĩ lo⸗ cis in quibo talis viget ↄſuetudo.inducẽtes illud aug.pꝛo ſe.quãdo mos erat:crimẽ nõ erat.ſᷣ illud fuit rela⸗ tione ↄceſſum.qð qñq; dicitur mos.qñq; fas. Rũñſio.qꝙ; lex noua monomachiã nõ recipit.vt.ij.qiiijmdnomachiã vbi dicit᷑. Monomachiã in lege nõ aſſumimꝰquã pᷣceptaʒ fuiſſe nõ reꝑimꝰ.quã licet inijſſe quoſdam legamꝰſicut ſan ctum dauid ↄtra Goliaʒ.vt ſacra pꝛodit hiſioꝛia: nũqꝙᷓ; ta⸗ men vt pꝛo lege teneat᷑ alicubi diuina ſanxit auctoꝛitas. cum hec ⁊ hmõi ſectantes deũ ſolũmodo temptare videan tur. Sicendũ ergo ꝙ pugiles exultantes in ꝓpoſito ⁊ volũ tate pugnandi.non debent accedere ad ſacram ↄmunionẽ cum moꝛtaliter peccent. MMoꝛtaliter peccat qui monoma chiam pᷣcepit ⁊ qui eam facit.nec excuſatur conſuetudine licet eccleſ ia tolleret.ſicut ⁊ meretrices ⁊ vſurarios tolle⸗ rat.nec ipi excuſant᷑ ꝑ conſuetudinẽ.ſimiliter ⁊ illi qui aꝛ⸗ ma benedicũt.l Ad illud qð obijcitur de dauid.dicendũ —.— ℳ ι *$ xlvüij. ꝙ pꝛiuilegia paucoꝝ ↄmunẽ legem nõ faciũt.vt dicit Hie⸗ ro. Pꝛet· pie pᷣumit᷑ dauid hoc feciſſe inſtictu diuino.ſim/ pliciter igitur dicendũ. quacũq; ex cauſa ſiue timoꝛis ſi ne amoꝛis ſiue pietatis ſiue alteriꝰcuiuſcũq; ↄmittat᷑ duel lũ moꝛtaliter peccat ille qui ↄmittit nec ꝗꝓpter vllam penã eſi ↄſentiendũ.xxxij.q.v. ita potius quelibet mala tolleret ꝙᷓ malo conſentire decernat. Huiꝰ opinionis fuerunt ple⸗ riq; vt in eoꝛum ſcriptis patet boc: quia nulla cauſa de⸗ bet aliquis ↄmittere cauſam ſuam ſoꝛti monomachie: ex qͥ fieri non poteſi ſine dei temptatione. eo ꝙ diuina iuſticia ſiue miſericoꝛdia in bumano ponit arbitrio. Judith.viij. Sed durum videtur diffinire ꝙ quando innocens accuſa tur de crimine ad moꝛtew. qui ſi duellum recuſauerit ſta⸗ tim ſuſpendetur: ꝗ; tenetur potius ſe ſuſtinere ſuſpendi qᷓ ſe deſendere in duello. Pꝛopter hoc dicunt quidaʒ ꝙ duel lum oblatum in cauſa criminali licet ſuſcipere: ſi alio mõ vite diſpendiũ nõ poſſit vitari. Sinuiliter dicunt in cauſa ciuili. de rebo tempoꝛalibo ponentes.ꝙ ſicut lay co licet ſu as res defendere armis ⁊ raptoꝛẽ occidere. ſi aliter defen⸗ dere nõ poſſit:ſimiliter licet in duello.nõ ꝙ iße offerat: ſed ꝙ a iudice offertur vel potiꝰ infertur. Pꝛima opinio ſecu⸗ rioꝛ eſt ⁊ illi ↄſentio ꝙ nullo caſu licet duellũ offerre. neq; illatũ vel oblatũ ſuſcipe: cum monomachia ſit in lege cini li ꝓhibita ⁊ eius ꝓhibitõ in canone appꝛobata. Sed ſuſti nebit ne innocẽs in cauſa crimĩali ſe ſuſpendi in ↄfuſionẽ ꝓpꝛiam: generis ſui ⁊ patrie ſcandalũ: credo ꝙ ſic in ca⸗ ſu iſto cũ cofeſſione innocẽtie ſue ⁊ reputatõe humili ſe iſta alias meruiſſe. Dino ergo videt᷑ mibi ꝙ exiſtẽs in volüta⸗ te vel ꝓpoſito aliqua cauſa ↄmittendi duellũ.eo ꝙ ꝓbibi⸗ tum ell 7 eo ꝙ ↄmittere cauſaʒ ſuã ſoꝛti duelli eſt deũ tem⸗ ptare:intendit facere quod illicitũ eſt. nõ de bet accedẽ ad ſacramgmunionen. um quintum Hnſequẽter querit᷑ vtꝝ aleatoꝛes debeãt ac cedere ad ſacrã ↄmũionez.qð videt᷑ ꝑ boc:q; ludꝰalee licitꝰſit. E aũt ſit licitꝰvidet᷑ ex . dño rerũ licet illas dare ↄmutare ĩmo peꝛ dere ſine pijcere in mari.ſicut legit᷑ de quodã ph̊ᷣo.ꝙ aurũ qð poſſidebat ſubmerſit in mari.¶ Pꝛet.quare nõ licʒz lu tere ad aleam vel taxillos ſieut ad pilam exponere pecu niam ſuam ſoꝛti iſtius ludi ſicut illius.ꝗ⸗ Itẽ magis vide⸗ tur ludus illicitꝰquo ludens damnificat᷑ in coꝛpoꝛe ꝙᷓ quo damnificat᷑ in pecunia.ſ̊ ludus licitꝰeſt quo ludentes fre⸗ quenter damnificant᷑ in coꝛpoꝛe. ſicut cõtingit in haſtilu⸗ dijs ⁊ bmõi gymnaſijs.multofoꝛtiꝰ videt᷑ ꝙ ludus alee vel taxilloꝛum ſit licitus quo quis non ledit᷑ in coꝛpoꝛe ſed in pecunia ſolum quãtum eſt de ſoꝛte ludi.Ex hbis videtur ꝙ exercentes ludum talem poſſunt accedere ad ſacrã ↄmũio⸗ nem. Contra. di. xxxv.c.epiſcopꝰ. ibi ſcribit. Epiſcopꝰ aut p̃ſbiter. aut dy aconus alee aut ebꝛietati deſeruiẽs aut xeſinat aut certe damnetur. Subdy aconus aut lectoꝛ aut cantoꝛ ſimilia faciens:aut deſinat aut ↄmunione pꝛiuetuꝛ ſimiliter ⁊ laycus.ecce ꝙ aleatoꝛes tam layci ꝙᷓ clerici pꝛi uandi ſunt ſacra ↄmumione ¶ Rñſio. ꝙ aleatoꝛes nõ de⸗ bent accedere. dicuntur aute? aleatoꝛes qui ludum alee 2 taxilloꝛum ducũt in conſuetudinẽ.tales em̃ non ſunt in ſta tu ſaluandoꝝ. Et nota ꝙ canon dicit deſeruiẽs quo notat᷑ conſuetudo. Deſeruiẽs em̃ dicitur qui eſt valde ſerniẽs.de em̃ ibi eſt augmẽtatiuum. Aſſueſci vo in ludo iſto non con⸗ tingit ſine grandi peccato.⁊ marime pꝛopter ea que circa pmõi aſſueſcentiã contingũt. que ſunt deſiderium lucran⸗ di qð eſt cupiditas. Volũtas ſpoliandi ꝓximũ qð eſt rapi na.Cõmiſſio vſure grauiſſime. cõcedũt em̃ tales.xj. ꝓ.xij. nõ ſoluendũ menſe vel ſeptimana:ſ̊ eodem die.ANultipli⸗ catio mendacioꝝ.periuriarũ.blaſphemiarum. fraus ſiue dolus. Coꝛruptio pꝛorimoꝛum frequenter confluentiũ ad ludum reſpiciendum ſcandalũ bonoꝛũ.Contemptꝰ pꝛobi⸗/ bitionis eccleſiaſtice ⁊ multa alia mala.Ludꝰ vᷣo alee dici tur omnis ludꝰqui ſoꝛtibo ſiue vicibo foꝛtune innitit ⁊ os talis eſt pꝛohibitꝰ.ff..l.finali.l Ad illud quod obijcitur * 0 ludꝰtalis eſt licitꝰ.quia licet dño facere de re ſua ⁊c. Di cendũ ꝙ qᷓuis licitꝰñit qᷓtum ad ius ciuile:nõ tñ qtum ad ius canonis. qꝛ et ſi liceat dño ꝑdere ſiue deſtruere res ſu⸗ as.i.etſi nõ eſt puniẽdus ꝓpter deſtructõeʒ rerũ ꝓꝛiaruʒ ſm iudiciũ iuris ciuilis qð foꝛte nõ eſt verũ exquo ſic dam nificat rẽ publicã:nõ tñ licet ᷣm iudicium iuris canonici. ĩmo qui ſic faceret peccaret ⁊ pumendus eſſet.⸗l! Ad illud quod querit᷑ quare nõ licet amittere pecuniã ad ludũ alee ſicut ad ludũ pile.Bicendũ ꝙ hoc eſt ꝓpter mala que ſolẽt accidere in exercitõ ludi alee ⁊ frequẽtie:que nõ ita ſolent accidere in ludo pile.Vnde ludꝰiſie eſt ꝓhibitꝰ:ille nõ.li⸗ cet em̃ ludus pile qñq; exercet᷑ ꝓpter deſideriũ lucrãdi: tñ ludus pile nõ afficit᷑ tanto deſiderio ꝓpter modicitatem lu cri quãto afficit᷑ in ludo alee.q¶. Ad illud quod obijcitur magis videt᷑ illicitꝰludus ille quo quis dãnificat᷑ in coꝛpe ⁊c̃. Oicendũ ꝙ ludus alee nõ eſt illicitus.qꝛ damnificat in pecunia tm̃: ſed quia etiam damnificat in anima. vt patet ex mali dut in hbmõi ludo. ¶ Mlẽbꝛum ſerxtum nſequẽter querit᷑ de diuĩatoꝛibo.ſoꝛtilegis carmĩatricibo.vtꝝ debeãt accedẽ ad ſacrã ↄmũionẽ. Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ ſoꝛtes exg⸗ Vere licituz ſit. Gͥ oſtẽdit᷑ ꝑ multa erẽpla. VIñ eſt ꝙ dñs pᷣcepit Yoſue vt ſoꝛtibo exgreret que facturꝰerat e anathemate hiericho Yoſue.vij. Aliud exempluʒz eſt de JYona eiuſdẽ pᷣmo.Aliud eſt de mathia Act.j.de his.xxvj. q· ij. c.j. Aug.in libꝛo pſalmoꝝ.Soꝛs non eſi aliquid mali ſed res in hůana dubietate diuinã indicãs voluntatem. Contra.ſoꝛtilegi ⁊ diuini exquirẽtes ſoꝛte moꝛtalit᷑ pec⸗ cant.qð patʒ ꝑ hoc qð habet᷑.xxvj.q.ij.c.j. Soꝛtilegi? di uini ſi ceſſare noluerint excoicandi ſunt. 4 Item ibidem. Siquis clericꝰvel monachus vel ſcolaris diuĩationes vel anguria eſſe credidit obſeruãda.vel ſoꝛtes quas metiũtur eſſe ſanctoꝝ quibuſcũq; putauerint intimãdas.i.iocũ cũ his qui eis crediderint ab eccłie coĩone pellãt᷑.¶ Rñ⸗ ſio.ꝙ tales oĩno nõ debẽt accedere ad ſacrã coĩonẽ.qð ha⸗ betur plane de oſe. di.ij. pꝛo dilectõne. ibi em habet᷑. ꝙ ma gis cũ ceteris xpᷣianis ſacra ↄmũio nõ debet dari.hoc etiã patet ꝑ Iſido.dicenteʒ.viij.li.ethimo.ꝙ; ſoꝛtilegi ſunt:qui ſub nomie ficte religionis ꝑ quaſdã quas ſa netoꝝ ſen apo ſtoloꝝ vocãt ſoꝛtes diuĩatõnis ſcientiaʒ ꝓfitent᷑.aut qua⸗ rũcunq; ſcripturaxꝝ inſpectõne futura ꝓmittunt᷑. Pꝛet. di uinatio quocũq; modo fiat ⁊ qualitercũq; vocet᷑ damnata eſt. vt.xxvj.q.v.fere ꝑ totũ.Et ꝓhibita.extra de ſoꝛtilegis ca.j.dicit᷑ ſoꝛte furta nõ ſunt requirẽda:nec diuinationes aliquas in aliquibo rebus quis obſeruare pᷣſu mat. Pꝛete. eodem ti.⁊ ſeq·c.Ex tenoꝛe.damnat᷑ inquiſitio furti.ꝑ in⸗ ſpectõnem aſtrolabij. Et e.t. ſe. c. Eccleſia phibet ne electõ fiat ꝑ ſoꝛtes ⁊ electio facta ꝑ ſoꝛtes damnat᷑. Sicendũ er/ go. ꝙ exercẽtes ſoꝛtilegia ⁊ diuinationes ſiue artem magi⸗ cam nõ ſunt in ſtatu ſaluandoꝝ. vnde dum pſeuerãt in ſua malitia: nõ debet accedere ad ſacram ↄmumionẽ vt de ma⸗ gis habet᷑ de conſe. di. ij. vt dictum eſt. ¶ Ad illud qð obij⸗ citur contra ꝑ exempla legis veteris. Dicẽdũ ꝙ bec alia multa ꝑmittebant᷑ ante ꝑfectõem legis euãgelice.que poſt penitus ſunt elimiata.vt habetur.xxvj.q.ij. Soꝛs non eſt Ad hoc quod obijcit᷑ exemplo ANathie. Rũñdet᷑.xxvj.q. ij.nõ exemplo. vbi dicit᷑. non exẽplo AMathie. vł ꝙ Jonas Pꝛia ſoꝛte dep̃henſus ſit indifferẽter ſoꝛtibo eſt credendũ: cum pꝛiuilegia paucoꝝ (vt Hieꝛo. ait)omunẽ legem face⸗ re non poſſunt.¶l. Ad illud quoo dicit auguſ.q ſoꝛs nõ eſt aliquid mali ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ licet ſoꝛs nõ ſit alicuid mali in ſua natura: ꝓhibita eſi tamen cauſa neceſſaria. VUnde rxvi.q.ij. Soꝛs non eſt.vbi dicitur.in ſoꝛtibo nibil mali in eſſe monſtrat᷑. pꝛohibet᷑ tamẽ fidelibo ne ſubſi pecie diuina tionis ad antiquos ydolatrie cultus redirent. Vnde qui/ buſdam ↄſtellatõnes ⁊ futuroꝝ ſigna cuſtodientibo a plus ait. dies obſeꝛuatis 2 menſes ⁊ tꝑa 1 annos.Vel vt dicunt quidam.hoc intelligitur ſᷣm antiqua tꝑa quãdo erat pꝛo⸗ bibita.Dicunt autem quidam ſi eſſet cauſa honeſta ⁊ ſub⸗ eſſet neceſſitas.vt ſi eſſet ↄtentio de electõne aliquoꝝ 2 eẽt paritas vtrobiq; in omnibus:ꝙ exemplo Mathie poſſent ſieri ſoꝛtes pᷣuenientibo oꝛatõnibo a ſupplicationibo deo di⸗ rectis.Et hoc videtur inuere Heda.⁊.xxvj.q.ij.non exem plo.vbi dicitur.Si qui neceſſitate aliqua cõpulſi deuʒ pu tant exemplo apoſtoloꝛuʒ eſſe conſulendum:videant hoc⸗ ipſo apoſiolos non niſi colecto fratrum cetu ⁊ pꝛecibo ad deum fuſis egiſſe. Uidetur auteʒ mihi eſſe melius omnino ab buiuſmodi ceſſandum caſu pꝛopoſito inſtante vel alio quocũq;.exquo hoc canon repꝛobat.⁊ in caſu ꝓpoſito po⸗ tius videtur ꝑ ſuꝑioꝛem eſſe gratificandũ vel iterum eligẽ dum. ¶! De carmiatricibo ⁊ de earmĩatoꝛibo credo ꝙ car⸗ mina ⁊ adiuratõnes eis ſunt inhibende.Si autem facta ĩ hibitione ceſſare nollent:peccarent moꝛtaliter 2 eſſent ar⸗ cendi a ſacra ↄmunione. bꝛũ ſeptimum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ hiſtriones pñt acce⸗ dere ad ſacrã ↄmũionẽ. O nõ:videt᷑ de ↄſe. di.ij. ꝓ dilectõne.ibi dicit Cypꝛianꝰ.ꝓ dile tione tua ↄſulendũ me exiſtimaſti ſuꝑ fꝛateꝛ kariſſime quid mihi videat᷑ de hiſtrione ⁊ ð mago illo qui apud nos ↄſtitutus:adhuc in artis ſue dedecoꝛe ꝑſenerat. 2 magiſter ⁊ doctoꝛ nõ erudiendoꝝ ſed ꝑdendoꝝ pueroꝝ: id quod male didicit ceteris quoq; inſinuat. an talibus ſa cra ↄmunio cum ceteris xpᷣianis ebeat dari:aut nobiſcũ debeat ↄmunicare. Puto nec maieſtati diuine nec euange lice diſcipline cõgruere vt pudoꝛ ⁊ honoꝛ eccleſie tam tur⸗ pi ⁊ infami ↄtagione fedetur.¶l Contra.de ↄſe.di.ij. Si nõ ibi dicit DHyla.papa. Si nõ ſunt tãta peccata vt excoĩcet᷑ quis:nec ſe debet a medicina coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs dñi ſeꝑare. igitur vt videt᷑.nec hiſtꝛiones nec alij peccatoꝛes cebẽt ſub trabere ſe a ſacra ↄmunione:niſi tam graui inuectant᷑ pee cato ꝙ debeant ercoĩcari.Rñſio.ꝙ nullꝰexiſtens ĩ moꝛ tali ſciẽter debet accedere ſicut dictũ eſt. ſed ſiue ſit hiſtrio ſiue alio pcto notatꝰ:poſt ↄuerſionẽ ad deũ relictis pecca⸗ tis ſuis nõ de het illi negari gra ſine beneficiũ ↄmũionis. Vnde de conſe.di.ij.ex ↄcilio cartagineñ.iij. Scenicis at⸗ q; hiſtrionibo ceteriſq; ꝑſonis hmõ vel apoſtatis reuerſis vel ↄuerſis ad deũ:gratia vel recõciliatõ nõ neget᷑.4¶: Ad illud quod dicit Cypꝛianꝰ.ꝙ non ↄgruit maieſiati diuine vt pudoꝛ ⁊ honoꝛ eccleſie tam tuꝛpi ⁊ infami ↄtagione fede tur. Dicendũ ꝙ Cypꝛianꝰloquit᷑ de notoꝛio ⁊ manifeſto ĩ⸗ fami cui nõ eſt im ꝑcienda ſacra ↄmũio.⁊ idem dicendũ eſi ce quolibet exiſtenti in moꝛtali crimĩe.⁊ hoc ſonant verba ſua que ſunt.puto nõ maieſtati diuine ↄgruere vt pudoꝛ ⁊ honoꝛ eccleſie tam turpi ⁊ infami cõtagione ſedet᷑. Infami dicit:qꝛ tales infames ſunt.q¶j Ad illuð qð dicit Hyla.pa pa:ꝙ ſi nõ ſunt tãta peccata vt excoĩcet᷑ quis ⁊c᷑. Dicendũ excoĩcatio vne modo dicit᷑ ſeꝑatio a ↄmũione ſacramen toꝝ.vnde.xj.q.iij.i Qullꝰ ſacerdotũ.Alio mõ dicit᷑ ſeꝑatio aↄmũitate fidelium.vt.vj.q.j.Illi qui illa. Cercõ modo dicit᷑ ſeꝑatio a nũero fideliũ.ſeꝑatio dico qtuʒ ad meritũ ⁊ hoc vltimo modo ſumit᷑ hic excoĩcatio.⁊ hoc modo ali⸗ quis exiſtens in moꝛtali eſt excoiĩcatus. Vnde ſic intelligit᷑ verbum Hyla. ſcʒ ſi non ſunt tanta peccata vt excoĩcet᷑.i. ſit ſeꝑatus a numero ſidelium.merito dico: ſic em eſſe pec catum moꝛtale efficit excoĩcatum. lembꝛũ octauũ Onſequẽt᷑ querit᷑ otrũ choꝛeatrices poſſunt ad ſacraʒ coĩonẽ accedẽ.⁊ videt᷑ ſic:ꝑ hoc cantꝰchoꝛeaꝝ nõ eſt malũ in ſe: neq; ẽ ma um qꝛ ꝓbibitũ.ꝗᷓ exercẽtes choꝛeas nõ ſunt oꝑatrices maloꝝ.eꝛgo ex hmõi exeꝛcitõ nõ fiũt indigne be neficio ↄmũionis.i Contra.ſabbata obſeruãda ſunt ⁊ in ci cultu expẽdẽda.ichoꝛeatrices ſabbata expendũt in cõ⸗ tumeliã creatoꝛis. alliciẽdo ꝓuocãdo aſſiſiẽtes ad luxu⸗ riam: verbis.cantu⁊ geſtu.ꝗ̊ peccãt ↄtra pᷣceptũ dñi de ob ſeruatõne ſabbati. 4 Item aug. ſuꝑ Joh. j. obſeruare diez ſabbati magis nobis p̃cipit᷑qꝛ ſi pũaliter nobis obſeruan⸗ „— ¶ QLueſtio dum ſcipit. Indei ſeruiliter ſeruabãt diẽ ſabbati ad lurn riam ebꝛietatẽ.quãto melius ſemiĩe eoꝝ lanã facerent qᷓ; in neomenijs ſaltarẽt. YJtem BGꝛeg. Meliꝰeſt fodere ⁊ ara re die dñica ꝙᷓ choꝛeas ducere.Ex bis verbis videt᷑ g cho reatrices magis peccãt in ſabbatis tripudiando ⁊ cantan do: qᷓ ſi intenderent lanificio vel alicui oꝑi tali qð exercere nõ licet in ſabbato. Cõtingit ꝙ exercitiũ choꝛeaꝝ ẽ moꝛ/ tale pctm. ſed exercẽtes op tale nõ debẽt accedẽ ad ſacraʒ ↄmũuũionem io eeatnoe quibo ĩnoteſcant mala que ex vſu cboꝛeaꝝ ꝓueniunt vel ꝓpꝛia induſtria vel exꝑientia vel p̃dicatõe.nihilominꝰexeꝛcitiũ hbmõi habẽt in ↄſuetudine cũ geſtibo ſuis cantibo ſe ⁊ alios incitãt ad la ſciuiam 2 ꝓuocãt ad libidinẽ.dum ꝑſeuerãt in volũtate ⁊ ꝓpoſito hmoi exercendi officiũ. nõ debent accedẽ ad ſacrã ↄmu nionẽ:quia dum ſibi ⁊ alijs laqueos moꝛtalis peccati voluntarie p̃parant: moꝛtaliter peccãt. vt em̃ habet᷑ Ecci. qui amat ꝑiculum ꝑibit in illo. Si aũt aliqua mulieꝛ raꝛo inuita imiſceat ſe hmõi choꝛeatricibo.non audeo diffini re ꝙ peccet moꝛtaliter nec illam aſſecurare a moꝛtali pec⸗ cato: cum ingerat ſe xiculo pꝛouocando aſſiſtentes ad libi dinem. 7 videtur vicium 2 ↄſuetudinem choꝛeatricum ap⸗ pꝛobare.Eſtimo tamen ꝙ quãdoq; aliquas excuſat a pec⸗ cato moꝛtali ſimplicitas ⁊ innocẽtia ⁊ puritas intentõis. vtpote illas que nõ intendũt niſi ludum. oĩno ignoꝛantes aliquod ꝑiculum ex tali ludo ꝓuenixe.4 Ad illno qð obij citur ꝙ cantꝰchoꝛeaꝝ nõ eſt malus in ſe. eſt tamẽ malꝰra⸗ tione ↄcurrentiũ.que ſunt excitatõ ad laſciuiaʒ. ꝓuocatio ad libidinem impedimẽtuʒ cultus dei2 alia hmõi. 4 Ad illud quod dicit᷑ ꝙ nõ eſt ꝓbibitus. Bicendũ ꝙ ſic ex cõſe quenti tamẽ in pᷣcepto de bſeruatõe ſabbati. embꝛu nonum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ fardãtes ſiue fucan/ tes ſe.aut crines adulterinos ſiue mortuoꝝ ſiue viuoꝝ ſibi ad oꝛnamẽtũ vſi urpãtes: de be ant accedẽ ad ſacrã ↄmũionẽ. Et videt᷑ ꝙ ſic p boc ꝙ ſunt licita alicui ſcʒ oꝛnare ſe coloꝛe extraneo ⁊ ca pillis alteriꝰ. æ nuptis maxime vt viris ſuis placeãt.⁊ eti⸗ am alijs vt illoꝝ aucta pulchꝛitudine magis laudet᷑ deus. pulchꝛitudo em̃ creaturax eſt materia 1 incitamẽtum ad laudem dei. 4¶. Sꝛet. licet qñqʒ; mulierẽ aliquã vti veſtibus alteriꝰ ad oꝛnatũ ſui. quare nõ ſimiliter capillis. multo ei decentioꝛ ⁊ pulchꝛioꝛ eſi oꝛnatꝰveſtium ꝙᷓ capilloꝛũ.⁊ etiã magis pꝛouocatiuꝰad libidinẽ.Ex his videt᷑ c Cõtra. hmõi picture ſine fardature fiunt in ↄtumeliã ſummi arti ficis ſeʒ dei.⁊ in ꝓuocatõeʒ indignatõnis eius. vnde Cy⸗ pꝛianus vt dicit auguſ .in. iij · li. de doctrina xp̃iana. dicit. Si quis pingendi artifex vultum alicuiꝰ ⁊ ſpeciem ⁊ coꝛi poꝛis qualitateʒ einulo coloꝛe ſignaſſet.⁊ ſignato iam ↄſu⸗ matoq; fraudulenter manꝰ alius inferret. vt iam foꝛmata iam picta quaſi ꝑicioꝛ refoꝛmaꝛet. grauis pꝛioꝛis artificis iniuria 1 indignatio videret᷑.tute exiſtimas impune latu⸗ ram tanqᷓ impꝛobe temeritatis audaciã dei artificis offen ſam. vt em impudica circa homĩes inceſta mulier lenoci⸗ nantibo veꝛſis coꝛruptis violatiſq; que dei ſunt. peioꝛ adul tera detineris q̃ oꝛnari te putas.ꝙ putas comi impugna⸗ tio eſi: iſia diuini oꝑis pꝛeuaricatõ eſt veritatis. Itẽ ta⸗ les oꝑe verbũ dei inſirmãt quãtũ in ſe eſt ⁊ ↄtempnũt.En de Cypꝛianꝰvt ibidem refert aug. on ſinceritas perſeue rat 7 veritas. quãdo que ſincera ſunt pollnũtur coloꝛum adulterinis medicaminũ ſucis in mendaciũ vera mutant vñs tuus dicit. (Lon poteſt facere capillũ tuũ albũ aut ni⸗ grum:⁊ tu ad vincendã dñi dei tui vocem vis te eſſe potio⸗ rem.audaci oꝛnatu⁊ ſacrilego contemptu crines tuos in⸗ ficis. malo pꝛeſagio futuroꝝ · capillos iam tibi flameos au riſpicaris. Ex his videiur ꝙ bmõi oꝛnatus adulterini nõ ſunt liciti ĩmo potius ꝙ moꝛtaliter peccant illis vtentes. Rñſio. multe ſunt cauſe quare tales grauiter peccant 2 indignos ſe efficiunt ſacꝛa ↄmunione. Ana eſt contumelia ſummi artificis ⁊ operis eius impugnatõ. Alia eſt diuini verbi infirmatio ⁊ contemptus.vt patet ex verbis Cy pꝛi ⁹ *% *% xlviij. ani ecce peccatũ in deum. Alia eſt fictio mendaciũ indu⸗ cens erroꝛem ex certa conſcientia. Unde Cypꝛianꝰ.de foꝛ⸗ mis es cur te foꝛmoſam eſſe mentiris? nec tue conſcientie nec alieni gratiam erroꝛis habitura. ecce peccatũ in pꝛoxi⸗ mum. Alia eſt iniuria facta ꝓpꝛie natuꝛe ⁊ in hoc peccat in ſe. AUnde Cypꝛianꝰ. licet vilis mulier nõ alteri ſibi tamen peccat. tolerabilioꝛa ꝓpemodum in adulterio crimĩa ſũt. ibi em̃ pudicitia:hic natura adulterat᷑. Dicendũ ergo. ꝙ ſi ue ſint ſolute ſiue ↄiugate peccant moꝛtaliter bmõi vtẽtes abuſionibo. Qon tamẽ nego quin ꝑmiſſum ſit ↄiugatis or nare ſe oꝛnatu honeſio veſtium ꝓpter maritos: dum tamen nihil falſitatis aut adulteꝛine pictuꝛe.aut capillatuꝛe vſuꝛ pent. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ ſic oꝛnando ſe faciuntꝙ; placeant maritis c. Dicendũ ꝙ voluntas placendi mari⸗ tis ſiue ipſa placentia nõ excuſat eas a peccato moꝛtali · qꝛ modus ꝑ quem placent vel placeꝛe intendũt nec deo placet vt ex dictis patet.neq; maritis. Unde augu. de conſe. di. vl ti. fucare figmentis quo vel rubit᷑ũdioꝛ vel candidioꝛ appa reat.adulterina fallacia eſt.qua nõ dubito etiam maritos ſe nolle decipi:quibus ſolũmodo peꝛmittende ſunt femine oꝛnari ᷣm veniam non m imperium. Mam verus oꝛnatꝰ maxrume xp̃ianoꝛum ⁊ xpᷣanaꝛum.nõ tam eſt vllus fuc? vel coloꝛ mendax factus.veꝛum nec auri quidem veſtiſq; pom pa:ſeo boni moꝛes boni ſunt. Pꝛet. licet pulchꝛitudo crea ture ſit materia laudis diuine non tamen ꝓcuranda eſt in piudicium dei vt ex illa laudetur.4¶! Ad aliud dicenduʒ ꝙ lecus eſi de vſu habitus bumane ꝓuiſionis ⁊ habitus na⸗ turalis pꝛoductõnis. habitnum vᷣo naturalium quia dati ſunt a natura ⁊ nõ bumana ꝓuiſione. quando illis aliter vtitur q; eo modo quo ſunt accomodati a natura ⁊ cõceſſi ab opifice nature:fiunt adulterine vſurpationes que qui⸗ dem licite nõ ſunt. on ſic eſt de babitibo humane pꝛoui⸗ ſionis cuiuſmodi ſunt veſtes.habitus nature inqtum ſunt bmõi accomodant᷑ cum quadam pciſione ſcz ita iſti ꝙ non illi: ita nõ eſt de illis qui nõ ſunt abarte. Ruidam autem dicunt ꝙ ſi femina ſoluta vel coniugata moꝛpheaʒz aliquã aut maculã haberet in collo vel facie peplo velaret ne de⸗ foꝛmis appareret.aut ſi flurum capilloꝛum pateretur ⁊ tu moꝛem aut gibbum quem capilli facere ſolebant.aut pan niculis aut ſiupis ſuppleret abſq; intentõne coꝛrupta: ſed ne defoꝛmitas eius apparens riſuʒ videntibus faceret aut marito ſcandalum: non peccaret moꝛtaliter. Similiter ſi coniugata non vt laudaret᷑ de pulchritudine.vel vt pꝛouo⸗ caret alios ad ſui concupiſcentiaʒ aut als coꝛrupta inten tione: ſed tm̃ ne maritus eius pꝛopter eius defoꝛmitatem ſcandaliʒatur:⁊ exoꝛrẽs eam adulterium incurreret. aut cincturis aliquibuo vteretur. aut capillis alienis:nõ moꝛ⸗ taliter peccaret.Et hi dicunt ꝙ Cypꝛianus alij banc ab⸗ uſionem deteſtantes intelligunt de illis que huiuſmodi fa ciunt intentõne coꝛrupta. Pꝛima autem diffinitio videtuꝛ mihi melioꝛ ⁊ certioꝛ. Mueſtio. xlix. quibꝰdiſpẽ ſandum eſt hoc ſacramentum. Equitur demandu“ catõne ꝙᷓtuʒ adↄditões diſpẽſandi Et pᷣ⸗ mo quibo diſpẽſanduʒ eſt coꝛpꝰ xpᷣi. Ocðo a quibo. ¶¶ In pᷣma pte querit᷑ vtx dandũ elſt coꝛpꝰxp̃i peccatoꝛibo.ð ꝗbo oſtat ꝙ ſüũt in pcto moꝛtali. Scðo vtꝝ danduʒ eſt ſuſpectis de aliquo criunine. Tercio vtrum dandum eſt energumi nis. Quar⸗ to vtrum frenetico vel amenti. Quinto vtrum puero non babenti vſum diſcretionis. Sexto vtrum alicui licet dari panem non conſecratum. ¶Membꝛũ pꝛimũ imo querit᷑ vtꝝ ſacerdos debet dare coꝛpꝰ pi illi quẽ ſcit eẽ in moꝛtali pctẽo ꝑↄfeſſionẽ M dare debeat videt᷑ ſic. Nug. de conſe. di. ij on probibeat diſpenſatoꝛ pingues terre.i.peccatores 2 menſam dñi manducare: ſed eractoꝛẽ moneat timere mo⸗ neat intelligere:nõ coꝛam populo ſed ſecreto.¶ Jteʒ ſi tũc nõ daret ſequeret᷑ multa incõueniẽtia. vnũ̃ nõ eſſet coꝛ⸗ rectoꝛ illiꝰ peccatoꝛis ſed ꝓditoꝛ.niſi em cõfeſſus fuiſſet ei peccatũ ſuũ dxdiſſet ei ſicut ⁊ ceteris.⁊ hoc habet᷑ ab aug. ij.q.j.Si peccaueꝛit.Si ſolus noſti quia peccauit ⁊ eũ vis coꝛam omnibo arguere.nõ eris coꝛrectoꝛ ꝓditoꝛ.4 IJtez ſi poſſet ſacerdos alicui tali coꝛã populo negare poſſʒ ma⸗ licioſus ſacerdos malicioſe ſanctis negare ⁊ ſic illos ſcan⸗ daliʒare ⁊ infamare.4l Itez boc videtur exemplo domini qui dedit coꝛpus ſuũ iude quẽ ſciebat eſſe in peccato moꝛ⸗ taliContra. medicus coꝛꝑalis medicinã quaʒ egroſci⸗/ ret moꝛtiferam cũ quãtacũq; inſtantia peteret eam egrotꝰ ſibi dari: peccaret moꝛtaliter et homicida eſſet ſi eam ſibi daret. Euchariſtia autem eſi medicina ſalubꝛis bonis que malis moꝛtifera eſt.nõ tm̃ coꝛpoꝛi ſed etiam ſi piritui quod grauius eſt. Unde augu.li.iij.de trini.Sancta bonis ſunt ad ſalutem malis ad iudicium.2 loquit᷑ de coꝛpoꝛe ⁊ ſan⸗ guine xp̃i. igitur licet egrotꝰſpiritualiter.i.exiſiens ĩ moꝛ⸗ tali cum inſtantia petat: non tamen debet ei a medico ſpiri tuali dari.ĩmo ſi det videtur ꝙ moꝛtaliter peccet.¶ IJtem nullus eſt caſus in quo non peccet ſacerdos moꝛtaliter ſi ſcienter ⁊ voluntarie pꝛoijceret euchariſtiam in lutum vel ſterquilinium. Exiſiens autem in moꝛtali eſt quaſi lutum vel ſterquilinium.Sapi.ix.luto vilioꝛ vita ip̃ius.igitur in nullo caſu poteſt dare ſacerdos tali coꝛpus xp̃ᷣi niſi peccã: do moꝛtaliter. ¶ Item ſi ſacerdos tenetur dare tali hoc nõ eſt quia dignus eſſ:ſed pꝛopter ſcandalum vitandum. ſed contra veritatem vite iltius eſt hoc ſibi dari. quia peccat moꝛtaliter accipiendo: igitur cum non eſt faciendum con⸗ tra veritatem vite pꝛopter ſcandalum:non videtur ꝙ debe at ſibi dari.¶ Itẽ melius eſſet illi qui petit coꝛpus xpᷣi da ri ſibi ꝙ redderetur ſuſpectus de crimine qᷓ; ↄmittere cri⸗ men. ꝓgitur cum dnobus malis minꝰ malum eligendum ſit cum alterum vrget:videtur ꝙ diſeretus ſacerdos debet negare coꝛpus xp̃ᷣi criminoſo et minꝰmalum ⁊ maius vite⸗ tur. i.non reddatuꝛ ſuſpectus ne manducet ind igne.ſic op ponit Inno. 4 Iem Thob. iiij. quod ab alio oderis tibi fieri ⁊c᷑.i.debes odiſſe:vide ne aliquãdo alteri facias.hec eſt lex caritatis.ſed ſi eſſes in peccato moꝛtali deberes odi⸗ re coꝛpus xp̃i tibi dari:igit᷑ illud alij dare nõ cebes. 4 Ytẽ augu.non eſt dandus gladius furioſo ne ſeipᷣm ⁊ alios oc cidat.peccatoꝛ aũt ſi ſumit euchaꝛiſliam ꝑ eam ſeipᷣm occi dit:igitur eam illi dare nõ debet ſacerdos. 4¶ Itẽ Math. xv. Mon eſt bonũ ſumere panem filioꝝ.i.euchariſtiaʒ que eſl panis angeloꝝ ⁊ hominũ exiſtentiuʒ in caritate:a dare canibus.i.exiſtentibo in moꝛtali.4. IStem Alath. vij. o⸗ lite ſanctum dare cnnin e⸗ Rñlio. ſacerdos nouit ali⸗ quem eſſe in moꝛtali ꝑ conteſſionẽ. debet euz monere in ſe⸗ ereto ne accedat ad menſam dñi.tali aũt debet negari coꝛ:⸗ pus rpᷣi ſi petat in ſecreto. Si dᷣo petat illud ĩ publico: tũc aut eius peccatũ eſt publicũ aut pꝛiuatũ. Si publicuʒ:ne⸗ gare debet illi. neqʒ peccatũ pꝛodit:quia publicum eſi. Si pꝛiuatum opoꝛtet dare ne deterius ↄtingat. ꝗ Ad pꝛimuʒ igitur contra hoc dicendũ.ꝙ ſaceꝛdos eſt diſ penſatoꝛ non ns ſacramẽtoꝝ eccleſie. Unde dando euchariſtiã nõ dat ſuũ ſed reddit alienũ:quod negare nõ põt de iure.qma igi⸗ tur in dicto caſu niſi daret medicꝰſpũalis euchariſſia que eſt medicina moꝛtifera i pᷣi peccatoꝛi: fieret ꝓditoꝛ ⁊ ſcan⸗ Daliʒ aret ipᷣm ⁊ alios.ideo non tebet ei negare. nullũ au⸗ tem iſtoꝛum ↄtingeret medico coꝛpoꝛali.ſi negaret infiꝛmo medicinam moꝛtiferam:licet infirmitatem coꝛpoꝛalem ꝓ⸗ ret. ideo non eſt ſimile de medico ſpũali⸗ coꝛꝑali.q Ad aliud dicendum. ꝙ ille qui dat nõ pꝛoijcit coꝛpus in lutum imoↄpellens ſacerdotẽ ad dandũ ſibi ꝑ inſtantiam ſue pe titionis pꝛoijcit. ⁊ ideo peccat moꝛtaliter.ſicut ſi tu ferꝛes Coꝛpus rp̃ᷣi egroto qui pijceret te in lutum cum euchaꝛiſiia peccaret moꝛtaliter. tu non. ↄpulſus em̃? inuitus ꝓijce⸗ res euchariſtiam in lutum. ¶¶ Ao tercium dicendũ ꝙ plu⸗ res ſunt cauſe ꝓpter quas ſacerdos debet tali dare coꝛpus dñi. AUna eſt celatio erimis.alia eſt vitatõ ſcandali.alia eſt appaꝛentia iuris ipᷣius petentis.alia eſt ignoꝛantia diuine operationis.debet eĩ dare ne pꝛodat crimen eius.ne alios ſcandaliʒet.2 quia videtur ha bere ius in petendo.2 quia neſcit ſacerdos vtrum deus occulte operetur in eo. Dicen dum ergo ꝙ neq; tota ratõ neq; potiſſima pꝛopter quã ſa⸗ cerdos debet tali dare coꝛpus xp̃ᷣi eſt vitatio ſcandali: ſed potius debitum vitandi pꝛoditionem crimis illius. Ad hH em̃ marime tenetur ſacerdos ſcʒ vt non pꝛodat crimẽ ali⸗ cuius cuiꝰcuram gerit.⁊ cuiꝰnoticiã babet ꝑ confirmatio nem. Elnde Inno.iij.querendũ eſt qua ratõne medicꝰ ſalu taris medicinã dabat egroto quã ei ſciebat eſſe moꝛtiferã. Sciebat em̃ ꝙ qui manducat indigne iudicium ſibi man⸗ Ducat ⁊ bibit.aut vt ſuo doceret exemplo ꝙ ſacerdos ↄmu⸗ nionem nõ debet negare cuiꝰcrimen ⁊ ſi ſibi ſit notum:nõ tamen eſt eccleſie manifeſtuʒ: ne foꝛte non ſit coꝛrectoꝛ ſed pꝛoditoꝛ.VUnde cautũ reperitur in canone.iQon ꝓhibeat diſpenſatoꝛ pingues terre menſam dñi manducare.ſpſ mo⸗ neat exactoꝛem timere.igitur hec eſt pꝛima ratõ quare de⸗ bet tali dare coꝛpus rp̃i ſcʒ ne pꝛodat crimẽ illius.⁊ excon ſequenti vitatio ſcandali alia que tacta ſunt. Pꝛet.ſacer dos in caſu iſto non facit aliquid quod eſt contra veritatẽ vite. neqʒ; vite pꝛopꝛie neq; vite illius cui dat.quia ex quo babet neceſſitaten dandi: datõ illa non eſt voluntaria ſed coacta:quia neceſſitas iuris com pellit.vnde non eſt dicen dus auctoꝛ illius facti.ſicut nec ille qui ſᷣm legem aliquem interficit non dicitur auctoꝛ interfectõnis.ſed lex potius. Ao aliud reſpondet Inno.ſic.Sane cum nemo debeat vnum moꝛtale ↄmittere ne pꝛoximus aliud moꝛtale cõmit tat.eligendum eſt potius ſacerdoti non pꝛodere peccatorẽ ꝙᷓ vt ille non peccet.ſed ille debet potius eligere vt abſtinẽ reddatur ſuſpectus: qᷓ; omunicando manducet indigne Ad aliud dicendum. ꝙ ſi ſacerdos exiſtens in moꝛtali peteret inſtanter in publico coꝛpus xp̃ᷣi ſibi dari.deberet velle illud ſibi dari. hoc enim eſſet iuſtum. ideo debet eſſe volitum. ſed non deberet velle illud inſtanter petere.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ negando furioſo gladiuʒ 2 pꝛodere ſic eius infirmitſatem coꝛpoꝛalem licitum eſt. nec eſſet hoc ali cui ſcandalum.ſic non eſt in pꝛopoſito. Pꝛet.in iudicõ red dendus eſſet gladius furioſo ſi non conſtaret eum eſſe fu⸗ rioſum.ſed quia peccatoꝛ in caſu pꝛopoſito eſt quaſi in iu dicio quia in facie eccleſie.⁊ non apparet ſuum peccatum: Abet ei dari quod petit.¶. Ad pꝛimã auctoꝛitatẽ Math. dicendũ ꝙ nõ eſt bonũ ſumere ⁊c. voluntarie ſi upple quod nõ facit ſacerdos ĩmo coactus hoc facit.q Ad aliud ſda thei.dicendũ ꝙ nõ dicit dñs nõ date. ſciuit em̃ ꝙ quãdoq; opoꝛtet hoc facere ex coactõne.ſ dicit nolite.q.dð. hoc non bet aliqui os facere voluntarie. lembꝛũ ſecũdum VOnſequẽter querit᷑ vtꝝ coꝛpꝰ xpᷣi dandũ eſt ſuſpectis de aliquo crimĩe. Et pꝛimo querit᷑ virum ſit dandum talibo.Secũdo vtrũ dan dum eſt ad ſuſpectoꝝ purgatõeʒ. rticulns pꝛimus D pꝛimũ ꝙ dari debeat videt ꝑ hoc ꝙ de vno⸗ quoq; pᷣſumẽdũ eſt ꝙ ſit bonꝰ quouſq; ꝓbatum ſuerit ↄtrariũ.vt habet᷑ a Hieꝛo. 4 Pꝛet. ſemꝑ dubia interpᷣtanda ſunt in melioꝛẽ ꝑtẽ. igit᷑ nihil qð eſt du bium male ſentiendũ eſt de ꝓxrimo.nec ꝓpter hoe aliquod beneficium coꝛꝑis xpᷣi.¶ Iitẽ P ſuſpectis de furto dandum eſt coꝛpus xpᷣi.habet᷑ plane.ij.q.v.ſepe cõtingit: & Coõtra nullus debet daꝛe ſponte coꝛpus xp̃i alicui de quo ſuſpicat᷑ ꝙ indigne accedit.ergo nõ debet dari illi qui eſt ſuſpectus x pcto moꝛtali:cũ ſulpicat᷑ de eo indigne accedit.q Itẽ qui ſuſpicat᷑ de aliquo ꝙ ſit in moꝛtali peccato.ſuſpicatur de eodem ꝙ peccat moꝛtaliter ſumẽdo coꝛpus rp̃i.ſi auteʒ in tali ſuſpitione dat ſibi coꝛpus xpᷣi.ſponte credit ſe pa⸗ trocinari peccato ſuo.et ſi hoc:peccat ſpõte faciendo łᷣ. 5 illi de quo ſuſpicat᷑ malum hoc nõ debet quis dare coꝛpus rp̃i.¶ ¶ Itẽ nulli debet dari coꝛpꝰxp̃i niſi noſcat ꝙ ſit müdꝰ ¶ Nueſtio a peccato carnis.de aſe. di · ij. tribo gradib. AUbi dicit᷑ pre⸗ cipimus etiam ne vnqᷓᷓ extraneo clerico ecckie ſiue layco e fragmẽtis oblatõnu xp̃i ad menſaʒ ponat᷑. vnge ſcis tu qui paſſim ſanctuarij panis indignis impẽdis.vnde noſti ſi a mulieribo mundi ſunt. eadem ratõne non debet alicni dari niſi noſcatur quia ſit mundus ab alio peccato.ſed de bomine ſuſpecto de ali imie non ſcitur ꝙ ſit mundus a peccato:ergo ⁊c. Cnniog eſt ſuſpitõ violẽta cuiuſmo di eſt illa ad quã valde validu argumetũ habet᷑.⁊ ad cuiꝰ contrariũ non admittitur pꝛobatio. qualis eſt ſi inuentus eſt ſolus cum ſola nudus cum nuda loco ſecreto ⁊ tempo⸗/ re apto adↄmirxtionẽ carnalem. tunc eſt ſuſpitio violenta ꝙ interuenit copula carnalis. Et ſuſpitio pꝛobabilis qua lis eſt ſi muentus eſt ſolus cum ſola colloquentes tempo⸗ re ⁊ loco ſuſpectis ⁊ frequenter. Et eſi temeraria vt illa que ſine argumento aliquo pꝛouenit er iudicio temerarie Si ergo aliquis ſuſpectus eſi ſuſpitõne pꝛima.⁊ illa ſuſpi tio ſit ↄmunis oꝛta ex infamia publica. neq; in publico ne qʒ in occulto dandum eſt tali coꝛpus xp̃i.tum ra tõne infa⸗ mie publice: tum ratione pꝛeſumptionis violente peccati ſui. Non enim danduʒ eſi coꝛpus xpᷣi maniſeſto infami.vt habetur de conſe.di.ij.pꝛo dilectione:niſi ſatiſfecerit eccle ſie per purgationem vel alio modo. Si autem ſi uſpitio ſit ſingularis ipſius ſacerdotis. non eſt ei neganda cõmunio ſacra ſi petat in publico( ſecus eſt tamen in pꝛiuato ſiue ſit ſuſpitio pꝛobabilis ſiue ſit ſingularis ſiue ↄmunis non eſt ei neganda.¶! Ad illud quod obijcitur. ꝙ de vnoquoq; pꝛeſumendum eſt ⁊c. Dicendum ꝙ eriſtente tali ſuſpitõne ßm iuris interpꝛetatõnem pꝛobatum eſt contrarium boni pꝛeſumendi de ipᷣo ſuſpecto.nec crimen & quo tali pꝛeſum ptione eſt ſuſpitio reputatur dubium: ſed pꝛeſumitur tan-/ qᷓ certum. 4¶. Ex hoc patet reſponſio ad aliud quod obijcit ꝙ dubium interpꝛetandum eſt in melioꝛem partem. Si au tem ſacerdos vel per confeſſionem vel alio modo crederet ipſum eſſe innocentem qui habebaturſi uſpectus: bene pol⸗ ſet ſibi conferre coꝛpus xpᷣi vel in publico ſi ſuſpitio eſſet ꝑ ticularis:vel ĩ pꝛiuato ſi ſuſpitio eſſet publica.⸗ Ad illud quod obijcitur pꝛo alia parte.per illud de conſe. di. ij. tribo Bicendum ꝙ decretum illud loquitur de clerico aliene in⸗ riſditionis.nec dicit ꝙ ſacerdos debet ſcire illum eſſe mun dum cui confertur coꝛpus dñi.ĩmo repꝛebẽdit conferenteʒ paſſim coꝛpus xp̃i illis de quoꝛum mũdicia nihil ſcit. Uñ dicit vnde ſcis ⁊c.q.d.exquo extranei ſunt nihil ſcis de il⸗ lis vtrum digni ſunt vel non. nec intelligitur er boc ꝙ de⸗ bet habere certitudinem ſcientie ꝙ ſint digni:ſed noticiaz Vnge poterit pꝛeſumere ꝙ ſint digni.vnde dicit vnde no⸗ ſti ſi a mulieribus ⁊c. Quomodo debet intelligi ecretum quo ſtatutũ ẽ ꝙ xp̃i coꝛpꝰ debʒ daꝛi ſuſpectis patebit infſꝛa. rticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtrũ coꝛpus xpᷣi danduʒ eſt ad purgatõnem ſuſpectoꝝ. ſic videt᷑ .ij. q v. „ ½¾ Sepe ingir vt in monaſterijs monachoꝝ fur⸗ ta ꝑpetrent.idcirco ſtatuimꝰvt q ip̃i fratres de talibo ex⸗ purgari ſe debent: miſſa ab abbate celebꝛet᷑ vel ab aliquo pᷣſentibus fratribus.⁊ ſic expleta miſſa omnes ↄmunicent in hec verba coꝛpus domini ſit tibi ad pꝛobatõnem hodie Contra.dare coꝛpus xp̃i ſuſpectis vt crimẽ eoꝝ dephen ur eſt temptare deũ. ſed temptare deũ eſt ꝓbibitũ. vj. Deutro.ergo hac decauſa nulli debet dari.q Item coꝛpus xpᷣi debet dari malis in caſu ne malicia eoꝝ dep̃hengatur⸗ nõ ergo debet daꝛi vt malicia alicuiꝰdephendat᷑.¶ RnſiO⅓ dicunt quidã ꝙ talis purgatõ non eſt repꝛobada nec videt᷑ deus temptari cum miſſa ⁊ alie pꝛeces catholice interueni unt.ſicut nec in collectõne berbarũ medicinaliũ incanta/ tiones nõ pꝛohibent᷑ que cum oꝛationibo fiunt.vt.xxvj.q. v. Mon licet. Aliter poteſt dici ⁊ ſanius ſᷣm iudiciũ meum ꝙ pꝛedictũ decretum eſt abrogatuʒ nec ꝙ aliquo modo in⸗ dicenda eſt purgatõ talis vł pꝛobatõ: quia querere pꝛoba tionem vel purgatõeʒ ꝑ bunc modũ eſt temptare den. Clel põt diei.ꝙ foꝛte nõ eſt intentõ decreti nec ſtatuẽtis ꝙ fieꝛet xlix. purgatio crimĩs vel pꝛobatio ꝑ aliquod ſignum apparens in illo qui crimen ↄmiſit: ſed vt timoꝛe accedendi ad coꝛpꝰ xp̃i cum conſcientia peccati conteretur ⁊ purgaꝛet ſe a pec cato ↄmiſſo. VUnde non intelligendũ eſt ꝙ hec verba coꝛpꝰ domini ſit ad pꝛobatõeʒ hodie debeant ſic intelligi coꝛpus tomini ſit tibi ad pꝛobatõneʒ crimis ꝑ aliquod ſignũ appa rens in re:ſed ſit tibi ad manifeſtatõneʒ diuine virtutis ſi ne ipſius ſacramẽti · vt illa mediante purgeris ab boc pec⸗- cato ſi peccaſti.⁊ hoc exiſtente intellectn non temptaretur deus nec crimen pꝛoderet᷑. et poterat fieri hec iuſtificatio bac intentõne vt per contritõnem illius qui furtum cõmi⸗ ereued⸗ furti reſtitutio. bꝛũ terciũ nſequẽter querit᷑ ð energumĩs vtꝝ ſi ubtra bẽda ſit eis ſacra ↄmũio.2 videt᷑ ꝙ nõ.dicit᷑ em̃ in eccłiaſtica hierarchia in. ca. deſinati. energuminũ multitudo ĩmũda eſt. aut ↄtra⸗ rijs.ant pectãtibo.aut ꝑturbatõibo infoꝛmata.ſ̊ ab eis ſa⸗ cratiſſimoꝝ diuina ↄmunicatio coꝛripit᷑.i.ſubtꝛahit᷑. Ab⸗ bas vertzelleñ.dicit ſic.energumĩ ĩmudi ſunt.⁊ quia ener gumini: vexant᷑ ⁊ ſuꝑant᷑ ſeditionibo ⁊ ꝑturba tõnibo con⸗ trarijs.⁊ ip̃ᷣis energumis viſio ⁊ munio oĩno ſubtrabit. ecce ꝙ debet eis ſubtrabi ſacra ↄmunio.(! Pꝛet.ſubtrabẽ da eſt pꝛopter imundiciam carnalem vt habetur a ſanctis multofoꝛtius ꝓpter ĩmundiciã anime. ſed iſti ſunt ĩmũdi imundicia anime.ergo. ¶ Item energumini ſunt arepticij ſiue a demonibo obſeſſi.talibo aũt ſubtrahẽda eſi ſacra cõ⸗/ munio.tum quia minꝰcongruit hoſpiciũ poſſeſſum a dya⸗ bolo a filio dei vt ꝓpꝛium habitaculuʒ poſſideri: tum quia alicui nõ exiſtenti ſue poteſtatis neq; q;tum ad coꝛpus ne⸗/ q; qᷓtum ad animam mĩme ea miniſtrari. immo valde eſſet periculoſum. ergo ⁊c. ¶ Contra.Caſſianꝰ col⸗ latione ſcða.Eis qui ab imundiꝰ verantur ſpiritibo omu nionem ſacroſanctam a ſenioꝛibo noſtris vnꝗꝙᷓ memimus interdictam. quinĩmo ſi poſſibile eſſet ⁊ quotidie eis imꝑ· tiri debere cenſebant. ⁊ loquitur de energumĩs¶ KRñſio ꝙ quidam ſunt energumini qui peccatis ſuis exigentibus arepticij facti ſũt iuſio iudicio dei.de quibo accidit frequẽ⸗ ter ꝙ pꝛorũpunt in blaſphemias ⁊ in alia que abſqʒ con⸗ tumelia dei fieri nõ poſſunt:talibo ðᷣo nõ ẽ dandũ coꝛporp̃ᷣi Quidam autem energumiĩ ſunt qui nõ modice extiterunt religionis qui diuina peꝛmiſſione ad maioꝛem eoꝛum pur gationem ⁊ meritoꝛum augmentum quibuſdam temporũ interuallis vexantur a malis ſpiritibus quoꝛum deuotio in nullo diminuitur nec feruoꝛ refrigeſcit. de quibo pꝛom⸗ pta ſunt exempla ſed foꝛte ea non expedit ꝓpalare.talibus quando ſe offert opoꝛtunitas dari debet vi contra veratõ nes maligni ſpiritus foꝛtius inualeſcant. ⁊ de huiuſmodi intelligit Caſſianꝰ. Ende dicit tanto magis ac magis ini⸗ micus inſultabit obſeſſo:quanto euʒ a celeſti medicina vi derit ſegregatum. —— — lembꝛu quartũ Onſequẽteꝛ q̃rit᷑ vtꝝ freneticis vel amentibo dãdũ ſit coꝛpꝰ xpᷣi. ſic: videt᷑.xxxj.q.vj.q recedũt. Amẽtibo etiã q̃cũq; pietatis ſũt ↄfe ega ſũt. Et logt ibi canon de recõciliatõe et ſacra cõmunione. 4! Item eadem.q.ca.pꝛoximo ſequenti. idem habetur vbi dicitur. Js qui in infirmitate penitenti am petit. ſi caſu dum ad eum ſacerdos venit oppꝛeſſus in firmitate obmutuerit vel in freneſim ↄuerſus fuerit. dent teſtimonium qui eum audierunt ⁊ accipiat penitentiam. et ſi continuo creditur moꝛiturus recõcilietur ꝑer manus impoſitõezs. infundat᷑ oꝛi eius euchariſtia. õtra.amẽ⸗ tes ⁊ doꝛmientes qtum ad ſuſceptõeʒ ſacramẽti baptiſma tis eadem lege gaudent.vt patʒ extra de ba ptiſmo.c.vnde 79ſequẽter. ſimiliter vt videt᷑ debent gaudere eadem lege q̃tum ad ſuſceptõnem huiꝰſacramẽti.ſed doꝛmiẽtibo nullo modo dandũ eſt hoc ſacramẽtuz:ſiłꝛ vt videtur nec amẽti. 4 Item ad hoc ꝙ aliquis digne accipiat coꝛpus xpᷣi debet examinare ſe ⁊ purgare.vt patet in glo. j Coꝛin.xj.ibi pꝛo bet ſeipſum homo ⁊ ſic de pane illo edat.ad boc aũt requi ritur diſcretio magna que nõ eſt in deficiẽte vſu r tõis: 5 cum amẽs ⁊ freneticꝰnõ habent vſum ratõis ⁊c̃. Salis eſi fue⸗ dicunt quidam ꝙ ſi quis fuerit amena a natinit rit baptiʒatus:andũ eſt illi coꝛpꝰxp̃i in neceſſitate. Sed illud videt᷑ mibi minꝰrecte dictũ.cũ coꝛpꝰ xpᷣi nulli adulto ſit dandũ.niſi quãdo habuerit noticiã ⁊ fideʒ ⁊ motũ fidei circa ipᷣm coꝛpus rpᷣi.vt ex hoc ſe pᷣparet ⁊ cum reuerentia iſtud aſſumat. quod non contingit de illo qui amens fuit a natiuitate. Si autem fuerit talis ꝙ denotõnem habeat in diuinis ⁊ ꝙ docibilis ſit aliquo modo illoꝝ que fidei ſũt qᷓtum ad aliquẽ articulũ ⁊ moꝝ.ſiłꝛ ſicut ſunt aliqui ydi⸗ ote qui non apꝛie loquendo dicendi ſunt amentes talibus põt dari in neceſſitatibo ſi inſtant petant. Si aũt ſint amẽ tes.i.oĩno carẽtes vſu ratõnis:nõ credo ꝙ eis ↄmunican⸗ dum ſit coꝛpus xp̃i. nec aliquibo niſi hbabẽtibo diſcretõem ⁊ ſcientibo diſcernere inter hũc cibũ celeſtẽ ⁊ aliũ.⸗ pꝛepa⸗ rare ſe aliquo modo vt cũ deuotõe ? reuerentia aſſumant. talibus auteʒ qui ita agitantur freneſi vel furia ꝙ verbis ⁊ factis in contumeliam pꝛorũpunt creatoꝛis nullo modo dandum eſt. niſi ſi quãdoq; contingeret eos habere lucida interualla.¶ Ad illud quod obijcitur.ꝙ amẽtes ⁊ doꝛmi⸗ entes eadem ⁊c. Dicendũ 7 nõ eſt ſimile de ſuſceptõne ba ptiſmatis ⁊ coꝛpoꝛis xpᷣi.Coꝛpus autẽ xp̃ᷣi vſu ↄmeſtionis ſumitur. ꝗꝓpter quod nõ poteſt ſumi a doꝛmiẽte.ſed nec iſte vſus nec alius requiritur ex parte baptiʒati in ſuſceptoõne baptiſmatis.pꝛopterea ſi pꝛeceſſerit voluntas ſuſ. cipiendi baptiſma ⁊ conſenſus in idem.ſi volens ⁊ conſentiens ba ptiʒetur doꝛmiendo: baptiʒatus eſt. 4 Ad aliud ex dictis patet reſponſio. ꝙ ſi ſit ita amens rel freneticus ꝙ oĩno ca reat diſcretione.non eſt illi dandum coꝛpus xp̃i. Illud ta⸗ men quod dicit apłlus:pꝛobet ſeip̃ᷣm homo ⁊c̃.intelligitur te ha bentibus vſum ratõnis. . embꝛũu quintũ Onſequẽter querit᷑ vtrũ ꝑuulis dandũ ? cor pus xpᷣi. E ſic:videt᷑.de ↄſe.di.iiij. Si quis apud. ibi dicit᷑. Si ꝑuuli ſũt ⁊ ebetes qui do ctrinã nõ capiãt.reſpõdeãt ꝓ illis qui eos of ferũt iurta moꝛẽ baptiʒãdi.2 ſic ꝑ manꝰ impoſitõʒ criſma te ↄmũicati cũ euchariſtie miſterijs admitta nt᷑. ¶ Itẽ cum ꝑuuli ſunt purgati a macula peccati ? virtutibug prediti in baptiſmate. nec aliquod cõmiſerunt peccatum pꝛopter quo indigni facti ſunt coꝛꝑis xp̃i ſuſceptõne:non videtuꝛ aliquod eſſe impedimentum ex parte eoꝛum quare nõ de⸗ beat illis conferri· ¶¶ Item nullus viuit vita ſpirituali ni⸗ ſi ꝑ vſum coꝛpoꝛis xpᷣi ⁊ ſanguĩs. Vnde de conſe.di iiij. in eccleſia. vbi dicit.nec illud cogitetis eos vitam babẽ poſſe qui ſunt expertes coꝛpoꝛis 2 ſanguĩs xpᷣi.⁊ loquitur ibi de paruulis.q.d.non dubitetis.ſed certi ſitis ꝙ habere non poſſunt ſi ſint erxꝑtes ⁊c̃.ergo ſi in paruulis debet tinuan vita data in baptiſmate:debet eis dari coꝛpꝰxpᷣi /Cõtra coꝛpus xpᷣi debet ſumi cum deuotõe ⁊ reuerẽtia.it᷑ ab eo cui veſt facultas ſumẽdi ſic: nõ debet ſumi ſcʒ a paruulo 4l Item vt habet᷑ ab aug. cibus iſte eſt cibus grand iuz ſcʒ in fide.ꝑuuli aũt et ſi babeant habitum fidei ex gratia ba⸗ ptiſmali: non tamen dicendi ſunt grandes in ſide.quia ea⸗ em ratõne ⁊ ſiolidi omnino dicendi eſſen randes in fi⸗ . igitur ꝑuulis nõ eſt dandꝰcibus ie Re io. ꝙ puu⸗ lis qui oĩno carent iudicio rationis. nec Kiunt diſcernere hunc cibum celeſtem a cibo coꝛpoꝛali.non eſt dandum coꝛ pus rpᷣi. Aliquibus foꝛte qui ſunt minoꝛis etatis videliczʒ r. vel.xj.annoꝛum qui inſtructi ſunt in fide maxime qtum ad articulos incarnatõnis paſſionis ⁊ reſurrectõnis xpᷣi dumodo in eis vigeat diſcretio iudicij ⁊ capacitatis eiꝰqui datur in cibũ ĩ hoc ſacramẽto.poteſt quãdoqʒ dari.¶ NRd illud quod obijcitur ꝙ debet dart ꝑuulis qui nõduʒ ha bẽt vſum loquẽdi vt videt p tecretü ſupꝛapoſitũ.dicendũ ꝙ il⸗ lud quo dicit᷑ ꝗ, euchariſlie miſterijs admittant᷑: non re⸗ ſpondet lr̃e imediate. AUnde nõ intelligit᷑ de xuulis.ſed de adultis de quibus fit ſermo ſupꝛa in eodem canone cũ di⸗ citur. ſi ↄſentiũt credere vel acquieſcunt confiteri purgati fidei integritate firmentur manꝰ impoſitõne.4 Ad aliud quod obyijcit᷑ ꝙ in puulis nõ eſt aliquod impedimentuʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ et ſi no ſit in pedimẽtuʒ pcti:eſt tamẽ impedi⸗ mentũ impotentie p̃parationis.Ad hoc em̃ ꝙ aligs digne ſumat coꝛpus rp̃i neceſſe eſt lit virtutibo p̃ditus qᷓtũ ad babitus eaꝝ ⁊ ꝙᷓtum ad alia que illũ ad deuotõez ⁊ reue⸗ rentiã excitant ſit ↄſideratus. AUnde nõ ſufficit habere ba bitus vꝛtutũ eo modo quo habent ꝑuuli ad hoc ꝙ quis di gne accipiat: ſed requirit᷑ actualis diſcretio qᷓtum ad ali⸗ qua que ipᷣm qui ſumere debet vlteriꝰ pᷣparẽt.¶qAd aliud quod obijcit᷑. ꝙ qui ſunt ergtes coꝛꝑis ⁊ ſanguinis xpᷣi nõ poſſunt habeꝛe vitam ⁊c. Dicendũ ꝙ ꝑ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xpᷣi ſigniſicat᷑ vnitas eccleſie que ꝑ coꝛpus xp̃ᷣi ⁊ ſanguineʒ ſigniſicatur. Unde ſenſus eſt.nõ dubitetis ſed certi ſitis ꝙ vitam habere nõ pñt ſi ſint exꝑtes vnitatis eccleſie quam coꝛpus ⁊ ſanguis xp̃i ſignant. lembꝛũ ſextũ Onſequẽter querit᷑ ſi liceat petenti euchari⸗ ſtiam pctoꝛi dari hoſtiã non ↄſecratã pꝛo eu chariſtia. Qð alicui videt. ſic em ſcandalum AVtaret᷑ quia pctoꝛi ꝑceret᷑ ⁊ euchariſſia nõ inhonoꝛaret᷑ ꝑ poꝛrectõez eius inſenſitiuã.¶ Itẽ illis quo rum vita eſt ſpualis 2 diuina debet dari cibo ſpũalis ⁊ di⸗ uinus. a ſili videt᷑ quoꝝ vita eſt in oppoſita diffeꝛẽtia:debz dari cibo oſimilis.talis eſt cibus carnalis nõ conſecratus ergo ⁊c Aetra dis dsi iude euchariſtiam nõ hoſti am nõ ↄſetratã.ergo nõ licet aliud.¶. IJItem petoꝛ in momẽ to poſſet ↄuerti ⁊ conteri.Act᷑.ij. Factus eſt repente Gre⸗ go.neſcit tarda molimĩa ſpũſſancti gratia. nec ſcit nec ſci⸗ re poteſt an hoc acciderit petẽti. Joelis.ij.Quis ſcit ſi cõ⸗ uertatur ⁊ ignoſcat deus ⁊ relinquat poſt ſe benedictõem ergo non debet ei negari quod petit.4 Item quid pꝛode⸗ rit talis ſimulatio ex quo em̃ petit⸗ ꝑ eum nõ eſt quin acci piat vnde peccat ſi non accipiat euchariſtiam. Simulatõ autem ſine vtilitate nõ eſt licita. lutõ. debz ei eucha riſtia non hoſtia nõ conſecrata dari.tum quia hoc vult do minus vt patet ex facto ſuo:tum quia neſcitur an iuſtifica uerit eum dominus:tum quia ſimulatio talis nõ eſſet vti⸗ lis:tum quia ſacramentũ veritatis non debet ſimulari fi⸗ ctione falſitatis. Pꝛet.vt habetur extra de celebꝛatõe mil⸗ ſarum.c.de homine. Quia falſa ſunt abijcienda remedia que veris ſunt paruulis grauioꝛa. Et ponitur ibidem ca⸗ ſus ↄſimilis de pꝛeſbitero qui finrxit ſe celebꝛare ? non cele⸗ bꝛauit.dicens.licet is qui pꝛo ſui criminis ↄſcientia repu⸗ tat ſe indignum peccat grauiter ſi ſe ingerit irreuerenter ad illud: grauius tamen videtur offengere qui ſic fraudu/ lenter pꝛeſumpſit ſimulare:cuʒ ille in ſolius miſericoꝛdis xi manum incidat: iſte ᷣo nõ ſolum deo cui videtur illu⸗ Vre ſeo populo quẽ ccipit ſe aſtringat.¶ Ad pꝛimũ di⸗ cendum.ꝙ nec ſic ſcandalũ vitaret᷑ nec pctoꝛi ꝑceret᷑ vt px nec euchariſtia minꝰinbonoꝛaret᷑ vel pollueret. licet em ſa cxamẽta quãtũ ĩ nobis eſt polluim peccãdo:nõ tñ polluũt᷑ Sic em̃ habet᷑xv.q. vlti .c. vlti. ¶2õ põt aliquis quãtũcũ⸗ q; pollutꝰſit ſacramẽta diuina que purgatoꝛia cũctaꝝ cõ⸗ tagionũ exiſtũt polluere.¶ Ad aliud dicendũ.q; licz reue⸗ ra alienatis a deo non ſit cibo diuinꝰ dandus.Eſt tñ ipis petentibo reddẽdus quãdo petit᷑ vt debitũ. Queſtio.l. Aqiibꝰ ſit di⸗ ſpenſandum euchariſtie ſacramentum. Equitur a quibꝰ di/ ſpẽſaqũ ẽ coꝛpꝰrpᷣi.Pꝛĩo ꝗ̊ qrit᷑ vtꝝ diſpẽ ſandũ ẽ a mulieribo.Scðo vtrũ a laycis. Tercõ vtꝝ a dyacõibo. Quarto vtꝝ a ſa cerdotibo foꝛnicatoꝛibo. Quito vtx a ſy⸗ moniacis. Sexto vtꝝ ab hẽeticis.ſciſmaticis excoĩcatis. Septio vtꝝ h̊ ſacmẽtũ diſpẽſatũ a talibo ↄferat graʒ. ¶ Mueſtio embꝛũ pꝛimum E pꝛimo obijcit᷑ ſic: dñs datꝰ eſt homĩ ad eiꝰ edẽptõeʒ ⁊ ad eiuſdẽ refectõem. G̊ a muliere datofuit homĩ ſimpliciter ad eiꝰredemptõeʒ AWilꝛ vel foꝛtioꝛi ratõe videt᷑ ꝙ debeat vl poſſit dart a muliere homi ſingulari ad refectõneʒ. 4 Pꝛet. cum diſpenſatõ dñici coꝛꝑis debeat fieri cũ timoꝛe 1 deuotõne. mulieres magis ſunt timoꝛoſe ⁊ deuote dicit᷑ em̃ ſexus fe⸗ mineꝰ denotꝰa beato Gꝛego. videt᷑ ꝙ magis ↄueniat ꝙ hee diſpenſatõ fiat ab aliqua ſexꝰſeminei qᷓ ab aliquo ſexꝰ vii lis. ergo videt᷑ mulier poſſit deferre coꝛpꝰ xp̃i ⁊ dare in⸗ firmis. 4 IZtem mulieribo dat᷑ coꝛpꝰxp̃i in vſuʒ.quare non dat᷑ eis ad diſpenſandũ?cũ magis ſit illud ſumeꝛe in vſum ꝙᷓ diſpẽſare.⁊ cum maiꝰpericulũ ſit indigne vii ꝙᷓ indigne diſpẽſare. Gꝛauiꝰ em̃ peccat qui in moꝛtali pcto ſumit coꝛ pus xp̃i:qᷓ qui ĩ moꝛtali alij diſpẽſat. ¶¶ añt nõ ſit diſpẽ ſandũ a muliere habet᷑ de cõſe. di. ij. it. vbi inhibet ⁊ damnat᷑ hmõi diſt heſat Rñſio. ꝙ diſpẽſatio ſacramẽ⸗ oꝛum 2 officiũ ſpectat ad mediatoꝛes. mediatoꝛes vo ge⸗ runt curam recõciliatõnis cũ deo. talibo aut potiſſime cõ⸗ gruit ꝙ ſint ſexus virilis qui eſt ſexus nobilioꝛ 2 pꝛincipa lioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ:⁊ pꝛimo ⁊ pᷣncipali mediatoꝛi ⁊ recõciliatoꝛi ſcʒ rp̃o dño ↄfoꝛmioꝛ. Vnde diſpenſatio ſacramentoꝝ nec mulieribo ↄuenit nec illis eſt ↄceſſa.niſi ſoliꝰbaptiſi mi. 2 B eſt in neceſtate. ¶ Ad illud qð obijcit. ꝗ dñs datd eſt ho⸗ mini a femia ad redem ptõeʒ ⁊c.Dicendũ ꝙ hoc dicit᷑ ⁊ ve ritatem habet quodãmodo loquẽdi.ſcʒ quia femina poꝛta uit genuit illũ qui bominẽ redemit. Ex hoc aũt nõ ſequi tur neqʒ ꝑ locũ a ſili neq; a maioꝛi:ꝙ moaꝰille dandiꝗ of⸗ ficio mediatoꝛis ↄuenit.debeat ↄuenire femĩe.ſicut nõ ſeꝗ⸗ tur redemptoꝛ natoeſt de femia ergo coꝛpꝰeiuꝰvt eſt ſub ſa cramento vebet diſpẽſari a femĩa.¶ Ao aliud dicendũ eſt ꝙ licet ſexus femineꝰſit pcipue deuotꝰ.nihilominꝰinfiꝛmꝰ eſt 1 mime ↄueniẽs officio mediatoꝛis.quod quidẽ officiũ potiſſime ouenit ſexui pꝛincipali ⁊ nobilioꝛi ⁊ xpᷣo confoꝛ⸗ mioꝛi. 4 Ad aliud dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile & vſu ⁊ diſpen ſatione. Vſus em̃ omnibo indultus eſt fidelibo:ſed diſpen⸗ ſatio exiſtentibus in officio mediatoꝛis. Ad illud quod additur ꝙ maius eſt ſumere coꝛpus xp̃i in vſum ẽᷓ ⁊c. Di⸗ cendum ꝙ et ſi ſit maius qᷓtum ad meritum vel demerituz id eſl⁊ ſi ſit maioꝛs meriti vel demeriti: eſi tamen minus qtum ad minoꝛitatem dignitatis officij. quia diſpenſatio eſt in dignitate excellentis officij: vſus auteʒ eſt cuiuſlibet ſidelis. bꝛũ ſecũdum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ diſpẽſandũ ſit coꝛpꝰ xp̃i a layco. Ee ſic:videt᷑ ꝑ hoc.q videt᷑ eſſe maioꝛis ptatis ⁊ dignitatis diſpeſare illud ſacramẽtuz qð eſt fundamẽtuʒ oim ſacramẽ toꝛum 2 fructuoliſſimũ ⁊ maxim um: ꝗᷓ illud qð eſt minus bmõi.ſed ſacramẽtuʒ baptiſini eſi fundamẽtuʒ alioꝝ fru⸗ ctuoſiſſimũ 1 maximũ.vtpote quo aꝑitur ianua 2 efficituꝛ ſuſcipiens pꝛomptus ad euolanduʒ. minus hmõi eſt iſtuo ſacramentum:ergo maioꝛis poteſtatis dignitatis eſt diſ penſare baptiſmi ſacramentum ꝙᷓ hoc ſacramentum. ſed diſpenſare ſacramentũ baptiſmi licitum eſt layco in caſu ſimiliter videt᷑ 42 iſtud. 4 Item bon?laycꝰmagis eſt acce ptus deo qꝙᷓ mal?ſacerdos.⁊ in om̃i oꝑe ſuo gratiolioꝛ. Vñ omnia volita habentis caritatẽ ſunt licita iuxta illud au⸗ guſ. Habe caritatẽ ⁊ fac quicqd vis. ergo videt᷑ ꝙ diſ penſa tio coꝛꝑis erercita a layco bono magis eſt accepta deo qᷓ; a ſacerdote malo.ſed ꝗð eſt xo magis acceptũ eſt magis li⸗ eitum: ergo ⁊c. ¶ Contra. de ↄſe. di ij. puenit. ibi dicitur. NQuidã pᷣſbiteri intantũ ꝑuipẽdebãt diuĩa miſteria. vt lay⸗ co aut femie ſacrũ coꝛpus dñi tradãt ad deferenduʒ infir⸗ mis. qð qᷓ ſit hoꝛribile qᷓq; deteſtabile om niũ rel noſoꝛuz aĩaduertit pꝛudentia. igitur interdicit ꝑ omnia Foocs ne talis temeraria pᷣumptio vlteri? fiat. Ex hoc patet ꝙ ñ eſt licitũ ⁊c.¶ Mñnſio.ꝙ diſpenſatõ coꝛꝑis⁊ ſanguis dni. Muinquageſuma quibo facta eſt pꝛimo p̃ncipaliter recõeiliatõ generis hu⸗ mani cum deo: ↄuenit illis m ↄgruentiã ⁊ ↄmiſſionẽ quo⸗ rum elt officium recõciliandi. hoc aũt officium eſt pꝛimoꝝ 1 pꝛincipaliũ miniſtroꝝ eccleſie. Vnde bec diſpenſatõ ne/ q; laycis ↄuenit qui ſunt membꝛa inferioꝛa: neq; mulieri⸗ bus que ſunt ſexus inferioꝛis.¶. AUd pꝛimu contra.dicẽdũ diſpenſare ſacramentum baptiſmatis eſt tam laycis in⸗ dultum ẽᷓ mulieribo. quia eſt ſacramentnʒ neceſſitatis.vñ iniᷓtum eſt ſacramentũ dignitatis: eius diſpenſatõ eſt ꝑſo narum dignioꝛum. inqtum neceſſitatis eſt oiĩm in ↄmuni. Ad aliud dicendũ. ꝙ diſpenſatõ buiꝰſacꝛamenti magis ſpectat ad officij dignitatem qᷓ; ad ꝑſonarum ſanctitatem. ꝓter quod ratio pdicta nullius eſt efficacie. ¶ Ao hoc qð dicit᷑ bonꝰlaycus in om̃i tpe ſuo gratioſioꝛ ⁊c. Dicendũ ꝙ boc verum eſt hm ꝙ opus ſuuz dicit quod ꝗpꝛie ſpectat ad eum:non m ꝙ opus ſuum dicit opus ab eo exercitum E dicit augul. Habe caritatem ſac quicquid vis. in⸗ telligendum eſt quicquid vis voluntate oꝛdinata. qꝛ vnũ/ tale eſt meritoꝛiumn. Ebꝛum tercium DODnſequẽter querit᷑ vtꝝ diſpẽſandũ ẽ a dya⸗ cono. videt᷑ ꝑ hoc: quod dicit᷑ in legenda beati laurentij. exꝑire vtꝝ ydoneũ miniſtrũ elegeris cui ↄmiſiſſi dñici ſanguĩs conſecra/ tionem. i. ſacrã diſpenſatoem. l Contra. de ↄſe. di.ij. pue⸗ nit. ibi dicit᷑. Pꝛeſbiter ꝑ ſemetipᷣm infirmũ ↄmunicet.qꝛ ſi aliter fecerit: gradus ſui ꝑiculo ſubiacebit. 4 Item diſ. xciij. Mon decet dy aconẽ panẽ dare.i. coꝛpꝰrpᷣi A¶ Rñſio in nece re. Unde diſ. xciij. pſente p̃bitero dyaconꝰeuchari ſtiã coꝛ⸗ poꝛis xp̃i ſi neceſſitas cogit iuſſus eroget. Nota ꝙ dic iul⸗ ſus:quia epo vel pᷣſbitero longe poſitis nõ iuſſus põt.⁊ li⸗ cet. vt ſcʒ eodem dy acones vbi dicituꝛ de dy aconibo.abſq; epᷣo vel pᷣſbitero baptizare nõ audeant:niſi p̃dictis oꝛdini bus foꝛtaſſis longius ↄſitutis neceſſitas extrema cõpellat quod etiã laycis facere plurimũ cõtingit:ſacri coꝛꝑis ero⸗ gationez ſub ↄſpectu epi vel p̃ſbiteri nec his abſentibo ius nõ babeant exercendi. & aũt dicit᷑ in canone ſacri coꝛꝑis erogatio ⁊c.non refertur ad imediatam lram.quia nunqᷓ; laycis concedit᷑ erogatõ coꝛpoꝛis xpᷣi. Nota ergo ꝙ vbi ne ceſſitas exigit ⁊ pſbiter eſt abſens.põt dyaconꝰ iure bapti ʒare ⁊ coꝛpus xpᷣi erogare infirmis ſi ↄſecratũ eſt in eccłia in pᷣſentia p̃ſbiteri nõ põt etſi neceſſitas exigat: niſi iuſſus a ßſbitero. puto cum multi ſint qui indigẽt baptiſmo ⁊ pᷣ⸗ ſbiter omnibo non poteſt ſufficere. ſilꝛ ſi multi volunt acci pere coꝛpus xp̃i.nec ſſbiter ſufficit omntbo. igitur illud de cretum om̃imodo pᷣſbiter ⁊c. intelligi debet niſi vꝛgente ne ceſſitate vel foꝛtaſſe oino ſeruanduʒ erat ad tempus ad ex tirpandum conſuetudinem hoꝛribilem 2 deteſtabilem. de qua pꝛemittitur in eodem ca.4 Ad illud quod obijcitur ꝙ; non opoꝛtet dyaconem paneʒz dare. exponitur ſic id eſt pa nem conſecrare. lembꝛũ quartũ Onſequẽter querit vtꝝ diſpenſandũ ẽ coꝛpꝰ xpᷣi a ſacerdotibo foꝛnicatoꝛijs.circa hoc ſic. di. xxxij.nullꝰmiſſaʒ audiat pᷣſbiteri quẽ ſcit ubinã indubitãter habere autſi ubintrodu ctam mulierẽ. Introducta dicit᷑ que ſub ſpecie alicui ſer⸗ uitij intrat domũ ſacerdotis. Et ſi miſſa eoꝛum non eſt au⸗ dienda:multofoꝛtius nec ab eis ſacra comunio ſumenda. 4 Item ea. di · ſequẽti. pᷣter hoc p̃cipiendo mãdamus vt nullus miſſam pꝛeſbiteri audiat quẽ ſcit cõcubinam indu⸗ bitanter babere. Ande a ſancta ſynodus hoc capitulũ ſub excõmunicatione ſtatuit ⁊c. ¶ Item di .lxxxij. Si qui ſunt pꝛeſbiteri vel dy aconi vel ſubdy aconi qui crimen foꝛnica⸗ tionis babeant.interdicimꝰ ei ex parte om̃ipotentis dei 2 ſancti petri auctoꝛitate eccłie introitũ: vſq;dum peniteãt vel ſe emendant.ſi qui pᷣo in pcto ſuo ꝑpſeuerare voluerint: nullus veſtrum eoꝝ p̃ſumat audire officium ⁊ ita vt pꝛius ſſitate licet dyaconẽ coꝛpus xp̃i ⁊ ſanguinẽ diſpenſa quis ſacramẽta dei fugiat neq; in homie malo.¶ ¶Kñſio. ꝙ foꝛnicatoꝛes ſunt in triplici differentia. quidam em̃ ſunt notoꝛij.quidam publici.quidã oculti.iQotoꝛij ſunt qui de⸗ pꝛehenduũtur euidenter in tali crimine vel cõpꝛehenſi ſunt ſponte in iure vel canonice ſuꝑ boc ↄuicti. Crimẽ em̃ red⸗ ditur notoꝛinʒ tribo modis.p ſententiã:ꝑ confeſſionem in iure factam. ꝑ rei euidentiam. a nullo tali ſuſcipienduzʒ eſt hoc ſacramentũ nec aliud.⸗ qui ſuſcipit peccat. IJllud aũt non interdicit᷑ mſi in penam illoꝝ vt ſe emendent:nõ quia ſacramenta que conficiũtur ab his aut ſint nulla aut imũ da. Unde di. xxxij.pꝛeter hoe. p̃deceſſoꝛes noſtri NQicolaꝰ Gꝛego. a miſſis ſacerdotum quos tales reueꝛa ſie conſti terit fideles abſtinere tecreuerunt. vt etiam peccandi licẽ tiam ceteris auferꝛent:a bmõi ad digne penitentie lamen ta reuocarent. Publici ſunt ex fama eis illud imponente a talibus dum toleratur ab eccleſia.dum ſcʒ nõ ſuſ pen⸗ dantur a ſuo epiſcopo: poſſunt ſuſcipi ſacramenta. Vnde Micolaus papa.xv.q.vlti.c.vlti. Sciſcitantibo vobis ſi a ſacerdote que fuerit comp̃benſus in adulterio.aut ſola fa⸗ ma reſperſus debeatis ↄmunioneʒ recipere nec ne.Reſpõ vmus. non poteſt aliquis quãtũcunq; pollutus ſit ſacra⸗ menta diuĩa polluere.Et infra:idcirco ab eo vſ. q;quo epi ſcopoꝛum inditio repꝛobetur ↄmunio eſt ꝑpcipienda. Item ertra.de cohabitatõne clericoꝝ.noſtra.ſine dubitatõne te⸗ neatis ꝙ a clericis vel pꝛeſbiteris quis foꝛnicatoꝛijs qᷓdiu tolerant᷑ nec habent oꝑis euidentia. licite diuina miſteria audient᷑? alia recipiant᷑ eccliaſtica ſacramẽta. euidentia operis explicat notoꝛiũ facti de quo in ſequẽti decꝛetali ha betur ꝗ' iam nõ indiget teſtibo cũ nulla poſſit tergiuerſatõ ne celari. Eſt igit᷑ regula a notoꝛija nõ ſunt ſuſ. cipienda ſa cramenta:pᷣ a publieis quouſq; ab epo ſi uſpendant᷑ multo⸗ foꝛtius a foꝛnicatoꝛibo eccultis. 4 Ad illud qð obijcitur. Qeq; in bomie malo ſacramẽta dei fugiat. Dicendũ ꝙ ſic intelligi debet.fſugiat.i.exiſtimet peioꝛa vel nulla. vel ho⸗ minem malũ vocat quẽlibet qui eſt in moꝛtali ſed nõ eſt de numero ſupꝛadictoꝝ.vel malũ hominẽ vocat toleratuʒ ab eccleſia eq́; in malo.i.tolerato. bꝛum quintũ Onſequenter queritur vtrum aſi ymoniacis diſpenſandũ ſit coꝛpus xp̃ᷣi. . nõ:videt᷑ di. rxxxij. pꝛeter boc. Scribit pꝛedeceſſoꝛ noſter B Bꝛego. rudolſo ⁊ bertulfo ducibo inter cete⸗ ra.officium ſy moniacoꝝ ⁊ in foꝛnicatõne iacentium ſcien ter nullo modo recipiatis.⁊ quantuzʒ poteſtis tales a ſan⸗ ctis miniſterijs vbi opoꝛtuerit pꝛohibeatis. Ecce ꝙ oĩno pꝛohibet᷑ ne officiũ talium recipiat᷑.⁊ boc ꝓpter eoꝛũ enoꝛ⸗ mitatem. ergo nõ debet recipi in diſpenſaitone ſancti ſan⸗ ctoꝛum. 4 Item ſymoniacꝰ ſuſpenſus eſt a canone.j q. j. reꝑiunt᷑.vbi dicit᷑. Nos huic vulneri canceroſo ignitũ qðᷣ ſuꝑ eſt adbuc inicimꝰ ferrũ. decernẽtes oĩno vt quicũq; de⸗ inceps pꝛo accipiẽda diuini doni dignitate quodlibet pᷣmi⸗/ um tectꝰ fuerit obtuliſſe: ex eodẽ ſe tꝑe anatbematis ob⸗ pꝛobꝛio nouerit ↄdempnatũ.atqʒ a pticipatõne coꝛꝑis ⁊ ſã guinis dñi alienũ.ex quo illum conſtat execrabile xpᷣo ꝑpe traſſe flagitium. ſed a nullo tali ſuſcipiendũ eſt coꝛpus xpᷣi nec aliud eccleſie beneficiũ ⁊c ¶ Contra. ·q.j.ꝑ ylaiã.ha betur ꝙ illi qui quõdã nõ niſi pᷣcio dato ad ↄminonis ſan⸗ cte ꝑpticipatõeʒ admittebãt᷑ licet ſymoniace:tñ nõ ideo mi nus ſacri ↄmũionis ꝑticipes reputati ſunt.ſed ſi non ſunt minꝰ ꝑticipes ſacre ↄmũionis ex hoc ꝙ pᷣcio dato admittũ⸗ tur: videt᷑ ꝙ nõ peccant dando pᷣciũ hac de cauſa vt admit tantur. multofoꝛtiꝰvidet᷑ ꝙ nõ peccant ſumẽtes ſacrã omu nonem a ſymoniacis:cum boc videt᷑ magis illicitum qᷓᷓ il lud.¶ Rñlio.ꝙ ſymoniaci non eſt coꝛpus dñi diſpenſare. neq; eſt ab eo ſuſcipiendum neq; aliud beneficium ecclelia ſticum. ſicut patet di. xxxij. Pꝛeter hoc. vt tactum eſl. Sed hoc diuerſi diuerſimode ſentiunt. quia quidam dicunt hoc intelligendum eſſe de ſ ymoniaco notoꝛio ſicut de noto rio ſoꝛnicatoꝛe. Aliter dicunt alij 2 melius m meum iudi Contra.ang.contra peculianũ. neq; in bomie bono ali eium. ꝙ etiam occultus ſymoniacus ẽ ſuſpenſus a canone vt patet.j.q.j.reꝑiuntur. non tm̃ quo ad ſe:quia ⁊ ita eſi ꝗ libet peccatoꝛ qui in moꝛtali eſt:ſed etiam quo ad alios ꝗ ſciunt. qui vitabant eum ſaltem in occulto. hoc tamen de ſymoniaco in oꝛdine intelligi debet. de quo extra de ſymo nia. tanta eſl.omnis peccatoꝛ miſſaʒ cantare poteſt pꝛeter ſymoniacuʒ. quẽ quilibet vt ab oꝛdine male accepto remo ueatur accuſare poteſt omnis peccatoꝛ ſcʒ occultꝰ. VUnde ab occulto ſymoniaco qui ſcitur eſſe ſ ymoniacus.nõ eſi re cipiendum coꝛpus rp̃i nec aliud ſacramentũ j· q.j.Siꝗs. vbi dicituꝛ de oꝛdinato ſymoniace qui oꝛdinatus eſt nihil er oꝛdinatõe facta pꝛoficiat:ſed ſit alienus a dignitate vel ſollicitudine quã pecunijs acquiſiuit.⁊ intelligitur ibi no⸗/ mine ſollicitudinis quilibet oꝛdo eccleſi iaſticus. 4 Ad boc qð obijcitur ꝙ licet aliquis ſ, ymoniace admittatur ad ſa⸗ cram ↄmunionẽ ideo nõ minus ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc intelli gendum eſt qtuʒ ad ſacꝛamentalẽ ſumptionẽ. VUel põt dici ꝙ hoc intelligendũ eſt de aliquibo qui dato munere admit tebant᷑ ante pꝛohibitõneʒ. VUnde ſubdit᷑ ibidẽ. ſed hoc ta⸗ men ſacris canonibo conſtitutum eſt:ne decetero ſacramẽ ta rpᷣi ſymoniace tribuantur. 4. De ſ ymoniaco in benefi⸗ cio dico ſine pꝛeiudicio. ꝙ aut eſi beneficium cui ãnexa eſt cura animarum. talis ſymoniacus ſi uſpenſus eſt ipo iu⸗ re ſient ſymoniacus in oꝛdine.et a tali cauendum eſi qtuz ad ſuſceptionem ſacre ↄmunionis z alioꝛum ſacramento⸗ rum ſicut a ſymoniaco in oꝛdine.Aut eſtſi implex benefici um: ?⁊ tunc aut eius delictum eſt occultum aut notoꝛiũ. de iure vel facto. In pꝛimo caſu ipe ſymoniacꝰ eſt ſuſpenſus po iure.ſicut quilibet in moꝛtali peccato vt.j.q.j. Sacer⸗ dtes. In ſcdᷣo quo ad ſe ⁊ quo ad alios.vt extra de tẽpoꝛi bus oꝛdinatõnum.c.queſitum. Membeum ſextum Onſequẽter queritur vtrum diſpenſandum eſt ſacra ↄmunio ab hereticis ſciſmaticis et excõmunicatis. non ab hereticis videtuꝛ ic in canone vt patet.xxiiij.q.j. Si quis ac⸗ ceperit. Indicitur grauis penitentia ſuſcipientibo ſacram ↄmunionem de manu heretici videlicet neſcienti ꝙ eccłia catholica contradicit. penitentiã vnius ãni:ſcienti negli genti penitentiã.x.ãnoꝛum.ergo illicitum eſt accipere cor pus xp̃i ab illis.⁊ hoc nõ niſi quia illi nõ habent ius diſpẽ ſandi.ergo ⁊c.q¶l Iteʒ melius eſt moꝛtem accipere q; de ma nu heretici ſacram ↄmunionem.xxiiij.q.j. cepit.4. SItẽ om⸗ nis hereticus ſiue magnꝰſiue paruus ſiue manitfeſtus ſiue occultus excoĩcatus eſi ipo iure maioꝛi excoĩcatõne.extra beꝛeticis.c.ad abolendũ.i Qullus talis habet ius diſ pẽ ſandi coꝛpus xp̃i.¶ Ee nõ a ſciſmaticis ſimiliter videtuꝛ p hoc.ꝙ vnitati eccleſie nõ oↄmunicat:qui ſciſmaticis ↄmuni cat.xxiiij.q.j.Sciſma.ſed hoc ſacramentũ non debet diſpẽ ſari miſi ↄinunicanti vnitati ⁊ a ↄmunicante vnitati. ergo non debʒ diſpenſari a ſciſmatico neq; beretico.¶ Similit videtur ꝙ neqʒ ab excõmunicato.quia vt habetur. xj. q.iij. quippe.ſanctis canonibus cautuʒz conſtat vt quicũq; excõ municatis ↄmunicauerit excõmunicetur.4 Ite eadeʒ.q.j. ſicut apoſtoli.excõmunicatus eſt qui excõmunicatis ↄmu⸗ nicat.Sed ſpecialiſſima excõmunicatio eſt in oↄomunicatio ne ſacre ↄmunionis.ergo qui ab excõmunicato ſi uſcipit ſa cram ↄmunionem: excõmunicatus eſt. ¶q Item excõmuni⸗ catus eſt mem bꝛum dyaboli non xp̃i.xj.q.uj.nihil.nullns talis de bet aienl,e lLoniruri iſtis in vltima neceſ⸗ ſitate ſuſcipiendũ eſt ſactamentũ baptiſmi ab adulto.ſimi liter videtur ꝗ; ⁊ ſacramẽtũ euchariſtie. cũ in adulterutro fides ⁊ contritio ſupplet vicem ſacramenti. vt de conſe. di. ij. Crede ⁊æ manducaſti. Et di. iiij. baptiſmi vicem. Si em̃ in adulto fides ⁊ contritio ſuppleat vicem ſacramentii ne⸗ ceſſitate:qua ratõne ſuſcipiendũ eſt vnum ab iſtis et aliud cum neutrum ſit de neceſſitate ſalutia.quod videtur cum alia vices eoꝛum ſuppleant. 4 Item ertra de ſymonia. c. t̃ ta.q iilibet peccatoꝛ miſſaʒ cantare põt pᷣter ſy moniacum ergo bereticꝰſciſmaticꝰ excoĩcatus põt cantare miſſaz.bſi ¶ Luneſtio poſſunt cauntare miſſam: poſſunt alijs coꝛpus xpᷣi diſpenſa keae ĩo. ꝙ neq; ab heretico neq; a ſciſmatico. vel ex⸗ coĩcdto notoꝛio eſi ſacra coĩo diſpenſanda.nec ab illis dʒ ſumere quis ſacrã coĩoneʒ nec aliud ſacrjm. excepto bapti ſmo qui tꝑe neceſſitatis põt ſumi ab iſtis.excoĩcatus aute minoꝛe excoĩcatõne neq; dz celebꝛare neq; ſacẽm recipere ʒ neq; ↄferꝛe extra de ſententia excoicatonis. dr. Si cele bꝛat minoꝛe excoĩcatõne ligatus.iʒ grauiter peccet:mulliꝰ tamen nomen irꝛegularitatis incurꝛit. peccant aũt confe rendo eccleſiaſtica ſacramenta. 4 Ad illud quod obijcituꝛ pꝛimo.dðm ꝙ nõ eſt ſimile de baptiſmo et ↄtritõne:tũ pꝛo pter neceſſitatem: tuʒ ꝓpter vtilitatem. Propter neceſſita tẽ qꝛ ſi aſſit ſacultas neceſſaria eſt adimpletio vecreti ſal- uatoꝛis editi.iij. Yohãnis.i¶ Aiſi ꝗs renatus fuerit ⁊c.lñ ſi aſſit facultas baptiſmi.non ſufficit adulto ↄtritio ad ſa lutem. Pꝛopter vtilitatem. quia plenioꝛ fit remiſſio in ba ptiſmo ꝙᷓ in ↄtritõne.Maptiſmus em abſolmit omnino a culpa reatu et reddit pꝛomptum ad euolandum. boc at᷑ non facit ↄtritio. ꝓpteꝛ hoc autem indultum eſt inſtãte ne ceſſitate poſſe recipi baptiſma a quolibet.non ſic eſt de ſa⸗ cramento altaris.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ quilibʒ pec catoꝛ miſſam cantare põt ⁊c. Dicendũ ꝙ boc intelligẽdũ eſt exceptis alijs enoꝛmiter delinquentibo vel mediociter. dũmodo eoꝝ crimina notoꝛia ſunt de iure vel de facto. hi em̃ om̃es ſuſpenſi ſunt quo ad ſe et quo ad olios.ã enoꝛ mia occulta etiam poſt actam penitentiam et mediocria notoꝛia impediunt oꝛdinis executõnem ⁊ quo ad alios ex de renũciatõne.c.niſi cuʒ pꝛideʒ.talia ſunt ſymonia ⁊ ho⸗/ micidium.de his extra de accuſatõnibus. his teſtibus.et Fm aliquos om̃e pctẽm quod ipſo iure irrogat inſaniam. Pre.ſic intelligitur.omis peccatoꝛ miſſaʒ cantare poteſt ſcʒ ð officij ptate nõ de merito vite.et hoc intelligit᷑ de pᷣla to peccatoꝛe tolerato nõ pꝛeciſo. Aliqui vᷣo dicunt hoc veꝛ bum om̃is peccatoꝛ poteſt ⁊c.debeꝛe referꝛi ad facultatem diſpenſandi.q.d.facilius diſpenſatur cuʒ omnibus alijs criminoſis pꝛeter bomicidam qꝙᷓ cum ſ ymoniaco. ſed hoc minꝰrecte dr.ſ̊ intelligendũ eſt ſimpliciter. quod patʒ eiꝰ nis ſuſpenſus eſt.j.q.j.reꝑiunt᷑.et in ipſa ſui radice initi atus.⁊ in cuiꝰoꝛtu cadit.j.q:j.quibaſdam: ⁊ ita ex eo tẽpe quo crimẽ ſymonie ↄmittit ꝗs damnatus eſt. vnde poſtea acus ce nõ põt niſi cum eo diſpenſet. a pᷣdictis ↄferant gram. Et videt᷑ ꝙ ſic.j.q. j·remiſſionem.ibi dꝛ:ſacramenta in moduʒ 2 iucis ab iĩmundis coingꝗnari nõ pñt ſi ĩ mo/ ueniũt:pʒ ꝙ ſymoniaci ſacr̃fm vnctõnis ſiquidem inutili ter et ꝑnicioſe habent:alijs vtiliter et ſalubriter eandẽ vn⸗ ctõnem admiſtrent.ſicut ergo vera ſunt ſacramenta here⸗ ad m. IJdem habetur in eodem. Si iuſtus fuerit. Contra.j.q.j. Sicut eunuchus.dicit᷑. quid in his ſimi ſtudinibo beatus Aug.notare voluit:niſi qꝛ ſacr̃a ſymo niacoꝝ ſicut ⁊ ceteroꝝ hereticoꝝ licet ſint vera q;tum ad pñt in coꝛdibo hoĩm gigneꝛe vel accendẽ celeſteʒ gꝛatiam. ñſio. ꝙ duplex eſt efſectus ſacri ſcʒ res pꝛima et ſcdðᷣa n euchariſtia em eſt duplex effectꝰ. Pꝛimꝰ coꝛpis xp̃i.ſe nõ eſt hoc ſacẽm inane ſi foꝛma eccłie obſeruet᷑.qtum ad effectũ gre eſt inane q;tum ad diſpenſatõneʒ. Vel põt dici ꝙ cum hoc ſacrm et alia miſtrant᷑ a malis quantuʒ ẽ de vi non impediret.tũc autem recipiens facit ſe indignũ: cum ↄtra ſacros canones a talibus ſuſcipit ea ꝑ ſuam inobedi entiam. Vnde eſtimo ꝙ ſi quis credens aliqueʒ eſſe catho initio ↄſiderato.quia ſymoniacus in ipſo ſui initio coĩo⸗ celebꝛare nõ poteſt.ſic non eſt in alijs pct᷑is.et ita ſy moni Snſequenter querit. vtrũ ſacr̃a diſpenſata rem puri finuij ꝑ lapideos canales ad fertiles areolas ꝓ⸗ ticoꝝ q́;tum ad foꝛmam:ita ſunt vera ⁊ non inania q́;tum foꝛmã: inania tamen et falſa ſunt qtum ad effectuʒ.cũ nõ cundus gra collata.qᷓtum ad rem pꝛimã ſiue effectuʒ gr̃e ſacramentoꝝ datur gratia. dico ſi indignitas accipiẽtis licum qui eſſet heretieus et ab eo ſuſciperet ipſa ſacramẽ⸗ lj. ta:reciperet et gatiam. Mueſtio.lj.de frequentia omunicandi. Equituꝛ de actumã . ducandi.Et pꝛimo de ipſo in ſe. Secũdo in comꝑatione ad manducantem. Ter⸗ cio in com ꝑatione ad manducatuʒ.4 Et piꝛimo querit᷑ te frequentia ipſius actus Seðdo de ceſſatõne. Lercio de comꝑatione hoꝝ adinuicẽ Quarto de neceſſitate actus manducandi. embꝛum primnum Irca pꝛimũ querunt᷑ duo.ꝛimũ eſt vtruʒ expedit ↄmunicare ſingulis diebo. Secũdũ eſt de ſententia AUugul. et de differentia aſſi⸗ gnata a ſanctis de frequenti ↄmunicatõne. facnius primus Irca pꝛimum ꝓceditur ad ꝑtem affirmatiuazʒ ſic Amb. et habet᷑ de ↄſe. di. ij. Sed quotiẽſcũ⸗ qʒ effunditur ſanguis in remiſſionem peccato rum effundit᷑: dʒ ſemꝑ acciꝑe qui ſemꝑ peccat.4 Stẽ Am bꝛo.pꝛimo de ſacra. Iſte panis quotidianꝰeſt. accipe quo tidie q; quotidie tibi ꝓſit.⸗¶ IJtem Inno.iij. Euchariſtia ſi digne ſumat᷑ a malo liberat ⁊ ↄſumat in bono.veĩalia de/ let ⁊ cauet moꝛtalia.hec Inno. Iſti eſſfectꝰ humane infir⸗ mitati ſunt valde neceſſarij:⁊ quanto frequentius hõ aſſe quitur iſios:tanto magis ꝓficit et deo appꝛopinquat. igit expedit vt homo accedat ad ſacram omunionem quotidie immo frequentius ſi liceret.¶ Item ſi homo efficit᷑ digni⸗ oꝛ qᷓ erat ex vnico acceſſu ſi digne accedat: igitur dignius accedit q ſecundo accedit qᷓ quando pꝛimo acceſſit· di⸗ co ſi non ſit defectus in pꝛeparatõne ex parte accedentis. igitur quãdo frequentius accedit dignius accedit 2 ite ef⸗ ficatius ſemper et efficacius aſſequitur effectus ipſius ſa⸗ cramenti.Et ſi hoc:valde expedit ſingulis diebus accede re dũmodo digne accedat /ꝓ poſſe ſuo¶Contra. veritas tevet rñdere ſigure ſ̊ agnus paſchalis ſumebat᷑ in figuꝛã iſtius cibi ſicut habet᷑ in glo.Exo.xij.igitur ſi agnꝰpaſcha lis nõ debuit ĩmolari niſi ſemel in anno nec immolatõ ve ri agni debet fieri niſi ſemel in anno.⸗ Pꝛeĩ. videt᷑ ꝙ hoc ſacramentum nõ ſit accipiendum niſi ſemel tm̃ in vita bo minis.ꝑ boc ꝙ ſicut baptiſmus quo ſignificat᷑ paſſio dñi non accipiatur niſi ſemel:ſic nec iſtud quo paſſio domini ſignificatur niſi ſemel ſumi debet.¶ Item in manducatio ne ſpirituali nullum eſt periculũ.in ſacramentali eſt peri⸗ culum niſi homo ſit bene paratus.Sed via ſecurioꝛ ẽ eli⸗ genda.ergo raro eſi ↄmunica acramentaliter ? fre⸗ quenter ſpiritualiter¶ Rñſio. ꝙ caſus ſiue queſtio bec ſcilicet de frequentia accedendi determinanda eſt babita conſideratõne ad fidem ⁊ denotõem accedentis. Si enim ex continua deuotõne ⁊ deſiderio ↄtinuo ⁊ confidentia de aſſequendo effectus huiꝰſacramenti aliquis ſingulis die bus accederet:eſtimo ꝙ valeret ſibi frequentia. Si ꝗs ex reuerentia tanti ſacramenti et ex timoꝛe ſue indignitatis frequenter deſiſteret:eſtimo ꝙ illa reuerentia et timoꝛe ꝓ⸗ ficeret. VUnde dico ꝙ determinatio huius caſus relinquẽ da eſt pie credulitati accedentis. EUnde Augu. de conſec̃. diſtin.ij.quotidie.dixerit quiſpiam non quotidie accipiẽ⸗ dam eſſe euchariſtiã. alius affirmat quotidie.faciat vnuſ quiſq; quod ᷣm fidem ſuam pie credit eſſe facienduʒ. ſQe q; enim litigauerunt intra ſe aut quiſqꝙᷓ eoꝛum ſe alteri pᷣ⸗ poſint. Zacheus et ille Centurio.cum alter eoꝛuʒ gaudẽs in domo ſua ſuſceperit dominuʒ: alter dixit domine nõ ſuʒ dignus vt intres ſub tectum meum. Ambo ſaluatoꝛeʒ ho noꝛificantes qᷓ;uis non vno modo.ambo peccatis miſeri. ambo miſericoꝛdiam conſecuti. Ad id quod obijcitur ðᷣ verbo Nmbꝛo.ꝙ debeo ſemper accipere qui ſemper pecco ſic intelligitur. debeo p̃parare me habilem et dignum ad . accipiendum. Et hoc ptz ex alio verbo Amb.qð eh.acci⸗ pe qͥtidie ꝙ qͥtidie tibi ꝓſit.ſic viue vt merearis quotidie acciꝑe.hec Amb.hoc eſi quotidie pᷣpara te abilem ad ſu⸗ ſcipiendũ et ſemꝑ viue ſic vt digne poſſis accipere.⸗! Ao aliud dicendum.ꝙ ſi aliquis eſſet in continua deuotione deſiderio.nec ex frequentia tanta declinaret in faſtidiuʒ vel irꝛeuerentiã.expediret vt quotidie accederet: ⁊ in hac ſupꝓpoſitõne valerent alie ratõnes pꝛetacte.¶¶ Ad illud qð obijcitur.ꝙ veritas debet rñdere figure ⁊c. Dicendum ꝙ hoc ſacramentuʒz pꝛeſiguratum fuit pluribus figuris que fuerunt differenter frequentate.et hoc vt ſignificaretur hᷣ ſacramentum differenter eſſe frequentandum m differẽ tiam frequentantiũ.et qᷓtum ad dignitatem ſtatuum ⁊ ꝑ: ſonarum. FTuit enim pᷣfiguratum in agno paſchali ⁊ ĩ mã na quoꝛum alter ſemel in anno ĩmolabatur:reliquum ſin⸗ gulis diebo in vſum ſmmebatur.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ non niſi ſemel debet ſumi. Sicendũ ꝙ non eſt ſimile de hoc ſacramento ⁊ baptiſmo. Haptiſius em̃ ſignat paſſi onem domini ꝓut illa moꝛimur ꝑct᷑o coꝛꝑali quod cõtra⸗ rimus a pꝛimis paꝛentibus.⁊ hoc nõ facit paſſio xp̃i ĩ ali quo niſi ſemel.hec autem eſt ratio vna quare ſacramentuʒ baptiſmi non iteratur neq; poſſet iterari ſine ↄtumelia ſa cramenti. In hoc autem ſacramento ſigniſicat᷑ paſſio xpᷣi ſiue xpᷣe paſſus vt eſt nos reficiens. Refectõe autẽ hac fre⸗ quenter indigemus ⁊ frequenter reficimur ſine contume- lia ſacramenti. Ex hoc patet rñſio vna ad boc quod ſolet queri quare hoc ſacramentuʒ iteratur. ſacramentũ bapti ſmi non. Ad aliud dicendum.ꝙ etſi ſit ſecurius raꝛo ac cedere q; frequẽter:tamen aliud eſt fructuoſius homĩ pre parato m poſſibilitatem ſuam ⁊ accedenti cum timore et reuerentia.vt enim ſupꝛa tactum eſt.multo fructuoſioꝛ eſt manducatio ſacramentalis et ſpiritualis qᷓ ſpũalis ſoluʒ ſicut eniʒ plus valeret baptiſmus flaminis ⁊ fluminis qᷓ flaminis tm:ſic plus valet ſpũalis manducatio cuʒ ſacra⸗ mentali ꝙᷓ; ſpũalis ſola. ¶ Articulus ſecundus Onſequenter querit᷑ de ſententia Aug. de fre⸗ quentia iſta.⁊ de differentia aſſignata dte acceſ ¶ Iu ad ſacram ↄmunionem.dicit em̃ Aug.li.de eccleſiaſticis dogmatibus.Et habetur de cõſe.di.ij. Quo⸗ tidie inquit euchariſtiaʒ ſumere non laudo nec vitupero. Contra.communicare coꝛpus xp̃i vtile valde eſt digne ↄmunicanti ⁊? etiam toti eccleſie.Communicans igit᷑ quo tidie.aut eſt bonus aut malus in moꝛtali ſcʒ.ſi bonꝰ vtile eſt ei et toti eccleſie quotidie omunicare.Quotidie igitur ↄmunicans ſi bonus ſit eſt laudandꝰ:ſi malus vituperan dus. videtur igit᷑ nõ bene dicere Augꝰ.cum dicit nec lau⸗ do nec vitupero. Item quotiẽs debent hoĩes ↄmunicare de hoc enim diuerſi diuerſa ſentiunt. Quidam eniʒ volũt quotidie eſſe municandũ. Anacletus papa.de ↄſe.diſ.ij. ꝑacta conſecratõne om̃es ↄmunicent qui nolũt eccleſiaſti cis careꝛe liminibus.ſic enim ſtatuerunt apti et ſancta ro mana eccleſia.¶ Item IFfabianus papa de ↄſe.diſt.ij. Et ſi non frequentiꝰ.ſaltem ter in ãno ↄmunicent᷑ bomĩes:nili foꝛte ꝗs maioꝛibo quibuſlibʒ criminibus impediatur. In paſcha videlʒ penthᷣ.⁊ natale dñi.¶ Item qꝙ in cena om̃es oↄmunicent Sother papa de conſe.diſ.ij. In cena dñi a g⸗ buſdam euchariſtie ꝑceptio negligitur que qm̃ eadem die ab omnibo fidelibo exceptis his quibo ꝑpꝛo grauibo crimi⸗ nibo inhibitum eſt ꝑcipienda ſit eccłiaſticus vſus demon ſtrat cũ etiaʒ penitentes eadẽ die ad ꝑcipienda coꝛpoꝛis 2 ſanguĩis domini ſacramẽta reconcilient᷑. ¶ Solutõ. ad p⸗ mum loquitur Aug. de bonis.Et põt eſſe in bonis ſacdo tibus ꝙ quotidie ↄmunicare generet faſtidiũ ⁊ minoꝛẽ re⸗ uerentiã ⁊ deuotõem. Si aliꝗs h̊ ſentiat:laudabile ẽ vt in aliquo die nõ celebꝛet vt poſſea augeat᷑ in eo deuotõ et re⸗ uerentia. In aliꝗbus vᷣo ipᷣa frequẽtia auget ⁊ deuotõem 2 reuerentiã. ⁊ tũc laudabile eſt qtidie acciꝑe.⁊ iõ nec lau dat nec vituꝑat.q; aliqñ bene põt fieꝛi a bonis.qñq; bene – omitti a bonis.de malis non loqtur Aug. ſemꝑ em̃ ð ip̃is eſſet hoc vituꝑabile.i¶ Ad aliud rñdendũ eſt m diſtinctõ nem tꝑoꝝ. In pꝛimatiua em̃ eccłia ↄſueuerũt om̃es bapti qati ↄmunicare ⁊ nõ cathecumini.pauci em̃ erãt tũc fide⸗ les ⁊ multi infideles inter quos diſcernit coĩo.Ffideles eĩ erant tunce feruentioꝛes qᷓ; nuc ſunt.et ideo magis parati q nunc.et poſtea ſicut creuit ꝓłus credentium:ſic minus erant feruentes.Vñ yſa.ix.Multiplicaſti gentem nõ ma gnificaſti leticiam.et ꝓpter hoc minus parati erant ad cõ/ munionem.Et ideo ſiatutũ fuit ꝙ ↄmunicarent in dñicis tm. Deinde ꝙ ter in ano cũ die cene. deinde ſuffecit ter in anno nũc ꝓter fragilitatẽ hominũ vix poſſunt ſemel com/ municare in anno ad quod tamẽ tenent᷑ extra de pe.et re. Om̃is vtriuſq; ſexus poſtqᷓ; ad ãnos diſcretõnis ꝑueneꝛit ſuſcipiat reuerenter adminus in paſcha euchaꝛiſtie ſacꝛa mentuʒ.niſi foꝛte de pꝛopꝛij ſacerdotis conſilio ob aliquã ratõnabilem cauſaʒ ad tempus ab eiuſdem ꝑceptione du xerit abſtinendũ:alioꝗn et viuens ab ingꝛeſſu eccleſie aꝛce atur et moꝛiens xpᷣiana careat ſepultura.Elel poteſt etiaʒ intelligi quod dicit Anacletus de miniſtris altaris.⁊ ta⸗ lis tunc fuit conſuetudo ſicut patet de conſe.diſti.j.Epᷣus dro. Non autem debet intelligi de laicis vt habetur de cõ ſe. di. ij. ſeculaꝛes. embꝛum ſecũdum Onſequenter queritur de ceſſatõne ab actu manducãdi.Et querit᷑ ſi ſacerdos oĩno ceſ⸗ ſaret a ↄſecratõne ⁊ coĩone ꝓpteꝛ reuerentiã acr̃i vtrũ peccaret. Et videt᷑ ꝙ nõ: dicit em̃ Aug.li. de eccliaſticis dogmatibus.ꝙ de ſumptõne huiꝰ ſacr̃i dzʒ vnuſꝗſq; facere qð pie credit eſſe facienduʒ. Igit᷑ ſi ꝗs ex reuerentia tanti ſacri ⁊ cõſcientie ſue indignitatis crederet ſemꝑ eſſe ceſſandum a ↄmunione.et ob hoc ceſſa⸗ ret:non peccaret vt videtur. A ſimili videtur ꝙ ex eadem cauſa poſſet aliquis ceſſare a ↄſecratõne.quia nullus de⸗ bet conſecrare niſi velit ſibi ↄmunicare.i¶ IJItem qui ceſſat a ↄſecratõne et huiꝰſacramenti ſuſceptõne ob reuerentiaz ſacramenti.deũ venerat᷑ 1 gloꝛiam dat do.ſed hoc eſt lici tum ⁊ meritoꝛiũ:̊ ⁊c.¶ Item multiſancti vt beatꝰ Fran⸗/ ciſcus.nolebant ad officiũ ſacerdoti ꝓmoueri pꝛopteꝛ ma gnitudinẽ ? dignitatem ſacramenti.nec ex hoc creduntur peccaſſe.ſed magis meruiſſe:gᷓ ſubtrahere ſe ab ĩmolatiõe 2 ↄmunione hu ſacramenti. ꝓpter ſacramẽti dignitatẽ ⁊ ſui indignitatem videt᷑ oĩno licitũ.¶ ¶ Contra. Amb. Gꝛa ue eſt ꝙ ad mẽſaʒ tuã mũdo coꝛde ⁊ maibo innocẽtibo non venimꝰ. Sʒ gꝛauiꝰẽ ſi dũ pcta metuimꝰetiã ſacrificiũ nõ reddamꝰ.ſed nõ venire corde mũdo et manibo innocẽtibo ita eſt graue quod eſt moꝛtale pctm vt videtur:igit᷑ ⁊ pro pter metũ pct᷑i nõ reddere ſacrificium eſt mortale cum ſit gꝛauius. Pꝛe.qui haberet ſcientiã ⁊ officium docendi et ceſſaret oĩno a doctrina veritatis. peccaret moꝛtaliter:qa de talibus dicitur Math. xxv. Seruum inutilem eijcite ĩ tenebꝛas exterioꝛes.loquitur em̃ de illo qui abſcondit pe/ cuniam domini ſui.loꝗtur aũt ibi qui habent ſcientiam ⁊ officium docendi veꝛitatẽ ⁊ nõ faciunt.ſicut ptz ex glo.ea⸗ dem.j.exqͥ cõmodũ magnũ aſſeqtur eccłia ex ĩmolatõne ⁊ celebꝛatõne huiꝰſacramenti: videtur ꝙ peccet moꝛtaliter qui habet officiũ ↄſecrandi et oĩno ceſſat a conſecratione. Rnſio.huiꝰqueſtionis determinatio põt haberi ab In no.ꝗ determinat.ꝙ nec multũ dʒ homo ceſſare a ſumptõe coꝛꝑis rpᷣi nec ſumere dʒ ſine magna ſui pꝛobatione et di⸗ iudicatione.dicit em̃ ſic. In ꝑceptione coꝛpoꝛis ⁊ ſanguĩs xp̃i maxima eſt adhibenda diſcretio. Cauendũ eſt em ne ſi nimiuʒ differat᷑ mortis ꝑiculis incurꝛat dño ꝓteſtante. Niſi manducaueritis caꝛ.fi.ho.et bi.eiꝰſang.nõ ha. vitã in vobis. Si vo quis indigne accipit iudiciuʒ incurꝛit dã natõms aplo ꝓteſtante.j.Coꝛin.xj.Qni mãducat⁊ bibit indigne iudicium ſibi manducat ⁊ bibit. Et ideo iuxta vo cem apli. Pꝛobet hõ ſeipᷣm ⁊ ſic de pane illo edat ⁊ de ca⸗ lice bibat. In his itaq; nobᷣ indicit᷑ bñ viuendi neceſſitas. ne coꝛpus dñi indigne ſumẽdo ſumamꝰiudiciũ:vł ceſſan/ ——— — — -—— ¶ Nueſtio do ſumere nihilominus incurꝛamus periculuʒ. neceſſario quippe ſumendus eſt agnꝰvt a vaſtante angelo ꝓtegamur nec exire poſſumꝰdæ egipto niſi celebꝛando phaſe.paſcha⸗ lem agnũ edamus.Sicendũ igit᷑ ꝙ nec oĩno eſt ſiſtẽdũ neq; ab immolatõe neqʒ a ↄmunione:neq; ſine magna ſui ꝓbatõne et diiudicatõne eſt ad hoc accedendũ.q¶ Ad illð igit᷑ quod dicit Aug.faciat vnuſꝗſq; quod m fideʒ ſuam pie credit eſſe faciendũ. Dicenduʒ ꝙ Aug.determĩiat vtꝝ ↄmunicandũ eſt quotidie vel nõ quotidie.quia quidaʒ di⸗ cebant ꝙ quotidie:quidã ꝙ nõ quotidie.et ad hanc diuer ſitatem diffiniendã dixit Aug.faciat vnuſqſq; ⁊c. Vñ nõ vult dicere ſemꝑ eſſe ceſſandũ:licet ꝗs crederet hoc debeꝛe fieri ex reuerentia ſacr̃i vel aliqua alia cauſa.¶ Adillud quod obijcit᷑.ꝙ ꝗ ceſſat ob reuerentiã ſacramẽti deũ vene⸗ ratur ⁊c. Dðm ꝙ h̊ verum eſt. ſitr et ille qui cum reueren tia et timoꝛe pᷣparatus pꝛo poſſe ſuo ↄſecrat ⁊ ↄmunicat. foꝛtaſſe plus:quia ſic imolando et ↄmunicando diuina repñtat beneficia ⁊ dininã recolit maieſtatem ⁊ miſcdiaʒ bec em̃ oſtenſa ſunt in ſacra communione.Vñ Aug.xxiiij pa. omeł.ij. Nere magnus teus ⁊ magna miſcðia eius.ꝗ nobis dedit manducare coꝛpus ſuum in quo tanta ꝑpel⸗ ſus eſt ⁊ ſanguinẽ ſuum bibere.i¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ſe⸗ cus eſt de non oꝛdinato ceſſante a ſuſceptõne officij tanti. hoc em̃ bene licet.⁊ de ceſſatione habentis officiũ ab offi⸗ cij executõne.hec aũt ceſſatio videt᷑ minus licita niſi ex a⸗ liquali cauſa ſpeciali.q. Ad ea que ꝓ alia ꝑte intꝛoducun tur ex quibo videt᷑ ꝙ qui ceſſaret a ſacra ↄmunione ⁊ abĩ molatõne nõ eſſet ſacerdos.ex quacũq; cauſa hoc faceret peccaret moꝛtaliter. MRñſio ſine p̃ᷣiudicio tñ.quia nõ eſt H̊ verum. bene verũ eſt de ceſſante oĩno a ſacra ↄmunione.2 hoc quia faceret ↄtra inſtitutõnem eccleſie vt patet ex de⸗ cretali pᷣdicta.Eſtimo tñ ꝙ ſi quis ſacerdos nõ habẽs cu ram animaꝝ.nec officiũ nec beneficiũ ꝓpter quod haberʒ neceſſe celebꝛare ⁊ ob reuerentiaʒ ſacramenti ? timoꝛẽ ſue indignitatis ceſſaret ſemꝑ niſi iniungeret᷑ ſibi cõtrarium a ſuꝑioꝛi:ꝙ nõ peccaret moꝛtaliter. ¶ Ad illud Amb.ſcʒ ꝙ graue eſt ꝙ ad menſam tuã mundo coꝛde ⁊ manibo ino centibo nõ venimꝰ.dici põt ꝙ nõ vult dicere ꝙ graue ſit h id ẽ moꝛtale:ſ̊ dicit᷑ gꝛaue qꝛ damnoſum nobis.⁊ hoc:gꝗa ſi accederemꝰpuro coꝛde ⁊ manibo innocẽtibo:maioꝛẽ ha⸗ beret efficacia in nobis virtus ſacramẽti qᷓ niüc hẽat. Ael foꝛte intelligit de grauitate penali ob quã accedẽs non põt ita eleuare ſe ad diuina ⁊ remouere ſe a carnalibo motibo ſicut deceret. ꝛe.dicendo eſſe grauiꝰ.nõ reddere ſacrifi⸗ cium dũ pcta metuimꝰ.videt᷑ ꝙ boc intelligat᷑ de aliqͥ qui habeat officiũ celebꝛandi.dico em grauiꝰeſt ſi dũ peccata metuimꝰ videt᷑ ꝙ hoc intelligat᷑ de aliqͥ qui hẽat officium celebrandi.dicto em̃ grauiꝰeſt ſi dũ pcta metuimꝰ etiã ſa⸗ crificium non reddimꝰ.ſubdit.licet igit᷑ ꝓꝑ obedientia aſſi⸗ ſtere ⁊ pꝛo indulgentia petẽ.pꝛo officio miſtrare. ꝓ reme⸗ dio ĩmolare. ꝓ ꝓplo obſecrare.hec AUmb. per hoc ꝙ dĩc ꝙ liceat ꝓ obedientia aſſiſtere.videt᷑ ꝙ loꝗtur de illis quibo iniunctũ eſt officiũ celebꝛandi. Ad id qð obijcit᷑.ꝙ pec⸗ caret moꝛtalr qui ſubtraheret ſe oĩno a doctrina ⁊c.Dicẽ⸗ dum ꝙ hoc nõ eſt generalłr verũ.Eſtimo eĩ ꝙ ſi aligs ma⸗ gnus ſiue magne lrature tranſferꝛet ſe ad vitã ſolitaꝛiam ter picula q̃ eueniũt in ſeculo frequenter.⁊ vt meliꝰ⁊ ꝗ⸗ etius poſſet deo vacare:ibi cã hũilitatis ſimularet ſe ſim⸗ plicem ⁊ ſine noticia lr̃aꝝ et oĩno ceſſaret a doctrina. niſi emineret piculũ animaꝝ vel fidei:nõ peccaret mortaliter Sicut fecit ſcẽs IGranciſcꝰnec talis iudicandꝰeſt ſeꝛuus ꝗ abſcondit talentũ dñi in terra. Sʒ ſi ceſſaret ꝗs a doctria veritatis ꝓpter cãm minꝰrectam. Vlel immineret ꝑiculuʒ fidei vel aliud damnũ ſpeciale in eccłia:tũc peccaret. Uñ glo. ſuꝑ Math.xxv. Limens abij ⁊ abſcondi ⁊c. Mon pᷣ⸗ dicaui qð de donante intellexi in terꝛa in carnali vita ſub⸗ ſiſtens ſicut habii ſic tenui. AUnde talis qui ſubſiſtens in vita carnali non multiplicat talentum dni: ſeruus piger iudicandus eſt. elj. Membꝛum terciũ S Onſequenter queritur. vtrum magis digne eypedit accedere frequenter ad ſacraʒ com munionem: qᷓ ſemper vel quaſi ſemper ceſſa re ob reuerentiam ſacramenti reputatione ſuèmdignitatis. et loquitur de eadem perſona De freq̃n⸗ ter accedere patet. quia ex frequenti acceſſu multiplex ꝓ nenit cõmodum et accedenti et alijs membris xp̃i. er cel⸗ ſatione a bono opere nullum ꝓuenit cõmodum. 4 Si di⸗ ceretur ꝙ licet nullum cõmoauzʒ ꝓueniat ex ceſſatõne ſim pliciter: ꝓuenit tñ ex reuerentia ꝓpter qua ceſſat ⁊ reputa tione ſue indignitatis. Contra.reuerentia dni eſt a vtute fiei ſiue iuſticie reputatõne ſue indignitatis ex bumilita te. ↄſtat ꝙ iſtis inqᷓtum ſunt actꝰvirtutuʒ meret. ß ceſſaꝛe aↄmunione vel ↄſecratõne nulliꝰvirtutis eſt actus: igituꝛ ex ipſo ceſſare nullꝰeſt fructꝰceſſanti.¶ Item ſi aligs talis ↄſcientie reueretur ſacramentum iſtuo non contingendo illud neq; ↄficiendo neq; ↄmunicãdo.multofoꝛtius affice⸗ retur maioꝛi reuerentia ſi illud ↄtingeret ſic vel ſic. Si ei aliquis reueret᷑ abſentiam regis.quõ nõ magis reueretu⸗ eius pñtiam. et ꝓpter hoc aſſequit᷑ affectus ipſius ſacmen ti quos nõ aſſequit᷑ ceſſandoigitur ſimpliciter melius eſt accedere qᷓ; ceſſare.¶ ¶ Contra.nõ accedit᷑ ad veũ coꝛpoꝛa⸗ liter ſed affectibo.ſᷣ per quod affectus marime appꝛopin⸗ quat deo eſi humilitas:& ſi ille qui magis aꝑꝛopinq̃t ma⸗ ioꝛem pcipit effectuʒ:g̊ qui magis humiliat᷑. ſed maioꝛ eſt humilitas dico qtum ad motum que oĩno impedit.⁊c· Item intentio oꝛdinata in ꝓceſſu operis boni duo attẽ⸗ dit. ſcʒ ꝓpꝛium cõmodum et gloꝛiam dei.⁊ magis gloriam dei qᷓ ꝓgpꝛium cõmodum. Qui aũt accedit intendit cõmo⸗ dum ꝓpꝛium.qui nõ accedit marime attendit gloꝛiaʒ dxi. Quia qui accedit conſiderat efficaciaʒ ſacramenti.Qui nõ accedit gloꝛiã dei ⁊ reuerentiã maieſtatis eius. Sed ꝗ loꝛiam dei conſiderat ⁊ querit magis apꝑpꝛopinquat οι ꝙᷓ qui ꝓpꝛium cõmodum.igitur qui non accedit Re ſponſio.ꝙ ꝑ ſe loquendo magis expedit alicui dignè acce dere qᷓ; expediat eideʒ ceſſare.rõnibus pretactie. Quia ꝗ digne accedit aſſequit᷑ effectus ſacramenti: nõ aũt qui cel⸗ ſat.occaſionaliter tũ magis expedit ceſſare ad tempus ꝙ;ᷓ frequenter accedere. et hoc eſt.qꝛ aliqñ ↄtingit ꝙ ceſſatio eſt cauſa deuotõnis maioꝛis ⁊ reuerentie et ita.qꝛ motus reuerentie deuotõnis p̃parãt ad ſuſcipiendũ effectꝰ ſac menti:maioꝛẽ hʒ effectum virtꝰſacramenti qᷓ ratõne ceſſa tionis eo ꝙ ceſſatio eſt cauſa vel occaſio pᷣparationis ma⸗ ioꝛis. Dico igitur ſine p̃iudicio.ꝙ ſimpliciter vir ſanctus in accedendo frequenter magis ꝓficit ꝙᷓ in ceſſando quaſi ſemꝑ. Et ratio multipley eſt. rima ⁊ potiſſima aſſecutõ effectuũ ſacramenti. Alia diligens p̃paratio accedentis. quia qtumcunq; ſit ꝑfectus quando intendit accedere pᷣ⸗ parat ſe vt digne accedat ꝓut ſuſtiet bumana infirmitas Alia eſt confidentia diuine bonitatis quod multum acce ptat dñs. vnde frequenter timentes boꝛtat᷑ ad confidenti⸗ am dicens. Confide Math.ix. Uñ eſtimo ꝙ qñ aligs cõ ſiderat magnitudinẽ ſacramenti buiꝰ et ex hac ↄſideratio ne mouet᷑ motu reuerentie ⁊2 timoꝛis vnde ceſſat:qñq; ha⸗ bita eadeʒ conſideratõne confidens de diuina bonitate et miſericoꝛdia p̃ᷣparatus accedit:ꝙ meretur tantũ hac con⸗ fidentia ⁊ pparatõne:quantum ũülla reuerentia et timoꝛe. 4¶Ad illud quod obijcit᷑. ꝓꝙ bumilitus.i.motus humilita⸗ tis eſt quo maxime affectꝰappꝛopinquat deo. Dicenduʒ ꝙ; etſi motus humilitatis in iſio valde diſponit eum ad hoc ꝙ appꝛopinquat deo nihilominus diſponit eundem pᷣpa⸗ ratio precedens acceſſum cum his que tacta ſunt. 4 Ad aliud quod obijcit᷑. dicendum ꝙ accedens nõ ſolũ intẽdit cõmodũ ꝓpꝛiũ ſed cõmodũ ꝓximoꝝ.Pꝛe. non intendit ſo lum cõmodũ ſed repñtare illã ſummam caritatem q̃ pro/ pter nos dñs paſſus eſt in cruce. Pꝛe.repᷣſentat illaʒ ſum mam potentia qua chꝛiſtus teus et homo ſub tantilla ſpe cie continetur. Item ↄgꝛuentiam diuine ſapientie.qua ex⸗ D pꝛimitur.ꝙ vnde oꝛiebat᷑ moꝛs:inde vita reſurgeret. Vn⸗ de Inno. Panem angeloꝝ manducauit bõ. quatenꝰvnde moꝛs oꝛiebat᷑ inde vita remargerer vith eſt quippe de illo quacũq; die comederis moꝛte moꝛieris Geñ.ij.dicit᷑ autẽ de iſto. Si quis manducauerit ex hoc pane viuet ineter num Yoh. vj. hec Inno. AUnde iſta valde redũdant in glo⸗ riã diuinã magis iᷓ ea que poſſunt notari ex ceſſatõne. * Membꝛum quartum ESnſeqnt᷑ querit᷑ de neceſſitate actꝰ mandu⸗ candi.querit᷑ ̊ vtruʒ neceſſe ſit manducare coꝛpꝰxpᷣi.E ſic:videt᷑. Joh.vj.Qiſi mãdu. ar.fi.ho. bi.ei.ſang.nõ ha.vi.in vobis. ¶ Item baptiſmꝰeſt ſacr̃m neceſſitatis ob decretũ ſiue in⸗ dictuʒ dñi. Yoh.iij. Qiſi ꝗs renatꝰfuerit ⁊c̃. Silr videt᷑ ꝙ hoc ſacrm ſit ſacr̃jm neceſſitatis ꝓpter decretũ dñi. Joha. vj.Miſi manducaueritis ⁊c.¶¶ Item oꝛdinatũ eſt ab eccle ſia ꝙ adminꝰ in ãno ſemel vnuſꝗſq; ↄmunicet ſicut ptʒ ex decretali ſupᷣdicta.Om̃is vtriuſq; ſexus ⁊c̃. Sʒ qð oꝛdia tum eſt ⁊ inſtitutũ ab eccłlia romana inuiolabiliter eſt ob⸗ ſeruandũ:a eiꝰobſeꝛuantia nccia eſt ad ſalutẽ.g̊ ⁊c.¶¶ Itẽ iſtud videt ex verbo Innoc. ſupᷣtacto quo babet᷑.ꝙ nccio anducaneſt agnus vt a vaſtante angelo pꝛotegamur. ontra.ſolũ illud eſt ſacrm neceſſitatis q non ſuſcepto nõ viuit vita gratie ꝗ eſt illud ſuſcepturus.ſicut pʒ de ba/ ptiſmo.ante ſuſceptõneʒ baptiſmi qᷓtumcunq; vixerit hõ eſt filius ire.̊ ſi hoc ſacrm eſt neceſſitatis: ante eiꝰ ſuſce⸗ ptionẽ nullus viuit vita gre.hoc aũt eſt falſum.quia tun nullus ſaluaret᷑ ſi moꝛeret᷑ ante eiꝰſuſceptõneʒ ¶ERñſio. boc ſacrm nõ eſt de neceſſitate ſalutis quaniuʒ eſſ de ſui inſtitutõne:ſ̊ᷣ ſi hoc eſt:eſt de mandato ſupᷣaddito. verbi⸗ gratia.eccleſia ↄſtituit vt fideles ↄmunicent ſemel in ãno ⁊ in moꝛte.vnde ſi quis negligit non eſt ſine contemptu 2 peccat moꝛtaliter et hec in ſtitutio ecclie fuit ſub precepto. vt patet ex decretali ſupᷣdicta ſcʒ omnis vtriuſq; ⁊c.¶ Ad illud qð obijcit᷑ pꝛimo.dicendum q verbum dñi JYoh. vj. intelligit᷑ de manducatõne ſpũali que eſt ꝑ fidem ſine qua nemo adultus ſaluatur.Ex hoc patʒ rñſio ad aliud ꝙ in illo intellectu quo indictũ eſt vel cretum a domino: eſt g neceſſitate videlicet de manducatõne ſpũali.¶ Ad G̊ qð obijcitur æ inſtitutõne eccłie. dicendũ ꝙ; eo modo quo in/ ſtitutuʒ eſt ab eccłia neceſſe habet obſeruari.nec poteſt ne gligi ſine offenſa moꝛtali ſuppetente facultate.¶. Ad illud ðo Inno.dicendum ꝙ intelligi debet aut de manducatõe ſpũali.aut de manducatöne ſacramentali ratõne inſtitu⸗ tipnis eccleſie. 77 candi in comꝑatione ad manducantem. unitur de actu manducãdi in ↄꝑatione ad manducantẽ Et pꝛimo querit᷑ vtrum ieiuno ſtomacho debeat qs coꝛpꝰxpᷣi ſumere.Scðo vtrum — liceat ſtatim pꝰ ſumptõneʒ coꝛꝑis xp̃i ſu⸗ mere cibũ coꝛꝑalem. Tercio vtrũ liceat in vno die pluri⸗ es ſumere. Quarto vtrum guſtu tm̃ aut etiã alio ſenſu ſu⸗ mat᷑. Quinto vtrũ peccatoꝛ peccet nidendo coꝛpꝰxpᷣi. Se⸗ rto vtꝑ liceat in aliq̃ caſu pctoꝛeʒ tangere coꝛpꝰxp̃i. Membꝛum primũ Vrca pꝛimũ obijcit᷑ ſic de ↄſe. diſ.ij. ligdo. ibi dicit᷑.placuit ſpũiſancto in honore tanti ſa⸗ cramenti pꝛiꝰin os xpᷣiani dñicũ coꝛpꝰintꝛa ret q; ceteri cibi.Nã ideo ꝑ vniuerſuz orbeʒz mos iſte ſeruat᷑. 4 Yteʒ immolatõeʒ ⁊ ſumptõeʒ ↄuenit ea dem reuerẽtia venerari.ſᷣ immolatõeʒ nõ ↄuenit niſi a ie⸗ iuno celebꝛaꝛi. Si enim ꝗs pꝛanſus cõficeret moꝛtałr pec⸗ caꝛet:̊ nec ſumi dʒ niſi a ieiunis. ¶ Item iuxta dictamen rõnis oꝛdinate in om̃ibo qᷓ dignitatis ſunt ⁊ honoꝛis ⁊ eti 5 7 „ am neceſſitatis.pᷣuenire dʒ illud qð aĩa iuſte appetit illud qð coꝛpꝰreꝗrit.aĩa em̃ iuſte et fructuoſe appetit ſuam refe⸗ ctioneʒ.illa ſcʒ qua maxime ⁊ efficaciſſime ſuſtentat᷑. cor⸗ pus aũt et ſuam Kaeß ieiuno ſiomacho debet ſumi iſte ci bus beat Contra. lacrm iſtud inſtitutũ eſt a dño.illa aũt irꝛep̃henſibiliter fiũt que ſᷣm ꝙ docent᷑ a dño fiũt. ſed dñs in inſtitutõne huiꝰ ſacr̃i illud ptꝰcibos dedit: ᷓ iuxta qð dñs facto docuit dʒ pꝰcibũ coꝛꝑalem ſumi.q Item im mutabiliter obſeruãda ſunt quedaʒ q a dño nobis relicta lunt in inſtitutõne buiꝰſacri.vtpote foꝛma verborũ:mate⸗ rialia ipſius ſacr̃i:oꝛdo ↄſecrandi.peccaret em̃ grauiteꝛ ꝗ pꝛimũ vinũ 2 poſtea panẽ ↄſecraret.Silr videt᷑ de ꝓpoſito vel quare nõ.¶ Item apla.j.Coꝛin.xj.docet coꝛpꝰ xp̃i ſu⸗ mendum eſſe pᷣcibũ dicens.itaq; frẽs mei cũ ↄuenitis ad manducandũ inuicẽ expectate.ſi ꝗs aũt eſurit domi man⸗/ Ducet. Ecce ꝙ apls docet eſurientes anteq; cõueniant ad celebꝛandũ cenã dñi poſſe refici cibo corꝑali.q Iteʒ alia ſacramenta: baptiſma. penitentiã ⁊ extremẽ vnctõeʒ licet ſuſcipere ſumpto cibo:ſiłr videt᷑ de iſio ſacramento. Itẽ de ↄſe.di.j.dicit.ſacramẽta altaris non niſi a ieiunis ho⸗ minibo celebrent. no de ãniuerſaꝛio quo cena do mini clelear Rñſio.in honoꝛẽ tanti ſacramenti ſicut tactũ eſt ↄuenit vt ſumat᷑ ante cibũ coꝛꝑalem. 4¶. Ad illud qð pꝛimo ↄtra hoc dicit᷑.rñdet᷑ ab Aug.⁊ babet᷑ de conſe. diſ. ij. liquido.vbi dicit᷑.neqʒ eĩ quia pꝰᷣcibos dñs dedit pᷣ⸗ terea pꝛanſi aut cenati fratres ad illud ſacrẽ̃m ↄuenire de bent:aut ſicut faciebant quos redaꝛguit opłs ⁊ emendat menſis ſuis illud miſcere.i am ſaluatoꝛ quo vebementiꝰ ↄmendaret illiꝰmiſterij altitudinẽ:vltimũ hoc voluit infi⸗ gere coꝛdibo ⁊ memoꝛie diſcipuloꝝ a quibo ad paſſionem erat digreſſurus.⁊ idðo nõ pᷣcepit qͥ deinceps oꝛdine ſume retur.vt apłis ꝑ quos eccliam diſpoſituros erat. ſeruaꝛet bunc locũ.de hoc habet᷑ ſupꝛa vt tactuz eſt de inſtitutione huiꝰſacr̃i.¶ Ad aliud dicendum.ꝙ foꝛma verboꝝ ⁊ ma⸗ terialia illiꝰſacramenti ſunt de neceſſitate ipſiꝰſacramẽti. vtpote ſine quibo non ↄficeret᷑.et ꝓpter boc neceſſe eſt il⸗ lud qð dñs faciendũ eſſe circa hoc oſtendit inuiolabiliter obſeruetur. Pꝛeterea oꝛdo conſecratõnis eſt omnino con ſonus rationi. nec eſt aliqua cauſa quare mutaꝛi deberet ſicut eſt ex paꝛte iſta.¶¶ Ad aliud dicendum.ꝙ apoſtolus. per verbum ſupꝛadictum neq; docuit neq; indulſit coꝛpꝰ xpᷣi ſumendum eſſe poſt cibum:ſed iſtos redaꝛguit ꝗ iſtuʒ cibum alijs cibis volebant ↄmiſceri. VUnde ſuꝑ illud. Si quis eſurit domi manducet. Glo.ſuos cibos ⁊ terꝛeno pa ne paſcatur.nec poſt euchariſtiaʒ ſumat.¶ Ad boc quod obijcitur.ꝙ licet ſumpto cibo ſumere alia ſacramenta ⁊c̃. Dicendum ꝙ non eſt ſimile de hoc ſacramento ⁊ alijs qᷓ; tum ad hoc.quia vᷣo hoc ſacramentum ſumitur mandu⸗ cando:cõuenit vt ipſius altitudini deferat᷑ abſtinendo ab alijs cibis:nibilominꝰaliqua ꝓpter excellentiã illoꝝ ſcilʒ ↄfirmatõ.euchariſtia ⁊ oꝛdo ſuſcipiẽda ſũt ieiuno ſioma⸗ cho.nõ ſic eſt ð baptiſma ⁊ pnĩa:quia ſunt ſacramenta ne ceſſitatis. Ad vltimũ dicendum.ꝙ aliquo tꝑe ſuſtinuit eccłia in recoꝛdatõeʒ modi dominice diſpenſatõnis pꝛan⸗ ſos celebꝛare in die cene dñi.vt inſinuat decretũ pᷣdictum tñ illud modo abrogatũ eſt.vel foꝛte intelligitur de aftan tibus qui noĩe extenſo dicunt᷑ celebrare:non em̃ dicit᷑ con ſicitur ſed celebꝛatunr. embrum ſecundum Onſequenter queritur. vtrum ſilatim pꝰſu⸗ ſceptionem coꝛpoꝛis xpᷣi liceat ſumere cibũ communem. Et videtur ꝙ non. per h̊ quod de conſe.di.ij.tribus.interdicitur talis ſum ptiõ. dicitur em̃ ibi. Qui reſidua coꝛꝑis dñi que in ſacra⸗/ rio relicta ſunt ſumũt.nõ ſtatiʒ ad accipiẽdos cibos ↄmu/ nes est. Et piꝰ.ſi mane dñica poꝛtio editur vſq; ad.vj.ie⸗ iunãt miniſtri ꝗ eaʒ ↄſumpſerũt.Et ſi in tercia vel quar⸗ ta hoꝛa acceperint ieiunent vſq; ad veſperum. ſic ſecrata ſatiſſactione eterna cuſtodienda ſunt ſacramẽta¶ Cont᷑. — — — X 5 2. — — — ſumpto coꝛpoꝛe rp̃i⁊ ipſis ſpeciebus ↄminutis ſtatim de⸗ ſinit eſſe ſacramentuʒz. cum aũt deſierit eſſe ſacramentum nulla videt᷑ eſſe ratio quare ſit abſtinendũ ꝓpter ipſum ſa⸗ cramentum: cum iam oĩno nõ ſit. ¶ Pꝛe. poſt ſumptõnez alioꝝ ſacramentoꝝ quoꝛũcunq; licet ſtatim ſumẽ cibum coꝛpoꝛalẽ.ſimilit᷑ videt᷑ ꝙ poſt iumptõneʒ buiꝰ.¶ Item ſi abſtinendũ eſt eo modo quo dictat pdictum decretũ. mul⸗ ti peccãt nõ abſtinendo illo modo.¶ MRñſio. dom ꝙ mul tum ↄuenit poſt ſumptõeʒ coꝛꝑis xpi aliquantulũ abſtie⸗ re a cibo coꝛꝑali ratõne multiplici. Ana eſt reuerentia ci⸗ bi celeſtis. Alia recogitatõ diuine bonitatis que marime oſtenditur in buius ſacramenti ↄmunicatõne.Lercia eſt gratiaꝛũactio ꝓ accepto bñficio.¶¶¶ Ad pꝛimum dðm . ꝓ ſicut ob reuerentiã ſacramenti ſumendũ eſt ipſum ieiuno ſtomacho:ſic ꝓpter ipſius reuerentiã abſtinenduʒ eſt poſt illius ſumptõnem 2 ꝓpter alia iam dicta. Qec eſt ſimile de boc ſacramento ⁊ alijs qtum ad hoc.minime eniʒ oↄuenit refectis cibo ſpũali celeſti ⁊ tanto cibo ⁊ tamgloꝛioſo ad cibos ↄmunes ↄuenire.vnð maxime ↄuenit cibo iſto ſum: ptio abſiinendo deferꝛe ⁊ ipſum reuereri.4 Ad hoc quod obijcit. ꝙ multi peccant ⁊c.dðᷣm.ꝙ pᷣdictum decretuʒ do⸗ cet quid requirit honeſtas: non pᷣcipit quid exigit neceſſi tas. vñ magis eſt inſtructõ ↄgruitatis ꝙᷓ; pceptũ neceſſita: tis.et marĩe vt opinoꝛ inſtruũt᷑ h̊ editi epuł⸗ minꝰ ſobꝛie viuẽtes: ꝗlo maxie ↄuenit paſumptõʒ coꝛꝑis xp̃i abſtinẽ. lembꝛum tercium Onſequẽter querit᷑.vtrum liceat iuſio plu⸗ ries in vna die ſumẽ coꝛpus rpᷣi. E ſic vide tur. Sacerdos aptus eſt ad ↄſecranduʒ ra lone officij ſacerdotalis. Juſtus aptꝰeſt ad licite põt conſecraꝛe bis in die officij dignitate:ſic ⁊ iuſtus aptus eſt? licite põt bis in die ſumẽ coꝛpus xpᷣi vite ſan⸗ ctitate. aũt licite põt bis ↄſecraꝛe in die.habet᷑ extra 8 cele.miſſa.Conſuluiſti.a ita ex ꝑte.¶¶ Stez ſacerdos iuſtꝰ laicus iuſtus ↄueniunt in aptitudine in licita ptate ſu⸗ mendi coꝛpus rp̃i: ſicut licʒ ſacerdoti bis ſumẽ in die:ſi militer licet laico iunſto.¶ Item Em b. Si quotiẽſcũq; ſãa⸗ guis rp̃i effundit᷑ in remifſionẽ peccatoꝝ effundit. dbeo ſemꝑ acciꝑe qui ſemꝑ pecco.ſed ſi quia ſemꝑ peccat ſemꝑ accipe debet vel licite poteſt. ſi bis vel ter in die peccat: bis vel ter in die ſumere licet. ¶ Item licituz eſt ſimul 2 ſe mel acciꝑe plures hoſtias ↄſecratas. quare non licet plu⸗ ries acciꝑe illas. 4 Ytem 'm phm. Si ſimpliciter ad ſim plicit: et magis ad magis ⁊ maxime ad marime. A ſimi⸗ li videt᷑ ꝙ ſi ſeł ad ſeł ⁊ pluries ad pluries: et młtotiẽs ad multotiens.ſed hbominẽ iuſtum ⁊ paratũ ſemel in die vno ſumere coꝛpus xp̃i.eſt ſemel oꝑari meritoꝛie:ergo pluries ſumere in vna die eſt pluries oꝑari meritoꝛie.ergo lʒ plu⸗ ries in vna die ſumere coꝛpus xpi. ¶ Contra.in recoꝛda. tionez moꝛtis ſiue paſſionis rpᷣi ſumituꝛ coꝛpus xpᷣi ſm ꝙ habet᷑.j.Coꝛin.xj.̊ cum xpᷣe non niſi ſemel moꝛtuus ẽ.nõ cebet ſumi niſi ſemel in die. hoc vo conſirmari põt de con ſe. di. j. ſufficit.ibi dicitur.ſufficit ſacerdoti vnam miſſam in die vno celebꝛ ig xp̃e ſemel paſſus ẽ ⁊ totum mü⸗ dum redemit.¶ Rñ ſio.dom ꝙ nõ eſt licitũ ſimplici ꝑſo⸗ ne piuries ſumere ĩ die nec ↄmuni ſine neceſſitate. Et hoc ꝓPter plures cauſas que ſunt deſectus cbite reuerentie: pſumptio pꝛopꝛie dignitatis:⁊ inſufficientia gꝛatitudis. Ado hoc enim ꝙ quis ſumat coꝛpus rp̃ᷣi digne.requiritur cogitatio excellentie ſacramenti vt ex hoc excitetur ad ſu mendum cum reuerentia. Requiritur etiam reputatio ꝓ⸗ pꝛie indignitatis. vt ex hoc excitet᷑ ad ſumendũ cũ timoꝛe. requirit᷑ nibilominꝰoſideratio diuine beneficẽtie qᷓ maxv ma eſt ⁊ multiplex apparet in bñficio huiꝰſacramẽti vt ex hoc excitet᷑ ad ſumendũ cum gr̃aꝛũactõne. Qui aũt digne ſumit coꝛpꝰxpᷣi dʒ ſumere cum reuerẽtia ⁊ timoꝛe ⁊ graꝛũ⸗ actõne que ex tribo dictis ꝓueniũt.Et etiã dʒ ſe reputare inſufficientẽ in reuerentic ex hibitõne ⁊ graꝛũactõne:⁊ de⸗ ſuſcipiendũ ratõne ſanctitatis. ſicut ́ ſacerdos apt? eſt et lu. ficientẽ in timoꝛis affectõne. Si hec reqrunt᷑ in ſumptõe ĩtumcũq; ſit rara:neceſſe eſt oppoſita otingere in ſumpti one bina vel trina ſi in vna die accedeꝛet.ſcʒ deſectus reue rentie debite. p̃ſumptio ꝓpꝛie dignitatis. nullo eniʒ modo ſumeret gs bis in die niſi p̃ſumeret ſe dignũ aliquo mõ.2 inſufficientia gꝛatitudinis ſiue affectionũ gratiarũ. ꝓpteꝛ pec g ülicitũ eſt ⁊ non ꝑmiſſum in eccłia pluries in die ſu⸗ mere. 4 Ao pꝛimũ ↄtra boc doᷣm. ꝙ nõ eſt ſimile de oſecra tione ſiue de celebꝛatõne que ſpectat ad officiũ ↄmunis ꝑ⸗ ſone:⁊ de ſumptione ꝑſone ꝑticularis.quia omnis ꝑſona eo ꝙ ↄmunis eſt.vatõne officij babet neceſſe ſatiſſaceꝛe po pulo qᷓtum ad ea que caſualiter emergunt. Unge in caſu aliquo neceſſe habet plures miſſas celebꝛare: et diſpenſa⸗ tum eſt er inſlanti neceſſitate. ſᷣ nulla neceſſitas impellit ſimplicẽ ꝑſonam ad accipiendũ coꝛpus xp̃i bis in die vna ¶Ex boc patet rñſio ad aliud. quia ex boc ꝙ ſe acerdos ꝗ ẽ ꝑſona ↄmunis neceſſe habet bis celebrare: neceſſe bʒ bis ſumere corpus xpi.qð eſt indiſpenſabiliter annexum ipſi celebꝛatõi de ↄſe.dil.ij. Relatũ.vbi dicit.Certũ eſt ꝙ hi ꝗ ſacrificantes nõ edunt:rei ſunt dñici ſacramenti.quicun⸗ q;ʒ ſacerdotũ deinceps dinio altarioſ acrificiũ oblaturꝰ acceſſit ⁊ ſe a ↄmunione ſuſpendit:ab ipſa qua ſe euidẽter pꝛiuauit gra ↄmunionis anno vno repulſum nouerit ſe. 7 poſt eadem. modis om̃ibo tenendum eſt vt quotienſcun⸗/ qʒ ſacꝛiſicans coꝛpꝰ ſanguinẽ dñi nr̃i ihu xpᷣi in altano i⸗ molat: totiens ꝑceptionis coꝛꝑis ⁊ ſonguinis dñi nr̃i ihu xp̃ᷣi ꝑticipẽ ſe pᷣbeat.¶ Ad illuð ver bũ Amõ. Si quotienſ cunq; ⁊c.ptʒ rñſio ex ſupꝛadictis.qꝛ intelligit ſemꝑ cebeo acciꝑe.i.ſemꝑ tebeo eſſe pᷣparatus ad ſuſcipiendũ et boc verum eſt. nec tamẽ bis vel ter debet acciꝑe in die.¶ Ad il lud quod obijcit᷑.ꝙ licet ſimul et ſemel acciꝑe plures ho⸗ ſtias ⁊c. Dicendũ ꝙ ſi vna vice ſumant᷑ plures boſtie con ſecrate nõ eſt niſi vna ↄmunicatio.ſed ſi vicibus diſtinctis ſumerent᷑ diſtincte: 2 diuerſe eſſent ſumptõnes ⁊ ↄmunica tiones.4 Ad aliud dicendũ.ꝙ illa ↄſideratõ phᷣi bic ñ ha bet locum. tenet em̃ in his que ſe ↄlequunt᷑ ꝑ ſe.ſicut ſi ca⸗ lidũ calefacit ⁊ magis calidũ magis.ſᷣ oꝑari meritoꝛie ñ ſe babet ꝑ ſe ad ſumẽ coꝛpꝰxp̃i:ſed ad digne ſumẽ. Sed ſi qo bis in die ſumeret nõ digne ſumeꝛet:quia nõ ſumẽt cuz debita reuerẽtia ⁊ ſufficienti reputatiõe ſue indignitatis. Vnde iſiud argumentuʒ non valet.ſumere pluries corpꝰ xp̃i eſt pluries operari meritoꝛie: ergo pluries ſumere in eadem die. „ embꝛum quartuũ Onſequenter querit᷑.vtrum neceſſe ſit ſacer dotem totiẽs municare ſiue ſumẽ coꝛpꝰrp̃ᷣi quotiẽs celebꝛat. ſic:videt᷑. ꝑ ea q̃ ſuᷣſũ ſacerdos nõ teneat᷑ niſi ſemel in die celebꝛare miſſaʒ ⁊1 con ſecraꝛe coꝛpꝰdñi:tñ ↄpellente neceſſitate licite põt plnries Sitr videt᷑ ꝙ licet ſacerdos quotiẽſcunq; celebꝛat teneat᷑ ſumere coꝛpus rpᷣi.occurꝛẽte neceſſitate licite põt celebꝛa⸗ re ⁊ nõ ſumere coꝛpꝰ xp̃i · vt ſi foꝛte accideret ꝙ aligs ſubi⸗ to laboꝛaret in extremis? inſtanter peteret coꝛpꝰ xp̃i mul tis aſtantibus qui ſcandalizarentur niſi ſibi diſi penſaret᷑. bec innoteſcerẽt ſacerdoti quaſi in fine miſſe anteꝙ ſum pſiſſet coꝛpus domini. hac inſianti neceſſitate vel cõſimili videtur ꝙ ſacerdos poſſet hoſtiam conſecrataʒ daꝛe infir⸗ mo ⁊ a ↄmunicatione ſeipſum ſuſpendere.¶¶ Item de duo bus malis minus malũ ẽ eligendũ. licitũ ⁊ bonuʒ ẽ hoc eligere. Sed qui conſecrat in pctoↄſecrando peccat ſumẽ do coꝛpus rpᷣi ſimiliter peccat ſed minus peccatum eſt ſe⸗ mel peccaꝛe ꝙᷓ bis:ergo hoc eſt preeligendum. ̊ bonum ẽ ceſſare a communione completa ↄſ. ecratione.quatenꝰnon peccet niſi tm̃ conſecrando ⁊ non peccet coꝛpus chriſti ſu⸗ mendo. Itẽ illicitum eſt ſimplici ꝑſone bis in die ſume⸗ re coꝛpus xp̃i ꝓpter reuerentia ſacramẽti. Similiter vide⸗ tur ꝙ ꝑſone ↄmuni ⁊ ſacerdoti.cuʒ teneat᷑ ſe hr̃e in maioꝛi reuerẽtia ꝙᷓ ſimplex ꝑſona.ergo videtur ꝙ etſi neceſſe ba⸗ ; pta ſunt de ↄſe. di.ij. Relatũ. 4 Contra lica beat bis celebꝛare in die:licitum eſi ſibi et aueniens ſuſpẽ dere ſe vt niſi ſemel coꝛpus rpᷣi accipiat.¶ Rñſio. ꝙ to⸗ tiens ↄmunicandũ eſt coꝛpꝰdñi ⁊ etiã ſanguĩs a ↄſecrante quotiens fit ↄſecratõ.vt babet᷑ de ↄſe.di.ij. Relatũ.Cuiꝰ ratio eſt. quia ↄmunicatõ eſt ↄplementũ ſacriſicij et ꝗᷓtuʒ ad ſignũ.EIñ Aug.li.ſen. ꝓſperi.Et babet᷑ de aſe. diſt.ij. obi dicit. dum frangit hoſtia dũ ſanguis de calice in ore fidelium fundit᷑:quid aliud qᷓ; dñici coꝛꝑis in cruce ĩmo⸗/ latio eiuſq; ſanguĩis de latere effuſio deſignat᷑.et qᷓtum ad efficaciã. In ſacramentali em ſumptione ↄplete habet ef⸗ fectus ipſius ſacramenti in digne fuſcipiente.quia ſum ptio eſt ↄplementũ ↄſecratõnis:nõ eſt licitũ conſe ecrare ſi⸗ ne ſumptõne. Unde de ↄſe.di.ij.iRelatũ.Quale erit ſacꝛi ficium.cui nec ipſe ſacrificans ꝑticeps eſſe dinoſcit᷑.q.d. nõ eſt ↄpletum ſacrificiũ.hoc aũt patet ex ipſo dño ꝗ inſti⸗ tuendo hoc ſacramentum non ſolummodo panem ↄſecra uit ſed ſumpſit oſecratum. VUnde vt dicit᷑ in canone pꝛeta cto.ꝗ ſacrificantes non edunt:rei ſunt dñici ſacramẽti.qꝛ ipſum ſacramentũ non ↄplent.immo ipᷣm beneficiũ ſacra menti irꝛitum faciũt.¶ Ao pꝛimũ dom.ꝙ in caſu ꝓpoſito nõ eſt licitũ ſacerdoti ſuſpendere ſe a ↄmunione.ĩmo põt hoſtiã diuidere ⁊ vnam ꝑtem ſumere ⁊ de illa ꝑte ſatiſtacẽ infirmo. ¶¶ Ao alind dom.qꝙ in caſu ꝓpoſito non eligitur minꝰmalũ dæ duobo ſed mains:qꝛ plus peccaret ſi non ſu meret ꝙ ſi ſumer et. 4¶ Ad illð qð obijcit᷑ de reuerentia ⁊2c. dicendũ ꝙ in caſu ꝓpoſito nõ recõpenſat᷑ pcẽm qð ↄmitti⸗/ tur ex hoc ꝙ nõ ſumitur coꝛpus dñi ꝑ reuerentiã que ex/ hibe᷑ ex eodem.quia non ſumere eſt pctm graue.inſuffici entia reueꝛentie ex ſumptione in caſu tali cõcurꝛentibus alijs que reꝗruntur ad dignam ſumptõem nõ eſt reputan qum pcĩm niſi ſoꝛte leue vt videtur. embꝛum quintum Onſequenter nin actus maducan: di ſit videndo vel maſticando vel guſtando ME videndo videt᷑ ſic. Cibo iſte eſt vere cibo Laie nõ coꝛꝑis:ſᷣ aĩa nõ cibat᷑ maſticando vel ſice aliquo mõ ſed aſpiciendo ſiue videndo eo em̃ ꝙ eſt cibo ſpũalis et ꝙ cibatur ſpũale maxime dʒ ſumi in vſum ſen⸗ ſu illo ꝗ eſt maxime ſpũalis ſcilʒ viſu.⸗¶. Item xpc in pr̃ia iniꝙtuin videbit᷑ erit refectio ↄpꝛebenſoꝝ ⁊ ſolum inꝗtuʒ huiꝰquia viſio eſt tota merces igitur debet eſſe refectò via toꝛum inqᷓtum videtur.¶ IJOtem ↄpꝛehenſoꝛ cibat᷑ videndo Fm veritatẽ:igitur viatoꝛ debet cibari videndo ꝑ ſimilitu dinẽ.ſpẽs eĩ panis ſimilitudinẽ xp̃i gerit vt ſumit᷑ in hoc ſacramento.¶ Itẽ aug. VUt quid paras ventrẽ crede 1 mã ducaſti.qð intelligitur de mãducatõe ſpũali.ſ.fide.igituꝛ 2 ſacram̃talis dʒ eẽ viſione coꝛꝑali vel quare nõ.4! Itẽ ſi ſpecies ſub qua eſt coꝛpus xpᷣi maxime et ꝓpꝛie ẽ obiectuʒ viſus ⁊ magis ꝙᷓ guſtus.quia coloꝛ videtur ꝓpꝛie:guſtus aũt nõ ? niſi gꝛoſſe ſubſtãtie.quia etſi ſapoꝛ ſit obiectũ gu ſtus:nõ guſtatur ſapoꝛ ſʒ ſapidum:ſʒ coloꝛ ꝓpꝛie videtuꝛ: igitur ſi ſacramẽtalis manducatio ẽ ꝑ miſterium ſenſus: ꝓpꝛie debet eſſe ꝑ viſum.¶ Item cũ vtraq; manducatio.ſ. ſacrametalis ⁊ ſpiritualis fiat ꝑ fidem. fides aũt ẽ ex au⸗ ditu Ro. x. videtur ꝙ ſacramẽtali mãducatõe ⁊ ſpiritua li debet potius weſeruire ſenſus audituo: ꝙ guſtus vel vi⸗ ſus. Cõtrarium huius patʒ er diſpenſatõe dñi. nõ em̃ edit diſcipulie ſuis coꝛpus ſuum ad videndũ ſed ad gu⸗ ſtandũ.¶ Rñſio.multiplexẽ rõ quare ſumptio ſacramẽ⸗ talis habeat fieri ↄmededo. Ana ẽ expᷣſſo repñtatio moꝛ⸗ tis rpᷣi.hoc em̃ ſacramentum ẽ ſignum ſiue ſacramentum moꝛtis xp̃i. Vñ hoc facite in meã ↄmemoꝛatõz. luce.xxij. vulneratio at᷑ coꝛꝑis ⁊ effuſio ſanguinis xp̃i expꝛeſſius ſi⸗ gnificatuꝛ ſm ↄmeſtionẽ quã ꝑ aciũ alterius ſenſus. ñ moꝛs rp̃i dicitur cõmeſtio.p̃s.Zelus domus tue ↄmedit me.glo.id ẽ fuit mihi cauſa moꝛtis. Alia ẽ expꝛeſſioꝛ repᷣ⸗ ſentatio effectus ſacramẽti qui ẽ roboꝛatio anime. hoc at᷑ ſacramẽto datur robur aĩe ad reſiſtẽdũ 2 ad ꝓficienduz AMaius eĩ pᷣſtatur robur er vſu guſtus q alterius ſenſus Item vſus alimẽti magis deſeruit vnioni membroꝛũ ĩ coꝛ poꝛe ⁊ oↄſeꝛuatõi in vnione et augmẽtatõi que exerceri ha bet ꝑ guſtum ꝙᷓ vſus audituo vel viſus.qma igitur h̊ ſac mẽtum ẽ ad ↄſeruandũ vnionẽ membroꝛum rp̃i miſiici.2⁊ ad augmentum vnionis ⁊ ↄſeruatõis ⁊c. Pꝛeterea.om̃is ſacramẽtalis ſumptio cuiuſcũq; ſacramẽti ẽ quo cõfertuꝛ gratia delens culpã:ẽ ꝑ ↄiunctõem coꝛpoꝛalẽ ſacramenti cum ſuſcipiẽte.⁊ hoc requiritur quia debet ſuſcipiens ſa⸗ cramẽtum bumiliare ſe ſub creaturis inferioꝛibo:ſicut in peccãdo humiliauit ſe ponẽdo creaturã inferioꝛẽ inter ſe 2 deũ:cũ veberet immediate ↄiungi deo.hec bumiliatõ ñ fieret in ſolo aſpectu elemẽtoꝝ huius ſacramẽti ſicut fit ĩ goſtu. Dicẽdum igitur ad pꝛimo obiectũ ꝙ licet cibus it ſpiritualis ⁊ quod cibatur ſpirituale:nõ ꝗpter hoc de bet fieri ꝑ ſenſum maxime ſpiritualẽ:ſʒ ꝑ ſenſum cꝰvſus marime deſeruit ſpiritui ſiue ſpiꝛituali refectõi.ſ.guſins Elſus em̃ guſlus maxime deſeruit ſpirituali refectõm.qꝛ expꝛeſſius repñtat ea ꝓpter que inſtitutũ fuit ſaciamentũ iſtud. Quod igitur dẽ ꝙ anima nõ cibatur maſticando hmõi nõ eſt veruʒ:ĩmo magis qᷓ; videndo:eo ꝙ hoc mõ expꝛeſſius ſignificatur anĩe rõ quare datur cibus bmõi. Ao hoc quod obijcitur. ſola viſio ẽ refectio in patria ⁊c. Dicẽdum ꝙ viſioni que eſt ꝑ ſpeciem in patria reſpon det illa que fidei ẽ.ſed viſio que eſt tota merces ñ ẽ cõple⸗ ta in ſola ſpeculatõe:ſed in experientia guſtus cui reſpon tt in via fides nõ vt ẽ ſolum in cogitatõe: ſed vtẽ oꝑans E dilectõem.ad gał.v.⁊ hec viſio.ſ.fidei oꝑãtis ꝑ dilectõ nẽ maxime reficit aĩam in via. Vnde ex ↄꝑatione pᷣdicta nõ ſequitur ꝙ refectio que habetur ex manducatõe huiꝰ ſacramenti:debeat eſſe ꝑ viſionẽ buius ſacꝛamenti.⸗.d aliud quod obijcitur.ꝙ ſicut apꝛehenſoꝛ cibatuꝛ videndo ſm veritatem:ſimiliter et viatoꝛ ſᷣm ſimilitudinẽ ⁊c.Re ſponſio.hoc verum eſt ſᷣm ſimilitudinẽ enigmaticã et ſpe culaꝛẽ.ſᷣm quã ẽ viſio fidei.hec em̃ viſio illi reſpondet que eſt in patria.vñ peccatum ᷣm cõſequens ẽ in angumẽto. 4Ad illud quod obijcitur.ꝙ ſpiritualis manducatio eſi E viſionẽ ſpiritualem ⁊c. Oicẽdum ꝙ hoc nõ opoꝛtet.mã ducatio ſpiritualis que ẽ vnio cum coꝛpoꝛe miſtico:cõue nit cũ viſione ſpiꝛituali que eſt fides:quia hmõi viſio ma rime diſponit ad hmõi vnioneʒ. Vñ quia ſacramentalis manducatio oꝛdinata ẽ ad ſpiritualẽ.⁊ ſacꝛamentalis mã ducatio habet fieri vſu illius ſenſus qui marime diſpõit ad manducatõem ſpiritualem. Elſus autẽ guſtus maxĩe diſponit eoq; expꝛeſſiue repñtat ea ꝓpter que ẽ hoc ſacra⸗ mentum. Ad hoc qð obi cituꝛ.ꝙ fides eſt ex auditu ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ hec manducatio eſt mediante fide habita ex auditu. ñ auditꝰdeficit illi ſeʒ fidei qua mediãte ẽ man ducatio ip̃a. Vñ auditus inqtum fides eſt ex auditu pce, dit ipſam manducatõneʒ.nõ ergo ratõne qua fides eſt ex auditu. manducatio illa debet eſſe audiendo:ſed potiꝰco⸗ medendo.ratione multiplicis expꝛeſſionis que magis con uenit vſui ꝙ alteriꝰſenſus. embꝛum ſextum Onſequenter querit᷑.vtꝝ peccator peccet vi dendo coꝛpꝰxp̃ᷣi. O ſic:videt᷑.qꝛ peccatoꝛ eo ꝙ eſt indignꝰ peccat mãducando coꝛpꝰxpᷣi. ſed ſicut pctoꝛ indignꝰ eſt mãducare: ita eſt indignꝰ viderł:ꝙ peccat videndo ſiẽ manducãdo.4 Item j. Reg.vj.legit᷑ ꝙ bethſamite ꝑcuſſi fuerũt qꝛ videbant ar cham dñi.Et ratio eſt.qꝛ peccatoꝛes fuerũt et indigni vi⸗ dere archam.multofoꝛtiꝰdigni ſunt ꝑcuſſione peccatoꝛes reſpicientes ipᷣm ſacr̃m ſiue Loſtiã ↄſecratazʒ. ſub q̃ latent ſecreta diuina.ſed ſi digni ſunt ꝑcuſſione.hoc non eſt niſi qꝛ peccant reſi —— KE ontra. ab eccłia inſtitutũ eſt vt coꝛpꝰxpᷣi imediate pꝰoſecratõeʒ ĩ altum eleuet᷑ vt videa tur ⁊ ſaluatoꝛ adoꝛet᷑.et non tĩ a iuſtis ſed ab omnibo: q̊ inſt picere coꝛpus xp̃i intentione adoꝛandi nulli eſt illici . Rſio.ꝙ licitum eſt peccatoꝛi inſpicere coꝛpus xpᷣi ea intentõne qua inſtitutũ eſt ab ecclia. quia ex iſta inſpecti⸗ one ſacramenti accidit cõmodum inſpicienti. non tm iu/ ſto immo etiaʒ pctoꝛi.tũ ex ponderatione caꝛitatis ſalua⸗ ¶ Mueſtio toꝛis:tũ ex ſubuentione beneficij reꝑatoꝛis:tũ ex recoꝛde⸗ tõne paſſionis redemptoris. hec eniʒ debet ⁊ iuſius pec⸗ catoꝛ in coꝛpoꝛis xp̃i intuitõne recoꝛdari. quantuʒ fuit be neficium reꝑationis.quanta paſſio redemptonis.quanta caritas ſaluatoꝛis. ¶¶ Ud pꝛimum quod obijcituꝛ. dicendũ ꝙ non eſt ſimile de guſtu et aſpectu. quia eniʒ aſpectus eſt in diſtantia et guſlatio ĩ incõiunctõe:non eſi tanta irreue rentia in inſpectõne peccatoꝛis quanta eſt in guſtu.nec cõ temptus.quia illa que eſt in guſtu moꝛtalis eſt: que in vi⸗ ſu venialis vel nulla.immo meritoꝛia frequenter:quia ex citatur deuotio frequenter inſpicientis et exauditur et in⸗ funditur et gratia. ꝓpter quod in manducatõne ſacramen tali confertur gratia ſpiritualis.ec manducans pꝛepa⸗ rat ſe ad digne ſuſcipiendum immo ꝑſeuerat in peccato. graui negligentia damnandus eſt ꝓpter hec duo ſcilicʒ in irꝛeuerentia et negligentia grauiter peccat manducans ĩ peccato: non autem videns.licz ergo peccator ſit indignꝰ videre ſicut eſt indignus manducare:non tamen vidẽs in curꝛit offenſaʒ ſicut manducans.. Ad illud qð obijcitur te bethſamitis.dicendũ ꝙ non fuerũt ꝑcuſſi quia viderũt archam: ſ̊ quia pᷣceptũ fuit ne nuda videretur. VUnde.iiij. NMumeroꝝ pᷣcipiebat᷑ vt in amotõne caſtroꝝ aaron et filij eius ingrederent᷑ tabernaculuʒ et inuoluerent archam et vaſa.et ſic inuoluta traderentur ad poꝛtandum. Vnde vi dentes eam nudam ſiue diſcooꝑtam: fecerũt contra pꝛece ptum. Pꝛeteꝛea illa. ꝓhibitio non fuit eis facta in ſignum non videndi coꝛpus xp̃i:ſed in ſignum ꝙ ſimplicioꝛibo nõ licet archana dni ꝑſcrutari:que in ſacra latent ſcriptura que ꝑ archam ſignificatur. Vnde pꝛouerb.rxv. NParſcru tatoꝛ maieſtatis oprimetur a gloꝛia. dupliciter enim eſt videre maieſtatẽ dei.ſcʒ per ſidem:et ſic videre licet omni⸗/ bus.Alio modo ꝑ ſcrutiniũ:et hoc non licet niſi ꝓuectis et inſtructis in diuina ſcientia. VUnde ſignanter dictum ẽ ꝙ ꝗnq; milia te plebe ꝑcuſſa ſunt.quia ſcrutiniũ ſecreto⸗ rum non datum eſt his qui ſunt de plebe.quibus debʒ ſuf ficere ſcrutinium eoꝛum que cadunt in cognitõnem quin⸗ lembꝛum ſeptimum Onſequenter querit᷑.vtrũ liceat peccatoꝛeʒ vel laicum in aliquo caſu tangere coꝛpꝰ xp̃i. HVꝛ non:videtur ſic.Qui pᷣſumit id quod eſt ſpeciali oꝛdini deputatũ ⁊ appꝛopꝛiatũ vſur fe nõ eſt. ſed tangere coꝛpꝰ xp̃i eſt ꝑſonaruʒ ad acros oꝛdines ꝓmotaꝝ ⁊ maxime ſacerdotũ: ̊ quicunq; laicus boc attemptat:peccat cũ pᷣſumat qð ad ſe non ſpe⸗ ctat.¶ Item mai eſi tangẽ ipᷣ̃am rem focta qᷓ; e ſignũ.ſed Oʒza ꝗ immũderat ſᷣm legem(qꝛ cognouerat vxoꝛẽ ſuam nocte vt dr)peccauit tangendo archã.quod patet.quia a dño interfectus fuit:q̊ multofoꝛtiꝰ peccatoꝛ qui coꝛpꝰ xpᷣi tangit. Mec videtur ꝙ in aliquo caſu poſſit: qꝛ oʒa tetigit archaʒ ne caderet ſicut.ij. Reg.vj.g̊ ⁊c. ¶ Item plꝰabhoꝛ ret deꝰfetoꝛẽ pcti qᷓ luti:q̊ pꝛo maioꝛe debitoꝛe bʒ ꝙ a pec⸗ catoꝛis maibo ↄtrectet᷑:qᷓ; ꝙ ĩ lutũ deijcit᷑ vel a bꝛutis aĩa⸗ libo ↄculcet᷑.Sᷣ videt᷑ ꝙ in nullo caſu dʒ hõ peccatoꝛ pꝛeſu⸗ iſſimum xpi coꝛpus pollutis maniboptrectare. Contra.ꝗ ꝓmittit cibũ naturalem ad vſum humanuʒ aptuʒ inutiliter deꝑire peccat ſi poſſit colligere. ſm illud dñi. Colligite fragmenta ne ꝑeant.ſed cibo coꝛꝑis rpᷣi eſt multo nobilioꝛ: ̊ qui põt ipſum cum ceciderit ne ꝑdatur colligere tenetur.ſed qui facit illud ad quod tenet᷑ nõ pec⸗ cat:ergo ⁊c. ¶ Iteem ſicut tenet᷑ quis dũm ſuum honoꝛare ita tenet᷑ inhoneſtam eiꝰcollocatõem impedire. pctoꝛ vi⸗ no coꝛpꝰxp̃i in luto ſi nõ ſit qui amoueat: tenet᷑ remoue re.ᷓ ⁊c.¶ Ed hoc dðm ſine pᷣiudicio. ꝙ laicus et ſacdos peccatoꝛ in caſu tangi pñt coꝛpus xpᷣi. Herbigr̃a.ſi iaceret in luto vili vel alicui vbi eſſet expoſituʒ poꝛco vel cani ad comedendũ.2 ſacerdos peccatoꝛ vel laicꝰmotꝰfide ⁊ reue rentia ipᷣm tolleret ⁊ poneret loco competenti :n peccaꝛet 4Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ; tangere coꝛpꝰ rp̃i eſt perſonaruʒ luj. ꝓmotaꝝ ad ſacros oꝛdines ⁊c. Dicendũ ꝗ boc verum eſt qtum ad ea que ſpectãt ad ↄſecratõeʒ diſ penſatõeʒ. tan⸗ gere em̃ coꝛpꝰrp̃i ad diſpenſanduʒ i lino alicui vel vt exer ceat aliꝗd circa illud qð adoↄſecratõeʒ ptineat:eſt ſolnz ꝑ ſonaꝝ oꝛdinataꝝ: ſed tangere illud vt amoueat᷑ a loco vi⸗ li dũmodo tanges moueat᷑ ſide ⁊ reuerentia: licet a laico. Ad aliud dicenduʒ. q oʒa ꝑcuſſus fuit.quia ↄtra prece ptum dñi fecit quia pᷣceperat ꝗ ſoli ſacerdotes archs ker⸗ rent nec licuit alicui ipam ↄtingeꝛe niſi eſſet mundus. bec aũt ratio ẽ alis q̃re ꝑcuſſus fuit oʒa.ꝛe.oʒa geſuit figu ram ſacerdotũ immundoꝝ ꝗ celebꝛantes in imũdicia pcti ꝑcutiendi ſunt moꝛte ſpũali. Ao illud qð licet dominus magis abhoꝛreat vilitatẽ pcti qᷓ luti.2 lcet ſibi diſpliceat ptractatio a manibo pctoꝛis ſcʒ in ↄſecratõne diſpenſa⸗ tione nibilominoplacet ſibi reuerentia exbibita in amoti one coꝛpoꝛis a loco vili in caſu pꝛetacto. ¶ Lueſtio.liij de actu man/ in ↄꝑatione ad manducatum. Onſequenteꝛ que/ ritur de actu manducandi in compara⸗ tione ad manducatum. ι rimo queri⸗ tur vtrũ liceat ſumere coꝛpus xpᷣi ſbõᷣ ſpe⸗ ie panis tm̃:ſine ſumptõne ſub ſpẽ vini. Scðdᷣo vtrum coꝛpus xp̃i ſumptũ intret ventrem. Cercio vtrum eijciat᷑ ꝑ vomitum. Quarto vtrũ ſub ꝓpꝛia ſpẽ ſcilʒ carnis ſit ſumenduʒ. Quinto de reditõne ſpecie panis pꝰ corpus ſumptum. embꝛum primum Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic.· Cum dñs ihs in to⸗ ia integritate ſua cõtineat᷑ ſub vtraq; ſpecie ſcʒ panis et vini.videtur ꝙ ſufficiat illud ſu mere ſub vna ſpecie.vt eĩ ſupꝛadictum eſt. coꝛpus ⁊ ſanguis anima ⁊ diuinitas in xpo inſeꝑabiliter vnita ſunt.¶ Iem in ſpũali manducatõne ſufficit credeꝛe a venerari dominum ihm xpᷣm ſub vna ſpecie.et ſic credi⸗ ducꝗ tum ? veneratum eſt ſpiritualiter manducare ⁊ ad ſalut?ẽ? ſimiliter videt᷑ de ſacramentali manducatõne ⁊c ¶ Con tra.de conſe.di.ij.ↄꝑimus. ſic ſumentes iudicant᷑ fei ꝑec⸗ cati ſacrilegij.dicitur em̃ ſic:com ꝑimus ꝙ quidaʒ ſumpta tm̃modo coꝛpoꝛis ſacri poꝛtiõe.a calice ſacri cruoꝛis abſti neant.qui ꝓculdubio neſcio qua ſuꝑſtitõe docentur aſtri: gi. aut integra ſacramenta ꝑcipiant aut ab integris arce antur. quia diuiſio vniꝰeiulſdemq; miſterij ſine grandi ſa crilegio non põt ꝑuenire.¶ Item dñs in inſtitutione buiꝰ ſacramenti diſpenſauit coꝛpus ſuuʒ ſub ſpecie panis ⁊ vi ni. ex quo videt᷑ ꝙ ad hoc ꝙ ſufficienteꝛ diſpenſet᷑ ⁊ firma tur:ꝙ hoc debeat fieri ſub duabo ſpeciebus.¶ Item corpꝰ xp̃i nõ eſt ſacramentaliter ſub ſpecie vini.neq; ſanguis eiꝰ ſub ſpecie panis.ad hoc ̊ ꝙ ſacramentaliter ſumat᷑ xpᷣe: neceſſe eſt ꝙ ſumat᷑ ſub duabus ſpeciebo: cum nõ ↄtineat᷑ ſacramentaliter ſub vna. Item põt queri.ſi boc ſacmẽ⸗ tum habeat eangem efficaciam ſumptuʒ ſub vna ſpecie et ſub duabus ¶ Kunſio. dicendum ꝗ; quia ypᷣc integre ſu⸗ mitur ſub vtraq; ſpecie bene licet ſumere coꝛpus rpᷣi ſub ſpecie panis tm̃ ſicut fere vbiq; fit a laicis in eccleſia. autem dicit canon ibi.Com ꝑimus ⁊c̃.intelligitur de con ficiente. Eccleſia autem iſtud ſacramentuz diſpenſaꝛe cõ⸗ ſueuit ſub ſpecie panis tm̃.tum propter ꝑiculum effuſio⸗ nis quod foꝛte accideret ſi ſubſpecie vini diſpenſaꝛet. tum pꝛopteꝛ vicij inſidelitatis amotõnem quod ſe nõ in merito ſimplicium mentibus ingereret: ſi ſemper ſub ſpeciebus panis et vini daretur.quia ſi ita fieret:poſſent ſimplicio. res credere ꝙ chriſtus non contineretur integre ſub alte- ra ſpecie ſicut ↄtingit mic; nde aliquibus religioſis pe tentibo et inſtantibus vt ſub vtraq; ſpecie ſumerent ſacrm ſacerdote qͥdã pio cantante.cũ facẽt fractõʒ ↄcauũ patene totũ viſuzʒ eſt repleri ſanguĩe.ad quod obſiupuerũt ipſe et circũſtantes.̊ eum coniũgeꝛet partes hoſlie totum viſum eſt reintrare ⁊ petitioni ⁊ temptationi illoꝛum penitus fu it ſatiſſactum.¶! Ao illud quod obijcitur e diſpenſatõne domini. Bicendum ꝙ dominus inſinuauit modũ quo de, buit a conficiẽtibus ſumi.ANDodum.n. oſtendit ↄficiendi ſumẽdi. pter quod ↄueniẽter diſpenſauit ſub duabo ſpe cieho. Pꝛe. licet illa ſumptio q̃ eſt in accipiendo ſbᷣ vna ſpẽ ſufficiat: illa tamẽ que eſt ſub duabus eſt maioꝛis meriti tum ratõne augmẽtatõnis deuotõnis:tũ ratione ſidei di⸗ latatõnis actualis:tũ ratõne ſumptõnis ↄpletioꝛis.⸗ Ex bis patet rñſio ad queſita quia ſumptio ſub vtraq; ſpecie quẽ modum ſumendi tradidit dominus eſt maioꝛis effica cie ⁊ ↄplemẽti.ecclia tamẽ vtitur alio modo ꝓpter cauſas pᷣtactas.de his ſupᷣ in queſtione de integritate buiꝰſacra⸗ menti. WMlembrum ſecundum BOnſequenter querit᷑. vtrum euchaꝛiſtia in⸗ tret ventrẽ ſicut ceteri cibi. ſic:videtur. Clemẽs papa de ↄſe.di.ij.c.tribus.Qui re⸗ . ſidua coꝛꝑis dñi que in ſacraꝛio relicta ſũt ↄſumunt.nò ſtatim ad accipiendos ↄmunes cibos ↄueni⸗ ant ne putent ſancte portõni miſceri cibum: qui ꝑ callicu los digeſtus in ſeceſſum emittitur.calliculos vocat occul⸗ ios meatus.ſed ſi dominica poꝛtio in ventrem nõ iret:non videretur ꝙ opoꝛteret ieiunaꝛe poſt ſumptionem. 4 Item Heda de ↄſe.di.ij. Si quis ꝑ ebꝛietateʒ ⁊ voracitatem eu⸗ chaꝛiſtiam euomuerit.xl.diebus peniteat. Clerici vel mo nacbi.dyaconi vel pᷣſbiteꝛi.lxx.diebus peniteant.Epiſco pi.lxxxix.Si pꝛo infirmitatis cauſa euomuerit.vij.diebo peniteat.Ex his patʒ ꝙ quis põt euomere coꝛpus chꝛiſti igitur intrat in ventrẽ.¶ Item quaꝛe ponendum eſſet non intrare cum nullam ↄtrahit immundiciam ex introitu hu iuſmodi.4 Item frequenter collocatur in vaſe aꝛtiſiciali longe deteꝛioꝛe ⁊ minus pᷣcioſo qᷓ; ſit coꝛpus ſiue venteꝛ ho minis.quod ꝗᷓ accidit inconueniens ſi intret ⁊c̃.¶ Itẽ cor pus rxp̃i nõ dicit᷑ ſacramentaliter mãducaꝛi pter maſtica tionẽ ſpẽi panis.on ꝗq̊ ſufficit maſticatõ ad hmõi mãdu,. catõeʒ hic reqritur incoꝛꝑatio.ſᷣ ſi ſpẽs panis traſmittere tur in ventrẽ.cum erũñte ſpecie exiſtit coꝛpꝰxp̃i:q̊ ꝛc.q¶ Itẽ ſi coꝛpꝰxp̃ᷣi mãducat᷑.&̊ incoꝛꝑat᷑ ergo trahicit᷑ in ventꝛeʒ. Contra. MMath.xv. Om̃e qð intrat in os in ventrẽ va⸗ it ⁊ in ſeceſſuʒ emittit᷑.̊ ↄſtat ꝙ coꝛpꝰxp̃i nõ emittit᷑ in ſe ceſſum quia nõ digerit᷑ in ventre aliquo mõ.¶! Itezʒ vbicũ q; eſt coꝛpꝰrp̃i ibi eſt adoꝛandꝰ.̊ nunqᷓ eſt adoꝛandus in ventre homis.g̊ ⁊c.¶ Item coꝛpus rpᷣi non eſt cibus ven⸗ tris e̊ mentis.ergo nõ trahicitur in ventrem. hoc ideʒ po teſt haberi ab AUmb.de ſacra.Qon eſt iſte panis qui vadit in coꝛpꝰ:ſ̊ panis vite eterne qui anime ſubſtantiam ſulcit Et Hug.Cibus iſte anime eſt nõ coꝛꝑis.venit ad te vt gu ſtetur:nõ vt incoꝛpetur.¶¶ Item Hug.de ſcẽo Uic.dic tibi cor tuũ.ꝗo factũ eſt de coꝛꝑe xpᷣi.poſiq ſumpſi illð ⁊ man⸗ ducaui.audi.coꝛꝑalẽ xpᷣi pñtiam q̃ris: in celo quere vbiẽ xpᷣe ad dexterã patris.¶¶ Item ibidem. OQñ in manibus ſa cramentum eius tenes coꝛꝑaliter tecuz eſt. deniq; in viſu in tactu.in ſapoꝛe coꝛꝑaliter teeũ ẽ.qdiu ſenſu coꝛpoꝛalis afficitur: pñtia coꝛꝑalis nõ aufert᷑. Poſtqᷓ autem ſenſus coꝛꝑalis peipiendo deficit: deinceps coꝛpalis pñtia querẽ da nõ eſt.ſ̊ ſpũalis retinẽda.iſpenſatio completa eſt. ꝑfe ctum ſacramentum virtus manet.xpc de oꝛe ad coꝛ tran/ ſit. melius ẽ tibi vt eat in mentem qᷓ in ventrem tuuʒ. cibo iſte aĩe nõ coꝛꝑis eſt. hec Hug. Erx hoc patʒ ꝙ dicit queꝛe in celo:videt᷑ ꝙ non tranſit in ventrẽ ñſio.circa boc . diuerſi diuerſa ſentiũt. Quidã eniʒ direrũt.qꝙ non ſolum in ventrẽ:ſed etiã vadit quocunq; ille ſpẽs deferunt᷑.ſalua illaꝝ natura ſiue in ventrẽ ſuis ſiue in locum immunduʒ Aliqui dixerũt.ꝙ non ſolum in ventrẽ homĩs vadit ſᷣ ibi manet quouſq; refectõnis oꝑatio ↄpleat᷑. Aliqui dixerũt ꝙ ad ventrẽ ꝑpuenit ⁊ manet ibi v q;quo ſumptio comple⸗ ta ſit amplius nõ moꝛatur. Aliqui dixerunt ꝙ ſoluz eſt S cum illis ſpeciebo ꝙdiu ſunt cum aliquo ſenſu vt vilſu vel guſtu.⁊ hoc dicũt quod ſenſit Hug.vt vidr̃ ex dictis. Ra tio aũt diuerſitatis haꝝ opinionũ hec eſt. Om̃es enim in boc ↄſentiunt.ꝙ tãdiu eſt coꝛpus xp̃i in illis ſpeciebus qᷓ; diu eſt ratio ſacramenti. Dicunt igit᷑ pꝛimi ꝙ ſpẽs panis ↄſecrati tãdiu eſt ſacramentũ:qᷓdiu eſi ſpẽs panis.cũ vir tus ↄſecratõnis ipᷣ̃am reſpiciat ᷣm ꝙ eſt panis et ibi ma⸗ net ꝙᷓdiu ſpecies ille ſunt oꝛdinabiles ad refectõnem. vnð dixerũt ꝙ in ventrẽ vadit ⁊ nunꝙᷓ deſinit ibi eſſe illa ꝓpri⸗ etate ſalua.⁊ ex hoc oꝛitur poſitio prima. Alij aũt dicunt qꝙ ratio ſacramẽti tm̃ ſaluat᷑ qᷓdiu ſpẽs habilis eſt ad refe ctionẽ humanã. ideo em̃ inſtituta eſt et ad hoc oꝛdinat᷑ et hoc habet qñ eſt extra ⁊ in ſtomacho.quia ibi reficit et ex hoc oꝛitur ſcðᷣa poſitio.Tercij dicũt ꝙ tãdiu ſaluat᷑ quo⸗/ uſq; recipiatur in vſum manducatõis.⁊ q̃ndo manduca⸗ tio ↄpleta eſt:tũc ſacramentum non eſt ſed fuit.⁊ ex G̊ ho⸗ bet oꝛtum tercia poſitio.Alij dicunt ꝙ quia ſacramentuʒ eſt ſignum.⁊ ſignum eſt qð ſe offert ſenſibus.ꝙ tandiu ſpe cies eſt ſacramentu:qdiu nata eſt ſentiri ab aliquo ſenſu. 2 ideo cũ deficit ꝑceptio ſenſuum:deficit ratio ſacramenti pñtia coꝛꝑalis.Pꝛima autem opinio que dicit ꝙ coꝛpꝰ xpi defertur quocunq; ſpecies deferunt᷑ et in ventrem ca⸗ nis vel ſuis vel in alia loca immunda:videtur vera.ſaluo enim vero eſſe ſpecierum:adhuc non deſinit eſſe ſacramen tum nec xpᷣc ſub ſpecie.Scða opinio videtur ſimiliter re⸗ ra q;tum ad aliquid.qꝛ dũmodo ſpecies ſunt ĩ ſuo vero eẽ 7 oꝛdinahiles ad refectõeʒ:nõ deſinit eſſe ſacramentũ.ſed ꝙ ibi ſit coꝛpꝰxpᷣi quouſq; ſit ↄpleta refectionis oꝑatõ:vel nõ exiſtentibo ſpeciebo in vero eſſe ſuo ꝑmanet oꝑatio re⸗ fectõnis:non videtur veruʒ nec veriſimile.Similiter ter⸗ cia opinio vera eſt.ſᷣm ꝙ tũc dicit᷑ eſſe ſumptio completa qñ ſpeciebo ↄſumptio xpᷣc tranſit in animam.Fᷣm autezʒ q; ſumptio dicit᷑ eſſe completa facta de guſtatõne ſiue deglu⸗ tione non eſt vera. Quarta aũt opinio vera eſt. Verbũ at Hug. quod eſt. In viſu in tactu in ſapoꝛe.tecum eſt qdiu ſenſus coꝛꝑalis ⁊c̃.intelligit᷑ qᷓtum ad aptitudinem:nõ qᷓ; tum ad guſtatõeʒ. guſtus nõ eſt tm̃ in lingua:ſᷣ in introi⸗ tu cibi in ventrẽ ſiue in coꝛpꝰ.ſᷣm opiniones iſtas dici põt coꝛpꝰ xpᷣi tranſire in ventrẽ. Quidam aũt aliter dixerũtq coꝛpꝰxpᷣi nunᷓ intrat ventrẽ.ſᷣ ꝙ cuʒ eſt in oꝛe: tũc id eſſe ſub ſpecie.ſed qñ glutitur tranſire in menteʒ. Qð videtur Aug. velle qui dicit. Mdiu habes in oꝛe tadiu eſt in te.et nõ ducit᷑ in ſeceſſum:ſ̊ raꝑitur in exceſſum. ſ̊ ſpẽm panis dicũt tranſire in ventrẽ.Oð patʒ nihil eſſe:cum nibil niſi ſolus deus poſſit intrare ſubſtantiam anime.vnde coꝛpus xpᷣi intraꝛe nõ põt.ꝓpter hoc dici põt.ꝙ intrante ſpecie in ventrẽ ⁊ coꝛpus xp̃i intrat in ventrẽ ſicut in os vel in pixi⸗ de. Vnde nota ꝙ eſt intrare in ventrẽ dupliciter. quia vł qtum ad ſubſtantiam.vel qtuʒ ad cibandi efficaciã.Pꝛi mo mõ deſcendit aliquod coꝛpꝰin ventrẽ: etiaʒ ſi ñ ſit cibo ſ ſcðo mõ.Silxr eſt aliꝗd intrare in aiam duplicit᷑.qꝛ vel qᷓtum ad ſubam:et ſic intrat aiam ſoluʒ qð illabit᷑ anime ſcʒ ſolus deꝰ.vel q;tum ad efficaciã a ſic dicit᷑ intraꝛe aĩaʒ quia illam reficit.Si g̊ loquamur de intratõne q;tum ad cibandi efficaciã:ſic corꝑus rpᷣi nõ vadit in ventrem ſedĩ mentem: ſicut dicũt ſancti.Si loquamur q;tum ad ſubſiã tiaʒ. ſic vadit in ventrẽ eo modo quo dictũ eſt.¶ Sicendũ igit᷑ ad illud quod pꝛimo obijcit᷑ ↄtra.q; AMatheus loqui⸗ tur de cibis coꝛꝑalibo ꝗq mutantur in comedentem:nõ de cibo ſpuali ꝗ mutat in ſe comedentem. 4¶ Ad aliud dicen⸗ dũ ꝙ coꝛpus vpᷣi in ventre hominis nõ eſt adoꝛandꝰ neq; ẽ ibi venerandꝰveneratõe exterioꝛi.quia non põt conſtare qñ vel ꝙdiu eſt in ventre. Pꝛe.añ ſumptõneʒ ⁊ in ipa ſum ptione ẽ adoꝛandꝰ:̊ pꝰgraꝛũactõib ẽ vacandũ ꝓ bñficio accepto.Eſtimo at᷑ ꝙ vbicũq; credit᷑ eẽ ſiue in ventre ſuis ſiue ĩ oꝛe vel ſinu viri vel mulieꝛis.Solẽt eĩ aliq ꝑſone coꝛ pus xpᷣi æferꝛe in oꝛe vel ſinu qñq; vt de illo aliqdð opꝰſfla⸗ gitioſuʒ facerẽt.ꝙ ibi ſit venerandũ ⁊ adoꝛandũ interiꝰin aĩa:l nõ exteriꝰin oꝑe.4. Ad illð qð ſegꝗtur ⁊ ad ᷣbũ Am bꝛo. dᷣm ꝙ nõ trahicit᷑ in coꝛpꝰvt alimentũ: nibilominꝰ tiue vñici coꝛꝑis: babende ¶ Lueſtio bene conſtat q; intrat et aĩam fulcit non intrando per coꝛ alem ſubiectũ ſed ꝑ eſfectũ ſube ⁊ diuinitatẽ. ¶ Ad ilið qð dicit Hug. doᷣm ꝙ loqtur in caſu quo foꝛma panis de⸗ ſinit eſſe. qꝛ deſinente foꝛma panis:xpᷣi coꝛpus deſinit eſſe ſub ſpecie.tũc em nõ eſt querenda pñtia coꝛꝑalis. Sed ex hoc qð dicit aagar oꝛe tranſit ad coꝛ.vidòet᷑ ſupꝛatacta opinio eſſe vera. Rũñſio.trãſit ꝑ effectũ:nõ ꝑ eſſentiã car/ nis. Si autẽ querat᷑ diu manet in ventre. Rñſio. ꝙdiu manet ſpecies panis ⁊ nõ amplius.i.l Ad illud qð obijcit᷑ pꝛo alia ꝑte.ꝙ ſi coꝛpus xpᷣi manducat᷑ eꝛgo incoꝛꝑat᷑. Di cendũ ꝙ non legꝗtur:quia non manducat᷑ vt cibus coꝛꝑis ſed vt cibus anime. lembꝛum tercium Onſequenter querit᷑ vtrũ corpꝰ xp̃i eijcitur ꝑ vomitũ.Et videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ veꝛbuʒ Dede ſu pꝛadictũ.dicit eniʒ.ſi quis ꝑ ebꝛietatem vel per voꝛacitatem eucbariſtia enomuerit. xl. lebus peniteat. Ecce plane habet ex vᷣbo Bede.e qñq; euchariſiia eijcitur ꝑ vomitũ:̊ et coꝛpꝰrp̃i AlContra.ſoluũmodo cibo coꝛꝑalis eijcit ꝑ vomitũ ergo ñ ſpũalis.coꝛpꝰxp̃i eſt ceibus ſpualis:& nõ eijcit᷑ ꝑ vomitum pui ſignũ eſt. ꝙ alique ꝑſone nullũ cibum corꝑalem pote rant qnq; retinere: bene tñ euchariſtiã retinebant. ¶¶ Pꝛe terea põt queri de ſpeciebo ↄminutis ⁊ in ventre traieciis cũ ſint pura accidẽtia.qd eſt qð eijcit ꝑ vomitũ.4 Pꝛe. eſt ne tamuis pena infligenda vt ea ꝗᷓ determinat᷑ a canõe 4 Rſto dicut quidã ꝙ coꝛpꝰxp̃i nõ eijcit᷑ ꝑ vomitum.et ꝙ üllud Bede. Si ꝗs euchariſtia euomuerit: intelligi de/ bet.i. ſacẽm euchariſtie ſcʒ ſpẽm panis q̃ eſt ſacꝛamentuʒ coꝛꝑis.et ſpecies ille eiecie 3 vomitum quia fuerũt contẽ⸗ ende ſunt in magna reuerentia. vnð vel ↄburunt᷑ et cinis honeſto loco reponitur: vel alio mo⸗ do reſeruant᷑. Aliter aũt põt dici ſcʒ ꝙ exrquo ita ẽ ꝙ ſpe⸗ cies panis pſiſtant in eſſe ſuo vero: conſiſtit inſeꝑabiliter coꝛpꝰxp̃i. EUnde ſi ſpẽs talis trabiciat᷑ in ventrem ⁊ coꝛpꝰ xp̃i ſimiliter trabiceret᷑.neceſſariũ eſt ꝙ ſi ſpẽs talis eijcẽ⸗ tur ꝑ vomitũ: ꝙ ꝛ ipᷣm ſimiliter eijceret. Et boc eſt qð pla ne bẽ a Geda dicente. Si ꝗs enchariſtiam ꝛc̃.⁊ ob hoc ſo lent aie pie frequẽter ꝑtes hoſſie eiectas ꝑ vomitũ cũ ma⸗ gna reuerentia iterato ſumere. 4 No illud quod obijcit᷑.q; tm̃ cibo coꝛpalis eijcit᷑ x vomitũ ⁊c. Dicenduʒ ꝙ coꝛ vxpᷣi nõ eijcituꝛ quia cibo:licet rõne neceſſe coexiſtente ipſi ſpẽi. 4 Ad alind rñdet Inno. iij.ſic. IJlud ſane debet intelligi. ꝙ dñs ait. om̃e qð intrat in os:in ventrẽ vadit.⁊ in ſeceſ⸗ ſum emittit᷑.cũ illud dictũ ſit de coꝛꝑali et carnali:non de ſpũali ⁊ incoꝛꝑali.e ſi foꝛte ſeceſſus aut vomit poſt ſolã euchariſtie ꝑceptõem euenerit ex accidentibo ⁊ hu moꝛib⸗ generat᷑:cũ interdum bumoꝛes abſq; cuiuſlibet cibi mate ria:vel effluant ad ſeceſſum vel emittant᷑ ad vomitũ. cum poſi diſpenſatõis officiũ aliquid iterari ſentit. in hoc q; pecies ad ꝓpꝛietateʒ ſenſui famulat᷑ vt veritas ſimilitudi⸗ nis vbiq; ſeruetur. el põt dici · ꝙ deficientibo ſpeciebus miraculoſe redit ſuba elementoꝝ ſicut dictũ eſt. et poteſt effluere p ſeceſlum vel emitti ꝑ vomituʒ. 4 Ad illud quod querit᷑ de pena imponenda.dicunt quidam ꝙ pena taxa⸗ ta a canõe taxata fuerit ad cautelã. ſcʒ vt maioꝛi ſollicitu qine et diligentia cauerent ſibi coꝛpꝰxpᷣi ſumentes.ſed cõ/ ſiderato cauſa vomitus ſcʒ ebꝛietate vel voꝛaciter ⁊ circũ ſtantijs ꝓſonaꝝ ſcʒ clericoꝝ ⁊c. non videtur ꝙ pena tara ta culpam excedat. vnde illa ſecure eſt iniungenaa penitẽ tia taxata:quia cum ralis eſſet infirmus infirmitate pro⸗ uocante nauſeam: non debuit ſumeꝛe vñ talis non eſt ſine culpa.¶ Si querat᷑ quã penitentiaʒ debet agere diebo ta⸗ ratis a ca none.hoc em̃ canon non determinat:ſed dĩc ſim pliciter peniteat. dicũt quidã ꝙ tot diebo debet ieiunaꝛe ⁊ a ſacra ↄmunione ceſſare.põt aliter dici ꝙ penitentia die⸗ bus iſtis agenda ar bitraria eſt ⁊ Fm diſc etõeʒ imponen⸗ tis.qñq; maioꝛ qñq; minoꝛ: ↄſiderato ſiatu ꝑſone et alijs circũſtantijs debet unponi. cio que luj. ¶ Membꝛum quartum /BHnſequenter querit. vtruʒ coꝛpus rpᷣi ſit ſu mendum ſub ꝓpꝛia ſpecie. Et primo vtrum cebeat ſic ſumi. Secundo de cauſis pꝛopteꝛ Aauas non videtur ꝙ debeat ſic ſumi. Ter⸗ ri? quid ſit ꝙ qñq; apparet in ſpecie carnis vel pue ri in altari. . rticulus pruinmus AUod aũt debeat ſumi in ꝓpꝛia ſpecie . i. ſpẽ car⸗ is videtur. In ſumptõne huiꝰſacramenti. ne⸗ eſſario ſunt valde timoꝛ 2 deuotio et reueren tia. ſed umptio coꝛpoꝛis xp̃ᷣi ſub ꝓpꝛia ſpecie valde excita ret ſumentem ad iaʒ dicta: ergo vt vtilius ſibi ſumeret ſic ſumere debet. ¶ Item coꝛpus xp̃i in veteri lege dabatuꝛ in figura ſub ſpecie carnis aliene ſcʒ agni paſchalis. eꝛgo cũ in noua lege datur ipſum coꝛpus in ſe:videtur ꝙ debz da⸗ ri ſub ſpecie carnis ꝓprie.cum non tantum ſit elongatuz ſignum otinens veritatem ⁊ ſignans: quantum ſignum ſi gnans tm. 4 Item forma et ſpecies rerum nõ ſunt ſolum⸗ modo pꝛincipia eſſendi.ſed pꝛincipia cognoſcendi ſine in⸗ telligendi res quoꝝ ſunt principia.2 hoc ſᷣm oꝛdinatõneʒ 7 ꝓuidentiã diuinam. ſi rei exñtis in ꝓpria natura ⁊ ſpe cie debeat eſſe cognitio vel intellectus:opoꝛtet ꝙ fiat fora ſine ſpecie ꝓpria. Cum & coꝛpꝰxp̃i qñ datur ſub ſpeciebus ſacr̃alibus intelligi debeat fm ſuam veritatem: a eſſe vide tur ꝙ debet dari ſub ꝓpriaſt. pecie ¶ Kontrariũ buipatet a mgeo ſenten iiij. li. xj. diſti. c. ſub alia autem ſn pecie. Abi nut᷑ tres cauſe q̃re debuit coꝛpꝰxp̃i dari ſub aliena ſpẽ na eſt merituʒ fidei. Alia ẽ vitatio boꝛroꝛis ꝗ accideret ex guſtu carnis crude ⁊ cruente. Tercia ẽ irꝛiſio infideli⸗ um ⁊ inſultantiũ q̃ fieret fidelibo nſio.qꝙ; coꝛpꝰxpᷣi nõ tebuit dari ſubſpẽ ꝓpria rõnibo ptactis.hᷣ ſub ſpecie paĩs a vini rõnibo pluribo p̃tactis.. Ad illud qð primo ↄtra hoc obijcit. dom ꝙ etſi ſumptõ carnis dñice ad maioꝛẽ de notionẽ timoꝛẽ ⁊ reuerentiam excitaret:tñ meritum fidei dimmueret.et cauſam vel occaſionem blaſphemandi ⁊ de ridendi infidelibus pꝛeſtaret. Unde Nug. nibil rõnabili⸗ us qᷓ vt ſanguinis ſimilitudineʒ ſumamus. vt ita veritas nõ deſit: a ridiculũ nullũ fiat a paganis: ꝙ cruoꝛem occiſi bomĩs bibamꝰ. Pꝛe. etſi ſumptio talis induceret qñq; de notionẽ ⁊c̃. in multis induceret hoꝛroꝛem ⁊ abhominatõ⸗ nem. vñ reſilirent a ſumptõe ſocr̃i.vt patet. vj. Joh. vbi di citur. multi audientes ex diſcipulis eius dixerũt.durꝰ eſt hic ſermo quis põt eum audire ⁊c. ¶ Nd aliud qð obijcit᷑. ꝙ lignü ſignans veritatẽ ↄtinens.debet viciniꝰrepñtare ꝙ ſignum ſignans tiñ ⁊c. Dicendum ꝙ; agn paſchalis et alia ſacramenta legis veteris. non tm figurabat eſſe buiꝰ ſacramẽti: ſed etiã xpᷣi paſſionem ⁊ eius oblatiõeʒ pr̃i quã ipe ſecit in cruce. Hmõi aũt oblatõeʒ viciniꝰ repntat obla tio facta in ſpẽ panis qᷓ in ſpẽ carnis. Spẽs em paĩs expᷣſ ſius eſt ſignuʒ cibi ſpualis coꝛꝑis miltici qᷓ caro.qꝛ nec ci⸗ bus generalia ẽ nec ex diuerſis colligit᷑ ſicut panis. VUnð xp̃o ſumpto ſᷣ ſpẽ panis in cibũ ſpũaleʒ:viciniꝰ⁊ ↄneniẽ⸗ tius repñtatur cibus ſiue refectio qua reficitur coꝛpꝰ mi⸗ ſticũ cibo huiꝰſacramenti: qᷓ ſi ſumeret᷑ ſub ſpecie carnis. Pꝛe. quare magis ↄuenit ſub ſpecie panis poni q; ſp ſpe⸗ cie ꝓpria ſcʒ carnis et ſanguinis:haberi poteſt er ſupꝛadi: ctis.vbi dictũ eſt quare inſtittũ eſt hoc ſacram entũ ofici ſub ſpẽbus panie ⁊ vini. Ad aliud doᷣm. ꝙ alia eſt ratõ intelligendi aliquid ex ſuppoſitione fidei. alia ex vᷣ̈ncipijs rei. Pꝛima aũt rõ intelligendi reqritur in ſacramentis et maxime in hoc:alia ratò regꝗritur in cognitõne rerum de⸗ ductone rõnis.¶¶ Sed querit᷑ ſi poſt ↄſecratõeʒ apparet re uera caro yp̃i in ſua foꝛma.vt ſi apareret in foꝛma vnius pueri vel carmis cruente vel digiti vel membra alicuius: an eſſet ſumenda? Rñſio ꝙ nõ.ꝑ auctoꝛitatem Hiro.ſu⸗ ꝑ Ceui.dicentis. De boſtia q̃ in ↄmemoꝛatõe fit edẽ licʒ: illa ðo quam xpc in ara crucis obtulit ſᷣm ſe nulli licet edere. Vnde vbet reponi in aliquo vaſe mundiſſimo et habere pꝛo reliquijs. Sed adhuc obijcit᷑ ↄtra hoc. quia erquo ſanxitũ eſt in canone vt ex ſupdictis patet.ꝙ ille ꝗ Lelebrat et conſecrat debet xp̃i coꝛpus ſumere videt᷑ ꝙ de⸗ beuat ſumere in quacunq; apaꝛeat ſpecie vel foꝛma. Ad B dicunt quidaʒ ꝙ ille cui iſtud acciderit:dʒ iterato celebꝛa re ⁊ coꝛpus xpᷣi ſumẽ.et ſi ibideʒ adbuc accideret iteꝝ ali am miſſam celebꝛare ⁊ in illa ↄmunicare.Hoc aũt vt eſti⸗ mo nõ opoꝛtet: ſ̊ in caſu tali ſufficẽ põt ſumptio ſpũalis. coꝛpꝰaũt xp̃i ſacr aliter ſub ſpecie carnis ſumeꝛe nõ debet. neq; in alia ſpecie:niſi illa ſolũ in qua illud ſumendũ eſſe dñs inſtituit:hoc eſt ſub ſpecie panis. rticulus ſecundus Onſequenter querit᷑ de cauſis aſſignatis. Et pꝛimo de pma q eſt.vi fides haberet meritum. quia ſᷣm Gꝛeg. Eideę nõ habet meritũ ⁊c. Si adſa vera eſt. quonlibet ſacr̃m ſub alia ſpecie de bet contineri ꝙᷓ ſit illa in qua ſaluetur ſua eſſentialis veri⸗ tas.ſed h̊ falſum eſt:quia aqua in ſacramento baptiſma⸗ tis et criſma in ſacramẽto ↄfirmatõnis in ſua virtute con: ſiſtũt.̊ͥ iſta ratio nõ valet. Pꝛe.tũc peccarẽt omnes ꝗ ra⸗ tionem aſſignare querũt d credendis:quia tollunt meri⸗ tum fidei vt videt᷑. Pꝛe.in quodlibet irꝛõnabili poſſet di⸗ ci ꝙ eſſet credendũ ⁊ nõ eſſet quer 6: qꝛ ſi ratio q̃⸗ ratuꝛ euacuat᷑ meritũ fidei lo hec cã bona eſt.⁊ eſt ſumpta a Gꝛeg. 4 Et din ad pꝛimũ.ꝙ ſecus ẽ de hoc 7 de alijs ſacramentis. In h̊ em̃ ſacramento accidũt mira bilia mirabiliũ. et hoc ex otinentia huiꝰ ſacramenti qtum ad qð differt hoc ſacrjm ab alijs.illud em̃ quod eſt puruin ſacramentũ hic ſcʒ ſpẽs panis:nõ eſt ſolũmodo ſignans ſůᷣ otinens rem ſignatã.i.ipſum xpᷣm qui eſt auctoꝛ gratiarũ in omibus ſacramentis.qᷓtum aũt ad fidem buiquo ali⸗ ter eſt de hoc et ð alijs ſacramẽtis:intelligit᷑ ratio aſſigna ta. ꝓpter quod non eſt ſimile de hoc et de alijs ſacramẽtis Ad aliud dicendum.q ratio ex fide dupliciter queritur videlicet et que extrahitur ex pꝛincipijs fidei. et hec edifi/ cat fidem:quia fidei pꝛincipia ſupponit.et ſugponens fidᷣi pꝛincipia de ipſo credito non dubitat.et hec inquiſitio ra⸗ tionis meritum fidei non enacuat.Et eſt que non ſi uppoĩt fidei pꝛincipia.ſed er phiſicis rationibus nitur inquireꝛe et hoc frequenter fidem euertit ⁊ meritum fidei euacuat. et de hmõi poteſt intelligi quod dicit Gꝛeg.et hec pꝛoprie ratio humana dicitur: alia dicitur diuina. Dicit em̃ Gre So. cui humana ratõ prebet expimentum. Ael poteſt dici ꝙ quidam aſſentiũt illis que fides dictat.innitendo ſolũ/ modo rõnibo humanis. illi fidei meritum euacuãt. Qui dam aſſentiũt ipſi veritati ꝓpter ſeipſam. et hoc habitu fi⸗ ci:nibilom inꝰ inueſtigant ⁊ inquirũt ratõnes eoruz que credunt.vt alijs ea que fidei ſunt explanent et fidem ſi ne⸗ ceſſitas ingꝛuat defendãt. huius rationis er ꝑientia fidei meritũ nõ euacuat. 4 Ao alius dicendum. ꝙ irꝛatõnabile i.qð oĩno eſt ↄtraꝛiũ ratõni vel ſup ratõneʒ. niſi ex ſacra ſcriptura vel ex verbis ſaluatoꝛis vel ſ⸗ anctoꝝ habeat ful⸗ cimentũ:non eſt credendũ.immo ſtultum eſſet credere ali quid quod eſt ↄtra ratõnem vel etiaʒ ſupꝛa:niſi ex aliquo quod eſt fidedignũ eius veritas aꝓareret.quando auteʒ aliquid eſt irꝛationabile.i.tale ꝙ in illud nõ põt ratõ hu⸗ mana.et habet fuleimentũ ceritatis:eo ꝙ dicit᷑ in ſaẽ ſcri ptura.vel abipſa veritate que mentiri nõ poteſt. credi de⸗ bet ex hac ſupoſitione ꝙ dictis ſacre ſcxi erbis veritatis falſum ſubeſſe nõ poteſt. Item querit᷑ de ſecũ⸗ da cauſa que eſt.ſi coꝛpus rp̃i i. n. ꝓpꝛia foꝛma daret᷑: mens hbominis abhoꝛreret. hoꝛroꝛ eſt em̃ bomini caꝛnem crudã comedere ⁊ ſanguinẽ bibere.Sed hec cauſa nulla videtuꝛ qꝛ cognitio ex fide ꝙ eſſet caro ſaluatoꝛis 2 ſa nguis ex im⸗ menſitate caritatis illiꝰnobis data.et quantũ beneficiuʒ et ꝗ vtile ipſi ſumenti: cum magna deuotõne ſumeret᷑ ⁊ ſi ne om̃i hoꝛroꝛe. ¶ Itez in oꝑe tã ſpirituali.nõ eſt aliquod ſumendũ in ſolaciũ ſenſus quod pᷣiudicet intellectus.ſᷣ ſiẽ bon lal eſt ſenſui carnem hmoõi er ſ⸗ anguinem ſumere: ita cile eſt intellectui credere oꝑpoſitum illiꝰ quod aꝓparʒ ſenſui. ergo videtur ꝙ melius eſſet hoꝛrorem generari in ſenſu vt certa veritas manifeſiaretur intellectui:qᷓ facere aliquod in ſolaciũ ſenſus vnde poſſet oꝛiri heſitatio in in⸗ tellectu. Rñnſio.qꝙ bec cauſa rõnabilis eſt. vt ꝓpteꝛ quaʒ nõ ↄuenireèt ꝙ coꝛpus xp̃ᷣi ſumeretur in ſpecie caꝛnis cruẽ te.¶ Ao illud quod obijcit᷑ primo ↄtra. dicendum ꝙ ſi cũ magna deuotõne ſumeret᷑:nihilominꝰnon ſumeretur ſine hoꝛroꝛe. et ſi foꝛte ſumeretur ſine hoꝛroꝛe abbominatõnis non tamen ſine hoꝛroꝛe timoꝛis qui oꝛiretur ex reuerẽtia et deuotõne.vnde q;tumcunq; reuerentia et deuotõne affi ceretur homo circa carnem domini et ſanguinem: non ſu⸗ meretur ipſa ſine hoꝛroꝛe timoꝛis.immo foꝛte quanto re⸗ uerentia et deuotio eſſet maioꝛ: tanto et hoꝛroꝛ maioꝛ in ⸗ cuteret᷑.et etiam infirmis ſem ꝑ incurꝛeret hoꝛroꝛ abhomi nationis.l Ad aliud dicendum.ꝙ ſolaciũ ſenſus non eſt tota ratio quare ſub ſpẽ velat᷑:ſed quia velamẽ ſit in ſenſꝰ ſolaciũ ⁊ in fidei meritũ.quod accidit ex captiuitate intel⸗ lectus ⁊ illuminatõe ꝑ fideʒ. Si em̃ ibi eſſet occultatio qᷓ tum ad ſcom ⁊ nõ eſſet reuelatio ꝑ fidem intellectui: tunc aliquod p̃iudiciũ fieret intellectui.nũc aũt nõ eſt ſic: et iõ ratio non valet . Item querit᷑ de tercia cauſa que eſt et tollatuꝛ occaſio iridendi infidelibus qui diceꝛent fideles cruoꝛem occiſi hoĩs bibere. Seo hec cauſa nulla videtur quia infideles vidẽtes vinuʒ ↄuerti in ſanguinez virtute verboꝛum a conſecrante:potius edificarentur in fide qᷓ ir ridẽnt.¶ Pꝛe.ſancti aliquando pꝛo ↄfirmatõne fidei oꝛa⸗ uerunt.ꝙ dominus in ꝓpꝛia ſpecie coꝛpus oſtenderet ſicut legitur te beato Grego.papa.ꝙ ad ↄfirmandã plebis ſi⸗ dein oꝛatõnibo ſuis obtinuit a dmino foꝛmã panis ↄuer⸗ ti in carnẽ cruentã.igit᷑.hoc ꝙ eſſet ſub ꝓpꝛia foꝛma vłſpe cie nõ oꝛdinat ad fidei irꝛiſionẽ:ſed potius ad edificatõeʒ fidei.Rñſio.ꝙ hec cauſa bona eſi et ab Aug.aſſignata Ad pꝛimũ ↄtra hoc dicendũ.ꝙ infideles oↄſiderãtes caꝛ⸗ nem xpi cruentam dentibus diuidi et ſanguinẽ ſumi ĩ po⸗ tum.non ex hoc edificarẽtur ad fidẽ:ſed potius ꝓuocaꝛen⸗ tur ad irꝛiſionem.qꝛ hmõi aſſumptio et diuiſio coꝛpoꝛum coꝛruptibiliũ eſt coꝛpꝰaũt xpᷣi gloꝛiſicatũ. Pꝛe.nec ↄueꝛſio panis in carnẽ cruentam eſſʒ eis in fidei edificatẽeʒ.quia illa magis fictõneʒ incantatõneʒ aſſererent q; veritatem. Ao aliud dicendũ.qꝙ qñ oꝛauerũt ꝙ dñs ad manifeſtati oneʒ virtutis huiꝰſacramẽti oñderet coꝛpꝰ ſuum in foꝛma ſiue ſpẽ carnis.hoc obtento oꝛauerũt vt iterũ eẽt ſub foꝛa panis cum deberet aſſumi ita fecit Greg. Qñ em̃ matro na que panẽ oſecrandũ obtulerat de veritate ſacramẽti du bitabat.cum ad pᷣces beati Greg.dominꝰveritateʒ ipſius reuelauerat:iterata pᷣce eiuſdem reuerſa eſt ſpẽs panis.q̊ facto mulieri eidem credenti coꝛpus xp̃i ſub ſpẽ panis ex⸗ ſtens ↄmunicauit.ſic manifeſie relinquẽs ꝙ nunqꝙᷓ ſub ꝓ⸗ . Onſequenter queritur quid ſit illud.quod qñũ q; aparet in ſpẽ carnis vel pueri in altari.an it coꝛpus xpᷣi? E ſic:videtur.quia conſtat ꝙ card qũe videtur ibi nõ eſt caro animalis alicuius:nec eti am alicuius rei moꝛtalis.quod patet ꝑ deductioneʒ. ergo eſt caro xpᷣi. ¶ Iteʒ Givimundus de coꝛpoꝛe dñi. ſatis mi hi placet vt quando aliqua negligentia vel certe miracu⸗ lum nouũ d tantis miſterijs accidit id inde fieret.ꝙ ma⸗ gnus vir ſine dubitatione credendus dominns Lanfran⸗ cus ſe puerum in ytalia factum eſſe narꝛauit.i Lam cum pꝛeſbiter quidam miſſaʒ celebꝛans inuẽtam ſuꝑ altaꝛe ve ram carnẽ ⁊ verũ in calice ſanguinẽ.ſm ꝓpꝛiã caꝛnis ⁊ ſa⸗ guĩis ſpẽm ſumẽ trepidaꝛet.rẽ ꝓtinus ſuo epiſcopo conſili um queſiturꝰaperuit. Epᷣs autẽ cum multis coepiſcopis ud hoc ↄuocatis calicem illuʒ cũ eadẽ carne? ſanguĩe dñi Diligẽter oꝑtuʒ ⁊ ſigillatũ incluſit in medio altaris ꝓ ſũ⸗ mis reliquijs ꝓꝑpetualiter reſeruandũ. Ex iſtis verbis vi detur.ꝙ caro illa erat caro xpᷣi:⁊ ſanguis ſiłr.¶ Iteʒ ᷣm ↄſuetudinẽ eccleſie tali caſu contingẽte illud quod apparz in ſpẽ carnis adoꝛatur.igit᷑ in tali caſu committeꝛet᷑ ydo⸗ ¶ Dueſtio latria niſi eſſet ibi coꝛpus xpᷣi.¶ Item ſi nõ eſſet ibi coꝛpꝰ chꝛiſti.videretur fictio quedaʒ et illuſio.quod minime cõ ueniret in ſacramento veritatis. Ex his videtur ꝙ illð ſit coꝛpus xp̃ᷣi vel de coꝛꝑe.¶ Item qñq; appaꝛente carne ad tempus ſtatim poſt appaꝛet ſpecies panis:apparẽte ſpecie panis conſtat ꝙ corpus xp̃i ibi eſt ſacramentaliter: quia ſi defuiſſet ſubſiantia pamis:fuiſſet reuerſa.nec iterum eſ⸗ ſet coꝛpus xpᷣi ſub ſpecie panis ſacramentaliter: niſi itera ta eſſet foꝛma verboꝛum ſacramenn. Ex boc patet ꝙ ſi de ſit ivpſum ſacramentũ.ergo ſemꝑ ſub ſpecie fuit coꝛpꝰxpi. 4 Item de conſe.di.ij.de hac quidem hoſtia que in xp̃i cõ⸗ memoꝛatione mirabiliter fit edere licet.de illa vᷣo quã xpᷣe in ara crucis obtulit m ſe nulli edere licet.i.ſᷣm ſui for⸗/ mam vel ſpeciem in qua apparebat cum inter nos ↄuerſa⸗ batur viſione coꝛꝑali nulli licet edere.q.d. ſi deus faceret vt appaꝛeret ſanguis in calice vel humana caro in altari: non eſt ſumendum. Iſta autem cautela nulla eſt. niſi quã doq; appaꝛeret ſanguis xpᷣi in ſpecie pꝛopꝛia. ſimiliter ni⸗ ſi et caꝛo.¶ Item iſte videt in eleuatoe coꝛpoꝛis vpᷣi ſpeciẽ panis.alius vᷣo in eodem loci ↄtinentia et dimẽſioneʒ ſpe ciem carnis vel ſpeciem pueri.ſimiliter in ſumptõne.ſᷣ cõ⸗ ſtat ꝙ ſacerdos non ſumit carnem vel coꝛpus aliquod ni⸗ ſi x̃ᷣi:ergo idem fuit quod ab vtroq; videbatur.ſcilicʒ ab illo ſub ſacramento:et ab illo non ſub ſacramento.¶ Cõ tra.coꝛpus xp̃i non eſt niſi duobus modis ſcilicet vel ma⸗ nifeſlum in pꝛopꝛia foꝛma ſit in celo:vel velatuʒ ſub ſacra mento.ſed caſu pꝛedicto cõtingente neq; eſt ſic neq; ſic ga deficit iam ipſum ſacramentum.ergo ⁊c̃.4.q Item corpus xpᷣ̃i eſt incoꝛruptibile et incomputribile.ſed qñq; accidit ꝙ caro que aparet in caſu ꝓpoſito ꝓpter temꝑis diuturni⸗ tatem coꝛrumpitur et denigratur.ſic eſt in marchia terui ſina.ibi enim caꝛo que aꝓparuit ſic a multis diebus videt᷑ coꝛrumpi vt conſtat ex certitudine ſenſus:ergo caro illa ñ eſt caro vel coꝛpus xpᷣi.¶ Iteʒ ſi dicatur ꝙ ibi eſt caꝛo xpᷣi ſub ſpecie panis et illa ſpecies panis obtegatur caꝛne illa adhuc reſtat ꝙ pꝛima ſcilicet aut illa caro eſt caro xpᷣi aut alterius.non xpᷣi:quia non videtur rationi conſonum. ꝙ dominus velit ꝙ caro ſua in pꝛopꝛia ſpecie ſit manifeſta. et ipſa ſic manifeſta ſit ſuipſius velate ſub ſacramento et opertulũ ⁊ velamen. Que enim poſſet aſſignari ratio illi⸗ us duplicieg velaminis.et cum hoc ſit dupliciter velate re⸗ uelatio.Si caro alterius:tũc querit᷑.aut bouis aut ouis aut cuiꝰ: Si diceretur ꝙ eſt caro de nouo condita.hoc nõ vidett᷑:quia nulla alia caꝛo a caꝛne xp̃ᷣi oſtendeꝛet veꝛitatẽ ipſius ſacramenti ſcilʒ ꝙ caro xp̃i vera: eſſet ſub ſpecie q̃ eſt ſacramentũ. Itẽ caꝛo xpᷣi velatur ipᷣo ſacramento.ne euacnuatur meritum ſidei.ergo ex reuelatione ipſius eua/ cuatur.huiuſmodi autem euacuatio fit in diſpendiũ hu⸗ mane vtilitatis:ergo cum diuina pꝛouidentia condeſcen/ dente bumane vtilitati pꝛouiſum ſit de hoc ſacromento:ñ videtur ꝙ caro rp̃i in ſua ſpecie eRendiur. 1 Relvonmio . ꝙ in caſu pꝛopoſito niłil me ſcire cõfiteor.vnde nihil dif. finiendo vel aſſerendo dico.ſed ſalua ſententia melioꝛi tm̃ opinando.videtur igitur inſipientie mee ꝙ quando pꝰcon uerſionem panis in coꝛpus xpᷣi et vini in ſanguinem ope⸗ re mirabili aparet puer vel in eleuatione coꝛpoꝛis chriſti vel als ſeu fruſtum carnis ⁊ ſanguinis in calice:ꝙ eſt xpᷣe vel caro chꝛiſti et ſanguis.exquo enim huiuſmodi reuela tiones ſolent fieri in condeſcenſione defectus fidei alicuiꝰ vt videlicet fides ſacramenti buius roboꝛaretur. Si aũt caro vel ſanguis ſic aparens eſſet alicuius animalis vel ſubito creata.nullum argumentum veritatis induceret.hᷣ ſolummodo caro vł ſanguis xpᷣi. Unde non videtur ꝙ ob cauſam pꝛetactam debeat appareꝛe caro vel ſanguis niſi ipſius domini.Si enim virtute aliqua oſlendeꝛetur alicui heſitanti caro vel ſanguis alienus.licet foꝛte ex hac oſten ſione excitatus eſſet ad credulitatem vel fidem:non tamẽ pꝛoueniret hec credulitas ex ſigno vxł oſtenſione veritatis ſed potius falſitatis.quia ex hoc ꝙ in tali apparentia cre⸗ ditur eſſe coro domini vel ſanguis quod aꝓparet: creditur veritas ipſius ſacramẽti.Si enum crederetur eſſe caro vł ſanguis bouis:nunqᷓ; pꝛopter hoc crederetur veritas ipſi⸗ us ſacramenti.nec credi deberet. quia ergo oſtenſio ipſiꝰ ſacramentalis debet fieri per indicia vera ⁊ nõ ſimulata vel ſicta:videtur dicendũ ꝙ caro vel ſanguis in huiuſmo⸗ di apꝑitione quando a domino eſt.eſt ipſius domini.a do/ mino eſſe dico:quia hmõi apparitõnes qñũq; accidũt hũa⸗ na ꝓcuratõne ⁊ foꝛte dy abolica. ꝓpter hanc ꝗ̊ ratõnem ⁊ alias pꝛetactas et quia in enarꝛatone Givimũdi nomina tur caro et ſanguis domini:videtur dbere dici ſicut dictũ eſt.¶ Ao illud quoo obijcituꝛ.ꝙ coꝛpꝰxp̃i non eſi niſi duo bus modis ⁊c̃. Dicendum ꝙ hoc verum eſt regularit᷑. di⸗ ſpenſatiue tamen vt in ↄdeſcenſioneʒ defectus alicuius fi⸗ ci.vel ꝓpter aliquam aliã differentiazʒ oſtendet᷑ et appaꝛet alio modo et maxime in caſu pꝛetacto et ↄſimili· Quan⸗ doq; em coꝛpus ſuũ velatũ ipſo ſacramento alicui renelat vnde accidit ꝙ coꝛpus ſuũ vni eſt velatum alij eſt reuelatũ vt ex facti noticia et reuelatione fide digna certum habet. ¶ Ad illud quod obijcitur.ꝙ caro que aparet quandoq; ↄputreſcit ac. Dicendum ꝙ hoc nunqꝙᷓ accidit qñ ab ipſo dño eſt hmõi aparitio:ſᷣ ſolũmodo qn fit hũana pꝛocura tione vel foꝛte dyabolica oꝑatione.⸗ Ad aliud dicenduʒ ꝙ nõ opoꝛiet ꝙ ipſe ſpẽs ſint obtecte carne que apparet.Sᷣ ipſa caro dei que velata eſt ſpecie panis diſpenſatione di⸗ uina reuelatur vni vel pluribus:Fᷣm ꝙ diuina ſapiẽtia de⸗ creuit humane vtilitati congruere. ¶ Si autem quereꝛet᷑ quomodo poſſet caro xp̃i aliter oſtendi in pꝛopꝛia ſpecie et alij coexiſtenti ſpecie velari ſacramento.Pꝛeterea caro xp̃i que eſt gloꝛificata quomodo poſſet oſtendi in ſpẽ car⸗ nis coꝛruptibilis.Reſponſio.qꝙ angelo aſſumpto coꝛpoꝛe oſtendit ſe cui vult:et cui non vult non oſtendit ſe. Simili ter diuina volũtate qua res et opera oꝛdinantur ſᷣm ꝙ vti litate humane conueniunt. oſtenditur corpus chriſti vni ſine velamine et alij ſub velamine. Pꝛeterea.licet dominꝰ reſurꝛerxit a moꝛte gloꝛificatus:in carne tamẽ exhibuit ſe viſibilem et palpabileʒ. Vnde vltimo Math.habetur. ꝙ mulieres tenuerũt pedes.⁊. xxij. YOohᷣ.ꝙ thomas miſit di⸗ gitũ in vulneribus pedũ eius et manꝰin latere. Vnde pꝛe bens ſe palpabilem:ſe quaſi moꝛtalem oſtendit cum tamẽ eſſet immoꝛtalis. Vnde dominus Fᷣm condeſcenſioneʒ hu⸗ mane infirmitatis oſtendit ſe talem: qualem ſe congruit huic et qualis huic.¶ AUd aliud dicendum. ꝙ licet in me/ ritum fidei congruat fidelibus ꝙ coꝛpus xp̃ᷣi veletur. heſi tantibus tamen in fide ↄgruit vt reueletur in roboꝛatõem fidei. Ande vtroq; modo ꝓuidet diuina ꝓuidentia buma ne vtilitati. embꝛum quintum Onſequenter querit᷑.vtrũ ſpeciebo panis et vini ſolutis redeat ſubſtantia panis ⁊ vini. Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ ſi aliqd ↄpoſitum ex D· Vuobo. ſi vnũ otingit reꝑiri ꝑ ſe: ⁊ alteruʒ ſi militer.ſed panis ↄponit᷑ ex ſua ſpecie ſenſibili et eius ſub ſtantia:ergo ſi eſt alterũ iſtoꝝ reꝑire ꝑ ſe:et reliquũ.ſed pᷣ mum reꝑitur facta cõuerſione panis in coꝛpus xpᷣi: ergo et ſecundum reꝑietur.ſed conſtat ꝙ non reꝑietur niſi ſolu tis ſpeciebus ſenſibilibo:& illis ſolutis erit ſubſtantia pa⸗ nis ſine illis.hoc autem non erit niſi ſubſtantia redeat:er⸗ go ⁊c̃.¶ Item ſicut ne fiat pꝛeiudicium ſacramento cõue⸗ niebat ꝙ ſubſtantia panis totaliter mutaretur in coꝛpus xp̃i:ſim iliter ne fieret preiudicium nature deſinente ſacra mento.conuenit ꝙ rediret ſubſtantia panis.ergo ſicut vir tute diuina pꝛimum conuenienter fit:ſimiliter et ſecundũ Sine enim preiudicio nature non poſſet ſubſtantia paĩs omnino et irꝛeparabiliter redigi in non ens.¶ YItem in ſa cramento iſto contingit reperire ſubſtantiam panis cum ſpeciebus ſenſibilibus ante conſecratõneʒ. conſecratione facta eſt ſpecies panis pꝛeter ſubſtantiam.et eſt ibi veꝛum coꝛpus xpᷣi ſub llis ſpẽbus ſenſibilibo. Solutis aũt ſpeci ebus illis.aut eſt ibi aliquid:aut nihil.iAõ nihil:qꝛ tactꝰ imutat᷑:ergo aliquid.õ ſpẽs ſenſibiles panis: ille ſolu⸗ te ſunt.iQon coꝛpꝰxp̃ᷣi.ſimilit᷑ nec aliqua ſubſtãtia de no⸗/ „ uo creata:ergo nulla niſi illa que fuit ſub ſpeciebuo ſit re⸗ uerſa.ſed conſtat ꝙ; ibi eſt aliqua hoc patet ad ſenſum vt dictum eſt.quia ſolutis ſpeciebo maſticatione ſenſui patʒ ꝙ deſcendit aliquid in ventrem. ¶¶ Item er eo ꝙ relinqui⸗ tur poſt ſolutõem ſpecierum pꝛoducitur vermis.aut eꝛgo vermis pꝛoducitur ex nihilo:aut ex aliquo.ſQon ex nibi⸗ lo:quia tũc crearet᷑ vermis: ⁊ ita ignobilioꝛ creatura ha/ beret nobilioꝛem exitum in eſſe qᷓ multe nobilioꝛes.ergo ex aliquo.iNon ex coꝛpoꝛe xp̃i:cum illud non ſit ſubiacẽs alieui coꝛruptioni.iQon ex ſpeciebo ipſis: quia iam ſolu⸗ te ſunt et etiam accidentia non ſunt pꝛincipia ſubſtantie. Mon ex aliqua alia ſubſtantia:quia non eñl ibi factus oli quis motus naturalis ſubſtantialis.peꝛ quem introduce retur ſubſtantia:ergo ex ſubſtantia panis que reuertitur. 4l IJItem columba in qua apparuit ſpirituſſanctꝰꝑacto mi⸗ niſterio ao quod creata eſt redijt ad primã materiam.ſed ſicut ꝓpter celebꝛatõneʒ miniſterij materia illa ↄuertebat᷑ in colibam:ita ꝓpter celebꝛatõnem miniſterij panis aↄuer⸗ titur in coꝛpus xp̃ᷣi.ergo a ſimili celebrato miniſterio Nx bet reuerti panis qᷓ;ẽtum ad ſubſiantiã ⁊ materiaʒ. Cõ⸗ tra.ſubſtãtia panis que ↄuertebatur in coꝛpus xpᷣi nullo modo eſt manentibo ſpeciebo eiuſdem.quod aũt nullo mõ eſt non redijt in eſſe. aũt ſubſtantia panis qui conuer/ tebatur in coꝛpus rpᷣi nullo modo eſi:ex dictis patet q; ni hil illius manſit in conuerſione. Pꝛete.ſi redeat ſubſian⸗ tia panis.aut ergo ſeruabat᷑ pꝛeteꝛ ſua accidentia alicubi extra:aut non. Si ſic:tunc non erat conuerſio panis ĩ coꝛ⸗ pus rp̃ᷣi.neqʒ tranſſubſtantiatio totius in totuʒ.quod eſt bereticum. Si non:et dicis ibi eſſe ſubſtantiam panio pꝰ ſolutõnem ſpecierum:ergo ſubſtantia panis creat᷑.et erit in qualibet ꝑceptione buiꝰſacramenti creatio.¶ Pꝛe.an⸗ te ↄuerſionem erant due ſubſtantie.ſ.panis et corpus xpᷣi verum quod erat in celo.In cõſecratione vᷣo ↄuertitur pa⸗ nis in coꝛpus.ſi ergo ille redijt ſoluitur illa ↄuerſio.łᷣ hoc eſt impoſſibile:cum coꝛpus xp̃i ſit gloꝛiſicatum ⁊ oĩno in⸗ diſſolubile.OQñ enim aliquid ↄuerſum ẽ in aliud redit.re dit ab eo in quod ↄuerſuʒ eſt.quod fieri non põt niſi eo ſo luto in quod ↄuerſum erat.¶ Item aut redit panis idem Fſᷣm numerum:aut m ſpeciem.non ſᷣm numerũ: hoc eniʒ eſſʒ contra dei bonitateʒ vt de ſtatu nobiliſſimo fieꝛet redi tus in ſtatum ignobilioꝛeʒ oꝑatione diuina. Mon ſᷣm ſpe cieʒ:quia ſoluta eſt ſpecies exterioꝛ:nec illa redit ſicut pa tet ſenſibus.¶¶ Si dicas q;tum ad ſpeciem interioꝛem que fundatur ſupꝛa differentiam ſpeciſicam panis.hoc nõ vi detur quia ſpecies rei m quam aliquid determinatur eſ/ ſe alicuius ſpeciei ſpecialiſſime peꝛ ſenſibilia exterioꝛa nõ remanent:ergo non potius debet dici panis q; aliud ſed ꝗ dam cibus qui indifferenter poteſt eſſe diuerſarum eſcaꝝ ergo non debet dici ꝙ reuerſa ſit ſubſtantia panis.¶¶ Pꝛe terea.aliquid non iudicatur eſſe in aliqua ſ pecie propter accidentia communia.non enim dicitur aliquid eſſe ĩ ſpe cie hominis quia bipes: ſed ꝓpter accidentia propria:vt quia riſibile.ergo cum ſolutis ſpeciebus non poſſit iudi/ cari ꝙ ſit panis niſi quia reſicit.quia ex eo generatur ver mis et cinis et huiuſmodi.et hec ſunt accidenti ommu⸗ nia: non debet dici ſubſtantia panis reuerſa. mReſpon: ſio.ꝙ ſᷣm verbum viri eruditi et autentici dommini Inno. ſubſtantia panis redit. dicit enim. Si queratur quid inci neratur cum ſacramentum cinerat᷑. Rndendũ ꝙ ſicut mi raculoſe ſubſtantia panis ↄuertitur in coꝛpus dom inicnz et incipit eſſe ſub ſacramento:ſic ipſuʒ quodammodo mi raculoſe reuertitur cuʒ ipᷣm deſinit ibi eſſe. Et licet ad cre dendum poſſet ſufficere auctoritas tanti viri:tamen ad ̊ᷣ intelligenduʒ poſſumus attendere ꝙ hoc facit diuina vir tus in conſumatione iſtius ſacramenti.exigente fine. exi⸗ gente gratia.exigente oꝛdine.exigente natura. ſRnis qui⸗ dem exigit. nam panis tranſit in coꝛpus xpᷣi ad ſaciamen tum ad pꝑficiendũ in quo ẽ veruz xpᷣi coꝛpus intra conten⸗ tum. hoc aũt non eſt vt ſemper ſic maneat:ſed vt in hbuma num vſum et fructum ꝑnueniat. ſi ergo tranſit non vt ſem per maneat: nec tranſit vt pereat: nec in naturam alteraʒ cedat:tranſit ergo vt redeat. Gratia fidei etiam boc exi⸗ git. eius meritum decreſcit ſi exꝑimento pꝛobet quod cre⸗ dit.ne q̊ ſacẽm depꝛebendat᷑:neceſſe eſt ꝙ poſt ſacramenti ↄplementum idem remaneat q;tum ad ſubſtantiam ⁊ qtũ ad vſum et effectum: quod pꝛius ante tranſitum ⁊ verbuʒ pꝛolatum.qð non eſſet niſi ꝑ eius reditum. Oꝛdo etiã hoc exigit.q; cõſimili modo vnaqueq; res habet deſineꝛe quo habet incipere. ſed hoc ſacramentum non incipiebat ſi⸗ ne mutatõne facta in panis ſubſtantia.per cuius tranſitũ incipiebat ibi eſſe coꝛpus xpᷣi.cum igit᷑ tranſmutatis ſpe: ciebus nõ maneat ſalua ſacramenti integritas:extũc deſi nit ibi eſſe coꝛpus xp̃i.ſicut ergo coꝛpore rp̃ᷣi incipiẽte eſſe ſub ſpeciebus tranſibat panis ſubſtantia: ſic per oꝛdinis coꝛreſpondentiam deſinente coꝛpoꝛe eſſe ſub ſenſibili for⸗ ma:redit eadem ſubſtantia que pꝛius tranſibat.Matura etiam boc requirit que ſemper appetit conſeruationem in rebus.nec patitur aliquid omnino ꝑire.ꝙ ſi panis tranſi ret in xpᷣi coꝛpus fub ſacramento et ſacramentum deſine. ret eſſe.nec xpᷣc eſſet niſi in celo.ſubſtantie pams que tran ſit nullꝰremaneret actus nec locus nec viſus.quod nec na tura nec conditoꝛ nature debet facere.ſi ergo hoc ſaẽmen⸗ tum ita ꝑagitur vt nec faciat p̃iudicium nature.nec gra⸗ tie.nec fini.nec oꝛdini rerum: reſtat ꝙ redit Fᷣm Innocẽ. dictum.quod ad pñs tenemus:quia inter ceteros modos dicendi videtur eſſe magis ↄſonus et fidei et ratõni et ſen ſui.quia manifeſte ſentit ſe refici et cibari.et qm̃ cum pa nis tranſit non fit annibilatio:ideo cum redit non eſt cre atio nec recreatio:ſed mutatio ſingularis ↄpetens conuer ſioni.⁊ quia non dicitur aliquid redire ſi ſimile pꝛoduci⸗ tur in eſſe.ideo eſt ↄuerſio panis non alterius ſed eiuſdeʒ per virtutem ſupꝛa naturam de q̃ dic Anſel.qui ſi omnia periſſent poſſet eadem numero reparare: quãtomagis de eo qð non perijt ſed tranſit in aliud ſolum ad tempꝰ. Per hec patet reſponſio ad obiecta.q¶¶ Ad illud enim quod pꝛi mo obijcitur.quod nõ eſt nõ redit.DOicendum ꝙ reditꝰad eſſe ſm naturam que oꝑatur ſupra poſſibile et ſubiectum neceſſario pᷣſuponit vt res aliquo modo exiſtant ſalteʒ in naturali potentia. Sed reditus ſupꝛa naturam ꝑ diuinaʒ potentiam que nihil ↄmune requirit:nõ ſupponit niſi trã⸗ ſitum pꝛeceſſiſſe.vnde ſicut diuina virtus potuit facere to tum panem tranſire:ita facere poteſt totũ redire.ꝙ ſi nul⸗ lus dubitat deum poſſe:et ſigno appareꝛet ꝙ faciat ⁊ ĩ nul lo ſibi derogat nec etiam ſacramento: pꝛobabile videtur et credibile ꝙ ſic fiat.et temere videtur agere qui hoc per tinaciter negat.¶¶ Ad aliud ſimiliter patet reſpõſio.quia licet nec maneat panis forma neq; materia. non tamẽ fu⸗ it annihilata: nec quod determinatum fuit ſupꝛa. et quia annihilata non fuit:ideo conuerſio illa non eſt creatio ꝗa non eſt de nihilo.Et ſi queratur inſtanter vtrũ de aliquo vel de nibilo. Dicendum ꝙ ſicut conuerſio non ponebat mutationem niſi in termino initiali.quia nihil nouum ſi⸗ ebat et panis tranſibat nec tñ nihil fiebat: ſic reuerſio nõ ponit mutatõeʒ niſi in termino ſinali.quia nihil coꝛrũpi⸗ tur:ſed panis redit.et tamẽ de nihilo ꝓcedit ad eſſe.ſed ſi cut a ſe tranſit in aliud:ſic ab alio redit ad ſe.et illud ne/ ceſſe eſt ponere.naʒ ex tranſitu panis in coꝛpus xp̃i neceſ⸗ ſario fit coꝛpus in pluribus locis.ſi ergo poſt cõſumatio⸗ nem ſacramenti nuſqᷓ reꝑitur niſi in celo.neceſſe eſi ꝙ ſol uatur pꝛioꝛ ↄuerſio ꝑ reditum panis ab illo in quod tran ſit:nulla facta mutatõne in ipſo.nec eſt eꝛgo creatio.quia non ponitur panis redire de nihilo:ſed redire ab aliquo. ſicut tranſitꝰ nõ fuit ãnihilatio.quia non ponebat᷑ panis tranſire in nibilũ ſed tranſire in aliud ſicut ſepe ſupꝛa di⸗/ ctum eſt. ¶ Ad aliud quod obijcitur. quia ſi fiat reuerſio ſoluit᷑ ↄuerſio.quod non põt eſſe.quia coꝛpus rpᷣi eſi glo rificatũ: iam patet rñſio.quia obijcitur ac ſi coꝛpꝰxpᷣi glo⸗ rioſum ↄuerteretur in panem. qð quidem falſuʒz eſi: quia illud eoꝛpus ſemꝑ manet inuiolabile. h̊ ſicut intelligimꝰ ꝙ pꝛioꝛ ↄuerſio non ponebat in beato xpᷣi coꝛpoꝛe aliquã immutatõnem:ſic facile eſt intelligere eadem ratione vel conſimili miraculo.ꝙ reuerſio nullam ponat mutatõneʒ Queſtio in ipo.¶ Av illud qð querit᷑.vtrũ idem redeat ⁊c. dic ꝙ idem ſᷣm numerũ.Qec obſtat qð obijcit᷑ qꝛ nõ decet B bonitatẽ diuiam.qꝛ boc falſum ẽ:tum qꝛ nõ dico materi am pꝑfectã foꝛmã coꝛꝑis xpᷣi rurſus ꝑfici foꝛma pais a8 falſe ſupponit rõ illa:ſed ſolũ ꝙ deus illũ panem ad ali⸗ quem actum nobilioꝛẽ ad tẽpus mutauit: ꝓpter aliqueʒ finem ⁊ vtilitatẽ.quo fine obtento iam fruſiꝛa eẽt niſi re diret.ideo ſicut boĩtatem ſuã decuit facere vt tranſiret: ſic decuit facere vt redeat.¶ Ad illud quod obijcitur.q; ꝓpter ꝓpꝛietates nõ opoꝛtet ſubſtantiaʒ redire.dicendũ ꝙ nõ ꝓpter ꝗꝓpꝛietates ſenſuũ immutatiuas:qꝛ he ſunt Apꝛie accidentiũ.et qdiu ille manẽt:manet et ſacramen tum.et ideo nõ redit ꝓpter illas ſubſtãtia panis.ſed re dit ꝓpter ꝓpꝛietatem et efficaciam cibandi et cõuertẽdi in alimentũ vel in aliquã aliam ſubſtantiã vtpote vermẽ vel cinerẽ. Ande anteqꝙᷓ generet᷑ aliqð hoꝝ ſine res alicꝰ alterius nature.vtpote humoꝛ vel cinis opoꝛtet intelli⸗ gere panem rediſſe qui poſſit cõuerti in illũ.Qon em̃ pt coꝛpus xpᷣi in illa cõuerti.nec illa generari qᷓdiu eſt ibi coꝛpus xp̃i.⁊ ideo opoꝛtet ꝙ coꝛpus xp̃i ibi deſinat eẽ:v: illa valeant in eſſe ꝑduci.ſed coꝛpus xpᷣi ſiẽ̃ nõ incepit eẽ ibi niſi pane trãſeunte:ſic nõ deſinit ibi eſſe niſi pane re deunte.et ideo ſemꝑ omes trãſmutatõnes ſubſiantiales oſequẽtes ad ſacramẽtum:neceſſario ſubſequũtur redi⸗ tum ſubſtãtie panis.Et ꝑ hoc manifeſtũ eſt vltimũ. hec aũt dieta ſunt nõ in piudicãdo ſi dñs alið reuelauerit. — opoꝛtet em ĩ bis ſobꝛie incedere vbi ſecretũ ſidei latet.qᷓ ſuꝑegrediũtur ingeniũ bũanum et om̃em ingꝗſitõem. nctum eſt virtus quid ſit. Etermmato de ſa/ Et pꝛimo inq;tum ẽ vutus.Secũdo in⸗ mentũ. De penitẽtia virtute querunt᷑ hec. Pꝛimo de penitẽtio qtum ad eẽntiam. Secũdo q;⸗ tum ad ſubiectũ.Tercio ꝙtum ad oꝛdinẽ. Quarto qᷓtũ ad effectum. ¶ Mlembꝛum pꝛunum tia re.Secũdo quid ſit diffinitõne ſiue no vtrũ penitentia ſit virtus theologica.Quarto queritur vtrum penitẽtia ſit virtus cardinalio. rticulus pꝛimus eritur ergo pꝛimo.vtrũ penitẽtia ſit virtꝰ el nõ. ꝙ ſic:videt᷑ Math.iij. Penitentiã agi te.glo. Penitẽtia virtus eſt. ꝑ penitentiam ꝑimere veterẽ hoĩem et vicia odire.Sed vetus hõ ꝑimi tur virtute.iſQam vetus homo ẽ habitus peccatoꝝ.ſicut dicit glo. Coł.iij. Exuite veterem homĩem. habitus em̃ peccatoꝝ et vicium ꝗꝓpꝛie ꝑ virtutem deſtruit᷑.¶¶ Iv.tlo. ibidẽ. Penitẽtie virtus timoꝛe cõcipit᷑.i.virtus que ẽ pe nitẽtia. ſic intelligit᷑ patz ex illo verbo yſa.xxvj.a fa cie tua dñe.Alia lr̃a.A timoꝛe tuo dñe cõcepimꝰ ⁊ ꝑtu⸗ rimus et peperimꝰ ſpiritũ ſalutis.⁊ loquit᷑ de penitẽtia que doloꝛẽ habet ſicut ꝑturiens.¶ JItem virtus eſt ci ca bonum et difficile. et talis eſt penitẽtia.¶ Item peniten tia diffinitur ſic.iiij.ſenten. Penitẽtia ẽ virtus vel gra⸗ tia. quia cõmiſſa mala cum emendatõis ꝓpoſito plangi mus et odimus.¶¶ Item gratia dieik diſferre a virtute ĩ boc.qꝙ aĩam gratificat.i.deo gratam facit: nõ mouens aĩam ſine potentiaʒ anime ad hunc vel illum actũ inqᷓ tum hmõi.virtus vo mouet ipᷣas ad hunc et illũ actum. ſed penitẽtia plangimꝰ cõmiſſa mala et odimus:igit᷑ pe ¶ueſtio. luij. de penitẽtia cramẽto euchariſtie ſequit᷑ de penitẽtia qᷓtum eſt gratia. Lercio inqᷓtũ ẽ ſacra Irca pꝛimũ pꝛimo querit᷑ quid ſit peniten tificatione.Cirea quidditatẽ realem ip̃iꝰ . ð querit᷑ vtruʒ ſit virtus. Secũdo vtruʒ ſit virtꝰ generalis vel ſpecialis. Cercio nitentia eſti monens ipᷣam potentiã aĩme ad actũ virtu⸗ tis.igitur eſt virtus.i¶¶ Item penitere ẽ opus meritoꝛiũ: ergo eſt opus virtutis.ſed opus penitẽtie ẽ babitꝰ: igit penitẽtia babitꝰ eſt virtus.¶ Item math.v. dicit glo. he ſingule beatitudies vt impleant᷑ poſtulant ſuffragiũ.vij. donoꝝ.ſed luctus eſt beatitudo nõ patrie igit᷑ vie.ſᷣ bea titudo vie virtus eſt.ſed vt vult glo.luctus ſumit᷑ ibi ꝓ luctu ꝓ peccatis qui pemitẽtie eſi. Unde glo. Meati qui lugent.Reſtat poſt pᷣdictam ruinarũ colluuionẽ luctu purgare.igit᷑ penitẽtia eſt virtus. Item penitẽtia me⸗ rita moꝛtificata ꝑ peccatũ pᷣcedens viuificat.que viuifi⸗ cata merito augent᷑ penitentis.igit᷑ penitentia eſt cauſa ritoꝛũ. ſed nibil ẽ cauſa meritoꝛũ niſi luctꝰ:ergo ⁊c. Contra.vt dicit aug. Viꝛtus eſt bona qualitas mẽtis a bene viuit᷑. qua nemo male vtit᷑. quã deus in nobis ſine nobis oꝑatur.hec ratio nõ cõuenit penitẽtie.nõ em̃ bene viuitur penitẽtia.nõ em̃ ſufficit ad vitam bonã cõ miſſa flere et flenda nõ cõmittere.dolere em̃ de malis cõ miſſis et mala nõ cõmittere nõ fufficit ad vitam bona: ĩmo requiritur exerciciũ in oꝑibus.¶ Pꝛeterea.hec ꝑs diffinitõnis qua deus oꝑatur in nobis ſine nobis nõ cõ nenit penitẽtie. vt em̃ dicit Aug.Qui creauit te ſine te: nõ iuſtificabit te ſine te.iuſtificatur at᷑ peccatoꝛ peniten⸗ tia.¶ Item om̃s viꝛtutes infũdunt᷑ ꝑuulo. penitẽtia nõ igit᷑ ⁊c. ¶ Item om̃es virtutes ᷣm aliqͥs actus erũt ĩ pa⸗ tria.penitẽtia aũt ſᷣm nullũ.i¶ Item om̃es virtutes erãt in xpᷣo.penitẽtia nõ:ergo ⁊c̃.q Item tria ſunt in aima. potẽtia.paſſio.habitus.aliud aũt eſt habitꝰ:aliud paſ⸗ ſio.ſed penitẽtia eſt paſſio quia eſt afflictio quedaʒ. Eñ ambꝛo. in ſermõe.xl.Ecce nũc tempꝰ acceptabile.dicit. penitẽtia eſt doloꝛ coꝛdis et amaritudo aĩme ꝓ malis qᷓ quilibet cõmiſit.virtus ẽ habitus:igit᷑ ⁊c.q Item nulla virtus eſt in pcepto.penitẽtia eſt in pꝛecepto.¶Dath.iij. Penitentiam agite. Mar.j.penitemi et credite euãge⸗ lio.¶ Item nullũ ſacramentũ eſt virtus.qꝛ ſacramentũ eſt viſibilis foꝛma ĩuiſibilis gratie.virtus nõ ẽ viſibilis foꝛma inuiſibilis gratie:ĩmo inuiſibilis gratia.q IJtem nulla actio virtus ẽ.penitẽtia eſt actus.quia ẽ mala pꝛe terita plangere et flenda nõ cõmittere.virtus em̃ qua li⸗ tas eſt. Dicit em̃ aug.ꝙ eſt bona qualitas mẽtis.⸗ Iteʒ ſciẽtia ſe habet ad verum vt virtus ad bonum. ſ̊ſcuiuſli bet ſciẽtie materia vel obiectum eſt verum: igit᷑ cuiuſli⸗ bet virtutis materia vel obiectuʒ eſt bonum.igit᷑ virtus nõ eſt niſi cuius materia vel obiectum ſit bonũ.ſed peni tentia nõ habet materiã vel obiectũ bonum: qꝛ cõmiſſũ pᷣteritum.igitur nõ eſt virtus. Reſponſio.circa banc queſtionẽ diuerſi diueꝛſa ſentiunt. Quidã em̃ ponebant ꝙ penitẽtia nõ eſt virtus ſed actus virtutis.qð nõ vide⸗ tur.qꝛ ſi eſſet actus et nõ habitꝰ:tunc nõ baberet᷑ penitẽ tia niſi a penitente actu.Alij ponebant ꝙ eſt virtus ſed nõ ꝓpꝛie ſumẽdo virtutem.ſed nomine extenſo.quia vir H),,△ 94 WS Manz* aleizuene 5 tus ꝓpꝛie eſt in dirigendo ad bonum. penitentia aũt re⸗ uocat a malo.Sed nec hoc videtur ſufſicienter dictũ:qꝛ penitẽtia dirigit in bonũ et reuocat a malo. vnde ꝓpꝛie virtus dicẽda eſt.¶ Ao cuiꝰ emdentiã nota.ꝙ vᷣtus vno modo ſumit᷑.vt ẽ dirigẽs et mouẽs ipᷣm liberu arbitriũ ĩ ſummũ bonũ mediãte oꝑe meritoꝛio. Et ſic diffinit᷑ ab aug.iiij.li.de ciui.dei:ſic.Airtus ẽ ars bene recteq; opã di. Dicit᷑ aũt ars bene oꝑandi inꝙᷓtum dirigit opꝰ oꝑã tis in ſuũ oꝑatiuũ optimuʒ ſiue finem. bonum em̃ dicit conditionẽ finis.Dicit᷑ aũt ars recte oꝑandi inqᷓtũ diri git ip̃ᷣm opus in quadã rectitudine inter pꝛincipiũ et fi⸗ nem.qð accidit qũ ſummũ bonum ẽ pꝛincipiũ oꝑis et fi nma.Fᷣm ꝙ dicit᷑ Apoc.j. Ego ſum alppa et o pꝛincipinʒ et finis.Dicit᷑ igit᷑ virtus ars bene oꝑandi inq;tum oꝛ⸗ dinat opus in finem.recte oꝑandi inq;tum oꝛdinat ita ꝓ nõ deuiet a medio.et ſic ſtricte ſumitur virtus. Alio mõ dicit᷑ virtus vt eſt dirigẽs ip̃am aĩam ſiue liberũ ar bitriũ in ſummũ bonũ.nõ ſolum oꝑando bonum:ſed et declinãdo a malo.Et ſic diffinitur ab aug.in li.de quã⸗ titate aime ſic.Airtus eſt equalitas vite vndiq; rationi .* 9*° ſH⸗ſu nS uu. en N) Ah . eF r n. 4 °- V —X * 4 vt a 6 r . 12 „. PKEL 1, 85 E ee „ 2 f er) * 6 — 692 AEHeEE . „ r e, „ a26 t. 2 n . Pa * – 41 . . PrSn α n e .. cõlentiẽtis. bac diffinitõne inſinuat᷑ effectꝰ virtutis ini tum cõfoꝛmat ſiue equat vitã oĩno iudicio ronis. Elirt⸗ em̃ equat vitã vt oĩno ſit cõſona rõni.nõ dico cõſona: H oiĩno cõſona.qð ſigniſicat᷑ cum dicit᷑ vndiq; rõni cõſenti entis.ſes et in opando bonũ: et in declinado a malo.ſm hanc ↄſonantiã duplicẽ virtus equat vits rõni.et inqtũ hmõi dicit᷑ equalitas vite vndiq; rõni ↄſentiẽtis.Et ſic cõmuniꝰ ſumitur virtus cõpleriue:qꝛ vt mouet liberuz arbitriũ in ſummũ bonum oꝑando bonũ et vt eſt ↄoſona rõni declinãdo a malo. Pꝛeteres.virtus ſine rano v᷑tu⸗ tis qñz reſpicit duplex bonũ ſiue quaſi duplex. qñʒ vni cum. duplex ſiue q̃ſi duplex:ſcʒ ſubiectũ ſiue materiam et finem. ſic eſt de virtutibo theologicis. Elnicũ:ſicut eſt. xe quibuſdã cardinalibo ſiẽ tem ꝑantia que eſt in malis declinãdis que ſunt carni delectabilia. ſed om̃is virtus gratuita reſpicit bonũ ſicnt finẽ.Fᷣm qð aug.diffinit vir tutem in li. ſolilo. ſic. VUirtꝰ eſt recta ratio pꝑueniẽdi in ſi nem. Et phus in li. de celo et mũdo. Virtus ẽ diſpoſitio nu ſtee N9 qrtα ut oꝛdinat liberũ arbitriũ ad opandũ bonum ? ad æ clinandũ a malo: et hoc eſt reſpiciẽdo bonũ nõ vt mate⸗ —— K — — — — 5 ) vwd . „ * aũt inneniũtur cõuenire penitẽtie in diuerſis rõnibo de 4 1 y, aeg—, ea aſſignatis. Diffinit᷑ em ſic.iiijſent.di.xiiij. Penitẽtia defe p. (W e eſt mala pterita plangere et plãgenda iterũ nõ comittẽ⸗ Per boc ꝙ dicitur mala pꝛeterita plangere: notat᷑ oꝑa⸗ tio boni.ꝑ aliud declmatio mali.Stem diffinitur ſic ab aug. li. de penitẽtia. Penitẽtia eſt quedã dolẽtis viĩdicta puniẽs in ſe ꝗð dolet cõmiſiſſe. Per hoc ꝙ dicit queda⸗ʒ dolentis vindicta. inſinuat᷑ vt eſt mouẽs liberũ arbitriũ vindicta expꝛimit. Per h̊ꝙ dicit᷑ puniẽs in ſe: notatur opus iuſuicie in punitõne dexlicti ꝓpꝛij.p hoc ꝙ dicitur ꝙ; dolet cõmiſiſſe:notat᷑ reſpectus ad finẽ. Ex hoc em̃ eſt do loꝛ penitẽtis pꝛincipaliter:qꝛ peccando offendit creato⸗ /nõ ſolum inqtum eſi dirigens in finẽ opando bonuz: B et declinãdo a malo:ſic penitẽtia virtus ẽ. hec em̃ in pe⸗ nitentia reꝑiũtur ſcʒ opatio boni in vindicta ꝓpꝛie neꝗ⸗ cie quod eſi opus iuſſicie.et declinatio mali. et in cõſide rando ſummuʒ bonum vt finem qð ex dictis patere pr̃. Ad bhoc qð obijcitur.ꝙ virtus ẽ bona qualitas mẽtis. qua bene ⁊c.dicendũ ꝙ et hec ratio nõ ↄuenit penitentie inqᷓ; tum em̃ eſt mouẽs ad pu niendũ malũ cõmiſſũ:ẽ bo⸗ na qualitas mẽtis:quia eſt habitꝰ iuſiicie. Pꝛet. illa be ne viuſt᷑:quia eſt quedã equalitas ſiue rectitudo vite vt eſt vindicta mali. ꝛet. nemo ea male vtit᷑:qꝛ eius ratio eſt dirigere et oꝛdiare in finẽ puniẽdo malũ cõmiſſũ.vtẽ bac oꝑatur deus in nobis ſine nobis inqtum habitꝰeſt: licet inqtum ſit motus vel actio ſit a nobis. Penitẽtia aüũt vno mõ eſt mouẽs liberũ arbitriũ ad puniendũ ma⸗ 4 . lum qð cõmiſit ꝓpter deum. Alio modo eſt motus ſiue õäs X eled us ert a⸗a, actio punitõnis.Pꝛimo modo eſt a deo ſine nobis. Se⸗ Hah en ſot . cundo a nobis cooꝑpantibo dco. vt em̃ dicit aug.qui cre⸗ auit te ſine te:nõ iuſtificabit te ſine te. Vnde in peniten⸗ tia qua iuſtificat᷑ impius requirit᷑ penitens coopetur grãtie. ¶ Ad illud qð deinde obijcitur. ꝙ non fufficit ad bonam vitam cõmiſſa deſtere ⁊c. DOicendũ ꝙ ſi nõ ſuffi⸗ cit:nihilominꝰ quedam rectitudo et equalitas vite con ſ (l1..d ſiſtit in hboc. Similiter pꝛudentia nõ ſufficit ad vit gra tuitam ſine iuſticia: nibilominꝰ virtus eſt.¶ Ao alind 4 . qð obijcitur.ꝙ penitẽtia nõ infundit᷑ ꝑuulo ⁊c̃.dicendũ ꝙᷓ penitẽtia duo impoꝛtat. habitum bonuʒ quo infoꝛma tur liberũ arbitriũ:et motum ad puniendũ malum com miſſum. vnde habens penitentiã virtutem: habet babi⸗ tum bonum mouentem ad actum punienai. qui attendi tur in affectione doloꝛis et actu punitõnis. Dicendũ eſt igitur ꝙ infundit᷑ ꝑuulis inqᷓtum eſt habitꝰ hmõi.quia gratia infuſa illis pt᷑ mouere liberũ arbitrium ad actũ penitẽdi ſi ſe offerret oppoꝛtunitas. Vnde qð dicitur ꝙ penitentia nõ eſt in ęuulo.hoc eſt rõne actus vel motus . (S ¾ 8 W Pwe hen 4 wMO. α α 5& PWee e enee eneſ pfecti ad debitũ. Dicendũ ẽ ergo ꝙ ꝓut virtus ſumitur riam vel obiectu ſed vt finem: penitẽtia dicit l ad oꝑandum bonũ.ſcʒ ad exequendũ opus iuſticie que i rem ſuũ. Dicendũ eſt igit᷑ ſumedo virtutem cõmuniter. pꝛogredientis a virtute non quia nõ habeant gratiaʒ et virtutem que mouerẽt ad actum hmõi temꝑe congruo. Ad hoc quod obijcitur.ꝙ om̃es virtutes erunt in pa⸗ trio. dicendũ q duo ſunt genera aetuũ in virtutibo.qua rũdam em̃ virtutum ſunt quidam aetus pfecti: et quidã imꝑfecti.ᷣm actus imꝑfectos nõ erũt in patria: ſm acetꝰ ꝑfectos erunt. Verbigratia. aug.xiiij: de trini.poĩt que⸗ ſtionem Tullij que fuit. Utrũ virtutes erũt in vita bea ta.et opponit ꝙ non.ſic nec foꝛtitudine egeremus nullo pꝛopoſito laboꝛe aut ꝑiculo.nec iuſticia:cum nihil eſſet quod appeteret᷑ alieni.nec temꝑantia que regeret eas: quia nulle eſſent libidines.nec pꝛudentia quidem egere mus:nullo defectu pꝛopoſito bonoꝛũ et maloꝝ. Et poſt determinat aug. erunt ym alios actus dicens.ꝙ tunc erit iuſticie deo regenti ſubditũ eſſe.De alijs tribo dicit ſic. foꝛtaſſis pꝛudẽtia ſine vllo ꝑiculo erroꝛis. foꝛtitudo ſine moleſtia tolerandoꝝ:maloꝝ.temꝑantia ſine repu gnatõne libidinũ erunt in illa felicitate.vt pꝛudentie ſit ceo nullũ bonum pᷣponere vel equare:foꝛtitudinis ei fir miſſime coberere: temꝑantie nullo defectu noxio dele⸗ ctari.Ex his patet q; virtutes Fᷣm actus ꝓpꝛico erũt in patria. — uarũdam aũt virtutum ſunt actus ꝓpꝛij im ꝑ/ 4 NR ar — N no e P— . S rA 1 6 „r v. T- 22 fecti:ſed actus illaꝝ inqᷓtum cõmunicant naturã ſui ge⸗ P⸗ neris ſunt ꝑfecti. Verbigratia Apꝛius actꝰ fidei eſt vir⸗ tus enigmatica. Inqᷓtum aũt fides cõmunicat naturaʒ ſui generis: eſt viſus ſimpliciter. Actus igit᷑ bmõi vir⸗ tutum ꝓpꝛij non eꝛant in patria: ſed actus illaꝝ inqtum cõmuntcant naturã ſui generis. Similiter dicendũ eſt: de penitẽtia. Actus pemtẽtie ꝓpꝛius qui eſt penitere ſi⸗ ue punire còmiſſa: nõ erit in patria.ſed actus illiꝰ in⸗ tum cõmunicat naturam ſui generis ſcʒ iuſticie. qui eſt ſoluere debitum deo. Eo em̃ ꝙ peccauerũt electi in via 2 gratia tei penituerũt: vberioꝛes tenent᷑ ſoluere gratiax actõnes in patria vt ſoluent. Vñ in ps. Ineternũ nõ ob liuiſcar.glo.in vera terra ꝓmiſſionis erimuo memoꝛes vnde liberaſii et agemus gratias. Siẽ em̃ in patria eſt iuſticie deo regenti ſubditum eẽ:ſie actus penitẽtie erit teo regẽti ſubditum eſſe.per ſolutõem actõnis gratiarũ ꝓ collatõne gratie ⁊ virtutis penitẽtie.Al poteſt dici ꝙ babitus ille g eſt in penitẽtia. ꝙᷓtum eſt ad volenduʒ qð iuſlicie eſt: eꝛit ĩ patria.dico qð iuſticie eſt:qꝙᷓtũ qd puni⸗ tõem peccatoꝝ.vnde et virtus penitẽtie qtum ad hoc vxł ρh. conſimilem actum erit in patria. AUel poteſt dici. ꝙ ba⸗ bitus ille gratuitꝰ qua penitens bic mouetur ad vindi⸗ ctam pꝛopꝛie iniquitatis.et ad dolendũ de offenſa. erit ĩ patꝛia ſm eſſentiam babitus:nõ ſm aliqu inclinatõeʒ ad actus dolendi vel vindicandi.4 Av illud quod obijci tur. ꝙ om̃es virtutes erant in xpᷣo.dicendum intelligẽ . dum eſt de viꝛtutibo que pꝛopꝛie oꝛdinantur ao bonum. nõ que dantur in remediũ contra malum. qualis eſt pe⸗ nitentia. Elel poteſi dici. ꝙ, virtus penitẽtie nõ eſt genus vel ſpecies virtutis ꝑ ſe. ꝓut actus diſtinguit ꝑ theolo⸗ gicas et cardinales.ſed vno mõ babet reduci ad iuſtici⸗ am: alio mõ ad aliam vel alias: quibo elicit᷑ actus peni⸗ tentie vel imꝑatur. Vnde dicendũ ꝙ habitꝰ virtutũ qui bus eliciũt᷑ actꝰ pnĩe vel imꝑant᷑ fuerũt in xpᷣo.nõ tn oꝛ⸗ dinati erant ad hũc actũ eliciendũ vel imꝑanduũ.ꝗ Sed ad h̊ obijcit᷑ ſic.ꝗ habet vnã virtutẽ habʒ oẽs ſᷣ differẽter habet virtutes ꝑuulus adultꝰ et xp̃c. Paruulus em di cit᷑ habere om̃es virtutes:quia habet gratiam qua tene tur omes virtutes. Adultus dicit habere cm̃es vᷣtutes quia habʒ om̃ia genera virtutũ diſtincta.ſcʒ.fidẽ.ſpem caritatẽ c. Criſius dicebatur habere om̃es vᷣtutes: qꝛ babuit vninerſaliter vſus oĩm virtutum ſimul cũ ipſis. Vnde xpc nõ ſolum habuit plenitudiem virtutum qᷓtuʒ ad genera: hᷣ et tũ ad vſus earũ. YJgit᷑ ſi habnit virtutẽ penitentie:habuit vſum eius qui eſt cõmiſſa flere.¶ No quod dicenduʒz. ꝙ reuera habuit vſus omniũ virtutum qui nõ impoꝛtabant aliquaʒ pfectõem.vnde ſiẽ xpᷣc licet baberet om̃es virtutes et vium oĩm virtutũ.nõ babuit fidem rõe viſionis enigmatice:ſimiliter nõ habuit pem: 4 V. 8 de . U„NV8 ¶ Nueſtio tentiam vt ab illa elicit᷑ actus penitẽdi.qꝛ penitẽtia vt to lis eſt dat intelligi peccatũ pceſſiſſe:babuit tñ vt dictũ ẽ habitũ quo imponẽte elicit vel imꝑatur act? penitentie Ad id qð obijcit᷑.ꝙ ẽ paſſio et nõ habitꝰꝛc̃.dicendum ꝙ penitẽtia vno mõ eſt virtus babilitãs volũtatẽ ſiue li berũ arbitriũ ad penitẽdũ.i.ad dolendũ et ſatiſſaciẽdũ ꝓ peccato.et ſic virtus eſt.Alio mõ dicit᷑ afflictio volun taria ſequẽs ad hmõi habilitatẽ... Ad illud qð obijeit᷑. ꝙ nulla virtus eſt in pcepto.dicendũ ꝙ hoc ẽ verũ:nihil ominꝰ actus virtutis ẽ in pᷣcepto.om̃ia em̃ moꝛalia pᷣce⸗ pta ſunt actus virtutũ.Añn cũ dicit᷑ penitẽtiã agite actꝰ pᷣcipit᷑.vñ dicit᷑ agite:nõ habitus habilitãs liberũ arbi⸗ triũ ad hoc.q¶j Ao aliud qð obijcit᷑ ꝙ nullũ ſacramẽtum eſt virtus.qꝛ ſacramẽtũ ẽ inuiſibilis gratie viſibilis foꝛ ma. dicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ de penitẽtia ſacramẽto: nõ de penitẽtia vt eſt virtus ti.vt em penitẽtia ẽ virtꝰ tm̃ẽ foꝛma inuiſibilis.vt aũt eſt ſacramẽtũ cõcurrit cũ ipᷣa q̃ eſt virtꝰ ſignũ aliqð exterius apparens vt infra dicetur 4¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nulla actio eſt virtus. penitẽtia eſt actus.dicẽdum ꝙ nõ eſt virtus vt ẽ actꝰ.penitẽtia eĩ eſt virtus et actus virtutis.¶ Ad hoc qð obijcit. ꝙ ñ eſt virtus niſi cuiꝰ materia vel obiectũ ſit bonũ in ſe et bo⸗ num ĩ eꝛdine.Monũ in ſe nõ requirit᷑ ſemꝑ vt ſit mate⸗ ria vel obiectũ virtutis. qð patet in tꝑantia que ẽ in repᷣſt ſione delectabiliũ carnis et in pietate cuiꝰ obiectũ ẽ mi⸗ ſerabile.ſemꝑ tñ requirit᷑ ꝙ ſit bonũ in oꝛdiĩe.et ſic ẽ ob⸗ iectũ penitẽtie bonum. Deteſtatio em̃ mali cõmiſſi ſiue malũ cõmiſſum vt eſt in deteſtatione oꝛdinat ad bo nuʒ Pꝛeterea.penitẽtie actus ſũt deteſtari malũ et reducere ad ꝑfectũ.et iſti actus ſunt oꝛdiati.et rõne ſecũdi habet obiectum bo Articulus ſecundus Verit᷑ vtrũ ſit virtus generalis vł ſpalis. generalis videt᷑ ſic:quelibet virtus facit gau Mre tde ſuo fine ſiue bono:igit᷑ et dolere de cõ⸗ ario hoc ẽ de peccato. Quelibet em̃ virtꝰ delectat᷑ ĩ ſuo cõueniẽti et triſlat᷑ in oꝑpoſtto.Vñ boetiꝰ. VUirtꝰ ſeſe di ligit aſpernat᷑q; cõtrariuʒ.ſed de peto dolere ẽ penitere: qꝛ penitere eſt acta vel cõmiſſa veflere. igit penitere eſt actuo cuiuſlibet virtutis.igit᷑ penitẽtia eſt cõis virtꝰſiue virtus generalis.¶ Itẽ penitetia vt dicit aug.ẽ res opti ma vel ꝑfecta om̃es defectus reuocans ad ꝑfectũ.ſed qꝛ ſpecialis virtus reuocat ꝑticulareʒ defectũ ad ꝑfectũ:ꝙᷓ cum penitẽtia reuocat omes defectꝰ:igit᷑ penitẽtia ẽ vᷣtꝰ generalis.¶ Yẽ ꝑ penitẽtiam mouet᷑ penitẽs ad deteſtã dum peccatũ ĩ genere.ergo ẽ vᷣtus generalis. Oꝛ aũt re⸗ ſpicit peccatũ in genere patet.qꝛ ſi moueret᷑ liberũ arbi triũ ad deteſtandũ ſiue ad vindictã pececati luxurie et ſu ꝑbie et alioꝝ cõmiſſoꝝ dico ꝑticulariter ſimul et ſemel diuerſis motibo moueret᷑ ſpecie vł nũero.igit᷑ nõ mouet liberũ arbitriũ ad vindictã huiꝰ peccati et illiꝰꝑticulaꝛi ter:ſed generaliter oĩm ſiue pet̃i ĩ genere.¶ Itẽ qñqʒ cõ⸗ mittit᷑ peccatũ ex ꝑpetratõne mali qð eſt cõtra caritatẽ. qñʒ ex ꝑpetratõe mali qdð eſt cõtra fidem. et ſic de alijs virtutibo.ſed ſicut cõtingit peccaꝛe directe cõta ſinglas vᷣtutes:et peccãdo cadere ab om̃i virtute.cũ om̃e pctm i quocũq; genere fjat deleat᷑ penitẽtia.et illa reparet᷑ pec⸗ cons a quacũq; virtute ceciderit:tãti ambitus et genera litatis erit penuẽtia in dolẽdo: quãti eſt defectꝰ peccati in cõmittẽdo et cadẽdo.ſed defectꝰ ſe habet ĩ illa genera litate in qua ſe habet ðᷣtus generalis:igit᷑ et penitẽtia ſe babebit in ille generalitate.igitur eſt virtus generalis. Item amoꝛ ſiue delectatio ꝑpetroti boni.et odiũ ſiue deteſtatio ꝑpetrati mali.quadã ↄtrarietate diſtinguũt᷑. igit᷑ ſe habent in quadã equalitate generalitatis. ᷣ pꝛi⸗ mũ ꝑtinet ad qualibet virtutẽ:igit᷑ et ſecũduʒ. Quelibet em̃ virtus deteſtat᷑ et odit malũ ꝑpetratũ.ſed boc ẽ ꝓpꝛi um penitẽtie vᷣtutis:igit᷑ ꝓpꝛiũ actus virtutis penitẽtie eſt actus generalis oĩm.igit᷑ penitẽtia eſt generalis vir⸗ tus. Nontra.penitẽtie eſt odire malũ.nõ quodlibet: 12 luij. * ſed exiſtens in ꝓpꝛio ſubiecto.et tm̃ inquãtũ hmõi.ſᷣ vᷣtꝰ generalis eſt odiũ cuiuſlibet mali.nõ magis huiꝰ mali ꝙᷓ illius:niſi qꝛ maius ẽ hoc malũ qᷓ illud.igit᷑ penitẽtia nõ eſt virtus generalis.¶ Itẽ hec virtus deteꝛmĩat᷑ ciꝛca vnũ obiectũ diſtinctũ et ꝑticulare:ſic alie virtutes ſpeci ales. Sicut em̃ temꝑantia habẽs obiectũ determinatuʒ telectabile carnis:ſimiliter hec vᷣtus pctm ꝓpꝛiũ ſui ſub cti virtus dicit᷑ ſpãlis ⁊c ¶ Reſpõſio.ad boꝝ euidenti⸗ am nota.ꝙ plures ſunt actus penitẽtie. Pꝛimus ⁊ pꝛo⸗ pꝛius eſt dolere de peccato. Unde amb. Penitẽtia vera iecti.igr ſi ex diſcretõne aritate materie vł obie eſi doloꝛ coꝛdis et amaritudo aĩme ꝓ malis que quilibʒ chaaαα. 16 1 nari ſiue iralci pec: cato. lñ ſuꝑ illð ps. Sacrificate ſacꝛificin iuſticie.glo. Ouid iuſtius ẽ qᷓ vt ꝗſq; pctis ſuis potiꝰ qᷓ alienis ira⸗ ſcatur. Alius ẽ punire ſiue vindicta ſumere de pecconte Vnde. Aug.penitentia ẽ quedã dolẽtis vidicta 7c. Aliꝰ eſt nõ cõmittere penitẽda.ſᷣm ꝙ dicit ug Peniteria eſt penitẽda nõ admittere et admiſſa deflere. Dolere aũt de cõmiſſis cõtingit pluribo de cauſis.vel ꝗpter auerſioneʒ a ſummo bono:et ſᷣm boc elicitur actus dolendi a penitẽ tia virtute imperio caritatis.vel ꝗꝓpter meritũ pene eter ne:et m hoc elicit actum penitẽtia virtꝰ imperio timo⸗ ris. Ael ꝓpter ſpoliatõem bonoꝛum.et hec bona ſũt mł tiplicia.ſcʒ caſtitas.largitas.et hmõi.ſm hoc elicit actũ dolendi penitentia:ſed multiplici inducta imperio.In⸗ qtum em̃ elicit actum dolendi ꝓpter amiſſionem caſtita ns:imperat illi amoꝛ caſtitatis. IOnqtum ꝓpter amiſſio⸗ nem largitatis imꝑat illi amoꝛ largitatis. 2 ſic de alijs Vel vt impetret veniam a deo. VUñ biero. Si ꝗs poſt la⸗ pſum ad veram penitentiã ſe cõuerterit: citõ a miſericoꝛ de iudice veniã impetrabit.et hunc actum dolendi elicit virtus penitẽtie ꝑ ſe ſine alterius virtutis. Ende dolere hmõi ꝓpꝛijſſime eſt actus penitẽtie. Actum aũt deteſta⸗ tõnis ſiue indignatõnis elicit penitẽtia virtus imperio ire ꝑ ʒelum. Actum punitõnis ſiue vindicte elicit penitẽ tia virtus imperio iuſticie:ſcʒ vindicatõis.que ẽ ſpeci⸗ es iuſticie. Actum nõ admittẽdi peceatũ elicit penitẽtia virtus impeꝛio foꝛtitudinis:qꝛ nõ admittere petᷣm dicit ꝓpoſitũ ꝑſeuerãdi. Vnde ꝓpoſitũ nõ admittẽdi peccatũ elicit virtus penitẽtie imperio ꝑſeuerãtie. Ad boc igr ꝙ querit᷑.vtrũ penitẽtia ſit virtus ſpecialis vel generał. cõmiſit. Alius ẽ deteſtari liue i nais a dDicendũ ꝙ penitentia qñʒ mouet ad actum aliquem re⸗ latum ad perſonam ſiue tranſeuntem in ꝑſonam.et ſᷣm ꝙ; bmõi eſt virtus ſpecialis:et continetur ſub iuſticia.q;ꝛ qui peccat moꝛtaliter aufert deo quod ſuũ eſt.imagineʒ eturpand ſiue defoꝛmando ꝑ peccatum. Item aufert pꝛorimo qð ſuum eſt.ſcʒ bonum cõmembꝛi.rõne nanq; cõmunicationis bonoꝛũ eccleſie qui peccat in ſe peccat in totam eccleſiam. Vnde adamantius. Eccleſia coꝛpꝰ xpᷣi eſt.vnde in omem eccleſiam delinquere videtur: qui coꝛpus ſuũ maculauerit. qui igitur peccat dammiſicat pꝛoximum.quia aufert illi bonum cõmembꝛi. Itẽ ſibipi aufert quod ſuum eſt:quia beneficia ſibi a deo pꝛeſtita. Iſtis tribus fit reſtitutio.quãdo peccatoꝛ punit ſe.et li⸗ cet reddere deo pꝛoximo et ſibi quod ſuũ eſt:ſit genera⸗ lis iuſticie:tamẽ reſtitutio qᷓtũ ad tria que fit ꝓpꝛia pu⸗ nitione eſt virtus ſpecialis.ratione em̃ qua elicit actum punitionis ip̃ᷣius delinquẽtis eſt virtus ſpecialis. VUn⸗ de inqtũ virtus penitentie elicit actum qui ẽ in ꝑſonam ſcʒ punitione ꝓꝛie:virtus eſt ſpecialis.quãdoq; at᷑ mo⸗ uet ad actum qui tranſit in materiã ſeʒ peccatum. ⁊ Fm ꝙ bmõi.quia nõ mouet ad actum qui tranſit in vnũ pec catum ſed qui tꝛãſit generaliter in ome:nõ eſt virtus ſpe cialis.ſed actus illius ecõtrario diuiditur contra actus aliarum virtutũ:ſi tamẽ oꝛdinatur actus iſte ad actam aliarum. ſicut deteſtari vel odire maluʒ: ad appetere vel amare bonum. 4 Ad illud ergo quod queritur vtruʒ ſit virtus ſpecialis ⁊c.dicendũ ꝙ ꝓut elicit actum tranſeũ tem in ꝑſonam:ſpecialis eſt virtus.et iuxta bunc modũ ſumũtur rõnes que oſtendũt ꝙ eſt virtus ſpecialis.ꝓut — — a2 à 2 72 WRlcer e i en * Ainf a èdι unb u meia her tn, dalnt no A *r VG&a „J hwe M πι 1 v*ν Aengneg 4 autẽ elicit actũ qui trãſit in peccatũ quaſi in mateꝛiam: ſic eſt virtus generalis.Sed intelligedũ eſt ꝙ virtus ge neralis dicit᷑ pluribo modis. Ael qꝛ generaliter om̃ibo cõuenit et de om̃ibo pᷣdicat᷑:vt virtus genus pꝛedicat᷑ de om̃ibo.Vel qꝛ integraliter cõtinet om̃es virtutes. ſic ge neralis iuſticia integraliter cõtinet omes viꝛtutes.vnde dicit Cri. Sicut plures vites vnã vineã cõſtituunt: ſic plures virtutes.i.om̃es conſtituũt iuſticiaã generalẽ.Ał qꝛ om̃es virtutes cõcomitant᷑ illã in electõne actuũ ſuo⸗ rũ.iQeq; pꝛimo mõ neq; ſecũdo eſt penitentia virtꝰ gene ralis.ſed tercio:qꝛ ſcʒ cum penitẽtia ſunt om̃es viꝛtutes alie mouẽtes ad fines ſuos in penitetia. Vnaqueq; nan q; virtus Haberlibertate mone Kackns ſuos ad finẽ ſuũ aſlequẽdum in penitẽtia.et hoc vel eliciẽdo vel imperan do. ¶ Ao hoc qð obijcitur ꝙ quelibet virtus facit gaude re de ſuo bono:igit᷑ et dolere de ſuo cõtrario ſcʒ peccato Bicendũ ꝓ aliter et aliter facit virtus dolere de pecca⸗ to ſibi cõtrario et penitẽtia.quia virtus ſacit dolere im⸗ ꝑando:penitẽtia eliciendo.qñ em̃ alicui ineſt virtus pe⸗ nitẽtie de incõtinentia:penitentia elicit actum dolendi ñ tem ꝑantia vel caſtitas.Actus eĩ temꝑantie eſt repꝛime re appetitum delectabilium carni vñ libidines carnales aſpernant᷑.i.quaſi aſperas et ſibi nociuas fugit et repel lit.ad iſtos actus ſcʒ repꝛeſſionẽ appetitus ⁊ aſpernatõʒ libidinis ſi pᷣualet:ſequit᷑ delectatio.ſi ſuccũbit triſticia Vngde triſticia de incõtinẽtia ſequit᷑ ad defectũ virtutis caſtitatis.Erx quo patet ꝙ nõ virtus caſtitatis. ſed virtꝰ penitẽtie elicit actũ dolẽdi.bene tñ imperat hmõi electi⸗ oni amoꝛ virtutis.doloꝛis igit᷑ ꝓueniẽtis ex peccato nõ eſt virtus caſtitatis vel largitatis cauſa eliciẽs:ſed cau⸗ ſa deficiẽs.ſed virtus penitẽtie eſt cauſa eliciens ⁊ defe⸗ ctus pemitẽtie cauſa defectus doloꝛis.Iñ aug.qñ deficit doloꝛ deficit penitẽtia. Pꝛet᷑.virtus cõtinentie odit pec⸗ catum lururie.licet odire eſt vehemẽter nolle in eſſe.ſed penitẽtia ſimiliter odit eandem:ſed hoc odire eſt nolle infuiſſe.Pꝛet᷑.virtutes habẽt quandã rõem generalem ſm ꝙ dicit aug. E virtus ẽ oꝛdo amoꝛis li.de moꝛibus eccleſie.VUnde amoꝛ eſi qddam cõmune in quo om̃es viꝛ tutes cõueniũt. Vñ vt vult aug. Tem ꝑantia ẽ amoꝛ in⸗ coꝛruptus in deo.foꝛtitudo amoꝛ facile toꝛerans omnia ꝓpter qð amat᷑.Juſticia eſt amoꝛ ſoli amato ſeruiens. Pꝛudetia eſt amoꝛ eligẽs ea quibo iuuat᷑ ab eis quibus impedit᷑.dicendũ igit᷑ ꝙ amoꝛ eſt quedam cõditio gene⸗ ralis.nõ cõueniens virtuti vt eſt diſtincta.Vnde ꝑ illaʒ generalem conditõem nõ diſtinguũtur vᷣtutes. Ex hac aũt conditione generali amoꝛ ſcʒ boni eſt oĩm virtutum odiũ mali. Vñ ſicut nõ diſtiguũt᷑ virtutes amoꝛe inqᷓtũ hmõi: ſi c nec eiꝰ cõtrario.ſ.odio mali.nec ex illa vnita⸗ te amoꝛis vel odij deberet dici vna virtus:qꝛ ſic et om̃es vna eẽnt.i¶ Ao id qð obijcitur.ꝙ penitẽtia reuocat oẽs defectus ad ꝑfectũ.hoc nõ facit virtus ſpãlis ⁊c. dicẽdũ ꝙ aliud eſt ꝑficere et aliud reuocare ad ꝑfectõem. nec ſe quitur ꝙ ſi om̃es defectus reuocat:ꝙ ꝗpter hoc ſit vᷣtus generalis.ſic̃ nec ſequit᷑ quia peccatũ incõtinentie tollit om̃ia gratuita:igit᷑ eſt peccatũ generale. Vniuerſalis eĩ reꝑatio que fit ꝑ miſericoꝛdiã.et vniuerſalis ablatio q̃ fit ꝑ qdᷣlibet peccatum moꝛtale:magis ſunt a cõnexione virtutũ qᷓ; a generalitate reꝑantis vel tollentis. Eo em̃ ꝙ cũ virtute penitẽtie ↄfertur gratia gratumfaciẽs qua habita ab adulto habent᷑ omes virtutes habita virtute penitẽtie habent᷑ om̃es virtutes et ita fit reuocatio oĩim defectuũ dico in genere.Vñ hec reuocatio oĩm defectuũ magis eſt a cõcomitantia oĩm virtutũ aliarũ qᷓ; a geneꝛa litate penitẽtie.Ande ſicut nõ ſequit᷑ exiſtente virtute fi ci vel quacũq;ʒ alia exiſtũt et aliegit᷑ fides vł alia que cunq; eſt virtus generalis.Similiter nõ ſequit᷑ peniten⸗ tia reꝑat omes defectus ꝗ/ ꝓueniũt ex amiſſione nᷣtutuzʒ. igit eſt virtus generalis.¶¶ Ad hoc qð obijcitur. q peni tentio mouetur ad deteſtandũ peccatũ in genere ⁊c. di⸗ cendũ ꝙ; hoc nõ eſt peccatũ in genere.ſed quia in teteſta tione peccati in genere: deteſtant᷑ omia peccata tam cõ⸗ miſſa ꝙ que cõmitti poſſent. ꝛet. modus deteſlatõnio ſiue doloꝛis qui ẽ a virtute penitẽtie ꝓꝛie:et pꝛimo ẽ pec cati cõmiſſi.penitẽtie em̃ eſt cõmiſſa ꝑplangere:nõ pecca tum in genere neq; om̃ia peccata. Vñ et ſi penitens dete ſtatur vel plangit peccatũ in genere hoc nõ eſt vt eſt pec catum in genere:ſed potius qꝛ ꝑpetrato peccato quocũ⸗ q;:ꝑpetratum eſt peccatũ ſimpliciter. Pꝛet᷑.exquo mo⸗ tus liberi arbitrij ad deteſtandũ vel dolendũ conſequit᷑ iudiciũ diſcretõnis et illi cõfoꝛmatur.nõ video quare li⸗ berũ arbitriũ nõ poſſit ſimul et ſemel deteſtari.et doleri de illis que dictat iudiciũ eſſe deteſtanda. dico ſimul in tem poꝛe nõ ſimul in inſtãti.VUnde non videtur mihi du bium immo certũ:ſimul in temꝑe liberũ arbitriũ poſſe moueri in veteſtatõem diuerſoꝝ peccatoꝝ.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ ꝙ cõtingit peccare cõtra om̃es virtutes ⁊c̃.dicen dum ꝙ vt tactum eſt. nõ habet generalitatẽ illã que ẽ pꝛe dicatõnie neq; illã que eſt integritatis:ſed illã que eſt a cõcomitantie.penitentiam aũt cõcomitant᷑ alie quando elicit actus ſuos.ſed hoc ẽ potius imꝑando qᷓ; eliciẽdo. Vnde bene cõcedo ꝙ qᷓtum ad hanc generalitatẽ eiuſ⸗ dem eſt generalitatis cuius ſunt virtutes cõtra quas cõ mittitur peccatum qð delet᷑ ꝑ penitentiã. Quidã vᷣo po nebant ꝓꝙ penitẽtia eſt virtus generalis 2 ẽ pars iuſticie generalis.et qm̃ iuſticia generalis nõ dicit᷑ ꝓpter geneꝛa litatem p̃dicatõnis.ſed ꝓpter virtutũ aggregatõem:qꝛ compꝛehendit alias virtutes.ſicut vna vinea multas vi tes vt dicit Criſ.ſic penitẽtia compꝛehendit alias virtu tes.qñ em̃ penitet de peccato luxuꝛie:tangit᷑ coꝛda conti nentie.quãdo de peccato ſuꝑbie:coꝛda humilitatis.⁊ ſic venter cõſcientie reſonat in fletu. Jurta illud yſa.xvj. Venter meus ad moab.q̃ſi cythaꝛa ſonabit.ibi habetur ex glo.Si vna coꝛda ſcʒ virtutũ rupta fuerit:nõ reddit ſonũ ſiue melodiam luctus penitẽtialis.Et ſi hec poſitõ nõ videatur oĩno eẽ ſine ratione.eo ꝙ ñ tm̃ reſpicit vnũ peccatũ ſed omne:tamẽqꝛ reſpicit ſub ꝓpꝛia rõne.quia reſpicit vt eſt malum geium cõtra deum ꝑpetratum et actum elicit ſpecialem:cõuenientius dicenda eſt virtus ſpecialis.ſicut em̃ira ꝑ zelum que deteſtatur om̃e pecca tũ in pꝛoximo eſt ſpecialis virtus:quia reſpicit illð rõe digni pena.et obediẽtia ẽ ſpãlis virtus qꝛ reſpicit exeq̃n dum ſub rõne mãdati:ſic penitẽtia eſt virtus ſpecialis qꝛ reſpicit malum ſub rõne mali ꝗpꝛij vt tactum eſt. ticulus tercius nſequẽter querit᷑ vtrũ penitẽtia ſit virtus theologica.ꝙ ſic:videt᷑.qꝛ penitentia recõci⸗ iat deo et deteſtatur peccatũ inqtum eſt dei offenſiuũ. VUnde reſpicit deũ nõ tm̃ vt finẽ:ſᷣ̊ vt obiectũ. ſed om̃is talis eſt virtus theologica.̊ ⁊c.¶¶ ISem videt᷑ ꝙ ſit caritas.qꝛ deteſtat᷑ peccatũ inqtum ẽ dei offenſiuũ ſed nullus deteſtat᷑ ſeꝑatõem ab aliquo niſi qꝛ diligit cõ iungi cum illo.hoc aũt eſt caritas:ergo penitẽtia eſt ca⸗ ritas.¶¶ Itẽ nata bonũ pꝛecedit malũ et amoꝛ odiũ ⁊ cõ cupiſcibilis iraſcibilẽ.igit᷑ et motus pᷣcedit motũ.Ao⸗ tus igit᷑ amoꝛis qui eſt cõcupiſcibilis in bonũ.pꝛecedit motum odij qui eſt iraſcibilis in malum.igitur et ſi vir⸗ tutis penitẽtie ſit motus odij reſpectu mali.naturaliter p̃cedit in e.dem motus amoꝛis ſiue caritatis in bonũ. igit᷑ cũ virtꝰ ex motu ꝗ eſt eiꝰ pꝛimo ⁊ ꝑ ſe dicẽda et vᷣtus hbec vel illa virtꝰ penitẽtie dicenda eſt virtus illa: cuius motũ pꝛimo ⁊ ſe elicit.ſed elicit pꝛimo ⁊ ꝑſe motũ ca⸗ ritatis:igitur ⁊c.¶ Ieeʒ gaudere de bono eſt virtutis ca ritis.igitur dolere de malo eſt eiuſdem.ſᷣ dolere de malo eſt penitere:̊ ⁊c.¶ Itẽ ſuꝑ illð ps. In cubilibo veſtris cõpugimi.glo.vt extincto veteri homie per penitentiaʒ: ſacrificiũ iuſticie ꝑ regeneratõeʒ noui homis offeratur deo.ſed ſi ꝑ penitentiam fit regeneratõ noui bomĩs:hec innouatio homĩs fit ꝑ caritatem:igitur caritas eſt peni tentia.¶¶ Itẽ videtur ꝙ ſit fides ſic.moꝛtui in pctis peni⸗ tentia reuiuiſcũt.ſed iuſtificaſti reuiuiſcunt illa virtute & * ¶ Mueſtio quia viuũt iuſti.hec aũt eſt fides:qꝛ inſtus in ſua fide vi uet. Abac.ij.ergo penitẽtia eſt idẽ qð ſides. Cum g foꝛ⸗ maliter loquẽdo nõ ſit vita ſpũalis niſi ab vno.cum vita ſpũalis ſit a penitẽtia ſimiliter et a fide: videt᷑ ꝙ idẽ ſit penitẽtia qð fides. Et pt queꝛi de diffeꝛẽtia que eſt inter penitentiã et fidem et caritatem inqᷓtũ viuiſicãt.j.ioh. iij.Qos ſcimꝰ qm trãſlati ſumus de moꝛte ad vitam qm̃ diligimꝰ fratres. Iẽ virtus illa que mouet ad actum dolendi meritoꝛie et penitẽdi eſt penitẽtia. hoc aũt facit ſpes. Spes em̃ venie mouet ad actũ penitẽdi meritoꝛie. qui em̃ deſperat nõ mouet᷑ ſic: ⁊c.Cõtra.ꝓpꝛiꝰ actꝰ et pꝛimus penitẽtie virtutis eſt actus penitẽdi.qui ꝗdeʒ actus nõ traſit in deũ vt in obiectũ:ſed om̃is virtus the⸗ ologica qᷓ;tum ad eius actũ ꝓpꝛiũ et pꝛimũ tranſit ĩ denʒ vt in obiectũ:igit᷑ ⁊c᷑. ¶ Item ꝙ non ſit caritas patet ſie Fm aug. Penitẽtia reducit om̃es defectꝰ ad ꝑfectũ. igit reducit defectũ ex caꝛẽtia caꝛtatis.igit᷑ ñ ẽ earitas.¶¶ It virtutis caritatis ꝓpꝛius actꝰ eſt diligere.qui ꝗdẽ actus nõ eſt actus penitẽtie.ĩmo potius cõtrariꝰ ſcʒ deteſtari vel punire.Pꝛobatio ꝙ pꝛimus actus non eſt diligere. Vniuſcuiuſq; virtutis duo ſunt actus. ſcʒ pꝛimꝰ et cõſe quẽs.veꝛbigra.viꝛtus foꝛtitudis eſt aggꝛedi aꝛdua.aciꝰ aggrediendi eſt pꝛimus actus.delectari in aggreſſu eſt ſubſequẽs.non em̃ eſt foꝛtis qui aggredit᷑:ſed ꝗ delecta⸗ tur et gaoudet in illo aggreſſu vt vult pᷣus. VUñn delecta⸗ ri et amare hmõi aggreſſum eſt actꝰ ſequẽs.vniuſcuiuſ q́; virtutis igit᷑ eſt actus pᷣcedẽs actũ amoꝛis excepta ca ritate.igit᷑ virtutis penitẽtie ẽ actus pᷣeedens actũ amo ris.igit᷑ ꝓꝛius acius illiꝰ et pꝛimꝰ nõ eſt actus carita⸗ tis:igit᷑ nec ipᷣa eſt caritas.i¶ Item ꝙ non ſit fides neq; ſpes patet conſimili rõne.quia eoꝝ actus ꝓpꝛij differũt ab actu ꝓpꝛio penitẽtie¶ Reſpõſio.quoꝛũdaʒ fuit opi nio ꝙ penitẽtia in ſubiecto nõ eſt aliud qᷓ; caritas. dife⸗ rens tñ ſm rõem.caritas em̃ eſt inqtum amat deñ: pe⸗ nitẽtia inqᷓtum refugit et deteſtatur malũ inꝗᷓtũ dei offẽ ſiuum. Sed hec opinio videtur minꝰrecta.quia ſi timoꝛ qui facit refugere et deteſtari malũ eſt alius in ſubiecto q caritas:nõ video quare penitẽtia nõ ſit dicenda alia ꝙ caritas. ꝓpteꝛ hoc dici poteſt ꝙ penitẽtia nõ eſt virtus theologica.¶ Ad pꝛimũ dicendũ.ꝙ penitentia nõ habet deum ꝓ obiecto:ſed offenſom dei ſiue peccatũ vt eſt dei offenſiuũ.ſicut em̃ obediẽtia ꝓpꝛie reſpicit mandatũ dei inq;tum mandatũ.et latria honoꝛẽ dei inqtum debituʒ: ſic penitẽtia peccatũ tanqᷓ dei offenſiuũ.et deo emẽdan⸗ dum.Ad illud qð videt᷑ oſtendi ꝙ ſit caritas.dicendũ ꝙ virtutes ſeinnicẽ adiuuãt et inuicẽ impant vt tactum eſt. Aliquis em obedit pꝛecepto dei quia pᷣcipit᷑ et hoc ẽ obedire pure.Aliquis qꝛ amat deũ et hoc eſt obedientie imꝑate a caritate.Aliquis obedit pᷣcepto de cõtinentia qꝛ diligit illã.et hoc eſt obediẽtie imꝑate a caſtitate.Si militer eſt de penitẽtia.aliqñ em̃ elicit actũ imperio alte rius virtutis.aliqñ ſeipᷣa nulla alia im ꝑante.dicenduʒ igit᷑ ꝙ motus ⁊æteſtatõis peccati eſt a caritate imꝑante. ſed a penitẽtia eliciẽte.q;uis em caritas moueat ad dete ſiandũ quod ſepat a deo:non tñ elicit actum deteſtatõis ſed penitẽtia.¶. Ad aliud dicendũ.ꝙ etſi natura bonuʒ pcedit malum et amoꝛ odiũ: ꝓpter hoc nõ opoꝛtet ꝙ vir tus eliciẽtis actum ſiue motum odij ſit ꝓpꝛius et pꝛimus actus amoꝛis:ſed ſufficit ꝙ ſit alterius virtutis. Exem⸗ plum eſt ad hoc ꝙ ſicut vult aug. Actus amoꝛis pᷣcedit actum timoꝛis natura.et amoꝛ timoꝛẽ. nec ꝓpter bᷣ vir⸗ tus eliciens actũ timoꝛis pꝛius elicit actũ amoꝛis.viꝛtꝰ em̃ timoꝛis ſiue donũ elicit actum timẽdi non tñ actum amandi.ſimiliter in ꝓpoſito. VUñ dicendũ ꝙ hec eſt fal⸗ ſa.virtutis penitẽtie motus eſt odij reſpectu mali quaʒ naturaliter pᷣcedit in eanadem motus amoꝛis in bonũ.Sʒ ſequitur ꝙ pᷣceſſit. nõ tamẽ ſicut motꝰ penitẽtie: ſed vt motus alterius.Caritas em̃ nõ elicit motũ deteſtatõnis peccati.ſed ſolum im ꝑat:cuiꝰ imperio elicitur a virtute penitẽtie.i¶ Ad aliud aũt qð obijcitur.ꝙ gaudere de bo⸗ no eſt virtutis caritatis ⁊c̃. dicendũ ꝙ gaudeꝛe de bono non eſt pꝛimus actus et ꝓpꝛius caritatis:ſed diligere bo num ſiue velle bonũ. Ad qð ſequit de bono habito gau⸗ dium et ad hoc odium de malo. Ande dicendũ.ꝙ odire malum ? deteſtari nõ eſt actus elicitꝰ a caritate· niſi ex cõſequẽti. Actus aũt iſſe elicitus ex cõſequẽti a caritate imperio caritatis elicit᷑ ꝑ ſe a virtute ire ꝑ ʒelum. et eſt actus eius ꝓpꝛius.odire aũt malum ꝗpꝛij ſubiecti quod magis ex cõſequẽti eſt a caritate ꝙᷓ; odire malum. ſimpli citer eſt ꝓpꝛius actus virtutis penitẽtie.et elicit᷑ ab illa imperio tamẽ caritatis. VUnde dico ꝙ caritatis ẽ vt im⸗ ꝑantis.penitentie vt eliciẽtis.et ita ſi ſit motꝰ vtriuſqʒ nõ ſequitur ex hoc ꝙ caritas ſit penitẽtia. Que em̃ ex cõ ſequenti eliciũtur ex caritate imperio caritatis:eliciun⸗ tur pꝛopꝛie ex aliqua alia⸗ Eaaue ꝓ alia parte indu cuntur concedo rõne veritatis cõcluſionis.non quia ibi ꝓoſito plenam habeant veritatẽ:qꝛ vtrum caritas pꝛi oꝛ ſit penitẽtia vel ecouerſo:dubitatõem habet infra diſ cutiendam.¶. Ad illud aũt quod obijcitur.ꝙ vniuſcuiuſ q; virtutis actus cõſequens eſt actus amoꝛis non pꝛece⸗ dens actum ꝓpꝛium virtutis.quia ad actum pꝛimũ ĩ viꝛ tutibo requirit᷑ ꝙ ſequatur amoꝛ et delectatio.dicendũ ꝙ; duplex eſt amoꝛ.ſcʒ oꝛdinata voluntas boni erga ali⸗ quem.ſm ꝓ dicit berñ.ꝙ amoꝛ eſt vehemẽs et bene oꝛ⸗ dinata volũtas.et amoꝛem ſic ſumptũ nõ pᷣcedit ſempeꝛ actus alius in virtutibo.Eſt etiã amoꝛ cõplacentia que⸗ dam. ſiue delectatio cõplacentie.et hmoi amoꝛ ſequitur ad ꝗpꝛium et pꝛimũ actum in virtutibo.et hanc delecta⸗ tionem cõplacentie vocat philoſophꝰgaudium cũ dicit. et hoc ipo gaudet. Ad illud quod obijcitur.ꝙ ẽ fides. dicendũ ꝙ gratia fidei eſt qua aima viuit quodãmodo foꝛmaliter.ſimiliter et gratia penitẽtie.ſed ſicut gratia fidei inq;tum ẽ fidei ẽ abſolute gratiã faciens.et gratia penitentie eſt gratitudĩem ꝑditam reꝑans. ſic hec eſt ab ſolute viuificans:illa vitam ꝑditam reꝑans. Gꝛatia at᷑ ſidei differẽter viuificat et gratia caritatis:qꝛ gratia fi⸗ ci eſt viuificans diſpoſitiue:gratia caritatis completi⸗ ue.Vnde caritas eſi vinculum ꝑfectõnis.Coł.iij.et hoc quia eſt copula amãtis et amati.Vnde quia caritas co pulat aĩam cum ipo qui eſt vera vita:ſimpliciter et com plete viuificat.foꝛmaliter dico.de hoc ĩfra habebit᷑ vbi agetur de oꝛdine penitẽtie.Ex hoc patet reſpõſio ad ali⸗ ud quod ſequit᷑.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ virtus que mo⸗ uet actum dolendi ſiue penitẽdi eliciendo eſt penitentia. bec aũt nõ facit ſpes ſed ſolum imꝑando. ¶ Articulus quartus nſequẽter querit᷑ an penitẽtia ſit virtꝰ car⸗ dinalis.Et videt᷑ ꝙ ſic.iiij.ſententi.xiiij.diſ. enitẽtia eſt virtus vel gratia qua cõmiſſa 6 m emendationis ꝗꝓpoſito plangimus et odimꝰ. plangere cõmiſſa cũ ꝓpoſito emẽdatõis eſt iuſticie:ergo penitẽtia ẽ iuſticia.¶ IOWem ſacrificate ſacrificiũ iuſticie. glo.qd iuſtius qᷓ vt ſuis ꝗſq; peccatis potius qᷓ; alienis iraſcat᷑.ſeq; puniẽs ꝑ penitentiã et ſatiſſactõem deo offe rat.¶ Iem.j.coꝝ.xj. Si noſmetipᷣos diiudicaremus:ñ vtiq; iudicaremur.et loquit᷑ ibi de iudicio penitentiali. qð patʒz ex glo.ibidẽ dicit.Si mẽtis nr̃e tribunal aſcen⸗ dẽtes accuſãte cogitatõe ⁊ teſte ↄſcia noſmetipos diiudi caremꝰ penitẽdo:⁊ tioꝛe tãqᷓ; carnifice nos toꝛquẽte.⁊ q̃i gqdã aĩme ↄfitẽtis ſanguis ꝓflueret ꝑ lacrimas.nõ iudi⸗ caremur.i.puniremur a deo. Ex his patz ꝙ penitẽ ẽ iu⸗ dicare.ſᷣ iudiciũ om̃e iuſticie ẽ:igit᷑ ⁊ꝛc.¶¶ Itẽ yſið.tũc iu diciũ ꝗſq; de ſe ſumit:qñ ꝑ digna pnĩam ſua pꝛaua facta cõdemnat.¶ Item videtur ꝙ ſit virtus patiẽtie vel ꝙ de bet ad illã reduci.qñ aliquid debet ad aliud reduci:de⸗ bet reduci ad illud cum cuius actu actus illius maxime cõuenit.ſed actus penitẽtie maxime cõuenit cũ actu pa⸗ tientie vel eſt idem qdð ille.Dicit em̃ ioh.os aureũ. Per fecta penitẽtia cogit peccatoꝛẽ om̃ia libẽter ſufferre.ſed om̃ia libẽter ſufferre ſiue volũtarie eſt actus patientie: igitur idem eſt actus penitentie qð actus patiẽtie.igitur 8 — penitẽtia eſt idem qð patitẽtia vel reducibilis ad illaʒ ¶ Item videt᷑ ꝗꝙ ſit virtus temꝑantie vel ad illã reduci⸗ bilis. Virtus eĩ temꝑantie carnis laſciuias et ea q̃ ſũt carni delectabilia repꝛimit.hoc aũt facit virtus peniten tie. Vñ yſið.ij.de trini.xij.c.Illa eſt ꝑfecta cõpunctõis affectio.que om̃es a ſe carnaliũ deſiderioꝝ affectus re⸗ pellit. ¶ IYtem videt᷑ ꝙ ſit virtus pꝛudẽtie vel ad illaz re ducibilis.vj.luẽ. Peati qui nũc fletis.glo. Ecce pꝛudẽ tia qua attendit᷑ qᷓ miſera hec terꝛena ⁊ qᷓ; beata celeſtia igitur lugere eſt virtutis pꝛudẽtie.ſed actus penitẽtie eſt lugere de peccatis ſuis.igit᷑ penitẽtia eſt pꝛudẽtia.q NR in ps.quare triſtis es aima mea.ſpera ĩ deo qm̃ adhuc cõfite boꝛ illi.glo.adhuc agem penitẽtiam de peccatis. et loquit᷑ ibi ratio ad ſenſualitatẽ cõfoꝛtans eam vt pa⸗ tet in glo.igitur rõnis eſt agere penitẽtiam de peccatis igit᷑ cũ penitẽtia meritoꝛia ſit alicuiꝰ virtutis ſite i onali hoc aũt eſt virtꝰ pꝛudentie.ergo ⁊c¶ Cõtra.pe⸗/ nitentia eſt virtus.que tm̃ neceſſaria eſt penitentibo.ſed virtutes cardinales neceſſarie ſunt om̃ibo:ergo peniten tia nõ eſt virtus cardinalis. Reſpõſio.penitentia eſt virtus cardinalis cõtenta ſub iuſticia.Mota ergo ꝙ vir tutũ quidam ſunt actus generales. quidam ſpeciales et ꝓpꝛij. Generalis actus oĩm virtutũ et ſingularũ eſt di⸗ ſcernere quid agendũ eſt et quid nõ.in om̃i mateꝛia tene re modũ ſiue mediũ.in om̃i oꝑe oꝑari difficilima. velle oꝛdinatũ et debitũ.vñ in om̃i oꝑe virtutis q̃tuoꝛ hec oc currũt.diſcretio agendi.tentio vel obſeruatio medij vo⸗ luntas oꝛdinata in debitũ ſiue bonum.oꝑatio difficilis. Iſti ergo actus et ſi ſint cõmũes oĩm:ꝑ appꝛopꝛiationeʒ ſinguli ſunt ſinguloꝝ. Ande virtus in genere ſᷣm em̃es iſtos actus determinatur a pho. determinat᷑ em̃ inſpe⸗ ctrix medij.que tñ magis ꝑ aꝑꝛopꝛiatõem eſt pꝛudẽtie ꝙᷓ aliaꝝ.determĩatur imediate cõſiſtens:qð magis ap⸗ pꝛopꝛiat᷑ foꝛtitudini.determiatur eẽ voluntas oꝛdinata in debitũ ſᷣm ꝙ dicit phᷣus.virtutes aut ſunt volũtates aut non ſine volũtate.⁊ poſt adeitur de oꝛdinatõe earũ cuiꝰ oꝛdo appꝛopꝛiat᷑ iuſſicie.qꝛ igit᷑ hmõi cõditões com⸗ munes ſunt cĩm virtutũ ſᷣm has inqᷓtum ſunt cõditões nõ cõtracte:nõ dicende ſunt diuerſe virtutes neq; vna. Vnge ſi ad virtutẽ penitẽtie requirit᷑ aliquid qdð eſt pꝛu⸗ dentie tem ꝑantie et foꝛtitudinis:nõ ꝓpter hoc dicenda ẽ hec vel illa virtus. Ex bhis patet reſponſio ad obiecta. Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ eſt virtus patiẽtie.qꝛ actus illius maxime cõuenit cũ actu patiẽtie.Dicendũ ꝙ actus pati entie qui eſt om̃ia libẽter ſufferre.nõ eſt de pꝛimis acti⸗ bus illius:ſed potius aſſignat᷑ effectus penitẽtie ꝑfecte Vngde dicit ioh.os anꝛeum.ꝑfecta penitena cogit pecca toꝛem om̃ia libẽter ſufferre.nõ aũt diſtinguũtur vᷣtutes neq; appꝛopꝛiant᷑ Fm effectus ſuos.⁊ maxime m effectꝰ ipᷣ̃aꝝ inꝙtum ꝑfecte ſunt:ſed potius ſm octus ꝗꝓpꝛios ⁊ ꝑſecte elicitos.cuiꝰ nõ eſt omia ſufferre.¶ Ad illð quod obijcit᷑ . ꝙ penitentia virtus eſt tiñ neceſſaria penitenti⸗ bus ⁊c.patet reſponſio ex ſupꝛadictis.ſcʒ vbi actum eſt quomodo peitentia eſt i ꝑuulis. Pꝛeterea.⁊ ſi nõ ſit ne ceſſaria qᷓtũ ad actum puniẽdi ſe ꝓ peccato facto in dei offenſam: neceſſe eſt tñ ꝙtum ad actum deteſtãdi pecca⸗ tum ſimpliciter. embꝛum ſecundum Onſequẽter queritur quid ſit penitentia ratione ſiue diffinitione.Et punmo querit᷑ & ratione diſtinctõis ipᷣarum diffinitõnũ ſiue notificatõnũ. Secũdo de veritate ea/ rundem. rticulus pꝛimus Irca pꝛimã ꝑtem notãde ſunt rõnes ſiue diſ⸗ finitões penitẽtie. Que deſcribit᷑ ſic ab ambᷣ. En ſermo. xl. Ecce nũc tempus acceptabile ⁊c Penitẽtia vera eſt doloꝛ coꝛdis et amaritudo aĩe ꝓ ma lis que quiſq; cõmiſit.¶ IJcetm aug.in eccleſiaſticis dog. xxiiij. Penitẽtia vera eſt penitẽda nõ admittere ⁊ admiſ ſa deſflere. Et idem dicit ambꝛo. Penitẽtia eſt mala pᷣte⸗ rita plangere et plãgenda iterũ nõ cõmittere. Itẽ ſuꝑ illud Aſath.iij. Penitẽtiam agite. glo. Penitẽtia ẽ coꝛ⸗ rectio male mẽtis. Itẽ aug.li.de penitẽtia. Penitẽtia eſt quedã dolẽtis vindicta:puniẽs in ſe qð dolet ↄmiſiſſe Item.iiij.ſent. Penitẽtia ẽ virtꝰ vel gra q cõmiſſa ma⸗ la cũ emẽdatõis ꝓpoſito plãgimꝰ et odimꝰ.et plãgenda vlterius ↄmittere nolumꝰ. ¶¶ Itẽ aug.li.v.reſpõſionuʒ. Penitẽtia ẽ res optia ⁊ ꝑfecta.q̃ omes defectꝰ reuocat ad ꝑfectũ.¶ Iem dicit damaſ. Penitẽtia ẽ ab eo qꝗð eſt p̃ᷣter naturã:ad id qð ẽ ſᷣm naturã reuerſio.¶ Circa B vt ſolet oponit᷑. Si vniꝰ vnũ ẽ eẽ: diffinitio aũt indicat eſſe:vnius nõ debet eẽ niſi vnica diffinitio.¶ Rñſio ad hoc.ꝙ penitẽtia ſᷣin dinerſam cõſideratõʒ ⁊ Felatõʒ mul tiplex habet eẽ.et ſᷣm h̊ młtipliciter diffinit᷑. Poteſt igr ↄſiderari penitẽtia dupłr.vel inqtũ cõſiderat᷑ ſimplici⸗ ter hoc eſi vt non cõtrahit᷑ ad aliqð genꝰ virtutis:vł vt cõtrabit᷑ ad aliquod. ꝓut cõtrabit᷑ ad genus vᷣtutis ſcʒ iuſticià: diffinit᷑ ſic. Penitẽtia ẽ quedã dolẽtis vindicta. puniens in ſe quod dolet cõmiſiſſe. Inqtum conſiderat᷑ vt nõ cõtracta:poteſi comꝑari ad ſuũ genus et ſic diffini tur. Penitẽtia ẽ ᷣtus vel gra q̃ cõmiſſa mala cũ emẽda⸗ tẽnis ꝓpoſito plangimꝰ et odimus.hec em̃ diffinitõ da tur ꝑ genꝰ 2 differẽtias.lel pt᷑ com ꝑari ad fineʒ.ᷣ ẽ du plex finis ſcʒ ad quẽ et a q̊. ᷣm comꝑatõʒ ad finẽ ad quẽ diffinitur ſic. Penitẽtia ẽ res optia et ꝑfecta.que om̃es defectus reuocat ad ꝑfectũ. Scðᷣm com ꝑatõeʒz ad finẽ a quo dat᷑ illa. Penitẽtia ẽ penitẽda ñ admittere ⁊ admiſ ſa deflere.qꝛ nõ admittere pemtẽda ẽ cauere a pctis.AVł pt comꝑari ad ſubiectũ et hoc dupliciter. Vel ꝓut ẽ eli⸗ ciens ex illo actꝰ ſine motus cõgruos:et ſic dat᷑ iſta. Pe nitẽtia eſt doloꝛ coꝛdis et amaritudo aĩme ꝓ malis que quiſq; cõmiſit.Ael ꝓut eſt reꝑans illud vel reuelano a cefectu ſine malo in qð cecidit ꝑ culpã:et ſic datur illa. Penitẽtia ẽ coꝛrectio male mẽtis.hec aũt diffinitio dil⸗ fert ab illa. Penitẽtia eſt res optima et ꝑfecta que om̃s defectus reuccat ad ꝑfectũ in hoc:ꝙ hec tangit ſubiectũ qð eſt ꝑficiendũ:illa ſimpliciter tãgit illam ꝑfectionem Vel pt᷑ com ꝑari ad peccatũ cuiꝰoꝑat᷑ deletõem.⁊ ſic da⸗ tur iſta. Penitẽtia ẽ ab eo qð eſt pᷣter naturã.ad illð qð eſt pᷣim naturam reuerſio. Hec aũt diffinitõ erpꝛimit pe nitentiam cuius oꝑatio eſt quodãmodo oppoſita opera⸗ tioni pcti.pctẽm em ẽ auerſio a bono ad malum. ſiue ab eo qð eſt ſᷣm naturam ad id qð eſt pᷣter naturam. et hec eſt reuerſio ab eo quod ẽ pᷣter naturam ad id qð eſt ſᷣm naturam. Vel pẽ dici ꝙ hec notificatio penitẽtia eſt res optĩa ⁊c.data ẽ ᷣm eẽ cõpletiſſimũ ⁊ ꝑfectiſſimũ penitẽ⸗ tie.Alie date ſunt ſᷣm ꝑticulares relatões.hoc aũt acci⸗ dit multipliciter. vel intũ notificat᷑ vt ẽ relata ad genꝰ ſiue ſimpliciter vt illa. Penitentia eſt virtus ⁊c. Vel vt relata ad genꝰ cõtractũ vt illa. Penitẽtia eſt quedã dolẽ tis ⁊c.vel vt eſt relata ad finẽ vel ad ſubiectũ vt pꝛius. ticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ de veritate ipᷣaꝝ diffiniti onum. Et pꝛimo de hac. NPenitẽtia ẽ res opti ma ⁊c̃.Secũdo de hac.Pemitẽtia ẽ vera coꝛ dis cõtritõ ⁊c̃. Lercõ de hac pnia vera ẽ penitenda ⁊c̃. NQuarto de hac. Penitẽtia ẽ virtus vł gra ⁊c̃. Quĩto de hac. Penitẽtia eſt coꝛrectio ⁊c̃. Sexto de hac.Peniten⸗ tia ẽ quedam dolẽtis ⁊c̃. Lueruur ergo pru S. j. mo q̃re dẽ res optĩa.qꝛ illð dꝛ optimũ.qð ꝑfectiꝰ oꝛdiat ad ſummũ bonum.hoc aũt facit caritas:igitur in gene⸗ re viꝛtutum eſt optima.vᷣ qð ꝑ ſuꝑbabũdãtiã dicit᷑ vni ſicut dicitur optima ⁊ ꝑfecta ¶ Reſpõſio ad pᷣmũ.ſic di cit᷑ bonũ ſimpliciter et bonum in genere.ſimilit᷑ optimũ ſoli ↄuenit:igit᷑ ⁊c.¶¶ Itẽ Raale aue⸗ ¶ Nueſtio in genere 2 optimũ ſimpliciteꝛ.· Optimũ ſimpliciter dici tuꝛ ſummũ bonũ. Optimũ in genere diſtinguit vᷣm ꝙ ge⸗ neꝛa ipᷣa diſtinguunt᷑. Unde in vnoquoq; geneꝛe illud di citur optimũ: qd in illo genere ꝓpinquius oꝑatur ad fi⸗ nẽ in illo genere. vnde bonũ ⁊ malũ m quãdam acceptõ nẽ dicuntur eſſe genera. nõ in genere. ſ quia bonũ in qͥli⸗ bet dẽ qð bene diſponit ſiue oꝑatux ad finẽ in illo geneꝛe Ande bonus in genere equoꝝ dicit᷑: qui po'tat inſeden⸗ tes:⁊ optimus qui optime. In genere domoꝝ bona dĩ qᷓ bene ꝓtegit ab imbribus ⁊ caumatibo 2 ceteris exterio⸗ ribus nociuis: 1 optima que optime. Opera aut moꝛuʒ quaſi duobus generibus cõpꝛebẽduntur. que ſunt decli⸗ natio mali:⁊ oꝑatio boni.penes que ↄſiſtit iuſticia gene ralis. Sicitur igit᷑ optimũ in genere ceclinatõnis quod optime declinat. In genere oꝑatõnis qð optima opatur Dicitur penitentia res optima:Fm ꝙ optimũ dicit᷑ qðᷣ optime declinat malum.ſ.in ſtatu poſi lapſum. Caritas optima ᷣm ꝙ optimũ dicit᷑ qð optime oꝑatur bonũ. igitur dicitur. pnĩa res optima. hoc quia in ſtatu poſt lapſum optime declinat malũ. Eius em oꝑatõnes quas elicit ꝓpꝛie ſunt ad hoc.¶ Ad aliud dðm. ꝙ rõe alia dicit᷑ optima: ⁊ alia ꝑfecta. Optima dicitur inqtum oꝛdinat ad optimũ.toilẽdo impedimenta ſiue declinãdo mala.ꝑ fecta dẽ inqᷓtum ꝑficit habentẽ. i.ſ ubiectũ. ſ. aĩaʒ. VUnde 2 ſi optime oꝛdinat ad bonũ declinando impedimenta:ñ tamẽ perfectiſſime oꝛnat ſi ubiectũ ſiue ꝑficit.ĩmo caꝛitas et alie viꝛtutes theologice que ꝓpꝛie oꝛnat ⁊ giare yma ginem dei in anima:nõ dicitur ꝑfectiſſima Queritur de boc quod dicituꝛ. ꝙ omnes defectus reuocat ad perfe ctũ.quia hoc nõ videtur veꝛum. veb. vj. dicit. Impoſſibi le eſt eos qui ſemel illuminati ſunt et guſtauerũt donum celeſte.⁊ ꝑticipes facti ſunt ſi pirituſſancti. guſtauerũt ni⸗ bilominus bonũ dei verbũ virtutes quoq; ſeculi futuri. et ꝓlapſi ſunt:rurſus renouari ad pniam. ſed ſi non pñt rurſus renouari:igitur nec reꝑari ad pꝛimã ꝑfectõnem. Item hugo. emo in ſpe coꝛrectõnis peccare debz. qꝛ quod ſemel amittitur amplius nõ recuꝑatuꝛ. igitur peni tẽtia nõ reuocat omnes defectus ad ꝑfectum. ¶¶ Itẽ pec⸗ cato moꝛtali ſpoliant᷑ gratuita ? debilitãtur naturalia igitur ineſt quidaʒ defectus aĩe lapſe ex defectu ſpoliatõ nis gratuitoꝝ: alius ex debilitate naturalium:ſ peni⸗ tentia nõ reꝑat defectus ex debilitate naturalium: ꝗ̊ non omnes ⁊c. Pꝛobatio medie.Int omnia ſacramenta ma xime efficacie ẽ ſacꝛamentum baptiſmi. cuius ſignum eſt ſi baptiʒatus ſtatim moꝛeretur accepto ſacramento:ſta⸗ tim euolaret: ſed baptiſmus nõ tollit defectus illos qui ſunt ſequele oꝛiginalis:igitur multofoꝛtius vt videt᷑ nec penitẽtia tollet defectus qui ſunt ſequele peccati actuał. igitur cum dr ꝙ penitentia reuocat ⁊c̃.aut hoc intelligi tur de penitentia virtute que oꝑando reꝑat aiam et ruo⸗ cat tefectus illius:aut hoc intelligitur de penitẽtia inq⸗ tum eſt gratia.que inſuſa rõe cõnerionis virtutum reuo cat defectus gratuitos.i.virtutuʒ quas anima amilſit ꝑ lapſum in culpam.nõ videtur ꝙpter hoc dicitur reuo⸗ care ⁊c.quia illa infuſa reuocant᷑.quia hoc omni virtu⸗ ti cõſimiliter poſſet attribui. Vnde nõ eẽt hoc eſſentiale virtuti penitentie. ¶ Pꝛeteꝛea. multo eſſentialius ↄueni hec reuocatio caritati.qua omnes alie virtutes foꝛmate 7 oꝛdinate ſunt.igit᷑ videtur ꝙ hoc dicituꝛ.quia oꝑando hbmõi defectus reuocat.ſed ↄſtat ꝙ in multis remanet ĩ⸗ habilitas ad bonũ et ꝓnitas ad pcm ex diuturna ↄſue⸗ tudine peccati vſq; ad moꝛtez. ⁊ etiam ſi diutius viueret adhuc remaneret: rlinquit᷑ ꝙ hoc nõ eſt eſſentiale peni tentie. 4 Item vnaqueq; virtus tollit defectum qui orit᷑ in peccante ex ſibi ↄtrario.ergo reꝑatio ſiue ablatio defe ctuũ nõ debet virtuti penitentie att:ibui:ſicut nec geneꝛa litas virtutis. 4 Item in naturaliter ſano illa que exer⸗ cendo ſuas oꝑationes ↄſeruant in ſanitate: illa eadeʒ la pſum in moꝛbum curant a a moꝛbo relenant. A ſimili vi etur ꝙ in ſanitate ſpirituali.illa que ↄſeruant animsz in ſanitate ſpiꝛitua li:illam lapſam in infirmitatem ſpi⸗ lun. ritualem curant et a moꝛbo releu ant. Sed virtutes alie a penitentia ↄſeruant animam in ſanitate ſpirituali:igi et ille eedem reꝑant poſt lapſum in infirmitatem. 4 YBtez quãdo miles in ↄflictu incurrit vulnus.ſi pugnat ꝓ dño ſuo ⁊ cauſa domini ſui agitur. cicatrix oꝛta in vulnere ſp eſt ſibi in laudem et gloꝛiam. ſed ſi ſit ꝓditoꝛ et ſtat in cõ flictu ↄtra dominuʒ ſuũ:ſi vulnus iucurrat:cicatrix reli⸗ cta ex vulnere eſt illi in ignominiam 7 vituperiũ.igit᷑ vt videt᷑ a ſimili in bello ſpiritnali.ꝙ ſicut martires habe⸗ bant indicia ꝑpetua belli initi ꝓ dño ſuo in laudẽ ⁊ glo riam:ſimiliter peccatoꝛes incuꝛrentes vulnus in ↄfuctu cõtra dominũ babebunt quedam ſigna in ignominiã eo rum et vituperium imꝑpetuum. nõ omnes deſectus re uocant ꝑ penitentiam. ¶ IJtem bieꝛo. in epła quadam ad euſtochium virginẽ. Audenter loquar.cuʒ omnia poſſit xus: ſuſcitare non poteſi virginem poſt ruinam: önul⸗ la penitentia reuocatur iſte defectus. 4 Cõtrarium bui⸗ auctoꝛitatis habetur ab eodem.ſ.hiero.ſuper oſee.ij. di⸗ cit em̃ ibi. Vide quid ſit inter dei ↄiunctõem ⁊ bominuʒ bomo cũ vxoꝛem acceperit.de virgine mulierẽ facit. id ẽ nõ virginez. deus etiã meretribus copulatus eas mutat in virgines. ¶ Reſponſio. ꝙ deſcriptio illa. penitẽtia re uocat omnes defectus ad ꝑfectum. intelligitur de penitẽ tia ꝑfecta ſufficiẽter cõtinuata.non em̃ quecũq; reuocat onmnes defectus ad perfectũ.ſed illa que ſufficiẽter conti nuata et reatum ſoluit afflictione ſufficienti: vires re⸗ parat virtutũ exercitio. AUnde nõ eſt illa deſcriptio peni tentie cuiuſcũq;:ſed illius que vera eſt et ↄtinuata ſuffici enter. de qua ð peni.di.iij. Penitentia vera ad baptiſmi puritatem ↄfitentem conatur ducere. recte em̃ penitens quicquid ſoꝛdis poſt purificatõnem ↄtraxerit:opoꝛtʒ vt abluat ſaltem lacrimis mentis. NLota ꝙ dicit penitetia vera. nõ penitentia ſimpliciter. veritas aũt eſt in dinio eẽ ab eo quod eſt. Vnde vera penitentia dicit᷑ que ſuffici enter cõtinuata in eſſe ꝑfecto ↄſumat.que dicit᷑ vera ↄtꝛa vanam. Slana aut eſt que ante finem ſiue ↄſumatõnem teſinit. Unde aug.in li.ſoliloquioꝝ ð pe.di.iij. Inanis eſt penitentia quam ſequẽs coinquinat culpa. nihil pꝛo⸗ ſunt lamenta ſi iterantur peccata. ꝑſiſte eꝛgo in ↄfeſſione — eſto in penitentia foꝛtiter cõfirmatus:vitam bonã quaʒ cepiſti tenere nõ deſeras.hec aug. Que aüt ſit bmõi peni tentia babet᷑ ab aug. de lapſu mũdi.xxiiij.ſermone. Qui egerit veram penitentiam ⁊ ſolutus fuerit a ligamẽto q̊ erat ↄſtrictus et a coꝛpoꝛe xpᷣi ſeꝑatus.et bene poſt peni⸗ tẽtiam vixerit:quõ et viuere ante penitentiam debuit pꝰ recõciliatõem quãdocũq; defunctus fuerit:ad deũ vadit in requiẽ vadit.iQota ꝙ dicit ſolutꝰ a ligam̃to quo erat oↄſtrictꝰ a coꝛꝑe rp̃i ſepatus.quo notatur ꝙ loquit᷑ ð pe nitẽtia qᷓ penitẽs ſoluit᷑ a vinculo culpe reatꝰ. notat᷑ eĩ ipᷣm ſolui a cłpa ꝑ hᷣ ꝙ dẽ ſolutꝰa ligam̃to q̊ͥ erat a coꝛꝑe xp̃i ſeꝑatus.ſolui a reatu inſinuat᷑ ꝑ h̊ ꝙ or ſolutꝰ a li⸗ gamẽto q̊ erat aſtrictꝰ. Pꝛetea dicit et bene poſi peniten tiã vixerit ⁊c̃· q̊notat᷑ exercitiũ ĩ oꝑibo virtutũ.vñ hec pe nitẽtia vera ẽ ⁊ ꝑfecta:⁊ oẽs defectus reuocat ad ꝑfectũ. AVk defacili poſſet ad obiecta rñderi ſi diceret᷑ ꝙ hec q di co optima et ꝑfecta cadũt ex ꝑte pdicati. relatio ſiue ĩ⸗ plicatio ẽ determinatio ſubiecti ſub boc ſenſu. Pnia ve⸗ ra q̃ oẽs defectus reuocat ad ꝑfectum:ẽ res optima pꝑfe cta.¶ Ao illud igit qð obijcitur ð illo verbo. heb. vj. Im poſſibile ẽ eos qui ſemel illuminati ſunt ⁊c. Dicẽdum ꝙ; apls intelligit de renouatõe q̃ fit ꝑ baptiſmũ. vñ nõ ne⸗ gat penitẽtes poſſe purgari ꝑ pnian: ſʒ iterũ poſſe reno⸗ nari ꝑ baptiſmũ. Eñ glo. ibidẽ. negat bic aplus iteratõ nẽ baptiſini: ſʒ nõ excludit pnĩiam:⁊ ẽ ſenſus. Impoſſibi⸗ leẽ eos motos ad pniam ꝗ h̊ acceperũt ſemel rurſus re⸗ nouari.i.rebaptiʒ ari.i.vt rebaptiʒemur per pniam.hec glo. ¶ Ao boc qð dicit hugo.quod ſemel amittitur am⸗ plius nõ recuꝑatur. dom ꝙ hugo. nõ intẽdit dicẽ ꝙ illð qð amittit᷑ nõ recu ꝑat᷑ ideʒ ſimplicit.ſed aliud recuꝑat᷑ ꝓ eo.ſicut ex ſequẽtibus patʒ. Pꝛeterea intellectꝰ hugo⸗ nis eſt ꝙ nõ recuꝑatur illuo quod acquiſitũ eẽt ſi ſtetiſʒ Angde vult dicẽ᷑.ꝙ maioꝛis eẽt meriti ſi ſtetiſſet:⁊ vtꝛũq; adeptus fuiſſet.dicit eĩ ſic.quod ſemel amittit᷑ amplius nõ recuꝑat᷑ ĩm.quia quicquid adiectuʒ poſtea fuerit ꝓ ꝑticipatõe ꝑditi:non ẽ ipᷣm led aliud ꝓ ipᷣo.et plus vtiqʒ eẽt ſi vtrũq; eẽt ſimul. bec bugo. Ad illud qð obijcituꝛ. ꝙ nõ reꝑat defectus ex enumeratõne naturaliũ ſicut nec baptiſma quodẽ maioꝛis efficacie.dvᷣm ꝙ non quelibet penitẽtia reuocat omnes defectus ⁊c̃.ſed vt tactũ ẽ que ẽ cõtinuata ſufficienter:et reatum ſoluit.et naturalia diu turno exercitio ⁊ laboꝛe virtutum reꝑat.Vnde tali peni tentia reꝑantur naturalia.¶ Ad hoc quod querttur ver dicitur reuocaꝛe omnes defectus ad pfectum inꝙᷓtum eſt virtus oꝑans.aut inq̃tum ẽ gratia infuſa ⁊c. Dicendũ ꝙ inqtum ẽ virtus opans.cõtinuatio em̃ ſui in oꝑando iſtã reuocatõem oꝑatur. Vel doᷣm ꝙ inᷓtum eſt gratia infuſa:reꝑat defectum ſpoliatõnis gratuitoꝝ.inqtũ vir tus ſufficienter oꝑans:reꝑat defectus vulneratõis natu ralium.q Ad illud igitur qð obijcit᷑ in multis manet inhabilitas ad oꝑa bonoꝝ 2 ꝓnitas ad malũ etiam vſq; ad moꝛtem: ⁊ diutius maneret ſi diutius viuerẽt. Dicen dũ ꝙ iſti defectus in caſu tali remanẽt.quia nõ ſufficien⸗ ter cõtinuatũ ẽ exercitiũ penitentie.quia penitens dece⸗ dit ante ↄſumatã reuocatõem.vt aũt tactum ẽ bec ẽ ratõ penitẽtie ſafficienter cõtinuate ⁊ ↄſumate.q⸗ Ad alið qð obijcitur.ꝙ vnaqueqʒ virtus reꝑat tollẽdo defectum qui oꝛitur ex vicio ſibi cõtrario.Dicẽdum ſicut tactũ ẽ ſu⸗ pꝛa.cũ penitentia ſunt omnes alie virtutes mouẽtes ad fines ſuos in penitẽtia.vnaqueq; em̃ virtus libertatẽ ha bet mouendi actus ſuos ad finem ſuũ aſſequẽdum in pe nitentia. Verũtamẽ et ſi ſic moneãt. tñ magis aſcribẽda ẽ renocatio iſta penitentie qᷓ alij vel alijs virtutibus.ꝗa magis ꝓpꝛie ẽ intentionis penitentie reꝑare et reuocare defectus ad ꝑfectum qᷓ; aliarũ virtutũ.quia aliarũ intẽ⸗ tio eſt ꝑficere.penitẽtie tefectus reꝑare ⁊ lapſum reſtitu ere et moꝛbũ curare.⁊ hmõi alia facere que ſonãt in re⸗ nocatõem defectuũ. AUnde penitẽtia medicina dr. IUnde Yſido.de trini.Penitẽtia ẽ medicamẽtum vulneris.Et Caß.de aĩa.xj.c.tũc felicioꝛ cũ fleuerit.tũc celſioꝛ cuʒ ſe ꝓſirauerit:a lacrimis reꝑat qð gaudendo ꝑdideꝛat.hec Caſſ.Vñ ꝓpꝛie ẽ ipius penitẽtie curare ⁊ reꝑpare ⁊ hmõi vt dictũ ẽ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.q in ſano coꝛpaliter il⸗ la que ↄſeruãt in ſanitate reꝑant lapſum et curãt. Dicẽ⸗ dum ꝙ nõ eſt ſimile de moꝛbo coꝛꝑali et ſpirituali.quia moꝛbus ſpiritualis potius moꝛs ẽ qᷓ; moꝛbus.Ande ſiẽ in moꝛte coꝛꝑali deſtitute ſunt virtutes naturales omni no:ſic ẽ in moꝛbo ſpirituali ꝙ virtutes gratuite omnino deſtruunt᷑ et ximũtur. VUnde neq;ʒ hinc neq; illinc opant ad reꝑatõem. Pꝛeterea.ſi moꝛbus anime qui eſt peccati debet moꝛbo coꝛꝑali comꝑari:com ꝑabitur moꝛbo letali qui nullo mõ curatur naturalibus virtutibus quibo cõ⸗ ſeruabatur ſanitas.quia qñq; vehementer ẽ natuꝛa deſti tuta:ita ꝙ omnino ſuccũbit quãtum ẽ de ſe violentia cõ⸗ trarij.ſicut quãdo moꝛbua ẽ letalis.niſi iuuetuꝛ ⁊ robo⸗ retur aliquo modo beneficio medicine:nũqᷓ; poteris ex⸗ pellere moꝛbuʒ. vñ plus requiritur ad repꝑatõem ſanita tis qᷓ ad cõſeruatõem.ſimiliteꝛẽ in reꝑatõe ſj pũali ꝓpteꝛ quod neceſſaria ẽ penitẽtia:que vices gerit medicine vt tactũ ẽ.ꝗ¶ Ad id quod obijcitur.ꝙ miles incurrẽs vulnꝰ in bello cõtra dñm ſuum ex quo oꝛitur cicatrix ⁊c. Dicẽ dũ ꝙ hic nõ eſt ſic.⁊ hocẽ ex habundantia diuine bonita tię:qua etiã ipa mala electis ſuis cedunt in bonuʒ. Ro. viij. diligẽtibo deũ oĩa coopant᷑ ĩ bonũ his qui bm ꝓpoſi⸗ tum ⁊c. eterea.ex plenitudine bonitatis eius ẽ ꝙ to⸗ tũ hominẽ ſanat et qtuʒ ad defectus coꝛꝑis et aĩe.Aug. li. peni.Laudatuo ẽ dñs:qm eiecto demone locutusẽ mutus Lucee.xj.nũqꝙᷓ aliquẽ ſanauit quẽ om̃ino nõ libe⸗ rauit.totũ hoĩem ſanauit ĩ ſabbato Sohᷣ.vij.quia ⁊ coꝛ pus ab infiꝛmitate et aĩam a cõtagione.hec aug. dñs igẽ ex ſuꝑhabundãti bonitate 2 vulnꝰcurat:⁊ cicatricẽ vul⸗ neris nõ relinquit. Ad hoc qð obijcitur ꝙ penitẽtia nõ reparatur defectus quem incurrunt virgines ex amiſſi⸗ one virginitatis.quia dñs non põt hmõi defectũ repaꝛe Dicẽdũ q reꝑatio ꝑ pniam ẽ ſpualium defectuuʒ nõ coꝛ⸗ poꝛaliũ.vñ in amiſſione virginitatis duplicẽ incurrunt amittẽtes defectũ.ſ.coꝛruptõis aĩe et carnis.illius que ẽ aĩe fit reꝑatio ꝑ pnĩiam: illius aũt que carnis ẽ nequaqᷓ; Ad illud qð dicit hiero. Cum omnia poſſit deus: vir⸗ ginẽ ſuſcitare nõ põt. Reſpõdet bugo dicẽs ſic.hieroni⸗ mus ſuꝑ hunc locũ virgo iſrł cecidit.nõ adijciet vltra vt reſurgat Amos.v.quedã verba ambigua expoſuit. Aut eĩ quia cũ deus ommia poſſit.de coꝛrupta non põt facere incoꝛruptam:tamẽ ſi de coꝛruptõe carnis intelligit᷑ hoc ſtultũ ẽ ſic ſentire.ꝙ homo carnẽ ſuam viciare poſſit: de us ſanare nõ poſſit. Si de coꝛruptõe coꝛdis intelligitur et hoc ſimiliter ſtultum ẽ dicere.ꝙ homo peccare poſſit: deus iuſtificare nõ poſſit.⁊ tantũ iuſtificare quatũ ille peccare.Si aũt idcirco illud nõ poſſe dr deꝰ. quia factũ eſt.et quod factum eſt non factum eſſe non poteſt. quia quod verum eſt: falſum eſſe non poteſt: et idcirco non põt.quia cõtra veritatem nõ põt. Quia ſi cõtra veritatẽ poſſet:cõtra ſeipᷣm poſſet qui veritas ẽ. Dondus habʒ H̊ dictum magis qꝙᷓ ſi diceretur ðᷣ alio quolibet quod factũ ẽ:et iã nõ factuʒ eſſe nõ poteſt. hec hugo. autem dicit hiero.ſ.ꝙ deus nõ põt virginẽ ſuſcitare. hoc nõ dixit qꝛ lapſum virgineũ nõ poteſt reꝑare:ſed quia nõ poteſt fa cere quin fuerit coꝛrupta.põt tamẽ facere ꝙ m odo coꝛru pta nõ ſit.quia integritatẽ aĩe et coꝛpoꝛis reꝑare põt.qð aũt pᷣteritũ ẽ nõ põt facere nõ fuiſſe pᷣteritũ.quia cum ſit veritas:veritati cõtraire nõ poteſt.¶ Si adhuc obijcere tur.ꝙ nũqᷓ; penitentia reꝑat defectũ queʒ incurrit pecca toꝛ ex interruptõe tꝑis amiſſi per pctm. Peccatoꝛ eĩ ſᷣm hiero. nõ habebit ſtolam quã habebat innocens ex boc ꝙ ↄtinuauit vitã ſuã ſemꝑ in bono.dicit eĩ in glo.ſuꝑ il⸗ lud amos.v.nõ adijciet᷑ vt rſurgat.ſemel oberrãs⁊ ſi re⸗ poꝛtet᷑ humeris pij paſioꝛis:nõ habet eandẽ gliam cũ il⸗ lo qui nũqꝙᷓ; oberrauit. Ille em̃ põt rñdeꝛe ꝓ qualibet ꝑti cula tꝑis.qdð nõ poteſt peccatoꝛ. Dicẽdum ꝙ reꝑare de⸗ fectus põt aliquis dupliciter.videlicet reſtituendo illud quod amiſſum ẽ in eodem ſᷣm ſpeciem:vł recõpenſando omnino ꝑ aliud.verbigratia.iſte habebat quãdam caſti tatem innatam quã amiſit frequẽtia peccati caꝛnis.⁊ fa ctꝰ ẽ quaſi incõtinẽs.hãc caſtitatẽ ↄtingit reꝑaꝛe ꝑ ꝑfectã ⁊ diuturnã penitentiã. Itẽ głiaʒ teſtimonij cõſcientie ſue amiſit ex lapſu in peccatum.et etiã ſi peniteat:damnabi tur in remuneratione głie ꝑpetue ex caſu iſto. quia non gloꝛiabitur ex hoc ꝙ nõ offendit ſuum creatoꝛeʒ.neq; ex hoc ꝙ ſine interruptõe adheſit creatoꝛi ſuo.vt pʒ ex ver⸗ bis hiero.Si tñ ↄueꝛſus ad deum vehbemẽtiſſime doleat de offenſa dei. ⁊ ſeipſum puniat pena aceꝛbiſſima:⁊ mul tum humiliet ſe.et in his⁊ in alijs oꝑibo penitẽtie vitaʒ ꝑfectam agat.et qᷓtum ad ſtatum vite ⁊ etiam ſtatũ glie quãtum amiſit ex lapſu ab innocẽtia:exercitio ĩ pᷣdictis poterit recuꝑaꝛe.Vnñ ſic ꝑfecta penitẽtia recuꝑat in lati tudine quod ꝑditum fuit in longitudine.⁊ ſic vera peni tẽtia defectus om nes reducit ad ꝑfectũ.vel recõpenſatõe in ſimili vel diſſimili. „ ¶Conſequenter que . S. ij. ritur de diffinitõe ambroſij. Penitentia vera ẽ doloꝛ cor dis et amaritudo anime ꝓ malis que quilibet commiſit Nueritur de hac diffinitõne et videtur ꝙ doloꝛ nõ ſit eſ⸗ ſentialis penitẽtie ſic.Dama.diffinit ſic. Penitentia eſt ab eo quod eſt pꝛeter naturam: ad id quod eſt m natu⸗ rã reuerſio.hic nihil tangitur de doloꝛe:nihilominus iu dicatur eẽ penitẽtie.̊ doloꝛ non eſt eẽntiale penitentie. Item aug.xiiij.li.de ciui.dei.xv.c.diſtinguit dupliceʒ doloꝛem. ſ.carnis et mentis. Dicit em̃ doloꝛ mentis tm̃ ẽ offenſio anime. doloꝛ ex carne ẽ quedam ab eius paſſiõe diſſenſio. ſicut anime doloꝛ qui triſticia nũcupat᷑ eſt diſ- ſenſio ab his rebus que nobis nolẽtibus acciderũt. hec aug. Sed penitentia nec ẽ doloꝛ carnis nec mentis.ꝙ nõ carnis patet:quia doloꝛ ille ẽ diſſenſio a paſſionibo car⸗ ¶ Nueſtio nis ſiue grauaminibus. ſed penitẽtia illis conſentit et ð illis gaudet. Zec eſt doloꝛ mentis. quia ille eſt triſtici qᷓ eſt diſſenſio ab his que nobis nolentibus accideꝛũt. Sʒ ſi aliquis doloꝛ requiritur in penitentia: ille eſt doloꝛ de peccatis cõmiſſis.ſed illa nõ acciderunt nobis nolenti⸗ bus.quia vt dicit aug.peccatum eſt ita voluntarium. ꝙ ſi nõ eſt voluntarium:nõ eſt peccatum: igitur nõ ẽ doloꝛ mentis.4 Item ſi penitẽtia ẽ eẽntialiter doloꝛ et non car nis: mentis.ſed vt dicit aug. Doloꝛ mentis vel anime triſticia ẽ. quare igitur nõ diſſinitur penitentia ꝑ niſtici am.vt diceretur:penitentia ẽ triſticia coꝛdis.¶ Itẽ qua⸗ tuoꝛ ſunt affectõnes.ſpes.gaudium.timoꝛ et doloꝛ.ſʒ ſi⸗ cut ſpes eſt de bono futuro:gaudium de bono pñ̃ti:ſic ti moꝛ de malo ſuturo:doloꝛ te pñti. Sed ſi penitentia ẽ do loꝛ:igitur aut ẽ de malo pñti · pene aut culpe.iõ de ma⸗ lo pene pñti:quia de illo potius debet eẽ gaudium.m il lud aug. doleat et doloꝛe gaudeat. Qec de pñti malo cul⸗ pe:quia nõ eſt pns.quia cum penitentia virtute nõ ẽ cul pa pᷣſens:virtus em̃ ſimul cum culpa eſſe nõ poteſt.¶ IJItẽ Fm aug. Penitentiaẽ vindicta quedã quia vindicatur ĩ⸗ iuria dei. vñ ẽ opus iuſticie.ſed opeꝛa virtutis ad hoc ꝙ ſunt accepta deo:debent cũ gaudio fieri.heb.xiij· vt cum gaudio hoc faciant? nõ gementes.boc eĩ nõ expedit no bis.igitur cũ gaudio debet eẽ penitentia nõ igitur cũ do⸗ loꝛe.¶ Pꝛeterea.cum tres ſunt partes penitentie.ſ.ↄtri tio.ofeſſio.ſatiſfactio.ſi ↄuenienter in rõe penitentie po⸗/ nitur doloꝛ qui eſt cõtritio ſiue cõtritõis: debet poni ali⸗ quid quod eſt cõfeſſio ſiue cõfeſſionis.ſimiliter quod eſt ſatiſfactio ſiue ſatiſfactõnis.vel quare nõ:4! Item moꝛ⸗ bus ſanandus eſi ꝑ cõtraꝛium.ſed quedam peccata ſunt quibus annexa eſi triſticia.nec ſine tꝛiſticia fieri poſſunt ſicut inuidia.accidia.igitur ad curatõem taliũ nõ requi ritur doloꝛ ſed potius gaudium.igitur doloꝛ nõ ẽ eſſenti alis penitentie. cum penitentia ſit medicina qua curat᷑ generaliter omne peccatum. 4 Item in peccato ſunt tria delectatio.turpitudo.quia defoꝛmatõ ymaginis dei. dã nũ:quia amiſſio gratuitoꝛum ⁊ vulneratio naturalium. cõtra pꝛimũ in penitentia ẽ triſticia que ponitur in diffi nitõne penitentie.quare ſimiliter non ponitur aliquid ĩ diffinitõne quod rñdet defoꝛmatõni vt verecũdia vł ali ud hmõi.et aliud quod reſpõdet damno vt reꝑatio vł vo luntas reꝑandi ſiue aliud hmõi.i¶ Item aug. doleat ⁊ de toloꝛe gaudeat. 7 nõ ſit ſatis ꝙ doleat: ſed ex fide doleat ⁊c̃.ſed quod ẽ motus vnius virtutis ſiue actus:nõ ẽ mo⸗ tus ſiue actus alterius.igitur ſi dolere eſt actus fidei vt patet ex verbo aug.dicẽtis ſed ex fide doleat: igitur non ẽ actus ſiue motus penitentie.¶ Item pᷣs.dixi cõſitebor Nuod aug.exponens ait.MMagna pietas dei vt ad ſolã ꝓmiſſionem peccata dimiſerit.̊ cum ad ſolam ꝓmiſſio⸗ nẽ dimittit peccata:nõ requiritur doloꝛ.igit᷑ nõ ẽ eẽntia⸗ lis penitentie.¶ IWtẽ peccata inferunt vulnera anime ſᷣm ꝙ dicitur luce.x.homo quidã deſcẽdebat ab bieriin ĩ hie richo et incidit ĩ latrones.qui etiã deſpo.e.et pla.umpo. ab. ſe. re.glo.vulneꝛa inferunt.i.peccata.hec vulneꝛa nõ pñ̃t nõ ſentiri niſi vulneratus moꝛtuus ſit.vnde gra fa⸗ cit hec vulnera ſentiri et ſanitatem querere.hoc habetuꝛ in quadam glo.¶ Dath.ij.ſuꝑ illud. Facite dignos fru⸗ ctus penitentie que ẽ:diſcretio ẽ in penitentia.que timo⸗ rẽ dei et metum ante oculos ponit:recolens antique tur pitudinis.ſic doloꝛ coꝛdis in fletus erumpit:quia ſine do loꝛe nulla ſunt vulnera.ſi vitalia membroꝛum nõ fuerũt circũ moꝛtua:gratia eſt que ſentit:ſentiens querit ſani⸗ tateʒ.hec glo. Gratia igitur facit ꝙ ſentiunt᷑ vulnera.i. gratia inducit doloꝛem. igitur gratia pꝛius ẽ qᷓ ſit dolor ille ſicut cauſa effectu. Ponatur igitur ꝙ tunc decedeꝛet penitens.ſ.in gratia anteqᷓ doleret.cõſiat ꝙ ſaluaretuꝛ. exquo vcederet cum gratia et ſine doloꝛe:igitur doloꝛ ñ eſt neceſſarius penitentie.¶ IJtem quare dicitur doloꝛ et amaritudo: cum idẽ ſignificatur ꝑ vnum quod ꝑalterũ. Keſt⸗ ponſio ad hoc.ꝙ doloꝛ eſi neceſſarius penitenti 2 eẽntialis penitentie.Ande de peni.di.iij. Aug.vbi doloꝛ 117117 luuj. finit᷑:deficit penitentia.Itẽ pᷣs. In cubilibus vr̃is cõpu⸗ gimini.glo.vt ſeipam anima penitens cõpungat:ne in cei iudicio damnata toꝛqueatur.hec glo. Ex his patet. ꝙ ſine doloꝛe nõ eſt penitentia.exquo anima puniendaẽ doloꝛe:ne in tei iudicio damnata toꝛqueatur. Et de pe. Di.v.dolendum ẽ et doloꝛe purgandum. Ex his patet ꝙ; nõ eſt penitentia ſine doloꝛe.¶ Ad boc igitur quod obijci tur ꝙ penitentia ẽ reuerſio ab eo qð eſt pᷣter naturaʒ ad id quodẽ ſᷣm naturam. In hac aũt diffinitione nihil po⸗/ nituꝛ quod doloꝛem expꝛimit ⁊c.dicẽdum ꝙ hec rõ nõ di cit eſſe penitentie: niſi inqᷓ̃tum babet oppoſitõem cũ pec⸗ cato qᷓtum ad generales cõditõnes peccati.q ſunt auer⸗ ſio et cõuerſio. vnde nõ deſcendit ad ea que ſpecialius tã gunt eſſe penitentie. VUnde nõ dicit quicquid eſt de eẽ pe⸗ nitentie ſimpliciter: ſed qᷓtum ad eſſe hmõi. Poſſet tam̃ dici.q aliquo mõ in hac rõne inſinuatur ꝙ doloꝛ conco⸗ mitatur penitẽtiam.quia in bac rõne dicitur. peniten tia eſt reuerſio ab eo quod eſt pᷣter naturam.illud quod hic dicitur eẽ p̃ᷣter naturam nõ ẽ aliud ꝙᷓ libido ſiue ni⸗ mia delectatio in bono cõmutabili.ad hanc aũt reuerſio nẽ ad hmõi cõmutabile ↄſequẽter ſe habet doloꝛ.i2 em̃ põt eſſe receſſus a ſummo delectabili ſiue delectanti ſine doloꝛe. vñ et in hac rõne quodammodo datur intelligi doloꝛem neceſſario cõcomitari penitentiam.¶ Ad ülud qð obijcitur.ꝙ neq;ẽ doloꝛ carnis neq; doloꝛ mentis vt videtur ꝑ aug. Dicẽdum ꝙ reuera ẽ doloꝛ mẽtis ſiue aĩe quia eſt ex his rebus que accidunt nobis nolentibus. li⸗ cet em peccatum in ꝑpetratõne ſua ſit voluntarium: ni⸗ bilominus exiſtente penitẽtia nõ ẽ voluntarium. VUnde cum penitemus de peccatis dolemus.⁊ doloꝛ ille ẽ de re bus que accidunt nobis nolentibus.i.de his que volu⸗ mus n accidiſſe que in ꝑpetratõe erãt voluntaria. Ad id quod queritur.quare ſori dicitur penitẽtia doloꝛ q triſticia: exrquo pnĩa eſt doloꝛ anime.qui ꝓpꝛie ẽ triſti cia vt dicit aug. Rñſio.ꝙ licʒ doloꝛ carnis nõ ẽ aliud vt dicit aug.qᷓ offenſio anime: nibilominus doloꝛ cõmuni ter nominat diſſenſionẽ que ẽ ex aliquo quod refugit et aſꝑnat᷑ aĩa.Iñ aug.doloꝛ aĩe qui tꝛiſticia nücupal⸗ dil ſenſio ab his rebus que nobis nolẽtibus acciderunt.vñ cõmunioꝛẽ babebat nominatõem doloꝛ ꝙᷓ triſticia.dẽ eĩ doloꝛ carnis ⁊ doloꝛ mẽtis.nõ aũt dicit᷑ triſticia carnis ſz mentis ſolum. Quia igitur doloꝛ penitẽtie debʒ reſpõ dere delectatõi peccati.delectatio aũt peccati ⁊ ẽ carnis ⁊ẽ anĩe:ↄueniẽtius dicitur pnĩa doloꝛ qᷓ diceretur triſti cia.¶. Ao hoc quod obijcit.qꝙ doloꝛ ẽ de malo pñti ſʒ pec catũ nõ eſt pᷣſens ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ duplex eſt pñtia mali culpe.ſ.ꝑ exiſtentiam in affectu:⁊ ꝑ recoꝛdationem ſiue aſpectum in intellectu. VUnde ⁊ ſi nõ ſit pñs malum cul pe ꝑ eẽntiam in affectu:ẽ tamen pñs ꝑ aſpectum in intel lectu:⁊ talis pntia ſufficit ad doloꝛẽ. ¶ Si obijciatur cõ tra hoc.ꝙ eadẽ ratõne poſſp dici ꝙ doloꝛ ẽ de malo futu ro.qm̃ malũ futurũ ẽ pns ipᷣi aſpectui intellectus. quia nullus timet aliquio niſi illud aliquo mõ ſit in cõſidera tõe ſiue cogitatõe.Dicẽdum ꝙ nõ ẽ ſimile.quia illud de quoẽ certitudo exꝑientie:certioꝛi mõ ẽ in cognitiua ẽᷓ il lud de quo ẽ certitudo opinionis ſiue pᷣſumptõnis.pᷣteri toꝝ em̃ que circa nos facta ſunt habemꝰ certitudinẽ ex⸗ ꝓimenti:futuroꝛum habemus certitudinẽ eſtimationis ſiue pᷣumptõis.⁊ ꝓpter boc licet mala futura ſint pꝛeſen tia in aſpectu intellectus ſicut mala p̃terita:pꝛeſentia tñ hinõi futuroꝛum nõ eſt ita efficax ad ꝓuocatõeʒ doloꝛis ſicut pñtia pꝛeteritoꝛum. Et ad eius explanatõem valet exemplum aug.a quo habetur.ꝙ valde differẽter 2 ceꝛti us cogitat quis hoĩem quem vidit: 6 leonem quem non vidit. quia bominẽ cogitat vere ⁊ ꝑ ſpeciẽ eius que pns 7 anime illius:ſʒ leonẽ nõ niſi fingendo. Similiter mul⸗ to certius eſt in intellectu pñtia mali pꝛeteriti de quo eſt doloꝛ: qᷓ mali futuri de quo ẽ timoꝛ.¶¶ Ad alind qð obij⸗ citur ꝙ pñia eſi vindicta quedam ⁊ ita ẽ ſpẽs iuſlicie.cꝰ oꝑa ſemꝑ exerceri habent cum gaudio.Dicẽdum ꝙ ĩ pe nitẽtia doloꝛ ⁊ gaudium nõ reſpiciunt idem:nec habent idẽ obiectũ.doloꝛ em̃ reſpicit ipᷣa peccata: gandiũ opera quibo punit᷑ penitẽs in vindiciẽ peccati ſiue offenſe dei. vel ipᷣm doloꝛẽ quo afficit᷑ ꝓ petis m ꝙ dicit aug. doleat et de doloꝛe gaudeat.4 Ad hoc quod obijcit᷑ ꝙ qua rõne in diffinitõe penitẽtie ponit differẽtia vna que ꝓpꝛie ↄue nit ↄtritõi:debet poni ⁊c. Dicẽdum ꝙ hoc nõ opoꝛtet. qꝛ ↄtritio ẽ eẽntialioꝛ penitẽtie virtuti q; ↄfeſſio vel ſatiſt fa⸗ ctio.Cõtritio em̃ eẽntialiter loquẽdo.dicit quaſi totam virtutẽ penitẽtie.qꝛ ↄtritio dicit doloꝛẽ infoꝛmatum ꝗr̃a vñ dicit virtutẽ penitẽtie inꝙtum ipᷣa velet᷑ culpa ſolui tur reatus.culpa em̃ delet᷑ gra:reatꝰſoluitur doloꝛe. In⸗ ĩtum ip̃o infoꝛmatus punitur peccãs in vindictã offen⸗ xi. ſoluitur dico in ꝑte:et tãtus poſſet eẽ ⁊ tam intẽt 6 ꝙ omnino ſolueret reatũ.¶ Ad bhoc qð obijcit᷑.ꝙ moꝛb ſanãdus ẽ ꝑ contrarium.ſed quedam ſunt peccata quibo annexa ẽ triſticia nec ſine triſticia fiunt.dicũt quidaʒ ꝙ; illud nõ eſt generale ꝙ ꝑ cõtrariũ fit cuꝛatio. Aliquãdo em̃ moꝛbus ſanatur ꝑſimile ſᷣm ꝙ dicitur doloꝛ ẽ medi⸗ cina doloꝛis. vñ ⁊ peccata que nõ doloꝛe ꝑpetrant᷑:doloꝛe pñt curari.Eliter tñ dicũt quidã.ꝙ nullũ peccatũ ꝑpe⸗ tratur ſine delectatõe.eo em̃ ꝙ omne peccatũ voluntari⸗ um:in ꝑpetratõne peccati ẽ adimpletõ voluntatis qtum ad hoc. In tali aĩ adimpletõe ẽ quedã ↄiunctõ ↄueniẽtis cũ ↄuenienti.nõ tñ ſimpliciter:ſ̊ inqᷓtum ẽ ↄiunctio voli ti cũ volente. Vnde ſicut ĩ ꝑpenitẽte oꝑa maxime difficul⸗ tatis delectabilia ſunt quia volita:ſic triſtabilia in pcto delectant᷑ quia ſunt volita:⁊ deſiderio volũtatis ꝑpetra ta.¶¶ Sed adhuc videt᷑ minus ſufficiẽter dictũ.quia cum omne peccatũ ſit volitũ.aliquid ẽ motiuũ volẽtis ex ꝑte pet᷑i qð ẽ velectabile voluntati.vñ illud ẽ volitũ.ꝓpter h mihi videtur dᷣm.qꝙ cũ triſtatur inuidus de bono alte⸗ rius:triſticia illa ẽ delectabilis ipᷣi voluntati.nõ tñ ſim⸗ pliciter:ſʒ habita ↄpᷣatõe ad cauſam que ẽ appetitus ſin⸗ gularis in bono.quia em inuidus appetit eſſe ſingulaꝛis in bono:inuidet.i.triſtatur de bono alteꝛius.Et ad hoc manifeſtandũ põt notari exemplũ aug.ð relatõe moꝛtis didonis.vt ſi quis audiẽs narratõem didonis doleret.ſi quis narratõem illã a ſe ſubtraheret ſimiliter doleꝛet.vñ ſequit᷑ ꝙ delectat᷑ audiendo illud.ñ aug.j.de ↄſeß. Si ꝓhibereꝛ legere didonẽ: extinguerẽ doloꝛẽ.quia nõ lege⸗ rẽ quõ doleꝛẽ dolere aũt ð doloꝛe ſublato nõ põt quis: ni ſi pñtia doloꝛis eẽt ſibi delectabilis.Aliud exemplũ ẽ ad hoc incõſolabiliter dolenti de damno aliquo vt de moꝛte amici vel alio damno.nihil ẽ ita delectabile ſicut dolere. neq; ita ſᷣm voluntatẽ illius.ex quo patet ꝙ doloꝛ ſiue tri ſticia ẽ delectabilis triſtãti.non tñ dico ꝙ ipa paſſio ᷣm ſe eſt delectabilis:ſʒ relata ad aliud. vñ doloꝛ de damno maximoẽ telectabilis:et ſᷣm voluntatem dolentis pter amoꝛẽ nimiũ rei in qua damnificatus eſt dolens.ſimilit᷑ dico ꝙ triſticia paſſio de bono alterius.ñ ẽ delectabilis Fm ſe:ſʒ ex relatõe ad cauſam.i.eoq appetit eẽ ſingłaꝛis in hono:delectabilis ẽ triſticia de bono alteꝛius. ¶¶ Ad il lud qð obijcit᷑.ꝙ nihil reſpõdet ĩ diffinitõe penitẽtie de⸗ ſoꝛmitan vel damno.vñ nõ aliquid debet reſ põdere dele ctatõi.vel ſi ſic:quare ſic: Dicẽduʒ ꝙꝙ libidinoſa delecta⸗ tio qua:quis delectatur in creatura ſ uꝑ creatoꝛem:ẽ ſub ſtãtia peccati.macula ſiue defoꝛmitas ⁊ damnũ : ſunt ef⸗ fectus peccati.⁊ ꝓpter hoc in penitẽtia que ẽ reſpondens peccato quada cõtrarietate:debet aliquid eẽ qð delecta⸗ tõni rñdeat. nõ aũt requirit᷑ ꝙ aliquid rñdeat illis que ſunt effectus vel ſequele peccati cuiuſmodi ſunt defoꝛmi tas et damnũ.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ doloꝛ ẽ ex fide ꝛ⁊c Dicẽdũ ꝙ ẽ ex fide imꝑante et hoc ꝓut ẽ affectio vel mo⸗ tus et a penitẽtia eliciẽte. ꝓut aũt ẽ eẽntialiter ip̃a penitẽ tia: nõ ẽ ex fide neq; ex penitẽtia:ſʒ a dro ꝑ infuſionem. Verũtamẽ vtroq; mõ ẽ a vo. vt a pꝛimo efficiẽte. VUnde aug. d ſide ad petrũ. Ifirmiſſime tene et nõ dubites. ne⸗ minẽ hic poſſe hoĩm penitẽtiã agẽ.niſi quẽ deꝰ illumina uerit: et gratuita miſeratõe ↄuerterit. Aplłs eĩ dicit. e foꝛte det illis deus pnĩam ad cognoſcẽdum veritateʒ: et reſipiſcãt a laqueis dyaboli.¶ Ao illð qð dicit aug. ſuꝑ ” EE illud. Dixi cõſiteboꝛ.quia magna dei pietas ẽ ꝙ ad ſolã ꝓmiſſionẽ peccata dimittit. SDicẽdũ ꝙ loquit de ꝓm iſſi one ↄfitẽdi cũ ↄtritõne in actu.et intelligit᷑ de pmiſſione coꝛdis.vñ ibidẽ votũ ꝓ oꝑatõe iudicat᷑.Et ibidẽ ſᷣm aliã litterã ꝓnũciabo.glo.ꝓnũciare nõ ẽ oꝛe: ſed coꝛde. Sed quõ hoc intelligit pexiſtẽte ↄtritõe in actu: cũ in ↄtritõe dimittit᷑ culpa: Reſpõſio.quãdo peccat offendit deuʒ ⸗ eccliam. In cõtritõe recõciliat᷑ deo.in cõfeſſione eccleſie vtraq; tñ ẽ offenſa dei quia offenſo ſponſe ẽ offenſa ſpon⸗ ſi. Quod igit᷑ dr ꝙ deus peccata dimittit ad ꝓmiſſioneʒ ſiue ad votũ ↄfeſſionis:intelligitur qtum ad culpam in⸗ ̈tum offenderat eccłiam. Vñn qñ ↄtꝛitõem ſequitur vo⸗ tum ↄfitendi:qᷓtum ad deum remittit᷑ offenſa dei ex cõ⸗ miſſo in eccłiaʒ.¶ Ad aliud qð obijcitur.ꝙ gratia ẽ cau ſa ſenſus vulnerũ et ita ꝓcedit. Vñ ſi ↄtingeret aliquem cæcedere obtenta gratia:ſaluaretur ſine doloꝛe. Dicẽdũ ꝙ ſi gratia pᷣcedat pꝛioꝛitate nature: nõ tñ pꝛioꝛitate tẽ⸗ poꝛis. tꝑe pᷣcedit videt᷑ ſic.Gratia infundit᷑ in inſtan ti:doloꝛ nõ exit in eẽ niſi in tꝑe.igitur gẽa tꝑe pᷣeedit dolo rẽ.quia inter inſtas infuſionis gre et tpᷣus doloꝛis neceſ ſe ẽ eẽ tᷣus.ꝗ ſi quis decedeꝛet in tꝑe qð pᷣcedit doloꝛem: obtenta gratia ſaluaretur vt ſupꝛa. Reſpõſio ſine pᷣiudi‚⸗ cio.ꝙ in penitente mediãte gratia gratiſdata:elicit libe⸗ rũ arbitriũ motũ doloꝛis de peccato.quo de ↄgruo mere tur gram gratũfacientẽ. Vñ adueniente gr̃a gratumfaci ente:attritio fit ↄtritio ſm opinionẽ hoc ponentiũ.Et ̊ videtur ex glo.illa diſcretio ẽ æc. AUnde dico ꝙ ĩ peniten tia p̃cedit gr̃a gratiſdata qua aliquis ſentit vulneꝛa pec catoꝛum. Muod videt᷑ ibi. diſcretõ ẽ in penitentia que ti moꝛẽ dei ⁊c̃.et ſubſequit᷑ gratia gratũfaciẽs qua ſentiẽs dloꝛẽ querit medicũ.Quod videtur ibi. Gratiaẽ ꝙ ſen⸗ tit:ſentiẽs querit medicũ.⁊ ita nũqᷓ; gr̃a gratũfaciẽs pce⸗ dit tꝑe doloꝛeʒ penitẽtie.i.nolle peccare.¶ Aod hoc quod queritur.quaꝛe in rõe ſupꝛadicta ponitur doloꝛ et amaꝛi tudo:cũ idem fuit. Reſpõſio.ꝙ ſicut penitẽtia dicit᷑ gẽ̃a inqtum aĩam gratificat: virtus inq;tum mouet ad oꝑa ſimiliter requiritur duplex doloꝛ ſiue doloꝛ dupliciter ſe babens.ſ.vt ẽ affeetio anime:et vt ercitat ad opus.⁊ hoc notatur ꝑ hoc ꝙ dr̃.doloꝛ coꝛdis et amaritudo aĩe. Coꝛ em̃ eſt pꝛimũ oꝛganoꝝ. Ende peꝛ coꝛ ſignificatur anima vt eſt operatiua ſiue motiua. Anima dicitur inq̃tũ ani⸗ mat.i.viuificat coꝛpus.Notatur igitur duplex doloꝛ hba bendus in ratõne.vt.ſ.eſi afficieno anĩam ꝓ cõmiſſis:et ille debet eſſe maximus.pꝛopter quod dicitur amaritu⸗ do. et vt eſt excitatus ad oꝑandum.id eſt ad vindictã of⸗ fenſe.vel ſaltem ad declinandum penitenda.⁊ ille dñ do⸗ loꝛ ſumpliciter qui dicitur eſſe coꝛdis. . ¶ Loniequenter que.S. iij. ritur de diffinitione aug. de eccleſiaſticis dogmatibo. Et queritur pꝛimo de pꝛima parte diffinitionis. Secundo e ſecunda.diffinitio autẽ eſt hec· Menitentia vera eſt pe nitenda nõ admittere:et admiſſa ceflere. Cõtra banc diffinitõnem obijcitur ſic.aut hec diffinitio ↄuenit pent⸗ tẽtie virtuti.aut penitentie ſacramento. ſQon penitentie virtuti: quod patet. quia hec ẽ differentia inter gratiam ſacra mentalem et virtutem ſiue gratiam in virtutibus. ꝙ virtus ſiue gratia in virtutibus ꝓpꝛie attenditur in ef⸗ ficacia oꝑandi et expediẽdi habentem oꝑando ad finem ſuum. nde aug.iiij. ciui.dei.Virtusẽ ars bene recte qᷓ; operandi. Gratia in ſacramentis attenditur in effica cia curandi. VUnde ſacramenta dicuntur vaſa medicina lia.⁊ maxime penitentia medicina dicitur ſicut diẽ Iſi⸗ do. Sed iſti actus qui ſunt penitenda nõ admittere ad⸗ miſſa deflere: ꝓpꝛie ſunt actus medicinales. quia alter ſcʒ pꝛimus eſt medicie pᷣſeruatiue:reliquus medicine cu ratiue.igitur non ſunt actus penitentie virtutis nec pe⸗ nitentie ſacramenti. Quod ſic patet. partes penitentie ſacramenti ſunt.cõtritio.cõfeſſio.ſatiſfactio.ſed aut ſũt Etes integrales:aut ꝑtes ſubiectiue. Si integrales: ſed quod cõuenit parti integrali alicuius totius: nõ ↄuenit ¶ Hueſtio ißi toti: ſed diffinitio ↄuenit cõtritõni. quia illa cõtritio nõ eſt vera que deflenda ſiue penitenda admittit c· Eñ aug. in li. ſoliloquioꝝ · vulnus veteratum tardius lanat frequenter peccans et lugens veniaʒ vix meretuꝛ. Mihil ꝓſint lamenta ſi iterantur peccata de pe. di. ij. Vera er go cõtritio eſt penitenda nõ admittere et admiſſa deſte- re.Si aũt ſunt ꝑtes ſubiectiue. ſed diffinitio que toti co uenit et ꝑtibus ſubiectiuis. et qua rõe vni ꝑti:et alijs.ſjʒ pec diffinitio nõ cõuenit ↄfeſſioni nec ſatiſfactõni: et ita vt videtur nec penitentie· 4 Pꝛeterea. qnc; iuſti peniten⸗ tes recidiuant et iuſti ſᷣm veritatẽ. ſeo penitẽtes iuſti m veritatem verã agunt pemitentiã: ſe recidinãtes admit⸗ tunt penitenda:igitur vera penitẽtia nõ excludit admit tere penitenda: igitur hec diffinitio nulla eſt. Itez m rõem pᷣdictam videtur ꝙ; nullus qui eſt peccaturus moꝛ taliter in futuro ſit in vera penitentia:qð falſum ⁊ẽ.quia omnis talis admittit penitenda. Item penitentia ẽ tĩ cæ malis pteritis. igitur nullũ habet reſpectum ad futu⸗ rum. igitur nõ debet diffiniri ꝑ aliquod futurum. ſolum em̃ in diffinitõne alicuius babʒz poni quod eentialiteꝛ re ſpicit illud.igitur nõ debet dici penitentia eſt penitenda nõ admittere.4 Item penitentia punitõem reſ⸗ picit. VUñ dicitur.penitentia ẽ quedam dolentis vindicta puniens in ſe ⁊c̃.ſed punitio ſequitur culpam ſiue delictum: igit penitentia refertur ad culpam pcedentem et nõfuturam Item ſuper illud ps· Cogitabo ꝓ peccato meo ibi glo. Buo modi ſunt ꝑfecte penitentie. cõfeſſio et em endatio. que fit ꝑ fletus et elemoſinã.Ecce ꝙ bic tanguntur mo⸗ di qui requiruntur ad penitentiam ꝑfectam. nihil autez tangitur quod reſpicit peccatũ futuruz. 4 R Yido.li: de trini. IJlle penitentiaz digne agit. qui reatum ſuum legi⸗ time plangit.cõdemnendo.ſ.ac deflendo que geſſit. tãto deploꝛando ꝓfundius:quãto extitit in peccato ꝓclinius Hic nibil tangitur quod futurum reſpicit. ¶ Item ſi pe⸗ nitentiã reſpicit malum futurũ.actus⸗ eẽntialis peniten⸗ tie timere: timoꝛ eĩ ẽ mali futuri Rñſio. vt ex verbis deſcriptõis poſite patet:hec S vere penitẽtie aĩ⸗ ſignatur. vera aũt penitẽtia dicitur efficax 2 fructuoſa. ſcʒ que finalis ẽ. et dicitur vera penitentia cõtra venam IYlla aũt dicitur vana que per peccatum ſequens euacu atur. De qua aug.li ſolilo. YInanis ẽ pemtentia quaʒ ſe⸗ quens culpa coi nquinat. Iem greg. in moꝛał. Incaſſuʒ quippe bonum agitur. ſi ante terminuʒ vite deſeꝛatuꝛ. qꝛ et fruſtra velociter currit: qui anteqᷓ ad metã veniat de⸗ ficit. Si aũt obijciat᷑ de diffinitõe ambro.que F. Penitẽ⸗ tia ẽ p̃ᷣterita mala plangere et plangenda non admittere que eſt eadem cum pꝛedicta. et aſſignatur reſpectu futu⸗ ri cauendi.ec tamen hec diffinitio aſſignatur. penitẽ⸗ tie vere ſed penitentie ſimpliciter. quia non dicitur vera penitentia ⁊c̃. ſed penitentia ſimpliciter. Dicẽduzʒ ꝙ bec diffinitio aug. expꝛimit quod intelligenauz eſt in diffini⸗ tõe ambro. VUnde et ſi nõ expꝛimatur ibi:tamen intelli⸗ gẽdum eſt. Vnde ſicut in canone ſcripture et maxime in doctꝛina euangelica qð vnus euangeliſta dicit diminute alius dicit ꝑfectius et expꝛeſſius.et hoc eſt ex diſpenſati one ſumme lapientie et inſtinctui: ſ imiliter ẽ de ſacris oꝛ thodoxis.quod vnus diminutius dicit: alius dicit peꝛſe ctius et expꝛeſſius. Vnde in talibus adheꝛendum eſt ſen tentie ꝑfectioꝛi. Aliter dicunt quidam. ꝙ hec ratio ↄue⸗ nit omni penitentie et fructuoſe ſcʒ finali et non finali. ponentes bmõi intellectum deſcriptõnis pꝛetacte et con ſimilium. Penitentia eſt penitenda non admittere 2 ad miſſa deſlere. ꝙ nullum retineatur admiſſum de quo ſit penitendum. Similiter et alia. Penitentia eſt pꝛeterita mala plangere:et plangenda iterum nõ cõmittere. id eſt penitentia eſt ita plangere pꝛeterita ꝙ nullum cõmiſſuz retineatuꝛ: de quo ſit plangenduʒ. ſed quia bec expoſitio nõ vſq;quaq; dicit ſententiam deſcriptionis. expꝛeſſe em̃ em̃ notatur in illis aliquid quod ad futurum dicit. me⸗ lioꝛ mibi videtur pꝛioꝛ intellectꝰ. ¶ Ad hoc igitur quod in ſpiritualibus idem eſt medicina et vi lun. pꝛimo queritur. vtrum ſit diffinitio penitentie ſacramẽ⸗ ti aut virtutis.Dicẽdum ꝙ; vtriuſq;: differenter tamen. quia qtum ad pꝛimaʒ ꝑtem que ẽ penitenda non admit⸗ tere: elt ꝓpꝛie penitentie virtutis.quia virtus eſt pꝛopꝛie ſubiectum ſuum tueri a vicioꝛum im pugnatione: ne im⸗ pediatur pꝛogreſſus eius ad finem. VUnde viꝛtus dicituꝛ quaſi vi tuens.tum ad ſecundaʒ ꝑtem que eſt admilſ⸗ ſa deflere ꝓpꝛie cõnenit penitentie ſacramẽto. Sacramẽ⸗ tum em̃ bocip̃o ꝙ ẽ curatiuũ ꝓpꝛie reſpicit meritum pꝛe⸗ teꝛitum. vtraq; tamen pars vtriq; cõuenit.ſed hec huic pꝛius:illa illi. Si obijciatuꝛ ꝙ diffinitio cõmunicat ratõni ꝓpꝛij. ꝓpꝛium autem vni ſoli cõuenit. VUnde diffi⸗ nitio vnius non cõuenit alij. Dicẽduz diuerſitatis ſo lum in ratione cõuenientibus in eſſentia bene ↄuenit ea⸗ dem ratio differenter appꝛopꝛiata ſiue ad appꝛopꝛianda. dico hoc de ratõne eo modo quo ratio dicituꝛ notifica tio qualiſcũq;. Vnde quia gratia ſacramenti penitentie et gratia virtutis penitentie eadem eſt peꝛ eſſentiam. ſed ſacramenti eſt vt eſt curatiua ſiue ſanatiua:virtutis vt ẽ oꝑatiua et oꝛdinatiua ad finem. eadem notificatio eideʒ ſic diuerſitate poteſt ↄuenire.Ad hoc igituꝛ quod obijci tur. ꝙ iſti actus qui ſunt penitenda non admittere ad⸗ miſſa deflere ſunt ꝗpꝛie actus gratie in ſacramẽto. quia alter eſt medicine curatiue et reliquus pꝛeſeruatiue.· Di cendum ꝙ curare et pᷣſeruare uis qtum ad moduʒ ⁊ ꝓ pꝛietatem dicendi habent dici actus penitentie ſacramẽ ti: nibilominus ꝙᷓtum ad veritatem rei ſunt actus peni⸗ tentie virtutis. VUnde ſicut eſt in infirmitate coꝛpoꝛali. ꝙ quandoq; curatur beneficio medicine quandoq; oꝑa⸗ tione viꝛtutum naturalium. et eodem modo eſt de pꝛeſer uatione ſanitatis. Similiter dicendum eſt de infirmita⸗ te ſpirituali.ꝙ quandoq; curatur et pꝛeſeruatur benefi⸗ cio medicine:quandoq; eſt operatione virtutis.ſed quia irtus. ſcʒ gratia ĩ ſacramento et gꝛatia in virtute. idem facit qtuʒ ao cura tõnem et cõſeruatõnem penitentia virtus quod peniten⸗ tia lacramentum appꝛopiatur. tamen curatio gratie ſa⸗ cramenti et oꝛdinatio ad bonum gratie virtuti. Uñ gra tie virtutis eſt pꝛeſeruare et pꝛopꝛius ꝙᷓ gratie ſacramẽ⸗ ti. virtus em diligit ſe et aſpernatur contrarium vt vult boetius. Initum autem aſpernatur contrarium eſt ſui conſeruatiua. Item vt dictum eſt virtutis eſt oꝛdinare ſubiectum in bonum. VUnde auguſti. de anima et ſpiritu Virtus eſt habitus mentis bene diſpoſite. Ad hoc autẽ ꝙ ſit oꝛdinatum ſubiectum virtutis: requiritur ꝙ inor⸗ dinationes illius ad oꝛdinatõneʒ reducantur.hec redu⸗ ctio duo requirit.ſcilicet punitõnem offenſarum:et con gruentiam punitionis. Sed delectationem inoꝛdinatã voluntatis non contingit congruentius punire ꝙᷓ doloꝛe oꝛdinato eiuſdem. Doloꝛ autem oꝛdinatus eſt quãdo ex ercetuꝛ in vindictam delectatõnis inoꝛdinate vnde offen ſus eſt deus. non eſt igitur inconueniẽs ꝙ hoc ꝙ dicitur admilſſa deflere. quo erpꝛimitur doloꝛ voluntatis vel li⸗ perum arbitrium inoꝛdinate celectanti in actu peccati quo vindicatuꝛ offenſa dei: ſit actus viꝛtutis penitentie. Ad id quod obijcitur ꝙ non videtur ꝙ hec ratio cõue niat penitentie ſacramento. Dicendum ꝙ in omogeneis ſiue in rebus eiuſdem nature: idem eſt pars ſubiecta et . integralis.quelibet enim pars aeris eſt aer:et ſic aer to tum vniuerſale eſt ad quamlibet eius partem. exquo de qualibet pꝛedicatur. Pena autem omogeneumn quid e quelibet enim pars pene pena eſt. contritioni igitur po⸗ teſt conuenire diffinitio penitentie:cum ſit paꝛs eius ſub iecta. Sciendum etiam. ꝙ dupler eſt penitentia meri⸗ toꝛum. ſcilicet contritio interioꝛ et exterioꝛ· Interior vo pꝛincipalis eſt. Eſi enim pꝛincipium et cauſa penitentia rum exterioꝛum. Diffinitio ergo penitentie dicit contri tionem conuenienter. quia eſt eius pars pꝛincipalis.et non ſolum ẽ pars pꝛincipalis:ĩmo virtualit ẽ tota pnia Penitẽtia em coꝛdis que otritio ẽ exercẽs ſe in oꝛe ofel⸗ ſio fit in oge ſatiſſactio.Vñ ꝓpꝛie ſunt ſigna cõtritõnis. VUñ decretalis de penitẽtia fit itaq; ↄfeſſio ad offenſionẽ nõ ad acquiſitõem venie.Itẽ aug. li. de penitẽtia. Sicut comes penitẽtie doloꝛ ẽ:ita lacrime teſtes doloꝛis.⁊ ſimi liter intellige de planctu in oꝛe et ſatiſfactõne in oꝑe que ſunt teſtes doloꝛis et ↄtritõis in coꝛde.quia igitur ↄtritõ ẽ quicquid virtualit reiẽ in penitẽtia.alia vᷣo duo ſigna ↄtritõis ſunt:igitur diffinitio cõtritõis ẽ diffinitio peni⸗ tẽtie. nec debet alijs duobo ↄueniꝛe.¶ No illud qð obijci tur. ꝙ penitentes m veritatẽ patiunt᷑ recidiuũ qñq;. et ita admittũt plangenda. Dicẽdum ꝙ deſcriptio aſſigna ta ẽ penitẽtie fructuoſe ſiue finalis. VUel põt aliter dici. nõ admittere penitẽda nõ excluditur ſi impliciter: ſed co⸗ exiſtentia eius.nec intelligitur tiñ de admiſſione in effe⸗ ctu:ſed et in ꝓpoſito ſiue voluntate.i.neq; actu admittat nec actu admittere velit:vt ſit ſenſus. Penitentia vera ẽ penitenda nõ admittere.i.qui habet veram penitentiaʒ ẽ in ꝓpoſito ſiue voluntate nõ admittẽdi penitẽda. neq; ĩ actu ea admittit. VUnde duo oppoſita in deſcriptõe.ſ.nõ admittere penitẽda et penitẽda deflere ad idem tempꝰha bent referri. vt.ſ.in illo tꝑe in quo penitet.i.deflet cõmiſ ſa:nõ admittat penitẽda.i.neqʒ actu admittat neq; actu admittere velit.quia ſi deſteret admiſſa ⁊ admittẽt actu penitenda:nõ eẽt penitẽtia. Vnde greg.ĩ paſtoꝛali. Qui admiſſa plangunt nec tñ deſerũt ↄſiderare:ſollicite ſciãt quia ſtendo ſe inaniter mundãt qui viuendo nequiter ſe inquinant.cũ idciꝛco ſe lacrimis lauãt vt mundi ad ſoꝛ⸗ tes redeant. Pꝛeterea.ſi haberet voluntatẽ admittendi penitenda nõ eẽt vere penitens.EIñ nõ ſufficit nõ admit tere actu:ſed nec voluntate. Vñ aug.et ẽ de peni. dil.iij. Tandiu gaudeat et ſperet de Fatiar Fain ſuſtentatuꝛ a penitentia. Dicit em̃ dñs.Vade et amplius noli pecca⸗ re Joh.viij.I 2õ dicit nõ pecces:ſed nec voluntas peccã⸗ di in te oꝛiatur.hec aug. Sic igi⸗ intelligẽda ẽ deſcriptio poſita.vt.ſ.tꝑe quo peccata defleat:neq; actu neq; volun tate deflenda ſiue penitenda admittat. Et hoc videt᷑ ex/ pꝛeſſius dicere ꝗſido.de trini.ſic. Ille vere penitentiam agit.qui nec penitere p̃terita negligit: nec adhuc penitẽ⸗ da ↄmittit.nõ dicit ſimpliciter nec penitenda cõmittit:ſᷣ nec adhuc.i.qũ penitet te p̃terito.et hoc patet ꝑ boc qð ſubditur ab eodẽ qui dicit. Qui vo lacrimas indeſinen⸗ ter fundit et tñ peccare nõ deſinit. bic lamentũ babet et mundatõem nõ habet.¶¶ Ex hoc patet reſpõſio ad aliud gqð obijcitur. ꝙ ᷣm veritatẽ deſcriptõis nullus penitens ẽ peccaturus moꝛtaliter. Hoc aũt veꝝ ẽ ſi dẽ ñ admit tere penitẽda:omne tpᷣus reſpiceret.ſi em opoꝛteret nũ⸗ ᷓ admittere penitẽda ad hoc ꝓ vera eẽt penitentia:nũqᷓ vere eẽt aliquis penitẽs ſi vnq; admitteret penitẽda: ſed verbo pᷣdicto ſol negat᷑ admiſſio penitẽdoꝝ et qᷓtum ad actum et voluntatẽ dũ veꝛam bobet ꝗs penitentiã. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ; penitentia ba reſpectũ ad p̃te⸗ rita ⁊c̃.dðm ꝙ ẽ penitẽtia virtus et ſa acramentũ.illa aũt que ẽ ſacramentu pꝛimo reſpicit ad pᷣteritũ inqtũ hmõi inqᷓtum aũt ſatiſfactoꝛia cũ hoc ꝙ reſpicit peccatũ pᷣteri t deflendo illud:habet deteſtari ꝑpetuo omne genꝰ pcti. Vnge penitẽtie ſacramẽti inꝙtum ẽ ſatiſfactoꝛia nõſolũ ẽ cõmiſſa deſſere ſed cõmitiẽda ꝑpetuo deteſtari. Inqtũ at penitẽtia virtus ẽ.quia eius ẽ tueri ſubiectũ ab i mpe⸗ dimẽtis que impediũt expeditõem eius ĩ finẽ:reſpicit ſu tura.4 Do aliud quod obijcit. penitẽtie ẽ ꝓpꝛie punire ſeo punire ẽ qtum ad peccatũ pᷣteritũ ꝛc. Dicẽduʒ ꝙ pe nitentie nõ ẽ tm̃ punire ꝓut punire dicit penã infligere: ſz ꝓut dicit penã infligeꝛe ſatiſfactoꝛiã ꝓ offenſa dei. Sa tiſ factoꝛia aũt eẽ nõ põt niſi exerceatuꝛ cum ꝑpetua dete ſtatione peccati.i.cũ voluntate ꝑpetue deteſtatõnis.alit᷑ noõ ẽ accepta dro.¶ Ad illud quod obijcitur de glo. ſupeꝛ illud. Cogitabo p peccato meo que eſi.duo ſunt modi ꝑ⸗ fecte penitetie. ↄfeſſio et emẽdatio. ſed oſeſſio et emẽdatõ ſolu rel piciũt peccatũ p̃teritũ.dᷣm ꝙ glo. illa loquit᷑ de penitẽtia ſacramẽto ꝓut ẽ ſatiſfactio ecclłie.quia inqtuʒ talis nõ requiritur niſi ↄfeſſio et ſatiſfactio. Cõtritio eĩ ẽqua / ꝓpꝛie fit recõciliatõ dei.cũ qua requiritur volũtas ꝑpetue deteſtatõis.aliter em̃ nõ eẽt ↄtritio. Alie aũt par tes ſunt pnie quibo fit recõciliatio deo: alie eccłie.¶ Ad illud Yſido. Ille digne agit penitẽtiaʒ ⁊c. Reſ ponſio ꝗ⸗ illud dicit legitime factũ.qð ſᷣm legẽ dictãtẽ illuo factũ ẽ.· Sed cũ dicit᷑ ſatiſfactõeʒ legitimã duo dico.ſatiſfactõ nẽ ⁊ legitimã.legitima at᷑ dr illa que ſᷣm legẽ humane di ſcretõnis ⁊ diuine oꝛdinatõnis exercẽda ẽ.talis at dicit illa que ſemper durat qtum ad doloꝛẽ de p̃terito. quia eĩ nõ põt ſciri ab homine quãta requiritur ſatiſfactio:ſem per exercẽda eſt.maxime q;tum ad exercitium fletus ſiue doloꝛis.Vñ Yſido.de trini.xij.c. uis ꝑ pnĩam ꝓpicia⸗ tio peccatoꝝ ſit.ſine metu tñ hõ eſſe nõ debet.quia pnĩe ſatiſfactio diuino tm̃ penſatur iudicio nõ humano. ꝓin⸗ de quia miſeratõ dei occultaẽ:ſine intermiſſione ſlere ne ceſſe ẽ. Rõe igit᷑ q̃ legitima tſemꝑ debet eẽ. rõe qua ſatiſ⸗ factio:requirit᷑ ꝙ exerceatuꝛ cũ deteſtatõne peccati. Pꝛe terea.nõ omnis penitentia ẽ ſatiſfactoꝛia niſi ſit accepta æo. qð eẽ nõ poteſt:niſi deteſtetur generaliter omne pec catũ et nullũ admittat.¶¶ Ad vltimũ quod obijcitur. ꝙ ſi pnia reſpicit peccatũ futurũ:tunc timere erit actus eẽn⸗ tialis penitẽtie. Dicẽdum ꝙ hoc nõ valet.quia pnĩa re⸗ ſpicit malum futurũ:nõ pꝛi ncipaliter vt timẽdum: ſʒ vt nõ admittẽdum. Eñ nõ admitteꝛe pemtẽdum ꝑ ſe ẽ peni tẽtie virtutis vt ex dictis patet.duo em̃ ſunt actus pnie. dolere de pᷣterito:nõ admittere futurũ. bene tñ neceſſari us ẽ timoꝛ ad tollendã negligentiaʒ ⁊ excitatõem diligs tie.quia ecẽs.vij. Qui timet deũ nihil negligir. Con⸗ ſequenter queritur de alia ꝑte diffinitõis.ſ.hac admiſ ſa deflere. dico admiſſa deflere nõ dicit fletum exteri oꝛẽ.quia hic fletus nõ ẽ in poteſtate nr̃a. Pꝛeterea nõ vi ct᷑ dicere motũ affectõnis vehemẽtis. quia boc ſimilit᷑ nõ ẽ in poteſtate noſtra. Si dicit nolle feciſſe:dicit illud quod ẽ libeꝛi arbitrij.¶ Sʒ tunc obijcit᷑ ſic. Si nolle feciſ ſe ẽ meritoꝛiũ:ẽ actus virtutis.ſed omnis actus virtutis elicitur cum pleno conſenſu⁊ deliberatione. ſed omnis diſcrete et cum deliberatione eligens ſine volens eligit illud ſiue vult quod poſſibile eſt. igitur ommis actus virtutis debet eſſe reſpectu eius quod poſſibile ẽ: ſʒ nul⸗ lum factum pᷣteritum ẽ poſſibile nõ fuiſſe imo impoſſibi le: igitur nullius vitutis actus ẽ nolle fuiſſe quod fuit. vel nõ feciſſe quod fecit.quia hoc impoſſibile ẽ. ¶ Pꝛete⸗ rea vt dicit hugo.Deus nõ poteſt facere ꝙ illud nõ ſi it fa etum qð factum ẽ:dicit em̃ ſic. Quod factum ẽ nõ fuiſſe non poſſe dicitur deus:quia factum ẽ.⁊ quod factum ẽ: nõ factum eſſe nõ poteſt.quia quod verũ ẽ: falſum eẽ nõ poteſt. ⁊ idcirco nõ poteſt.quia ſi cõtra veritatem poſſet cõtra ſe poſſet qui veritas ẽ: ſed deus nõ vult quod non poteſt.quia inoꝛdinata tunc eẽt eius voluntas: ſʒ pnĩa ẽ reꝑatiua ymaginis dei in anima ⁊ effectiua cõfoꝛmita⸗ tis anime ad deum.nihil igitur debet eſſe in pnia niſi ꝗ⸗ facit animẽ ↄfoꝛmẽ deo.ſed nolle illud quod deus nõ po⸗ teſt velle nec vult:efficit animã defoꝛmẽ deo ⁊ elongat a cõfoꝛmitate cũ deo.igitur nolle nõ fuiſſe quod fuit: non debet eẽ actus “S eſpõſio. ad hoc dicunt quidam ꝙ hec nõ eſt cõcedenda nec vera.Aolo me nõ peccaſſe:ſᷣ hec ẽ ↄcedẽda:vellem me non peccaſſe. volo em̃ dicit vo⸗/ luntatẽ abſolutã:vellẽ cũ cõditione.Vnde ſenſus ẽ. Elel⸗ lem me nõ peccaſſe vel ſi poſſibile eẽt vellem hoc. Sʒ vi⸗ detur mihi aliter doᷣm.ſ.ꝙ ſicut hec ẽ vera doleo de boc ꝙ peccaui:ſimiliter et bec. Volo me non peccaſſe. Mon peccaſſe ẽ volitum a me ſimpliciter. VUnde dᷣm ẽ volũ tas reſpectu futuri ⁊ hoc eẽndi vł faciẽdi. inq;ẽtum autez ẽ voluntas talis ſi ſit diſcꝛeta nõ eſt impoſſibilis ſʒ poſũi bilis ẽ.⁊ voluntas reſpectu pᷣteriti:⁊ inqtum talis bene poteſt cũ diſcretõe eẽ impoſſibilis. Vnde diſcꝛete vult pe nitens ſe nõ peccaſſe quod tamẽ ẽ impoſſibile. Si quera tur quare hoc: Dicẽdum ꝙ talium impoſſibilitas non ? ratõne ſubſtantie actus:ſed rõe qua cadunt ſub cõditõe tempoꝛis.hoc ẽ quia pꝛeterita ſunt. VUnde rõe ſubſtantie actus poſſibilia ſunt.et poteſtate cõſequente voluntateʒ 5 ¶QNueſtio erductam in actum. Unde quia fuit facultatis noſire ꝙ fieret vel ꝙ nõ fierẽt: diſcrete poſſumꝰ velle vel nõ velle ta⸗ lia fuiſſe vel nõ fuiſſe.qꝛ igit᷑ ratõne actun bmõi nõ habito reſpectu ad tempꝰfacultatis noſire nõ poſſumꝰ talia velle vel nõ velle 2 diſcrete.ſᷣ̊ impoſſibilia reſpectu futuri.quia ratõne impoſſibilitatis que eſt illoꝝ ſᷣm ſe:ꝛnullo modo ca dunt ſub płate noſtra: nõ poteſt illoꝝ eſſe voluntas diſcre ta ⁊ deliberata. 4 Ao boc qð obijcit. ;' ꝑ penitentiã effici⸗ tur anima ↄfo:mis deo ꝑ reꝑatõneʒ imaginis.vnde nõ de bet aliquis actus eẽ penitẽtie in quo nõ ſit ↄfoꝛmis volũta ti dei. Dicendũ ꝙ habere volũtatẽ nõ ↄfoꝛmẽ diuine volun tati in volito.nõ efficit animã diffoꝛmẽ vo ſed magis con foꝛmẽ qñq;. ſicut eſt de volũtate boni filij qui non ↄſoꝛmat ſe volũtati dei:qui vult ꝙ moꝛiat᷑ pater eius:quod ipᷣe nõ vult. Sed babere volũtatẽ non ↄfoꝛmẽ volũtati dei in obe Dientia volẽdi:facit animã diffoꝛmẽ ceo.vnde qñ non rult qð deus vult eu velle.nõ igitur nõ ↄſoꝛmare volũtatẽ ſuaʒ volutati dei in volito efficit diffoꝛmitateʒ reſpectu dei:ſed non ↄfoꝛmare in obedientia volendi facit. Sed cum quis vult ſe nõ peccaſſe habet volũtatẽ obedientem o volenti illum velle hoc. vnde regulat volũtateʒ ſuã iuxta volũtatẽ dei:quod facit reꝑatõeʒ imaginis. Wonſequeter queri .S. uij. in de illa diffinitione. Penitẽtia eſt virtus vel gratia ꝛc. Et pꝛimo querit᷑ de ſufficiẽtia eoꝝ que poſita ſunt in diffi — nitione. Secundo de comꝑatõne. Circa pꝛimũ ſic· Penitẽ tia eſt virtꝰ vel gratia qua ↄmiſſa mala cum emendatõnis ꝓpoſito plangimꝰ odimꝰ: ⁊ vlterius plangenda omittere nolumus. Hic aſſignant᷑ tres actus penitentie. duo reſpe ctu preterite ſcʒ dolere ⁊ ꝓponere emendare: ⁊ vnus reſpe ctu future ſcʒ nolle vlterius ↄmittere. Querit᷑ igitur ð hoc ꝙ dico ꝓpoſitum emendatõnis.quia ex alijs diffinitõnibo ſcʒ Augu.⁊ Ambꝛo. videt᷑ ꝙ ſuꝑfluat.in quibo nõ expᷣmũ tur niſi duo actus. ſcʒ doloꝛis reſpectu pᷣteriti volũtatis vel nõ ↄmiſſionis reſpectu futuri. 4¶ Item Ambꝛo. penitẽ⸗ tia eſt doloꝛ coꝛdis ⁊ amaritudo anime ꝓ peccatis.q̃ quiſ⸗ qʒ ↄmilit.ecce qꝙ in hac ratõne nõ fit mentõ de actu emẽda⸗/ tionis.neqʒ de volũtate reſpectu futuri.quare vt videt᷑ il⸗ la ſuꝑfluũt exquo bec ratõ eſt penitẽtie vere.ꝗ Itez quare dicit plangimꝰ odimꝰ. nõne ſufficeret dicere plangimdvt ex alijs diſtinitõnibo patet. vnde alterũ videt᷑ ſuxfluere:ſcʒ ꝙ dicitur odimꝰ ¶ Rn io . ꝙ tres diffinitões hic tacte ſcʒ penitẽtia eſt dolo? coꝛdis ⁊c. Penitẽtia eſt penitẽda nõ ad . ◻⏑ mittere ⁊c. Penitẽtia eſt virtꝰ vel gratia ⁊c. differunt ſic. Punma vocatur penitẽtia vt eſt recõciliatiua deo. Secũda vt eſt recõciliatiua deo fructuoſa penitenti:eodẽ mõ quo finalis penitẽtia dicit᷑ fructuoſa penitẽti.⁊ hoc dico ᷣm in tellectũ illius diffinitõnis ſuꝑius habitũ.Tercia vt eſt re cõciliatiua deo ⁊ fructuoſa penitẽti ⁊ recõciliatiua eccłie. Recõciliatõ em̃ facienda ecciie notat᷑ ibi cũ emẽdatõnis ꝓ poſito ⁊c᷑. ꝓpter hoc nec vna eſt diminuta nec alia ſuper⸗ flua:quia ſᷣm aliũ ⁊ aliũ modũ ſumpta penitẽtia illis no⸗ tificatur. vel põt aliter dici. ꝙ tres ſunt actꝰpenitentie.ſcʒ dolere de peccato pᷣterito ſiue ↄmiſſo.cauere a futuro:emẽ/ dare ↄmiſſuʒ. Pꝛima dicit eẽ penitẽtie qtũ ad pꝛimũ actũ ſcða qᷓtuʒ ad duos ſcʒ dolere de p̃terito ⁊ cauere a futuro. tercia qtuʒ ad tres.⁊ ita ſcdᷣa addit ſupꝛa pꝛimam:tercia ſupꝛa duas pᷣcedẽtes..¶ Ad boc qð querit᷑. quare dicitur plangimꝰa odimꝰ. Dicendũ ꝙ ſic notat᷑ doloꝛ penitentie ⁊ radix doloꝛis.doloꝛ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ plangimꝰ:radix ꝑ boc ꝙ dicit᷑ enkre peccati ↄmiſſi ꝓuenit doloꝛ de pec cato.¶ Conſequẽter querit᷑ de comꝑatõne actuũ in noti⸗ ficatõne poſitoꝝ ſic. In hac notificatõne notant᷑ duo actꝰ reſpectu culpe pᷣterite.ſcʒ dolere de ↄmiſſo:⁊ velle emẽdaꝛe ↄmiſſum. Et querit᷑ quis illoꝝ eſt ꝓpꝛius actus penitẽtie. Et videtur ꝙ nolle ↄmiſiſſe ſic.In cõmiſſione peccati actꝰ Apꝛijſſimus ⁊ pꝛimꝰeſt velle reſpectu peccati.igit᷑ ⁊ in peni tentia pꝛimus ⁊ ꝓpꝛiſſſimꝰerit nolle peccaſſe. Ytem act vo luntatis ip̃ius penitẽtis ꝓpꝛie eſt in diſſentiendo a malo. ⁊ boc ex nomie ipᷣo patet.nomen em̃ penitentie vel peniten tis ſonat in diſſenſum a malo. minus aũt ꝓpꝛie in aſſentiẽ do bono. ſed nolle ↄmiſiſſe dicit actũ diſſenſus a malo:vel⸗ le emendare dicit actum aſſenſus in bonum ⁊c. ¶ Contra in opere peccati eſt auerſio ⁊ conuerſio. ſed ab actu auer⸗ ſionis pꝛimo ⁊ ꝓpꝛie eſt ipᷣm peccatũ. In penitentia ſimili ter eſi auerſio ⁊ ↄuerſio ſed modo ↄtrario.quia in oꝑe pec- cati eſt auerſio in bono incõmutabili ⁊ ↄuerſio ad bonum ↄmutabile.igitur ecõtrario qtuʒ ad illuo quod eſt pꝛinci pium ißius penitẽtie 2 peccati:erit in penitẽtia ⁊ peccato. igitur illud opus quod eſt ex ↄueꝛſione ad bonum incomu tabile eſt opus pꝛimũ ⁊ pꝛincipiũ in penitẽtia. hoc autem opus eſt velle oꝑari bonum. quod expmit in ꝓpoſito emen dationis:nõ illud quod eſt nolle malum. 4¶ Ytem actuñ p⸗ dictoꝛum vnꝰeſt in declinatõne mali: alius in oꝑatone bo⸗ ni. ſed potioꝛ eſt actꝰqui eſt in opꝑatõe boni⁊ eẽntialit᷑ vir⸗ tuti: qᷓ ille quiẽ in declinatõe mali. ergo velle emẽdare ⁊c̃. Rñſio.vt dicũt quidã. Eſt ↄſiderare penitẽtiaʒ duplicit St eſt virtus: 2 vt eſt ſacramẽtũ. At aũt eſt virtus. ꝓpꝛioꝛ ⁊ eſſentialioꝛ eſt illi actꝰqui eſt in oꝑatõne boni ſcʒ velle emẽ dare:qᷓ ille qui eſt in declinatõe mali ſcʒ nolle peccaſſe.vt do eſt ſacramentũ.eſt modo contrario: ſcʒ actus qui eſt in declinatõne mali.i.nolle peccaſſe: ꝓpꝛioꝛ eſt ⁊ eſſentialior Ex bis patet reſponſio ad obiecta.i Si obijciatur ꝙ emẽ dare eſt actus penitentie ſacramẽti. com phendit᷑ ſubſa⸗ tiſfactione. Dicendũ ꝙ actus emendatõnis poteſt exerceri vt ſic penitens plene recõcilietuꝛ deo ⁊ eccleſie.⁊ ſic eſt opꝰ penitentie ſacramenti. Vel vt reꝑaretur imago dei in ani ma: 1 ſic eſt opus penitentie virtutis. Recõciliatio autem eſt contra offenſam dei:reꝑatio contra elongatõneʒ a deo. KReꝑatio enim efficit ammam ſimilem deo.⁊ ita ꝓpinquat eo qð eſt opus virtutis ꝓpꝛie. ¶ Conſequẽter queri .S. v. tur de hac notificatõne. Penitẽtia eſt coꝛrectõ male mẽtis ſic.Cũ peccatũ ſit ꝓꝑꝛie ipius voluntatis.videtur ꝙ ipᷣius Apꝛie ſit coꝛrectio.Eſſet ergo dicendum. Penitẽtia eſt coꝛ⸗ rectio male voluntatis.¶ Pꝛet. cum peccatũ defoꝛmet to⸗ tam dei imaginem in anima. que attendit᷑ penes memoꝛiã intellectiuã.⁊ voluntatẽ ſiue mentis noticiam ⁊ amoꝛem. que quidem refoꝛmant᷑ per penitentiã: videtur ꝙ in ratio⸗ ne penitentie deberet expꝛimi ꝙ eſſet coꝛrectõ intelligentie 7 voluntatis ſicut ⁊ mentis.¶ IStem cũ penitentis ſit vir⸗ tus ꝑimens veterem homineʒ. vetus autem homo dicitur peccatoꝛ. Vt Ephe.iiij. Deponite vos ſm pꝛiſtinaʒ cõuer ſationem vetereʒ hominẽ.i.hominẽ exiſtentẽ in peccato.i. peccatũ quo homo inueteraſcit: videt᷑ ꝙ dicendũ eſſet. pe⸗ nitentia eſt coꝛrectõ bomis ſiue peccatoꝛis.⸗¶:. Nem in dif⸗ finitõne pᷣhabita.ſcʒ penitẽtia eſt virtꝰ vel gratia ⁊c. cum actu emendatõnis ſiue coꝛrectõnis.plures acttanguntur qui neceſſario requirũtur itẽtia. ergo vt videtur hec ratio eſt talulliciena l KRuſio. ꝙ mens multiplicit ſi umit Sumit᷑ qũq; pꝛo tota ſubſtãtia anime.⁊ dicit᷑ a mene defe ctu ꝓpter ipiꝰ anime mutabilitatẽ. Qñq; ꝓ vi cognitiua ſi ue iudicatiua:⁊ dicitur a metioꝛ metiris:⁊ ſic ſumit᷑ a da⸗ maſceno cum ponitur inter cognitiuas. Quãdoq; ſumit pꝛo ſuperioꝛi parte ratõis.⁊ dicitur ab emineo. nes. Quã⸗ doq; pꝛo memoꝛia ⁊ hoc dupliciter. vel quo ad habituʒ. vt cum dicit᷑.ꝙ penes hec tria que ſunt mens noticia ⁊ amoꝛ attenditur imago dei in anima. Quãdoq; pꝛo actu vt cuʒ dicituꝛ mens memit ſe.⁊ ſic dicit᷑ mens a memĩ. Quãdoq; pꝛo voluntate vt in notificatõe pᷣtacta.ſcʒ penitẽtia eſt coꝛ⸗ rectio male mentis.vnde.iij. ADath. Penitentiã agite vbi diffinitio hec ponit᷑ in glo.dicit᷑ in aliquibo codicibo men⸗ tis vel volũtatis. Dicendũ eſt ergo ꝙ bic ſumit᷑ mens pro voluntate ſub hoc ſenſu.penitentia eſt coꝛrectio male men tis.i.male voluntatis. Aldens autẽ non eſt mala malitia moꝛtali:niſi a voluntate mala.Et ſic patet rñſio ad pᷣmũ. 4 Ad aliud dicendũ.ꝙetſi tota imago cei in anima defoꝛ metur ꝑ peccatũ:nibilominꝰoꝛigo ⁊ cauſa ipᷣius defoꝛmita tis eſt ip̃a ꝑuerſitas voluntatis. vnde ipᷣa coꝛrecta ꝑ peni⸗ tentiã: ⁊ ĩa amima foꝛmã ꝑditazʒ recuꝑat.Qec Nbolerf dicat᷑. Penitẽtia eſt coꝛrectõ homĩs: ſed ſufficit ꝙ dicit᷑ vo luntatis:cum penes voluntateʒ ſit cauſalitas pct᷑i.4 Ad vltimũ dicendũ.ꝙ vt ex dictis ſentẽtijs patet.ratões peni⸗ tentie aſſignate ſunt habito reſpectu ad diuerſa que ipi cõ ueniunt. iuxta que ſoꝛtit᷑ eſſe diuerſuʒ. vt reſpectu ad ſunʒ finem:vel ad ſubiectũ ſiue cauſam:vel ad ſuũ genꝰ ⁊ alijs modis vt ſuꝑius patet. bec aũt ratõ dat᷑ in relatõe ad ſuũ ſubiectũ ꝓximum ſcz voluntatẽ:vt eſt reꝑans illud ⁊ rele⸗ uans a lapſu. Si diceꝛet᷑ bic ſumit᷑ mens pꝛo anima: ſie ceſſarent omnes obiectõnes. B onſequẽéterqueri .S. vf. tur te hac notificatõne. Demitẽtia eſt quedã dolentis vin⸗ dicta ſemꝑ puniẽs in ſe ⁊c.ſic.Cum ſolius dei ſit vindicaꝛe Ro.xij. Mihi vindictã ⁊ ego retribuã.eꝛgo non debet ali⸗ quis de ſe expetere vindictà. ¶¶ Item duo retinuit ſibi deꝰ. nolens alicui ↄmunicare vindictaʒ. vt patet Ro.xij..xlij. Iſa.loꝛiam meam alteri nõ dabo.ſed vſurpatio ꝑnitio⸗ ſa eſt alicui ſibi gloꝛiam de aliquo bono attribuere:ſimili ter videt᷑ ⁊ vindictã de malo aliquo expetere.4 Item nul lus in ſua cauſa debet eſſe reus ? iudex.ergo cum peccatoꝛ ſit reus in cauſa peccati:nõ debet eſſe iudex in eadẽ.¶ Itẽ nullus debet ðᷣ alio expetere vindictã in ꝑſona ꝓpꝛia ꝓ in⸗ iuria ſibi illata ab illo.dicit᷑ em Leui.xix.Nec queras vl⸗ tionem: nec memoꝛ eris iniurie ciuiũ tuoꝝ ſcʒ ad punien⸗ dum:ſed potiꝰmediãte iudice.ergo cuʒ ſibipᷣi magis tenea tur vnuſquiſq; ex caritate ⁊ iuſticia q; ꝓximo:nec de ſeipᷣo cebet expetere vindictã de iniuria ſibi illata a ſeipᷣo.pct᷑oꝛ em̃ in oꝑatõne peccati multũ iniuriat᷑ ſibipᷣi.q Item du⸗ bitatur de hoc quod dicit᷑ ſemꝑ puniẽs.quia ex hoc videt᷑ ꝙ penitẽs debeat punire ſe vſq; ad moꝛtẽ.ſed quacũq; pe⸗ na ſiue doloꝛe infoꝛmata gr̃a reparat᷑ aliquid in penitente ergo videt᷑ ꝙ ante moꝛtẽ nõ ſit ſufficientes reꝑatur defectꝰ in penitente. ergo ante inſtans moꝛtis nũꝙᷓ fit ꝑfecta peni⸗ tentia.quia ſᷣm augu.pfect itẽtia omnes defectꝰ ꝑdu⸗ cit ad — Rñnſio. ꝙ tanta eſt adherentia natura⸗ lis creature ratohnalis ſuo creatoꝛi.ꝙ ratio dictat ꝙ debe⸗ at appetere vltionẽ de iniurijs dei.⁊ ad nutum eius de iniu⸗ riantibo expetere.ĩmo etiam alijs creaturis hoc inditũ eſt. Bapi. v. Pugnabit ꝓ eo oꝛbis terraꝝ contra inſenſatos ipſa em̃ ratio legibus eternis infoꝛmata dictat iniuriãtes ceo eſſe puniendos.Cum ergo obijcitur.ꝙ ſolius dei ẽ vin dicare.Dicendũ ꝙ hoc intelligendũ eſt de auctoꝛitate:ſed alioꝛum eſt miniſterio.penes em̃ ipſum deuʒ reſidet aucto ritas vindicandi iniurias:ab ipſo tamen eſt miniſterium vindicandi ↄmiſſum alijs.q¶!. Ad aliud dicendũ. ꝙ non eſi ſimile de vindicta ⁊ gloꝛia. Gloꝛia enim abſolute ſumpta oĩno ⁊ ꝓpꝛie eſt ipius qui eſt per ſe:⁊ ĩmediatiſſime auctoꝛ vir tutis.i.dei. illi em̃ ſoli eſt attribuendũ quod eſi bonum 2 ↄmendabile in creaturis.j.Thi.j.Regi ſeculoꝛuzʒ ĩmoꝛ⸗ tali ⁊ inuiſibili ſoli deo honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecula ſeculoꝛum amen. Ratõnalis tamen creature eſt gloꝛiari in domino. ij. Coꝛin.x.Qui gloꝛiat᷑ in domino gloꝛiet᷑. non em̃ qui ſe⸗ ipſum cõmendat ⁊c̃.ibi glo.hoc totum vnde gloꝛiandũ eſt a deo eſt. ⁊ ideo domio attribuit gloꝛiã ſuam gꝛatia cuiꝰeſt 4 Ad alind quod obijcit᷑.ꝙ nullus debet eſſe reus ⁊ iudex in aliqua cauſa.Dicendũ ꝙ etſi non ꝑtineat ad ipᷣm penitẽ tem punire ſe inqᷓtum reus eſi:ꝑtinet tamen inqtum ẽ iu⸗ ſtus.vnde quodãmodo induit foꝛmam iudicis.vt enim ta ctum eſt.ipᷣa ratio infoꝛmata legibus eternis dictat talem cebere punire in ſe offenſam ſiue iniuriaʒ dei.⁊ ſic accipit poteſtatem puniẽdi a deo ſiue a lege tei.vnde dominus pu⸗ nit ⁊ vindicat per ipᷣm.q¶j Ad aliud quod obijcit᷑. ꝙ nullꝰ Xbet eſſe iudex in ꝓpꝛia cauſa.Oicendum ꝙ veus inſeruit homiĩ naturale iudicatoꝛium:cui ↄmiſit regimẽ anime iu⸗ dicandum.vnde liberum arbitriũ illi ↄfoꝛmatũ.debet iudi care tranſgreſſiones que fiunt in iniuriam dei in ſeipᷣo:au etoꝛitate tei ⁊ naturalis indicatoꝛij nõ ſua. nec etiã cauſa hmõi eſt punientis: ſed potius dei cui iniuriatum eſt pꝛo⸗ rie.vnde nec eſt in cauſa hmõi idem reus ⁊ iudex pꝛopꝛie oquendo.quia non ſᷣm ꝙ idem.neq; eſt caula ipſius iudi⸗ cantis.ſed dei.i¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ nullus debet ex petere vindictam de ꝓpꝛia iniuria. Dicenduʒ ꝙ etſi bomo cbeat parcere iniurie ꝓpꝛie: tamen iniurie dei non tebet parcere.vnde quia iniuria dei vindicanda eſt ab eo cui cõ miſſa eſt executio vindicte: debet ille qui iniuriatus eſt deo eſſe mĩſter dñi in hac ꝑte.At ſicut fuit aduerſarius deo in peccando:ſic fit miſter in puniẽdo. licet ergo homo nõ de⸗ beat vindicare in ſe ꝓpꝛiam iniuriam:debet tamen vindi⸗/ care iniuriam dei.¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ non debet ſemper puniꝛe ⁊c. Dicendũ ꝙ penitentia duo reſpicit.vnũ eſt delectatio tranſitoꝛia ad quem eſt conuerſio voluntatis ꝑuerſe.ꝗpter hanc obligat᷑ penitens ad quantitatem peni tentie reſpondẽtem quatitati delectatõnis que fuit in pec⸗ cato.⁊ pꝛo hac ſatiſfactione qui penitentiã digne complet iniũctam: claue nõ erꝛante: nec tenetur ſemper ſcʒ vſq; ad finem vite penitere. Aliud autem eſt in peccato voluntas auerſa a bono infinito.⁊ quãtum eſt de ipᷣa in ſuo eterno: quia nõ eſt in ipa poſſe ↄuerti.Vnde augn. Quia eternam voluit habere peccati fruitõnem: ideo eternã inuenit pec⸗ cati punitõʒ. nde hec volũtas ſic deoꝛdinata nũqᷓ eſi po nens finem quãtum eſt de ſe.vnde hec deoꝛdinatõ obligat ipᷣm penitentẽ ad penã duraturã in ſuo eterno.i.vſq; ad fi nem vite huiꝰ.hoc autẽ quod dicit᷑.ꝙ quacũq; pena reꝑat᷑ aliquid in penitẽte:intelligi debet qtuʒ ad ſolutõeʒ debiti quia em̃ penitẽs tenebat᷑ ſe ↄtinere in bono vſq; ad moꝛtẽ: ceſectus huiꝰboni reꝑat᷑ ꝑↄtinuatõeʒ doloꝛis vſq; in finẽ: de hoc ꝙ nõ ↄtinuauit ſe ſic.vnde in ↄtinuatõne doloꝛis ali quid remittit᷑ de debito ↄtinue punitõnis. Mueſtio.iv. de ſubiecto penitentie. . Equituꝛ de ſubiecto penitẽtie. Pꝛimo dicẽdũ de ſubiecto ſub/ ſtantie angelice.Secũdo de ſubiecto ſub/ ſtantie hũane.Lercõ de ſubiecto peniten tie quo ad vires anime. embꝛum primũ te:q̃rit᷑ de ĩuertibilitate ãgeli.Quarto/p quãto angelꝰdicit᷑ inſuſceptibilis penitẽtie ⁊c̃. rticulus pꝛimꝰ Verit᷑ ̊ vtꝝ angelꝰmalus ſit ſuſceptibilis peni tentie. nõ:videt᷑.dam̃.ij.li.opoꝛtet aũt ſcire qm̃ quod homĩ eſi moꝛs:hoc angelis eſt caſus. ſeð ibilis penitẽtie poſt moꝛtẽ:igit᷑ ⁊ ãge⸗ lus ſilꝛ poſt caſuʒ.¶ Itẽ Job. x. Aemẽto queſo ꝙ ſiẽ lutũ feceris me.ibi glo.venialis.i.remediabilis ẽ culpa homis cũ ſit irremediabilis in angelo.ſed nõ ẽ irremediabilis qꝛ nõ põt deus illud dimittẽ ſiue remittẽ: eſt igit᷑ irremedia⸗ bilis qꝛ angelꝰnõ eſt poſſibilis ad remiſſionẽ ſiue ad reme diatõeʒ. ¶ Itẽ ad hoc ꝙ aligꝗs peniteat.nõ ſufficit tm̃ dolẽ de pct̃is:ſed requirit᷑ gaudiũ de doloꝛe. Vnde aug. doleas 7 de doloꝛe gaudeas ⁊c̃.ſed tã doloꝛ q; gaudiũ ẽ virtutis af fectiue.igit᷑ cũ in eadeʒ vi nõ poteſt eſſe ſimul gaudiũ ⁊ do⸗ loꝛ:nõ põt eſſe penitẽtia vera niſi vbi ẽ diuiſio affectiue.ſi⸗ cut in homiĩe vbi ẽ affectiua ↄcupiſcibilis ſenſibilis:⁊ ↄcu⸗ piſcibilis rõnalis.̊ aũt nõ ẽ reꝑire ĩ angelo:igit᷑ nõ pt pe⸗ nitere. ¶ Itẽ libeꝝ arbitriũ ĩ deo ĩmutabilit ſe hʒ ⁊ nullo mõ eſt vertibile.libeꝝ arbitriũ homĩs ſimplꝛ ẽ vertibile ⁊ mutabile ĩ oꝓꝑpoſita homie exiſtẽte viatoꝛe.ↄgruit vt libeꝛũ arbitriũ angelice nature que quaſi mediũ ẽ nobilitate na⸗ ture ante ↄuerſionẽ ad malũ vel bonũ vertibilis ſit.ↄuer/ — Pkannrargn⸗ inuertibiliter ſtet in ꝑte ad quã ↄueria eſt. Irrca pᷣmũ q̃rit᷑ ſic. ꝛĩo vtꝝ ãgelꝰ apoſtata ſit ſuſceptibił pnĩe. Scðo vtꝝ angelꝰbonus Tercõ qꝛ ſuſceptibilitas depẽdet ab ĩueꝛtibi Contra.angelus creatꝰeſt ex nihilo virtute ſiue potẽnia creatoꝛis.vñ habet quaſi initiũ ex quo.ſcʒ nibil ⁊ pᷣncipiũ quo eſt ſcʒ ſuam cauſam. ſed ratõne qua eſt ex nibilo ver⸗ NMueſtio tibil is in malũ:ratõne qua eſt a pꝛimo vertibilis eſt in bo num. Unde auguſ. de fide ad petrum. ad defectum creatu⸗ ras conditõ ducit oꝛiginis:ad ꝓuentum pꝛouehit operatõ creatoꝛis.igit᷑ cum non poſſit nõ eſſe ex nihilo neq; non eẽ is in bonum 1 malum. a pꝛimo: nõ poteſt non eſſe vertibilis in bonum ⁊ maun omnis talis eſt ſuſceptibilis penitẽtie:igit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ Hie⸗ ro.in quadam omelia de filio pꝛodigo dici t. Solus dedeſt . in quẽ peccatũ nõ cadit nec cadere põt. cetera cũ ſint capa⸗ ces liberi arbitrij:in vtrãq; ꝑtem flecti poſſunt.⁊ ita vt pꝛi us. 4 Iem vult phus. In pijciente eſt vt pꝛoijciat.non vt retineat ꝓiectum. ſimiliter eſt in ſpũalibo. quedã em̃ ſunt quoꝝ babitus nõ eſt in poteſiate creature ratõnalis: ſicut gratie vel virtutes. Unde in poteſtate noſtra eſt ſiue a no⸗ bis expellere gratiam vel repellere. ſed reſumere gratiam nõ eſt in pi ate noſtra: ſimiliter nec in ptate angeli boc eſt. igit znune eſt bomĩ ⁊ angelo lapſo de ſe habere poſſe gra tiam. igit᷑ cum penitere ſit a gratia: boc aut eſt ↄmũe bomiĩ angelo nõ poſſe babere gratiã a ſe:eadem ratõne qua an gelus dicit inſuſceptibilis penitẽtie:⁊ bomo debet dici cõ ini modo.igit᷑ ſic boc nõ eſi homo:nec angelus.4 Item ſi ſeccatũ dy aboli eſt irremediabile. aut hoc eſt ꝓpter genus peccati:aut ꝗꝓpter aliquid ex ꝑte peccãtis:aut ꝓpter aliqð ex ꝑte remittẽtis.Ex ꝑte remittẽtis nõ eſt cauſa aliqua:cũ ſit om̃ipotẽs 2 infinite magnitudinis.pᷣs.Adagnitudinis eius nò eſt finis. Sed Ecẽi.ij. ᷣm magnitudineʒ eius ſic ⁊ miſcðia eius cũ eo eſt· Pꝛopter genꝰpeccati nõ:quia idem enus peccati fuit bomis ⁊ angeli ſcʒ ſi uperbia. nec pꝛopt aliquid quod fuit er ꝑte nature peccãtis: quia eiuſdẽ ſunt nature. vt dicit aug. de libero arbitrio. Angelus 1 anima ſunt natura pares:ſed diſpares officio. Pꝛet. nec ex parte potentie angeli. ſcʒ quia nõ poteſt ꝑ ſe reſurgẽ ſicut nec hõ põt ꝑ ſe reſurgere.pᷣs. Spũs vadens ⁊ nõ rediens.glo.i. ſe vadens ad peccatum: ſed nõ ꝑ ſe rediens a pcto.nulla igit cidet᷑ eſſe ratõ vel cauſa quare ſit irremediabilis.i t eſt ſuſceptibilis penitentie.¶ Item DOꝛige. arguit ſic. Mi ſericoꝛdia dei eſt infinita reſpectu culpe cuiuſlibʒ creature magis em̃ bona eſt gliqð malum ſit malum. Similiter Herñ. tangẽs illud Geñ.iiij .· MMaioꝛ eſt iniquitas med qᷓ vt veniam merear ſic dicit. deberet dixiſſe maioꝛ eſt miſeri coꝛdia dei qᷓ mea iniquitas. Sʒ maxima iiſericoꝛdia ma niſeſtaretur in ſũmo in remiſſione maxime culpe.i.culpe angeli. igit vel non manifeſtabitur in ſũmo:vel remittetuꝛ peccatum dyaboli.i¶l Item augu. in lib. lxxxiij.q. TFidemꝰ imaniſſimas beſtias a maximis voluptatibo abſtinerè do⸗ loꝛum metu.ſeo licet in demonibus ſit fantaſia pꝛoterua: mhilominus melioꝛes ſunt ⁊ magis oꝛdinata habent na⸗ turalia ꝙᷓ aliqua beſtia. igitur angelus malus multo ma⸗ gis abſtinet a voluptatibus metu doloꝛis ſiue pene.igituꝛ eiſi multum appetit peccare:abſtinet a voluntate peccandi metu pene.ſed homo abſtinendo ſe a volũtate peccãdi pꝛe⸗ parat ſe ſiue diſponit ad gratiã penitentie: igit ſi angelus põt hoc:poteſt diſponere ſe ad gratiã. ſed alio mõ nõ ẽ hõ babilis ad penitẽtiaʒ quãtũ eſt te ſe:niſi diſponendo ſe ad gratiã penitẽtie.igit᷑ edem modo quo eſt bomo ſuſceptibi lis:a angelus malus.4! Hic incidenter querit᷑ de quadaʒ otrarietate quod Jaco.ij.dicit. demones credũt ⁊ ↄtremi/ ſcunt. Sed Gꝛeg. in moꝛa. dicit. Factus eſt vt nullũ time⸗ ret: quia nec deũ. 4l Item beſtia timet penam ſiue doloꝛem nõ niſi quia diligit ſe.ſed angelus magis diligit ſe.etiaʒ ſi amoꝛe ꝑuerſo ꝙᷓ beſtia: igit᷑ magis metuit doloꝛẽ.et ſi hoc: cum ꝓpter fugam doloꝛis beſtia dimittit voluptates:mul⸗ tofoꝛtius ⁊ angelꝰ ita vt pꝛius.¶. Itẽ eadeʒ vi qua aſper⸗ namur 2 ſugimꝰmalũ dum abeſt.⁊ refugimꝰillud cuʒ pꝛe⸗ ſens eſt. Sed angelꝰanteqᷓ peccaret ſola vi vel ptate liberi arbitrij poterat vitare 2 fugere pctm. ſed peccatũ non ab⸗ ſtulit ei liberũ arbitriũ: igit᷑ adhuc ptᷣate liberi arbitrij po teſt deteſtari ⁊ fugere peccatum ſiue malum cõmiſſum.ſed hoc eſt diſponere ad penitẽtiam:igit᷑ ⁊c.¶ Item ſicut dicit Anſel. Si deus hominẽ nõ redimiſſet aliqua ſpẽs rerũ fa⸗ cta eſſet fruſtra.eſto ꝙ omnes angeli peccaſſent: tunc ꝑ ra tionem AUnſel. angelum redimiſſet.ſed fruſtra eſſet redem⸗ — ſus habere potuiſſet: multo poſſibilius hoc haberet natu⸗ litas ex ꝑte liberi arbitrij ad pꝛeparatõeʒ 2 ſuſceptõʒ gra⸗ lv. ptus niſi poſſet peniteꝛe:igituꝛ ſi omnes peccaſſent omnes poſſent penitere. igit ⁊ nũc poſſunt:quia peccatũ vniꝰnon alleuiat᷑ peccato omniũ. ꝗ4 Item in pcto ſunt duo. auerſio a bono incõmutabili:⁊ ↄueꝛſio ad bonũ ↄmutabile. Simi liter in penitẽtia ſunt duo.auerſio a bono ↄmutabili.⁊ cõ gerlio ad incõmutabile. Habilitas aũt ad ↄuerſionem ad bonũ incõmutabile ad auerſionẽ a ↄmutabili eſt er boni tate nature:.igit᷑ in angelo peccante relicta ſunt naturalia melioꝛa ꝙᷓ in bomine peccante.Si homo peccatoꝛ habilis eſt ad auerſionem a bono ↄmutabili.2 puerſionem ad bo nuʒz incõmutabile:multofoꝛtiꝰvt videt᷑ angelꝰpckoꝛ. igit᷑ talis eſi ſuſceptibilis penitentie.¶¶ Item creature ſenſibili data eſt vis qua poteſt fugere ſibi nociuũ.⁊ hoc atteſtatuꝛ bonitati natuꝛe illius. multofoꝛtius igit᷑ hoc datuʒ eſt na⸗ ture ſpũali.cum igit᷑ ißa angelica natura integra perſiſtit poſt peccatũ:igit᷑ ⁊ꝛc. aũt integꝛa ꝑſiſtat dicit dyoni.ſic Bata ipᷣis angelica dona nequaqꝙᷓ ipa eſſe mutata dicimꝰ ſed ſunt integra ⁊ ſplendidiſſima: ꝙᷓuis ipi nõ videãt clau xenies ipoꝝ boni inſpectiuas virtutes. Ytem anima hu⸗ mana lapſa ꝑ peccatũ.de ſe nõ habet facultatẽ penitendi. ſicut nec ſpũs angelicus. Pꝛet.retrahit᷑ a carne coꝛrupta. - — Sapie. ix. Coꝛpus qð coꝛrũpit᷑ aggrauat animã. igituꝛ vt videtur. homo de ſe minoꝛem babet facultatem penitendi ỹᷓ angelus.igit᷑ debet dici inpenitibilis eadem ratione vel ſoꝛtioꝛi qᷓ angelus.Et hoc videtur velle Auguſ. de fide ad petrum dicens. Si poſſibile eſſet vt bumana natura poſt⸗ ꝙᷓ a do auerſa bonitatem ꝑdidit voluntatis. ex ſeipᷣa rur⸗ ra angelica.que quanto minus grauatur pondere t coꝛpoꝛis:tanto magis hac eſſet pꝛedita facultate. Ad H dicendum. ꝙ dy abolus ſiue angelus malus eſt in luſcepti bilis penitentie.huius inſuſceptibilitatis cauſa eſt ipſius inuertibilitas. Qatura enim rationalis ſemel vertibilis ẽ ce ſe non pluries:niſi ex vnione eius cum aliquo mutabi⸗ li ſicut patet. Anima exiſtens in coꝛpoꝛe mutabili. poteſt mutari in bonum ⁊ in malum.⁊ indifferenter ad hoc ⁊ ad illud ſe habet. Seꝑata aũt a coꝛpoꝛe.vel ↄiuncta cum coꝛ/ poꝛe ĩmuta bili:permanet ĩmutabiliter in ſtatu in quo fuit cum a coꝛpoꝛe ſeꝑaret᷑: vnde angelus quia eſt creatura ra⸗ tionalis ſiue intellectualis ſeparata: oĩno de ſe non habet niſi vnam verſionem. Unde ↄuerſus ad deum imutabilit ſtat in illa ↄuerſione. vnde neceſſe ẽ illis exquo nature mu/ tabili alteri nõ vniũtur. in quo ſemel ſe mutauerunt: ppe⸗ tualiter ꝑmanere. vnde ⁊ angelica ⁊ intelligẽtia ſemel eſt veꝛtibilis. ꝓpter hoc angelꝰaueꝛſus a deo: null habz apti tudinem ad ↄuerſionẽ ad deum. nec ad bonitatem aliquã volũtatis. 4¶. Ad illud ergo qð pꝛimo obijcit᷑ in cõtrarium ꝙ angelus ratõne qua eſt ex nibilo vertibilis eſt in malũ. 7 ratõne qua eſi a pꝛima cauſa vertibilis eſi in bonum ⁊c. Dicendũ ꝙ ↄſideꝛatus vt in ſtatu ↄditionis pꝛime babuit iſtam duplicem vertibilitatẽ. ſeo naturalibo depꝛauatis ꝑ peccatuʒ · illã que fui: in bonũ ꝑdidit. vnde ſicut angeli bo ni ↄuerſi ad deum ↄfirmati ſunt. vt nec a bono pᷣmo auerti poſſunt.licet naturaliter habebãt vertibilitatẽ ad bonũ et ad malũ ⁊ hoc fuit dono gratie. vt em̃ dicit Gꝛego· angeli natura mutabiles gra facti ſunt imutabiles. Silꝛ angeli apoſtate auerſi a pᷣno hono. ita depꝛauati ſunt qᷓtũ ad na turalia. vt nec ↄuertendi habeant facultatem: nec etiam pᷣ⸗ parandi ſe ad ↄueꝛſionẽ: nec volendi conuerti vt infra pa tebit. 4 Ad illud quod dicit Hieꝛo. cum ſint libe. arbi.in vtrãq; partem flecti poſſunt. DOicenduzʒ ꝙ boc intelligitur de libero arbitrio creature in ſtatu conditõnis liberi arbi trij creature.ante confirmatiõeʒ in bono ⁊ obſtinatõem in malo flexibilis eſt ad ↄtraria. ¶ Ad id quod obijcitur. ꝙ habere gram qua remittit᷑ pctm nõ eſt in poteſtate homĩs peccatoꝛis.ſicut nec ĩ poteſtate demonis.⁊ ita vtriuſq; pec catum eſt irremiſſibile. Dicendum ꝙ licet effectiue loquẽ⸗ do indifferenter eſt in poteſtate hominis peccatoꝛis ⁊ de⸗ monis babere gratiam qua remittit᷑ peccatũ: mibilominꝰ materialiter loquendo nõ eſt ſic. In homie enim eſt habi⸗ 2 2 cie.ſed in dyabolo tanta eſt peruerſitas 2 ita pꝛofundata nõ eſt in eo habilitas ꝙ̃tum ad pꝛeparatõeʒ: ſed potius pugna ⁊ rebellio contra gr̃am. Et hoc eſt quod dicit Ili⸗ d. ꝙ dyabolus non petit veniam:quia non ↄpungitur ad penitenti. ⁊ hoc eſt quia ſemꝑ eſt in actuali cõtemptu dei vt infra patebit.i¶ Ad hoc quod querit᷑ vtxꝝ inſuſceptibili tas penitentie ſit vel ex genere peccati vel ex defectu er ꝑte peccantis vel ex ꝑte dei. Dicenduʒ ꝙ ex ꝑte peccantis cau ſaliter:ſcʒ inuertibilitas ad bonum. Ex pꝑte aũt peccati et ex ꝑte dri bene eſi ꝑ congruẽtiam. Cum igit᷑ obijcit ꝙ ani⸗ ma ⁊ angelus natura ſunt pares ſicut dicit aug. Dicendũ ꝙ augu. intelligit de paritate in genere que eſt. ꝙ ex boc vtraq; ſcʒ anima? angelica intelligentia habet facultatem cognoſcendi ⁊ diligendi drum: ⁊ habet facultatem perden di ſed non reparandi de ſe. Unde augu.de fide ad petrum Mon eſt natura que ineternum poſſit ſiue viuere ſiue bene viuendo ſubſiſtere:niſi que poteſt de teo ipſius dri mune⸗ re cogitare.hec autem natura intellectualis in animabus eſt homini ſpiritibus angeloꝛum.deus quippe cognoſcen di ac diligendi ſe non niſi angelis ⁊ hominibus indidit fa eultatem.quibus pꝛopter arbitrij libertatem que maxime buit intellectuali creature conferri: ita cognoſcendi ac diligendi ſe facultatem voluntatemqʒ donauit: vt etiam vnuſquiſq; ⁊ habere poſſit 2 perdere.ſi quis tamen eã ſpõ te perderet: ſua vi deinceps reſumere non valeret.Auguſ. etiam ponit cauſam paritatis anime ⁊ angeli.ſcilicʒ quia anime rationales ſunt. VUnde dicit de animabus.ſunt em̃ rationales ⁊ illis ſuperioꝛibus officio quidem impares: ſed natura pares.ponit igitur paritatẽ hanc ex hoc. aĩe ſunt ratõnales.4 Ad hoc qð obijcit Oꝛigeñ. dicendum ꝙ miſericoꝛdia dei poteſt dupliciter manifeſtari in ſũmo.vel Fm ſe:non habito reſpectu ad iuſliciam eius.⁊ ſic nõ decet ꝙ manifeſtetur. vel cum manifeſtatõne iuſticie:⁊ ſic nõ exi gitur ꝙ maniſeſtet᷑ in remiſſione peccati angeloꝛum. ĩmo potius exigitur contrariũ. ſcʒ ꝙ non ſic manifeſtet exquo ꝑſiſtit in actuali contemptu dei ⁊ gratie rebellione. Vnde ſi miſerie illius congrueret miſericoꝛdia: hoc miſerie ſu⸗ perbientis ⁊ rebellentis deo a gratie non congruit. VUnde augu. in li.de libe.arbi.Quid tam opus habes miſericoꝛ/ dia ꝙᷓ miſer: ⁊ qnid tam indignus miſericoꝛdia q̃ᷓ ſuꝑbus miſer. Pꝛet. dicendũ ꝙ miſericoꝛdia in ſũma oſtenſa fuit. quãdo ex mera bonitate ſua exinaniuit ſemetip̃m: ſoꝛmaʒ ſerui accipiens factus obediens vſq; ad moꝛtem moꝛtẽ au tem crucis. Pbilip.ij.Et de hac habundãtia miſeꝛicoꝛdie dicitur Ephe.ij.dens qui diues eſt in miſericoꝛdia. ꝓpter nimiam caritatem qua dilexit nos.⁊ cum eſſemus moꝛtui peccato:ↄuiuificauit nos xpᷣ⸗ ⁊c.q¶ Ad id quod obijcitur beſtie abſtinent a voluptatibo metu pene ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ in beſtijs mouet᷑ apetitus naturalis:7 ſoluʒ.qui nunqᷓ mouet᷑ in ſui nocumẽtuʒ quãtũ eſt de ipo appetitu: vnde qꝛ beſtie dicunt᷑ appetitu bmõi: fugiunt que ſunt ſibi nociua ob metum nociui fugiunt que ſunt ſibi voluptuoſa.in de monibus aũt non eſt ſic.non em̃ in illis mouet appetitꝰ na turalis ad peccatum: ſed potius liberum arbitrium obſti natum in malo ⁊ fantaſia ꝓterua depꝛauatũ. VUnde demo nes ſuꝑbia ⁊ inuidia agitati: mouent᷑ in illud qð eſt illis nociuũ? penale.⸗! Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ timoꝛ ſeruilis eſt donum ſpũſſancti. Dicendũ ꝙ boc verum eſt de timore qui a malo reuocat vel ſaltem a malo retardat. hoc aũt nõ ſacit timoꝛ demonũ.¶ Ad illud qð dicit HBꝛeg. ꝙ nõ deum timent. Dicenduz ꝙ ſicut habet᷑.j Joh.iiij.pfecta caritas foꝛas mittit timoꝛẽ.nõ quia exiſtẽtes in caritate ꝑfecta nõ timeant:ſed quia caritas euacuat imperiũ timoꝛis. Simi liter dico ꝙ dicit᷑ de dyabolo ꝓ nõ timet deum quia timoꝛ di in eo nõ habet imperium.neq; in eo ita imperat timoꝛ deit ꝓpter hoc ceſſet a malo.qlj Ad id qð obijcit᷑. ꝙ nõ ti⸗ metur pena niſi ꝓpter amoꝛẽ igit᷑ ſi magis diligit le qᷓ be⸗ ſtia: magis timet ⁊c. Jam ptz rñſio.nõ em̃ eſt ſimile. qꝛ be⸗ Nia ducit᷑ amoꝛe naturali dy abolꝰ appetitu liberi arbitrij obſtinati ꝑuerſi. VUnde amoꝛ naturalis ẽ quaſi abſoꝛptꝰ in illo ꝓternitate 2 puerſitate liberi arbi. vnde nõ ducituꝛ voluntate naturali ſed potiꝰ liberi arbitrij.¶ Ad boc qð obijcit᷑ ꝑ ratõeʒ Anſel. O ſi omnes angeli peccaſſent dñs redimiſſet angelũ ⁊c̃.dicendũ ꝙ illa ratõ nõ ↄcludit ange⸗ lum eſſe ſuſceptibilẽ penitẽtie: ſed ↄgruentiz diuine ꝓuidẽ tie vt reparet᷑. Si eĩ omnes lapſi eſſent.ne fruſtraret᷑ diui⸗ na ꝓuidentia: ↄgruum eſſet ꝙ eſſent reꝑati. quia ad hoc creatura ratõnalis peniteat quedã requirũtur ex ꝑte dei: quedam ex ꝑte penitentis. ex ꝑte dei poteſtas maieſtatis. operatio voluntatis.ↄgruentia ſapientie. Requirit᷑ em̃ ꝗ poſſit gratiam conferre penitendi.⁊ ꝙ cõferat 2 ꝗꝓ ↄogruat pferat᷑.Ex ꝑte penitẽtis requirit᷑ liberũ arbitriũ obe⸗ dientia. ⁊ cooꝑatio gratie. VUnde ratõ p̃ᷣtacta ↄcludit con⸗ gryuentiam reꝑationis angelice nature ex inuariabilitate diuine pꝛouidentie. Sed ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ ſunt ſuſcepti⸗ biles penitentie: quia illa deficiunt que requirũtur ex ꝑte penitentis. Si em vniuerſalis fuiſſet lapſus angelox: deꝰ pᷣuidiſſet modum ↄpetentẽ reꝑandi quẽ non pᷣuidit.quem modum penitus ignoꝛo. 4 Ad alind quod obijcit᷑. ꝙ boni⸗ tati nature ſenſibili atteſtat᷑ poſſe fugere ſibi nociuuʒ. ſed dona data angelis ipſa integra ſunt 2 ſplendidiſſima ⁊c̃. Rñſio. ſenſibile fugit ſibi nociuũ.dyabolus non: vt ta⸗ ctum eſi ſupꝛa. Ad hoc quod dicit᷑ ꝙ dona data angelis in tegra ſunt ⁊c. Dicendũ ꝙ dona illa ſunt bona illa natura⸗ lia: data illis ex habundãtie diuine bonitatis. que inqᷓ do na duplicem habent reſpectum. vnum ad eſſentia ſiue ſub⸗ ſtantiam angelicam: ⁊ jm hunc reſpectum integra ſunt et ſplendidiſſima. alium ad opera que oꝛdinata ſunt vt qui⸗ bus vniri babent cum ſuo optimo.⁊ pſᷣm hunc reſpectum non habent integritatem ⁊ ſplendoꝛem. ⁊ boc patet ex fi⸗ ne auctoꝛitatis que eſt.quis ipſi non videant ipſoꝛum bo⸗ ni perfectiuas virtutes. Vnde a parte qua debent exire in opus bonum:pꝛecluſa eſt illis via repagulo peccati.Unde inꝙtum virtutes ſunt id eſt ad eliciendum opera pꝛecluſa eſt illis via ſiue exitus. et hoc eſt quod dicitur claudentes ipſoꝛum boni perſpectiuas virtutes. ¶¶ Ao id quod obij⸗ citur.ꝙ in homine peccatoꝛe eſt duplex defectus. ſcilicʒ fa cultas penitendi per ſe:et impedimentum ex parte carnis coꝛrupte. Dicendum ꝙ hoc verum eſt.nihilominus eſt ſu⸗ ſceptibilis penitentie ratione vertibilitatis libe.arbi.an⸗ gelus autem non eo ꝙ eſt inuertibilis.⸗¶¶ Ad hoc quod di⸗ cit Auguſti. ꝙ ſi poſſibile eſſet ꝓ bumana natura poſtqᷓ a do auerſa bonitatem perdidit voluntatis. ex ſeipſa rur⸗ ſus habere potuiſſet: multo poſſibilius hoc natura habe⸗ ret angelica ⁊c. Dicendum ꝙ auguſti.oſtendere intendit. ꝙ bona voluntas datur a deo hominibus: et non eſt ipſis a ſeipſis. et ad hoc oſtendendum ponit comparatõnem in⸗ ter hominem ⁊ angelum quaſi arguens per locum a ma⸗ iori. Si angelus poſſz expeditius in ea que poteſt natura pꝛopꝛia qᷓ; anima que eſt grauata carne. & ſi anima poſi peruerſionem voluntatis reſumere poſſet oꝛdinatam:mul tofoꝛtius et angelus.igitur ſi non angelus nec homo.ln xc dicit ſic.bone quoq; voluntatis et cogitationis initium non homini ex ſeipſo naſci: ſed diuinitus et preparari et tribui.in eo deus euidenter oſtendit ꝙ neq; dyabolus ne⸗ qʒ; aliquis angelorum eius exquo ruine illius merito in banc ſunt infeꝛioꝛem detruſi caliginem: bonam potuit aut poterit reſumere voluntatem.quod ſi impoſſibile eſſet:igi tur bumana natura poſtiꝙᷓ a deo auerſa bonitatem perdi⸗ dit volũtatis:ex ſeipſa rurſus habere potuiſſet: multo poſ ſibilius hec natura baberet angelica. que quanto minus grauatur pondere terreni coꝛporis:tanto magis hac eſſet predita facultate. Sed oſtendit deus vnde bona voluntas hominibus cætur. quam ſic amiſerunt angeli cum habe⸗ rent:vt amiſſam deinceps habere non poſſunt. hec Augu⸗ ſtinus. Mõ igitur vult Auguſtinus dicere. ꝙ angelus eſt magis ſuſceptibilis penitentie ꝙᷓ homo:ſed ꝙ bomo nõ po teſt habere voluntatem bonam a ſe ſicut nec angelus. Sic igitur poteſt reſponderi ad ratõnes poſitas pꝛo parte iſta al ðdᷣo que pꝛo alia parte inducte ſunt concedi pñt. Il la tamen ratio que eſt.ꝙ ad penitentiã requiritur doloꝛet gaudium.a gandium ⁊ doloꝛ nõ poſſunt eſſeſimul ⁊ ſemel in eadem vi ⁊c.ſðõ videt᷑ mihi eſſe multe efficacie: quia cũ dicit augu. doleas 2 de dolere gaudeas: nõ intendit aug.q; gaudere opoꝛteat dolentẽ:ſᷣm ꝙ gaudere impoꝛtat motum affectõnis ipius gaudentis:ſed actum ↄplacentie voluta⸗ tis. vt ſic penitens doleat: ⁊ doloꝛ ip̃e ↄplaceat ipi volunta/ ti. vnde quia ip̃a voluntas poteſt reflectere ſe volendo ſupᷣ affectõnes illius ſiue ſint gaudij ſiue ſint doloꝛis: patet ꝙ eiuſdẽ vis vel potentie anime poteſt eſſe doloꝛ gaudiũ:eo modo quo ſignificatur illo verbo augu. doleas ⁊ de dolore gaudeas dc. rticulus ſecũdus Veritur vtrum angelus ante auerſionẽ vtpote Nin ſtatu innocentie fuit ſuſceptibilis penitentie vvirtutis. nõ:videtur ſic.Qatura nihil agit rulira. neq; deficit a neceſſarijs: multofoꝛtius nec auctoꝛ nature. ſed fruſtra daretur alicui virtuti virtus ſiue ptas aliqua:que nunqꝙᷓᷓ in aliquo indiuiduo pꝛogredeꝛet᷑ in actũ ſimiliter habilitas ſiue aptitudo que nunqꝙᷓᷓ in aliquo per⸗ ficeretur: ſed virtus penitentie nunqᷓ in aliquo angelo exi nit in actum nec exibit: igitur nunqᷓ fuit nec erit in aliquo igitur nec habilitas ad hoc fuit data nature angeli. J4l Itẽ BGam.c.xvj.Angelus inſuſceptibilis eſt penitentie qtum incoꝛpoꝛeus.homo enim pꝛopter coꝛpoꝛis infirmitateʒ pe nitentia fungitur. ſed aut ſumitur bic penitentia pꝛo vir/ tute ſiue gratia.et ſi hoc:habeo ꝓpoſitum.aut pꝛo actu: et hoc non videtur. quia nihil eſſet dictu angelum eſſe ſuſce⸗ ptibilem actus penitentie: cum actus egrediatur a ſubſtã⸗ tia mediante virtute. 4! Pꝛet. ſi aliquo modo loquẽdi poſ ſet dici angelum inſuſceptibilem penitentie actus.cum vir tus nulla ſemper ſit ocioſa: ſequit᷑ neceſſario ꝙ eſt inſuſce⸗/ ptibilis penitẽtie gratie vel virtutis.¶ Iez omnis habẽs liberum arbitriũ ſᷣm electõneʒ inuertibiliter inſuſceptibi⸗ lis eſt penitentie. quia ad hoc ꝙ aliquis eſſet ſuſceptibilis penitentie:opoꝛteꝛet ꝙ eſſet mutabile vertibiliter.ſed ange lus in pꝛimo ſtatu habuit liberum arbitrium mutabilem m electõnem mutabiliter:igitur ⁊c. Media poteſt habe⸗ ri ab augu.de fide ad petrum qui dicit de angelis.hoc diſ Paleit deus ⁊ impleuit ⁊c.¶. Item vt vult augu.naturales abitudines nature ratõnalis non auferuntur ſiue tollũ⸗ tur per peccatum.igit᷑ ſi angelus poſt lapſum n aptitudinem ad gratiam penitentie: nec ante Contra. conditi fuerunt habiles ⁊ apti ad ſuſceptõeʒ omnis virtu tis.igitur ad ſuſceptõeʒ penitẽtie cum ſit virtus vel gratia Pꝛimum patet ſic.Tu ſignaculum ſimilitudinis plenꝰſa pientia ⁊ ꝑfectus decoꝛe Eʒech.xxviij. YAlud dicituꝛ de pꝛi mo angelo qui cecidit in ꝑſona tyri.⁊ dicit ibi glo. vbi ſi⸗ militudo dei:ibi plenitudo ſapiẽtie ⁊ ꝑfectus decoꝛ.igituꝛ cum in illo fuit expꝛeſſa ſimilitudo dei.que notat᷑ ꝑ boc ꝙ dicitur ſignaculũ.quia ſignaculũ ᷣm intellectuʒ ẽ expꝛeſſa ſimilitudo: in illo fuit plenitudo ſapiẽtie ⁊ ꝑfectus decoꝛ: ſed loquit᷑ ibi ̃m ↄueniẽtiaʒ ꝑabole de decoꝛe virtutũ:igit᷑ habuit decoꝛem ꝑfectum virtutũ actu vel potẽtia. Si actu habuit omnẽ virtutẽ:igitur ⁊ penitẽtiam cum ſit virtus.ſi potentia:tunc fuit habilis ad eandem.4 Item indita fuit nature angeli in conditõne ſua iuſticia naturalis. aut igit indita fuit vt ꝑfectibilis iuſticia gratuita: aut non pfectibi lis.conſtat ꝙ vt ꝑfectibilis. Sed iuſticia naturalis dictat offenſas conditoꝛis debere coꝛrigi ꝑ penitentiã:hec igituꝛ iuſticia naturalis ſic dictans fuit perfectibilis in angelo. huius autem pfectio eſt per penitentiaʒ que eſt gratia vel virtus.igitur angelica natura in ſtatu nature condite fuit ſuſceptibilis penitentie gratie vel virtutis.q¶ Iteem ea vir tute qua oditur malum ne inſit: aſpernatur cum ineſt ſed vnicuiq; angelo inditum eſt odium peccati ne inſit.⁊ hoc vi liberi arbitrij.igitur vnicuiq; inditum eſt poſſe aſperna ri beccatun ſi contingit ineſſe.⁊ hoc in eadem vi.ſed hu⸗ iulmodi aſpernatio actu non eſt niſi virtute penitentie.igi tur vnicuiq; angelo inditum eſt poſſe ſuſcipere virtutẽ vel gratiã penitentie. Item quicquid eſt ſuſceptibile vnius opꝑpoſitoꝛum eſt ſuſceptibile alterius. niſi talia ſint oꝑpoſi lv. ta ꝙ alterum neceſſario ſit ineſſe.ſed virtus ſiue gratia pe nitentie 2⁊ peccatum ſunt opoſita: igitur illud cui vnũ in⸗ eſt: ſuſceptibile eſt alterius:cum neutrum neceſſario inſit. igitur cum angeli in ſtatu conditionis fuerunt ſuſceptibi⸗ les peccati:fuerunt ⁊ ſuſceptibiles gratie ſiue virtutis pe⸗ nitentie. 4 YItem triplex eſt libertas arbitrij.ſeʒ a neceſſita te: a peccato:a miſeria. A neceſſitate ⁊ ante peccatũ poſt liberum eſt. hec habent᷑.ij.ſenten.xxv.diſ. Poteſt igitur ex his argui ſic.ſi li.arbi.eſt eiuſdeʒ libertatis ante caſum ⁊ poſt. ⁊ hoc eſt q̃tum ad libertatem a neceſſitate: igit᷑ nul⸗ la neceſſitas eſi dolendi malum. vel non diſponendi ſe ad quãcũq; gratiam. ſed ſi boc:manet aptitudo ad gratiam quãcunq;.igitur in quocũq; ſtatu ſit ſpiritus hbabens libeꝛ tatem iſtam: habet aptitudinem ad gratiam penitẽtie.igi⸗ tur angelus ⁊c. Et hac eadem ratõe videtur.ꝙ poſt lapſuz in culpam habet aptitudinem ad penitendum. 4 Itẽ apti⸗ tudo ad gratiam penitẽtie ꝑ ſe loquẽdo.aut eſt ptatis:aut infirmitatis. 25 infirmitatis:quia tunc quãto res ſuſce: ptibiles eſſent infirmioꝛes:maioꝛem habeꝛent aptitudinẽ ad gratiam penitẽtie.quod eſt falſum.quia maxime infir⸗ me erunt in inferno:igitur eſt ptatis.ſed li.arbi.in angelo fuit maioꝛis ptatis ante lapſum ꝙᷓ li. arbi. homis velſal⸗ tem eq;:igitur angelus in ſiatu conditõnis habebat maio rem vel tantã ſaltem aptitudinem: quantaʒ habuit homo vel habet. 4! Item creature rationalis vt angeli homĩs vt conſiderant᷑ in ſtatu innocẽtie eſt amoꝛ naturalis reſpe ctu boni.ſcʒ in ſe ⁊ in alio.⁊ conſimiliter odium naturale reſpectu mali in ſe ⁊ in alio.ſed pꝛimum eſt perfectibile in angelo ſcʒ caritate: igitur ⁊ ſcᷣm conſimili ratione. Sed odium vel deteſtatõ in ſe eſt ꝑfectibile gratia penitentie ſi ue virtute:igitur vt pꝛius.4¶. Item cauere a peccatoẽ aciꝰ penitẽtie.vnde Yido. Inanis eſt peniẽtia quã ſequens co⸗ inquinat culpa.ſed aptitudo cauẽdi a peccato infuit ange lo in ſtatu nature candite:igit᷑ ⁊ aptitudo ad actũ peniten tie.ſed in quocũq;ʒ eſt actus alicuius:⁊ viꝛtus eiuſdezʒ. A ſi mili in quocũq; eſt aptitudo ad aliquẽ actũ ⁊ in eodem eſt aptitudo ad virtutẽ eiuſdẽ. igit᷑ cũ in angelo fuit aptitudo ad actũ penitẽtie in pꝛimo ſtatu ⁊c̃.q¶¶ Itẽ tres ſunt actus quos ↄtingit in eſſe creature ratõnali. ſcʒ ſtandi.cadendi. reſurgẽdi ⁊ iſti actꝰcom ꝑabiles ſunt m ptᷣatem maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ. Cadere aũt eſt in his mime ptatis. Stare alicuiꝰ eſt.ſed minoꝛis qᷓ; reſurgere.vnde ⁊ i bis maxime virtutis pꝛatis eſt reſurgere.igit᷑ cum angelica intelligẽtia ſit tã⸗ te virtutis ⁊ ptatis quante eſt aia bumana vel maioꝛis:vi⸗ detur ꝗꝙ 2e d hoc dicendũ ꝙ ficut tactũ eſt. ad hoc ꝗ⸗ aliquis peniteat tria requirũtur.ſcʒ doloꝛ de amiſſis volũ tas ſubijciendi ſe diuine iuſticie in ſatiſfaciẽdo: ⁊ volũtas non peccandi vlterius. Vnde ad hoc ꝙ aliquis eſſet ſuſce/ ptibilis penitentie virtutis: opoꝛteret ꝙ abilis ſiue aptus eſſet ad dolendũ de ↄmiſſo:ſi ↄtingeret eum ↄmittere.⁊ ad ſubiciendum ſe diuine iuſticie ꝑ ſatiſfactõeʒ:⁊ ad nolendũ vlterius peccare.quoꝛum nullum ouenit angelice nature ꝓpter quod dici poteſt.ꝙ in nullo ſtatu eſt ſuſceptibilis pe nitentie.vnde concedi poſſunt rationes que pꝛo illa parte inducte ſunt.⸗¶ Ad quod pꝛimo obijcitur in cõtraꝛium.ſcʒ ꝙ angelus apoſtata habuit plenitudinem decoꝛis ſcʒ vir⸗ tutum vel potentia:igitur ⁊ penitentiã. Dicendum ꝙ vir⸗ tus ꝓpꝛie ſumpta eſt ꝑficiẽs creaturã ratõnalẽ.vniendo eã cum ſuo optimo.ſᷣm ꝙ dicit augu.in li.ſolilo.virtus eſt re cta ratio ꝑueniens in finem. ⁊ m ꝙ ſic ſumit᷑ virtus:habe bat angelus aptitudinem ad plenitudinem virtutum ante lapſum. Alio modo ↄmuniꝰſumit᷑ virtus pꝛout eſt reꝑati ua defectuũ poſſibilis creature quos incurrit ꝑ lapſum.⁊ hoc modo ſumpta virtute:peniteẽtia eſt virtus. Vnde au/ guſ. in li.ſex rñſionũ. Penitentia eſt res optima ⁊ ꝑfecta: que omnes defectus reuocat ad perfectum. ſic ſumendo virtutem nõ habuit angelus aptitudinem ad plenitudinẽ virtutum. 4¶:. Ao hoc quod obijcit᷑.ꝙ ↄcreata fuit angelice intelligẽtie naturalis iuſticia.que dictabat offenſas ↄdito ris debere coꝛrigi ꝑ penitentiã que ꝑfectibilis erat gratia vel virtute. Dicendũ ꝙ hoc verum eſt.ſed cum poſtea ſub⸗ ditur.ſed illud quo naturalis iuſticia ꝑfectibilis fuit.fuit penitentia gratia vel xirtus. Dicendum ꝙ boc non eſt ve⸗ rum. ĩmo fuit ꝑfectibilis generali iuſticia que ẽ generalis oꝛdinatiua creature ratõnalis.¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ ea virtute qua oditur maluʒ ne inſit. aſpernat᷑ eum ineſt. Dicendũ ꝙ boc intelligendũ eſt ſolumodo in illis que ver⸗ tibiles ſunt a malo in bonũ.⁊ vt ſunt i ſtatu vertibilitatis boc dico ꝓpter animas repꝛoboꝝ.4l Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ illud quod eſt ſuſceptibile vniꝰ opoſitoꝛum eſt ſuſcepti: bile ⁊ alterius:niſi alterum inſit neceſſaꝛio. Dicendum ꝙ; vertibilitas reſpectu oꝓoſitoꝛum dupliciter tollitur.xvł de ſectu pꝛiuationis:vel inherentia foꝛme ſatiſfacientis appe titui.verbigr̃a. Oculus bene diſpoſitus poſſibilis eſt ad oꝑpoſita ſcʒ ad videndum ⁊ ad non videndum. adueniẽte cecitate iam tollitur illa poſſibilitas: nec habet poſſibilita tem videndi. Similiter cum materia pꝛima ſuſceptibilis erat ſoꝛmarum contrariaꝝ.cum aliqua pars illius ꝑfecta fuerit.foꝛma cõpletiua ſatiſſaciẽte oĩno aꝓpetitui mateꝛie. ſicut eſt in coꝛpoꝛibus luminoſis:non habet poſſibilitatẽ ad foꝛmam contrariam. ablata eſt enim iam vertibilitas ad oppoſita.ſimiliter eſt quodmodo in ꝓpoſito. In malis angelis per lapſum in peccatuʒ innata eſt quedam pꝛiua/ tio in illis qua ablata eſi veꝛtibilitas in bonum. In bonis er conuerſione ſui ad ſummuʒ bonum. ſſatiffactum eſt oĩno appetitui angelice nature:qua ablata ẽ vertibilitas ad ma lum. Ad quod ergo obijcitur.ꝙ illud quod eſt ſuſceptibile vnius oppoſitoꝛum ⁊c. Dicendum ꝙ hoc verum elt de op⸗ poſitis contrarie viciſſitudinantibo circa idem ſubiectum naturale ex diuerſa operatõne nature: ⁊ motus appetitus diuerſi ex parte ſuſceptibilis.q¶¶ Ad io qð obijcitur.ꝙ ſem per eſt libertas arbitrij a neceſſitate ⁊ in om̃i ſtatu ⁊c.Di/ cendum ꝙ in illa diſtinctõne libertatis. libertas a neceſſi⸗ tate eſt idem qdð libertas a coactõne. VUnde dicendũ.ꝙ eſt neceſſitas ſcʒ exterioꝛis coactionis.⁊ qᷓtum ad hanc ſemꝑ eſt voluntas ſiue li.arbi.eiuſdem libertatis. Eſt ⁊ alia ne ceſſitas que eſi agitatõnis interioꝛis ſiue impetus que eſt a ꝓteruitate fantnſie.⁊ q;tuʒ ad banc nõ eſi ſemꝑ eiuſdeʒ libertatis. vnde volũtas dyaboli ꝓteruitatis malicia ita vehementer agitat᷑:ꝙ nõ poteſt velle bonũ.¶ Ad illud qð querit᷑.vtꝝ aptitudo vel ſuſceptibilitas penitẽtie ſit ptatis aut infirmitatis ⁊c. Dicendũ ꝙ non eſt ptatis ſimpliciter neq; infirmitatis ſimpliciter: ſed eſt ptatis infirmabilis ⁊ reꝑabilis. AUnde non atteſtatur neq; ſimplieiter poteſiati neq; ſimpliciter infirmitati: ſed poteſtati reꝑabili poſt ca⸗ ſum ſi ↄtingeret. ¶ Ad aliud ꝙ odium mali in ſe eſt ꝑfecti bile gratia penitentie. Dicendum ꝙ hoc nõ eſt verum.ĩino potius caritate qua eſt ꝑfectibilis amoꝛ naturalis boni vł iuſticia generali vt ſupꝛa tactum eſt. ¶ Ad hoc quod obij⸗ citur.ꝙ cauere a peccato eſt actus penitẽtie. aptitudo ca uendi a peccato fuit in angelo ⁊c. Dicendũ ꝙ; ꝓut aptitu⸗ do cauÄdi a peccato fuit nature angelice: non fuit ꝑfectibi⸗ lis gratia penitẽtie ſed potius generali iuſticia vt tactum eſt. nec cauere a peccato eſt actus penitẽtie:ſed potiꝰgene⸗ ralis iuſticie. ſed cauere ab hoc peccato ſcʒ odij ꝓximi eſt actus caritatis.a pcto eꝛroꝛis eſi actꝰfidei ſilꝛ de alijs.ca⸗ nere aũt a pcro ↄmiſſo eſt actus penitẽtie.cauere ab omni peccato poſt ſuſceptam penitentiã eſt penitẽtie fructuoſe fecte.eſt tamen a generali iuſticia im ꝑante. ¶ Ad hoc qð obijcit. ꝙ cum angelica natura vt condita eſt ſit tante vir⸗ tutis qute eſt aia humana ⁊c. DLDicendui ꝙ aptitudo ad ſuſceptioneʒ penitẽtie nõ eſi poteſtatis ſimpliciter:ſed po⸗ teſtatisg reꝑabilis ⁊c.vt ſupꝛa. rticulus tercius erit᷑ de inuertibilitate angeli a poteſtate ſic. Glle ſolus qui nõ eſt ex nibilo id eſt deus:inuer tibilis eſt. omnis aũt creatura vertibilis: eo eſt er nihilo.ſed eum peccatum magis facit apꝛopinquaꝛe creaturam ad nibilum ꝙᷓ appꝛopinquat 'm conditionem nature ſue: ꝗpter peccatu nõ erit minus vertibilis ſed ma⸗ gis. igitur veꝛtibilitas que fuit in angelo ante peccatuzʒ nõ eſt impedita ſed erpᷣedita magis per peceatum. igitut ſᷣm quuſcũq; differentias ⁊ modos fuit vertibilis ante pecca⸗ tum:eſt modo vertibilis.¶¶ Item poteſtatis dyaboli eſt fa cere maluʒ ⁊ ceſſare a malo ⁊ loquoꝛ de malo exterioꝛi ſcʒ in oꝑe.ſed magis ſubiecta eſt libertate ratõnalis creatu:e ipᷣa voluntas ꝙᷓ ipſa oꝑatiua qua fiunt exterioꝛa:nihil em̃ ita eſt in poteſtate rationalis creature ſicut voluntas.iqit᷑ facultatis eſt dyaboli facere malu:n ⁊ velle ceſſare a malo. ceſſare a malo ſiue declinare bonũ eſt: quia eſt altera ꝑs iuſticie:ergo volũtas dyaboli eſt vertibilis in bonũ a ma⸗ lum. 4 Item vt dicit augu. non eſt malum niſi quia nocet. malum igit᷑ eſt quia nocet ⁊ magis malum quia magis no eet.ſed malum angeli peccantis non eſt maiꝰ infinitum ꝙᷓ bomiĩs peccantis: igitur malum angeli nõ nocet magis q; malum homis homi.ſed nõ poſſe velle bonuʒ 7 poſſe velle bonũ diſtant infinita diſtantia:igit᷑ cum peccatuʒ bomĩs peccantis nõ adeo nocet ꝙ tollit poſſibilitatem volẽdi bo⸗ num: ſed relinquit in homine poſſibilitatem hanc:nec pec catum angeli adeo nocebit angelo ꝙ auferat illi poſſibili⸗ tatem volendi bonum. igitur poteſt velle bonũ 1 malum. igitur volũtas illius vertibilis ẽ. ꝗ Item in naturalibus que ſunt mutabilia reſpectu foꝛmarum contrariarum. ſo⸗ lũmodo tollit hanc mutabilitatem foꝛma ſatiſfaciens ap⸗ petitui materie. ſimiliter videtur in ſpiritualibo ſuſcepti⸗ bilibus boni ⁊ mali. cuiuſmodi ſunt angeli.ꝙ illud ſolum tollet in eis mutabilitatem ſiue vertibilitatem voluntatis ꝙ ſatiſfacere poteſt appetitui voluntatis.ſed hoc ſolum eſt ſumma bonitas vniens ſe illis ꝑ glonam. igitur vertibili⸗ tas tollitur ſolũmodo in angelis beatis.¶. Item ſimplici⸗ tas eſſentie atteſtatur magnitudini potentie. EUnde quan⸗ to aliquid ſimplicius in eſſentia tanto multiplicius in po⸗ lentia.ſed eſſentia angelica etiam lapſa non eſt nimis ſim plex anima humana lapſa:igitur nõ eſt minoꝛis potentie. igitur ſi anima lapſa non pꝛiuatur potentia vertibilitatis ad bonum:nec ſpiritus angelicus pꝛiuatur eadem. 4¶ Itez vam̃. Omne creabile eſt vertibile.ſolum em quod increabi le eſt ⁊ inuertibile.hec igitur eſt differentia inter creatorẽ ⁊ creaturam ᷣm Sama.ꝙ creatoꝛ non eſt vertibilis:crea tura vertibilis in bonum ⁊ in maluʒ. igitur cum angelus apoſtata ex apoſtaſia nõ amittit propꝛietatẽ creature ⁊c̃. Pret. vertibilitas iſta ſi tollit᷑ gra tollit᷑. Vñ ibidẽ ſubdi⸗ tur. Immoꝛtalis eſi angelus:non natura ſed gratia.⁊ di⸗ citur ibi immoꝛtalis immutabilis igitur hec mutabilitas gratia tollitur. Et videtur per diffinitionem angeli quam onit Dam̃.que eſt. Angelus eſt ſubſtantia intellectualis emper mobilis arbitrio libera:incoꝛpoꝛea.deo miniſtrãs Fm gratiam non natuꝛam.ĩmoꝛtalitatẽ ſuſcipiens.Ex his videtur ꝙ gratia ſolũmodo tollitur hec mutabilitas. igit᷑ ſolum beati ſunt inuertibiles.repꝛobi vᷣo vertibiles.¶ Itẽ in demonibus ſunt alterate affectiones. ſcilicet a doloꝛe in gaudium ⁊ econuerſo. Gaudent enim quando peccamus Oſee.vij.In malicia ſua letiſicauerunt regem. Slo.in no ſtris peccatis gaudent pꝛincipes tenebꝛarum. Similiter triſtant᷑ de noſlꝛo pꝛofectu.vt em̃ dicit Alchuinꝰſuꝑ Geñ. Infeſtus eſt hoĩm ſaluti ꝓpter odium in creatoꝛẽ ⁊ inuidi am i inẽ.ſᷣ inuidia eſt tꝛiſticia aliene felicitatis.eꝛgo D Ad pᷣdicta dicendũ ꝙ dyabolꝰangelꝰpoſt lapſum ẽ inuertibilis ad bonũ. hmõi aũt inuertibilitatis cauſa eſt multiplex. quedam em ſunt cauſe neceſſitatis quedam cõ⸗ gruentie. Cauſe autem neceſſitatis ſunt ſumma pᷣcipitatõ ſuperne inſluentie impugnatio.pernitõſa obſtinatio.com pleta ſiue inuincibilis deſperatio.diuine ſententie diffini⸗ tio.Eſt ergo ſumma participatio cauſa inuertibilitatis ſi ue malicie illius complete.quod patet.quia natura ange/ lica in naturis conditis excellentiſſima eſt. Unde Auguſ. de ciui.dei. Angelica creatura om nia cetera que deus con didit nature dignitate pꝛecedit.ſed quanto natura ſpiri⸗ tualis ſuſceptibilis vicij vel coꝛruptionis nobilioꝛ eſt excel lentioꝛ: tanto depꝛeſſioꝛ efficitur et magis elongata a ſuo fine ⁊ inherentia ſui coꝛruptiui.pꝛopter boc dicit Anguſ. xj.de ciui.dei.de angelis lapſis.peccato ſuo teſte conuin⸗ ¶ Lueſtio citur bonam conditam eſſe naturam. Unde ex eo ꝙ a ſum mo oꝛdine 2 gradu in creaturis cecidit: in infimum ꝓruit Vnge li.j.de mirabilibus.quare inuemabili vindicta ſũ⸗ mus angelus eſt ꝑcuſſus. cum peccans et cum mandatum ſui creatoꝛis homo tranſgrediès venialiter ad penitentiã moduʒ reuocatur. Angelus ergo in ſũmo honoꝛis ſui oꝛdine conſtitutus imutatõnem excelſioꝛem ſtatum nõ ha buit:niſi ꝑ contemplatõneʒ ſui creatoꝛis confirmatꝰ in eo ſtatu ꝑmaneret vbi conditus fuit.⁊ idcirco ꝓlapſus iteꝛũ reuocari mĩme potuit: ꝗ de ſublimiſſimo ſui oꝛdinis ſlatu pꝛoruit.homo vᷣo adhuc in terra poſitus generanqdl officõ teſtinatus ciboꝛũq; vſui deputatus:imutatõneʒ ſublimio⸗ rem melioꝛem ſpualioꝛũq; vitam ſiue moꝛtem reciperet. Item alia cauſa eſt diuine influentie impugnatio. quia em̃ ex babundantia influentie.deum influenteʒ impugna⸗ uit: merito clauſit ſibi viam influentie.delectatus enim in babundantia bonoꝛum a deo collatoꝛuʒ: auerſus eſt a deo per ſuꝑbiam nolens illi ſubeſſe. Vnde angu. xj. ſuꝑ Geñ. ad lr̃am. putat᷑ nũqᷓ; dy abolꝰ in veritate ſtetiſſe ſed ab ipo ſue conditõnis initio cecidiſſe nõ ſic accipiendũ eſt vt malus a bono deo putat᷑ creatus.alioquin nõ ab initio ce cidiſſe diceret᷑. neq; em̃ cecidit ſi talis eſſz factus.ſed factꝰ continuo ſe a luce veritatis auertit: ſuꝑbia timidus: ꝓpꝛie pẽatis delectatõne coꝛruꝑtus.¶ Item ꝑnitõſa obſtinatio eſt cauſa.⁊ dico obſtinatõneʒ ꝑnitõſam que erit in odium creatoꝛis.de hbac Alchuinꝰſuꝑ Geñ.Cur dy abolꝰ?tam in⸗ feſtus eſt hominũ ſaluti. Rñſio.ꝗpter odium in creatoꝛeʒ inuidiam in bominẽ ex deſperatõne ſue ſalutis.4l Itez in⸗ uincibilis deſperatõ eſt cauſa.de qua Yſido.ð ſũmo bono. vno ſuꝑbie lapſu dum deo ꝑ tumoꝛẽ ſe conferunt: ⁊ homo cecidit ⁊ dyabolꝰ. Sed homo reuerſus ad penitẽtiaʒ deo inferioꝛẽ ſe eſſe cognoſcit: dyabolꝰpᷣo nõ ſolum in hoc ↄten tus ꝙ ſe deo equalẽ eſtimãs cecidit:inſuꝑ ⁊ ſuꝑioꝛeʒ deo ſe eſſe dicit.ſᷣm apli dictũ qui ait de antixpᷣo · qui aduerſatur ⁊ extollit᷑ ſuꝑ omne quod dicit᷑ deus: aut quod colitur. ij. Tbeſſa.ij. Syabolꝰideo iam nõ petit veniam: quia nõ cõ pungit᷑ ad penitẽtiam. hec Iſido. Ecce obſtinatõ dyaboli vnde innertibilis eſt ad ↄpunctõeʒ. 4l Itez dinine lentẽtie diffinitõ eſt cauſa. VUnde aug.de fide ad petrũ.de angelis boc diſpoſuit deus ⁊ adimpleuit.vt ſiquis eoꝝ bonitatem volũtatis ꝑderet:nũqᷓ; diuino munere reꝑaret. Et alibi in eodem. Pars angeloꝝ que a ſuo creatoꝛe deo quo ſolo bo no bona ſunt:volũtaꝛia pꝛoꝛſus auerſione diſceſſit· equita tis ſuꝑne indicõ initiuʒ ſue damnatõnis in ipᷣa auerſione voluntatis inuenit. vt nõ aliud eſſet inciꝑe iam puniri:qᷓ illius beneficij boni dilectõne deſtitui.quã deus in eterno ſic totam pᷣcepit remanere ſupplicio:vt etiam ei ignem eter num pᷣpaꝛet. In quo illi oẽs pnaricatoꝛes angeli nec mala poſſunt volũtate carere nec pena:ſed ꝑmanente in eis iniu ſie auerſionis malo:ꝑmaneat etiam iuſte retributõis eter na damnatio. bec auguſ. ren maltipler eſt ratio ſiue cauſa congruentie. Vna eſt ꝙ non peccauit alio ſuggeren⸗ te. Alia ꝙ peccauit in parte.Alia ꝙ non habuit carnẽ de⸗ pꝛimentẽ. alia ꝙ non poteſt reꝑari ꝑ ſimile. alia eſt ꝑſpica citas vis intellectiue. Iſte ↄgruitates oſtendunt equitatẽ diuine iuſticie in hoc: ꝙ damnatus eſt tali ꝑuerſitate ſine impoſſibilitati ad conueꝛſionem. Ana ergo ratio eſt ꝙ peꝛ ſe peccauit nõ ab alio ſuaſus.vnde Gꝛego.in moꝛa.Apo⸗ ſtata angelus nulla ſpe vnqᷓ venie vlla ↄuerſionis emenda tione reuocat᷑.nec vnqᷓ lumen pꝛiſtini ſtatꝰrecipit:qm̃ hoc non ſuaſus amiſit. ſic illũ quippe ꝑpetrare cecitas ſuꝑbie grauat:vt nequaꝙᷓ vlteriꝰ ad lucẽ penitẽtie ꝑ diuini reſpe⸗ ctus memoꝛiã reſurgat.¶¶ Item pꝑticularitas lapſus ẽ cau ſa. Si em̃ tota vniuerſitas angeloꝝ paſſa eſſet lapſum: cõ grueret vt eoꝛundem eſſet reꝑatio:ne decretum diuinuʒ in eis fruſtraret᷑. AUnde augu.in Enche. Placuit vniuerſita⸗ tis creatoꝛi 2 moderatoꝛi vt quem non tota multitudo an geloꝛum deum nõ deſerendo ꝑierat:ea que perierat in ꝑpe tua ꝑditione remanerent.at vo creatura ratõnalis que in hominibo erat que peccatis atq; ſupplicijs tota perierat: ex parte reꝑari poterat. Item quia non habuexõt carnẽ lv. aggrauantem: irreuerſibiliter peccauerunt. homines nõ. vnde. vj. Señ. on pmanebit ſpiritꝰ meus in homine in eternum quia caro eñ. Iteʒ IYſido.de ſũmo bono. Apoſta te angeli ideo veniã nðõ habent:quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate grauati ſunt vt peccarent. homines aũt poſi peccatũ idcirco reuertũtur ad veniã: ꝗpter ꝙ ex lutea materia pondus traxerũt infirmitatis. ideoq; † infirma carnis conditõne reditus patet homini ad ſalutem. ſicut p. dicit. ipe ſcit figmentuʒ noſtrum. Memento domine quia terra ſumus.Et iteruʒ memoꝛare inquit que ſit mea ſubſtantia. ¶ Item quia non habuit ſimilem ſibi repatoꝛẽ non potuit.i.non congruit ipſum reꝑari. Vngde Anſel.in li. Cur deus homo. in fine.dyaboli recõciliatõnem impoſ ſibilem intelliges:ſi diligenter humanã conſideras. ſicut em̃ homo non potuit reconciliari niſi ꝑ hominẽ deum qui moꝛi poſſet ꝑ cuiꝰ iuſticiã deo reſtitueret᷑ qð peceatũ homi nis ꝑdiderat:ita angeli damnati nõ pñ̃t ſaluari niſi ꝑ an gelum dei qui moꝛi poſſet ⁊ qui ꝑ ſuam iuſticiam reꝑaret: qð aliena peccata abſiulerũt.⁊ ſicut homo ꝑ aliũ bominẽ qui non eſſet eiuſdem ceneris Fuis eſſet eiuſdẽ nature nõ debuit releuari:ita nullus angelus ꝑ alium angelum ſal⸗ uari debet ꝙᷓuis omnes ſint vniꝰnature:qm̃ non ſunt eiuſ dem generis ſicut hbomĩes. Mon em̃ ſic ſunt omnes angeli xæ vno angelo:quẽadmodũ omnes de vno homie.¶ Itẽ ꝙ ꝑſpicacitas intellectꝰ fiunt cauſa.patet ex Dyoni . dicente xmonis malũ eſt contra deifoꝛmẽ intellectũ.pomĩs malũ contra ratõnalem:coꝛꝑis malũ contra naturã. quia ĩ hoc habent ſpũs intellectũ deo conſiłeʒ: ꝙ ſicut deus ſubito ⁊ ſine ratiocinatõne collatõne:ita angelus videt omnia fa ciẽda.homo vo quia caro eſt. nõ videt facienda ſine diſculſ ſione ⁊ iudicio ⁊ ratõcinatõe: que vtiq; non niſi tꝑe fiunt. Ande bomo dicit᷑ ratõnalis: angelus intellectualis.tem⸗ pus aũt mimũ:ad inſtans habet ꝓpoꝛtõnem infinitã. VUn⸗ de intelligentia angelica comꝑatur ad bumanũ intellectũ q̃tum ad ꝑſpicaciam intelligendi ſicut remediabile ad nõ remediabile. Poteſt igitur (vt ex bis patet) dici. ꝙ ex vlti⸗ mitate ꝑuerſitatis voluntatis demonũ ⁊ alijs pꝛetactis eſt inuertibilitas hec in illis. Et ſic patet qualiter ad vltimo queſitum eſt dicendum. Ad hoc quod pꝛimo obijcituꝛ creatura vertibilis eſt eo ꝙ ex nihilo.⁊ peccatũ facit crea⸗ turam magis appꝛopinquare ad nihiluʒ ⁊c. Dici poteſt ⸗ vertibilitas que eſt creature ex conditõne ſua eſt vertibili⸗ tas in defectum. non autem vertibilitas in bonum. immo banc habet a ſuo conditoꝛe.Vnde augu.de fide ad petrũ. ideo quippe nature a deo facte ꝓſicere poſſunt quia eſſe ce⸗ perunt. ideo deficere:quia er nihilo facte ſunt. Et poſt ſub ditur quaſi expoſitio verbi buius ſit.Ad defectum eius cõ Ditio ducit oꝛiginis: ad pꝛofectum vo pꝛouehit operatio creatoꝛis.¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ poteſtatis dy abo li eſt facere malum ceſſare a malo ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ ſequi tur. Pꝛoterua em̃ fantaſia in dyabolo agitat voluntatem ipſius tante impetu. nec ex alia parte habet aliquam re⸗ tardatõnem a gratia ꝙ non poteſt nolle malum. In oꝑibo autem ꝑcuſſis dirigitur machinatõne natura. Aliquando quadam aſtucia ceſſat ab oꝑe malo:vt incautos ⁊ quaſi ſe curos foꝛtius ledat. VUnde ſi ceſſat vel declinat a malo.illa xclinatio non eſt pars iuſticie:quia ad declinatõnem mo⸗ uetur ꝑuerſa intentõne.¶¶ Ad id quod obijcit᷑. ꝙ peccatuzʒ angeli nõ eſt maiꝰ infinitũ ⁊c. Dicendũ ꝙ vehemẽtia nocu menti nõ eſt oĩno a quantitate ſed nobilitate peccantis.qꝛ Dictum eſt. a nobilitate nature ſiue excellẽtia peccãtis con tingit. ꝙ ita exinanit᷑ virtꝰ illius a ſuo coꝛruptiuo. ꝙ oĩno auertit᷑ ⁊ elongat᷑ a ſuo fine.i¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ in na⸗ turalibo ſolũmodo ſatiſfactõ appetitui materie tollit muta bilitatẽ 77. Sicẽdũ ꝙ aliter eſt de appetitu naturali:⁊ volũ tate li.arbi. Appetitꝰ eĩ naturalis ſemꝑ mouet᷑ ⁊ tẽdit ad hoc vt ꝑficiat᷑ iᷣm inditã ſibi poſſibilitatẽ. vnde adepta il⸗ la ꝑfeciõe quieſcit motꝰilliꝰ⁊ tendẽtia ſicut in fine ſuo.ſed volũtas liberi arbitrij: licet data ſit intellectuali creature vt ſponte volũtario affectu moueat᷑ in ſuũ bonũ ꝙ ſolum eſt illiꝰꝑfectio:nibilominꝰqñq; ſpõte auertit ſe a ſuo bono ſcʒ a bono ſimpliciter.⁊ mouet᷑ in bonũ apparẽs p̃ponẽs il lud ſũmo bono. ꝓpteꝛ qð ex diuina iuſticia ſibi relinquit᷑ ꝛ efficit᷑ obſtinatꝰ in malicia:vnde bonũ velle nõ põt. Vnde augu. de fide ad petrũ. Angeli atq; bomĩes pꝛo eo ꝙ ratõ nales ſunt facti eternitatis ac beatitudinis donum in ipſa nature ſpũalis creatõne diuinitꝰacceperunt.ita ſcʒ vt ſi di lectione creatoꝛis ſui inheſiſſent:ſimul eterni beatiq; man ſiſſent. Si vo ꝓpꝛie libertatis arbitrio contra ſũmuʒ crea toꝛis imperium ſuam niterent᷑ facere voluntatem:pꝛotinꝰ a contumacibo beatitudo diſcederet.⁊ ad ſi uppliciuz eis re linqueretur eternitas miſera erroꝛibus doloꝛibuſq; crucia ta. hec auguſ. unc autem beatitudo dicit᷑ diſcedere a cõ⸗ tumacibus.quãdo ↄtumacia voluntatis ĩmutabiliter effi citur obſtinata.vt nullo modo velit bonũ pꝛout dicit aug. & fide ad petrum. ꝙ voluntas eoꝛum talis erit vt habeat ſemꝑ in ſe malignitatis ſue ſuꝓplicium. nuſꝙᷓ tamẽ poſſunt recipere bonitatis effectum. ꝗl Ad aliud quod obijcit᷑. ꝗ⸗ ſimplicitas a tteſtat᷑ potentie.vñ cuʒ angelica natura poſt lapſum eſt ita ſimpler ſicut natura aĩe ⁊c. Dicendũ ſim plicitas eſſentie atteſtat᷑ potentie.pꝛout eſſentia conſidera tur vt condita:nõ vt depꝛauata ꝑ peccatũ. Unde inqtum natura eſt ſimplicioꝛ ⁊ melioꝛ ⁊ eo depꝛeſſioꝛ facta ꝑ pecca tum impotẽti quod obijcit᷑. oꝛ fit ad bonũ.vt patet ex dietis. ¶ Ad aliud ꝙ differẽtia eſt inter creatoꝛẽ ⁊ creaturaʒ ꝗ; creatura eſt vertibilis ⁊c. Dicendũ ꝙ loquit᷑ ibi de vertibi litate in nihilũ.quod verũ eſt: ſi creatura eſſet ſibi relicta. vnde Oꝛeg.in moꝛa. Cũcta ex nihilo facta ſu nt. eoꝛũq; el⸗ ſentia in nihiluʒ tenderet:niſi actoꝛ eoꝝ ea manu regimis teneret.⸗! Ad id quod obijcit᷑.q ĩmoꝛtalitas ĩ angelo eſt a gratia. ⁊ imoꝛtalitas nõ eſt aliud qᷓ imutabilitas. Dicen⸗ dum ꝙꝙ duplex eſt acceptõ ĩmoꝛtalitatis ſicut duplex eſt ac ceptio moꝛtalitatis. Uno modo dicit᷑ moꝛtalitas poſſibili tas ad defectũ vite naturalis.alio modo ad defectum vite gratuite. Sic ĩmoꝛtalitas vno modo diciẽ impoſſibilitas ad defectũ vite nature:⁊ ſic omnes angeli ſunt ĩmoꝛtales. alio modo dicit᷑ impoſſibilitas ad defectuz vite gratuite et ſic beati angeli ſunt ĩmoꝛtales. Dicit igit᷑ angelꝰ a dam̃.ĩ⸗ moꝛtalis pᷣmo modo.⁊ hoc patet ꝑ verba ſua.dicit em̃ ſic. Immoꝛtalis eſt angelꝰnõ naturaſed gratia. Omne eĩ qð incipit: ⁊ finit᷑ ſn naturã.hec dam̃. Ecce ꝙ imponit neceſ⸗ ſitatem fini rei condite ſm naturã. Seo quid eſt igitur ꝙ dicit ꝙ ſunt ĩmoꝛtales gratia nõ natura. Sicẽdũ ꝙ dam̃. dicit naturã in angelo qð habet a ſua oꝛi gine. gratiã dicit qð ſuꝑintendit eſſe quod habet er oꝛigine vnde ſaluat᷑ in eſſe. que diſtinguit augu. dicẽs. Ad defectü creaturas con⸗ ditio ducit oꝛiginis:ad ꝓfectum pꝛouehit operatõ condi⸗ toris.dam̃.autem vocat gratiam qð relinquit oꝑatõ crea toꝛis quo reuera ſaluat᷑ ineſſe. ¶ Ad illud qð obijcit ꝙ al ternantur in illis affectõne. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.nec ta men ſunt vertibiles a malo ad bonum:quia in affeciu gau dij ⁊ triſtici volũtas ꝑuerſa. Articulusquartus bilis. quia aut impoſſibilitatẽ penitẽdi ſimpli⸗ citer ſcʒ negatiue: aut pꝛiuatiue.vt ſcʒ dicat᷑ inſt uſceptibi⸗ lis pemitentie.quia de ſe non poteſi penitere:aut difficulta tem.i.cum difficultate ſuſceptibilis.ſicut inuiſibilis dicit᷑ tripliciter. non dicat inſuſceptõneʒ negatiue:videtur. duia mima gratia ſcʒ gratũfaciens ſi daret᷑ illi penitere: quia gratia mima hmõòi efficaciam habet tollendi malum culpe quãtũcunqʒ ſit magnum. Minima enim virtꝰ ſuffi⸗ cit ad quãtãcunq; culpam tollendam. Si dicatur inſuſce⸗ ptibilis pꝛiuatiue:ſcʒ quia de ſe nõ poteſt penitere.vt dica Veritur cum dicit᷑ angelus inſuſceptibilis pe⸗ nitetie. Quid impoꝛtat hoc dicit᷑ inſuſcepti⸗ tur inſulceptibilis penitẽtie per pꝛiuatõem pt̃atis quodã⸗ modo actiue. eadem ratõne 1 bomo dicetur inſuſceptibilis penitentie. Vñ p̃s. Spiritus vadens 2 nõ rediens.glo.i. per. ſe vadens ad peccatũ: ſed nõ per ſe rediens a peccato. Ex his videt᷑ ꝙ hoc ꝙ dico inſuſceptibilis:dicat difficulta tem penitẽdi que difficultas eſt ratõne malicie. ſed ſic pec catum in ſpm̃ ſanctũ dicit᷑ irremiſſibile.tamen pecctes ſic poſſunt penitere.¶ Item peccatũ in ſpm̃ſcrm dicit᷑ irremiſ ſibile.peccatum dy aboli irremiſſibile. que eſt differentia illius enintenae ñſio. ad hoc ꝙ aligs pe niteat requirũtur tria. doloꝛ te miſſis. voluntas ſubicien di ſe iudicio ⁊ iuſticie dei ꝑ ſatiſfactõeʒ. VTolũtas nõ peccã di decetero.Iſti ſunt tres gradus penitẽtie. Sunt em̃ qui dam qui dolent de peccato.nolunt tamẽ ſe ſubicere iudicio eccleſie ꝑ ſatiſfactòeʒ. In his nõ eſt ſufficiens penitentia. Pꝛet. multi dolent de cõmiſſis ⁊ bene vellent ſuſtinere pe⸗ nam magnam pꝛo ſatiſfactõne:ſed nolũt deſiſtere a pecca to. ⁊ ſimiliter nõ penitent. Sed ſi dolent ð peccato ⁊ volũt vindicare in ſe dei offenſam ſubiciendo ſe diuine iuſticie p ſatiſfactõeʒ ⁊ cauere ſibi ab omni peccato inſempiternum tales vere penitent. vnde Yſido.in li.de trini.xij. Ille pe⸗ nitentiã digne agit.qui reatũ ſuũ ſatiſfactõne plangit. con demnãado ſcʒ ac deſlendo que geſſit tanto in ſe ploꝛãdo pꝛo fundis:quãto extitit in peccato pꝛocliuiꝰ. Ille penitentiaz digne agit. qui ſic pᷣterita mala deploꝛat:vt futura iterum nonomittat. ⁊ qui plangit peccatũ ⁊ iterũ admittit pecca⸗ tum:quia ſi ſiquis lauet laterẽ crudũ.quẽ quãtomagis la⸗ uerit:tanto amplius lutũ facit.hec Iſido. Tanta autẽ eſt ꝑuerſitas dyaboli.ꝙ nullo modo poteſt ad penitẽtiaʒ ſiue gratiam penitẽtie reſurgere.vnde dicit inſuſceptibilis pe/ nitentie:quia nõ poteſt reſurgere ad lucem penitẽtie.neqʒ per cõpunctõeʒ ſiue doloꝛem de ↄmiſſis. Vnde Iſt ido de ſů mo bono.x.c.j.libꝛi.Oyabolus ideo non petit veniam.qꝛ nõ ↄpũgit᷑ ad penitẽtiaʒ.neq; ꝑ volũtatẽ ſubiciendo ſe di⸗ uine iuſticie ſatiffaciendo. habet em voluntatẽ oĩno alienã ⁊ auerſam a iuſticia dei.EAnde aug.viij.de ciui.dei.xxiij.c. Mec vllo modo credendũ eſt qð apuleius ꝑſuadere nitit. ita eſſe medios demones inter deos 2 homĩes:tanq nüci⸗ os ⁊ interpᷣtes.qui hinc ferant petitõnes noſtras: inde re⸗ ferant deoꝛum ſuppecias.i.ſubſidia.ſed eſſe ſpũs nocendi cupidiſſimos: a iuſticia penitus alienos. ſuꝑbia tumidos inuidia liuidos:fallatia callidos.neq; ꝑ voluntatẽ peccan di. VUnde ꝓuer.xxx. Sanguiſuge due ſunt filie. glo. San⸗ guiſuga dyabolus qui ſiti peccandi ⸗7 peccata ſubiciendi ꝑpetuo ardet. Quia igit᷑ dy abolus eſt in diſ poſitõne ĩmo potiꝰin quadam neceſſitate ↄtraria illis que requiruntur ad hoc ꝙ quis peniteat:inſuſceptibilis eſt penitẽtie.¶ Ad illud igit᷑ quod querit᷑ vtrũ dicit᷑ inſi uſceptibilis: ꝓut inſu⸗ ſceptibilis dicit negatõeʒ vel pꝛiuatõneʒ. Bicendũ ꝙ inſu⸗ ſceptibilis pꝛout dicit negatõeʒ.poteſt aut difficultatẽ ne⸗ gare aut aptitudinẽ diſpoſitõis:⁊ ſi ic dicit᷑ inſuſceptibilis negatiue. vel poteſt negare neceſſitatẽ obedibilẽ: ⁊ ſic non dicit᷑ negatiue. Si em̃ deus de poteſtate abſoluta confeꝛꝛet angelo gratiam gratũfacientẽ tota malicia angeli tollere⸗ tur. virtute gratie ↄuerteret᷑ ad ſuum creatoꝛem. Unde bene cõcedo ſi daretur illi gratia diuina virtute peniteret potentioꝛ enim ⁊ efficacioꝛ eſt quelibet virtus ſiue gratia gratũfaciens in cõuertendo:ꝙᷓ aliquod peccatum in auer/ tendo. Pꝛet. poteſt dici ꝙ inſuſceptibilis dicit pꝛinatõem poteſtatis actiue:quia hoc ſequitur ex dictis. ¶ Ad hoc ꝙ obijcitur. ꝙ ſimiliter bomo peccatoꝛ dicitur ĩſuſceptibilis penitentie:quia eſt ſpũs vadens ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ ſequit Anima em̃ peccatrix pᷣparatur ⸗ exercitatur ad gratiã pe⸗ nitentie mediante gratia gratiſdata:ſicut recogitatõne di uine bonitatis ⁊ timoꝛe diuine iuſticie.ſᷣm ꝙ dicitur Alda thei.iij.in glo.virtus penitentie timoꝛe concipitur qui eſt initium ſapientie.ſed tanta eſt dy abolica ꝑuerſitas 2 ita oppꝛeſſuʒ eſt liberum arbitꝛiũ eius peccato.q; qutũcunq; pulſaret dominus gratia gratiſdata:vt recogitatõne diui ne iuſticie:diuine bonitatis:vel aliquo bmõi:nunqᷓ ex boc pꝛouocaret᷑ ad penitentiã. vnde Gꝛeg. in moꝛa. Sic ange⸗ lum apoſtatam ꝑpetrata cecitas ſuꝑbie grauat. vt nequa⸗ ꝙᷓ vlterius ad lucem penitẽtie ꝑ diuini reſi pectꝰ memoꝛiaʒz reſurgat.Ecce ꝙ nullo reſpectu diuine memoꝛie poteſt re⸗ ſurgere ad lucem gratie. 4 Vd alind quod obicit᷑.ꝙ inſu⸗ ſceptibilis dicit difficultatẽ ſicut peccatũ in ſpm̃ſanctũ.di citur em̃ irremiſſibile.Dicendũ ꝙ nõ ſic.bene tñ veruz eſt ¶ Mueſtio ꝙ ſicut qui peccat in ſpiritůſanetum impugnat illud vnde debeꝛet aſſequi graʒ rennſſionis: ꝓpteꝛ quod quodã modo ſpeciali indignꝰeſt remiſſione.ĩmo multofoꝛtius ⁊ dyabo lus dicendus eſt indignꝰremiſſione ⁊ peccatum eius irre⸗ miſſibile.nibilominꝰ dicit᷑ inſuſceptibilis penitẽtie.qꝛ eſt ĩ diſpoſitione neceſſitatis contraria ad ea que requiruntur ad hoc ꝙ aliquis peniteat vt ex dictis patet. Ado boc qð queritur de differentia irremiſſibilitatũ peccati dy aboli ⁊ peccati in ſpm̃ſanctũ. Dicendũ ꝙ ſicut in naturalibo ↄtin⸗ git. aliquid eſt in triplici aptitudine potẽtie diſpoſitõis ⁊ neceſſitatis: ſimiliter ↄtingit quid eſſe in triplici aptitudi ne ad foꝛmã gratuitã. ſcʒ aptitudine potẽtie. diſpoñtõnis neceſſitatis. In aptitudine potẽtie eſt quilibet bomo eti am peccatoꝛ in via. In aptitudine viſpoſitõnis qui ex con ſideratõne diuine miſericoꝛdie ⁊ iuſticie dolet de peccato. illectus tñ infirmitate ꝓpꝛia nõ eſt paratus ad penitentiã fm oꝛdinatõʒ eccleſie. In aptitudine neceſſitatis qui oĩno faciens qð in ſe eſt vt gram habeat paratꝰ eſt obedire oꝛdi natõni eccleſie. quolibet igitur peccato moꝛtali tollit᷑ apti tudo que eſt quaſi neceſſitas. ODeccato in ſpmſanciũ tollit᷑ illa que eſt vt diſpoſitio. peccato dy aboli tollitur illa que eſt quaſi potentia.quolibet em peccato tollitur, aptitudo que eſt ex ſufficienti pparatõne ad gratiam habendaz: ſed peccato in ſpiritũſanctũ tollitur illa que eſt quaſi diſpoſi⸗ tio. Qui em̃ peccat ex infirmitate vel ignoꝛantia non oĩno babet voluntatem ſubiectam temptatõni. licet enim vinca tur temptatõne. que quidem temptatio pꝛeualet admicu⸗ lo infirmitatis vel ignoꝛantie:nihilominꝰ non oĩno ſubdi⸗ ta eſt voluntas peccatoĩmo cum quadam diſplicentia al⸗ licitur.ſed ex peccato in ſpiritũſanctũ quod ẽ ex certa ma⸗ licia oĩno ſubdita eſt voluntas ⁊ ſiue diſplicentia liberi ar bitrij conſentit peccato. ꝓpteꝛ qð dico.q quedam diſpoſitõ ad bonum que eſt in libe.arbi.cum peccatur ꝑ infirmita⸗ tem vel ignoꝛantiam:tollitur cum peccat in ſi pm̃ſanctũ.re linquitur tamen aptitudo potentie que eſt ex vertibilitate voluntatis ad bonũ:que tollit᷑ peccato dyaboli. ¶Miembꝛũ ſecũdum Veritur vtrũ homo ſit ſuſceptibilis peniten tie. Et pꝛimo vtrũ in ſtatu innocẽtie. Scðo vtrũ in ſatu damnatõnis.Lercio vtrum in ſtatu beatitudinis. rticulus pꝛimus Veritur ergo pꝛimo vtꝝ homo in ſtatu innocẽ tie fuit ſuſceptibilis penitentie. O ſie videtur. fuit em̃ poſſibilis ad lapſum ⁊ ad reſurꝛectionẽ a lapſu. o:mnis talis eſt ſuſceptibilis penitentie: ergo ꝛc̃. Item eſt pꝛiuatõ pꝛecedens habitum a qua eſi pꝛogreſſus ad habitum.⁊ eſt pꝛiuatio ſequens habitum.a pꝛiuatione ſequenti habitũ non fit regreſſio.ſed ſi eſſet regreſſio: poſ⸗ ſet dici de diſpoſito ſiue poſſibili ad pꝛiuatõeʒ ⁊ eſſet vtri⸗ uſqʒ ſuſceptibilis ſcʒ pꝛiuationis ⁊ habitus.ſicut poteſt di ci de catulo in oꝛtu ſuo ꝙ eſt ſuſceptibilis cecitatis viſus A ſimili in ꝗꝓpoſito cum homo in ſtatu innocentie poſſibi⸗ lis fuit ad pꝛiuatõnem culpe ⁊ ad habifum gratie reꝑati⸗ une. que quidem gratia eſt gratia penitẽtic.in ſiatu illo fuit ſuſceptibilis penitentie que eſt curabilis a culpa.ſed cura bile in intellectu ſuo includit periſtens vulnus.vnde non niſi de habente infirmitatem dicitur ꝙ eſt curabilis.illud igitur ſolum eſt curabile in quo eſt vel fuit moꝛbus.igitur non eſt ſuſceptibilis penitẽtie in quo non pꝛeceſſit lapſus in culpam: ſicut nec coꝛpus curabile in quo non preceſſit moꝛbus coꝛpoꝛalis.¶ Item dam̃.ecit deus bominem na iura impeccabilem. igitur natura inſuſceptibilem penitẽ⸗ tie. Ad ſuſceptibile em̃ penitentie ſequitur peccabile. igit᷑ ad nõ peccabile ſequitur non ſuſceptibile pemiẽtie.¶¶ Itẽ ratõnalis creatura nõ dicitur eſſe ſuſceptibilis alicuiꝰ qd nullo modo poteſt ei ↄuenire.igitur eadem ratõne non de⸗ bet dici ſuſceptibilis alicuius in ſtatu aliquo in quo illuo nullo modo illi poteſt ↄuenire.ſed in ſtatu innocẽtie nullo lv. modo poterat bomini ↄuenire penitentia gratia vel virtꝰ: igitaꝛ in illo ſtatu nullo modo fuit ſuſceptibilis penitentie gratie vel virtutis. ¶ Rñſio.ꝙ homo in ſiatu innocentie fuit ſuſceptibilis penitentie. Vnde ↄcedi poſſunt rationes adducte pꝛo illa parte. ¶ Adillud qð obijcit in ↄtrarium ꝙ natura vel ꝑſona dicit᷑ ſuſceptibilis penitẽtie que eſt cu rabilis a culpa.⁊ curabile in intellectu ſuo includit vulnꝰ pexiſtens ⁊c. Sicendum ꝙ licet curabile includit in intel⸗ lectu ſuo periſtens vulnus: non tamen ſuſceptibile medici ne vel penitentie que eſi medicina ſpiritualis. Suſceptibi le enim medicine vel penitentie dicit aptitudinem ad peni tentiam: ſi contingat cadere in culpam que eſt moꝛbus ſpi ritualis. Curabile enim dicit aptitudinem ad curam ſiue ad boc ꝙ curetur:quãti ineſt moꝛbus.⁊ ꝓpter hoc ineludit moꝛbum periſtentem in intellectu ſuo.i¶ Ao illud dam̃.de us fecit humanam naturam impeccabilem ⁊c. Dicendũ ꝙ; impeccabilis poteſt dici negatiue.i.nullo modo poſſibilis ad peccanduʒ. ſic ſumpto poſſibili:ad impeccabile ſequi tur inſuſceptibile penitentie. Alio modo poteſt dici pꝛiua⸗ tiue.i.poſſibile ad non peccandum. ſic ſumitur in verbo dam̃ ⁊ ad impeceabile ſic ſumptũ non ſequitur inſuſcepti⸗ bile penitentie. ¶ Ad hoc quod obijcit᷑.ꝙ aliquid nõ debʒ dici ſuſceptibile alicuiꝰ in ſtatu aliquo in quo nullo modo illud poteſt ↄuenire illi.ſicut aliquio nõ debʒ dici ſulſcepti bile alicuiꝰ quod illi nõ poteſt ↄuenire.Dicendũ ꝙ non eſt ſimile.qꝛ aliquid nõ poſſe ↄuenire alicui dicit inſuſceptibi litatem ſiue impoſſibilitatẽ ſuſcipiẽdi ſimpliciteꝛ illud.ſed nõ poſſe ↄuenire in ſtatu nõ dicit impoſſibilitatẽ ſuſcipien di ſimpliciter:ſed ad tempꝰſcʒ durante illo ſtatu. ꝓpter qð nõ ſequit᷑ gratia penitẽtie nõ poteſt ↄuenire alicui exiſten⸗ ti in ſiatu innocẽtie:igit᷑ nõ eſt ſuſceptibile penitẽtie in ſia tu innocõtie.ex negatõne em̃ ↄuemẽtie ad tempꝰ:infert᷑ ne⸗ gatio ↄueniẽtie ſimpłꝛ.bec tñ dupler eſi.hoc in ſiatu inno⸗/ centie fuit ſuſceptibile penitẽtie.qꝛ ſuſceptibile dicit potẽ/ tiam ad actũ bmõi qui eſt ſuſciꝑe penitentiã. ꝙ igit᷑ dicit ĩ ſatu innocẽtie poteſt eſſe determiatũ eius qð eſt ſuſcepti⸗ bilis.vel ratõe penitẽtie intellecte:⁊ ſic vera eſt.ꝛ ſic iniel⸗ ligitur pꝛout ponit᷑ in queſtione.vel ratõne actꝰ intellecti: ⁊ ſic faiſa eſt.quia nõ potuit homo ſuſciꝑe gratiam penitẽ tie in ſtatu innocentie.⁊ ſub hoc intellectu concludit ratõ pꝛedicta hominem fuiſſe inſuſceptibilem penitentie in ſta⸗ au innocentie.⁊ bene coneedi poteſt. IArticulus ſecũdus Veritur vtrum anima in ſlatu damnatõnis ſe parata a coꝛpoꝛe ſit ſuſceptibilis penitentie.qð non videtur. dam̃.xvij.c.poſt caſum non eſt an⸗ gelis penitentia: quẽadmodum hommibus poſi moꝛtem. 4 Item augu. de fide ad petrum de damnati tas eoꝛum talis erit vt habeant in ſe ſemper malignitatis ſupplicium. nunqᷓ tamen recipere poſſunt bonitatis affe⸗ ctum. quia ſicut illi qui eum xpᷣo nullas in ſe male volun⸗ tatis reliquias habebunt:ita illi ꝗ erant in ſupplicio ignis eterni: bonam habere nullatenus poterunt voluntatem. igitur cum nullam habeant voluntatem bonam: non ha⸗ bent voluntatem deſiſtendi a peccato.igitur nõ penitẽt de peccatis.¶¶ Item moꝛientes in moꝛtali moꝛiuntur ſine pe nitentia.ſed quales egrediuntur de vita iſta tales ꝑmane⸗ bunt ſemꝑ. vnde Gꝛeg:iiij.li.dyalogoꝝ. qualis hinc quilſ⸗ qꝙᷓ egredit᷑:talis ⁊ in iudicõ pᷣſentatagi viget nunqᷓ pe nitebunt qui hic nõ penituerũt Cõtra.Sapie.v.de re⸗ pꝛobis dicit᷑.dicent intra ſe penitẽtiaʒ agẽtes. glo. ſuꝑ ills Penitentiã agentes ſero. ex quo videt᷑.q loquat᷑ de penitẽ na que eſt doloꝛ de peccatis.illa eĩ ſero acta eſt:quado nul⸗ lius fructꝰeſi.¶ Item aug.de ſide ad pe.dicit de decidente „. 7 in moꝛtali. habebit penitentiam in futuro ſeculo de malis ſuis: ſed indulgentiã in ↄſpectu dei nõ inueniet. IJtẽ ange lus eſt inſuſceptibilis penitẽtie quia incoꝛpoꝛeus.quod aun tem dicitur incoꝛpoꝛeꝰ:aut pꝛiuat aptitudinẽ ad ↄiũctõeʒ cũ coꝛpoꝛe:aut ipᷣaʒ ↄiunctõeʒ. Si aptitudinẽ:igit᷑ ꝑ locũ 8 dicit. Aolũ a cõtrarijs habentes aptitudinẽ ad ↄiunctõneʒ:ſunt ſuſce⸗ ptibiles penitentie.tales ſunt anime damnate ſeꝑate. Si ↄiunctõeʒ:igitur ſpũs ↄiuncti ſunt ſuſceptibiles peni ten⸗ tie.igit᷑ poſt generalẽ rrectõeʒ repꝛobi erunt ſuſceptibi les penitentie Ad boc dicendũ.q anime decedentes in moꝛtali nõ ſunt poſtea ſuſceptibiles penitẽtie.vnde Ecẽ̃s. xj. Si ceciderit lignũ ad auſtrũ.ibi Hieꝛo. quaſi lignum ſubito ventis ita moꝛte raperis. 2⁊ vbi cecideris iugiter ꝑ⸗ manebis.ſiue te rigidũ ⁊ trucẽ ſiue miſericoꝛdẽ moꝛs inue nerit. hoc etiam patet ꝑ auctoꝛitates inductas pꝛo ꝑte iſta 4 Ao id quod obijcit᷑ de verbo illo. Sapie.v. dicent intra ſe penitentiã agentes ⁊c. Similiter ad illud aug. habebit in futuro ſeculo.dicendũ ꝙ pemitẽtia dicit᷑ ſtimulꝰſiue coꝛ⸗ roſio vermis conſciente. VInde Ecẽi.vij. Vindicta carnis impij ignis ⁊ vermis.glo.que incipit quia caro vermis eſt Sera ſcelerũ penitentia:que in toꝛmentis conſcientiã pec catoꝛum moꝛdere nõ ceſſat. Erx hac coꝛroſione conſcientie nũqꝙᷓ; coꝛriget᷑ voluntas.vnde nũqᷓ; habebit᷑ ibi gratia peni tentie.Vnde aug.de fide ad pe.empꝰacquirendi vitam eternam in iſta tm̃ vita deus homĩbo dedit: vbi eſſe voluit etiam penitentiaʒ eſſe fructuoſam.ideo aũt hic penitentia fructuoſa eſt: quia poteſt hic homo depoſita malicia bene viuere.⁊ mutata voluntate iniuſta ſimul operaq; mutare: ⁊ in timoꝛe dei gerere ea que placeant deo. quod qui ĩ hac vita nõ fecerit: habebit quidẽ penitentiaʒ in futuro ſeculo ⁊& malis ſuis: ſed indulgentia in cõſpectu dei nõ inueniet et ſi erit ibi ſtimulꝰ penitudinis:nulla erit ibi coꝛrectio voluntatis.hec aug. Ad id qð obijcit᷑ de verbo dam̃ di⸗ centis.ꝙ angelis eſt inſuſceptibilis penitẽtie qm̃ incoꝛpo⸗ reus.Dicendũ ꝙ dam̃.nõ intendit aſſignare cauſaʒ neceſ⸗ ſariam inſuſceptibilitatis penitẽtie.ꝑ hoc qð dicit.q ẽ in⸗ coꝛpoꝛeus: ratõne indignitatis.⁊ hoc ex ↄꝑatõne ad ho⸗ minem. VUnde vult dieere. ꝙ angelus indignus fuit gratia penitẽtie reſpectu homĩs. eo ꝙ nihil erat in eo infirmita⸗ tis ſicut in homine. Vnde dicit᷑ inſi. uſceptibilis penitentie quoniã incoꝛpoꝛeus.homo em̃ pter coꝛpoꝛis infirm itateʒ rticulus tercius Onſequẽter querit᷑ vtrũ aĩa in ſtatu beatitudi⸗ nis ſit ſuſceptibilis penitẽtie. Et pꝛimo vtrum ati in patria peniteãt penitẽtia gratie vel vir — tute. Secũ ovtrum ſaltem ita peniteant ꝙ diſpliceant il⸗ de trini. ꝙ virtutes cardinales ſcilicet pꝛudentia tpantia non habe bunt actus imꝑfectos nature qtum ad actus il- los erit vſus illoꝛum in patria. Vnde dicit augu. pꝛuden⸗ tie erit deo nullum bonũ vel pᷣponere vel equare. IFoꝛtitu⸗ dinis deo firmiſſime adherere.Tꝑantie nullo defectu no⸗ rio dlectari. Juſticie deo regenti ſubdituʒ eſſe. Similiter dicendũ eſt de penitẽtia ꝙ nò erit in patria qtum ad actꝰ qui ſunt plangere ↄmiſſa ⁊ ꝓponere emẽdare: ſ qtum ad aliquẽ actum ꝑfectõꝛc.⁊ foꝛte ſicut eſt de fide.q; actus illiꝰ ꝛius ſcʒ viſio enigmatica nen manebit in patria:ſed vi⸗ ſio ſimpliciter. que eſt actus illius inqꝙᷓtuʒ ↄmunicat natu ram ſui generis ſcʒ iuſticie.qui eſt ſoluere debitas gratia⸗ rumactiones pꝛo remiſſione offenſe. Vnde poteſi dici. ꝙ il la virtus qua penitens facit quod debet in via vindican⸗ do diuinam offenſaʒ in ſe:eadem in patria faciet quod de⸗ bet ſoluendo deo gratias pꝛo offenſe remiſſione. Vnde au guſ.vlti.de ciui.dei.dicit.q recoꝛdabũtur peccatoꝝ ſuoꝛũ non qtum ad exꝑientiã ſenſus:ſed qᷓtum ad conſcientiam ratõnalem. ob hoc vt deo vberioꝛes gratias reddant.dicit em̃.Obi erit ciuitatis illius ⁊ vna in omnibo inſeꝑabilis in ſingulis voluntas libera. fruens indeficienter eterno⸗ rum iocunditate gaudiox.oblita culparũ. oblita penarũ. nec tamen ideo ſue liberatõnis oblita:vt liberatoꝛi ſuo nõ ſit ingrata. ergo attinent ad conſcientiam ratöõnalem me⸗ moꝛum pᷣteritoꝝ etiam maloꝝ ſuoꝝ.qᷓtum aũt ad exꝑien⸗ tis ſenſuʒ pꝛoꝛſus ĩmemoꝛ.hec aug. Pꝛet. manet qᷓ;tum ad actus volẽdi penituiſſe vt infra patebit.q¶ Ad illud igitur uod obijcit. ꝙ penitẽtia eſt qua ↄmiſſa mala plangimus. Dicendũ ꝙ qᷓtuʒ ad hmõi actꝰnò erũt penitẽtes.¶. Ad ali ud qð obijcit᷑.ꝙ beatitudo ẽ ſtatꝰ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ illa genera litas bonoꝝ intelligẽda ẽ de bonis que ſunt ſimpliciter ꝑfe ctionis ⁊ nõ reꝑatõis.quale eſt virtꝰ vel gr̃a penitẽtie.ſal⸗ tem qᷓtuʒ ad actus unꝑfectos.q Ad qð obijcit᷑ ꝙ eadẽ vir⸗ tute vel gratia eſt volutas agendi penitentiaʒ. ſi otingeret peccare ⁊ nolle peccare.⁊ velle egiſſe penitentiam ⁊ nolle peccaſſe.ſed velle egiſſe penitentiazʒ eſt a gratia penitentie ⁊c̃. Rñdendum eſt ꝑ interemptõeʒ maioꝛis.velle em peni tere ſi contingeret peccare eſt a generali iuſticia. ſimiliter voluntas peccandi. dico in illis qui nũq; peccauerũt. lel⸗ le autem egiſſe penitẽtiam ⁊ nolle peccaſſe: in illis qui pec cauerunt ẽ a gratia peuitẽtia. dico autẽ de illis qui ſunt in via.vtrum hoc conueniat exiſtentibus in patria: infra di cetur. ¶ Ad hoc quod vltimo obijcitur. ꝙ decedẽtes in pe⸗ nitẽtia nullã gratiã habitam in moꝛte amittunt ⁊c. Dicẽ⸗ 7 dum ꝙ gratia penitẽtie remanet qᷓtuʒ ad aliquẽ actũ vt di ctum eſt.vt qᷓ;tuʒ ad actum volẽdi penituiſſe. AUnde põt di ci.ꝙ ſicut eadẽ fuit fides qua antiqui pfes credider̃t xpm venturũ in qua moderni credũt veniſſe:ſilꝛ eadem virtute volunt hic penitẽtes penitere ⁊ volunt in patria penituiſſe Poteſt igit᷑ dici ſine pᷣiudicio.ꝙ beati qui deceſſerũt in pe⸗ nitẽtia gratia.habẽt gratiam illã in patria.non qtum ad actum flendi ſatiſſaciẽdi ⁊ hmõi:vᷣ qᷓtum ad actum reddẽ/ di xo gratias pꝛo offenſe remiſſione ⁊ volẽdi penituiſſe ⁊ ſi qui ſunt hmõi.q Ad hoc qð obijcit᷑. ỹ ſi aĩe in quibo eſt malicia ↄſumata ſũt impenitẽtes.igit᷑ꝛ illi in quibo ẽ gra tia ↄſumata ſunt penitẽtes. Dicẽdnʒ ꝙ repꝛobi dicũt im⸗ penitẽtes.quia ſunt in voluntate penitendi.ꝓut voluntas penitẽdi indetermĩate reſpicit omne tempus.vnde dicunt᷑ impenitẽtes.quia neqʒ volunt penitere.neq; vellẽt penitu iſſe. Heati autẽ non habent aliquid vnde poſſunt penite⸗ re neq; habebunt vnde poterunt.habent tamẽ aliquid vn⸗ tur ſic vtrum beati in patria peniteant penitẽtia gratie v½ virtute. nõ: videt᷑.uij.ſenten. Penitentia eſt virtus vel gratia qua ↄmiſſa mala cum emẽdatõnis ꝓpoſito plangi⸗ mus ⁊ odimus.hoc beatis nõ ↄuenit.. Contra. beatitudco eſt ſtatus omniũ bonoꝝ congꝛegatõne ꝑfectus.ſed vbi ali qua vir tus deficit nõ eſt congregatõ omniũ bonoxꝝ:igitur vbi deficit virtus vel gratia penitẽtie nõ eſt beatitudo.igi⸗ tur ⁊c.¶ Itẽ ab eadem gratia ſunt volũtas agendi peniten tiam ſi peccare ↄtingeret:⁊ nolle peccare.⁊ velle egiſſe pe⸗ nitentiã nolle peccaſſe eſt a gratia penitẽtie:igitur 2 velle agere penitentiã ſi ↄtingeret peccare ⁊ nolle peccaſſe eſt a gratia penitẽtie.ſed beati nolunt peccare.et ſi contingeret cos peccare vellent facere penitentiã: igit᷑ habent gratiaʒ benitẽtie. ¶ Item penitẽtia eſt gratia vel virtus.vt.iiij. ſen ten. dicit᷑.ſed virtꝰ vel gratia habita nõ tollit᷑ niſi ꝑ pctᷣm: zniai t; igit᷑ cum poſt finalẽ penitentiã nõ ↄmittit peccatum:beati qnq; penituerũt.comꝑatio igitur opoſitõnis impenitẽ dui cceſſerunt in gratia penitẽtie adbuc eandem gratiaʒ tie repꝛoboꝛuin 2 penitẽtie beatoꝛum: non eſt niſi qᷓtuʒ ad habent. 4 Item penitentia 7 impenitentia ſunt oppoſita. hoc ꝙ illi omnino ſunt impenitentes. omnino dico habito doleia perfecta ſiue conſumata culpa cõſumata funt op⸗ reſpectu ad omne tempus. iſti o penitẽtes. i.volentes pe⸗ poſita:igituꝛ ſi anime damnate in quibus eſt culpa conſu nituiſſe. ⁊ tum ad hunc actum bene concedo ꝙ babẽt gꝛa mata ſunt oĩno impenitẽtes: anime beate in quiboẽ gra tiam penitentie. . — tia conſumata ſunt git anime beate habent gꝛa ₰3& tiam itentie. Knlio line pᷣiudicõ melioꝛis ſentenne Lonſequẽter queri 7 Lcnei cedente in finali penitentia habebũt in patria tur vtꝝ aliqͥ mõ peniteãt aĩe beate de petis ſuis.ſaltem vt vtell virtus vel gratia. VUnde ſicut babetur ab Augul. x. diſpliceant illis mala que fecerũt. ſic:videtur.creatu⸗ lis eccata que fecerunt. . . ¶ Lirca peimu queri §. j. ¶ Nueſtio re rationali in conditione eſt indita dileetio boni 2 odium ſiue diſplicentia mali.⁊ hoe atteſtatur bonitati creature ratõnalis. hoc aũt non tollit᷑ ꝑ gratiã ĩmo magis pficitur Vnde vbi magis babundat gratia:⁊ memnoꝛ eſt diſplicẽtia mali. igitur vbi eſi ꝑfectio gratie: maxime habũudat diſpli centia mali. 2 mali ſimpliciter: non tm̃ reſpectu nunc vel tunc:ergo mali ↄmiſſi quocũq; tempoꝛum. igitur anima⸗ bus beatis diſplicent mala fucta in via.4 Item diſplicen tia mali culpe per ſe loquendo eſt a gratia. igitur vbi ma⸗ ioꝛ babundaãtia gratie: ⁊ maio: diſplicentia culpe.et dico culpe ſimpliciter ⁊ vbi maxima maxima. ſed in patria eſt maxuna habundantia gratie:ergo 2c. 4 Item omne quod placet delectabile eſt illi cui placet.igitur ſi illis placẽt ma la que fecerunt:illis ſunt delectabilia. Sed vt vnlt augn. c ciui.dei.Non ideo libe. arbi. non habebunt. quia poſt peccata eos delectare non poterunt: magis quippe erit li⸗ berum a delectatõne peccandi.vſq; ad delectationem non peccandi inclinabilem liberatum. Ex hoc patet ꝙ in hoe ſtat li bertas arbitrij in beatis. ꝙ non poſſunt electari in peccato. igitur nec poteſt illis placere: igitur diſplicent. 4 Item malicie repꝛoboꝛum atteſtatur placentia ꝑpetra⸗ ti mali.igitur per oppoſituʒ bonitati beatoꝛum atteſtatur diſplicentia mali ꝑpetrati. Item quanto aliquis plus accedit ad amoꝛem boni:tãto plus illi diſplicet odit ma lum. ſeo in patria eſt perfectiſſima adherentia ⁊ amo bo⸗ ni: igitur maximum odium ſine diſplicentia mali.¶ YJtem omne babena vſum rationis recte conuertens ſe ſuper daã num ſiue diſpendium boni ſpiritualis. dolet de damno hu iuſmodi.ſed omnis qui peccauit aliquãdo in quocũq; ſta⸗ tu ſit ſiue vie ſiue patrie: damnũ boni ſpiritualis patitur mer ito peccati cõmiſſi· igitur dolet de damno bmõi. igitur anime beate dolent de diſpendio quod incurrerunt ex pec⸗ catis que ↄmiſerunt. ꝙ quicũq; peccauit in quocũq; ſtatu ſit patitur damnũ caſus ſui:pate: ex verbo Hugo. qui dĩic Certum eſi ꝙ qui cadit reſurgere poteſti.⁊ nõ ſolum reſur⸗ gere: ſed melioꝛ ꝙᷓ fuit cum cecidit. non tamen melioꝛ poſt caſum reſurgere potuit qᷓ fuiſſet ſi nõ cecidiſſet.4 Pꝛet. ne mo in ſpe coꝛrectõnis peccaꝛe debet.quia quod ſemel amit titur: amplius ipſum non recuꝑatur.quia quicquid adie⸗ ctum poſiea ſuerit pꝛo ꝑticipatione perditi non eſt ipſum ſed aliud pꝛo ipſo. plus vtiq; eſſet ſi vtrũq; ſimul eſſz. Si diceretur ꝙ mala cõmiſſa non diſplicent eis.quia dominꝰ? illa oꝛdinauit in bonum. Contra. Ro. ij. aiunt nos quidẽ dicere. faciamus mala vt veniant bona: quoꝛum damna⸗ tio iuſta eſt. vbi vult dicere apłus.ꝙ non ſunt facienda ma la vt veniant bona.igitur nec placere debent mala licet ex illis pꝛouenerunt bona. 4 Item ſi debent placere mala be atis quia ex illa bona pꝛouenerunt: igitur ⁊ ſimiliter via⸗ toꝛibus in quibus voluntas nõ eſt ita oꝛdinata ad plenã. (Konaaucaui⸗ fuit beatis expediens ad bonum pꝛe⸗ mmij:erit illis placitum accepto pꝛeinio. ſed pecca ta electo⸗ rum ſunt eis expedientia ad pꝛemiũ. Ro. vuj. Diligentibo deum omnia cooperant᷑ in bonum ⁊c.glo. Si qui hoꝝ de⸗ uiant 7 exoꝛbitant:etiam hocipᷣm eis faciet pꝛoficere ĩ bo⸗ num. 4l Iteem peccata ſunt cauſa 2 materia laudis diuine que eſt maxima delectatõ in patria. VUnde augu. vlti. de ci ui. dei. Non ſolum ſua pᷣterita ſed etiazʒ oamnatoꝝ eos.i. bonos ſempiterna miſeria non latebit.alioquin ſi ſe miſe⸗ ros fuiſſe neſcituri ſunt: quõ ſicut nit p̃s. ADiſericoꝛdias domini in eternũ cantabunt.quo cantico nibil erit ꝓfecto illi iocũdius ciuitati. Sed miil quoo erit materia vel ra⸗ tio laudis ĩ patria diſplicebit laudatoꝛibo. ergo 1c. 4 Btẽ? vniuerſitas meritoꝛum placebit beatis.⁊ quicquid opeꝛa tur vel oꝑatum eſt ad decoꝛem meritoꝛum. ſed dicit Au⸗ guſ. xj.de ciui.dei.iZeq; deus vllum.non dico angeloꝛum ſed vel bominũ crearet quẽ malum futurum eſſe pꝛeſciſſet: niſi pariter noſſet quibue eos bonoꝛum vſibus ↄmodaꝛet atq;ʒ ita oꝛdinem ſeculoꝛum tanꝙᷓ pulcherrimuʒ carmẽ eti⸗ ai er quibuſdam quaſi anthithecis honeſtaret.hec Au⸗ guſti. Ex his patet ꝙ; mala ſimpliciter ſunt ad decoꝛẽ vni⸗ uerſitatis. a ſiinpliciter vt videt mala cuiuſlibet electi ad lv. deeoꝛem vninerſitatis meritoꝛum illius. ſed omne quoꝰ operatur ad decoꝛem vniuerſitatis meritoꝛum placet aſſe quentibus fructum meritoꝛum. ergo c̃.¶ Ad boc intel⸗ ligendum. ꝙ beatitudo patrie requirit.ꝙ ceus ſolummo⸗/ dofinis ſit voluntatis affectus ⁊ affectionis. et ꝙ ipſe tm̃ ſit ratio volendi diligendi ⁊ velectandi. boc eſt vt nibil ve⸗ limꝰ niſi pꝛopter ipſum. Unde vt Her ñ.dicit in li.de amo re xi.Quartus gradus dilectionis eſt. qui ſolum eſt ĩ pa⸗ tria. vt homo tm diligat ſe pꝛopter deum. nulla ſit dilectio niſi pꝛopter ad impletionem volunta tis eius in collatione delectationis. vnde Werñ. de diligendo deo quoniaʒ ſcri⸗ ptura loquitur deum omnia feciſſe pꝛopter ſemetipᷣm:erit perfectio vt factura ſeſe quãdoq; confoꝛmet concoꝛdet au ctoꝛi. opoꝛtet pꝛoinde in eundem nos affectũ quãdoq; trãſi re. vt quoniam deus omnia eſſe velit pꝛopte: ſemetipᷣm: ſic nos quoq; nec noſipos nec aliquid aliud fuiſſe vel eſſe veli mus.nili eq; ꝓpter ipſum. ob ſolam i ius videlicet volun tatem non nolſiram voluptatem.7 poſt. delectabit ſanenõ tam noſtra vel ſopita neceſſitas vel ſaciata felicitas: ꝙᷓ ꝙ dei in nobis de nobis voluntas adimpleta videbit᷑.quod quotidie poſtulamus cum dicimꝰ fiat voluntas tua.bec HBerñ. Ecce ꝙ vt vult Herñ. deus ibi eſt im̃ ratõ volendi: quia nibil volumꝰniſi ꝓpter ipᷣm Similiteꝛ diligendi.qꝛ nec nos diligimus niſi im̃ ꝓpter ip̃m. ſimiliter delectan⸗ di:quia volemns tm̃ ꝓpter eius voluntatem non ꝓpter no ſtram voluptatẽ. Cum igitur querit vtrũ beatis diſpli⸗ cent mala que fecerunt.dico ſine pᷣiudicio.ꝙ nullius erit. nec eſt ibi diſplicentia. Diſplicentia em̃ impoꝛtat conſcien tiam quãdam ſine motum affectionis: quẽ non video poſ- ſe contingere vbi erit ꝑfecta beatitudo.vt em̃ dicit auguſ. Hꝛatus in patria quãtum attinet ad ſcientiam ratõnalẽ: memoꝛ eſt etiam pᷣteritoꝝ maloꝛum ſuoꝝ qtum ad ex ꝑien tis ſenſum. ꝓꝛſus ĩmemoꝛ.i.nulla eꝛit memoꝛia qua expia tur vel ſenciat aliquid:quod nõ poſſet eſſe ſi memoꝛia eſſet cum diſplicentia voluntatis.⁊ huius ratio eſt:quia nõ cõ teruntur beati ſuper peccata inqtum ſunt hmõi: ſed inq⸗ tum oꝛdinata ad gloꝛiam bonoꝛuz ⁊ materia laudis. ſicut patet ex ſupꝛatactis.⸗ Si quereret᷑ ſic.ponatur ꝙ beatus conuerteret ſe ſolum ſupꝛa peccata in illis figendo conſi⸗ dergtionem: non referendo aliquo modo ad oꝛdinationeʒ creatoꝛis. nõne etiam diſplicerent: Rñſio. ꝙ talem ↄuer⸗ ſionem non ſuſtinet ꝑfectio gloꝛie.ꝑſectio aũt gloꝛie ſicut nõ ſinit aliquid velle vel diligere niſi ꝓpter pꝛimũ bonum ſimiliter nec intueri niſi vt eſi oꝛdinatum ab ipo. ſic nul⸗ la intuentur niſi vt ſunt mateꝛia laudis.vnde ſtatus bono rum requirit. vt neq; qtum ad effectum neq; tum adin⸗ tellectum deſiliat beatus extra pꝛimuʒ. vnde Herñ. ad en⸗ genium ſuꝑ illuo Ephe. ij. vt poſſitis ↄpꝛebendere cũ om⸗ mibus ſanctis.que ſit longitudo latitudo 2 ꝓplundum. 126 poſſumꝰcum dei ſimplicitate vtendere. cum ↄtendimus cõ pꝛehendere vnum:occurrit nobis veluti quadruplicatum cum aũt videbimꝰfacie ad faciem: nõ væſiliet facies mẽtis noſtre in ſuam pluralitatem: ſed colliget ⁊ confoꝛmabit ſe vnitati illi: vt vna vni reſpondeat facies faciei.m ꝙ dicit ps. Exquiſiuit te facies mea faciem tuom dñe requiram. . Concedo ergo ratõnes que ꝓ hac ꝑte poſite ſunt. 4 Ad pꝛimũ quod obijcitur ꝓ alia ꝑie.ꝙ nature ratõnali indita eſt dilectio boni ⁊ diſplicentia mali.qð non tollit᷑ ꝑ gẽ̃am ſeo ꝑficitur. Dicendũ ꝙ renera indita ſunt anime ratõna: li amoꝛ boni⁊ odium inali ſiue diſplicentia.⁊ vt vtrũq; eſt ꝑfectibile eſt grana ſed differenter. quia amoꝛ boni vt eſt ꝑfectibilis gratia imꝑfecta ꝑfecta.i.gratia vie ⁊ patrie. fed odium mali vt eſt ꝑfectibile gratia imꝑfecta ⁊ euacuan dum gratia ꝑfecta.euacua ndũ dicit qtum ad exitũ ĩ actũ. ratio paret er dictis.quia omnia oſi iderant᷑ a beatis vt bo na 7 oꝛdinata. 4 Ad id quod obijcit. ꝙ diſplicentia pcti ẽ a gratia.igitur vbi eſt amoꝛ gratia ⁊c. Dicendũ ꝙ h̊ tenet ſumpta gratia vnifoꝛmiter ſcʒ pro gratia vie. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ · ꝓ omne quoð placet delectabile eſt ⁊c. Dicẽ⸗ dum ꝙ petᷣa nõ placẽt illis. vnde nõ ſunt illis delectabilia. Si inferat. igitur diſplicent: dicendũ ꝙ nõ ſequit. Ad ne/ 4 gatiuam em̃ nõ ſequit᷑ pꝛiuatiua.nõ em ſequitur nõ videt ergo eſt cecus.Sicut em̃ catulꝰante non diem nõ eſt dicẽ dus cecus aut videns.quia nõdum eſt tem pᷣaptum vel de bitum videndi:ſimiliter beatis neq; placent mala ꝑpetra⸗ ta neq; diſplicent. diſplicent dico pꝛiuatiue:bene difſ⸗ plicẽt negatiue.i.non placent.ſtatus em̃ ille nõ ↄpatitur diſpli⸗ centie alicuius mali.⁊ eſt ratio vna.vnifoꝛmis ⁊ omnimo⸗ dus motus in ſumme delectabile. quia oĩno 7 vnifoꝛmiter mouetur anima a ſpiritu ⁊ affectu in ſũme ſibi delectabile emper ⁊ ſine aliqua alternatõne pleniſſime velectat᷑.In de nullo modo eſt ſuſceptibilis penitentie ſiue dilſi plicentie ſiue affectõnis contrarie. Pꝛet.alia eſt:quia ſolum intue⸗ tur ibi vel qnod bonum eſi abſolute:vel quod habet ratio⸗ nem. 4 Ad id quod obijcitur. ꝙ placentia peccati atteſtat᷑ malicie repꝛoboꝛum:2 diſplicentie bonitati bonoꝝ. patet rñſio er dictis. diſplicentia aũt mali non atteſtat᷑ bonitati ↄpꝛehenſoꝛis ſed ſolum viatoꝛis:qui conſiderat malum vt malum: non vt eſt oꝛdinatum in materia laudis dei.q Ad id quod obijcitur. ꝙ quãto plus accedit quis ad amoꝛem boni:tanto plus diſplicet illi malum ꝛc᷑. Dicendum ꝙ hec eſt falſa.acceſſus enim ad amoꝛem boni ſacit elongationẽ a malo ⁊ maioꝛ acceſſus maioꝛem elongatönem. Unde be ati marime ſunt elongati a malo. Illa tamen elongatõ nõ inducit diſplicentiam. tum quia ſtatus beatitudinis non cõpatitur diſplicentie alicuius:tum quia non eſt ibi con⸗ uerſio ſupꝛa malum inq;tum malum. 4 Ad quod obijcit᷑. omne vtens ratõne ↄuertens ſe ſupꝛa damnuz ſuum ſa cz ſpirituale dolet ⁊c. Dicendũ beati etſi ↄuertant ſe ſupra mala:non ↄuertunt ſe ſuper illa pꝛout ſunt vel fuerũt dam nifica ſiue nociua:ſed magis pꝛout occaſionaliter ſunt ex⸗ pedientia ⁊ cooꝑatiua in bonum. quia vt motiua ad deum diligendum ⁊ materia laudis dei. quia conſiderant mala ſua beati vt remiſſa diuina miſericoꝛdia: alioꝛum vt puni⸗ ta diuina iuſticia.quoꝛum vtrũq; eſt ratio diligendi ⁊ lau tabitur iuſitus cum viderit vindictam. 8 — en tercium Onſequẽter queritur de ſi ubiecto penitentie ſcʒ in qua vi anime ſit penitentia virtus. Et pꝛimo querit᷑ vtrũ ſit in vna vel in pluribus Scðo dato in vna que eſt illa. rticulus pꝛimꝰ Irca pꝛimũ pꝛocedit᷑ ſic.2 videtur ꝙ ſit in plu⸗ ribus ſiue in qualibet. In alia z alia vi. eſt vir⸗ us caſtitatis 2 virtus foꝛtitudinis.quia hec in ira cibili: illa in concupiſcibili. Sed vt dicit phᷣus. Qui ſuſtinet pericula ⁊ co ipo gaudet foꝛtis eſt.qui auteʒ triſta tur timidua. Similiter qui remouetur a voluptatibo cor⸗ poꝛalibus ⁊ hoc ipo gaudet:caſtus eſt. qui autem triſtat᷑: incontinens. Ex his videtur. q; eiuſdem eſt virtutis gaudi um de bono ſuo? triſticia de eius oppoſito.igituꝛ cum hoc ſit generale in ſingulis virtutibo.virtutes antẽ diuerſe di⸗ uerſarum ſunt viriuʒ anime:in di ueꝛſis viribo anime.imo in ſingulis in quibo ſũt ipᷣe virtutes:eſt ipa triſticia de op⸗ tis. hmõti aũt triſticia eſt virtutis penitẽtie: igitur vir⸗ dandi deum:⁊ ſimiliter exultandi in domino.quia p̃s. Le⸗ poſi tus penitentie eſt in ſingulis viribus anime. 4 JZtem Zla. xvij. Venter meus ad moab quaſi cithara ſonabit. Intly. venter ſenſus meus ↄuerſus ad moab penitenteʒ quaſi ci⸗ thara ſonabit plangendo luctũ.Et dicit ibi glo. Sicut ci⸗ thara ſonitũ ↄpoſitũ nõ emittit ſi vna coꝛda rupta fuerit: ſic ſpũalis vẽter ꝓphe ſi vna virtutũ coꝛda defuerit dulces melodias non reſonabit. Scom hoc patet ꝙ ex hoc ꝙ ali⸗ quis reſonet luctum melodie plangendo peccata alioꝛum Juia ibi loquit᷑ textus⁊ glo.de planctu opaſſionis ꝓ pctis alioꝛum:neceſſe eſt in hoc planctu ↄcurrere omnes vᷣtutes multofoꝛtius vt videtur debent ↄcurrere in planetu ꝗpꝛio⸗ rum peccatoꝝ.ſed conſtat ꝙÿ nõ requirit᷑ ocurſus virtutum niſi illarum que ſunt in illis viribo in quibo eſt hmõi plan ctns: igitur cum virtutes ſint in ſingulis viribus.2 plan⸗ ctus iſte ſimiliter erit.ſed iſie planctus eſt virtutis peniten tie:igitur virtus penitẽtie eſt in omnibo viribo. 4 Iem vt vult phᷣus ꝑ obiecta cognoſc Vnge ſᷣm diſtinctõem actuũ:ẽ diſtingueꝛe ð potentijs. ſed penitentie tria ſunt oꝑa.ieiuniũ.oꝛatõ.laꝛgitio elemoſine ĩmo hec ſunt opera vnius partis penitentie quia ſatiſfacti onis:ieiuniũ autẽ quo punitur peccatoꝛ 2 quo vindicatur dxlectatõ peccati.vt videtur eſt in iraſcibili cuiꝰeſt ſurge⸗ re in vindictã ⁊ punitõeʒ. Oꝛatio eſt ipᷣius ratõnalis quia oꝛatio eſt aſcenſio intellectus ad deũ vt dicit Damaſ. Ele⸗ moſine largitio que eſt opus pietatis et miſericoꝛdie: eſt ipᷣius concupiſcibilis. hec autem opera eliciuntur ab his tribus viribus mediante penitentia:igitur penitentia de⸗ terminat ſibi has tres vires in quibus eſt. igitur non dicẽ da eſt eſſe in vna vi ſed in pluribus.¶ Item quecũq; ſunt talia quoꝝ vnum eſt deſtructiuũ alterius ↄmunicãt in ma teria ſiue in ſubiecto in quo ſunt. Ex hoc em̃ eſt deſtructio vnius per alterum: quodlibet ineſt eidem cui alterum in⸗ fuit. igitur cum vicium nõ determinat ſibi vnam vim tm̃ ĩ qua eſt ſed ⁊ om̃i(omnes em̃ vires ſunt ſubiecta vicioꝛuʒz) igitur cum penitentia Pꝛie ſit virtus deſiructiua peccato rum: erit ſimiliter in omni vi.4 Item precta iuſticia duo requirit.oꝛdinatõeʒ in bonũ:⸗ declinatõeʒ a malo. Secli natio a malo eſt ꝑ penitentiã:quia penitẽtia eſt ↄmiſſa fle⸗ re ⁊ iterum flenda nõ ↄmittere. oꝛdinatio ad bonũ eſt per aliquas virtutes.ſed minoꝛ eſt ↄuenientia maloꝛuʒ q; bo⸗ noꝛum:bonum em̃ eſt indiuiſibile.malum multiſaꝛiũ. Pꝛe terea.virtutũ eſt ↄnexio ⁊ enitas nõ aũt vicioꝝ. Si igitur virtutes requirunt multas vires in quibus babeant elſe. ſi cut pꝛudentia in ratõnali:tꝑantia in concupiſcibili: foꝛti⸗ tudo in iraſcibili.igit᷑ multofoꝛtius vicia requirunt plu⸗ res in quibus ſunt. ſed virtus tollens vicia vel peccata ha bet eſſe in vi in qua eſt peccatũ quod ꝑ eam tollit᷑: igit᷑ cuʒ virtute penitentie tollu ccata: virtꝰ penitentie habet eiſe in omni vi¶¶C ontra.penitẽtia virtus eſt habi⸗ tus quidã oiſcretus ſingularis inꝙᷓtũ conſiderat᷑ vt ens in illo penitẽte vel illo.quod aũt tale eſt nõ poteſt eſſe ĩ ſi ub ſtantijs diuerſis:igitur ſi eſt in hac vi ꝑticulari vt in ſubie cto:non põt eſſe in alia.quia ſi hoc:vel ſequeret᷑ ꝓ idẽ aetꝰ eſſet in diuerſis ſubiectis ſimul ⁊ ſemel: vel trãſſerret ſe a ſubiecto in ſubiectum. quoꝛum vtrũq; eſt impoſſibile.vt enim dicit Hoetius. Accidẽtia ſunt indignantis nature. ꝑimi poſſunt:ꝑmutari aũt nequaq;. 4 Item differt habe⸗ re penitentiã ⁊ fructuʒ penitẽtie. vnde Hugo. Si doles vt impꝛobas malũ quod feciſti:penitentiã habes. Circũſcri⸗ pto igitur fructu penitẽtie ſiue actu fructus:dolere ⁊2 ĩipꝛo bare malum ↄmiſſuʒ dicit actũ penitẽtie:ſed dolere de pee⸗ cato iſto vel illo cũ hec diuerſitas ſit naturalis: non ponet aliquã differentiã ꝓpter quã neceſſe eſt doloꝛẽ ſic diuerſifi⸗ catum eſſe in diuerſis viribo.igit᷑ ꝓpter hanc diuerſitatem naturalẽ tm:non ponet᷑ actus penitẽtie eſſe in diuerſis vi⸗ ribus neq; habitus eſſe in diuerſis. ergo penitẽtia non eſt in pluribo viribo vt in ſubiecto. O ↄcedimꝰ. 4 Ad ob⸗ iecta vᷣo otra hec infra reſt pondebit. d rticulus ſecũdus Vppoſito ꝙ hec ſit in vi vna.Conſequẽter que⸗ ritur que ſit illa.ꝙ in accidẽtali.videt᷑ ſi ie · Op⸗ poſita nata ſunt fieri circa idem. ſed triſticia et leticia ſiue delectatio ſunt ↄtraria:igitur eꝛunt in eodeʒ vt in ſubiecto. ſed leticia ſiue delectatio eſt in concupiſcibili: igitur triſticia in eadem. ſed ſi triſticia et leticia ſimplici⸗ ter ſunt in eadem vi triſticia de peccato ⁊ leticia de otra⸗ rio erunt in eadẽ. ſed triſticia de peccato eſt penitẽtia: igit ⁊c· ¶ Item cuiꝰ eſt delectari ex pᷣſentia delectabilis eiuidẽ eſt triſtari de pᷣſentia oppoſiti. ſed concupiſcibilis ẽ delecta ri de pᷣſentia boni gratuiti:igit᷑ eius ẽ triſlari de p̃ſentia cõ trarij ſcʒ peccati. ¶¶ Item delectari de bono initũ bonũ ẽ. eſt ꝓpꝛie virtutis caritatis:igitur triſari de malo inqtum malum eſt erit eiuſdem. quia vt dicit Moetiꝰ.virto ſeſe di⸗ ligit aſpernaturq; contraꝛiũ.ſed triſlari & maloẽ penitẽ⸗ ũtur actus ⁊ ꝑ actus potẽtie. 6 9 6 ſi 19 3 QNueſtio tie virtutis.igit᷑ eſt in eodeʒ genere potẽtie in quo ẽ cari tas. Iteʒ in eadeʒ vi eſt dilectio boni ⁊ odiũ mali.ᷣ di lectio boni eſt in concupiſcibili.igit᷑ ⁊ odiũ mali.Sʒ.iiij. li.ſent.xiiij.di.dici. IJHla vera eſt pnĩa que peccatũ abo⸗ let. qʒᷣ illa ſola facit que ſcelus coꝛꝛigit. Ala vo ſcelꝰ cor⸗ rigit que odium cõmiſſi crimis ⁊ ↄmittendi cũ deſiderio ſatiſſaciẽdi affert.¶ Iteʒ Augꝰ. pctm eſt ita voluntaꝛũ ꝙ ſi nõ eſſet voluntariũ nõ eẽt peccatũ.ſᷣ eideʒ vi bñt in⸗ eſſe ↄtraria.igit᷑ ⁊ viꝛtus eſt in volũtate.igit᷑ ⁊ pnĩia cum ſit virtus.igit᷑ ſi volũtas ẽ ipſius ↄcupiſcibilis ſine ipa. igit᷑ ⁊c.q Itẽ videt᷑ ꝙ ſit ĩ ſola ↄcupiſcibili ſic. In natu⸗ ralibus ita eſt.ꝙ ea virtute qua aligꝗd mouet᷑ ĩ vnuʒ op⸗ poſitoꝝ ſm diſſfeꝛentiaʒ ſitus:declinat a reliquo.ð.ꝗ.ea virtute qua mouet᷑ leue ſurſuʒ: illa eadeʒ declinat ad de⸗ oꝛſum.igit᷑ a ſimili in ſpũalibo.ea virtute qua ꝗs mouet᷑ in bonũ:illa eadeʒ declinat a malo.ſ̊ in cõcupilcibili in⸗ foꝛmata mouet᷑ aligꝗs in bonũ.igit᷑ illa eadeʒ infoꝛmata declinabit a malo.igit᷑ vterqʒ habitus ⁊ quo mouet᷑ ĩ bo nũ ⁊ quo ⁊clinat᷑ a malo:eſt in cõcupiſcibili.igit᷑ ſi vir⸗ tute pniĩe ſolũmodo declinatur a malo: pniĩa — concupiſcibili.ſiłr ⁊ illa ſi mouet᷑ ĩ bonů. ¶ Cõtra.tres ſunt motiue.rõnalis.concupiſcibilis.iraſcibilis.ſᷣ ↄſen⸗ ſus vis rõnalis ſufficit ad peccatum. igit᷑ põt eẽ peccatũ ⁊ nõ in concupiſcibili.igit᷑ ⁊ pnĩa.igit᷑ nõ ſemꝑ eſt pnĩa ĩ concupiſcibili. E aũt ſit in iraſcibili videt᷑: quia appe titus vindicte eſt in iraſcibili.̊ hoc ẽ virtutis pnĩe vt di‚⸗ cit Augꝰ.in li.de pnĩa.quia pnia eſt quedam dolẽtis vin dicta:puniẽs in ſe qð dolet cõmiſiſſe.igit᷑ pnia ẽ ĩ iraſcibi li.¶ Item Sacrificate ſacrificiũ iuſticie. Glo.ꝗd iuſtiꝰ q vt ſuis quiſq; peccatis potius qᷓᷓ alienis iraſcatur.ſeq; puniens ꝑ pnĩam ⁊ ſatiſfactioneʒ deo offeꝛat᷑. Ex h̊ habe tur.ꝙ a virtute pnie iraſcit᷑ ſibi penitẽs ⁊ ſeſe punit. ſed iraſci eſt vis iraſcibilis.q ISteʒ 'm Aug.penitere eſt pe⸗ nam tenere.ᷣ vis que penam tenet ⁊ ſuſtinet eſt iraſcibi⸗ lis.¶! Item pnia virtus non ſolum reſpicit culpaʒ inq;/ tum culpam:ſᷣ vt eſt in ſubiecto.ſ.homĩe.qui offendit vt puniatur ⁊ per punitioneʒ fiat emenda.⁊ hec duo habẽt in.iiij.ſent᷑.vbi dicit᷑.ꝙ pniĩa dicit᷑ a puniendo.⁊ ꝙ ꝑ peni tentiã mala plangimus cum emendatiõis ꝓpoſito.ſᷣ vis cuius eſt punire eſt iraſcibilis.q̊ ⁊c.¶ O aũt ſit in rati⸗ onali videt᷑.Ro.viij. Spiritus poſtulat ꝓ nobis.Spũs aũt ille appellatur ſyndereſis a Hiero.qui ſemꝑ remur⸗ murat cõtra malũ.ſᷣ gemere eſt motus pnie.q̊ motus pe⸗ nitentie eſt in illo ſpiritu.i.ſyndereſi.igit᷑ pnia que habi⸗ tus illius motus eſt in ſyndereſi:eſt in rõnali vi.igit᷑ ⁊c̃. bac eadeʒ ratione videtur ꝙ ſit in ſyndeꝛeſi.ꝗ Item pᷣs. Sper a in dño qm̃ adhuc confiteboꝛ illi.Glo.i.de pecca⸗ tis agam pnĩaʒ. Et vt habetur in glo.ibi: Quare triſtis es aĩa mea.ratio confoꝛtat aĩam ſenſualeʒ. Ex his vide tur ꝙ pnĩa eſt in rõnali:exquo ratio conſulando ſenſua⸗ litateʒ dicit ſe facturã pnĩiam Kaſo⸗Liren hoc diuer ſi diuerſa ſentiũt. Quidam.n.ponebant hanc queſtionẽ nullam eſſe.dicentes ꝙ quelibet virtus eſt in qualibet vi aĩe.cum hoc ponẽtes ꝙ potentie aĩe ſunt vna eẽntia: ſed diuerſe relatione ad oꝑa diuerſa.pret᷑.ponũt omẽs viꝛtu tes in vna aĩa eſſe vnũ ⁊ idem: ſ diueꝛſe dicũtur ſᷣm oꝑa diuerſa.Sed hec poſitio duo falſa pomi.vnũ eſt ꝙ potẽ tie aĩe ſunt eadeʒ eẽntia.aliud ꝙ omẽs virtutes ſunt idẽ habitus diſtincti tm̃ ex relatõne ad opera diuerſa.Et qꝛ hec opinio eſt rationi diſſona:diffinitioni phᷣoꝝ ⁊ docto rum ſacre ſcripture cõtraria:a fundamẽti ſacre ſcriptuẽ ꝓ magna parte ſubuerſiua:merito eſt repꝛobanda. De his aũt alibi eſt inquirendũ.il Alij ponebant ꝙ peniten tia circuit omẽs vires: quia omĩa peccata expellit ⁊ oĩa deflet.⁊ qm̃ ad fletum ꝑfectum concurrit motus oĩm vi⸗ rium:volebant ꝙ pnĩa in omnibo viribus eſſet ſicut iuſli cia generalis.Et hoc nitunt᷑ confirmare ꝑ glo.ſuꝑ illð: Venter meus ad moab ⁊c̃.ſa.xvj. Sed hec opinio eſt oĩno impꝛobabilis.quia cum penitentia ſit vnus habitꝰ neceſſe eſt ꝙ determinet ſibi vnum ſubiectũ. In hoc autẽ cipiunt᷑ ꝓ actum ꝓpꝛium ⁊ ſpẽaleʒ penitẽtie non conſi⸗ w. derant.qui non omĩs:ſ̊ alicuiꝰvirtutis ſpecialis.Pret᷑ hoc decipit eos.ꝙ pnĩa ab omnibus virtutibo imꝑatur. vnde eſt ꝙ ad luctum pnie omẽs vntutes concurrunt cõ nerxe.: Alij ponebant ꝙ eſt in rationali motiua.quia cũ actus iuſticie qui eſt reddere vnicuiq; qð ſuum eſt. ꝓpꝛie ſit ipſius rationis.quia iſte actus eſi iudicialis.⁊ ratõ ẽ iuder in regno aĩe: videtur eis ꝙ iuſticia eſt in rationali vt eſt iuder.ſicut pꝛudentia eſt in eo qð eſt vt dux ſiue cõ ſiliarius.⁊ qm̃ ratio vt iudexr imꝑat toti aĩe.hinc eſt: ꝙ iuſticia cardinalis dicit᷑ omẽs vires aĩe circuiſſe.⁊ hinc eſt qð continet habitus virtutũ qui vident᷑ ad affectõneʒ ꝑtinere ſicut obedientiã ⁊ pnĩam. ⁊ hinc eſt ꝙ penitẽtia eſt in vna vi:tamen multas videt᷑ circuire.⁊ ideo in rati⸗ onali eſt vt eſt regitiua iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibilis.vt mo ueat concupiſcibileʒ ad gemendũ ꝓ culpa:⁊ iraſcibilem ad puniendum ipſam aĩam ꝓ eadem. Hec aũt poſitio ñ videt᷑ vera:quia vis rõnalis non eſt ratio que imꝑat toti anime:neq; que regnat in regno eius. Pret᷑.rõnal moti ua mouet vim inferioꝛeʒ non concupiſcibileʒ ⁊ iraſcibilẽ que vna cum ipſa condiuidit vim motiuam ⁊ motaʒ. ſed li.ar.mouet illas tres.⁊ ille mote mouent vires inferio⸗ res que ſunt mote tm̃.4¶! Aliter ̊ videtuꝛ dõm. Ad illoꝝ geuidentiam que tacta ſunt nõ.ꝙ motiue aĩc rationalis diuiſio eſt in voluntatem naturaleʒ ⁊ li.ar.voluntas.n. diuidit᷑ in voluntatẽ naturaleʒ que eſt reſpectu bonoꝛuʒ notuꝛalium:que non poſſumus nõ appetere.ſicut ſunt eẽ viuere ⁊ intelligere.⁊ voluntateʒ rõnaleʒ que ẽ reſpectu bonoꝝ nõ naturaliũ:que poſſumus velle ⁊ nõ velle.que ſunt in nobis finis ⁊ eoꝝ que ſunt ad fineʒ. Rõnalis ſᷣm ꝙ motiua eſt cognitiua boni ⁊ diſcretiua oꝑabiliũ. Vis enim rõnalis diuidit᷑ in cognitiuaʒ que eſt cognitiua ve⸗ ri ⁊ ↄtemplatiua entium:⁊ in motiuaʒ que eſt cognitiua boni ⁊ diſcretiua oꝑabilium.vñ Damalſ.Rõnale boc cõ tem platiuũ:hoc eſt actiuũ.ↄtem platiuũ eſt qð excogitat vt habent entia.actiuũ eſt conſiliatiuũ qð determinat in actibus rectam rationeʒ. Voluntas igit᷑ rõnalis ⁊ ratõ vt eſt cognitiua boni ⁊ diſcretiua oꝑabilium: concurrũt in ipſo li.ar.vnde Damaſ.ↄiugate ſunt cognoſcitiue viꝛ tutes ⁊ vitales in eodeʒ.⁊ vocat vitales motiuas.vnð di cit li.ar.appetit:li.ar.vult:li.ar.inquirit:li.ar.ſcrutat᷑: li.ar.impetũ facit:li.ar.agit. Dicit᷑ autẽ appetere ⁊ velle q;tum ad voluntateʒ. Inquirere ⁊ ſcrutaꝛ qꝙᷓtũ ad ratõʒ diſcretiuam. Impetere ⁊ agere qᷓtum ad executõʒ volun tatis ſiue voliti ⁊ iudicati.Dicendũ igit᷑ ꝙ in illa vi mo⸗ tiua in qua cõiugate ſunt ratio diſcretiua ⁊ volũtas.i.ĩ li.ar.eſt virtus pnĩa.hec eſt.n.pꝛima motiuaꝝ im ꝑantis non im ꝑata ſicut vult Cri. Syndereſis auteʒ etſi inſti gat ad bonum ⁊ remurmuꝛat ðↄ malum: non dicit᷑ eſſe de numero motiuaꝝ imꝑantium:quia inſtigatõ eius non ẽ imperium.non eniz habet effectum ſemꝑ ſua inſtigatio. Dicendum eſt igit᷑.ꝙ in li.ar.eſt virtus penitẽtie ſicut ⁊ alie virtutes.Si enim ponantur virtutes eſſe in imꝑan tibus ⁊ imꝑatis ſcʒ rationali concupiſcibili iraſcibili:di co ſicut in ſubiecto ſequit᷑ neceſſario ꝙ non eſt prima ex⸗ peditio potentiarum a virtute gratuita: nec prima virtꝰ mouendi meritoꝛie: ſed potius a natura.quia exquo he inferioꝛes ſcilʒ rationalis concupiſcibilis iꝛaſcibilis im⸗ ꝑate mouentur:ſi in ipſis eẽnt virtutes vt in ſubſtantijs ꝓprijs ⁊ primis virtus gratuita ageꝛet imꝑata a natuꝛa 7 non ageꝛet non imꝑata. Pret᷑.li.ar.eſt facultas ratio⸗ nis ⁊ voluntatis qua bonum eligitur gratia aſſiſtẽte ⁊c. hec autem aſſiſtentia eſt ꝑ modum aſſiſtentie qua ꝑfectõ ſiſtit in ꝑfectibili.⁊ tunc eſt in illo ſicut in ſubiecto. Non eſt enim rationi conſonũ.qꝙ vis inferioꝛ etiaʒ adiuta gra tia erigeret vim ſuꝑioꝛem in actum:cum nullum babeat in illud imperium nec inclinatõneʒ pᷣ econuerſo. ꝓpter h̊ nenda eſt virtus ſimpliciter ⁊ quelibet in primo moti uo vt in ſubiecto.bene tamen ponende ſunt viꝛtutes ĩ vi⸗ ribus imꝑatis ſicut notina in motis.4¶ Ad hoc qð obij citur.ꝙ leticia ⁊ triſticia ſunt in concupiſcibili.ſᷣ triſtaꝛi eſt virtutis pnie ⁊c. Dicendũ ꝙ non ſequit᷑quia hac ra⸗ 1 tione poſſet concludi ꝙ pnĩa eſt in omni alia vi vel potẽ⸗ tia.quia vnaqueqʒ vel gaudet habitui ſui boni triſtat tc carentia.ſ̊ ſequeret᷑ ſi diceret᷑ triſtari ſiue triſticia eſt in concupiſcibili vt in prima motiua. Igit᷑ ſi triſlari ſiue triſticia eſt virtutis pnĩe:pnĩa eſt in eadeʒ.̊ prima falſa eſt.¶l Ad aliud qð obijcit᷑ꝙ delectari de bono inqᷓtũ bo⸗ num eſt: 1 triſtari de malo inqᷓtum malum eſt.eſi ſolius caritatis. Dicenduʒz ꝙ etſi hoc ſit verum: non tamen eſt ſolius caritatis delectari de boc bono: triſtaꝛi de eiꝰ op aſico ſingulaꝝ virtutum. vnaqueq;.n. virtus conde⸗ ectat᷑ bono ſuo triſtatur de eius opoſito. 4l Ad illud quod obijcitur.ꝙ in eadeʒ vi eſt dilectio boni ⁊ odiũ ma⸗ li. ⁊ dilectio boni eſt in concupiſcibili ⁊c. iam patʒ reſpõ ſio.quia ſi dilectio boni eſt odium mali ſicut in concupi⸗ ſcibili:non ſunt in ea vt in primo motiuo.¶ Ad alið qð obijcitur. ꝙ peccatum eſt ita voluntariũ ⁊c᷑. Oicendũ ꝙ hoc intelligitur ſᷣm ꝙ voluntariuʒ dicitur a voluntate qᷓ eſt li.ar.non que eſt cõcupiſcibilis motiue ⁊ mote.⸗ Ad boc quod obijcit.ꝙ ea virtute qua aliquid mouet᷑ ĩ vnuʒ oppoſitoꝛum ᷣm differentiam ſitus ⁊ declinat a reliquo. ⁊ ita vteꝛqʒ habitus ſcilʒ quo quis mouetur in bonum ⁊ quo declinat a malo erit in concupiſcibili. DSicenduʒ vt ſupra quia concupiſcibilis mouetur imꝑata a li.ar.vñ in li.ar.ſunt habitus ꝗꝓpꝛie⁊ vt in ſubiecto ꝓpꝛio expedi⸗ entes ⁊ oꝛdinantes actus virium inferioꝝ ſcilʒ rationa bilis concupiſcibilis ⁊ iraſcibilis.¶ Ad ea quibo videt oſtendi ꝙ eſt in vi iraſcibili:quia in vi iraſcibili eſt aꝑpe titus vindicte. DLDicendum ꝙ appetitus vindicte pro qua eſt actus virtutis eſt li.ar.ſiue roluntatis li.ar.⁊ eſt vis iraſcibilis.voluntatis li.arbi.eſt vt primo mouentis ad actum vindicatõis:vis iraſcibilis eſt vt exequentis actũ vindicationis.vnde li.ar.mouet vim iraſcibilẽ ad actuʒ vindicte.Iraſcibilis ſurgit in actum ipſum.virtus autẽ ꝓprie eſt primi mouentis ſiue imꝑantis:non exequentis quod imꝑatum eſt. Ex bhoc patet reſponſio ad alið qð arguitur ex glo.illa:quid iuſtius qᷓ; vt ſuis quiſq; iraſca tur peccatis ⁊c̃.quia li.ar.eſt iraſci vt primo mouentis. quia eius eſt vt decernentis ⁊ volentis iraſcibilem moue ri contra mala ⁊ inſurgere in vindictam maloꝝ.Jralci⸗ bilis eſt exequi actum tecretum ⁊ volitum a li.ar.4! Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ penã tenere ⁊ ſuſtinere penã pꝛout eſt actus penitentie virtuns:eſt ipſius penitẽtis.non tm̃ alicuius vis anime:immo potius ipᷣius ꝑſone.4 Ad il⸗ lud quod obijcitur.q vis iraſcibilis eſt punire ⁊c̃.pʒ re⸗ ſponſio.quia vt punitio eſt actus virtutis eſt li.ar.⁊c̃.vt tactum eſt. Aeu e⸗ vident᷑ oſtendere ꝙ ſit in ratio⸗ nali ſic eſt rndendũ. Ad hoc quod pꝛimo obicit᷑. ꝙ ſpũs poſtulat pro nobis gemitibus inenarrabilibo Rom.viij. Spũs ille dicitur ſyndereſis que eſt in vi rationali.Di⸗ cendum ꝙ; ſyndeꝛeſte non eſt in vi ratõnali ſᷣm ꝙ vis ra⸗ tionalis diuiditur contra concupiſcibileʒ ⁊ iraſcibilẽ:qꝛ eſt quoddazʒ motiuũ vt natura:quoddam vt ratio.Aſo⸗ tiuũ vt natura tripler eſt. Anũ eſt ſupremũ quod eſt mo tiuũ in bonum ſuꝑius.ſcʒ in bonũ honeſtum: quod ſim⸗ pliciter ſua vi allicit qð eſt ſyndereſis.que eſt naturalit inclinans aĩam rationalem ad bonum honeſtum:remuꝛ muroans ⁊ retrahens ab inhoneſto.Aliud eſt motiuũ in fimũ quod eſt motiuũ in bonũ infimũ ſiue in bonũ quod eſt delectabile carni ſcʒ ſenſualitas.Aliud ẽ motiuũ me⸗/ dium quod eſt motiuũ in bonum mediũ quod eſt bonuʒ naturale.ſcʒ eſſe viuere intelligere ⁊ hmõi.quod dicitur naturalis voluntas. Vnde ſyndereſis non eſt in vi rati⸗ onali:niſi extenſo nomine vis rationalis dicat᷑ generale motiuũ rationale in anima. Pret᷑.non dicit᷑ ſ puoi. n⸗ xereſis poſtulare pro nobis gemitibus inenarrabilibo: quia eliciat actum gemendi.ſed quia remurmurando cõ tra malum facit auctoꝛes mali gemere:nõ dico facit im⸗ ꝑando: ſed quaſi monendo ⁊ inducendo.¶ Ad hoc qð habetur ex glo. Spera in domino quoniaʒ adhuc confi⸗ teboꝛ illi.qua dicitur ꝙ ratio confoꝛtans ſenſualitatem: dicit agam penitentiam de peccatis. Dicendum ꝙ ratio non dicitur ibi rationalis imꝑata a libero arbi.ſed ratõ que eſt ecõtrario diuiſa ↄtra vim irrõnaleʒ. Vñ nota.ꝙ ratio multiptr ſumit. Qñq; ſumit᷑ cõmumit᷑ ꝓut eſt actꝰ vel vis totius rõnalis motiue ⁊ cognitiue.Fᷣm ꝙ diẽ Au uſti.ꝙ ratio eſt illa vis aĩe qua differimꝰa bꝛutis.⁊ ſic umit᷑ ꝓut diuidit᷑ ↄtra vegetabileʒ ⁊ ſenſibilẽ. Alio mõ ſumit᷑ ſtrictius.ſcʒ ꝓut eſt vis vel actus rõnalis ſcʒ mo⸗ tiue ⁊ cognitiue.⁊ ſic dicit᷑ ratio vis cognitiua veri ⁊ fal ſi:boni ⁊ mali ad hoc vt fiat vel nõ fiat.⁊ ſic eſt ratio ꝑs li.ar.⁊ ſic compᷣhendit ratõʒ ꝓut eſt ↄcernẽs ratõʒ ſuꝑio rem ⁊ inferioꝛeʒ. Leꝛcio modo ſumit᷑ ꝓut ẽ vis vel actꝰ ſuperioꝛis rationalis ſcʒ cognitiue ⁊ motiue.prout dicit Augꝰ. libꝛo de ſpiritu ⁊ aĩa.ꝙ anima tenet ſuũ rationole ſine carne:quia ratio que ẽ vis ſuꝑioꝛis rationalio ⁊ qᷓ; tum ad opera:eſt coniuncta carni.Quarto modo ſumit᷑ vt eſt vis rationalis cognitiue tm̃. ſᷣm ꝙ dicitur cogniti⸗ ua veri ⁊ falſi:boni ⁊ mali.non vt fiat vel non fiat.⁊ ſic eſt pure cognitiua. Quinto modo ſumit᷑ vt eſt puꝛe moti⸗ ua.⁊ ſit eſt actus vel vis rationalis: inq;tum rationalis diuiditur contra concupiſcibileʒ ⁊ iraſcibilẽ. Sexto mõ ſumitur prout eſt ꝑs inferioꝛ rationis cognitiua tm̃. ſᷣm ꝙ diuiditur contra intellectum ⁊ intelligentiam. prout dicitur ꝙ anima ratione percipit naturas coꝛpoꝛum:in⸗ tellectu ſpiritum creatum: intelligentia deum. Et ſic ſu⸗ mitur a Hoetio de conſolatõne.vbi diuidit anime vires in ſenſum imaginationeʒ rationeʒ ⁊ intelligentiam. Se ptimo modo ſumitur adhuc ſtrictius: qdtum ad actũ ſpe cialeʒ qui eſt diſcernere.ꝓut diuidit᷑ contra ingenium ⁊ memoꝛiam.ꝓut ingenium dicitur inueſtigare ignota:ra tio diſcernere inuenta: memoꝛia ſeruare iudicata.Su⸗ mitur igitur in glo.ſupradicta ſecũdo modo. ſcilʒ prout ratio eſt ipſius liberi ar.cuius proprie eſt facere penitẽ⸗ tiam. lel poteſt ſumi ratio in glo.illa prout diuidit᷑ con tra concupiſcibileʒ ⁊ iraſcibilem. ⁊ ſic dicit ſe facturã pe nitentiam.i.executurã actum penitentie imperio ſuperi oꝛis.nec ideo ſequituꝛ ꝙ penitentia ſit in illa vt ex dictis patet.ꝗ¶.! Ad ea que inducũtur ad oſtendendũ ꝙ peniten tia virtus eſt in ſingulis viribo.quia vniuſcuiuſqʒ ẽ gau⸗ diũ de ſuo bono triſticia de eius oꝓoſito.⁊ illud gau⸗ diũ ⁊ eius oppoſitũ ſunt in eadẽ vi in qua eſt virtus ⁊c. Dicendũ ꝙ omẽs virtutes ſunt in vna vi ꝑ ſe loquendo. ſcʒ in volũtate ſiue in li.ar.vnde dico ſicut dicit magr de fide.ꝙ in affectu ſubſtantia fidei inuenit᷑: in cognitione materia.vnde ꝑ ſe loquẽdo fides virtus eſt ĩ aſfectiua ſi⸗ ue in voluntate.ſᷣm ꝙ in illa ẽ materiale eſt ĩ cognitiua. Similiter dico de alijs ꝙ vel oĩno ſunt in affectina ſiue ĩ voluntate ſicut caritas ⁊ ſpes ⁊ iuſticia ⁊ alie hmõi.Ael q́tum ad ſubſtantiaʒ ſiue foꝛmaliter loquẽdo:vt pruden tia foꝛtitudo tem ꝑantia.dico inqᷓtuʒ gꝛatuite ſunt.qᷓtuʒ tamen ad aliquid qð eſt materiale in illis viribo.co eniʒ ſunt gratuite ꝙ actus illaꝝ ſunt voluntaꝛij a volũtate ra tionale ſiue diſcretiua infoꝛmata gratia.nõ ratione qua actus illiciti ſunt a proprijs viribus.⸗ Ad illud qð obij⸗ citur de glo.ſupeꝛ illud.Aenter meꝰ ad moab.que dicit. ꝙ ſi vna coꝛda rupta ſueꝛit:ñ reſonabitulceʒ melodiã. Dicendũ ꝙ ex hoc non probatur ꝙ penitentia eſt virtus generalis neq; in omni vi anime:ᷣ ſolum ꝙ penitẽtia nõ eſt accepta deo niſi cum illa ſit concurſus oĩim aliaꝝ vir⸗ tutum. vt enim tactum eſt:hanc generalitateʒ habet pe⸗ nitentia.quia omnes virtutes comitant᷑ illam in electi⸗ one ſuoꝛum actuum ⁊ etiaʒ ex connerione virtutũ.q Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ ſᷣm numerum actuũ penitentie que ſunt ieiuniũ.oꝛatio.elemoſine largitio.debet eſſe in trib viribo.ſcʒ iraſcibili ratiouali ⁊ concupiſcibili. Dicẽduʒ ꝙ iſti actus non ſunt primi actus penitẽtie:ſᷣ actus cõſe⸗ quentes. vnde iuxta congruitateʒ illoꝛum initum refe⸗ rantur ad potentias:non debet penitentia aſſignari eſſe in vna vi vel in pluribus.pꝛet᷑.ſi eſſent actus immediati penes illos non aſſignaretur virtus penitentie eſſe in di uerſis viribus: ſed in lib.ar. ſiue in voluntate rationali infoꝛmata gratia. ꝗl Ad id quod obijcitur.ꝙ vicium vel — — — 6 i re 1r ; 1 I hel Queſtio peccatum nõ determiĩat ſibi vim vnaʒ in quna eſt vt ĩ ſub⸗ iecto:ſᷣ młtas.igit᷑ cũ pnia ſit deſtructiua oim vicoꝝ ⁊c. Bicendũ ꝙ prima eſi falſa: quia omne peccatũ ẽ in volũ tate rõnali ſiue diſcretiua ſiue li.ar. vñ generalr dico ꝙ oĩs virtus gratuita ẽ in li.ar.ſine voluntate li.ar. ſitr ⁊ perᷣfm. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ virtutes reqrũt młtas vi⸗ res ad h̊ ꝙ ſint.ſicut prudentia rõnaleʒ: temꝑantia con cupiſcibileʒ.igit᷑ ⁊c. Dicendũ ꝙ ad eſſe virtutũ ratõne q̃ virtutes ſunt ſoꝛmaliter dicende nõ requirũt᷑ vires młte immo ſufficit li.ar.tñ qtum ad eſſe materiale ⁊ inqtum referunt᷑ ad actus exterioꝛes requirũt᷑ multe. ſicut fides rõne qua eſt cognitio quedam requirit cognitiuã.ratiõe auteʒ qua impoꝛtat voluntarm aſſenſuʒ reſpectu pꝛime veritati ectiuã. Similiter eſt ð prudentia 2 alijs ¶ Ea que ofonnt , pni eſt in vna vi vel potentia concedo.vnde ↄcedo ꝙ eſt vnicus habitus ſingularis.vn nõ poteſt eſſe niſi in vna vi. Pret᷑.actus primꝰ pnĩe nõ variatur foꝛmalit᷑ ſᷣ mateꝛialit tm̃.ſᷣm ꝙ pnĩa dic aliquẽ actũ pnĩe.vt dolendi in iſto ſiue circa iſtud ⁊ illud.Vnde dico ꝙ pnĩa prout eſt virtus ſiue habitus anime vnicus eſt ⁊ vnicam debet habere vim in qua ſit.Aliquibo forte videbit᷑ hec ſentẽtia minus conueniẽs.quia cõmuniter a doctoꝛibus ⁊ patrib noſtris ſolent tres virtutes theolo gice ſᷣm has tres vires diſtigui ⁊ illis aptari. que diſtin ctio ⁊ aptatio minime ↄgruit eis:niſi in viribo ipᷣis eẽnt tanqᷓ in ſubſtantijs.⁊ ita hec ſentẽtia a ſentẽtijs patrũ vi tetur diſſentire. Pret᷑.qꝛ videt᷑ aligbo ꝙ virtutes ſunt ĩ viribus aĩe egredientibo in actũ imꝑatũ:nõ ĩ ipis imꝑã⸗ tibus.hoc aũt nõ videt᷑:cum magis ↄueniat ꝙ aĩa infoꝛ⸗ met᷑ 1 ꝑficiatur infoꝛmatõne ⁊ ꝑfectiõe vis nobilioꝛis ꝙᷓ minus nobilis.⁊ etiã magis ſunt iſte apte infoꝛmationi virtutum qꝙᷓ ille.Pret᷑.magis cõuenit ꝙ infeꝛioꝛes moti⸗ ne rectificent᷑ ⁊ infoꝛment᷑ virtutibo que ſunt in ſuꝑiori⸗ bus motinis qᷓ; econuerſo. Mec ſi ſentẽtia predeceſſoꝛuʒ fuit ꝙ inferioꝛes motiue.ſ.rõnalis ↄcupiſcibilis ⁊ iraſci bilis infoꝛment᷑ ⁊ rectificẽt᷑ tam virtutibo theologicis qᷓ cardinalibo:non ꝓpter boc neceſſe eſt ꝙ ſint in illis ſicut in ſu bſtantijs:p̊ potius in ſuꝑioꝛi motiuo ſcʒ li.ar.a ꝗbo in parte eliciũt actus ſuos.libeꝝ ar.eniz im ꝑando infeꝛi oꝛibus virtutibus mouet illas ad executionẽ voliti ⁊ iu⸗ dicati.vnde dicit᷑ impetere ⁊ agere.Pret᷑.ſi viꝛtutes re⸗ ctificantes motiuas egredientes in actũ eẽnt ſemꝑ ĩ illis vt in ſubſtantijs:tũc opoꝛtet ꝙ eẽnt qñq; in ſenſuali mo⸗ tiuo vt in ſubiecto. ¶ Queſtio.lvj.de oꝛdine pe/ nitentic. Egquitur de oꝛdine nitentie. Et primo qtum ad oꝛtuʒ ſi⸗ ue oꝛiginem. Secundo qᷓtum ad vſuʒ. E— embꝛũ pꝛimũ Irca primum duo queruntur. Primo que ritur de oꝛdine dicendi. Secundo verita⸗ te dicti. Rimo querit᷑ ð verbo illo glo. Math.iij. Pe nitentiã agite.qð eſt:pnia timoꝛe cõcipit᷑:ſic. ECum quelibet virtus infundat᷑:nõ videtur ꝙ fiat in aliquo ꝑ conceptõz. 4 Iteʒ exquo ip̃ins actꝰnobi lioꝛ eſt generatõ ꝙᷓ conceptio:quare dicit᷑ magis concipi timoꝛe qᷓ Fnerare d an⸗ pnia dicit᷑ concipi timo⸗ re trãſſumptiue. dicit᷑ ⁊ hac ſimilitudine fetus in quadã ruditate ⁊ defoꝛmitate coneipit᷑.poſt ſollicitudine natuẽ materialiter ⁊ diu oꝑantis magis 2 magis diſtinctionẽ recipit quouſqʒ conſumat᷑ in debita foꝛma ⁊ ſpecie. Si⸗ militer qñq; peccatoꝛ metu amoꝛis dolet ⁊ atterit᷑ de pec⸗ catis:⁊ ꝓponit penitere ⁊ preꝑat ſe ad penitendũ.ꝗ qdez dloꝛ ſiue attritio potius ipᷣ ꝓpoſitum penitẽdi ẽ q̃t cõ⸗ lvj. ceptum rnde ⁊ infoꝛme in prima erxcitatiõe timoꝛis.⁊ ſꝑ plus ⁊ plꝰ ſ̃m ꝙ peccatoꝛ magies pᷣparat ſe:magis ⁊ ma⸗ gis accedit ad foꝛmã quouſqʒ infoꝛmet᷑ infuſione gꝛatie. 4Ad boc igit᷑ qð obijcit᷑.q Pnin virtus infundit᷑.igitur nõ concipit. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑.quia non cõcipitur vt ens in ſuo eſſe completo:ſᷣ potius ſicut infoꝛme ſiue ma⸗ teriale:hoc eſt in ſui preꝑatiõe.ſicut homo concipi dicit in ſua materia rudi ⁊ infoꝛmi.¶! Ad illud qð querit᷑:q̃ꝛe magis dicit᷑ concipi qꝙᷓ; generari. Dicendũ ꝙ generari di cit motũ vel mutatõʒ relatam ad ꝑ ſe cauſam generati ⁊ fectam. fetus. n. eſt a generante vt ab efficiente ꝑ ſe. Cõ⸗ cipi auteʒ dicit motum relatuʒ ad cauſam nõ efficienteʒ per ſe ⁊ primo:lʒ quodãmodo cooꝑanteʒ.vnde qꝛ timoꝛ nõ eſt efficiens ꝑ ſe ſᷣ remote cooꝑans:nõ debuit dici ge⸗ nerari a timoꝛe ̊ ſolum concipi.¶ Si obijciat᷑.vᷣ penitẽ tia concipit᷑ a timoꝛe ⁊ hec conceptio eſt in aĩa a timore: igit᷑ timoꝛ eſt ſicut pater ⁊ ita generans.Rñſio.cuʒ dici⸗ tuꝛ a timoꝛe cõcipi pnĩiam.ꝙ dico.a.eſt nota efficiẽtis re⸗ moti ⁊ ꝑ accñs:⁊ nõ eſt nota pꝛincipij vt efficiẽtis per ſe. vnde etſi ſit efficiẽs aliquo modo:nõ debʒ dici efficiẽs vt geneꝛans:immo in ſignũ ꝙ pnia vt eſt a timoꝛe:eſt quali materiale ⁊ infoꝛme dicit᷑ cipi a timoꝛe. ticulus ſecũdus Onſequent᷑ querit᷑ de veritate verbi ꝓpoſiti. Querit᷑ ;&: quare magis dicit᷑ pnia cõcipi a ti⸗ . oꝛe qᷓ; ab amoꝛe.cum econuerſo videat᷑ ſic. uo hoĩem reuocãt a peccato:timoꝛ ⁊ amoꝛ.Timoꝛ ſcʒ gehenne:⁊ amoꝛ vite eteꝛne.MNulto autez plus retrabit amoꝛ vite eterne: quia ſupꝛa maius bonũ eſt vita eterna qᷓ ſit pena gehenne.Ideo etiã illi magni pᷣ̃dicatoꝛes xpᷣs ⁊ Johãnes dixerunt.Penitentiã agite appropinquabit enim regnum celoꝛum. Mon auteʒ dixerũt:vt fugiet pe⸗ na gehenne.quare penitentia vt videtur concipit᷑ potius ex amoꝛe qᷓ; ex timoꝛe.⸗¶! ISteʒ ſᷣm Aug.timoꝛis ⁊ oĩm af⸗ fectionũ anime eſt amoꝛ initium. omis.n.timoꝛ radicat᷑ in amoꝛe aliquo ⁊ eſt cauſa illius.ꝓteꝛ hoc nãq; timet᷑ ĩ⸗ firmitas coꝛꝑalis:quia amat᷑ coꝛpus. pnĩa igitur veriꝰ oꝛitur ex amoꝛe qᷓ; ex imoꝛe.4 Item videt᷑ ꝙ concipitur a fide.quia fides dictat deum eſſe iuſtum ⁊ punituꝝ pec⸗ catoꝛes:niſi ſe puniant ꝑ penitentiam. ex qua dictatõne concipitur ꝗꝓpoſitum peniteutie. Item ſi concipit᷑ tunc aut concipit᷑ a timoꝛe ſeruili aut initiali.Qon Fᷣuili: ꝗa conceptũ ⁊ a quo concipit᷑ ſimul ſunt qũq;.ſ̊ timoꝛ ſerui⸗ lis ⁊ pnĩa nunqᷓ ſimul ſunt.qð pʒ:qꝛ cnʒ timoꝛe ſeruili ẽ voluntas peccandi:cũ pnia nõ ẽ volũtas peccãdi.q Pꝛe terea.caritas nõ eſt cum timoꝛe ſeruili:⁊ tñ caritas ẽ cũ pnia virtute.ex bis pʒ ꝙ nõ ſunt ſimul. Similiter videt᷑ ꝙ nõ concipit᷑ a timoꝛe initiali.qꝛ illnd a quo ↄcipit᷑ pre cedit illud.igitur ſi a timoꝛe initiali concipitur pnĩa: ti⸗ moꝛ initialis pꝛecedit pnĩam.̊ timoꝛ initialis eſt cũ gra tia gratumfaciente quam concomitant᷑ omẽs virtutes. ergo alie virtutes precedunt ipſam. 4 Si diceret᷑.ꝙ etſi penitentia conciꝑetur timoꝛe initiali:non ꝗꝓpter h̊ opor⸗ tet ꝙ timoꝛ precedat.ſicut caloꝛ vel ſplendoꝛ canſatur ab igne ⁊ precedit: non tamen ignis precedit.Contra.peni tentia eſt virtus prima.ꝑ hoc auteʒ ꝙ dicit᷑ prima:nota tur prioꝛitas oꝛdinis nature vel intellectus. Sed h̊ poſi⸗/ to ſequeret᷑ ꝙ timoꝛ initialis quem precedit oꝛdine natu re ⁊ intelligendi virtutes plures:ſicut fides ⁊ caritas pᷣ cedit in lapſu ipſam pnĩam. igitur ⁊ eedem in oꝛdine na⸗ ture ⁊ intelligendi in lapſo precedũt pnĩam.igitur in la⸗ pſo penitentia non eſt prima virtus.⸗ Item timoꝛ initi⸗ alis reduci habet ad donum timoꝛis.ſed dona ⁊ viꝛtutes inq;tum ſunt habitus:aut ſimul infundunt᷑:aut virtutes prius.ſed ſiue ſic ſiue ſic:timoꝛ initialis non introducit penitentiam:quia ſi ſimul infundunt᷑:vnũ nõ introducit aliud. ¶ Rñ ſio ad primũ.ꝙ oꝛiginis penitentie vᷣtutis cauſa effectiua eſt deus.diſpoſitiua a nobis:quia ꝗ crea⸗ uit nos ſine nobis:nõ iuſtificat nos ſine nobis. hec autẽ diſpoſitio accidit ex conſideratõne diuine bonitatis cui 12— 1 diſplicet malũ culpe.⁊ er ↄſideratõne iuſticie qua nõ re⸗ linquit illam impunitã. cognoſcit.n.ſe peccatoꝛ ex diuĩa ſuſticia obligatũ ad penã. ⁊ ex hac ↄſideratõe generat᷑ ti moꝛ. Iteʒ ex ↄſideratõe diuine miſcdie:qua paratꝰ eſt re mittere penitenti delictũ:generat᷑ ſpes remiſſionis ⁊ vo⸗ luntas penitẽdi.⁊ ſi incipiat facere qð ĩ ſe eſt diſponitur ad iuſtiſicatõʒ.Ex hoc pʒ qũo pnia virtus ↄcipit᷑.qꝛ per diſpoſitõz ad illam ſuſcipiendã. Sicut.n.generatio ẽ ex ꝑte principij effectiui: ſic conceptio eſt ex ꝑte ſuſceptiui. Dicendũ ꝙ vt frequentius ⁊ vt in pluribo veꝛuʒ eſt qð dicit mg?. ꝙ pnĩa oꝛit᷑ ex timoꝛe:⁊ in paucis ex amoꝛe.vi ta enim eterna vt in pluribo incognita eſt: quia nec eam oculꝰ vidit nec auris andiuit ꝗſa.xliiij.⁊.j.Coꝝ.ij.aia⸗ lis homo non ꝑcipit ea que dei ſunt:⁊ pꝛecipue exñtibus in moꝛtali incognita eſt:qꝛ nõ guſtant de illa dulcedine. Hiere.xxxj.Omĩs homo ꝗ comedit vuam acerbã:obſtu peſcẽt dentes eius. IJdeo paucos peccatoꝛes ꝓuocat ad pnĩam amoꝛ vite eterne:plures vᷣo timoꝛ gehenne.tuʒ qꝛ ſtatus peccatoꝛis valde ſimilis ẽ inferno ꝓpter remoꝛſio⸗ nem conſcie ⁊ alia plura. Apoc̃.vj. Infernus ſequebat eum ſcʒ peccatoꝛẽ dyabolus.tum qꝛ in inferno erit pᷣua⸗ tio oĩm delectabiliũ que ſunt hic. Job.xxvij. Diues cum doꝛmierit nihil ſecuʒ affert.peccatoꝛ auteʒ cognoſcet de⸗ lectabilia vite huius:ideo ⁊ hoꝝ pꝛiuatõʒ ſic infernuʒ quoquo modo noſcere põt.priuatio.n.noſcit᷑ ꝑ habituʒ. nihbilominꝰ vñs predicando pniam:nõ cõminatus ? pe⸗ nam.ſed ꝓmiſit glam dicens: pniam agite appropiqua bit eniʒ regnũ celoꝝ.Cauſa huiꝰ eſt. quia vtilius ẽ 1 ma gis meritoꝛiuʒ declinare de malo ex amoꝛe qᷓ; ex timoꝛe. AXpᷣus aũt ⁊ Johes predicauerũt pnĩam vtilioꝛẽ non in⸗ utilioꝛeʒ.. Ad aliud dom.ꝙ conceptio pnie magis attẽ ditur in diſpoſitõne ad iuſtiricatõʒ. hec aũt diſpoſitõ ac⸗ cedit ex expulſione ſiue ex fuga peccati que fit ex timoꝛe. Ecci.j.imoꝛ dñi expellit peccatũ.vnde lʒ timoꝛ cauſe⸗ tur ab amoꝛe.quia ante timoꝛez nõ eſt ſeminariunʒ pnie: qð eſt ceſſare a malo.pnia concipit᷑ a timoꝛe nõ ab amo⸗ re.Ex hoc pʒ ꝙ magis timoꝛe concipit᷑ qᷓ ſpe.quia timo⸗ re concipit᷑:ſpe vᷣo nutrit᷑ ⁊ ꝓmouet᷑.¶ Ad aliud qð obij citur de fide. Dicendũ ꝙ fide concipit᷑ pnĩa ⁊ intellectu: timoꝛe ⁊ in affectu.¶] Ad aliud dðᷣm.ꝙ pnĩa ↄcipit᷑ a ti⸗ moꝛe ſeruili nõ initiali quẽ ſem ꝑ comitat᷑ ga:multofor⸗ tius nec filiali.q Ad hoc qð obijcit᷑.q; nũqꝙᷓ; ſimul ſunt ti moꝛ ſeruilis ⁊ pnia.Dicendũ ꝙ ſi nõ habeat᷑ pnia cuʒ ti⸗ moꝛe ſeruili:nihilominꝰ a timoꝛe hmõi.quia aliud eſt di cere pniam concipi:aliud pnĩam haberi. Pnĩiam aũt in penitente concipi:eſt dolere ſiue attritione affici:⁊ ad ꝗ⸗ tiam pnie ſiue virtuteʒ ſeip̃ᷣm preꝑari.uvnde qñ inſtĩctu ti moꝛis aliquis dolendo ſiue conterẽdo preꝑat ſe ad ſuſci⸗ piendã gr̃am ſiue virtuteʒ pnĩe:tunc dicit᷑ pnĩia concipi. vnde illud conciꝑe magis dicit eſſe in ꝓpoſito ſiue ĩ pꝑa⸗ tione:qᷓ in eſſe actuali.Dicẽdũ igit᷑ ꝙ nõ ↄcipit᷑ niſi timo re ſeruili:nõ aũt initiali.⁊ hoc rõne p̃tacta. qꝛ ſi bec gr̃a in lapſo precederet grãm ſiue virtutẽ pnĩe: nibilominuꝰ poſi releuatõʒ a lapſu põt concipi a timoꝛe initiali qtuz ad actuʒ virtutis:lʒ ñ ꝙᷓtũ ad habitũ. embꝛũ ſecundũᷣ EOnſequent querit᷑ de oꝛdine pnĩe qᷓtuʒ ad vſuʒ. Querit᷑ &̊ vtꝝ habito reſpectu ad ſta tũ penitẽtuzʒ:ſit pnia pᷣma virtus. Et videt᷑ .N nõ: ſic. Tlita ẽ actus viuẽtis ⁊ nõ primꝰ. H ſicut eſt in naturalr viuentibo:ſic ⁊ in ſpũalit.viuẽ igr ſiue vita ſpũalis eſt pꝛimꝰ actus viuẽtis ſpũaliter.ſᷣ ſicut actus prioꝛ eſt actu: ſic illud quo eſt hmõi actus prior ẽ illis quo ſunt actus ↄſequẽtes. actus aũt oↄſequẽtes ſunt dolere plãgere cõmiſſa:exerceꝛe vindictã de peccatis. di/ co inqtuʒ ſunt viui ſeʒ meritoꝛij. igit᷑ ⁊ virtus qua ẽ vita ſpũalis eſt prioꝛ pnĩa qᷓ ſunt actus bmõi cõſequẽtes. ſic virtꝰ qua eſt vita eſt fides. Abac.ij. Juſtus ex fide ſua vi net. 4 Stez fides eſt fundamentũ virtutũ. Heb.xj. Fides eſt ſubſtantia.Glo.fundamentũ bonoꝝ oĩm. igit᷑ cũ fun damentũ ſit prius alijs ⁊c.¶ Item fides eſt cauſa timo⸗ ris.quia ex hoc articulo: qui mala egerũt ibũt in ignem eternum:incutitur timoꝛ malis.igitur fides prioꝛ eſt ti⸗ moꝛe.igitur ⁊ penitẽtia:quia penitentie virtus timoꝛe cõ cipitur.vnde ꝗſa.xxvj.A timoꝛe tuo ↄcepimꝰ ⁊c̃.q¶ Iteʒ niſi quis haberet ſpem conſequendi veniaʒ: nũq; pnĩam ageret ſiue peniteret.igitur actus ſpei precedit actũ ſiue voluntateʒ penitendi.igitur ſpes pniam.¶: Item in mo⸗ tu coꝛꝑali ꝓgreſſio ad terminũ aliqueʒ: prioꝛ intentione 7 natura eſt motus ad terminũ qꝙᷓ; a termino.non enĩ in⸗ tenditur ſeꝑatõ a loco in quo eſt quis:niſi vt accedat ad locum quem adire intendit. In actu igitur progredien⸗ di prius natura eſt progreſſus qᷓ; regreſſus. ſimiliter vt videtur eſt in ꝓgreſſu ſpirituali qui fit per amoꝛẽ. Quia vt dicit Berñ.ſuper cant.ambulat ꝗ amat.igit᷑ in hmõi motu ſpirituali intentione ⁊ natura prioꝛ eſi motus ad bonum ꝙᷓ a malo.⁊ illud eſt prius quo mouetur ad bo⸗ num ſcʒ caritas:qᷓ; quo mouetur a malo ſcʒ penitentia. igitur prioꝛ in via conuerſionis ad bonum a malo eſt ca⸗ ritas qᷓ; penitentia.¶ Iteʒ nulli diſplicet offenſa alicuiꝰ niſi qui diligit illum.ſi enim odiret eum placeret.ergo di Rgere deum natura precedet odium peccati.ſed ꝑrimum eſt caritas:ſecundum penitentia.igitur ⁊c. Contra. Math.iij. Penitentiaʒ agite.Glo.prima virtus eſt per penitentiam punire veterẽ homineʒ ⁊ vicia odire.4 Itẽ prius eſt declinare a malo quod fit per penitentiaʒ: ꝙᷓ; fa cere bonum quod fit per alias virtutes.¶ Itez egreſſus vicij oꝑatur ingreſſum virtutis. ſed penitentie eſt expel⸗ lere peccata.̊ ⁊c̃.q Item in motu auerſionis a bonoꝗ ẽ motus peccati prius eſt conuerſio ꝙᷓ; auerſio.quia nõ in⸗ tendit vbi eſt auerſio.pret᷑ nõ eſt auerſio a bono añꝙᷓ ex libidine conuerſionis oꝛiatur conceptus auerſionis.Si militer vt videtur in motu conuerſionis qui eſt per grãm prioꝛ eſt motus auerſionis a malo qᷓ; cõuerſionis ad bo⸗ num.ſed motus auerſionis a malo ꝓpꝛius eſt pemitentie. motus conuerſionis aliaꝝ virtutum coexiſtentium.igit᷑ prioꝛ eſt ꝓgꝛius motus pnie qꝙᷓ ille qui eſt aliarũ virtutũ. igitur ⁊ habitus a quo elicit᷑ motus iſte:habitus a gbus elicit᷑ ille.¶ IJtem penitẽs ꝓpter hoc penitet ſiue peccata dimittit:vt ſic reconciliet᷑ deo.vnde pᷣs. In cubilibus ve⸗ ſtris cõpugimini.Glo.vt extracto veteri homĩe ꝑ pnĩaʒ ſacrificiũ iuſticie ſᷣm regeneratõʒ noui homĩs offeratur deo.Ex hoc ptʒ.ꝙ illud quod operatur ad extinctionem peccati:oꝛdinat᷑ ad illud ſiue illa quibus fit recõciliatio co.deo auteʒ ꝓpꝛie reconciliatur ꝑ refoꝛmatõʒ imagĩis defoꝛmate.hec aũt reconciliatio fit ꝑ fideʒ ⁊ alias virtu⸗ tes.igit᷑ ⁊c.¶ Ieem Act᷑.xx. Fide purificãs coꝛda eoꝛũ. fides igit᷑ purgat peccata:⁊ hoc qtum ad culpaʒ. igit᷑ ſi fides precederet virtutem penitentie in penitente:penitẽ tia non tollerẽtur peccata ſed fide.ſimiliter aliqua alia virtus.nulla enim virtus ſecum ꝑmittit peccatum: ⁊ ita penitentia non tollerentur. Cuius contrariũ diẽ̃ ꝗſido. in libꝛo de trinita.Sicut in baptiſmo omnes remitti vel per martirium nulli credimus peccatum imputari: ita penitentie compunctõne fructuoſa fatemur deleri pecca ta.lacrime enim penitentium apud xeum pro baptiſma⸗ te reputant᷑.Ex his videtur ꝙ penitentia ſit ꝑrima vir⸗ tus in conuerſis ad deum per penitentiaʒ. ꝙ¶ mMReſpõſio. Aliquid dicitur prins alio dupliciter.vel ſᷣm ſubſtãtiã: ⁊ ſic onines virtutes ſimul ſunt:quia ſimul infundũtur. vel ᷣm vſum: ⁊ ſic virtus eſt prius virtute. Põt ꝗ̊ dici.ꝙ ſicut motus penitentie prioꝛ eſt in preꝑatõne penitentis ad grãm ꝗpꝛie loquendo.preꝑatõne dico meritoꝛia de cõ gruo.ſic virtus penitentie ꝓpꝛie loquendo prioꝛ ẽ ĩ tollẽ⸗ do peccatum cõmiſſum.ꝙ auteʒ motus penitentie ſcʒ do⸗ loꝛ ſiue attritio efficacius preꝑat qꝙᷓ; motus aliaꝝ: patet. quantũcunq;.n.quis cognoſcit penas debitas peccatis ⁊ conſideret inſtinctu fidei: nunqᷓ ex conſideratione veil cognitione tali preparatur ad gratiam. meritoꝛie di⸗ co ſcilicet de congruo: immo niſi aliquid ſequatur ad boc magis fit culpabilis. vnde efficitur multo remo⸗ z: r. i⸗ c lo⸗ 1 tet⸗ hns N9 0 Mueſtio tioꝛ a gratia. Pret᷑ poſito ꝙ ex inſtinctu fidei cognoſcit ſe debitoꝛẽ pene.⁊ ex h̊ incutiat᷑ ſibi timoꝛ quãtũcũq; affi ciatur timoꝛe ſi ſit ibi ſtatus:nõ ex hoc magis pꝛeꝑat᷑ ad grãm.deſperati.n.timẽt maxime: vnde timoꝛ iſte ĩ nullo eſt illis preꝑatoꝛius gratie de merito congrui.ᷣ qñ atte⸗ rit᷑ de peccato affectio doloꝛis ſiue attritio preꝑat illum ad gram:ſicut igit᷑ dictum eſt: motus pnie ꝓxime ⁊ ꝑſe diſponit ad grãm.qꝛ ante illum nõ eſt preꝑatio congrua ſuſceptioni gratie.ſilr eſt de virtute pnie que data eſt ad remiſſionẽ culpe.vnde dici põt.ꝙ in releuatione a lapſu pniĩa eſt in numero virtutuʒ. ꝓpter h̊ diſtinguit᷑ ouenient᷑ prioꝛitas in virtutibo qᷓtum ad vſum.qꝛ aut notat᷑ pꝛioꝛi tas virtutis qᷓtum ad imaginis infoꝛmatõʒ:2 ſic nõ ẽ pe nitentia pꝛioꝛ ſ̊ potius fides vel caritas.aut ſᷣm imagis refoꝛmationeʒ ſiue reꝑationeʒ:⁊ ſic pnĩa ẽ prima.4l! Ad illud & qð primo obijcit᷑ in ↄtrariũ.ſ.ꝙ viuere eſt actus fidei qui eſt actus primꝰ. Dicendũ ꝙ etſi viuere ſit actꝰ primus viuentis inqꝗᷓtũ talis: pᷣcedit tñ alius ſcʒ viuifi⸗ candi qui eſt ꝓpꝛie pnie inqtum eſt gratia vel virtꝰ.vnð dicit᷑ medicamentũ.ſido.li.de tri.Pnĩa eſt medicamẽ tũ vulneris.Pret᷑.dicit᷑ regeneratio hoĩs ĩ glo.ſuꝑ illð: In cubilibo reſtris compugimĩ.vnde ſicut eſt regenera⸗ tio quedam ꝑ baptiſmũ:ſic eſt quedã ꝑ pnĩam.ſᷣ ꝑ bapti ſmũ extinctione oꝛiginalis: ꝑ pnĩam extinctõne actuał. Pret᷑iuſtus nõ dicit᷑ viuere ex fide:quia fides pᷣrogati⸗ uam bz qtuz ad effectum vite reſpectu aliaꝝ virtutũ.ga hoc potius caritas eſt que ꝓpꝛie vnit aiam cum ſua vita ſcʒ deo.bᷣ hoc dicit᷑:qꝛ vita eſt merces fidei.vñ Roma.j. Juſtus ex fide viuit.Glo.nõ vita iſta que pñs eſt: ſed fu tura.i.eterna que eſt merces fidei.merces.n.fidei eſt vi⸗ cere qð credimus.⸗:! Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ fides eſt fun⸗ damentũ oĩm bonoꝝ. Dicendũ ꝙ inqᷓtum ꝑlicit cogniti uam:ſubſternit᷑ alijs virtutibo que ꝑriciunt affectiuaʒ ⁊ oꝑatiuam.ↄgnitio.n.fidei intellectiua:precedit inclina⸗ tioncʒ ad bonum in affectiua ⁊ executõzʒ oꝑatõis in oꝑa tiua.on igit᷑ dicit᷑ fides fundamentũ oĩm bonoꝝ quia prioꝛ ſit alijs in aĩa:quaſi ſuꝑ quam alie fundant᷑.ſed qꝛ modũ hʒ fundamenti q;tum ad bhoc ꝙ actus illius quaſi actibo aliaꝝ ſubſtermt᷑.¶ Ad quod obijcit᷑.ꝙ fides eſt cã nmoꝛis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ ex h̊ non ſequit᷑ ꝙ fides ſit prioꝛ. ſicut nec motus fidei prioꝛ eſt in merito:ſᷣ ecõueꝛſo ſicut tactum eſt. quia ſicut motus pnĩe preꝑat merito de con⸗ gruo ⁊ eſt primus in preꝑatione hmõi quod nõ facit mo tus fidei in ꝓpoſito.ſimiliter gratia vel virtus pnie ẽ p⸗ ma in reconciliatõne cum deo ꝑ remiſſioneʒ offenſe. Elel poteſt dici ſicut dicit Hugo.In affectu ẽ ſubſtàtia fidei: in cognitione materia.Cum aũt fides infoꝛmis efficitur foꝛmata:bhoc nõ eſt rõne illius ꝙ erat in cognitione:h̊ eiꝰ ꝙ erat in affectu. vᷣ rõne illius n fuit cauſa timoꝛis ⁊ ita nec cauſa pnĩe:vᷣ rõne eius ꝙ eꝛit in cognitõne.ꝓpt᷑ q̊ nõ ſequit᷑.ſi motus fidei qtuʒ ad hoc preceſſit motũ pnĩe:q; habitus debet habituʒ precedere.habitus.n. ꝗꝓpꝛieẽ re⸗ ſpectu illius qdð fides eſt ſubſtantiałr ſiue foꝛmałr.⁊ lo/ quoꝛ de habitu gratuito.¶ Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ motus ſpei pꝛecedit motuzʒ pniĩe.igit᷑ habitus habitũ.Dicenduʒ ꝙ motus ſpei infoꝛmis precedit motuʒ doloꝛis infoꝛmis ſiue attritionis.ſᷣ̊ econuerſo eſt de habitibo: dico qᷓtũ ad oꝛdinẽ nature.quia lʒ ſimul infundant᷑ vuꝛtus ſpei⁊ vir⸗ tus pnĩe:tñ habitus quo tollunt᷑ peccata ſcʒ gꝛa ſiue vir tus pnie precedit illum habitũ quo expectant᷑ bona futu ra ex meritis.habitus.n.gratie vel virtutis vnde ẽ ꝙ ꝗs non eſt in culpa moꝛtali:eſt ratio expectatõis futuroꝛum bonoꝝ · Ad hoc aũt vt ad precedens oꝛdinat᷑ expectatio bhmõi.vnde Math.iij. Pnĩaʒ agite. Glo. pnĩa precedit: ſequit᷑ ꝓmiſſio regni.qui vere penitet punit in ſe preteri tos erroꝛes.deinde erigit aĩam ad celeſte regnũ.hec glo. ſᷣ erectio eſt ſpei:vnde pʒ qdð ſequit᷑. Dicendũ igit᷑ ꝙ ĩ via releuationis a lapſu ſemꝑ prius eſt quo fit ibi eleuatio: F quo fit ꝓgꝛeſſus releuati.ꝓpter hoc in reꝑatõne ipᷣius penitentis que reꝑatio fit ꝑ releuationeʒ a lapſu ⁊ ↄiun ctione cum primo:prioꝛ eſt virtus pnie qua fit releuatio 6 ꝙᷓ alie virtutes quibꝰ fit coniũctio cum ſummo bono. vñ virtus pnie prioꝛ ẽ in hac via qꝙᷓ; fides ⁊ ſpes.q Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ ſicut in motu coꝛꝑali ſimiliter ĩ motu ſpi⸗ rituali prioꝛ eſt motus ad terminũ ⁊c. Dicendũ ꝙ ſicut qnq; in motu coꝛꝑali terminꝰ a quo eſt motus:eſt inclu⸗ dens ipᷣm mobile ſiue qd mouet᷑.⁊ tũc prius natura ⁊ eẽ eſt motus a termino qᷓ; ad terminũ.ð.g.aliquis exñs in domo vadit ad eccleſiam. pᷣmo neceſſario exit de domo qᷓ; ꝓgreditur ad ecciaʒ. Qñq; terminus a quo:eſt motꝰ nõ includẽs mobile ̊ ſolum terminus tunc a termio a qͥ in⸗ cipit motus:ſic eſt in motu ſpũali.vnde in ꝓgꝛeſſu a ſta/ tu culpe ad ſtatum ꝓfectus in meꝛito:culpa nõ eſt ſolum et terminus a quo ꝓgꝛeditur:̊ eſt vt terminus includẽs illum qui ꝓgredi debet. vnde ante ꝓgreſſum neceſſariꝰẽ exitus a termino.i.a culpa.exitus auteʒ iſte eſt ꝑ gratiã ſiue virtuteʒ pnĩe: ꝓgꝛeſſus ſit ꝑ alias vitutes.vnð pᷣoꝛ eſt pnĩa alijs. Pret᷑.in hoc motu auerſio a termĩo prece⸗ dit cõuerſioneʒ.vnde illud quo fit auerſio precedit illud quo fit conuerſio.oꝑtz enĩ auerti a bono cõmutabili an⸗ teqᷓ cõuertat᷑ ad incõmutabile. vnde reuerſio vel auerſio precedit conuerſioneʒ. Hiere.iij. Conuertimi filij reuer⸗ tentes ⁊ ſanabo auerſiones veſiras. Ad hoc g̊ qð dicit᷑. ꝙ in motibus vbi prima eſt intentio ꝓgrediendi ad ter⸗ minũ.prioꝛ intentione ⁊ natura eſt motus ad terminuʒ q a termino.Dicendũ ꝙ hoc non eſt verum vbi motus ẽ a termino includente.ibi enim motus egreſſus de conti⸗ nente prioꝛ eſt natura ⁊ eẽ ꝙᷓ motus ad terminũ.genera⸗ liter igit᷑ intelligendũ eſt. ꝙ ſicut in ꝑpetꝛatione peccati eſt motus auerſionis ⁊ conuerſionis.ſiłr in reꝑatõe pec cantis a peccato eſt motus auerſionis ⁊ ↄueꝛſiois.Et ſiẽ in perpetratione peccati cõſummatio peccati eſt ex auer ſione:ſiłr in repatione peccatoꝛis conſummatio reꝑati⸗ onis eſt a conuerſione.oĩno igit᷑ habita comꝑatõe virtu⸗ tum ad motum auerſionis prioꝛ eſt pnia. habita com ꝑa tione ad motum conuerſionis qua conuerſione reꝑatur imago defoꝛmata:prioꝛes ſunt alie ſcʒ fides ſpes ⁊ caxi/ tas. Iſtis enim virtutibo ſiue gratia iſtarum virtutũ cõ⸗ uertit᷑ aĩa ad pꝛimã veritatẽ maieſtatẽ ⁊ bonitatẽ.ex qua ↄuerſione reꝑatur imago. Mueſtio.lvij. de peniten tia d effectum. Oſt hec queꝛitur pnĩa qᷓtum ad effectũ.Circa qð pln⸗ a. Primo.vtꝝ peccata dimittant᷑ ꝑ pe nitẽtiã. Secũdo. vtꝝ pnĩa vniuſcuiuſqʒ culpa deleat᷑. Tercio.vtrũ ꝑ pnĩam tol lat᷑ reatus.Quarto.vtꝝ tollãt᷑ reliquie peccatoꝝ.Quiĩ⸗ to.vtꝝ neceſſe ſit penitentẽ reſurgere in tanta gr̃a a quã⸗ to cecidit.Sexto.vtꝝ pnĩa reſtituat omĩa ablata.Septi mo.vtꝝ ſine pnĩa virtute poſſit eẽ ſalus. Octauo.vtrum ſine ꝑni it gleri culpa. 1 lembꝛuz pꝛimũ Irca primũ querit᷑ ſic.vt dicit Augꝰ. Pe⸗ nitẽtia eſt res optima ⁊ ꝑfecta:q̃ omẽs de⸗ fectus reuocat ad ꝑfectũ.q̊ peccata dimit⸗ tant᷑ ꝑ pnĩam. 4l Item.iij · Math. Pniĩiam agite. Glo. prima virtus eſt ꝑ pnĩaʒ ꝑimere veterem ho⸗ minẽ.igit᷑ ꝑ pniaʒ ꝑimit᷑ vetus homo.ſ&̊ vetus hõ ẽ habi⸗ tus peccatoꝝ ſiẽ dicit glo.Coloc.iij. Exuite veteꝛẽ hoĩeʒ 4Itẽ Luc̃.v.õ veni vocare iuſtos ̊ pctoꝛes ad pnĩaʒ. h fruſtra eẽt hec vocatio mſii ꝑnia eẽt pctoꝛibo cã releua⸗ tõis a pcto.Cõtra.x.ad Heb. Volũtaꝛie peccãtibo no bis poſi acceptã noticiã veritatis:iã nõ relingt᷑ ꝓ pecca⸗ tis hoſtia.igit᷑ peccãti volũtarie nõ relinqt᷑ ad offerendũ co ꝑ qð poſſit deo recõciliari.ſᷣ punire ſe ꝑ pnĩaʒ eſt of ferre ſe eo:Fᷣm ꝙ dicẽ pᷣa.Sacrificiũ deo ſpũs ↄtribula⸗ tus.igit᷑ ꝑ pnĩaʒ q̃ hõ punit ſe ⁊ offert ſe deo: nõ pᷣt deo re cõciliari:igit᷑ ꝑ pnĩaʒ ñ dimittit᷑ pcẽm.q. Item Olr in — Non viſitabo filias veſtras cũ foꝛnicate fuerint.ſed ſine tci viſitatione nulla pnia hʒ efficientiaʒ. ꝗ Item ꝓuer. xrviij. Qui puerſis graditur vijs:cõcidet᷑ ſemel. Semel auũt dicit᷑ cadere qui irreꝑabiliter cadit.igit᷑ vt videt᷑ qui cadit ꝑ culpam: irreꝑabiliter cadit. ¶ Item virtus pnie finita eſt:offenſa dei infinita. igit᷑ vt videt᷑ virtus pnie nõ ſufficit ad delendũ culpam ex diuina offenſa. 4 Ztẽ ma⸗ ioꝛ eſt offenſa bomis peccãtis qᷓ; angeli. igit᷑ ſi offenſa an geli eſt irremiſſibilis ⁊ hoc ꝓpter magnitudineʒz culpe:⁊ homis ſimiliter erit. O: maioꝛ eſt offenſa homĩs qᷓ ange li:videtur ſic vt dicit Anſel. Vnuſquiſqʒ peccãs moꝛta⸗ liter vult eſſe equalis deo.ſᷣ peccatũ angeli fuit ꝙ voluit eſſe equalis dro. Sed angelica creatura media eſt inter deum ⁊ homĩeʒ.eſt.n. naturaliter ſilioꝛ deo.vnde hõẽ re motioꝛ ſᷣm naturam qᷓ; angelus.igit᷑ voluntas q̃ vult eſſe equalis deo ex maioꝛi ſuꝑbia ꝓuenit:qᷓ illa q̃ angelłꝰ vo⸗ luit eſſe equalis.maioꝛis.n.ſuꝑbie indiciũ eſt:ſi ĩignobił nſpiraret ad regnũ qᷓ; ſi nobilis¶ Rñnſio.ꝙ pnĩa releua tur penitens ⁊ reꝑatur ad priſtinam mundiciã. vñ Aſi⸗ doꝛus in li.de trini.ca.xvj.ꝗſaias dicit.lauamĩ ⁊ mũdi eſtote.lanetur itaq; ⁊ munus eſt:qui pᷣterita plangit ⁊ ſlenda iterũ nõ ↄmittit.ſᷣ ↄſtat ꝙ hec ſunt opera peniten tie.igit᷑ oꝑibuo pnĩe releuat᷑ homo⁊ reꝑatuꝛ ad priſtinã mundiciam.¶¶ Ad illud igit᷑ qð obijcit᷑.ꝙ volũtarie pec⸗ cantibo nobis non relinquit᷑ ꝓ peccato hoſtia. Dicendũ ꝙ boc intelligit᷑ de hoſtia x-pᷣo.i.de immolatiõe xpᷣi. vnde glo.ibideʒ.non iterum ĩmolabit᷑ xrpᷣus qui eſt boſtia pro peccatis.i.non relinquit᷑ locus ſecũde hoſtie.ſicut in ve. le.datum eſt ſepe offerre hoſtias ꝓ peccato.nõ.n.iterum immolandus eſt ꝓ peccato.qð ſemel factũ eſt: ⁊ ſcdᷣo ñ ẽ opꝑꝰ.ſ̊ magis opꝰ ẽ manẽ ĩ fide ⁊ ſpe.qð ſi nõ facis:iudi⸗ ciũ dãnatois te expectat niſi ꝑ pniaʒ renouaꝛis.hec glo. 4Al Ad alið.nõ viſitabo filias veſtras ⁊c. Sicendũ ꝙ ex boc non ſequit᷑ ꝙ penitens nõ poſſit reſurgere te pct᷑o ꝑ pnĩam.quia predicit᷑ eoꝝ malicia ſiue obſtinatio: ꝓpter quam nõ viſitabat᷑ a dño.ſi auteʒ preꝑaſſent ſe:dñs viſi taſſet illas.vnde ex verbo illo non ſignat᷑ ꝙ nõ poterant ꝑ pnĩam releuari:ſᷣ ꝙ non releuaꝛent᷑.⸗¶ Ad illud ꝓuer. NQui pꝑuerſis graditur vijs cõcidet ſemel.Intelligi dʒ de illo qui finaliteꝛ cadit:nõ de omni cadente.vnde vᷣbo illo inſinuat᷑ excluſa via penitendi poſt moꝛtem.⁊ h̊ inſinuat dicitur ꝑuerſis gradit᷑ vijs.i.ꝑfecte verſis ſiue aduer/ is.qdð accidit in finali impnĩa. vnde ibi loꝗt᷑ ð caſu illo te quo.xj.Ecẽs.Si ceciderit lignũ ad auſtrũ aut ad aꝗ⸗ loneʒ:in quocũqʒ loco ceciderit ibi erit. Cecidit diẽ glo. moꝛiendo Hieꝛo.ibi.q̃i lignũ ſubito ventis:ita moꝛte ra peris.⁊ vbi cecideris:iugiter manebis:ſiue te rigiduʒ ⁊ trucẽ:ſiue miſericoꝛdẽ moꝛs inuenerit.4 Ad illð qð ob⸗ ijcit. ꝙ offenſa eſt infinita ſiue culpa ⁊c. Dicendum ꝙ in culpa ſiue offenſa ſunt duo.auerſio ⁊ ↄuerſio.lʒ at᷑ auer ſio ſit conſummatio peccati:nibilominꝰ qᷓntũ eſt ex par⸗ te auerſionis peccata indifferentia ſunt. Auerſio.n.pᷣua tioneʒ dicit ſiue negationeʒ.que inqtuʒ hmõi nõ eſt ma⸗ ioꝛ ⁊ minoꝛ. ſicut de cecis ſiue nõ videntibo ſimpłr ñ põt dici: iſte eſt magis cecus ſiue nõ videns illi.q Iteʒ ſi ob⸗ ijciat᷑ ↄtra hoc.ꝙ quidã peccant ex maioꝛi ↄtemptu:ꝗdã ex minoꝛi.Dicẽdũ ꝙ hoe verũ eſt.⁊ lʒ cõtemptus iſte ſit maioꝛ vel minoꝛ:nõ tñ auerſio maioꝛ vel minoꝛ. Cõtem⸗ ptus.n.maioꝛ vel minoꝛ atteſtat᷑ libidini maioꝛi vel mi⸗ noꝛi.Contemptus.n.qui eſt radix peccati:ñ dicit motuʒ in deũ:ł̊ ꝑuipendentiã dei in comꝑatõne ad bonũ cõmu⸗ tabile. Ex pꝑte auteʒ ↄuerſionis ſᷣm ꝙ adherentia cũ bo⸗ no ↄmutabili fit cũ maioꝛi libidini vel minoꝛi:eſt quãti⸗ tas peccati maioꝛ vel minoꝛ. Hec aũt adherentia nunqᷓ eſt infinita niſi duratõe:nõ aũt virtute. vnde bñ deleri pt virtute gratuita que maioꝛis virtutis eſt.vnde Aug.eſ⸗ ſentia vincit ſuꝑ nibil.eẽntiam vocat virtuteʒ: nibil vo⸗ cat culpã ſiue peccatũ.vnde eẽntiaʒ vincere ſuꝑ nihil:eſt virtutẽ habere maioꝛẽ q; peccatũ.4. Sʒ adbuc obijcitur Mõne eſt offenſa infinita qua bomo offendit bonũ inſi⸗ nitü? Rñſio.infinita eſt in merito:nõ aũt infinita radi⸗ catione vel adherentia.vnde quia infinita eſt in merito: reatus culpe moꝛtalis eſt infinitus.vnde moꝛtale pecca⸗ tum obligat ad penam infinitam.⁊ hoc: quia offenſa eſt reſpectu infiniti ſcʒ dei.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ maioꝛ eſt offenſa hoĩs qᷓ; angeli. quia ex maioꝛi ſuꝑbia eſt ꝙ vult equari deo.Dicendũ ꝙ ꝙtum ad quandãa ꝑuerſitatẽ vo⸗ luntatis generaleʒ:omẽs peccatoꝛes taʒ angeli qᷓ; homi nes cõueniunt.que eſt in volendo qð deus non vult eos velle.⁊ q́tum ad hoc nõ ſolum ex conſequẽti appetunt eẽ equales deo:̊ maioꝛes.ex conſequẽti dico: quia directe nullus appetit eſſe equalis deo.eInde Anſel.li.cuꝛ deus bomo.iJon ſoluʒ voluit eſſe equalis deo.quia pᷣſumpſit ꝓꝛiam voluntateʒ habere:̊ ⁊ maioꝛ.volendo qð illum deus relle nolebat.quia voluntatẽ ſuam ſupra dei volun tatẽ ponebat.i Ahilominus maius fuit peccatũ demoĩs cuiuſcũq; qᷓ; homĩs.quia melioꝛa habuit naturalia q̃n⸗ tum eſt ex parte cognitiue ſiue diſcretiue. Dicit.n.Dyoꝰ Demonis malicia eſt ↄtra deifoꝛmẽ intellectũ:aĩe contꝛa rõnaleʒ. In hoc aũt habuit angelus deifoꝛmẽ intellectũ ꝙ ſine ratiocinatione ⁊ collatõne vidit faciẽda.hõ vᷣo nõ ſine iudicio ⁊ ratiocinatõne ſiue diſcuſſione.Siłr ex ꝑte affectiue:quia affectiua noſtra ex colligentia quadã cum carne citius mouet᷑ ⁊ inclinat᷑ ad ea que pretendũt moti ua inferioꝛa.VUnde demones peccauerũt ꝓpꝛie ex illis qᷓ ĩ ipſis erant motiua.Ex bonis.n.cõditis ĩ ilis aſſumpſe⸗ runt occaſioneʒ lapſus.ex voluntate.n.ſue ↄditõis elati noluerũt ſubeſſe deo.vnde AUug.xij.de ci.dei.c.vj. Cuz cauſa miſerie maloꝝ angeloꝝ querit᷑ea merito occur⸗ rit:ꝙ ab illo qui ſummus eſt auerſi: ad ſeipſos conuerſi ſunt qui nõ ſumme ſunt. Pret᷑.multe ſunt alie cauſe q̃re grauius peccauerũt.¶! Ad id quod obijcit᷑.ꝙ homo pec⸗ cat maioꝛi ſuꝑbia.Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt verum:ᷣ ex ma ioꝛi infirmitate.Maioꝛ.n.fuit ſuꝑbia dyaboli qua vo⸗ luit nõ ſubeſſe eo immo preeſſe ſimpłr:qᷓ; ꝙ iſte hõ pec⸗ cando nõ obedit pᷣceptis. Pret᷑.maioꝛ fuit ſuꝑbia demo⸗/ nũ qua cõſenſerũt illi qui erat eiuſdeʒ generis vel natuꝛe cum illis vt preeſſent ⁊ nõ ſubeſſent: ⁊ ꝙ illi ſubeſſent ſo⸗ lum illi qui erat eiuſdeʒ nature cum illis:qᷓ; ꝙ iſte pecca⸗ toꝛ tranſgreditur preceptũ diuinũ.quia maxie trahit ho minẽ ad non obediendũ do infirmitas ꝓpꝛia.in angelis nõ ſic·vñ peccatũ eoꝝ ſolum attribuendũ eſt volũtati ꝑ⸗ uerſe ex ꝓpꝛio motiuo bono.vñ longe minus eſt ex conſe⸗ quẽti ꝙ bomo peccãs vult eſſe equalis deo:qᷓ; ꝙ angelus peccans.qꝛ cõſenſus quo peccauit angelus fuit reſpectu ꝓpinquioꝛis motiui ad ſuꝑbiaʒ: q; ↄſenſus quo peccauit homo.ꝓpꝛiũ.n.bonũ fuit motiuũ in angelo qð diꝛecte fu it occaſio ſuꝑbie ⁊ ↄſenſus eideʒ cauſa.ſic nõ eſt in pecca to homĩs etiã cum ſuꝑbit ex aliquo bono ꝗpꝛio eſt infir⸗ mitas ⁊ defectus iudicij. embꝛuz ſecundũ Onſequẽteꝛ queꝛit᷑.vtꝝ vniuſcuiuſq; culpa pnia deleat᷑. Et videt᷑ ꝙ ſic. Berñ. in li. de gradibo hũilitatis:habet᷑ de damnatõe dy boli ſic. Deus imꝑauit in vindictam ſuã vt ſi vellet reſipiſcere:veniã nõ negaret.ex quo pʒ ſi dya⸗ bolus peniteret aſſequeret᷑ veniã. multofoꝛtius ⁊ aliꝰ ꝗ⸗ cunq;.¶ Iteʒz maioꝛ eſt diuina miſcðia qᷓ ſit alicuiꝰ pec⸗ catum vel miſeria:vt vult Aug.vnde quantũcũq; ſit pec⸗ catum alicuius:illud ſuꝑexcellit dinina miſcðia.ᷓ cum xus ſit pronioꝛ ad miſerendũ q; ad puniẽdũ.quãtuũcũqʒ; peecatũ alicuiꝰ ſit graue: ſi peniteat nõ negabit᷑ ei venia ¶ Iteʒz MMath. x vnij. Quotiens peccauerit in me. poſt. nõ dico vſqʒ ſepties: ſed vſqʒ ſeptuagieſſepties.Glo.fi⸗ nitũ ꝓ infinito.ſi ꝗ̊ nobis precepit miſcðiaʒ ad infinitas culpas.cũ ipſe ſit miſericoꝛdiſſimꝰ: ⁊ ipſe ſemꝑ penitẽti veniam tribuit. ¶ Item Criß. Etſi ad ſummũ quis ꝑue⸗ niat maloꝝ ⁊ tamen velit reuerti:ſuſcipit libent᷑ ⁊ ample ctitur. omnis agens pniam apud deum inuenit veniã. Contra.ij. MMacha.ix. Oꝛa bat ſceleſtus dñm:a quo nõ eſſet miſcðᷣiam cõſecuturus.Et loquit᷑ de Antiocho ꝗ ¶ Mueſtio beniam petijt? ꝓpter multa ſcelera non inuenit. 2 vt ex tactis ibideʒ videtur: multũ penituit.S ⁊c̃.¶ Itez. xij. ad Peb. ¶ Zon inuenit pnĩe locũ.Glo.id eſt venie locũ ⁊ be⸗ nedictõis ꝑ pniam. ẽ pnĩa in quibuſcũq; nõ meretur ve niam. 4¶ Item Hebre. xij. Scitote qm poſtea cupiens be reditare bñdictiõz reprobatus eſt. Glo.Cauendũ ẽ iſtis ne cum poſt moꝛteʒ deberent recipere benedictõʒ:repro⸗ bent᷑ ⁊ pnia eis non valeat. tũc enim infructuoſa eꝛit pe/ nitentia. in cuiꝰ rei figura nec Eſau ꝓfuit. 4 Iem ſentẽ tia damnationis poſi moꝛteʒ eſt irrenocabilis.ꝗ̊ damna tus quantũcũq; peniteat veniam nõ inuenit. ſ̊ damnati penitebunt:ſicut dicit᷑ Sap̃.v.dicentes intꝛa ſe peniten⸗ tiam agentes ⁊c.q̊ cum eis nunꝙᷓ detur venia:nõ omnis agens pniam apud deum inuenit veniaʒ. dicit interli.ſu per illud pnĩam agentes ſero. 4l Item YVſido. diẽ de de⸗ monibus li.de oꝛdine creaturaꝝ. Et ſi penituiſſent peni tentiam non inueniſſent. nſio.ꝙ pnia eo modo quo eſt virtus vel gratia eſt de letiua culpe cuiuſcũq;. ſᷣm aũt ꝙ pnĩa dicit actum penitendi ſiue dolendi de culpa com⸗ miſſa:cauſat᷑ in eſſe dupłr.aut ex leſione nature: aut ex offenſione maieſtatis diuine ⁊ pᷣuaricotõne iuſticie.Pri mã pniam ſuꝑ culpam cõmiſſam babeꝛe põt quis ex ſola natura ſine aliqua gratia. ſicut enim homo naturalit ſe diligit:ita odit omne ꝓpter qð malum incurrit.⁊ hec pe/ nitentia eſt in malis ⁊ damnatis ⁊ ĩ angelis malis.⁊ cũ hac viuit ⁊ regnat mala voluntas cum ſit ꝓpꝛie boni au riga alłs amica. ideo teus eam non acceptat.nec ſic peni tens inuenit grãm vel veniam. Secundo modo ſumpta penitentia non eſt ſine gratia gratũfaciente vel gratiſda⸗ ta.⁊ hec diſponit habenteʒ ad venie dignitatẽ. Iſtã enim grãm nulli dat deus niſi cui paratus eſt dare veniam de offenſa quantũ eſt de ſe.⁊ quia damnatus quis homo vł dyabo lus hanc habere non poteſt: ideo non põt habẽ ve niam. ſed ſi ꝑ impoſſibile poneret᷑ ꝙ dyabolus hanc ha⸗ beret:vtiq; dñs daret ei etiam veniam.hec igit᷑ eſt potiſ⸗ ſima cauſa irremediabilitatis dyaboli peccati:quia non poteſt penitere nec liberũ ar.eius verti ad veniam petẽ/ dam.Concedendũ eſt igit.ꝙ omis penitens dæ culpa q̃n tũcunqʒ ſit magna.ſ.ꝓpter offenſam diuine maieſtatis: dũmodo paratus ſit ſatiſſacere:obtinet veniam.⸗Ad il lud quod obijcit᷑ de antiocho.Dicendũ ꝙ ipſe penituit p pter leſionem ſue nature quam incurrebat ex infirmita⸗ te:non ꝓpter offenſam dei. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ de eſau Dicendũ ꝙ eſau non penituit vt debuit.vnde glo.hebre. xij.Qon.n.inuenit ⁊c. Non inuenit locum pniĩe.i.venie locum ⁊ bñdictionis ꝑ pnĩam.non quia nõ peniteret: g̊ quia non penituit vt debuit.dicens. Aeniet dies luctꝰ pa tris mei ⁊ occidam fratreʒ meũ Jacob. nõ inuenit dico: quia qᷓ inquiſiſſet eam bñdictõzʒ cum lacrimis: nõ cuʒ vera penitentia.lacrime.n.ille fuerũt potius ex indigna⸗ tione contra fratrem ⁊ ex doloꝛe amiſſi honoꝛis:q ex hu⸗ militate veraq; penitentia.hec glo.q Ad illud.ꝙ ſenten tia dei eſt irreuocabilis ⁊c.ptʒ rñſio.quia nũq; penitent damnati ꝗpter amoꝛeʒ iuſticie vel offenſaʒ diuine maie ſiatis.i Aec dicit glo.v.Sapi.ꝙ ſero penitent damnati: quia ille modus quo penitent obtineret illis veniã. ſi añ moꝛtez ſic peniterent.ſᷣ quo modo loquendi dicit᷑ ſero.i. infructuoſe.eo modo quo aliquis dicit᷑ ſero ſiue tarde ve niſſe qñ ſine fructu venit.¶ Ad illud qð dicit Aſido.q; demones ſi penituiſſent veniam nõ inueniſſent. Dicẽdũ ꝙ hoc intelligendũ eſt de pnia ꝓneniente nõ ex diuĩia of⸗ ſenſa ̊ alia de cauſa.ſcilʒ ꝓpter leſioneʒ nature.ſi enim alia de cauſa: inueniſſent veniã ſicut dicit Herñ. embꝛũ terciũ pʒa· aliter minus recte iniũgerẽt᷑ pene ſatiſ⸗ Vctoꝛie penitentibo ab eccia.. Itẽ Greg. ſpen ubio dñs tlictũ ſine vltione nõ deſerit. aut.n.ipᷣe omo in ſe penitene punit:aut deus cũ homiĩe vindicans VOnſequenter querit᷑.vtꝝ deleta culpa vir⸗ tute ſiue gratia pnĩe:maneat reatꝰ. ſic lvij. euti: nequa igi peccato rcit᷑: quia nullatenus ſine vindicta larat᷑.¶ Iteʒz illa ſola virtute tollũt᷑ que ſunt ĩ⸗ pedimenta boni ſiue ꝓſfectus. ſᷣ exercitia ĩ penis debitis ꝓ peccatis cõmiſſis nõ ſunt impedimẽta ꝓfectus:ſ̊ potiꝰ expedimenta.igit᷑ nõ vbent tolli ſiue remitti virtute pe/ nitentie ¶ Contra.pᷣs. Magnitudinis eius nõẽ finis. ſ.ij. Ecẽi. Fᷣm magnitudineʒ eius ſic ⁊ miſcðia eius cum ipſo.̊ infinita eſt miſcvia eius. igit᷑ vt videt᷑ quicqꝗd de/ linquit᷑ erga ipſum oĩno dimittit.¶¶ Item xpᷣus moꝛiẽdo non ſolum dedit precium ſufficiẽs ꝓ redemptõe pctoꝛuʒ qui erant añ paſſionem: ᷣ ⁊ generaliter ꝓ redemptione oĩm qui erunt vſqʒ ad finem ſeculi.⁊ quaſi incomꝑabiłr maius fuit precium qᷓ; exigebat delictum. nõ ſolum pre⸗ exiſtentiũ:ſᷣ ⁊ oĩm vſqʒ ad finem mũdi.vnde augꝰ.in ſer mone quodam. Si equa lance liberet᷑ culpa boĩs peccã⸗ tis ⁊ precium redimentis: non tantũ diſtat infima paro inferni a ſummo celi cardine. Si igit᷑ non penam ſuffici entem ſoluit xpᷣus: ſed ſuꝑabundantẽ ꝓ peccatoꝛibo.vi/ tetur ꝙ nulla exigenda ſit a penitentibo.¶ Si aũt dice⸗ retur ꝙ hoc exigit dĩna iuſticia.ꝙ actuali volũtate pec⸗ cans:actuali pena in ſe puniat᷑.̊ nõ videt᷑.immo vt vide tur ſᷣm exigentiã iuſticie ſufficit punitio capitis pro de⸗ licto membꝛoꝝ.¶l Pret᷑.ſi regrit᷑ punitio mẽbroꝝ ꝓ ꝓ⸗ prijs delictis.exquo miſcðia dei ſuꝑex altat iudiciũ Jac. ijj.quare vult pniaʒ diuturnã infligi ⁊ nõ ſufficit breuis iurta breuitatẽ delicti. videt᷑ enĩ ꝙ parua ⁊ breuis valde deberet ſatiſſacere infinite eius miſcdᷣie.¶ Itẽ baptiſma eſt ꝓpꝛie remediũ cõtra oꝛiginale:pniĩa auteʒ ↄtra actua⸗ le.ſᷣ̊ medicina ꝓpꝛia videt᷑ eſſe maioꝛis efficacie reſpectu moꝛhi cuius eſt medicina: Kali que nõ eſt ꝓpꝛia.igitur eſt reſpectu peccati actualis ꝙ xlet penam ⁊ culpam:multofoꝛtius vt videt᷑ penitentia ſi efficacia baptiſmi tanta que eſt ꝓpꝛia medicina contra actuale:habebit efficaciã tollendi actuale qtum ad culpam ⁊ penam. 4 Item oĩs virtus incomꝑabiliter eſt maioꝛ ſiue magis bona qᷓᷓ ali⸗ quod valde malum. ſimiliter omĩs gratia ⁊ generaliter omne bonum ſcʒ gratuitum.ẽ cuz pnia ſit gratia vel vir tus:maius erit bonum q; aliquod malum maluʒz. igit᷑ vt videtur maioꝛ eſt efficacia illius in tollendo qꝙᷓ; actus pec cati in obligando.igit᷑ ſufficit ad tollendũ omne illud cꝰ cauſa eſt actus ꝑeccati.igitur ſufficit ad tollenduʒ penaʒ 7 culpann. Knio⸗g deleia culpa: virtute ſiue gra pe⸗ nitẽtie nõ elt ncc̃e ꝙ tollat᷑ reatus.¶. Ad primũ ↄtra boc döm.ꝙ ſicut bonitas diuina dicit᷑ infinita nõ ſolum ĩ ſe B in eketn nd quia infinite diffundit ſe in effectibo: ſᷣ̊ qꝛ ſine aliqua ſui diminutõe diffundit ſe.⁊ etiã ſi infinities diffunderet ſe in nullo bonitas eius diminueret᷑. Simi⸗ liter miſevᷣia dei dicit᷑ infinita:quia nullo effectu miſeri⸗ coꝛdie remittit᷑.neq; etiã ſi infinitis effectibus diffunde⸗ retur:ſicut nec in vno effectu aliquo remitteret᷑.non igit exigit infinitas diuine miſcdie ꝙ omĩa relaxet. Pret᷑ ſi peccata relinquerent᷑ impunita: aliquid in regno di eẽt inoꝛdinatum: ſicut dicit Anſel. ꝗpter qð diuina boĩtas exigit. ꝙ immenſitas miſericoꝛdie illius moderet᷑ iuſii⸗ cia:ſicut ꝙ iuſticia temꝑet᷑ miſcðia.vnde Augꝰ.i Qullus cæbite grauioꝛis pene veniam accipit niſi qualẽcunq; ſi longe ſoluerit penam minoꝛẽ qᷓ; debeat.ita enim imꝑti⸗ tur a deo laꝛgitas miſcðᷣie:vt non relinquat᷑ iuſticia diſci pline.4 Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ xpᷣus moꝛiendo dedit ma gis precium incomꝑabilłr qᷓ exigebat delictum ⁊c. Dicẽ dum ꝙ reuera incomꝑabilit maius fuit pꝛecium redimẽ tis qᷓ culpa peccantis. nec tamen ꝓpter hoc ſolutum fuit tantum precium vt actualiter peccantes impune ꝑtrãſi⸗ rent:quia in hoc preiudicaret᷑ diuine iuſticie.Nec eſt ſa tiſfactũ diuine iuſticie in pena capitis ꝓ dlicto mẽbro⸗ rũ.adminus vbi caput ⁊ mẽbꝛa ſolũmodo hñt vnitatem ſpũaleʒ. immo hʒ membꝛuʒ quodlibet pro ꝓprio xlicto puniri.qꝛ vt dicit᷑.xj.Sapi.ꝑ que peccat ꝗs: ꝑhec 2 pu⸗ nitur. Pret᷑.bec relaxatio verteret᷑ illis iĩ inſolentiam ⁊ audaciam peccandi.quia vt habet᷑ Ecẽs.viij.qꝛ ñ ꝓfert᷑ cito ð malos ſentẽtia:abſqʒ vllo timoẽ filij hoim ꝑpetrãt mala.¶ Ad h̊D qð querit᷑.quare ñ ſufficit bꝛeuis pnĩa ⁊c. Dicendũ ꝙ h ñẽ ſolũmodo ex diuina iuſticia:bᷣ er diſpẽ/ ſatiõe diuine miſcdᷣie.ſ.ꝗꝓpt cauſaʒ multiplicẽ ⁊ młtiplex cõmoduʒ pctoꝛis. VUna cauſa eſt:ne putaret᷑ culpa ꝑua ſi parua pena puniret᷑. Alia eſt oñſio ꝓpꝛie miſerie q̃ miſer peccatoꝛ obligat ſe ad penam magna.Tercia eſt emẽda tio labilitatis ſeu ꝓnitatis ſue.Quarta ẽ exercitatio ne⸗ ceſſarie patientie. vnde Aug.li.de pnĩa. ꝓductioꝛ eſt pe⸗ na ꝙᷓ culpa:ne parua putaret᷑ culpa ſi cũ illa finiret᷑ ⁊ pe na. ac ꝓpter demonſtratõz debite miſerie: vel ad emẽda⸗ tioneʒ labilis vite:vel ad exercitatõʒ nccie patiẽtie.tem⸗ paliter hoĩeʒ determinet pena:queʒ iam ad damnationẽ ſempiternã reum nõ retinet culpa.4l Ad illud qð obijci tur ꝑ comꝑationeʒ pnie ad baptiſmũ. Dicendũ ꝙ ſecus eſt de virtute baptiſmi 2 pnĩe ꝙtum ad ablatõʒz reatꝰ.ꝗa enim baptiſmus ꝗꝓpꝛie eſt aꝑtio ianue.aꝑtio aũt ianue ñ eſt aliud ꝙᷓᷓ ſolutio reatus culpe: eius ꝗꝓpꝛie eſt dimiſſio pene nõ pnĩc. Pret᷑.etſi omia ſacramẽta habeat virtutẽ a paſſione xp̃i.quia baptiſmus eſt ꝓpꝛie ſacr̃m paſſiõis: congrue collata eſt illi virtus curãdi a culpa ⁊ pena. vñ virtus baptiſmi nõ eſt hmõi efficacie inqᷓtũ ẽ virtꝰ:ſ in: qᷓtum eſt virtus ſacramẽti. qꝛ baptiſmus flamĩs nõẽ hꝰ efficacie.Eſt igit᷑ pnia ad delendũ culpã:⁊ penam q̃ an⸗ nexa eſt neceſſario culpe.ſᷣ baptiſmus ſine virtus bapti⸗ ſmi ad delendũ culpam ⁊ penam. hoc eniʒz ꝑtinet ad illũ rationibo pretactis. ¶! Ad aliud dðᷣm. ꝙ cum dicit᷑ ꝙ oẽ bonum eſt maius bonũ qᷓ; aliqð malum ẽ malũ.hec com⸗ patio intelligenda eſt ᷣm ꝙ bonũ ⁊ malum comꝑant᷑ ad ſubiecta:quantũ ſubiecta ꝓficiũt vel deficiũt.ð.qᷓ.bonũ gratuitum de quo intelligitur ꝙ omne bonũ eſt magis bo num ⁊c̃.eſt ꝓfectiuũ boni nature.malũ aũt eſt defectiuũ id eſt: cauſa defectus eiuſdez.i.boni nature.ſᷣ̊ bonũ gra tuitum oꝛdinat bonũ nature ad eſſe in ſummo:Fᷣm ꝙ poſ ſibile eſt. i.ad hoc ꝙ ſumme pficiat᷑.⁊ hoc facit quodcũq; bonum gratuitum:quia coniũgit cum ſuo optimo ſcilicʒ ſummo bono.p̊ nullum producit ſuum ſubiectũ ad ſum⸗ mũ defectum.ſummꝰ autẽ defectus eſt in nõ eẽ.Et vt diẽ Augꝰ. ſQullũ malũ ita conumpat ꝗn extrema nature re⸗ linquat veſtigia.quia igit᷑ ꝑ quodibet bonũ gratuitũ ꝓ⸗ ficit habens ad coniunctionẽ cum illo cũ quo eſt in vltio ꝓfectu.nullo malo ducit᷑ babens ad illud cũ quo eſt ĩ vl⸗ timo defectu.dicit᷑ quodlibet bonũ magis bonũ qᷓ aliqð malũ malũ.Si igẽ drĩ bonũ magis bonũ effectĩe qᷓ malu: qꝛ ex h̊ ſumme ꝓficit:ex illo nõ ſumme deficit. Pret᷑.alit dicit᷑ bonum magis bonum etiam quãtitatiue: quia nnl⸗ lum malũ eſt ita malũ ꝙ; nõ radicet᷑ in bono. vñ malũ di cit defectũ boni.vnde Augꝰ.Aſdalũ nihil eſt:ſ̊ defectꝰ bo ni mali nomẽ accepit.̊ bonũ dicit᷑ totũ honũ.Juſlicia ñ ↄcernit aliquid mali in ſuo eſſe: nec radicat᷑ in malo.vñ eſſe ⁊ virtus malicvt ita dicam)eſt a bono in quo eſt eẽ: ⁊ virtus boni a bono.⁊ ꝓpter hoc dicit᷑ magis bonuz bo⸗ num:quia qð eſt ⁊ poteſi:a bono eſt.nõ ſimilit᷑ eſt de ma lo.lʒ igi᷑ bonum ſit magis bonũ qᷓ; malũ ſit malũ: ex G̊ ñ ſequit᷑ ꝙ illud cuius cauſa eſt malũ tollat᷑ a bono.4¶ Ad boc qdð obijcit᷑ ꝓ paꝛte alia.ꝙ exercitio in penis debitis ꝓſicit hõ.igit᷑ nõ debet tolli aliq virtute.Dicendũ ꝙ etſi ꝓſiciat ꝙtũ ad h̊ ꝙ ſoluit debitũ: nihilominꝰ melioꝛ ẽ cõ ditio nõ debentis ꝙᷓ debẽtis.vnde ſi virtute pnĩe pene de⸗ bite eẽnt dimiſſe: eo ꝙ penitẽs tũc nõ eẽt debitoꝛ pene: pinquioꝛ eẽt fini eius ſcilʒ gloꝛie:qᷓ; q eſt debitoꝛ. Pꝛet. magis meret᷑ i exercitõ affuictõnũ ad quas nõ teneret᷑ ꝙᷓ ad quas teneret᷑.quia opera quontomagis debita: tãto minus grata.vnde ſimplr melioꝛ ⁊ maioꝛis ꝓfectꝰ ẽ pe⸗ nitẽtia: eo ꝙ ipſa pene in aliquo remittũ. lembꝛu quartũ Onſequent querit᷑.vtꝝ virtute pnĩe tollãt᷑ reliquie penales q̃ relinquũt᷑ ex pcto.ſicut ſunt infirmitas. hebetudo. ꝓnitas ad ma⸗ e ⁊ hmõi. ſic:videt᷑.ꝗa quanto aliquid ſimplicius in eſſentia tanto multiplicius in virtute ſiue potentia.ſ̊ᷣ ita eſt in actionibo coꝛpoꝝ vbi eſt actio virtu tio coꝛꝑalis.ꝙ qñ inducit᷑ foꝛma aliqua:nõ ſolum deſtru itur ſiue coꝛumpit᷑ foꝛma in contingẽs:ſᷣ omẽs diſpoſi⸗ tiones conſequẽtes ſiue cõiũcte.ð. F· qñ er aqua generat᷑ ignis:nõ ſolũ coꝛumpat᷑ foꝛma aque p᷑ omẽs diſpoſitões coniuncte ſiue ↄſequẽtes ad foꝛma hmõi.igit᷑ſi virtꝰ ſpi ritualis eſt ſimplicõꝛis eẽntie qᷓ; coꝛꝑalis.⁊ eoipſo maio ris virtutis ſiue potẽtie · igit᷑ vbi actõe virtutis ſpirituał tollitur aliqua foꝛma. vel vt foꝛma incõtingens: nõ ſolũ illa tolletur: hᷣ diſ poſitõnes coniũcte.igit᷑ ſi virtute vel gᷓ tia pnĩe tollit᷑ culpa.⁊ omẽs diſi poſitões que relicte ſunt in aĩa vel in potentijs ex ipſa culpa:ſimilit᷑ tollunt᷑ ⁊ ea⸗ cem virtute. ¶ᷓ Item gꝛatia vt dicit᷑ eſt ꝑfectio aĩe:viꝛtus viriũ ſiue potentiaꝝ.ſicut igit᷑ gratie eſſ tolleꝛe illa gbus deficit aĩa ſiue eſt ĩ defectu.⁊ virtutis eſt tollere ea gbus vel vires vel potentie aĩe ſunt in defectu.bmõi ſunt reli⸗ quie peccati.ſ.infirmitas ꝓnitas ⁊ hmõi.igit᷑ ⁊c.¶ Cõ⸗ tra.nulla eſt oppoſitio virtutis ad illas penas q̃ ſunt re⸗ liquie culpe. igit᷑ nõ neceſſe eſt ꝙ illa tollant᷑ virtute cum qua nõ hnt oppoſitõʒ. ꝙ¶ Rnſio. Dicendũ ꝙ bmõi relige nõ tollunt᷑ quacũq; pnià. tñ vt eſtimo tollunt᷑ vel potius diminuũtur illa pnia qua omẽs defectus reducit ad ꝑfe ctum.dæ qua tactũ eſt S. ¶¶ Ad primuʒz g obiectũ ↄtra H̊ dðm. ꝙ aliter eſt in agentibo ꝑ electionem: ⁊ aliter eſt in agentibo ꝑ naturam. In agentibo ꝑ electioneʒ moderat᷑ actio ſᷣm arbitriũ agentis.⁊ maxime in actõnibo ſumme ſapie. vnde lʒ in agentibo ꝑ naturã ãnihilant᷑ diſpoſitio⸗ nes conſequentes foꝛmã coꝛuptaʒ: nõ opoꝛtet ꝙ ita fiat in foꝛmis que annihilant᷑ ꝑ electioneʒ ſũme ſapie.immo qñq; nõ ãnihilant᷑ ex diſpenſatõe ſumme ſapiĩe:ſic pꝛoui ntis humane fragilitati.⁊ H̊ eſt: vt ĩ hoc attẽdẽtes ſuã fragilitateʒ ⁊ miſeriaʒ humilient᷑:2 non aſſurgant ĩ pꝛe⸗ ſumptioneʒ ⁊ ſuꝑbiam. vnde Deut᷑.vij. Qon poteris de⸗ lere ſcʒ eas:ne foꝛte multiplicenẽ ↄtra te beſtie.ibi gloſa Greg. Maioꝛa dat deus nec minoꝛa:vt ſemꝑ animꝰ ea⸗ rũ habeat vnde ſe reprebendat.⁊ dum ꝑfecti eſſe appetũt nec pñt:minime ſe extollant in his que babent: qui ꝑ ſe paꝛua habeꝛe non valent. Hinc ẽ: ꝙ potẽtes ⁊ foꝛtes ad⸗ uerſarios extinxit philiſteos:⁊ chananeos diu reſerua⸗ uit Judic.iij.vt in eis erudiret᷑ iſr habẽs ↄtra quos pu gnaret:ne de maioꝛibo ceuictis ſe extolleret.eadeʒ ꝗ̊ mẽs pollet ex virtute:laceſcit ex infirmitate.vt duʒ querit qð habere non valet:qð habet humiliter ſeruet. Ad id qð obijcit᷑.ꝙ defectus aĩe tollunt᷑ gratia.i.pcta.igit᷑ ⁊c. Di⸗ cendũ ꝙ non opoꝛtet.peccata.n.incontingẽtia ſunt oĩno gratie ⁊ econuerſo.nec eſt ſic de reliquijs peccatoꝝ ⁊ vir tute.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte. ꝙ nulla eſt opoſi⸗ tio virtutis ad penas illas ⁊c. Dicendũ ꝙ etſi illoruʒ ad inuicẽ in ſe nulla ſit oppoſitio: eſt tñ oppoſitio ipſoꝝ qᷓtũ ad ſuos effectus.virtus.n.oꝑando ſpꝑ eſt in ꝓfectu ad vl timã ꝑfectioneʒ.⁊ hmõi pene vicioſe ſemꝑ intelligãt q̃n⸗ tum in ipſis eſt ad ↄtrariũ. AUnde qꝛ virtus inqᷓ̃tum pl⸗ ꝓficit:plus diſponit ⁊ expedit ſubiectũ ſuũ ad aſſequen⸗ dũ fineʒ ſuũ vltimũ ad cuiꝰ ↄtrariũ inclinant hmõi pene in hmõi ꝓfectu ſᷣm ꝙ plus apropinquat᷑ ad fineʒ plꝰ di minuit᷑ inclinatio ad contrariũ.⁊ ita virtus pnie in pꝛo⸗ greſſu reductionis omnis defectus ad ꝑfectum tollit.vel 20 ſalteʒ diminuit hmõi penae ſcʒ inqᷓtum ſunt vicioſe.De bac materia tan et.. vbi aget de virture otritõis. Membꝛu quintu Onſequẽter querit᷑. vtꝝ ncce ſit penitentẽ reſurgere in tanta caritate ſiue tato mune⸗ re virtutum a quanto cecidit.Et videt᷑ ñ Qic.Numeri.xj.Egreſſi de ſepulchꝛis cõcu⸗ piſcentie venerunt ĩ aſſeroth. Slo. hiero. Pꝛudeẽs lector attende.ꝙ poſt conſummatã in duodenario virtutem:ꝗa ſuꝑbiuit iſrael ⁊ in ſepulchris concupiſcẽtie carnes egy⸗ ptiacas æſiderauit.⁊ rurſum fundamenta iacit ⁊ atria id eſt:veſtibula virtutis ingredit᷑ hec glo.ſenſus gleſe ẽ duodecimã manſionẽ intelligit᷑ virtus conſummata ——ꝗ —. —— ¶ Nueſtio ſine perfecta ꝑ tredecimaʒz ſcʒ aſſeroth qð interpretatur atrium: ſignat᷑ initiũ virtutuʒ ſiue fundamentũ.vñ vnit dicere.ꝙ qui cadit a ꝑfecta virtute: reſurgendo inchoat pabere initia virtutũ 1 fundamenta. a non in illa ↄſum⸗ matione in qua babuit quando lapſus eſt. ¶¶ YIteʒ. rliiij⸗ Eʒech.Leuite qui longe receſſerũt a me in erroꝛe filioꝝ iſrabel. a errauerũt poſt ydola a me ⁊ poꝛtauerũt iniqui tateʒ ſuam in ſanctuario meo:erunt editui ⁊ ianitoꝛes ꝑ circuitum ⁊c̃.Ex boc videt᷑ꝙ qui peccãt qᷓnis poſtea pe niteant: nõ reſurgũt in gradu in quo erant. 4! Rem mi⸗ nima caritas poteſt erigere poſt lapſuʒ.quia minima ca ritas ſufficit ad omne peccatũ tollendũ: 2 potuit ante la⸗ pſum fuiſſe nõ minima.igit᷑ põt reſurgere in minoꝛi cari tate qᷓ illa a qua cecidit. ¶¶ Item Aldath.xxv. Vnicuiqʒ tedit ſᷣm ꝓpꝛiazʒ virtuteʒ nõ ꝓ largitate 2 pcitate alij plꝰ alij minus:P ꝓ viribo accipientiũ.ſᷣ peccatũ moꝛtale coꝛ⸗ rumpit bona naturalia. Eſt.n. peccatuʒ coꝛuptio modi ſpeciei ⁊ oꝛdinis. ꝙ̊ homo efficit᷑ minus habilis ad grãm poſt lapſum ꝙᷓ an.igit᷑ ſi dvñs dat grãm vm vires ſiue ba bilitateʒ accipientiũ ⁊c. ¶ Item ſi reſurgit in equali ca⸗ ritate ſiue munere equali donoꝝ.igit᷑ quantacunq; enoꝛ⸗ mia medio tẽꝑe cõmiſiſſet: minimo ope caritatis addito efficit᷑ melioꝛ ꝙᷓ fuerat ante caſum.igit᷑ ſi quis poſt mul⸗ tum tempꝰ eſſet in peccato:primo die reſurrectõnis me⸗ lioꝛ efficeret᷑ iᷓ ante lapſum.qdð videt᷑ falſuʒ.l Item po⸗ natur ꝙ ſi aligs im ꝑfectus cadat a gradu ſuo ꝑ peecatũ minus:vt ꝑ ſimpliceʒ foꝛnicationeʒ. aligs ꝑfectus cadit a peccato ſuo ꝑ peccatũ maius:vt ꝑ adultenuʒconſtat ꝗꝙ ſecũdus magis offendit deũ qᷓ; pꝛimus ⁊ indignioꝛ ẽ oni bono. Igit᷑ ſi iſti duo peniteant equali penitẽtia. vel iſte qui minus peccauit maioꝛi:qꝛ bene hoc poſſibile ẽ. ſi mi⸗ nus peccanti infundit deus caritatẽ imꝑfectaʒ: młtora⸗ tionabilius ſiue congruẽtius infundet magis peccan ca ritateʒ imꝑfectam. 4¶ Iem ſi homo facit qð in ſe eſt pre⸗ ꝑando ſe ad grãm ſuſcipiendã:deus facit qð in ſe ẽ infun tendo grãʒ.igit᷑ ei qui magis facit qð in ſe eſt preꝑando ſe illi confert deus grãm vberioꝛem. non ßm ꝗ ante la⸗ pſum babuit maioꝛeʒ vel minoꝛẽ confert dñs reſurgenti maioꝛem vel minoꝛeʒ:ſ̊ ſᷣm ꝙ pꝛeꝑat ſe magis ⁊ minus. Sʒ bene põt ↄtingere ꝙ qui minoꝛeʒ habuit grãm añ la⸗ pſum magis pparet ſe. igit᷑ ⁊c. 4 YNem. v. Amos. Vrbo de qua egrediebant᷑ mille ⁊7. Glo. Hieꝛo.vnitas hʒ ſac⸗ mentũ vnius dei. ⁊ eſſe in boc numero prima beatitudo eſt:quia vnus ⁊ verus deus eſi.ſecũda in ſecũdo.i.in de⸗ cade.tercia in tercio.i.centenario.Sicut.n.decas deci⸗ ma vnione complet᷑:ſic centũ deceʒ deeadibo.ſic ⁊ mille⸗ narius decem centenarijs. ꝑ quam quarta.ſ.ſumma bea titudo notat᷑.de qua amiſſa ſi quis egerit penitentiã: de illo qᷓꝛto millenaꝛio vix redit ad terciũ cẽtenaꝛiũ.ſᷣ ſi ẽ in cẽtenario vix redit ad ſcᷣm.i.ad denariũ.Ex his pʒ ꝙ ñᷣ reſurgit penitẽs ĩ tãta ꝑfectõe a q̃nta cecidit..¶ Itẽ glo. pᷣs.xxxpj. to gdibo altioꝛ:tãto caſus guioꝛ.⁊ q̃nto ea⸗ ſus ẽ guioꝛ:tãto minꝰ ẽ cadẽs diſpoſitꝰ ad gräs. ex h &ꝙ maioꝛẽ habuit caritateʒ minꝰ ẽ diſpoſitꝰad grãʒ. & ex H̊ potius reſurget in minoꝛi.⸗ Steʒz iſte nibil meret᷑ a cari⸗ tate a qua cecidit:ſiłr nec ꝑ aliud qð habeat.qᷓ gr̃e colla⸗ no eſt oĩno a liberalitate diuina.q̊ ſjm diuinaʒ liberali⸗ tàteʒ põt eſſe maioꝛ vel mioꝛ vel nalis anna K. viij · Biligentibo deum omĩa cooꝑant᷑. Glo. Si qui hoꝛũ deuiant ⁊ exoꝛbitant:etiam hocipſuʒ facit eis dñs ꝓficẽ in bonum.igit᷑ ſi predeſtinatus peccet: hocipſum ꝙ pec⸗ cat ꝓuenit ei in bonũ.hoc nõ poſſet eſſe generalit᷑ niſi re⸗ ſurgeret in equali caritate vel minoꝛi.qꝛ ponat᷑ ꝙ ſtatiʒ decederet data ſibi gratia.igit᷑ lapſus eius non cooꝑaꝛe⸗ tur ei in bonũ niſi reſurgeret in equali caritate vel inino ri.immo cooꝑaꝛet᷑ illi in damnũ:quia in diminutõʒ glłe. ¶ Item Ro.v. Abi abundauit delictum ſuꝑabundauit ⁊ ga.h̊ non põt ſuꝑabundare gꝛa niſi fuerit data a deo. igitur dñs dat grã n abundantioꝛeʒ peccatoꝛi reſurgẽti qᷓ ante habuit.¶ Item Johelis.ij.Reddam vobis ãnos quos comedit locuſta ⁊ bꝛucus ⁊ rubigo.Ibi glo.nõ pa tiar gire vbertateʒ ſpũalium quam animi ꝑturbatõnibo ꝓgdidiſtis.igit᷑ gra pnie reddit deus vbertatẽ ſpũalium q̃ amiſſa fuit ꝑ affectiones aĩe: quas glo.vocat ꝑturbatio nes.que ſunt timoꝛ doloꝛ ſpes gaudiũ.igit᷑ pctoꝛ ſurgens ꝑ grãʒ pnĩe:ſurgit in illa vbertate ſpũaliũ a qua cecidit. ¶ Item luc.vij.duo debitoꝛes erant cui feneratoꝛi.vnus vcxbebat denarios ꝗngentos:alius ꝗnquaginta.nõ hñti⸗ bus illis vnde redderent donauit vtriſqʒ. ꝗs eũ plꝰ dili/ git: eſtimo is cui plus donauit ⁊c. Sʒ labenti cuʒ reſur⸗ git plus donatur:igit᷑ plus diligit.igit᷑ reſurgit in maio⸗ ri caritate. ¶¶ Itẽ Aatheviij. Dimiſit eũ febris ⁊ ſurre xit ⁊ miſtꝛabat eis. Glo.Sanitas dñi datur imꝑio:tota ſimul redit.⁊ ſi hot eſt in collatione ſanitatis coꝛꝑał:mł tofoꝛtius hoc erit in collatõe ſanitatis ſpũalis.cum dñs ſit pronioꝛ ad ſanandũ ſpũałr qᷓ coꝛꝑalłr.¶ Itẽ Hugo.· ag hoc tandeʒ ꝑmiſſi ſunt vt ex ipſo caſu ſuo ⁊ ruina eru dient᷑ 1 melioꝛes efficerent. Et hoc idem babet᷑ ab aug- ſcʒ ꝙ nõ ꝑmitteret deus electũ cadere niſi inde conſeqꝛet marꝰ bonũ.h̊ eſſe nõ põt niſi collata eis gratia maiore. 4 YZtem gꝛa pnie reniuiſcũt merita moꝛtiſicata ꝑ p̃cedẽs peccatum. igit᷑ ſi decedat penitens: remunerabũt᷑ illi me rita illa.⁊ hoc ſᷣm caritatis quantitatẽ a qua erãt meri⸗ toꝛia.ſ̊ hoc non poteſt eſſe niſi reſurgat in tanta:igit᷑ re⸗ ſuꝛget in tãta vel maioꝛi.ꝗ¶ Iteʒ Leuit᷑.vij.dicit᷑.vbi ĩmo labit᷑ olocauſtũ mactabit᷑ victima ꝓ delicto.ibi dicẽ̃ glo. Eque placet deo virtus iuſtoꝝ ⁊ digna pnia peccatoꝛũ: que reſtituit in gradum priſtinuʒ dauid ⁊ petrũ.Si igit᷑ non placeret deo eque virtus iuſtoꝝ ⁊ pnĩa peccatoꝝ ni⸗ ſi tanta eſſet caritas digne penitentis quanta erat in ſta⸗ tu iuſticie:tanta eſt caꝛitas digne penitẽtis quanta ẽ ſtã⸗ tis in iuſticia.¶ Item Eʒech.xviij. Si impius egerit pe nitentiam ab omnibus peccatis ſuis:oĩm iniquitatũ eiꝰ quas oꝑatus eſt non recoꝛdaboꝛ. ſ̊ ſi ĩ minoꝛi caritate re ſurgeret:h̊ non eſſet niſi merito peccatoꝝ.igit᷑ dñs recoꝛ⸗ daretur iniquitatũ eius.¶ IStem Luc̃.iij. Dico vobis ꝙ; ita gaudium erit. Glo.aug. videtur magis iuſtificaẽ im pios qᷓ iuſtos creare ⁊ conſeruare.⁊ cauſa huius eſt.qa in iuſtificatione impij peccatoꝛ ſiue peccatum contradi⸗ cit deo:in alijs operibus non.igitur cum penitẽti reſur⸗ genti contradicũt peccata ſua nec reſurgit niſi habita vi⸗ ctoꝛia de illis.⁊ ante caſuʒ non triumphauit de illis nec habuit victoꝛiam iſtoꝛum contradicentiuʒ:reſurgit cum maioꝛi victoria qᷓ; habuit ante lapſum.igit᷑ dignus maio ri gloꝛia.igitur in maioꝛi gratia.Et hac ratione videtur ꝙ; quanto quis a lapſu profundioꝛe reſurgit: tãto ſurgit in maioꝛi gratia.quia reſurgit cũ maioꝛi victoꝛia.⸗ Itẽ deus optime prouidet electis ſuis.vnde vt dicunt: ſemꝑ vocat electos ſuos in ſtatu illo in quo fuerunt optime.⁊ hoc oſtenditur erx illo.iiij.ꝓuerbioꝛuʒ. Juſtoꝛum ſemita quaſi lux ſplendens procedit ⁊ creſcit vſqʒ ad perfectam diem. Creſcere auteʒ vſqʒ ad perſectaʒ diem eſt proficẽ vſqʒ; ad diem eternam. Si aliquis electoꝛum caderet a ꝑ fecta caritate:niſi reſurgeret in tanta ſi decederet in ſta⸗ tu in quo reſurgit:non reuocaret eum dñs in ſtatu ĩ quo optime cẽt. ¶¶ Item Aug.ad Macedonũ. Intantũ ho⸗ minũ iniquitas aliqũ ꝓgreditur:vt etiam poſt actaʒ pe⸗ nitentiam poſt altaris reconciliatõʒ:ſimilia vel grauio⸗ ra cõmittant.⁊ tamẽ deus ſuꝑ tales lacit oꝛiri ſolẽ ſuum: nec minus tribuit qᷓ; ante tribuerat largiſſima munera vite ac ſalutis.Ecce plane habet᷑ ꝙ ofert dñs merita tan ta poſt lapſuʒ quanta contulit. queſtione ꝓpoſita diuerſi diuerſimode ſentiũt. Quidam dicũt ꝙ penitens ſemꝑ reſurgit in equali munere virtutũ:lʒ nõ in eq̃li ſta⸗ tu dignitatis. Sicut.n.ſtatus virgimtatis dignioꝛ ẽ ſta tu coniugij:ſic ſtatus iuſtoꝛum.i.ſemꝑ ꝑmanentiũ in in⸗ nocentia baptiſmali:nobilioꝛ eſt ſtatu iuſtificatoꝛũ.i.re⸗ ſurgentium a culpa moꝛtali per penitentiam. Et h̊ vult quedam glo. Amos.v.Cecidit ñ adiciat vt reſurgat. ibi glo.nõ negat poſſe reſurgere:h̊ nõ reſurget virgo iſrł.ꝗa ſemel oberrans etſi repoꝛtet᷑ humeris pij paſtoꝛis:ñ ha⸗ bet eandẽ gloriam cum illo qni nunꝙᷓ ab eo oberrauit. Ertum tamen ad munera virtutuʒ ſe bñt ſicut excedẽtia ⁊ exceſſa.ſicut quidaʒ ↄiugati abundãt amplioꝛe munẽ viꝛ tutũ qᷓ; quedã virgines ⁊c.⁊ ecõuerſo.ſlatus tñ virgini⸗ tatis dignioꝛ eſt ꝙᷓ ↄiugij:⁊ innocẽtie qꝙᷓ pnĩe.¶ Scðz igi tur hãc opinionẽ rñndẽdũ eſt ad primũ ſic.cũ dicit᷑ ꝙ poſt ↄſummatã virtuteʒ: quia ſuꝑbiuit rurſuʒ fundamẽtũ ia cit ⁊ atria virtutis ingredit᷑. Dicendũ ꝙ hoc nõ dicit.qꝛ reſurgit in minoꝛi munere virtutũ:ſᷣ ꝗa ꝑ peccatũ deſtru ctum fuit ſundamentuʒ bonoxꝝ in ipſo qð vebet reꝑari ꝑ pniaʒ.⁊ ꝙ dicit᷑ ꝙ ingredit᷑ atria virtutis:hᷣ intelligitur Etum ad ꝓgreſſum in opera. eo eniʒ q; remanet in qᷓdazʒ difficultate bñ operandi:dicit eſſe quaſi in atrio virtutũ ſiue in veſtibulo.¶l Ad aliud qð ẽ. leuite ꝗ reliquerũt dñm efficiebãt᷑ editui ⁊ ianitoꝛes. Ricendũ ꝙ penitens non reſurgit in equali gꝛadu ſiue ſtatu dignitatis: l ĩ eqᷓ li munere virtutũ.boc.n.inſinnat᷑ in Eʒech.qui dicit le⸗ uitas poſt erroꝛeʒ poſt ydola uire in mioꝛi officõ.4! Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ minima caritas põt erigẽ poſt lapſuʒ. Dicendũ ꝙ hoc veꝛum eſt:tñ dñs non confert minima.⁊ hoc eſt ex abundanti bonitate ſua:qui poſt recõciliatõeʒ non recoꝛdat᷑ iniuriaꝝ ſibi factaꝝ.ſ.qtum ad diminuti⸗ oneʒ meritoꝝ:lʒ de iuſticia ſua exigat᷑ ſolutio pene ꝓ cõ⸗ miſſo. ¶ Ad id qð obijcit᷑.ꝙ dñs dat grãm m vires ac⸗ cipientiũ.Dicendũ ꝙ nõ ſolũ reſpicit dñs ad vires reci⸗ pientium:pᷣ ad grãm in qua fuit penitens⁊ in qua ſerui⸗ uit deo anteꝙᷓ; peccaꝛet.⁊ ad hoc reſpiciens tantã infudit grãm quantã habuit pꝛius. Et ad hoe inducit᷑ illud qð habetur Heb. vj. Mõ iniuſtus eſt deus vt obliuiſeat᷑ ope ris noſtri ⁊ dilectõis quam oñdiſtis in noĩe eiꝰ.¶ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ ſi reſurgit in equali caritate.g̊ minimo opere caritatis addito efficitur melioꝛ qᷓ; fuit an lapſum. Bicenduʒ ꝙ non opoꝛtet.quia etſi ſit equalis bonitatis q̃tum ad meritum premij ſubſtantialis ꝓpter equalẽ ca⸗ ritatem.nibilominus ꝓpter obligationeʒ ad oꝑa ſatiſſfa⸗ ctoꝛia ⁊ difficultateʒ ⁊ pronitateʒ ad maluʒ ⁊ hmõi que ſunt ſequele peccati:non eſt ita validus ad merendũ.vñ non ita bonus.i.expeditus in finem.4! Ad illud qð obij citur de caſu ꝑfecti ⁊ imꝑfecti ⁊ de preꝑatione maioꝛe ⁊ minoꝛe ⁊c. Oicendũ ꝙ vt dictum eſt.dñs in hoc caſu nõ ſolum conſiderat maioꝛeʒ preꝑationeʒ infundendo ma⸗ ioꝛeʒ grãm:ſ̊ grãm in qua ſeruiuit ei ante lapſuʒ. 4 Ad boc quod obijcit᷑.ꝙ qñ bomo facit qdð ĩ ſe eſt: dñs facẽ qd in ſe eſt.⁊ ita illi qui magis preparat ſe maioꝛeʒ confert dñs gratiam. Dicendum ꝙ boc non opoꝛtet.reuera ita eſt:ꝙ dñs ſemꝑ infundit grãm ᷣm ꝙ congruit ipſi pꝛepa ranti ſe adminus.i.nunqᷓ minoꝛeʒ dat qᷓ; congruat tante preꝑationi.ſ̊ frequenter ex abundanti miſcdia ſua ma⸗ ioꝛeʒ confert. Pret᷑. modus argumentandi non valʒ ni⸗ ſi alijs exiſtentibo paribo.qð non eſt in ꝓpoſito: quia ille qui cecidit a ꝑfecta caritate:melius ⁊ ꝑfectius Fuit deo y qui cecidit ab imꝑfecta.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝗ cedit a millenario vix redit ad centenariũ. Dicendnz ꝙ hoc non dicit᷑ ꝙ non redit ad eandeʒ ꝑſectioneʒ q;tuʒ ad munera virtutum: ſed quia nõ redit ad eandeʒ qtum ad exercitium in operibo virtutum.lʒ enim eiuſdeʒ ſit perſe⸗ ctionis qtum ad habitus virtntum: tamen ꝓnitateʒ ad malum quam contꝛaxit ex peccato:non poteſt in oꝑa ꝑfe ctionis mſi cum magna difficultate. pret᷑.nũꝙqᷓ redit ad ꝑfectionem qᷓtum ad ſtatum a quo cecidit.pter qð dici tur non rediꝛe ad millenarium ſ̊ ad centenariuʒ. Mille⸗ narius enim ⁊ centenarius comꝑantur qñq; ſtatui peꝛſe cto ⁊ imperfecto.¶l Ad aliud quod obijcit.ꝙ quãto gra dus altioꝛ ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc intelligendum eſt in eodẽ vel ĩ diuerſis alijs exñtibus paribus. Aliquis.n. poteſt eſſe talis conditionis: ꝙ etſi caderet a gꝛadu altioꝛi mate riali:non tamen ita offenderet᷑ ſicut alius qui caderet a gradu inferioꝛi.Similiter eſt in caſu ſpũali.q!.q Ad aliud dðm. ꝙ ſi collatio gratie eſt ſolũmodo a diuina liberali⸗ tate: tamen quia vt dicit᷑ Abac.iij. Cũ iratus fueris mi ſericoꝛdie recoꝛdaberis:ex maxima miſcðia ſua que oſtẽ ditur maxime in releuatione peccatoꝛio: releu at ipᷣm in gradum priſtinum. Aliter dicunt alij. ꝙ non ſemꝑ reſur Eit penitens in equali munere virtutum.qð mibi videt veriſimilius. VUnde ſine preiudicio dico.ꝙ qñq; reſurgit penitens in maioꝛi munere virtutis qñqʒ in equali qñq; in minoꝛi. Cum auteʒ aliqui perfecti cadãt ꝑ moꝛtale: 2 poſi vt frequenter accidit cõmittũt ſe omni enoꝛmitati 2 ꝑ multum tempus: bene contingit ꝙ reuocati ad pnĩam tepidi ſunt ⁊ proni valde ad laplum.⁊ qñq; indigẽt ma⸗ nuductione maioꝛi qᷓ illi qui nunqᷓ fuerũt in ſtatu perfe ctionis.ꝓpter qð non videt᷑ mihi ꝙ habeant illam abun⸗ dantiam muneꝝ quam habuerũt ante:niſi qᷓtum ad nu⸗ merũ. Pret᷑.ponentes ꝙ reſurgunt in equali gratia vel caritate:ſupponũt ꝙ dñs conferendo grãm reſt picit ad g⸗ tiam in qua ſeruiebant illi reſurgentes.⁊ ſᷣm boc confeꝛt illis grãm ꝓpoꝛtionaleʒ ſiue equaleʒ. ⁊ hoc bʒ dubitati⸗ onem: quia Grego.ſuꝑ Eʒech̊.dicit. Hic nobis maxĩe conſiderandũ eſt.ꝙ cũ mala ↄmittimus ſine cauſa bona noſtra tranſacta ad memoꝛiaʒ reuocamus: qm̃ in peꝛpe tratõne maloꝝ nulla debet eſſe ſiducia bonoꝝ preterito rum.hec Grego. Ex hoc verbo videt᷑ ꝙ nõ debemus con fidere ꝙ dñs ſit collaturus nobis grãm poſt lapſum ꝓpt bona que ante fecimus.¶ Ad hoc igit᷑ quod obijcit pᷣluo ꝙ diligentibo deum ꝛ⁊c. Sicendũ ꝙ lapſus in electis co⸗ oꝑatur illis in bonum. nõ quia neceſſario maioꝛeʒ hẽat grãm poſt lapſum qᷓ; ante: ̊ quia cautioꝛes redeũt poſt contra temptatõnes ⁊ humilioꝛes. ¶ Si obijciat᷑.ſi ↄtra peccata cautioꝛes:ꝗᷓ prudentioꝛes.⁊ ita cũ omẽs vᷣtutes augeant᷑: aucta vna oĩno ſurgunt melioꝛes. Soło.dico cautioꝛ.i.vigilantioꝛ ⁊ diligẽtioꝛ.põt aũt diligẽtia eẽ in⸗ equalis ĩ equali virtute habituali.vel ideo lapſus vn eſt ei vtilis:quia ꝓhiberet lapſuʒ peioꝛẽ.vt eniʒ nõ cadat ĩ ſuꝑbiam:ꝑmittit eum dñs cadere in lurxuriã vt humilie tur. Augꝰ.ſuꝑ Jo.Supꝑbis continẽtibo expedit cadẽ: vt in eoipſo in quo ſe extollunt humilient᷑. ¶¶ Ad aliud qð obycit᷑ de glo. Jobel.ij.que eſt: nõ patiar ꝑire vbertatem quam pꝑturbationibo animi ꝑdidiſtis ⁊c᷑. Sicenduʒ ꝙ h̊ͥ intendit de vbertate q;tum ad numerũ: nõ ꝙᷓtum ad intẽ ſioneʒ. ac ſi diceret dnñs. numeꝝ virtutum ꝑditaꝝ vobis reddam. Ael aliter põt dici.ꝙ ſicut vniuerſale affirmati uũ dupir deſtrui contingit:vel ponẽdo ↄtrariũ vel ↄtra⸗ dictoꝛiũ.ſimiliter duobo modis põt vbertas virtutũ ꝑiꝛe vel qꝛ nihil qð vbertatis erat maneat: vel ꝗa illud ñ ma⸗ neat qð ponebat cõpletũ vñ eꝛat vbertas.pmo igit᷑ mõ ĩ⸗ telligi dʒ ñ ꝑire vbertatẽ.i.nõ patiar ꝙ ꝗcꝗd erat illius vbertatis ꝑeat.qꝛ ſi h:ᷣtutes ipſe qtũ ad meꝛitũ ꝑirent. nõ tantũ qᷓntũ ad ↄplementũ ꝑſectõis.4 Ad illud qð ob⸗ ijcit.ꝙ vbi abundauit delictũ ſuꝑabundauit ⁊ gra.doᷣm ꝙ hoc hʒ veritatẽ ꝑticularẽ nõ generalẽ. frequẽter enim ita accidit:ſ̊ ñ ſꝑ.Pret᷑.gẽa dr ſuꝑabundare vbi abũda uit delictũ.qꝛ qͥdcũq; ⁊ quantũcũq; ſint delicta:gr̃a oĩno delet: ⁊ pret hͥ bonũ addit.vñ glo.ibideʒ.totũ qð ð adaʒ traxiſti:totũ qð tuis pꝛauis moꝛibo addidiſti:dimiſit.to tum deleuit.oroneʒ docuit: certamẽ indirxit: laboꝛãti ſb⸗ uenit:victoꝛeʒ coꝛonauit.q¶ Ad hoc qð obijcit de illo ver bo.vij.Luc.cui plus donauit plus diligit ⁊c. Dicenduʒ ꝙ boc multipłr exponit᷑. AUno modo ſic.Cui plꝰ donauit plus diligit ⁊c.i.ad plures effectus dilectõis tenet᷑.i.ad plures gratiarũactõnes:ad plura ieiunia:ad plures ele⸗ moſynas ⁊ hmõi.lel plus tenet᷑ diligeꝛe:łᷣ alijs exiſten tibo paribo.vñ glo.plus debet ꝗ plus accepit.⁊ dico dili gere plus tenet᷑.i.moueri maioꝛi affectõne dilectiõis:ꝗa maioꝛi habitu nõ põt niſi ſibi fuerit maioꝛ collatꝰ a do⸗ mino.⸗ Ad hoc qð obijcit᷑ de glo.ſuꝑ illud Math.viij. dimiſit eam febris que eſt ſanitas que dat᷑ dñi imꝑio to⸗/ ta ſimul redit. Dicendũ:aliter eſt de coꝛpoꝛe ſanãdo a do⸗ mino:⁊ aliter de anima ſananda. In coꝛꝑe.n.non iſt ali quid reſiſtens deo.⁊ vłr in natura nihil ẽ deo reſiſtens:vᷣ ſolũ ĩ volũtate ſiue li.aꝛ.eſt aliꝗd pᷣbens deo obſtaculuʒ· vñ coꝛpꝰ ꝑfectã recipit ſanitatẽ a ꝑfecto medico:eo q oĩ⸗ no obedit ſibi. Aiĩa ñ ſꝑ oĩno obedit: ꝓpt᷑ qð ñ ſꝑ ꝑfectaʒ recipit ſanitatẽ a medico:niſi eo mõ qͥ dicimꝰ ꝑfectam qͥ —,, — -- — —— —ũ = ⸗ ¶ Dueſtio ſufficit ad ſalutẽ. Pret᷑. glo. illa que dicit ꝙ ſanitas q̃ da tur dñi imꝑio tota ſimui redit. nõ generalr lintelligitur iurta nutuʒ diuini imperij ſub hoc ſenſu Sanitas qᷓ da⸗ tur dñi imperio tota ſimul redit.ſ.vᷣm dñi imperiũ.quia aliqñ dñs ſimul integram ſanitateʒ dabat: aliqñ non ſi⸗ mul ſ̊ ſucceſſiue.vt pʒ Mar.viij.in ceco illuiato:ꝗ pꝛius vidit hoĩes velut arboꝛes ambulantes:⁊ poſtmodum vi dit clare.vnde dicit glo.queʒ vno verbo totũ ſimul eura⸗ re poterat:paulatim curat.vt magnitudinẽ hũane ceci⸗ tatis oñdat:q̃ vix vel q̃i ꝑ gradus ad lucẽ redeat.⁊ ſie nõ eſt generalit nec vbiq; intelligendũ ꝙ dicit᷑ ſanitas tota ſimul redit. 4 Ad hoc qð obijcit᷑ qd dicit Hugo. ꝙ ad h̊ cadere ꝑmiſſi ſunt:vt ipſo caſu erudiant᷑ ⁊ melioꝛes effi⸗ cerent. Dicendũ ꝙ intelligendũ eſt ſᷣm intentõʒ dei.ꝙ do minus cadere ꝑmittit vt er caſu melioꝛes efficiãt᷑. cau⸗ tioꝛes ⁊ bumilioꝛes. ita accidit in electis: nõ tñ ſemꝑ ĩ alijs. multa. n. pminit deus ad vtilitateʒ noſtraʒ fieꝛi: q nõ ꝓueniũt nobis ad vtilitateʒ aliquã: qꝛ nõ vtiliter vti mur illis. 4 Ad id qð obijcit᷑.ꝙ gra pnĩe reuiuiſcũt me⸗ rita moꝛtificata m quantitatẽ caritatis a q̃ erant meri toꝛia ⁊c. Dicendũ ꝙ oꝑa meritoꝛia dicũt᷑ moꝛtificari peꝛ peccatũ.qꝛ nihil valent ad ſaluteʒ exñti in pcto moꝛtali. vñ Eʒech.xviij. Si auertit ſe iuſtus a iuſticia ſua ⁊ fece⸗ rit ᷣm omẽs abominatõnes q̃s oꝑaꝛi ſolet impius:omẽs iuſticie ſue q̃s fecit nõ recoꝛdabunt᷑.interli.in ſaluteʒ.ſi⸗ militer dicũt᷑ moꝛtificata reniuiſcere ꝑgrãm ſequentẽ:qꝛ xccedenti in gra ſiue in caritate deꝰ remunerat illa.ſᷣ qꝛ nõ reniuiſcũt ad meritũ vite eterne niſi decedenti in cari tate:ꝓpter h̊ dico ꝙ nõ reuiuiſcũt ſᷣm quantitatẽ carita⸗ tis p̃terite que perijt ꝑ culpam ſequentẽ:ſ̊ Fᷣm quantita⸗ tẽ caritatis finalis.exquo.n.oꝑa moꝛtificata dicũt᷑ reui⸗ uiſci ad premiandũ ? ſolutio premij fiet ſm caritateʒ fi⸗ nalẽ:⁊ reuiniſci illud erit ſᷣm caritateʒ finalẽ.iudiciũ.n. retributõis bonoꝝ ⁊ maloꝝ fiet ſm ſtatũ finaleʒ. Vnde Eʒech.xviij. Si auerterit ſe iuſtus a iuſticia ſua ⁊c̃.glo. Sicut iuſtũ ante peccatoꝛem nõ grauãt antiq̃ delicta:ſic peccatoꝛẽ ante iuſtũ veteres iuſticie nõ adiuuant. Vnuſ⸗ quiſq;.n.in a inuenit᷑ in eo iudicat᷑. Ecce ꝙ iuxta me⸗ rita qtũ ad ſiatum in quo decedit premiabit᷑. Pret᷑.vir⸗ tutes dicũt᷑ manere in patria.nõ vt ex eis eliciant᷑ opera meꝛitoꝛia:ſ̊ potius vt ſint diſpoſitõnes ſubiecti ad głaʒ. zen quantitateʒ virtutũ diſponentiũ erit quãtitas głe. ſolũ ille que inſunt in fine diſponẽt ad głaʒ.igit᷑ ᷣm il⸗ las erit remuneratio głe.Propter h̊ dico ſine pꝛeiudicõ ꝙ reuiuiſcũt oꝑa ſᷣm quantitatẽ caritatis finalis.eoꝛuʒ enim reuiniſcere ẽ ip̃a remunerari a deo. Pret᷑.quodaʒ tropo loquẽdi oꝑa meritoꝛia dicunt᷑ filij virtutũ:qꝛ er ilł hñt eſſe.ſᷣ̊ oꝑa viua dicũt᷑ q̃i filij naturales.oꝑa viuifica⸗ ta q̃i filij adoptiui.ſᷣ adoptans aliquẽ in filiũ non ꝓmo⸗ uet illum ad obtinendũ hereditateʒ parentũ naturaliuʒ: ſ obtinendũ hereditateʒ que ab ipſo adoptante deuoluẽ da eſt. vnde hmõi oꝑa nõ remunerabunt᷑ ſᷣm quantitatẽ caritatis ex qua ꝓuenerũt in eſſe: ſᷣ ꝑ quazʒ reuiuiſcunt. vnde ⁊ qũq; oꝑa moꝛtificata que fuerũt ex mĩoꝛi carita⸗ te remunerabunt᷑ ſᷣm maioꝛez.qꝛ ſᷣm caritatẽ ĩ qua pᷣde⸗ ſtinatus decedit. Vel dicũt quidaz.ꝙ quia oꝑa moꝛtifi⸗ cata reuiuiſci nõ eſt aliud q; reſeruari illa ad pᷣmia ⁊ pꝛe miabunt᷑ ſᷣm quantitatẽ caritatis a qua digna fuerũt p̃ᷣ⸗ mio.nõ oꝑtet ꝙ reſurgat penitẽs in tanta ĩ quãta fuit cũ illa oꝑabat᷑.qꝛ vt dicũt qñq; oꝑa remuneꝛant᷑ magis ſᷣm illam ꝙᷓ; ̃m quantitatẽ caritatis finalis in qua decedũt. vtpote ſᷣm quantitatẽ in qua fiebãt.̊ᷣ h eſt falſuʒ.cum vt eſtimo oꝑa nõ hñt remuneꝛari niſi inꝙᷓtũ ꝑmanẽt in cari tate finali.q Ad illã glo.vij.Leuit᷑.que ẽ.quia eque pla cet dro virtus inſtoꝝ ⁊ digna pnia peccatoꝝ. q̃ reſtituit in gradũ priſtinũ Dauid ⁊ Petrũ ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ vt als dictũ eſt.ꝑfecta pnia ſiue ↄſummata reſtituit in gradum priſtinũ ⁊ maxime ſanctoꝝ.ſicut fuit de pnĩia dauid ꝗ di rit.Lauabo ꝑ ſingulas noctes lectũ meũ:lauabo ↄſcĩaʒ meã:mũdabo conſciaʒ meã ſingula peta deſlendo.Silr de pnĩa petri legitur Math.ᷣxxvj. Egreſſus foꝛas fleuit lvij. amare.Egreſſus vt habeꝛet liberũ locũ flendi vt dicit in⸗ terli.ſ̊ ex H̊ nõ ſequit᷑ ꝙ penitẽs generałr reſurgit ĩ eq̃li munere virtutum.¶j Ad hoc qð dici᷑ Eʒzech.xviij. Dim peccatoꝝ ſuoꝝ nõ recoꝛdaboꝛ ⁊c. Dicendũ ꝙ ñ recoꝛda⸗ bit᷑ ad penã eternã: qꝛ recoꝛdabit᷑ tm̃ ad puniendũ tꝑatłr 2 ad dilatatõz gloꝛie:qꝛ nõ intrabit głam añ ſolutõʒ pe⸗ ne. ⁊ ꝓpt ingratitudinẽ foꝛte recoꝛdabit᷑ in infuſione gẽe: ita ꝙ minoꝛem infundit. ¶ Ad qð obijcit. ꝙ reſurgit pe nitẽs obtenta victoꝛia maioꝛe ⁊c. Dicendũ ꝙ q̃libet cari tas quãtũcũq; ꝑua ſufficit ad reſiſtendũ omni temptatõi 2 ad trium phãdũ de omni. vñ etſi hbʒ foꝛtioꝛes impetus temptationũ cũ aſſit volũtas reſurgendi qᷓ cũ aſſit ꝗtia. ꝓpter hoc nõ opoꝛtet ꝙ maioꝛi gratia vincant᷑ tẽptatões impedientes reſurrectionem qꝙᷓ; impediẽtes ſtatũ in gea. quia minima caritas ſiue gꝛatia ſufficit ad vtrũq;. Ad id qð obijcit᷑.ꝙ dñs vocat electos in optimo ſtatu.Dicen dũ ꝙ hoc qꝛ non aſſerit᷑ auẽte aliqua: eadẽ facilitate ↄtẽ ni debet qua recipi. Dicit.n. Hiero.qð de ſcriptuꝛis non hʒ auẽteʒ:cadeʒ facilitate ↄtemnit᷑ qua ꝓbat᷑.vnð dico. ꝙ nõ neceſſe eſi electuʒ decedere ĩ ſtatu optimo vite ſue. ſed ſicut bona preterita iuuant qñq;: ſic mala preterita qñq; nocent. O. aũt dicit᷑ iuſtoꝝ ſemita q̃ſi lux ſplendẽs ⁊c.intelligit᷑ de ſtatu iuſtoꝝ qui nunqᷓ lapſi ſunt.vnð qꝛ ſeruauerunt innocẽtiã baptiſmaleʒ ⁊ nũqꝙᷓ lapſi ſunt per moꝛtale:diſcedũt in optimo ſtatu vite ſue.¶ Ad h̊ quod dicit Augꝰ. ꝙ nõ minus tribuit deus qᷓ; añ retribuerat. Dicenaũ ꝙ hoc intelligit᷑ quantũ eſt de ſe · qꝛ ſi minꝰdat: hoc ẽ ex aliqua cã ex ꝑte recipiẽtis.quia vt Math.xxv. habet᷑.vnicuiq; dat ſᷣm ꝓpꝛiaʒ virtutẽ. vnde glo.ibi.vni/ cuiq; ſᷣm ꝓpꝛiaʒ virtuteʒ dicit nõ ꝓ laꝛgitate ⁊ paucita⸗ te alij plus alij minus:ſ̊ ꝓ viribo accipientiũ.⁊ dꝛ h vis accipiẽtis niſus pᷣpationis ex ꝑte recipiẽtis. qꝛ ſᷣm ꝙ hõ cooꝑando gratie gtiſdate magis nitit᷑ pᷣpare ſe: 1 domiꝰ grãm gratũfacientẽ ↄfert amplioꝛem. ꝓpt h̊ dicit Aug. nõ minus tribuit ſeʒ quantũ ẽ de ſe:h̊ eſi niſi aliqua cã fu erit ⁊ defectus ex ꝑte recipientis. embꝛü ſextuz Onſequent᷑ querit᷑. vtꝝ pnia reſtituat oĩa ablata ꝑ peccatũ.Et quia hec queſtio pro ꝑte determinata eſt S. vbi querebat᷑ de hac ratione. Pnia eſt quedam res optima ⁊ ꝑ⸗ fecta:omnes defectus reuocans ad ꝑfectũ. Hic queretur ſolũ.vtꝝ pnĩa reſtituat oꝑa moꝛtificata. Et videt᷑ ꝙ ſic. Joheł.ij. Reddam vobis annos ⁊c̃. Glo.nõ patiar ꝑire vbertateʒ quaʒ cũ ꝑturbationibo animi ꝑdidiſtis. ſᷣ illa vbertas erat ex multitudine bonoꝝ operu.ꝗ ſi illam non patitur ꝑire penitentia: reſtituit bona opera per culpazʒz moꝛtificata. 4 Item bona opera prius facta digna erãt remuneratione eterna.ſᷣ ꝙ nunc non remuneꝛent᷑ hoc ẽ: quia iſte nõ ꝑſeuerat in gratia. & ſi reſurgat⁊ ꝑſ euerat ĩ gratia: illa opera remunerabunt᷑.ᷓ ⁊c. 4 Itez plus põt gratia penitentie qᷓ; culpa.bᷣ culpa moꝛtiſicat oꝑa viua. gratia viuiſicat inoꝛtificota ¶ Contra. vt dicit Hug. Jemo in ſpe coꝛꝛectõnis peccare xbet.quia quod ſemel amittit᷑ amplius non recuꝑat.igit᷑ ſi bona oꝑa prius fa⸗ cta ſunt amiſſa ꝑ culpam:impoſſibile eſt ea reſtitui.ergo nec viuificari.¶ Iteʒ om̃e qð viuiſicat᷑ eſt aliqͥ mõ.vᷣ qð oĩno pᷣterijt nullo mõ eſt.⁊ talia ſunt oꝑa bona prius fa⸗/ cta. nec viuificari nec recuꝑari pñt.¶ Iteʒ ſi moꝛtificã tur ⁊ viuificant᷑.̊ idem actus ſm idem ſui eẽt ſuſceptiuꝰ oppoſitaꝝ conditonũ:qð eſt impoſſibile.quia impoſſibi⸗ le eſt ꝙ motus vnus ſᷣm eandem ꝑtem primo ſit velox ⁊ poſtea tardus. 4 Item impoſſibile eſt habitum amiſſuʒ illum eundem recuꝑare. a ſimili videt᷑ ꝙ opera amiſſa ⁊ moꝛtificata impoſſibile eſt eadem ipſa recuꝑare ⁊ reuiui ſci.¶ IStem ſtatus innocentie deſtructus ꝑ culpaʒ nõ re⸗ cuꝑatur ꝑ pnĩam. ſimilit vt videt᷑ nec oꝑa meritoꝛis ſa⸗ cta in tali ſiatu deſtructa ꝑ culpã ñ recuꝑant᷑.¶ Rñſio. ꝙ ſm ꝙ cõmunis tenet opinio ⁊ veritas eſt vt eriſtimo: opera que aliqñ fuerunt viua: quia in caritate ⁊ ex ea⸗ — ritate facta:⁊ ob hoc digna vita eterna.poſtea adueniẽ⸗ te peccato moꝛtificant᷑:nec ſunt digna remuneratõe qð ẽ ipſa opera vuificari. ꝗ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ . dicẽ dũ ꝙ vt alibi dictum ẽ) verbuzʒ Hugo. debet intelligi de illo opere bono qð hõ potuiſſet faceꝛe vel feciſſet tꝑe quo fuit in moꝛtali peccato.qð opꝰ nõ recuꝑabit᷑:qꝛ ſi alio tẽ poꝛe velit facere opus qð obmiſit:ꝑdit illud opꝰqð debe ret ĩ illo temꝑe facere.vnde Seneca dicit. ꝙ grauiſſima eſt iactura tꝑis que nõ põt recuꝑari.⸗ Ad alið nõnduʒ ꝙ vt quidam ponũt.oꝑa bona.i.meritoꝛia vite eterne ex caritate fiunt ⁊ ex libera volũtate 2 iuſta ipᷣiꝰ oꝑantis. Eo enim ꝙ bona ſunt(bonũ.n.dicit ↄditõnem finis)ad laudeʒ der fiũt. quia vo ex caritate fiũt: ⁊ ideo in vnitate coꝛꝑis miſtici ſpectant ad coꝛpus xpᷣi miſticũ.quia vᷣo ex voluntate iuſta ⁊ libera:ſpectant ad ipᷣm oꝑantẽ ſiue ad meritũ oꝑãtis.vnde qñ iſte cadit qui fecit oꝑa bona. etſi euaneſcant ꝙᷓtum ad meꝛitũ oꝑantis:miilominꝰquodã⸗ modo remanent inꝗᷓtum ſpectãt ad laudeʒ ⁊ ad ipᷣm coꝛ⸗ pus miſticũ in cuiꝰ vnitate ficbant.nõ tñ manẽt ad meri tum facientis: vnde moꝛiunt᷑ qᷓtum ad ipᷣm. Si po reſur⸗ gat a culpa ⁊ ſiat de coꝛꝑe miſtico: ipſa opera ſibi reui⸗ uiſcunt.⁊ q;tum ad hũc modũ habendi ſiue tenẽdi dicunt quidaʒ illð Apoc̃.iij. Lene qð habes ne alius accipiat coꝛonam tuam: debere intelligi.ſᷣm hũc modũ dicũt ope ra talia non oĩno pᷣteriſſe:b̊ aliquo modo manẽ.ſiue ma⸗ neant in coꝛꝑe miſtico ſᷣm ꝙ dicũt quidã ſiue nõ: nõ eſt dubium ꝗn maneãt in memoꝛia dei.ſᷣ̊ nõ ad remunerãdũ in ipſo pᷣo peccatoꝛe nõ manẽt ad gaudendũ ̊R magis ad dolendũ: ꝙ a tantis bonis ad tanta mala lapſus ẽ. ſi ta⸗ men reſurgit:manẽt in deo ad remunerandũ ⁊ in penitẽ⸗ te ad gaudendũ.Ande prius aliquo mõ manebãt h̊ mor⸗ tua:poſtea vo viua.ql Ad illð ̊ᷓ qd obijcit᷑ põt rñderi du pliciter.vel ꝙ manent in coꝛꝑe miſtico ſicut tactũ eſt. vel ꝙ manent in memoꝛia eius qui fecit ⁊ dei ꝓ quo fecit. Ad bhoc ̊ qð obijcit᷑.ꝙ ideʒ actus eſt ſuſceptiuꝰ oppoſi toꝝ ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ viuũ ⁊ moꝛtuũ ñ dicũt diuerſas diſpo ſitiones circa opus:ł̊ diuerſas oꝛdinatões potiꝰ.dicunt enim oꝛdinationeʒ ad remuneꝛatõʒ dum viuit opus:⁊ p uationeʒ illius oꝛdinatõis cũ moꝛtificatũ eſt opus.ſed ĩ ipſo homie dicũt diuerſitatẽ penes qualitatẽ gratie:que eſt accñs abſolutum.penes qð alterat᷑ ſubiectũ.⁊ dicituꝛ modo homo moꝛtnus modo viuus modo peccatoꝛ modo iuſtus. ⁊ ita alterat᷑ alteꝛatione ſᷣm quid:que nõ eſt motꝰ bᷣ mutatio.opus aũt ex conſequẽti oꝛdinatũ eſt ad vitaʒ vel hoc oꝛdine priuatũ.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ꝙ impoſſi bile eſt habitum eundeʒ numero recuꝑare ⁊c. Dicendũ ꝙ aliter eſt recuꝑare actum ſimpłr ⁊ recuꝑaꝛe ꝑ viuifica tioneʒ:ſicut aliud eſt recuꝑare ⁊ viuificari. recuꝑare enĩ reſpicit eẽ: viuificari oꝛdineʒ.⁊ qm̃ qñ aliqꝗd deſicit qᷓtuʒ ad eſſe:ſi iteꝝ incipiat eſſe:nõ eſt idem numero ſ aliud. ideo habitus ſi coꝛꝛumpat᷑:ideʒ nõ recuꝑat᷑.N ga poſſibi le eſt ꝙ idem manẽs ideʒ:alium ⁊ alium oꝛdinẽ habeat. ⁊ m hoc attendit᷑ moꝛtificatio in operibo.ideo impoſſi⸗ bile eſt opus moꝛtuũ viuificaꝛi manens idem. 4 Ad illð qð obijcit᷑ e ſlatu innocentie deſtructo ⁊c. Dicendum ꝙæ non eſt ſimile. opera.n. deſtructa per culpam nõ ſunt de⸗ ſtructa q́;um ad eſſe ſimptr:ſᷣ qᷓtum ad oꝛdineʒ ſiue eſſe oꝛdinatum.ſtatus.n.innocentie ⁊ virginitatis ſi implici⸗ ter coꝛꝛumpunt. — „ Miembꝛn ſeptimũ Hnſequẽter querit᷑ vtꝝ peccatoꝛ poſſit ſal uari ſine pnia vᷣtute. ſic:videt᷑. nolle bo nũ facit malũ.igit᷑ velle bonũ facit bonuzʒ. Vnge ſicut nolentes bonũ ſimꝰ mali: ita vo lentes bonum ſimus boni.exquo.n.deus ẽ ꝓnioꝛ ad mi⸗ ſerendũ qᷓ; ad damnandũ:ſi actu inteꝛioꝛi qui ẽ nolle bo⸗ num ſimus mali.videt᷑ ꝙ actu interioꝛi ꝗẽ velle bonum ſimus boni.⸗:. Itẽ ſuꝑ illud Qui ſeminat in lacrimis:di cit glo. Moli eſſe triſtis ſi aſſit tibi bona volũtas vñ me⸗ tit᷑ pax. igit᷑ vt videt᷑ ſuſſicit bonam babere voluntatẽ ad iuſticie. oꝛdo.n. diuine iuſti pacem eternam acquirendã ſine omni triſticia. ꝗ¶ Item vij. Luc. Dimiſſa ſunt ei peccata multa. Glo.ardoꝛ caꝛi tatis in ea rubigineʒ delictoꝝ combuſſit.igit᷑ caritate de lentur peccata. igit᷑ non pnĩa. 4l Item. xxij. Luẽ. ec tu times deum qui in eadeʒ damnatione es.dicit glo. Ma⸗ gna gratia in hoc latrone eminet.nullũ membꝛu a ſuppli cio liberum habet preter coꝛ ⁊ linguam.totum qð libeꝝ babet offert: credit coꝛde:oꝛe confitet᷑. Ro.x.fidẽ habuit quia regnaturũ credit queʒ ſecum moꝛiẽtẽ vidit.ſpeʒ ha buit:quia aditum poſtulauit.caritateʒ firmit᷑ tenuit:ꝗa cum latroneʒ de iniquitate ſua arguit ⁊ vitam quam co⸗ gnouerat ei predicauit. In iſta glo.enumerant᷑ que ↄcuꝛ rebant ad ſaluteʒ latronis. nõ tñ ibi nomi nĩa. igit pnia non eſt ncẽia ad ſaluteʒ pctoꝛis ¶ Cont᷑iij. math. Pniaz agite. Glo. prima virtus per pmaʒz veterẽ hoĩeʒ ꝑimere.igitur penitẽtia eſt vt qua vt pꝛima de nũero vir tutum pimitur vetus homo.ſed prima nõ exñte: neq; ea que conſequent ſunt.igit᷑ ñ põt eſſe pꝑemptio peccati ſine pnia virtute ¶ Rmñſio.ꝙ non eſt ſalus pctoꝛis ſine peni tentia.4l Ad primuʒ g dicendũ. ꝙ aliter eſt via merendi cmeꝛendi.mali.n.ſumus quia malũ facimus:nõ eniʒ ſimus boni quia bona facimus: ſ econuerſo. vndea no⸗ bis poſſumus eẽ mali: ̊ non niſi a deo boni. ꝓpter quod non ſequitur. ſimus mali nolentes bonum: igitur ſimus boni volentes bonum. Pret᷑.in reꝑatione lapſus culpe oꝛdo diuine iuſticie exigit:vt primo puniat ſe penitẽs do⸗ lendo ⁊ nolendo peccaſſe.hac.n.via venit dñs ad penitẽ tem: vt conferat illi grãm gratũfacientẽ. vnde in p̃s. Ju⸗ ſticia ante ipſum ambulabit. Blo. prima homis iuſticia eſt: vt puniat ſe malum ⁊ faciat ſe bonum. ⁊ hec ẽ via do⸗ mini vt veniat ad eum. qui enim peccata ſua odit:iaʒ in⸗ cipit deo eſſe ſimilis qui ea odit.Et ex hoc pʒ qũo rñdẽ⸗ dum eſt. ¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ deus eſſi pronioꝛ ad miſerenduʒ ⁊c. hec aũt miſcdia ſi eſſet preiudicaret eius . cie eſt: vt via reꝑationis inci⸗ piat a pnĩa de peccato.i.vt primo doleat dæ peccato ſiue ſalteʒ nolit peccaſſe.¶¶ Ad hoc qdð querit᷑ de glo. illa. ¶10 li eſſe triſtis ſi aſſit tibi bona voluntas ⁊c. Dicendum glo. illa loquit᷑ de voluntate faciendi opa miſcdie:ñ ſup⸗ petente facultate.vnde glo.precedens dicit.oꝑa miſcðie ſeminant:ad que ſufficit voluntas ſi deſit facultas.⸗ pᷣ ſubdit. Moli & eſſe triſtis ſi eſt tibi bona voluntas.4: Zid aliud qð obijcit᷑.ꝙ ardoꝛ caritatio combuſſit rubiginez delictoꝝ in Aſagdalena.Dici põt ꝙ rubigo illa nõ dici⸗ tur ipſa culpa:ſᷣ quidam defectus contractus ex ipa con ſuetudine peccati.ſicut abuſio quedã ex ꝑte intellectiue. ⁊ libido ex ꝑte affectiue.quibo diminuta fuit viꝛtꝰ in po tentijs:ſicut feꝛrũ ↄſumit᷑ rubigine. Iſti.n.defectus opti⸗ me reꝑant᷑ vᷣtute caritatis. el ſi placet dicere.q; rubigo illa fuit culpa in aĩa.dici põt ꝙ caritas dicit᷑ illam com⸗ buſſiſſe meritoꝛie ſiue impetratiue. dilectio.n.dei marie meruit(æ cõgruo dico)vt dimitterent᷑ ſibi pcta.vñ me⸗ ritoꝛie dr caritas ↄbuſſiſſe.ex h̊ nõ habet᷑ ꝙ ſine pnia de⸗ let᷑ culpa.¶ Ad aliud qð dr Cuẽ̃.xxiij.ꝙ vbi tangũt᷑ ea que erant latroni ad ſalutez nihil tangit᷑ de pniĩa. pnia nõ fuit illi nccia. Dicendũ ꝙ ñ ſequit᷑ibi eniz ſolũ tagũ⸗ tur virtutes quibo ꝓpꝛie ↄuertebat᷑ in deũ. vñ tangũt᷑ ibi ſolũ vᷣtutes theologice.pret᷑.ex obiecto magis ſegt oppo⸗ ſitũ q ꝓpoſitũ.qm̃ ꝗ hʒ vnã hʒ oẽs.a⁊ maxĩe gꝗa pctoꝛ nul⸗ lã hʒ ſine pnĩa.ſeꝗt᷑ ſi aliquã habuit:ꝙ habuit pniaʒ. O nulla habet᷑ ſine pnia habet᷑ in glo.ſuꝑ illud.pniaʒ agi⸗ te.iij. Math. vbi glo. pᷣma virt? ẽ ꝑ pniam veterẽ hoiem ꝑimere ⁊ vicia odire.qð ꝗ ñ facit:nõ mõ virtutes ñ com prebendit:&̊ nec etiã ſi upplicia fugit. mbꝛũu octauũ Onſequẽter querit᷑.vtrũ ſine doloꝛe pniali ſiue volũtate delet᷑ qñqʒ cłpa aliq ſiue mor alis ſiue venialio. ſic: videt᷑. ponat᷑ ꝙ ligs nimis diligit vxoꝛeʒ ſuã ſub deo tam ialit dilibendo illã.nõ penitet de H̊ amoẽ ita Ppeccet ve 6 . . 2 a WMueſtio iĩmo vult ſic diligeꝛe.hac dilectõne nõ tollit᷑ gratia:cõtin gat ꝙ decedit nec peniteat de hac dilectõe: conſtat ꝙ ſal uabit᷑ exquo decedit in gratia.igit᷑ remittit᷑ ſibi hboc pec catum illo:nũqᷓ; penitẽte de hoc.¶ Item auerſio ẽ cauſa ꝓ ſe peccati. Vñ et ſi poſſet eſſe auerſio ſine cõuerſione: peccaret hõ ſine conuerſione ex ſola auerſione. A ſili vi detur in cõtrario.ꝙ ſi ſit auerſio pctoꝛis ad deũ ꝑ affec⸗ ctum vel dilectõem ſine auerſione a creatura ꝑ doloꝛem et voluntatẽ penitẽdi remitteret᷑ peccatũ.⁊ ita ſine motu vel actu penitẽtie pt᷑ eẽ remiſſio peccati.¶ Itẽ velle auer ti a deo ſine om̃i cõuerſione vel delectatõne in creatura ſufficit ad peccatũ.igit᷑ videt᷑:velle cõuerti ſine om̃i dolo re et penitẽtia de delectatõne in creatura ſufficit ad me⸗ ritum remiſſioĩs ex ꝑte noſtra. Item ſiẽ eſt de viribus aĩme ꝙ alique ſũt imꝑate alique imꝑantes: ſiłr videtur ꝙ in gratuitis penes imꝑantes eſt magis efficacia meꝛẽ di qᷓ; penes imꝑatas.ſed virtus caritatis imꝑat peniten tie virtuti.ſimiliter et alie theologice et alie quedã vt ex dictis patet.igit᷑ vt videt᷑ motus illaꝝ ſunt maioꝛis effi⸗ cacie ad impetrandũ gr̃am remiſſionis q; motꝰ peniten⸗ tie.igit᷑ ſi eſt mereri ex cõgruo gram qua remittit᷑ pcẽm motu penitẽtie infoꝛmis:et qñ quis grauiter penitet de peccato:dñs dat ſibi gẽ̃am qua deletur peccatũ:multo ſoꝛtius vt videt᷑ merebit᷑ ex cõgruo idẽ motu dilectõnis vel fidei vel alicuiꝰ alteriꝰ virtutis imꝑantis.igit᷑ vt vi⸗ detur ſine motu penitẽtie datur gratia remiſſionis pct᷑i vel cõtingit dari.¶ Iteʒ omis affectꝰ ſine doloꝛis vł gau dij ſiue amoꝛis vel odij generat᷑ ex ↄgnitõne pexiſtenti. et hoc nõ eſt ſolũ in affectõnibo nõ gratuitis ſ̊ in gratui tis.Cognitio aũt que pᷣcedit affectões in gratuitis fidei eſt:ergo affectõem doloꝛis de pcto pᷣcedit motus fidei.łᷣ motus penitẽtie et fidei ſunt diuerſi:ergo nõ pt᷑ aĩa mo⸗ ueꝛi ſimul his duobo motibo Quia vt dicit aug. Anima tota intelligit:tota diligit.ſed cõtingit motũ fidei conti⸗ nuari in pctoꝛe vſq; ad infuſionẽ gratie remittentis:igit ſine om̃i motu penitẽtie cõtingit peccatũ remitti.⸗. Iteʒ amoꝛ alicuiꝰ et odiũ nõ poſſunt ſimul ineſſe in aĩa.mul tofoꝛtius vt videt᷑ nec diuerſoꝝ. ꝓbatio.maioꝛ eſt oꝑpo⸗ ſitio et diuerſitas qñ amoꝛ et odiũ referũtur ad diuerſa ſiue opoſita.vt ad bonũ et malum:qᷓ; qñ referuntur ad idem.q; qñ referunt᷑ ad diuerſa:eſt quaſi dupler oppoſi tio.quia et ex ꝑte affectuũ et termĩioꝝ eoꝛũdem. qñ refe⸗ runt᷑ ad idem nõ eſt niſi vna. ſcʒ ex ꝑte affectuũ tm. Ex his videt᷑ ꝙ amoꝛ dei et odiũ peccati nõ poſſunt ſimul eẽ igit᷑ ſi ſine dei amoꝛe nõ remittit᷑ peccatũ:nõ requiritur odiũ mali cõmiſſi ad eiꝰ remiſſionẽ.igit᷑ ſine odio pecca ti remittit᷑ peccatũ. Item vt vult phus.Mdoꝛs ẽ diſſo⸗ lutio vite.vita eſt eẽ vł actus viuẽtis.infuſio gratie ſubi ta eſt. Ponat᷑ igit᷑ ꝙ in vltimo inſtanti vite vel diſſolutõ nis vite infunderet᷑ gratia:actus penitẽdi nullo modo pĩ eẽ ĩ inſtanti.cõſtat:iſte peccatoꝛ ſaluaret᷑: qꝛ decedit ĩ gr̃a.nec tñ penituit:igr ſine actu penitẽtie pt᷑ ſalnaꝛi pec catoꝛ.¶¶ Si diceret᷑ ꝙ penituit ante infuſionẽ gratie: ſed hoc nihil eſt.qꝛ illa penitẽtia gratuita nõ fuit: qꝛ gratiã nõ habuit. In gratuitis em̃ oꝑa ſequũt᷑ virtutes:in pol⸗ liticis pᷣcedunt.ſed poſt nõ eſi ſecutus aliquig actꝰ peni tentie exquo in inſtanti vltimo deceſſit. ¶Cõtra. aug. — de penitentia. Arbiter ſue volũtatis nõ pt inchoare no⸗ uam vitã: niſi peniteat eũ veteris vite.quũo ad nouitatiſ indulgẽtiam ꝑueniet:qui odij vetuſtatẽ ñ depoſuit.¶ I doloꝛ eſt ſenſus cõtrarij.ſed vt in alia facultate dicit᷑ ſcʒ in medicina.ꝗ dolent aliquid coꝛꝑis et doloꝛẽ nõ ſentiũt. his mens egrotat.igit᷑ a ſimili in moꝛbo ſpũali.q hʒ ali⸗ quid doloꝛis ſpũs et illud nõ ſentit:egrotat mente.ſed ſi habet gram nõ egrotat mente:igit᷑ ſi dolet ſpũ doloꝛẽ ſen tit. Senſus aũt ille ẽ doloꝛ penitẽtie:igit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ idem habetur in glo.iij.math.ſuꝑ illud.facite dignos fructꝰ penitẽtie.in qua dicit᷑.ſine doloꝛe nulla ſunt vulnera:ſi vitalia membꝛoꝝ nõ fuerĩt moꝛtua. gratia eſt ꝙ ſentit. ſentiens querit ſanitatẽ.¶ Item Aſdath.iij. Penitẽtiaʒ agite.glo.pꝛima vᷣtus ẽ ꝑ penitẽtiã veterẽ boiem ꝑimeꝛe DƷMMB. ⁊ vicia odire.qð qui nõ facit:nõ modo virtutes nõ appꝛe hendit:ſed nec etiã ſupplicia fugit.¶ Itẽ de penitẽtia di. v. dolengu eſt et de doloꝛe purgandũ.Ex his patʒ ꝓpoſi⸗ tum. ¶ Reſpõſio ſine pᷣiudicio.ꝙ ſine doloꝛe de peccato ſiue volũtate penitẽdi in generali vel ſpãli non remittit᷑ pctᷣm. Ad pꝛimũ ergo doᷣm.ꝙ ꝗ iĩmodeꝛate diligit vxo rem citra deu.licet dum exiſtit in vigoꝛe coꝛꝑali qñ vali:⸗ di ſunt motus ſenſualitatis ꝑmaneat in volũtate diligẽ di:ſic tñ in ipᷣa diſſolutõne a coꝛꝑe ꝑs rõnalis abſtrabit᷑ a carne.vnde motꝰ ſenſualitatis nõ habẽt efficaciã alli⸗ ciendi ad affectus carnales. Iñ in hmõi abſtractõe vir tute gratie ẽ volũtas peccãdi:et tollit᷑ culpa que fnit ex inoꝛdinato amoꝛe pᷣcedente.vnde illa volũtas diligendi inoꝛdinate tollit᷑ gratia illa.¶ Sed cõtra hoc opponitur ſic. Ponat᷑ ꝙ talis doꝛmiẽdo iugularet᷑ vel decederet in freneſi videt᷑ ꝙ decedit in habituali volũtate pcti.igitur aut damnabit?᷑ aut remittet᷑ ſine doloꝛe hmõi. Ex boc po nunt quidam ꝙ gratia in qua decedit tollit hoc peccatũ poſt moꝛtẽ.et ponũt illud ꝓ ſe.j.coꝝ.iij. Si cuius opus arſerit detrimentũ patiet᷑.ipᷣe aũt ſaluabit᷑ ſic tñ quaſi ꝑ ignem.glo.lignũ fenũ ſtipulam accipiũt᷑ nõ bona opera nec mala que ſũt damnabilia:ſed peccata venialia.VUñ greg.qᷓ;uis hoc de igne tribulatõis pñtis poſſit intelligi tamen ſi quis de igne future purgatõis accipiat: penſan dum ſollicite eſt.quia cum dixit ꝑ ignem poſſe ſaluari. nõ qꝛ ſuꝑ boc fundamentũ ferrũ vel es vel plumbũ edifi cat.i.maioꝛa pct᷑a et ideo durioꝛa ⁊ inſolubilia:ſed quia quis edificat lignũ.fenum ſtipulã.i.peccata veĩalia atʒ leuiſſima que ignis facile cõſumat:de quibo tñ licet mi⸗ nimis illic nibil purgatõnis ꝗs obtinebit.niſi in hac vi ta poſitus hoc ꝓmereat᷑.hec glo. Arguit᷑ igit᷑ ex verbis glo. que dicit ꝙ peccata venialia dicunt᷑ lignũ fenũ ſtipu la que dicit glo.purganda ꝑ ignem. Si diceret᷑ ꝙ loqui tur de illis nõ vt culpe ſunt.ſed q;dtum ad penas: ſimilit pene moꝛtaliũ tollũt᷑ et ſoluũt᷑ ꝑ ignẽ purgatoꝛiũ. Cuiꝰ cõtrariũ dicit glo. Dicit em̃ penſandũ ſollicite ẽ.qꝛ cum dixit ꝑ ignẽ poſſe ſaluari.nõ ꝗ ſuꝑ hoc fundamentũ ⁊c. Vnde videt᷑ glo.comꝑare culpã culpe. Dicendũ ꝙ loqt᷑ hic de moꝛtalibo quoꝝ culpa nõ tollit᷑ ꝑ gram.qð pʒ ex ipᷣa glo. q̃ dicit ferrũ vel es vel plũbũ edificat.i.maioꝛa peccata:et ideo durioꝛa atʒ tũc inſolubilia ⁊c. Non at᷑ eẽnt iſolubilia:ſi culpa eẽt ene tonc, ſuppoſito ꝙ cul pa remittit᷑ poſt moꝛtẽ.nõ ẽ rõni ↄſonũ ꝙ boc ſit exiſtẽti in volũtate pct᷑i.cui ↄtrariũ ad pᷣſens ſuppono:ſcʒ ꝙ oĩs culpa delet᷑ in pñti.De h̊ em̃ infra erit q̃ſtio.ſic̃ em̃ vult aug.de ciui.dei.homĩ poſt vitã iſtã nõ addit᷑ nouũ meri⸗ iũ nec noua remiſſio culpe:ſed dat᷑ ei pena vł pᷣmiũ ſᷣm meruit in vita iſta.vñ in purgatoꝛio pt᷑ eẽ abſolutio a pena:ſᷣ a culpa nõ.dlet᷑ ̊ veniale illð de qͥ qrit᷑ in pñti. Si qrit᷑ a q̊.dicimꝰ ꝙ a gra finali. Vñ aug.ĩ omeł.ſuꝑ ioh.viij.vbi dicit᷑.ſi filius nos liberauit.accipiẽs illud qð dicit᷑ Ro.vij.Carne ſeruio legi pct̃i.vult dicẽ ꝙ ſᷣui⸗ tus iſta qdiu viuimꝰi nr̃is aĩiaboẽ:niſi dñs aliter diſpẽ ſet ꝑ ſpãlem gr̃am.ſ̊ tñ ſemꝑ diminuit᷑ in habẽtibo cari⸗ tatẽ.qdiu tñ viuit᷑:nõ ẽ ꝑfecta liberatio ab bmõi ſᷣuitu te:qꝛ coꝛpꝰ qð coꝛrumpit᷑ aggrauat aiam Sap̃.ix.Vñ cũ ad h̊ deuenit᷑ ꝙ aĩa ſoluit᷑ a caꝛne cũ finali gra:fit aĩa ſpũalis ⁊ libera ab illa puitute.Vñ tũc gra eo ꝙ finatł᷑ eſt ⁊ ita q̃ſi in q̃dã ↄplemẽto.⁊ nõ ẽ actualis volũtas cõ traria ſiue impediẽs actũ gre:pᷣualet ſꝑ ipᷣm veniale.et delet ip̃m ex virtute ſue ↄpletõis ⁊ ſui ſtatus qtũ ad cul pam:⁊ nõ qᷓtũ ad penã.ĩmo illa ſoluet᷑ ĩ puꝛgatoꝛio.Si Gq̃rat᷑ ꝓpt qd gr̃a alio tꝑe ſine doloꝛe vel volũtate nõ de leuit veniale ſic et nũc:patʒ ſolutio.qm̃ nõ erat ſimilis dilſpoſitio ipᷣiꝰ gr̃e q̊ ad ſtatũ ſui ↄplemẽti:neq; etiã ſiłis liberatio ipᷣiꝰ aie a ᷣuitute ſupᷣdicta.et ꝓpt᷑ volũtatẽ pec cati repugnãtẽ.¶ Ex his pʒ q̃liter rñdẽdũ ẽ de illo ꝗ doꝛ miẽdo iugulat᷑.eſtimo tñ ꝙ ſi maneret ĩ actuali volũtate pcti in moꝛte:ꝙ illa placẽtia iam ꝓgreſſa eſſet in cõtem ptũ et iam eẽt peccatũ moꝛtale et ꝙ damnaret᷑.¶ Ad G̊ quod obijcitur.ꝙ auerſio eſſet peccatũ ſine cõuerſione. — ſimiliter ſi ſit cõuerſio ſine auerſiõe a creatura remitte tur ⁊c. Reſpõſio ꝙ auerſio quocũq; mõ fiat peccatũ eſt qꝛ om̃i mõ inoꝛdiatio eſt.ſ̊ cõuerſio ad deũ nõ quocunq; mõ fiat oꝛdiata eſi:qꝛ ad hoc ꝙ oꝛdiata ſit:reꝗrit᷑ auer⸗ ſio ab actu peccati ꝑ doloꝛem ⁊ deteſtatõem ⁊ pexiſtente hac auerſione tũc oꝛdinata ẽ cõuerſio.VAñ ſuꝑ illð.vu⸗ ſticia añ ipᷣm ambulabit glo.pᷣma homĩs iuſticia eſt vt puniat ſe maluʒ. 4 Ex h̊ patet rñſio ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ velle auerti ſine om̃i ↄuerſiõne ſufficit ad pctm ergo velle cõuerti ſufficit ad meritũ. Dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑ ra tione p̃tacta:qꝛ alterũ ſemꝑ eſt oꝛdinatũ: reliquũ nõ ſꝑ oꝛdinatũ eſt.i¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ vᷣtutes imꝑantes maioꝛis ſunt efficacie ⁊c᷑.dicẽdum.ꝙ ⁊ ſi ſimpliciter ſũt maioꝛis efficacie:nõ tñ ſemꝑ ⁊ q;tum aud quecũʒ meren⸗ da.ſic in medicinalibo coꝛꝑalibo qdð eſt efficaciꝰ ſimplici ter nonẽ efficacius ad oẽm moꝛbũ curãdũ.ĩmo vt oꝛdi/ nant᷑ iuxta cõueniẽtes ꝓoꝛtões.ↄueniẽtioꝛes ſũt et effi⸗ cacioꝛes.vt em̃ dĩc hiero.qð ſanat oculũ nõ ſanat calca neum: ſic eſt in ſpũalibo.vñ et ſi motus caritatis ſit ſim⸗ pliciter maioꝛis virtutis ⁊ efficacie:nõ tñ ad impetran⸗ dum gram remiſſionis actualis cõmiſſi.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ om̃is affectꝰ generat᷑ ex cognitõe.dicenduʒ ꝙ; hoc verũ ẽ.ſemꝑ em̃ cognitio pᷣcedit hmõi affectꝰ qui ſũt gaudiũ doloꝛ et hmõi.Sed cũ ſubdit᷑ ꝙ motus cognitĩe et affectiue nõ poſſunt ſimul currere ⁊c. dicendũ ꝙ hoc eſt falſũ.licet em nõ ſimul veniũt in eſſe.ĩmo ꝗ cognitiue pꝛius:cũ iam exiſtũt ſimul currẽ poſſunt. Cũ obijcitur ꝙ aĩma tota ĩtelligit tota diligit ⁊c. Reſpõſio.ꝙ hoc nõ dicit᷑ qꝛ intellectu ⁊ affectu diligat ⁊ affectu⁊ intellectu cognoſcat:ſed tota idẽ eſt qð ꝑfecta.vnde nõ vult dicere ꝙ le tota intelligit vel ſe tota diligit: ſed illa tota.i.ĩ ſui ꝑpfectõne in ſua integritate ⁊ indiuiſione intelligit.i.nõ potẽtia diuiſa a ſubſtãtia:imo ipᷣa ꝑ potẽtiaʒ.ſimit mo⸗ dus loquẽdi ẽ ibi.nihil aliud eſt aiam intelligẽ ꝙᷓ texere vel edificare.vñ ibi intẽdit phus dicere.ꝙ intelligẽ me⸗ diante motu et fantaſia ẽ actus hoĩs.ſimiliter et intelli⸗ gere nõ fantaſticũ ẽ actus aĩe.vult igit᷑ dicere.ꝙ bmõi actus intelligere diligeꝛe ſᷣm ꝙ ſunt pꝛime virtutis ⁊ pꝛi me boĩtatis:ſunt actꝰ aĩme.¶ Ad id qð obijcit᷑.q maicꝛ eſt opoſitio cũ amoꝛ et odiũ referũtur ad diuerſa:q; qñ referunt᷑ ad idem. Dicẽdũ ꝙ hoc ẽ verũ mate rialiter lo⸗ quẽdo.foꝛmaliter aũt nõ eſt ita.materialis aũt oppoſitõ nõ impedit ꝗn opoſita poſſunt ſimul eẽ:fſoꝛmalis impe dit qꝛ foꝛmalis ponit oppoſita ſimul eẽ reſpectu eiuſdeʒ. naturalis nõ:̊ reſpectu diuerſoꝝ.⸗ AVd h̊ qð obijcitur ꝙ ſi in termĩo diſſolutõis infundat᷑ gra nullꝰ ſeꝗt᷑ doloꝛ vel pena ⁊c̃. Dicendũ ꝙ et ſi hõ extractꝰ ꝑ gram pᷣueniẽ tem doleat de pct᷑is et infundat᷑ in inſtanti gratia gratũ⸗ faciens.quia diuinũ ꝓpoſitũ quod eſt imobile gratiam infundit ad ſaluandũ penitentẽ:tali temꝑe infũdit ꝙ pt dolere ſufficiẽter ad ſalutem. vnde ſi dñs infundit graʒ alicui in vltimo inſtãti vite.Dicendũ ꝙ in illo inſtanti dolet:et ille doloꝛ ſufficit.licet eĩ affectio doloꝛis ĩ ĩſtãti nõ ꝑducit᷑ ĩ eẽ:tamẽ cũ actu exiſtit ĩ qͥlibʒ inſtãti ⁊ qͥlibet iĩſtãti affligit. Vnde dico.q qñcũq; dñs infũdit gratiã. ſic illã infundit ⁊ in tali ſtatu:ꝙ ſuficit ad ſalutẽ.ſiue ĩ vltimo temꝑe ſiue alio quocũq; tꝑe.nde aug.in eccle. dogma. xl vij.c.Penitentiam abolere pcta indubitanter credimꝰ.etiã ſi in vltimo vite ſpũ admiſſoꝛũ peniteat:et publica vel ſimplici lamẽtatõne ꝓdantur peccata.quia ꝓpoſituʒ dei qͥ decreuit ſaluare qð ꝑierat ſtat ĩimobile.et ideo qꝛ volũtas eius nõ mutat᷑:ſiue emẽdatõne vite ſi tẽ pus concedit᷑:ſiue ſupplici confirmatione.ſi continuo vi ta exceditur:venia pctẽoꝝ fideliter pᷣſumatur: ab illo ꝗ ñi vult moꝛtem pctoꝛis ſed vt cõuertat᷑ a ꝑditõe peĩtendo et ſaluatꝰ miſeratõne dñi viuot.Exr hoc vᷣbo aug.hẽtur nõ aboletur culpa niſi ꝑ penitẽtiam.et qũcunq; infũ⸗ dit eam. lufficit enitẽtia infoꝛmata illa. „. ¶ Lueſtio. lvuj. de pemtẽ tia inqᷓtum eſt gratia. 1 „ Acto de penitẽtia inq;tum ẽ virtus:ſequit᷑ de penitẽtia in⸗ tum ẽ gꝛatia.Dicit᷑ em̃ penitẽtia vᷣtus vel gratia vt ex dictis patet.de boc que runt᷑ plura. Pꝛimũ eſt de entitate ſcilʒ vtrũ ſit gratia. Secundũ de neceſſitate.Lerciũ de vᷣtute Quartũ de peccati expulſione. — ¶Membꝛum primum Kimo ergoqrit.vtrũ penitẽtia ſit gratia ſic:videt᷑ ꝑ hoc.gratia ꝑ ſe pctm expel it. expulſio aut pcti fit ꝑ penitentiã. ſup⸗ „— ponat᷑ ̊ ad pñs: ergo penitẽtia ẽ gratia. 4¶ Item peccatoꝛ nõ gratificat᷑ deo niſi ꝑ penitentiã.gra tificat᷑ aũt deo ꝑ gram:ergo penitẽtia eſt gratia.q¶ Iteʒ penitẽtia refoꝛmat aiam defoꝛmatã ꝑ peccatum.hoc eſt AIpꝛie ip̃ius gratie.ergo ⁊c̃.q] Itẽ ad hoc valent quedazʒ q̃ tacta ſunt ſupᷣ.vbi queſituʒ eſt.vtrum penitẽtia ſit vir tus.Cõtra.gratia dicit᷑ qʒ pure eſt a deo.penitentia aũt nõ eſt pure a deo.ſ̊ qdðᷣdaʒ modo a penitẽte vt dictũ eſt :ergo ⁊c.¶ IStem penitẽtia eſt paſſio.gratia nõ:q̊ ⁊c. Item habere penitentiam non cadit ſub pᷣcepto ſicut agere penitentiam Math.iij.· et Mar.j. ¶ Item in mul tis eſt habundantia gratie in quibus nulla cauſa vel ra tio penitendi.igitur penitẽtia non eſt gratia.¶ Item pe nitentia cõſiſtit in actu interioꝛi et exterioꝛi.vt ex diffini tionibo ſupꝛapoſitis patet:gratia in gratificatõne aime ipᷣi deo ſine om̃i actõne.ergo ⁊c̃.¶.¶ IJtem quare cadit pe⸗ nitentia in duplex genus ſcʒz virtutis et gratie ſᷣm ꝙ vi⸗ detur ex diffinitõne poſita.iiij.ſenten. ſcʒ penitentia eſt viꝛtus vel gratia.hec em̃ dictio vel:electiue ponitur non diſtinctiue.¶ Item queritur differentia penitentie ſᷣm ꝙ dicitur virtus:gratia et ſacramentũ.Et obijcitur ſic. cum maioꝛis cõpꝛeſſionis ſit genus qᷓ ſpecies.et penitẽ⸗ tia cõtinetur ſub virtute tanꝙᷓ ſub genere.videtur ꝙ nõ poſſit cõtineri ſub gratia vel ſacramento tanqᷓ ſub gene re.cum hec tria.gratia virtus ſacramentum non ſunt genera ſubalterna.¶Reſponſio. quedam opinio fuit ꝙ penitentia eſi habitus gratie nõ virtutis. non tamen nominat gratiam ſm ſubſtantiã ſed ſᷣm actum. vt ſieut gratia baptiſmalis dicit᷑ innocentia:ſic gratia iuſtifica⸗ tionis penitẽtia.Quod nõ videtur ſufficienter dictum: cum magis cõueniat ꝙ virtus dirigat li.ar.ad aliquem motũ ſpecialem q; gratia.nec hoc cõuenit gratie niſi me diante virtute quod facit penitentia. Pꝛopter quod ali ter dicendum.ſcʒ ꝙ gratia multipliciter accipitur. Vno modo ſᷣm ꝙ nõ ſolum aĩam infoꝛmat et viuiſicat.ſed et ipᷣas potentias ad actum oꝛdinat: et ſᷣm hunc modum dicitur imago recte actionis.ſuꝑ illud ps. Signatum ẽ ſuper nos lumen vultus tui dñe.ſic em gratia reſpicit ipᷣam ſubſtantiam et eius tres potentias.Alio mõ acci pitur pꝛout eſt ip̃am ſubſtantiam aĩme infoꝛmans et vi uificans.ſm ꝙ dicitur gratia vita aĩme:ſicut anima eſt vita coꝛpoꝛis vt habetur ab aug.et berñ. Pꝛimus enim actus in aĩma eſt vita ſpũalis.quã facit nõ mediantibo HSõ modo ſumpto gratia nõ differt a vir⸗ tute:quia ſic ſumpta regit liberũ arbitriũ et dirigit inꝙᷓ tum im ꝑat inferioꝛibo potentijs in ſuis actionibo.vt em̃ habetur ab aug.in li.v.reſponſionum. Gꝛatia comꝑat᷑ ad liberũ arbitriũ ſicut ſeſſoꝛ ad equũ. VUnde põ. Vt iu mentum factus ſum apud te ⁊c. Et ↄſequẽter gr̃a mediã te li.ar.exit ꝑ potẽtias inferioꝛes ad actões ſpales.Si dicat᷑ ꝙ hoc modo ſumit᷑ gratia vbi dicit᷑.ꝙ penitentia Eſt virtus vel gratia:patʒ reſponſio ad obiecta ex his qᷓ tacta ſunt ſupꝛa.vbi queſitum eſt vtrum penitentia ſit virtus.¶ Aliter pt᷑ dici et melius ſic. Penitẽtia data eſt in remediũ actualis pct᷑i cõmiſſi in offenſam dei ex auer ſione ab eodem. Ad hoc aũt ꝙ penitẽtia ſit accepta deo requiritur auerſio a pcto ad deum cũ volũtate puniẽdi cõmiſſum. vt offenſioni auerſionis reſpõdeat cõuerſio: et delectationi volũtarie in peccato reſpodeat voluntas puniẽdi. Hec aũt eſſe nõ poſſunt a volũtate ſimpliciter ſed potius neceſſariũ eſt ꝙ ſit infoꝛmata gra gratũfaciẽ te. Hec aũt ſunt ꝓpꝛie effectꝰ gratie ſcʒ auerſio a pecca/ to vel cõuerſio ad deũ:et infoꝛmatio li.ar.ad volũtariã punitõem cõmiſſi.quibo aĩa gꝛatiſicat᷑ ad executõʒ huiꝰ punitõis ſiue ꝑducatõem in actũ.qꝛ eſt de valde diffici⸗ libo:requirit᷑ virtus expediẽs potentiã in actum hmõi. ter qð ad hoc ꝙ ſit penitẽtia actu:requirit᷑ virtus vo ſutariam punitõem ꝑducẽs in actum. vt ſicut in culpa erat delectatio actualis voluntaria: ſimiliter punitio ſit actualis et volũtaria.Tria ergo neceſſaria ſunt ad pe⸗ nitentiam. gratia cõuerſionis ad deum: virtus expediti onio potentiaꝝ ad hoc ꝙ puniatur cõmiſſum: et actuat punitio. VUnde cũ dicit᷑ penitẽtia eſt gratia vł virtꝰ.bec pdicatio nõ eſt oino ꝑ ſubſtantiã:ſed potius ꝑ cauſã ſcz effectiuã vel foꝛmalẽ.¶ Erx bis patet reſpõſio ad obiecta Penitẽtia em̃ dicit᷑ gra cauſaliter.et boc mõ cõcech pol ſunt rõnes facte ad hoc.nõ aũt ſubſtãtialiter.i.nõ oĩno ꝑ ydemptitatẽ ſubſiãtie. Et hoc mõ poſſunt eõcedi rões facte ad aliã. Pꝛet᷑.quarũdam rõnum patet reſponſio ex dictis ſupꝛa vbi tactũ eſt.ſi penitẽtia ſit virtus.. Ad bhoc aũt qð querit᷑ quare pemitẽtia cadit in duplex genꝰ ac. Reſpõſio patet ex dictis:qꝛ vt dictum eſi.penitentia data eſt in remediũ moꝛtalis peccati.Ad boc aũt ꝙ ꝑfe cte deleat᷑ moꝛtale:cpoꝛtet ꝙ deleatur culpa.et hoc per gratiã: et ſoluatur reatus.ad quod requirit᷑ oꝑatio mł- niplex et difficilis. ꝓpter qð requirit᷑ ꝙ virtus expediat potẽtias aĩme:ĩmo ipᷣius homis ad executõem illarum opatõnum. Ael pr dici.ꝙ penitẽtia dicit᷑ gratia qꝛ gra⸗ tuita dei miſericoꝛdia datur penitenti. Eiñ aug. de fide ad petrũ. IFirmiſſune tene ⁊ nõ dubites.nemĩem hic pol ſe hoĩem penitentiã agere:niſi quẽ deus illumiauerit et gratuita miſeratõne cõuertit. Aptus em̃ dicit.Ne foꝛte det illis penitentiam ad cognoſcendã veritatẽ ⁊ reſipi⸗ ſcant a dyaboli laqueis.ſed licet hac rõne poſſet penitẽ tia dici gr̃a:nõ tamẽ in verbo ꝓpoſito.qð patet ex oꝑpo⸗ ſita diſiũctione. ¶ Ao vltimũ dicendũ ꝙ penitẽtia młti⸗ plicem habet reſpectũ.habet em̃ reſpectũ ad culpã quaʒ elet: reſpectũ ad penam ad quam peccatoꝛ tenet᷑:reſpe⸗ etum ad naturã quã ſanat.Fm ꝙ coſiderat᷑ qtũ ad pᷣmũ reſpectuʒ dicit᷑ gratia:eo ꝙ ꝓpꝛie oponit᷑ culpe.et rõne oppoſitõnis habet culpã 6Arere dn ad ſecundũ reſpectũ dicit᷑ virtꝰ:eo ꝙ ꝑ ipᷣam oꝛdinat᷑ pe nitens ad oꝑa bona et difficilia.Fm ꝙ eõſideratur qtuʒ ad terciũ relpectum dicit᷑ ſaẽmẽtũ:qꝛ ſacmẽtũ ĩqtum ſa ner ſanat.vnde dicit᷑ medicina ſiue medicinale vt diẽ embꝛum ſecnundum Onſequẽter querit᷑ de neceſſitate gratie. Et querit᷑ ſi voluntas penitendi poteſt eẽ ſine gratia vel etiã faciendi aliqd bonum. E ſic:videtur.qꝛ nihil eſt ſic in poteſtaie noſtra.ſicut voluntas.Si aũt voluutas eſt in poteſtate noſtra:poſſumus et velle bona et mala. Si em̃ nõ poſſe mus velle a nobis niſi boc tm̃ vel illud:qũo eẽt verũ qðᷣ dicit aug.ꝙ nihil eſt ita in poteſtate nr̃a.¶ Item Anſ⸗ hbelmus. Volũtas eſt inſrumentũ ſeip̃m mouẽs.ſiẽ igit vtens inſtrumẽto poteſt cõuertere vſum inſtrumenti vel ad boc vel ad illud:ſimiliter ⁊ volũtas pt cõnertẽ ad vel le bonum vel malũ.et ita ad penitendũ vel nõ penitẽdũ. ¶ YItem zach.j. Conuertimĩ ad me et ego conuertar ad vos. Ecce ꝙ monemur ad cõuertendũ ad deũ vt cõuerta tur ad nos. igitur vt videtur poſſumꝰ conuerti ad dñm anteꝙᷓ cõuertat᷑ ad nos.Si aũt nõ ẽ cõuerſio ad deũ.ni ſi exiſtente vel coexiſtẽte volũtate penitẽdi:igit᷑ ⁊c.¶ IKſẽ Oꝛigeñ.ſuꝑ leuiticũ.Inciꝑe nr̃m eſt ſ̊ ꝑficẽ a deo ẽ.ſed incipe eſt ꝑ bonã volũtatẽ ſiue volẽdo bonũ.⸗ It eʒech. iij. Aperui os meũ et cibauit me volumiĩe iſto.glo.aꝑto H ꝙ cõſiderat᷑ qᷓtũ D lvüj. oꝛe dñs cibos largitur.vt initia volũtatis in nobᷣ ſint. pfectionẽ beatitudinis a dño cõſequimur. Initia autezʒ bone voluntatis ſunt in volẽdo bona: igit 76 Cõtra ij. coꝝ.iij. ſQon ſumꝰ ſufficiẽtes aligd cogitare ex nobis quaſi ex nobis. multofoꝛtiꝰ nec velle.glo. Quis ñ videt pꝛius eſſe cogitare ꝙᷓ credere.quipe nullus credit aliqd niſi pꝛius cogitauerit eẽ credendu. 4 Ytez biero. de filio ꝓdigo reuertẽti Cuẽ.xv. Mec illã voluntatẽ redeũdi ha beret:niſi eam in occulto pius ei pater inſpiraſſʒ.¶ YItẽ Ro. vij. velle mihi adiacet. glo. bed e. Mon habitat in me bonũ:quia nee bonũ velle nec bonũ ꝑficere.Ex his patʒ nec velle penitere nec aliqð bonũ poſſumns a nobis. eſpõſio. ꝙ velle bonũ meritoꝛiũ ſiue gratuitũ non poſſumus niſi admiculo gratie.atura em̃ nr̃a ita cur ua effecta eſt. ꝙ ſubleuari nõ pt ad bonũ gratuitũ appe⸗ tendũ. niſi admiculo eius qð ſupꝛa eſt. Inñ Lreno. iiij⸗ Cöouerte nos dñe ad te et cõuertemur. Glo.ibi. Gratia vocãtis pᷣcedit ⁊ excitat libertatez volũtatis· et poſt. Eſt aũt qdᷣdam velamen nfe ifirmitatis ſenſibo noſtris ob iectum. quod niſi illuminatione dei fuerit remotũ:con nuerti nõ valemꝰ. bec glo. Et Aug.de gra et li. ar. Je vt velimns opatur incipiẽs:ꝗ volentibo cooꝑatur ꝑficiẽs. vt ergo velimus ſine nobis oꝑatur: eũ aũt voluinꝰ ⁊ ſi volumus vt faciamꝰ:nobiſcũ cooꝑatuꝛ. — eꝛgo que ꝓ illa ꝑte inducta ſunt. Qũo aũt po umꝰ cogitare velle ꝑficere. beetus berñ.li.de li.ar.determĩat. dicens apkus omne qð boni poteſt eſſe. i. cogitare velle pficere o attribuit. ſed pꝛimũ ꝓfecto ſine nobis:ſcdᷣm nobiſcũ terciũ ꝑ nos facit. Siquidẽ immittẽdo bonã cogitatõeʒ noe pᷣuenit:ſane ipᷣi pᷣnenire nos nequaq; poſſumꝰ. qui aũt nemĩem bonũ inuenit nemĩem ſaluat.ꝗ nos pᷣuenit. nec pꝛimũ itaq; in quo nihil facimꝰ:nec vltimum qð ple rũq; extoꝛquet timoꝛ inutilis aut ſimulatio damnabilis ſed oĩno mediũ nobis reputat᷑ in meritũ.ſola quippe bo na volũtas ſufficit.cetera nõ pn unt ſi ſola defuerit. Ec⸗ ce ꝙ bonam cogitatõem facit ſine nobis: q; pueniendo nos bonã volũtatẽ nobiſcũ. Vñ pʒ ꝙ mediãte gr̃a effici tur. ¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑. nibil eſt ita in ptate noſtra ſicut volũtas ⁊c. Dicendũ ꝙ volũtas dicit᷑ eſſe in pfate noſtra.qꝛ cõpelli nõ poteſt.vñ ratio pt᷑ cogi et intellectꝰ: ſed volũtas non. nullus em̃ poteſt copellere hbomĩem ad aliquid volendũ.et hoc etiã intelligit᷑ reſpectu ꝓpꝛij actꝰ non em aliquo mõ vult niſi velit. Et ꝓpter hoc dicit᷑ ni⸗ bil eſt ita in poteſtate noſtra ſicut volutas.non qꝛ poſſit homo ꝑ ſe velle quieqꝗd eſſet bonũ ad volendũ. et ꝓpter hoc dicit᷑ inſtrumẽtũ ſeip̃ᷣm mouens ſcʒ qꝛ a ſe mouetur et nõ ab aliquo cogente. ¶¶ Ad id qð obijcit᷑ de illo vbo Zach.j. Cõuertimĩ ad me et ego cõuertar ⁊c̃.dicenduʒ ꝙ ꝑ hoc ꝙ ditit᷑ cõuertimĩ: inſinuat᷑ libertas volũtatis. boc ꝙ dicit᷑ ego cõuertar ad voe: ſignificat᷑ excitatio diuine bonitatis ad collatõem gratie.Ende ſenſus ẽ.ni ſi fuerit defectꝰ ex ꝑte libertatis voluntatis veſtre: ↄferã vobis gr̃am qua excitabimĩ ad efficaciter volendũ. Et — in hoc inſinuat᷑.ꝙ ex ꝑte volũtatis requirit᷑ obedientia ſiue inclinatio ſi gra debeat hr̃e gram. Ende glo.ſuꝑ il⸗ 2222 lud trenoꝝ.iiij· cõuerte nos.otandũ ꝙ gra dei nõ con uertimur: niſi noſtra volũtate cõnertamur. 4 Ad illud qð dicit Oꝛigeñ.qꝙ inciꝑe nr̃m eſt:intelligẽdũ eſt ſim ꝗ⸗ inciꝑe dicit inclinatõem li.ar. ad cõſentiendũ gre excitã ti. ſiẽ dicit glo pᷣtacta.¶ Ad illð qð dicit hiero.ꝙ initia bone volũtatis ĩ nobis ſunt.dicendum ꝙ glo.nõ dicit ſunt a nobis ſed in nobis.licet a dño.VInde qñ bõ ape⸗ rit os coꝛdis obediẽdo gratie excitãti:dñs gr̃am infun⸗ dit efficaciter volendi. AUnde dñs aperit os et cibat.vn⸗ te la. lxx. dicit apuit et dicit ibi glo. Aperuit ſcʒ deꝰ.qꝛ ipᷣe aperuit os ꝓphe et cibauit.et dicit ibi alia glo. gꝛeg· totiens ad os coꝛdie quaſi manũ poꝛrigit.quotiens no⸗ bis intellectum aperit. Membꝛum tercium — —☚% — 2 GOnſequẽter querit᷑ de virtute gratie peni tẽtie.Et querit᷑ Atrũ pnĩa inĩtũ ẽ gratia deleant᷑ pcta:aut inꝙtũ eſt virtue. ꝛ inqᷓ umẽ gra videt᷑ ſic. Gꝛatia dicit᷑ vt ẽ ꝑfici ꝗs potẽtias. ſed cuiꝰ ẽ aiam ꝑlicere eiꝰ eſt aĩam reſicere ſiue reꝑare:ſiẽ fabꝛilignarij eſt domũ ꝑficere ⁊ ip̃am minãtem ruinã reꝑare.Reꝑat aũt aĩma ab illo qñ deiet᷑ peccotũ:̊ ⁊c.¶¶ Item vt dicit hugo. Hoc infeſſe videt᷑ int peccata et vicia.qꝙ vicia ſũt coꝛruptões aĩme.ex ꝗba ſi rõne nõ refrenent᷑ pcta oꝛiũt᷑: ita ꝙ viciũ eſt infirmitas ſpũalis coꝛruptõis: pctẽm oũt ex coꝛruptõe oꝛiẽs ꝑ cõſenſũ actus inigꝗtatis.hec hugo. Sed virtus et gratia diſtinguuntur in hoc.gratia reſpi cit ip̃am aiĩam curꝰ ẽ culpa vt ſubiecti ꝓpꝛij:virtus a re⸗ ſpicit potẽtias quaꝝ ꝗpꝛie ſunt viciu q dicunt᷑ coꝛruptio nes. igit᷑ ꝓpꝛie loquẽdo gratia tollit᷑ culpa: ⁊ virtute vi⸗ cio. Pꝛet᷑.virtus ⁊ viciũ ſe habẽt ad oppoſita:ꝗ̊ᷓ viꝛtus ẽ pꝛie deletiua vicij. ¶ Itẽ ſi virtute penitẽtie tolleret᷑ cul pa:que ẽ neceſſitas ſacramẽti penitẽtie?nulla vt videt᷑. Ex his videt᷑ ꝙ penitẽtia vᷣtute nõ tollit᷑ culpa: ſed peni⸗ tentia vt ẽ gratia. Cõtra.penitẽtia reſoꝛmat᷑ imago dei defoꝛmata ꝑ peccatũ. Hec aũt refoꝛmatio nõ pt eſſe gr̃am vt eſt gratia:ſed vtẽ virtus.qð patet qꝛ aĩima nõ dicit᷑ imago rõne vnitatis eẽntie:ſed rõne qua cõfigura⸗ tur deo vno ĩ eẽntia trino ĩ ꝑſonis vnitate eẽntie ⁊ trini tate ꝑſonaꝝ.ſi igit᷑ gratia inqᷓtũ gr̃a nõ eſt reꝑatiua aĩe et potentiaꝝ illiꝰ niſi inꝙᷓ̃tũ eſt virtꝰ.ſi ꝑ penitẽtiã reꝑa tur imago dei hoc erit potiꝰ ꝑ pniam vᷣtutem qᷓ; ꝑ pniam gratiã. ſed qð delet calpã reꝑat imaginẽ: igit᷑ penitẽtia virtus delet culpã.q Itẽ nõ tollit᷑ culpa niſi cũ gꝛatia cõ currat volũtas nolens et dolens de culpa.igit᷑ ad deleti onem culpe requirũt᷑ duo.gratia ⁊ voluntas:nolẽs pec/ caſſe ⁊ dolens de peccato. NHec aũt volũtas ẽ a penitẽtia virtute cuiꝰ eſt expedire potẽtias ĩ ſuos fines:igẽ gratia nõ delet culpã ſed potius virtus.illð em̃ ꝓpꝛie delet de q̃ᷣ eſt doloꝛ volũtatis de cõmiſſo.q¶ Item ad deletõem culpe requirit᷑ cõuerſio ad bonũ incõmutabile. Hac aũt ↄuer ſione vt cauſa cõſũmãte delet᷑ culpa.ſiẽ em̃ cõſũmat᷑ cul⸗ pa in auerſione a bono incõmutabili: ſimiliter deletio culpe cõſũmat᷑ in cõuerſione ad idem.ſed virtus eſi que ꝛie et ꝑ ſe cõuertit ⁊ oꝛdinat vtiliter ſubiectũ ſuuʒ ad bonũ incõmutabile:qꝛ virtus vt dicit aug.in li.ſolilo.ẽ recta ratio ꝑueniens in finẽ:igit᷑ virtus ẽ qua ꝑ ſe elet peceatũ ¶ Reſpõſio.ꝙ ſicut in naturalibo eiuſdẽ ẽ ꝑfi⸗ cere naturã et agere ſiue oꝑari ſcʒ foꝛme ſubſtãtialis.qꝛ quo res eſi eodẽ agit:ſilr in ſpũalibo.Vñ ſicut foꝛma ſp⸗ ſtãtialis ⁊ virtus in naturalibo ſunt noĩa eiuſdẽ. ſ ĩ hoc differũt ꝙ foꝛma dicit᷑ inqᷓtũ ꝑficit naturam:vtus inqᷓ⸗ tum extendit ſe an oꝑatõem:ſic dico de gratia 2 virtute. ſcʒ ꝙ idem noĩant.ſed gr̃a dicit᷑ vt eſt ꝑĩectiua:virtus vt eſt oꝑatiua.ꝛet᷑.intelligẽdũ eſt ꝙ nulla creatura ſe to⸗ ta agit.vnde nec aĩma ſe tota intelligit: neq; ſe tota dili⸗ git. vt aũt dicit boetiꝰli.de conſo. In om̃i eo qð eſt citra pꝛimũ.differt qð eſt ab eſſe vel quo eſt. Vñ in aĩma dil⸗ lert qð eſt ⁊ quo.vnde in aĩmaẽ aliquid vt quid:⁊ aliꝗd vt quo.Vñ cũ aĩa agit nõ ſe tota agit:pᷣ agit qͥẽ. Vñ po tẽtie aĩe gho agit ſcʒ intelligit.diligit et mẽoꝛat᷑:ſũt ipiꝰ aime. nõ ex ea ꝑte eius q eſt qd:̊ ex ea pte eiꝰ qᷓẽ q̊. Sitr dico.ꝙ gratia ẽ ꝑfectio aime.nõ qꝛ indifferẽter reſi picit vt ꝑfectibile quid in aĩma et quo:ſed pꝛius ẽ ĩmediatius illud quo eſt. Ollud em pꝛius et ꝓpinquiuo reſpicit gra⸗ tia in aima quo ipᷣa aĩma cõueꝛſa eſt ad ſuã cauſaʒ ꝑ in⸗ tellectũ pꝛime veritatis.et dilectöem ſumme bonitatis. et recoꝛdatõem infinite maieſtatis ſiue eternitatis.quia penes hoc ꝓpꝛie et pꝛimo eſt aĩma imago ſiue ad imagi⸗ nem dei. Vnñ ſic eoloꝛ dicit᷑ qualitas coꝛpis. pꝛimo tñ et E ſe eſt q̃itas ſuꝑficiei.dicit᷑ em coꝛpꝰ coloꝛatũ qꝛ ſuꝑfi⸗ cies coloꝛata.ſic quodãmõ dicit᷑ gratia ꝑfectio eĩe:quia eſt ꝑfectõ illius ꝑtis penes quã tetermĩat᷑ vltimitas aĩ⸗ me. hoc ẽ penes iilẽ ꝑtem qua ẽ cõuerſa ad deũ.¶ Ad Hᷣ igit᷑ qdð querit᷑.trũ peccata deleant᷑ penitẽtia vtẽ viꝛtus ant vt eſt gratia. dic?dũ ꝙ bt ?ẽ gratia. dico tum ad eul⸗ pam.⸗ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ penitẽtia refoꝛmat᷑ ima o tei defoꝛmata ꝑ peccatũ.dicendũ ꝙ hoc eſi verũ. et illa refoꝛmatio eſt ꝑ gr̃am.gratia em̃ eſt ꝑfectio pꝛimo et ꝑ ſe illius ꝑtis aĩme queẽ quo ẽ.penes quã apꝛie eſt ima⸗ go dei. et illa ꝑs eſi quo ꝗꝓpꝛie et pꝛimo ꝑ peccatũ defoꝛ⸗ mat᷑. Intelligẽdum tñ ꝙ ẽ duplex ꝑfectio.ſcʒ qᷓtũ ad eſſe et qᷓtum ad oꝑari.pꝛima ꝑfectio facit bene ec:ſecũda fa cit bene oꝑari.Etũ aũt ad ꝑfectõem que facit bene eſſe eſt reꝑatio imaginis ꝑ gr̃am.qᷓtum ad pfectõem que fa⸗ ẽ imago dei.nõ rõe vnitatis eẽntie ſᷣ rõe q vnitate eẽntie trinitate ꝑſonaꝝ ↄfigurat᷑ teo trino et vno.dðm ꝙ er hoc ẽ reꝑire in ꝑfectibili gr̃a.qꝛ in illo ẽ aĩma in quo ra⸗ dicant᷑ ꝓpꝛie vires ſiue potẽtie quibo refert᷑ aĩa ad vnuʒ trinũ vt tactũ ẽ. ¶ Ad id qð obijcit ꝙ ad deletõem culpe requirit᷑ oꝑatio volũtatis cũ gratia.hec aũt volutas eſt a penitẽtia virtute ⁊c. Dicendũ ꝙ bene verũ eſt ꝙ requi ritur oꝑatio virtutis penitẽtie cũ oꝑatione gre:tñ ꝓPꝛie efficocia delendi culpa attribuẽda eſt gratie. ſᷣ efſicacia faciendi penitentẽ dignum deletõne.que fit ꝑ gr̃am attri buẽda ẽ penitẽtie virtuti:niſi em̃ volũtas nollet peccaſſe nõ eſſet dignũ vt fieret deletio peccati.¶¶ Ad qð obijcit ꝙ ad deletõem culpe requirit᷑ cõuerſio volũtatis ad bo⸗ num incõmutabile:hec aũt cõuerſio fit ꝑ virtutẽ. Dicen dũ ꝙ hoc nõ eſt verũ.ĩmo potius ꝑ gr̃am.hac em̃ cõuer⸗ ſione gratificat᷑ oĩma do. gratie em̃ multiplex eſt actus licet vnus ſit ſᷣm ſe ⁊ pꝛimꝰ ſcʒ gratificaꝛe.viuificare.aſ ſimilare.⁊ bmõi.¶ Sed ad illð qð in pꝛma pꝑte concludi tur.ꝙ ſi penitentia virtute telerent᷑ peccata: penitentie ſacramenti nulla eſſet neceſſitas.dicendũ ꝙ hoc non eſt verũ:quia ad hoc eſſet neceſſaria ꝓpter multas vtilita⸗ tes ꝓpter quas ſacramenta ſunt neceſſaria. et maxime vt peccatoꝛ eccleſie recõciliaretur cui p̃iudicatum eſi in peccato illius. = lembꝛum quartum nſequenter querit᷑ de gratia penitentie qᷓtum ad peccati expulſionem.de quo que B runtur quatuoꝛ. Pꝛimũ eſt vtrum infuſio ratie natura p̃cedit expulſionem culpe. ſim vtrũ ablatio culpe temꝑe vel duratẽe pꝛece dat infuſionẽ gratie. Lercium vtrũ ſit mediuʒ aliquod inter vtrũq;. Quaꝛtũ vtrum aliqñ ſit penitẽs ſine culpa et gratia. rticulus pꝛimus E pꝛimo ergo querit᷑ vtrũ infuſio gr̃e pᷣcedit natura expulſionẽ an ecõuerſo. eypulſio pet᷑i videt᷑ ſic.in pẽ.Sic in ſcẽto agarui tibi glo. iſi ꝗs pꝛiꝰ deficiat ĩ malo:nũqᷓ; ꝑueĩet ad bonũ.ſᷣ ĩ malo deficit ĩ expulſiõe mali ſiue pcti:ad bonũ ꝑueiĩt ĩ⸗ fuſiõe gre:igit᷑ poꝛ ẽ ex pulſio pcti qꝙᷓ ĩſuſio gre.¶ IYtẽ pð. NQui aſcẽdit ſuꝑ occaſũ.glo.occaſꝰmoꝛtis.i.vicõꝝ ⁊ pec catoꝝ cedit vbi ſol iuſticie oꝛit.qꝛ nõ eũ excipit noua vi⸗ ta niſi vetꝰceciderit.ex h̊ vid pꝛiꝰnatura ẽ caſus vite veteris qᷓ; exceptõ noue.ſ̊ caſꝰveteris ẽ ꝑ expulſionẽ pct᷑i oꝛtonoue ꝑ ĩfuſionẽ gr̃e.igr̃ ⁊c.¶ IR1- ps.deꝰ meꝰĩpolluta via ei. glo. den ñ icedit niſi ꝑ viã mũdã.ñ eĩ veĩt ĩ hoĩes niſi pꝛiꝰ mũdẽt viã fidei q̃ veiet. Ex bis pʒ ꝙ mundicia p̃cedit fidẽ.ᷣ ñ ẽ mũdicia ĩ aĩa niſi remiſſis petis:igñ re miſſio pctoꝝ pᷣcedit exñtiã fidei ĩ aĩa.ᷣ ĩfuſiõe vᷣtutũ vel gre infũdit᷑ fides:q̊ ⁊c.¶ IR. auẽtas. Egreſſ vicij vᷣtutis opꝑat᷑ ingreſſum. igit᷑ pꝛiꝰẽ egreſſus vicij qᷓ ĩgreſſus vir⸗ tutis.¶ Itẽ gra hʒ triplicẽ comꝑatõʒ.ſcʒ ad ſuũ efficiẽꝰ ad ſubiectũ et ad cõtrariũ.comꝑatõe ad ↄtrariũ:pᷣcedit illã que eſt ad ſubiectũ: aliter accederet hoc incõueniẽs pꝛius eſſet gratificatio aĩme deo qᷓ; expulſio pcti.igit pꝛius natura expellit gratia peccatum ꝙᷓ infoꝛmet ſub⸗ cit bñ opari:reꝑat᷑ imago ꝑ vᷣtutẽ ¶ Ad h̊ qð obr ꝙ aia ¶ Meſtio iectũ. ſed in infuſione gratie infoꝛnet gratia ipᷣas nĩiam que ſimul infudit et infuſa ẽ:igit᷑ ⁊c. ¶ Item benje lequi tur aliquis babʒ gram gratũfacientẽ igitur eſt mudus. et nõ ecõuerſo.nõ em̃ ſequit᷑ eſt mundus:igit᷑ habet qa tiam gratũfacientẽ:quia pꝛimus bomo in ſtatu inocen⸗ tie fuit mũdus: nec tñ habuit gram gratũfocientẽ.ſᷣ pꝛi⸗ us eſt naturaliter a quo nõ cẽuertit᷑ cõſequẽtia. mun⸗ dicia pꝛioꝛ eſt naturaliter in aima ꝙᷓ gꝛatia gratufaciẽs ſed mũdicia eſt in aĩma ex remiſſione culpe:igit ⁊c. 4 Z in qualibet mũdatõe pꝛius ẽ reſpectꝰa quo:q; terminus ad quẽ m naturã vel tempꝰ. iuſtiſicatio incipit a ma⸗ lo et termĩatur in bonũ.ſed malũ a quo incipit ẽ pctm ſiue expulſio peccati:bonũ ad qð tendit eſt gra ſiue gr̃e infuſio. Itẽ ſi deꝰ ſucceſſiue oꝑaret᷑.pꝛius expellẽt cul pam ꝙᷓ infunderet gr̃am.pꝛiꝰ ſcʒ tꝑe.ſᷣ ſubita oꝑatio ſi tollat oꝛdinẽ temꝑis:nõ tñ tollit oꝛdinem nate.cũ ergo oꝑatio iuſtificatõis dimĩe ſubita ſit: pꝛiꝰ natura culpaʒ expellit qᷓ qẽam infũdit. Itẽ culpa expellit. ant qn eſt aut qñ nõ eſt.nõ qñ nõ eſt.qꝛ tunc ſemꝑ expelleret. Si qñ eſt:ſed q eſt in aĩma nõ eſt infuſa gratia: quia tune ſimul eſſent duo oppoſita in eodẽ.ergo ante expellit᷑ cul pa q; infundit᷑ gratia.4! Itẽ nõ eſt aliud pꝛiuare pꝛiuati onem ꝙᷓᷓ dare habitũ.ſed culpa ẽ pꝛiuatio:gra habitꝰ.g idem ẽ gẽ̃am infundere ⁊ culpaʒ tollere.ergo videt᷑ hoc ſimul fieri temꝑe ⁊ natura:cũ eiuſaẽ ad ſe nõ ſit oꝛdo aoli quis Motne Ainbin apolo. dicendũ quẽadmodũ in trans in aiam ſapiẽtis diſciplina impꝛudẽtiam tollit et ſciẽtia ignoꝛãtiam:ſic ꝑfecta virtꝰ iniꝗtatẽ ſed vᷣtus non delet iniꝗtatẽ niſi infuſa in aima:igit᷑ pꝛioꝛ naturaliter eſt infuſio deletõne.! Item.xv.ac?᷑. Fide purificãs coꝛ⸗ da eoꝝ.Sed fide purificare coꝛda ẽ ſoꝛdes pctoꝝ expel lere a coꝛde ꝑ fidem:igitur ꝑ fidẽ fit expulſio peccatoꝝ. ſed nõ expellunt᷑ peccata ꝑ fidẽ:igit᷑ exiſtẽte fide in aĩma gratia pꝛius eſt naturaliter ⁊c.¶ Itẽ eſt foꝛma accidẽs et foꝛma ſubſtãtia.illa que accidẽs:nõ agit niſi inqᷓtum eſt in ſubiecto.igit᷑ cũ gratia ẽ foꝛma que ẽ accidẽs:non agit expellẽdo viciũ vt ens in ſubiecto.igit᷑ naturaiiter pꝛius ẽ in ſubiecto qᷓ; expellẽs peccatuʒ.¶ Item oño per aliqð mediũ tollit culpã ab aima. VUnde remiſſio pecca ti nõ eſt imediate a deo foꝛmaliter loquẽdo.cuiꝰ ꝓbatio eſt. ꝙ ſemꝑ fuit aliqd remediũ cõtra peccatũ.ſic contra oꝛiginale ante legẽ.fides ꝑentũ.⁊ in lege circũciſio.⁊ in temꝑe gr̃e gratia baptiſmalis.ñ greg. Qð apud nos valet aqua baptiſmi: hoc egit apud veteres vel ꝓ ꝑuuł ſola fides:vel ꝓ maioꝛibo virtꝰ ſacrificij: vel ꝓ bhis ꝗ ex abꝛahe ſtirpe ꝓdierũt miſteriũ circũciſionis.Iñ ſemꝑ fuit aliꝗd tollens peccatũ ab aĩma a deo ſcʒ gratia.igit᷑ ꝑ Gram tollit᷑ peccatũ.ſed nõ tollitur ꝑ gram niſi gꝛatia inſit anime:igit᷑ pꝛius naturaliter ineſt gra ꝙᷓ remiſſio peccati.¶ Iteʒ indirecte obijcit᷑ ſic.ponat᷑ ꝙ pꝛius ſit re miſſio peccati q; infuſio gre.ſed exiſtente remiſſione do⸗ minꝰ inhabitat aĩmam.igit᷑ ſi natura pꝛius eſt remiſſio culpe q; infuſio gratie:pꝛius inhabitat aiam dñs natu⸗ raliter ꝙᷓ; habeat gratiã.quod eſt falſum.4l Iteʒ gratia ſimul infunditur et creat᷑.ſed creatõ gratie pᷣcedit expul ſionẽ culpe:quia culpa expellit᷑ ꝑ gratiam. ergo infuſio gratie pꝛecedit ⁊c.hoc patet ꝑ exemplum in igne expellẽ te frigus. In hmõi aũt expulſione pꝛius naturaliter vir tus ignis imittit᷑ in materiã qᷓ; frigus exꝑellit᷑.ſed deus expellit culpam ĩmittendo gratiã ⁊c̃. Reſpoſio.ad h̊ volunt aliqui dicere ꝙ dñs ſeipᷣo culpam expellit.dicit᷑ em̃ yſa.xliij. Ego ſum qui deleo iniꝗtates tuas ꝓpt᷑ me. ſm hos deus pꝛius mũdat aĩam et poſtmodũ dat gr̃am pꝛius dico natura ſimul cũ tem poꝛe.ſed qꝛ exrpulſio pec cati eſt ꝑ infuſionẽ gratie ſicut expulſio tenebꝛe materia lis ꝑ difuſionẽ luminis materialis:ſicut ponunt quaſi om̃es. Aliter dici poteſt.ꝙ gratia pt᷑ dupliciter conſide⸗ rari.no modo vt eſt tollens vicia ab aĩma ſiue pecca⸗/ ta.Alio modo vt ſui inherentia ꝑficit aĩam et eſt habi⸗ tus aĩme.vt autẽ eſt tollens peccata:naturaliter pᷣcedit infuſio gratie ablatõem culpe:ſicut cauſa naturaliter ẽ N 714 lviij. pꝛioꝛ ſuo effectu.Culpa em̃ eſt tenebꝛa ſpãalis:gratia ẽ ſicut lux expellens bhmõi tenebꝛas. inqtũ conſiderat᷑ vt babitus ꝑficiens aĩam penitentis que quidẽ nõ ẽ apta ad ſuſceptionem gratie niſi expellat᷑ vicium vel peccatũ ab aĩma.ſicut diſpoſitio vel aptatio rei alicuius foꝛme vel babitus pꝛecedit naturaliter ip̃am ſuſceptõnem: ſic expulſio vicij pꝛecedit infuſionẽ gratie.Vnde neceſſaria poſſunt fieri argumẽta ad oppoſitas ꝑtes ſic. Nima di⸗ ſponitur et aptat᷑ ad ſuſceptõem infoꝛmatõio gratie vel virtutis. Hec aũt diſpoſitio eſt ꝑ erpulſionẽ peccati.igr ſi diſpoſitio ad ſuſceptõem foꝛme vel habitꝰ pꝛecedit na turaliter ip̃am ſuſceptõnem: expulſio vicij naturaliter pꝛecedit infuſionem gratie. Hoc argumentũ neceſſariũ eſt. Aliud eſt tale ad cõtrariũ.Om̃is cauſa naturaliter p̃cedit effectũ.ſed infuſio gratie eſt cauſa expulſionis vi cij: ergo naturaliter p̃cedit illud. Iſtud aꝛgumentũ ſimi liter eſt neceſſariũ.Eltrũqʒ igitur argumentũ eſt neceſſa rium et habet virtutẽ ab habitudine cauſali.Pꝛimũ ab habitudine cauſe materialis:ſecũdũ ab habitudie cau⸗ ſe efficientis. Pꝛopter boc reſpondendũ ad queſtionem iſtam ꝑ diſtinctõem.quia inqᷓtũ gratia eſt auferens vi⸗ cia vel peccata ab aĩma:pꝛiꝰ naturaliter eſt infuſio gra tie qᷓ expulſio peccati:ſicut cauſa efficiẽs ſuo effectu.in⸗ q;tum eſt foꝛma vel habitus ꝑficiens aĩam penitentis. Hec aũt ꝑfectio requirit aptitudiem ex ꝑte aĩme vel di⸗ ſpoſitõem.que aptitudo eſt et diſpoſitio ab ablatõe pec catoꝝ.ſicut cauſa materialis que eſt diſpoſitio vel apti⸗ tudo materie p̃cedit naturaliter foꝛmã pficientẽ: ita ab⸗ latio peccati pᷣcedit infuſionẽ gratie.¶ Ad hoc qð obijci tur ex glo.ill.aAiſi pꝛius deficiat in malo nunqꝙᷓ ꝑueiet ad bonuz ⁊c̃. dicendum ꝙ deficere in malo eſt pᷣparatio quedam vel diſpoſitio ad bonum. Vnde cõcedendũ eſt. ꝙ defectus iſte inqtum hmõi pꝛecedit ſcʒ vt cauſa mate⸗ rialis quendã effectũ in aĩa qui eſt infoꝛmatio anime. Ad alið qð obijcitur ex alia glo.ꝙ occaſus moꝛtis ce⸗ dit ⁊c̃. Jam patet reſponſio:quia caſus vite veteris eſt pᷣparatio ad ſuſceptõem vite noue.vnde naturaliter pꝛe cedit.Similiter patet reſpõſio ad terciã glo.que dicit. ꝙ; deus nõ incedit niſi ꝑ viam mundã. Dicendũ ꝙ; verũ eſt ꝙ mũdificatio vie que eſt ꝑ ablatõem peccati: pᷣcedit acceſſum dei qui eſt infoꝛmatio aĩme ꝑ virtutem materi aliter dico.iſ Iatura em̃ pꝛecedit mundiciã vie que eſt ex ablatione peccati acceſſum dñi ad aĩam: quo infoꝛmat᷑ anima habitu gratie.. Ad id qð obijcitur. ꝙ egreſſus vicij virtutis oꝑatur ingreſſum. dicenduzʒ q hec oꝑatio eſt pᷣparatio quedam vt tactum eſt. et ita pᷣcedit gratiaʒ ad quã recipiendam pᷣparat. Ad hoc qð obijcitur.ꝙ; comꝑatio gratie ad contrarium pcedit illam que eſt ad ſubiectum. Dicendũ ꝙ hoc verum eſt ꝓut gratia conſi⸗ deratur vt eſt expellens peccatũ.quia hec expulſio ẽ pꝛe⸗ paratio ad infoꝛmatõem ſubiecti ſcʒ aĩme.et ſic vt dictũ eſt expulſio vicij pꝛecedit infuſionem gratie. ſᷣm igitur ꝙ infuſio gratie eſt inſoꝛmatio anime:gratia infuſa ſic natura pꝛecedit erpulſioneʒ gratie.ſᷣm ꝙ inſfuſione gra tie tollitur ſiue expellitur peccatum ſic inſuſio pꝛecedit. Vel poteſt aliter dici et planius:idem eſt tamen cũ hoc quod dictum eſt.ſcʒ ꝙ infuſio gratie duos habet effe⸗ ctus.ſcʒ erpellendi peccatum:et infoꝛmandi animam. pꝛioꝛ aut eſt expulſio qᷓ; mfoꝛmatio.VUnde ꝙᷓtum adeffe⸗ ctum eypulſionis pꝛioꝛ eſt:qᷓ qꝙᷓtum od effectuʒ infoꝛma⸗ tionis.Cum igit᷑ queritur.vtrum gratie infuſio pꝛece⸗ dit expulſionem culpe.Dicendum ꝙ infuſio gratie ſim⸗ pliciter p̃cedit.ſed ꝓut conſideratur vt eſt infpꝛms ani mam. ſſic pꝛecedit erxpulſio.¶ Ad id quod obijcit᷑. ꝙ mũ dicia naturaliter pꝛecedit habitum gratie gratumfaciẽ tis. Dicendum ꝙ hoc verum eſt de mũdicia ꝓut abſira hit ab illa que eſt mundicia innocentie.et dico de inno⸗ centia qtum ad ſtatum conditõnis:et ab illa que eſt peꝛ purgationem a culpa.Mundicia em̃ gener aliter ſum⸗ pta ad hanc et illam mundiciam pꝛioꝛ eſt qᷓ; habitus gꝛa tie gratumfacientis.ſed ex boc non ſequitur ꝙ mũdicia — — 3 NR . que eſt ex remiſſione culpe pꝛioꝛ ſit.¶ Ad hoe qð obijcit ꝙ pꝛioꝛ eſt terminꝰ a quo ⁊c.dicendũ ꝙ terminꝰ ad quẽ nõ eſt gratia neq; gꝛatie infuſio:ſed magis ſubiectũ mũ datum gratia. An cõcedi pt ꝙ gratia habet pꝛius rõem gentis qꝙᷓ infoꝛmãtis.ſᷣm aũt ꝙ babet rõeʒ agentis ſie eſt pꝛicipiũ iuſtificatõis.ſᷣm ꝙ habet rõem infoꝛmantis ſic ẽ terminꝰ.¶. Ao illud qð obijcitur.ſi deus ſucceſſiue oꝑaret᷑ c— dðᷣm ꝙ pꝛius expelleret᷑ culpa qꝙᷓ infunderet᷑ gratia vt ẽ foꝛmatiua ſubiecti:nõ tñ vt eſt expulſiua ma⸗ li.¶ Ad illud qð querit᷑ qũ culpa expellit᷑.aut tũc ẽ aut nõ eſt. dicendũ ꝙ qñ nõ eſt.qꝛ em hmõi expulſio ẽ muta tio ſubita:et in tali mutatõe ſimul eſt fieri ⁊ factum eſſe. vñ expellit᷑ qñ pꝛimo nõ eſt.ex hoc aũt nõ ſequit᷑ ꝙ ſemꝑ expellit᷑:ſed ſolũmõ in pꝛimo inſtãti qñ nõ fuit.¶ Ad ali ud qð obijcit᷑. ꝙ idem ẽ tollere pꝛiuatõem ⁊ dare habitũ ⁊c.dicendũ ꝙ hoc nõ ẽ verũ ſimpliciter loquẽdo.licʒ em̃ cõſequẽter ſe habẽt:vnũ tñ nõ eſt aliud.ñ inter vec eſt oꝛdo qð patet ſic.qualitas aliq agens ĩ alio triplicit pt compari.vel ad pꝛincipiũ quo exit:vel ad contrariũ qð expellit:vel ad ſubiectũ qð ꝑficit.et iſte comꝑatões oꝛdi nate ſunt. Pꝛimo em̃ com ꝑatur ad pꝛincipiũ a qͥ exit.ſe cũdo ad cõtrariũ qð erpellit:tercio ad ſubiectum qð ꝑfi cit.iQon em̃ pt intelligi aliqð ꝑfectibile defoꝛmatũ vicio aliquo.aliqua qualitate ꝑfici ſiue inſoꝛmari:niſi pꝛius intelligat᷑ expulſio vicij defoꝛmantis.et imꝑfecnbile ẽ ꝙ intelligat᷑ aliquid expulſuʒ ab aliquo:niſi illud qͥ expul⸗ ſum eſt intelligat᷑ a ſuo pꝛincipio.qm̃ ergo gratie infuſio ſic multipliciteꝛ comꝑat᷑:he aũt comꝑatões oꝛdinate ſũt patet ꝙ boꝝ oꝛdo ẽ et diuerſitas.hec aũt diſtinctio valet ad maifeſtatõem p̃dictoꝝ.q Ad illa qᷓ obijciũtur ꝓ alia Pte ſcʒ 3 virtus tollit iniꝗtatem et fide purificantur coꝛ da ⁊c. AUna eſt reſpõſio.ꝙ infuſio gratie vel ineſſe gꝛatie reuera eſt pꝛioꝛ qᷓ; expulſio peccati.et hoc cõcludũt rões ille.ſed hoc nõ eſt cõtra ea que ſunt ꝓ alia ꝑte:que ↄclu⸗ dunt ꝙ expulſio eſt pꝛioꝛ aliqͥ modo et reuera ita eſt.pꝛi oꝛ em̃ eſt ex pulſio peccati qᷓ ineſſe gratie vt eſt ꝓꝑficiens aĩam et habitus infoꝛmãs illam. Sitir ad boc qð obij⸗ eiger ꝙ gꝛatia vł virtus.qꝛ foꝛma q̃ eſt accidens nõ agit nini inꝗᷓ tũ eſt in ſubiecto ⁊c. Dicendũ q boc veꝝ eſt. Sʒ inqᷓtum ineſt pt᷑ conſiderari:vel vt tollit peccatũ: vel vt infoꝛmat ſubiectũ.Ex his patet reſpõſio ad alia.q¶q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ gratia ſimul creat᷑ et infundit᷑. dicen⸗ dum ꝙ hoc verum eſt ſimul temꝑe vel inſiãti: non tamẽ ſimul naturaliter. Similiter creotio p̃cedit naturaliter expulſionẽ culpe:ergo infuſio pᷣcedit ⁊c. Hoc verũ ẽ mõ tacto ſcʒ inꝙ̃tũ gratia cõſiderat᷑ vt expulſiua ſui cõtra rij:nõ vt eſt ꝑfectiua ſui ſubiecti. rticulus ſecundus Onſequẽter q̃rit᷑ vtrũ ablatio culpe tꝑe pᷣce⸗ dit infuſionẽ gratie: ſic.v.ad Eph̊. Surge ꝗ doꝛmis et exurge a moꝛtuis.glo.Surge ꝑ cõ feſſionẽ et exurge ꝑ ſatiſſactõem:et illuiabit te xpᷣe:hic ꝑ fidem 2 ſpem:et in futuro ꝑ ſpẽm.hec glo.ſed cõfeſſio et ſatiſfactio nõ pt᷑ eẽ niſi in temꝑe:igit᷑ eum ꝑ hoc ſit expul ſio vicij que quidẽ pᷣcedit illuiatõem fidei.expulſio pec/ cati tem ꝑe pꝛecedit infuſionẽ fidei.¶ Reſpõſio.ꝙ cum dicitur. Surge ꝗ doꝛmis ꝑ cõfeſſionem:cõſeſſio ſumitur ꝓ ꝓpoſito cõſitendi.ſimiliter cum dicit᷑ exurge ꝑ ſatiſſa ctõem:ſumitur ſatiſſactio pꝛo ꝓpoſito ſatiſfaciendi.EIn de lurge et exurge nõ dicunt expulſionẽ vicij:ſed pᷣpara⸗ tionem ad ſuſceptõem gratie expulſiue.quia ſurgere a coꝛꝑe peccati ſcʒ ꝑ ꝓpoſitum cõfitendi et exurgere ꝑ ꝓpo ſitum ſatiſfaciẽdi pᷣparatoꝛia ſunt ad receptõem ſiue il⸗ lumĩatõem gratie.vñ nõ eſt intentio glo.q cõfeſſio ⁊ ſa⸗ tiſfactio que ſunt ꝑtes penitẽtie pᷣcedat illuiĩatõeʒ gratie ſed ꝓpoſitum conſitendi et ſatiſfaciendi.et hec ſepe pꝛece dunt in penitente ſcʒ illumĩatõem fidei et gratie. rticulus tercius Onſeqẽter q̃rit vtrũ ſit mediũ aliqð int᷑ eſſe culpe expellende et in eſſe gratie expellentis: in quo nõ inſit gratia vel culpa.ꝙ nõ:patet. quia ſi tunc decederet penitẽs:neq; ſaluaret᷑ neq; dãna⸗ retur.qð eſſet maximũ incõueniens.qꝛ ſequeretur illum fruſtra eſſe condituʒ a deo.¶ Pꝛet.ſi peccatum expellit᷑ a gratia.aut quãdo ineſt peccatum: aut quãdo nõ ineſt Mon quãdo ineſt:quia quãdo ineſt non ineſi gratia:in alio tem poꝛe expellit᷑ peccatum et ineſt gratia. ſed tunc eypellitur quãdo expellit gratia.ergo in aliquo tempo⸗ re vel in inſiãti ineſt gratia et expellit᷑ peccatũ.ſed alio tem ꝑe expellit gratia ⁊ expulſa eſt culpa.quia nõ erpel lit tunc quãdo expulſa eſt:igit᷑ tempus vel inſtãs q̊ͥ expel lit medium eſt inteſſe gratie et nõ ineſſe culpe.ſed ſolum ineſt gratia qñ nõ ineſt culpa:igitur tẽpus eſt mediũ vel ſtans inteſſe culpe ⁊ ineſſe gratie ſcʒ qñ neutrũ eſt.(¶ I ſit a.inſtans in quo pꝛimo ineſt gratia.b.inſtans ĩ quo vltĩo ineſt culpa.aut a.et b.ſũt idẽ inſtãs:aut diuerſuʒ: Si idẽ:igit᷑ gratia et culpa in eodem inſtãti inſunt eidẽ Si nõ idem:ſ int quelibet duo inſtãtia ẽ tempus medi⸗ um.igit᷑ ⁊c.¶ Item qñ gratia expellit peccatum.aut in⸗ eſt gratia:aut nõ ineſt.conſtat ꝙ ineſt.Cux em̃ nõ expel lit tenebꝛam niſi qñ ineſt.¶: Pꝛeterea.qñ Srnte expellit peccatum.aut peccatum ineſt:aut nõ ineſt. videt᷑ ꝙ quã do ineſt:quomõ em̃ expelleret ſi nõ ineſſet.igit᷑ ſi gratia Saaharin inſunt gratia ⁊ peccatũ eidem. Reſpõſio. ꝙ inter ineſſe gratie expellẽtis ⁊ ineſſe cul⸗ expellẽde:nõ eſt tempus medium vel inſtãs.⸗ Ad ea que obijciũtur.Qota ꝙ vt tactum eſt ſupꝛa.in illis que ſubite mutant᷑.vt vult ph̊ᷣus ſimul ẽ mutari et mutatum eſſe. Vnde quia gratia ſubito infunditur:ſimul infundi tur et eſt infuſa.et quia eadem eſt ſubitatio expulſionis peccati et infuſionis gratie:ſimul expellitur et expulſuʒ eſt. Sic igitur patet.quomodo ad illud quod pꝛimo ob iectum eſt reſpondenaum eſt per interemptionem.quia cum dicitur alio tem poꝛe expellit gratia et expulſa ẽ cul pa.dicendum ꝙ non eſt verum:ſed eodem vt patet ex di ctis.¶ Ad hoc quod queritur. vtrum a.ſcilicet inſtans quo pꝛimo ineſt gratia.et b.quo vltimo ineſt culpa:ſint idem inſtans aut diuerſa.dicendum ꝙ diuerſa cuʒ ergo pꝛocedit.ſed inter quelibet duo ⁊c.dicendum ꝙ inſtans et inſtans poſſunt conſider ari vt cadunt ſub diſcretione actuali et numero:ſic non inter quelibet ſunt infinita nec tempus:ſiẽ nec inter quaſlibet vnitates numerus. vel vt cadunt ſolum ſub diſcretione potentiali. hoc eſt pꝛout eſt intelligibiliter aſſignare in continuo inſtans ⁊ inſtans:et ſic inter quelibet duo ſunt infinita et tempus medium.pꝛimo modo eſt bic et non ſecundo.de hoc als plenius dictum eſt.¶ Ad hoc quod queritur.vrrum pec catum expellitur a gratia.quado gratia eſt in aima aut quando non eſt.dicendum ꝙ quando ineſt. Cum autez queritur vtrum expellitur peccatum cum eſt in aĩa. qut quando non ineſt. dicendum ꝙ quãdo non ineſi:quia ſi mul erpellitur et expulſum eſi. expelli tamẽ dicit᷑: quia ineſſet niſi eẽt gr̃a qua expulſũ ẽ. Cum igitur obijcit᷑.ꝙ non expelleret ſi non ineſſet.dicendum ꝙ quia ſimul ex pellit et expulſum eſt:expellit quãdo nõ ineſt.dicitur ta nan expellere. quia ineſſet ſi pꝛeſentia illius non eſſet ex pulſum. ¶Articulues quartus Onſequenter queritur vtrum aliquando ſit penitens ſine culpa et gra. & aũt ſic videt᷑. creatõni reſpõdet recꝛeatio vñ aſſignat᷑ ↄgꝛui nedam reſpectu creantis et recreantis: vt debeat per filium fieri recreatio ſicut fuit creatio.Yoh.j. Om⸗ nia ꝑ ip̃m facta ſunt.de beat dico de congruo.ſed conſlat S a—. — — , i 6 1 lat ¶ Nueſtio . .„ 5„ . . g in hominis cõditõe natura. ens.innoceẽtia ſiue gratia pceſſit eandẽ infoꝛmatã gratia: igit vt videtur in recrea⸗ tõe bominis debet pcedere naturaſi impliciter ꝓut eſt in innocẽtia 2 ſine culpa: eandẽ vt ẽ infoꝛmata gratia. ¶¶ It licʒ phᷣs nihil ponat eẽ mediũ inter ſanũ et egrũ: nibilo⸗ minus medicꝰponit mediuʒ. ꝓut em̃ſ anitas attendit i quadã equalitate humoꝝ egritudo in quacuq; eclina⸗ tõe ab iſta equalitate:ſic nõ ẽ inteꝛ illa mediũ inqtũ egei tudo dicit᷑ cõſiſtere in declinatõe illa. ex qua infert ſe nſi bile nocumẽtũ ⁊ paſſiones nociue ipi natuꝛe:ſic ẽ poneꝛc mediũ inter ſanũ et egrũ.ↄgrua ẽ igitur vtraq; poſitio.a ſimili videt᷑ ↄgrue ẽ ponere mediũ inter ſanitatè 2 egrei tudinẽ ſpũalẽ.⁊ ita põt poni ꝙ inter egꝛitudinẽ peti ⁊ ſa nitatẽ gratie ſit mediũ:in quo penitẽs nec ſiti culpa ne⸗ q; in gra. 4 Pꝛeterea. naturge ſubſtratoꝛiũ culpe et Rg igit᷑ nec hanc nec illã neceſſe ẽ ineſſe. igit et ia natuꝛa pt eẽ ſine hac et illa. nec ex boc p̃iudicaret᷑ diuine bomitati in aliquo.quare igit in reꝑatõe nõ reducitur penues ad ſtatum innocẽtie: ⁊ relinquit᷑ in ſtatu illo.et iuxta quod ſe babet in illo: ↄferat᷑ ei gratia vel relabatur in culpam Ruñſio.að hboc facta fuit creatura rõnalis.vt vniꝛetu⸗ 5ꝑquãdam adheꝛẽtiam ſpũalem ſᷣm ꝙ dr.j. Coꝝ.· vj· MQui adperet deo vnus ſpiritus =. Vt eĩ babet li. de ſpi⸗ ritu et anima. tres ſunt vniões mirabiles. Vna ẽ coꝛꝑis anime. Alia ẽ diuinitatis et hũanitatis. Tercia ?ẽ ho⸗ minis et angeli cũ deo. Unde ibi dr̃. Mirabilis fuit pꝛi ma ↄiunctio:mirabilis et ſecũda:nõ minꝰ mirabilis ter cia.cũ homo.angelus ⁊ deus vnus eꝛit ſpũs.Vnde ſicut nec pꝛima vnio fuit ſine medio.nec ſecũda:ſic nec tercia. Ande mediũ in tercia vnione.vel ẽ gra imꝑfecta. ſicut ẽ onm bomo ? viatoꝛ. vel ꝑfecta: ſicut qñ homo ẽ cõpꝛehen ſoꝛ. nõ em̃ poſſibile ẽ creatura ad hãc vnionẽ ſine medio qðẽ gratia ſimpliciter vel gratia ꝑfecta. Ao boc igituꝛ qð obijcitur. ꝙ ſicut in cõditõe ſimiliter in reꝑatõne ho⸗ mo debet reduci ad ſtatũ mediũ ⁊c.dðm ꝙ hoc nõ opoꝛ⸗ tet ꝓpter plura.ſ.que ſunt ↄgruentia diuine iuſticie: ba/ bũdantia diuine miſericoꝛdie. oꝛdinatio diuine ꝓpuiden⸗ tie ſiue ſapiẽtie.Qon em̃ ↄgrueret diuine iuſticie ꝙ oĩno reꝑaret᷑ natura et refoꝛmaret ad ſtatũ cõditõis: ſed ma⸗ gis ogruit vt in memoꝛiã obediẽtie qua homo fuit inobe Diens ſuo cõditoꝛi. relinquat᷑ penalis dimſio in trãſgrel⸗ ſoꝛe et alij defectus penales. hoc ſatis expꝛeſſe figuratu 7.ij.paralippo.xij.vbi dĩ.quia humiliati ſunt nõ diſper⸗ dã eos:ſed dabo parxilluʒ auxilij.⁊ nõ ſtillabit fuꝛoꝛ meꝰ ſuꝑ bierim ꝑ manũ ſeſac.vñ tamẽ ſeruiẽt ei vt ſciant di⸗ ſtantiã ſeruitutis mee ⁊ ſeruitutis regni terraxꝝ. ſeſac in⸗ terpᷣtatur manus ſacri.i. poteſtas carnalis cui pᷣnit aĩia pter ſuam inobedientiã deo. Pꝛeterea. ꝓpteꝛ babundã nam diuine bonitatis nõ ſufficit vt remiſſa eſſet offenſa ei relicto penitẽte in defectibo penalibo ſine gr̃a.quia ñ ad momentũ ſtaret ſine lapſu in peccatum. nde yſa.j. Miſi dñs reliquiſſet nobis ſemen: quaſi zodoma fuilſſe⸗ mus.ſemen dẽ aſperſio gratie ibi. Pꝛeterea.ꝓpter oꝛci⸗ natõnem diuine ꝓuidentie. que diſpoſuit ↄuenientiſſime vt ↄtraria cõtrarijs curarent᷑.ſ.culpa et viciuʒz:gratia et virtute nõ ↄueniret vt remitteretur offenſa ſine infuſiõe gratie. Pꝛeterea.nõ ↄueniret vt gratia infunderetuꝛ ad reꝑatõem natuꝛe tm̃.quia ꝑfectio gratie ẽ ſupꝛa ꝑfectõʒ nature. Cũ igitur querit᷑ cur nõ ẽ reꝑatio hominis ꝑ re⸗ ductõem ad ſtatum mediũ ſicut fuit in cõditõne: BDicen⸗ dã ꝙ ⁊ ſi deus boc facere poſſet:hoc fieri nõ debuit ꝓpteꝛ cauſas iam tactas.ſ.ↄgruentiã iuſticie et habũdantiam miſericoꝛdie ⁊ ꝓuidentiã ſapiẽtie que fuit vt cõtraria cõ trarijs curarent᷑. Vnde quia in cõditõne collata fueꝛunt naturalia integra et ſine coꝛruptõe et vicio.que quidem naturalia coꝛrupta ſunt viciata ꝑ peccatũ.ſi eẽnt oĩno reꝑata:nihil relinquẽtur in memoꝛiam trãſgreſſiõis di⸗ uini pᷣcepti quod nõ ↄueniret. Pꝛetea ᷣm diſpoſitõnem diuine ꝓuidentie.reꝑatio iſta nõ põt fieri niſi ꝑ graʒ ra tõne dicta.gratia aũt eo ꝙ excedit in dignitate 2 bonita bx. te naturã:nõ põt eſſe ſolum repꝑatiua nature: ſed reddit creaturã quã diſpoſuit ꝑfectã vltra ꝑfectõem que eſt na⸗ ture. ¶¶ No hoc igitur qð obijcitur. ꝗ cꝛeatõi reſpõdet re creatio ⁊c. Dicẽdum ꝙ; hoc ẽ qtum ad hoc.ꝙ ea que fue rũt cõdita in creatura ratõnali coꝛrupta ſiue viciata peꝛ culpam reꝑantur.ſed quia reꝑatio eſt ꝑ gratiam inberẽ tem que vlterius ꝑpficit qᷓ ẽ pfectio natuꝛe:nõ ſtat reꝑatõ obi ſtetit oditio. Preterea.ſi ſine gr̃a remitteretur offen ſa et relinquẽt homo ſibi:in tali coꝛruptõne naturalium nõ ſiaꝛet aod momẽtum.qð nõ cõgruit habundantie diui ne miſericoꝛdie. ¶ Ad boc qð obijcitur. ꝙ inter ſanum 2 egrum vno mõ eſt ponere medium ⁊c. RDicẽduʒ ꝙ nõ eſt ſimile in ſanitate et egritudine ſpũali.quia nõ ẽ aliqͥ mõ ceclinare ab equalitate illa penes quã attendit᷑ ſpũalis ſanitas ſine ſenſibili et ꝑiculoſo nocumẽto.quia nõ ẽ de⸗ clinare ab illa equalitate niſi ꝑ auerſionem a ſummo bo no:ex qua auerſione neceſſe ẽ cadere in nocumentuʒ.ma xime ſenſibile ꝑiculoſum. VUnde nõ eſt poneꝛe ĩ illa de⸗ clinatõne ſtatum ſine nocumento ꝑiculoſo ſicut in alia: nec etiam in repatione eſt ponere mediuʒ vt ex dictis pa tet:quia gratia qua fit reꝑatio ꝑficit vltra poſſe et peꝛfe⸗ ctõnem natüre. 4 Ad illud quod queꝛitur. ꝙ nõẽ neceſſe gram vel culpam ineſſe nature ⁊c. Dicenduʒ etſi non ſit neceſſe inq;tum ↄſideratur natura vt erat cõdita:neceſſe 7 tñ inqᷓtum ẽ lapſa.i Jam quia tota humana natura la pſa fuit:et eius reꝑatio fuit ꝑ Ram creatam.nec alit᷑ po tuit eẽ. quia nõ potuit ſuſcipere gratiã incꝛeatam ſine di ſpoſitõe gratie create. gꝛa añt pficit in reꝑando iuxta eẽ et ꝑfectõnem nature.aut neceſſe ẽ naturã eẽ in defectu re ſpectu eẽ nature cõdite:aut ſupꝛa eẽ et perfectõnem natu re. Pꝛeterea.nõ cõgruebat dinine iuſticie 2 bonitati et diſpoſitioni ꝓuidentie vt aliter fieret re ꝑatõ vt ex dictis patet. —— — ¶ DMueſtio. lix. de inſtituti⸗ one pnĩe inqᷓtum eſt ſacramentum. Equitur de pemtẽ tia inẽtum eſi ſacꝛamentũ. Et pꝛimo in generali. Secũdo in ſpeciali.ſ. de ꝑtibo penitẽtie.De pꝛimo querũt᷑ plura. Pꝛi⸗ mü elt de inſtitutõne. Secũdũ ẽ de quid ditatẽ. Der de vnitate. Quartum de oꝛdine.· Quin⸗ tum de iteratõe. Sextũ de penitentie publicatõe. ¶¶ Cir⸗ ca pꝛimũ queruntur tria. Pꝛimum ẽ an debuit inſtitui. Secundũ qñ debut inſtitui. Lerciũ a qᷓ debuit inſtitui. Membꝛum pꝛimum . D pꝛimũ ꝙ debuit inſtitui: videtur.q tria ſunt eẽntialia ſacramẽto.ſ.repñtatio ex ſi⸗ müitudine.ſignificatio ex inſtitutõe.conti entia gee ex ſanctificatõe. Vñ hugo diffi⸗ miens ſacramentum dicit. ꝙ eſt er ſimilitudine repꝛeſen⸗ tans: erx inſtitutõne ſignificans.ex ſanctificatione conti⸗ nens aliquam inuiſibilem gratiam ſpiritualem. Ex his videtur ꝙ penitentia ſacramentum inſtitui debuit. 4 YV penitẽtia neceſſaria eſt ad ſalutem bis qui lapſi ſunt in culpam. ſed ad ea que ad ſalutem ſunt neceſſaria. neceſ⸗ faria eſt obligatio inſtitutionis:ergo ſacramentum peni tentie debuit inſtitui. ontra. lex natuꝛalis ſcripta in coꝛde dictat.ꝙ qui offenderit creatoꝛem ſuuz: debuit pe nitentiam agere et ſatiſfacere de offenſa. igitur peniten⸗ tia eſt de dictatione legis naturalis. ſed quod eſt ex di⸗ ctatione legis naturalis nõ debet inſtitui: igitur peniten tia non debuit inſtitui. 4 YItem iſtud videtuꝛ per ſimile ĩ ſacramento baptiſmi. ſacramentum baptiſmi eſt ſacra⸗ mentum neceſſitatis lapſis per oꝛiginale: ſicut peniten⸗ tia lapſis per actuale. IZeceſſitas autem introducta E ex inſtitutione diuina.poſtẽᷓ eĩ innotuit illud verbum ioh. ij. Niſi quis renatus fuerit ⁊c. neceſſariũ fuit ad ſalu⸗ „ tem:nec alia fuit via habẽtibus facultatẽ baptiſmi. Pe⸗ nitẽtia aũt ⁊ ſi ſit ſacramentũ neceſſitatis. hmõi neceſſi⸗ tatis cauſa nullo mõ eſt inſtitutũ:igitur nuila ẽ rõ quare inſtitui debebat.ſi eĩ lex nature dictaret hoĩem nõ poſſe ſaluari niſi ꝑ baptiſmum et lucide nõ opoꝛteret ꝙ; inſti⸗ tueretur. ¶ Si diceretur ꝙ bene veʒ ẽ ꝙ lex ſcripta ĩ mẽ te hominis dictat ꝙ qui offendit deum peniteꝛe debet: ſʒ nõ dictat ꝙ debet facere penitentiaʒ ↄterendo.cõfitendo ſatiſ faciẽdo eo mõ quo dictat inſtitutõ ecclie.Cõtra.lex nature dictat ꝙ dolendum ẽ de offenſa. ꝙ ſatiſfacienduzʒ ẽ offenſo:et hoc eo mõ quo melius congruit delicto.ſi fa cultas ſuppetit. igitur ꝙᷓtum ad hec nõ eſt aliqua rõ inſti tutõnis:ſeo ſolummõ qꝙ;tum ad ↄfeſſionẽ.quia ꝙ ↄfitẽdũ ſacerdoti nõ ẽ a dictamie nature ſolummõ:igitur ïtũ ad hanc ꝑtem penitẽtie debet eẽ inſtitutio.¶ Ieʒ math. vij. omnia quecũq; vultis vt faciãt vobis bomines 2 vos eadem facite illis.hoc p̃ᷣceptum ẽ ex dictamine nature.ſᷣ qui offenſus eẽt ab aliquo vel leſus vellet ꝙ doleret de of fenſa ⁊ ꝙ recognoſceret offenſam et ꝙ ſatiſfaceret ſibi ðᷣ offenſa. Jus igitur nature dictat vnicuiq;. ſi deum of⸗ fenderit debet dolere de offenſa et recognoſcere illã et ſa tiſfacere de illa.Si igitur hoc dictat le e: videtur ꝓ de hoc nulla debʒ eẽ inſtitutio¶ Reſpõſio. ꝙ bene cõ gruit inſtitutio ſacramenti: ĩmo habet multũ vtilitatis. Unge licet natura dictet ꝙ dolẽdum ẽ de offenfa dei.2 ꝙ cõfitenda ẽ offenſa:⁊ ꝓ illa ſatiſfaciẽdum: non tñ dictat quõ nec cui ↄfitendum.i ec em̃ dictat ꝙ certis indicijs et ſubſtantiã peccati expꝛimẽtibo.⁊ homi habenti pote⸗ ſtatem clauiũ ẽ ↄfitẽdum.nec ſimiliter dictat quõ ſatiſfa ciendũ et cuius arbitrio et quãto. Pꝛeterea.multe ꝓue⸗ niũt vtilitates ex ſacramẽtali penitẽtia.Cõfeſſio em̃ ſa⸗ cramẽtalis que fit homni: multomagis meꝛitoꝛia ẽ qᷓ q̃ fit o.vt infra in tractatu de ↄfeſſiõe patebit. Vnde hu go.plus facit qui ſeruo humiliatur ꝓpter deum: qᷓ g ipᷣo dñno bumiliatur. Similiter nõ dictat natura quõ ſatiſfa ciedum ſit ieiunijs. elemoſinis et oꝛõe.de quibo aug. i ſer mone v pnia.nõ ſufficit a peccatis p̃teritis recedere.ni⸗ ſi etiam de his que facta ſunt ſatiſ faciat deo ꝑ penitẽtie dloꝛẽ.p humilitatis gemitũ.ꝑ cõtriti coꝛdis ſacrinciũ: 7 cooꝑantibo elemoſinis et ieiunijs. Pꝛeterea nõ dictat £ alieno arbitrio ſatiſfaciedum ẽ quanto debeat fieri. de quibus de penitẽtia diſ. v.ponat ſe omnino in poteſtate iudicis ⁊ iudicio ſacerdotis: nibil ſibi rebuãs ſui. vt oĩa eo iubente ꝑatus ſit facere p recipienda vita aĩe: quecũ⸗ qʒ facerẽt ꝓ euitada coꝛpꝑis moꝛte.¶ Ex his patz qualit᷑ ad obiecta rñũdendum ẽ. quia etſi penitẽtie dictata fuitĩ ꝛincipio a lege nature:nibilominus ↄueniẽs fuit vt in⸗ itueretur. quia nõ fuit dictata eo modo quo inſtituta. Pꝛeterea. que dictat lex nature neceſſarie babent euidẽ⸗ tioꝛi manifeſtatõne explicari:⁊ maxime poſt lapſum ho⸗ minis.et hoc ꝓpter ignoꝛantiaʒ hominis in quaʒ cecidit homo ꝑ peccatum. Ande dico p̃cepta legis natuꝛe.ſ.oĩa quecũq; vultis vt faciant vobis homines ⁊c̃.vij.math.⸗ quod ab aliquo odeꝛis tibi fieri vide tu ne aliqñ alteꝛi fa cias.thob.iiij. in decalogo ad maioꝛem euidẽtiam impli⸗ cata ſunt ꝑ.vij. VUnde hugo. Que ĩ lege naturali ſub du⸗ obus pᷣceptis clauſa fuerũt:ꝑ ſcriptã legẽ poſtea ſeptem illis que ſecunda tabula ꝓpoſita pᷣceptis explicata ſunt. ¶Ex his patet qualiter ad obiecta ẽ dicẽdum.tum quia tum ad aliquioẽ dictatio legis nature et in ſtitutio. tũ quia quod lex nature ↄtinet: maioꝛi et euidentioꝛi indi⸗ gent declaratone nbꝛum ſecundum Onſequenter queritur quãdo debuit inſti tui hoc ſacramentum. Et pꝛimo queritur an debuit inſtitui ante peccatum. Secun⸗ dan currente lege nature.Tercio an cur⸗ . Huarto an exiſtente lege euangelij. Articulus pꝛmus Veritur pꝛimo.vtꝛũ penitẽtio fuit inſtituta ante peccatũ.ſ.in ſtatu innocẽtie.O nõ:vide tur ſic. Hene ſciuit pꝛtimus homo ꝙ ſumma ſapientia nihil inſtituit vel oꝛdinauit fruſtra. ſed ſi inſti tuta eẽt penitẽtia ante peccatuʒ a ſumma ſapiẽtia:certiſ ſime ſciuiſſet pꝛimus homo hanc fuiſſe inſtitutõem ꝓpteꝛ peccatũ: eẽt ſibi renelatus caſus ſuus.cũ vt dicit anß. Si ſtetiſſet pꝛimus bomo:iuſticia naturalis deſcẽdiſſet ad poſteros.et ita nullus cecidiſſet de poſteris ſi ipe ſte⸗ tiſſet. qð vt videtur nõ latuit hominẽ ſpiritali mente pre ditũ:ſed hoc eẽ nõ poſſet:quia tũc eẽt punitus ante pec⸗ catum.vt em dicit aug.dy abolus caſus ſui p̃ᷣſcius eẽ nõ potuit:quia ſapientia fructus ẽ pietatis.quaſi diceret. donũ ſciẽtie pijs eſt ad fructum nõ ad nocumentum.In de cum adhuc eẽt pins et innocẽs:nõ debuit ei dari ſciẽ⸗ tia niſi ad fructum nõ ad doloꝛem. ꝗ¶ Ytem matrimoniu 3 inſtitutum fuit in officium et remedium.in officiuz ante peccatũ.in remediũ poſt peccatũ.¶] Pꝛeterea.om̃ia alia ſacramenta data in remedũ inſtituta fuerũt poſt moꝛbũ quoꝛum ert remedia. A ſimili videt᷑ de ꝓpoſito. Pre⸗ terea.ſi inſtitutũ fuit ante moꝛbũ: hoc nõ potuit eſſe niſi qñ dñs dixit.In quacũq;ʒ die comederis ex eo moꝛte mo rieris.geñ.ij.ſed hoc nõ ẽ veriſimile.quia his verbis ex⸗ pꝛimiiur pena ſiue reatus peccati et nõ remediũ peccati Si dicat᷑ ꝙ ſupplendum eſt niſi agas penitentiaz. id ẽ quacũq; die comederis moꝛte moꝛieris niſi agas penitẽ tiã: hoc nihil videtur. quia modus inſtituendi ſacramẽ⸗ tum vt in alijs patet:verbis abſolutũ intellectum expri⸗ mẽtibo fieri ſolet.¶ ꝛeterea duplex moꝛs ſignificat᷑ ver bo illo in quacũq; ⁊c.VUnde glo.duplex moꝛs ſignificat anime. deo diſcedente qui ẽ eius vita.vel coꝛpis quam ĩ fine vite accepit:ſed vtraq; moꝛte moꝛtuus ẽ adam ſicut dicitur ibi in alia glo.igit᷑ cõditio ſupplenda ẽ que ẽ.niſi facias penitẽtiam inſinuatiua ẽ falſitatis.quia licet pe⸗ nituerit:nihilominus vtrãq; moꝛtem paſſus ẽ.¶ Pꝛetea er virtute illius ſuꝑletõnis nõ habetuꝛ.niſi ꝙ dominus indixiſſet penitentiam interioꝛẽ ne moꝛeretur:igitur cuʒ ſacramẽtum ↄcernat in ſuo intellectu aliquid exteriꝰap⸗ parens ſenſui.nullo mõ videtur inſtitutum ibi fui . his videtur ꝙ nõ fuit inſtitutum añ peccatũ.¶Contra yſa.xxx.ꝛeꝑata ẽ ab heri tophet a rege.i.ab initõ.pᷣpa rata impijs vallis gehenne.igituꝛ impijs.ſ.pᷣuiſis ante⸗ q; caderent pᷣparata ẽ pena gehbenne.igitur cum dominꝰ ſit ꝓmptioꝛ ad miſerendum ꝙᷓ ad puniendũ:xidet᷑ ꝙ an⸗ teq; peccarẽt pᷣdeſtinati: pᷣparauit illis dñs r̃ᷣmediũ quo poſſet eẽ euaſio illius pene.hoc aũt remediũ ẽ ſacramen⸗ tũ penitẽtie.q̊ ꝛc.¶ Item deut.xxiiij.¶ õ accipias loco pignoꝛis inferioꝛẽ et ſuꝑioꝛem molam. ibi dicit glo.ſupe rioꝛ ⁊ inferioꝛ mola ſunt ſpes ⁊ timoꝛ. ſpes ad alta vehit timoꝛ aũt inferius pꝛemit. Ena mols ſine altera inutili ter habetur. In peccatoꝛis igitur pectoꝛe ſempeꝛ debent ſpes ⁊ foꝛmido cõiungi.quia incaſſum miſericoꝛdiꝗ ſpe rat:ſi iuſticiam nõ timeat. et incaſſum metuit.qui nõ cõ⸗ fidit.hec glo. Pꝛecipit ̊ dominus ꝙ non auferant᷑ mole iſte.i.ꝙ nõ relinquãt᷑ peccatoꝛi timoꝛ et ſpes.ergo iuxta quod ipᷣe docuit anteq; eẽt peccatum qð poſſet eſſe cauſa deſperatõnis.peccãti inſtituit remedium qð poſſet eẽ cã ſpei: ne exiſtente peccato deſperaret peccatoꝛ.hoc autem remedium fuit penitentia.¶ Item canſa inſtitutõis ma⸗ trimonij fuit ſuſceptio ꝓlis educãde ad cultum dei. cau⸗ ſa inſtitutõnis penitentie reꝑatio hominis lapli:ſed pꝛi us cecidit homo ꝙᷓ ſuſcepta fuit ꝓles aliqua homis. igit cauſa inſtitutõis ſacramenti penitentie pceſſit ca uſam i⸗ ſtitutõis matrimonij.igitur et inſtitutio debuit pᷣcedere inſtitutõem. ſeo matrimoniũ fuit inſtitutum ante pecca tum. &ac. 1RS hoc põt dici.ꝙ ſacramentum peniten⸗ tie nõ fuit inſtitutuʒ ante peccatum. nec debuit inſtitui. hac rõne eſt cõſiderare hominẽ ſᷣm triplicem ſtatum.cõ⸗ ditõnis. infirmitatis. beatitudinis. Pꝛimus fuit inno⸗ centie in qua erant pꝛimi parentes ante lapſuzʒ. ſecũdus ſcʒ infirmitatis fuit eoꝛuʒ et totius poſteritatis ſue poſt W — ¶ Nueſtio lapſum. tercid erit electoꝝ ĩ patꝛia. Iſti triplici ſtatui re⸗ ſpondent tria cõtenta in lege dñi. ſ. p̃cepta. ſ. acramẽta et ꝓmilſſa. Pꝛecepta ei indita fuerũt mẽti boĩs a ſuo cõdi⸗ toꝛe.ſ.moꝛalia que tamẽ poſiea fuerũt explanata ꝑ legeʒ Alia em̃ data fuerũt ꝓpter hoc.ſ.ne homo eẽt boꝝ pᷣuari catoꝛ. Per lapſum aũt in peccatuʒ factus eſt homo infiꝛ mus. vnde nec ſtare poterat nec pꝛecepta adimplere ꝓpt quod a deo datum eſt illi adiutoꝛium ſacramentoꝛum vt ſcilʒ adimplere poſſet pᷣcepta et obtinere ꝓmiſſa. Vnde hugo. lex ſcripta tria ↄtinet.pᷣcepta.ſacramẽta. ꝓmiſſa. In ßceptis eſt meritum. in ꝓmiſſis ẽ pᷣmmm.in ſacramẽ tis ẽ adiutoꝛiũ. Per pᷣcepta eundũ fuerat ad ꝓmiſſa. ſed quia homo ꝑ ſe infirmus erat:venerunt ſacramenta me dia inter pᷣcepta et ꝓmiſſa que illum adiuuaꝛẽt et ad pᷣce pta ꝑficienda ⁊ ad ꝓmiſſa obtinẽda. AUnde dðm. ꝙ ſicut indictio p̃ceptoꝝ moꝛalium rñdet ſtatui innocentie: licʒ explanatio et pᷣceptio ſtatui infirmitatis ſic inſtitutio ſa cramẽtoꝛum ſiatui infirmitatis. ⁊ dico ſacramẽtoꝝ que data ſunt in remediũ et collatio pᷣmioꝝ ſtatui beatitudi⸗ nis. vñ ſicut ↄgruebat pᷣcepta indita fuiſſe nature ſimpli citer pᷣmia collata nature ꝑfecte gratia:ſic ſacramẽta in ſtituta nature infirme. Pꝛeterea· hugo vnũ ſacramẽtum etiã ante peccatũ hominis inſtitutũ inuenit᷑. cõiugiũ nã⸗ q; pꝛius etiã q; homo peccaret ſancituʒz legitur. xbi teſte ſcriptura.mulier facta viro in adiutoꝛiũ ſociata memo⸗ rat᷑.eius tamẽ inſtitutõis cauſa tũc ad remedinʒz nõ fuit ſed ad officiũ. quia moꝛbus in bomine nõ fuit qui ſana⸗ retur:ſed virtus que exerceretur. Ex boc patʒ ꝙ; ſacꝛamẽ tum datum in remediuʒ moꝛbi: nõ debuit inſtitui anteqᷓ eẽt moꝛbus. Cõcedi ̊ poſſunt ratõnes poſite ꝑte illa. Ad id quod obijciiur in cõtraꝛiũ pꝛimo.ſ.ꝙ anteqᷓ pec carẽt homines pᷣparata erat eis pena. dðm ꝙ cophet ad l̃am fuit vallis in qua incẽderunt ydolatre filios ſuos a filias ĩimolãdo demonibo et trahiciẽdo eos ꝑ ignẽ. Eñ trãſumit᷑ ad ſignãdum locuʒ penarum inferni. Eñ glo. vult dicere. ꝙ ꝑ illũ locũ ſigniſicat᷑ locus penaꝝ qꝗ fuit pĩᷣ⸗ paratus.i.oꝛdinatus malis a cõſtitutõne mundi. Vnde glo. inducit illud math.xxv. Ite maledicti ĩ ignẽ eternũ qui ꝑatus ẽ ⁊cᷓ. vbi dicit glo.poꝛdinatus a ↄſtitutõe mũ⸗ di vt bonio regnũ.vel põt dici ꝙ locus penalis fuit pᷣpa⸗ ratus ab initio.ſ.dy abolo.qui ab initio in veritate non ſtetit Joh. viij. vñ quia ab initio fuit peccatuʒ: ab initio fuit p̃parata pena. ꝛetea.foꝛma arguẽdi nõ valet quia pene vel loco penarũ nõ reſpõdet ꝑ oppoſitũ ſacꝛamentũ H potius głia vel locus glie.Vlñ ſic eẽt inferẽduʒ. Si ab initio p̃parauit malis locũ penarũ:⁊ ab initio debuit pĩᷣ⸗ paꝛaſſe bonis locũ glie. Ande in aꝛgumẽto ẽ locus ſophi ſlicus ᷣm ↄſequẽs. ac ſi diceret᷑:ↄgꝛuebat diuine bonita⸗ ti ꝙ pᷣpararet boĩ remediũ cõtra pena:igit᷑ ꝑ inſtitutõez ſacramẽti.¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ dñs debuit inſtituere ſacramẽtum penitẽtie ante peccatũ vñ cẽt ſpes ⁊c. Dicen dũ ꝙ auferre vtrãq; molã ẽ pᷣdicare volẽti peccare:deum omnia indulgere.volenti peniteꝛe: nullũ pcim indulgeꝛe Vñ glo. deut· xxiii. Lollit ſuꝑioꝛẽ qui peccatũ ſlenti diẽ nõ habebis veniã de cõmiſſis.tollit inferioꝛẽ qui peccatũ palpãdo dicit:age mala quãtũ vis deus pius ẽ et ad ve⸗ niã pparatus.hec glo. ¶ Ad illud qð obijcit ꝙ de babun dãti bonitate ſua debuit hoc ſacramẽtum inſtituiſſe.vt eſ ſet boĩ cauſa ſpei de reſurꝛectõe peccati. Dicẽdum ꝙ hoc ẽ magis cõtra bonitatẽ dei qᷓ; pꝛo. quia dare ſpem hmõi eẽt quodammõ pᷣdicere hoĩ caſum ſuũ.qð eẽt cõtra donũ pietatis. Pꝛeterea. ſie p̃ᷣtaret hoĩ audaciã peccãdi.ſcʒ ſi inſtituiſſet remediũ ante peccatũ.⁊ ꝓpteꝛ hoc cõminatus ẽ ei ↄueniẽtius ne peccaret. Ad aliud qð obijcit.ꝙ pꝛi⸗ us fuit cauſa inſtitutõis penitẽtie.ſ.lapſus in culpam qᷓ cauſa inſtitutõis matrimonij.ſ.ſuſ. ceptio ꝓlis.Dicẽdum ꝓ hmõi modi aꝛgumẽtãdi nullius ſunt neceſſitatis ĩ cau ſis ⁊ affectibo ↄtingẽtibo.vbi aũt cã ẽ incõtingẽs cauſe:et effectus effectui. quia inter hec nulla ẽ habitudo neq; ali qua rõ infeꝛẽ̃di:⁊ ẽ inſtãtia. Iſte emit equuʒ vt inuideret ei. Iſte emit vineã vt accipiat fructuz vinee.pꝛius fuit cã hx. emptõis equi qᷓ emptõnis vinee: igitur pꝛius emit equũ ꝙᷓ vineam. iſtud non ſequitur poſito ꝙ contrario modo acciderit. Articulus ſecundus Hnſequẽter querit᷑ vtrũ ſacramẽtũ penitẽtie debuit inſtitui tꝑe legis nature. O ſic:videt᷑. Aldagr.iii · ſenteñ.di. xix. ſacramentũ penitẽ⸗ tie ſient oingij an tpᷣus gratie etiaʒ a pꝛimoꝛdio humani generis fuit. vtrũq; em fuit in pꝛimis ꝑentibo. 4 Itẽ hu⸗ go. Si quis querat tpᷣus inſtitutõis ſacramentoꝝ:ſciat ꝙ; diu moꝛbus eſt: tᷣus medicine eſt.pñs igitur vita a pꝛincipio ſeculi vſq; in finẽ ꝑ moꝛtalitatẽ curꝛẽs tempus moꝛbi:et tpᷣus ẽ remedij.hec hugo.Ex bis videtur ꝙ a pꝛincipio bumani generis fuit: b̊ nõ fuit anteqᷓ in ſtitue⸗ ret᷑:igitur a tꝑe iſto fuit inſtitutũ. ¶¶ YIẽ miniſteriũ peni tẽtie inſtitute pꝛincipaliter et ꝑ ſe attenditur in iniũctõe pene ꝓ peccato a miniſtro ſacramẽti.i.a ſacerdote.¶MDo dus aũt miniſtrãdi ſacꝛamenta inſtituta reſpõdet modo inſtitutõis.quod patz.dominus em̃ inſtituens ſacramẽ⸗ tũ baptiſmi dixit. Ite baptiʒãtes eos in noĩe patris ⁊ fi lij et ſpũſſcti.mathᷣ.vlt᷑.⁊ eodẽ mõ baptiʒãt miniſtri. Si militer ſacramẽtum altaris inſtituit dicẽdo. hoc ẽ coꝛpꝰ meũ.et eodem modo cõficiunt ſacerdotes. Ex his videt᷑ ꝙ dñs infligẽdo pꝛimis ꝑentibus penẽ/ ꝓ peccatis eoꝰuʒ Heñ.iij.dicendo mulieri:multiplicabo erumnas tuas ⁊ cõceptus tuos in doloꝛe parturies filios ⁊c̃. Similiter ⁊ viro.quia comediſti de ligno de quo pceptum fuit tibi ne comederes. maledicta terra in opere tuo in laboꝛibo co⸗ medes ex ea ⁊c.inſtituit ſacramẽtum penitentie.Ex his videtur ꝙ ſacramẽtum penitẽtie i nſtitutũ fuit currẽte le ge nature. ¶¶ Si diceretur ꝙ medicina currente cũ moꝛ⸗ bo tũc nõ fuit ſacramẽtũ penitẽtie:ſed ſola gratia ↄtritõ nis. vñ ſola gra ſine ſacramento purgabant᷑ a peccatis. Cõtra.ſacramẽta legis ſcripte et legis nature:figure il⸗ loꝝ fuerũt que ↄtingebant in tꝑe gre.⁊ hoc ↄgruẽti oꝛdi ne ſumme ſapiẽtie. igitur magis ↄgruebat ea quibus fie⸗ bat purgatio a peccatis ante tpᷣus gratie ſignis exterio⸗ ribo ſignificari:qᷓ ea quibus fit purgatio tꝑe gratie. igit ſi aliquo tꝑe debuit eẽ puꝛgatio gratia ſola ſine ſigno ex terioꝛi:hoc ↄgruebat fieri tꝑe gratie.quando ceſſantibo figuris ip̃a veritas manifeſtabatur. nõ tempoꝛibus pᷣ⸗ cedentibus quãdo facta figure erant futuroꝝ. Itẽ oĩs qui peccat:peccat in totam eccleſiam. VUnde adamantiꝰ. in omnez eccleſiam videtur delinquere qui coꝛpus macu lauerit.quia ꝑ vnum membrum macula in omne coꝛpꝰ diffunditur.igituꝛ quia peccatoꝛ peccat in eccleſiam: de⸗ bet purgari a peccato ſatiſfaciẽdo eccleſie.hoc aũt nõ fit niſi penitendo iuxta foꝛm inſtitutam ab eccleſia:igitur cum medicina ſemper cucurrerit cũ moꝛbo:medicina eẽ nõ potuit.niſi ſᷣm foꝛmam inſtitutam ab ecclelia. Mo⸗ ous aũt curãdi ſᷣm foꝛmã eccleſie ẽ purgare ꝑ ſacramen tum:igitur exiſtente peccato ſiatim fuit penitentia ſacra mentum. . Pꝛeterea. penitẽtia ſacramẽtalis maxime at tẽditur in cõfeſſione peccatoꝛis:⁊ nõ in iniunciõne pene ab eo qui habet poteſtatẽ.ſᷣ oſlat ꝙ adam ↄfeſſus ẽ pctm ſuũ dicẽo. ¶NMDulier quã dediſii mibi ſociã dedit mibi ð li gno ⁊ comedi ⁊c.Geñ.iij. Cicet eĩ aliquo mõ excuſabat le: nibilominus ſacramẽtalis erat cõfeſſio ſua.¶¶ Pꝛete⸗ rea.dominus qui habuit poteſtatẽ inflixit ſibi penã pro pcĩo ſuo.Vñ dĩ ibi · quia audiſti vocẽ vxoꝛis tue ⁊ come⸗ diſti de ligno de q̊ pceperã tibi ne comederes: maledicta terra ⁊c̃.q.d. ꝓpter hanc culpam ſuſtinebis hanc penam exquo igitur penes hec duo attendit᷑ penitẽtia ſacramẽ⸗ tal is:videtur ꝙ tunc vbi hec duo currebãt:inſtituta fuit penitẽtia: ⁊ ita vt pꝛius. Itẽ ilið qð ſignificat gr̃am in lerioꝛẽ mundãtem ſacramẽtũ dr.ſicut patz in baptiſmo ablutio exterioꝛ aque ſignificat interioꝛẽ. ⁊ illa dicit᷑ ſa⸗ cramentum. ſimiliter in dicẽdo verba que illam interioꝛẽ ablutõem ſignificant: inſtituit dominus ſacramẽtum ba ptiſmi cũ dicẽt. baptiʒãtes eos ĩ noĩe.p.et.f.⁊c.mat᷑ vlt᷑. — — Sed vt dicit gꝛeg. ſuꝑ illud geñ.iij. Nocauitq; dñs dens adam et dirit ei.vbi es.Dũ vocat:ſignificat quia ad pe⸗ nitentiaʒ reuocat. Sed reuocare ad penitẽtiam ẽ oferre graʒ penitẽdi. Vñ alia glo.ibidẽ.vt redeat ad penitẽtiã vocauit:qnia nõ vult moꝛtẽ peccatoꝛis Eʒech.xviij.igit videtur in illa vocatõe ꝙ inſtitu itẽtia: erquo fuit gra ſignata penitẽdi. õtra. hugo determinans ſacramenta legis naturalis dicit.ſub lege naturali data ſunt ſacramenta.decimatõnes.ſacrificia oblatões. Sʒ hoꝝ nulla eſt penitẽtia: igitur ſe acramentũ penitẽtie nõ fuit inſtitutum tꝑe legis nature.. Item idẽ.ſacramenta legis naturalis nõ ex pᷣcepto inducta videntur: ſed ſʒ ex ↄſilio ad votum. ꝓpoſita ſacramẽta legis ſea cripte 2 gre ne ceſſitatẽ quãdã executõis inducũt: ꝓpterea ꝙ nõ ex cõſi⸗ lio tm̃:ſed ex pᷣcepto inſtituta noſcunt᷑ hec hugo. Ex hoc patet ꝙ ſacramẽta legis nature nõ habebãt neceſſitateʒ executõis.igit᷑ cum penitẽtia ſit ſacramẽtuʒ neceſſitatis et neceſſitatẽ habeat executõis ⁊c̃.¶ Item ea que ſunt ex inſtitutõne annexa ſunt legi poſitiue:⁊ legis ſunt poſiti⸗ ue:nõ legis nature.lex em̃ nature dr que cuꝛꝛit ſᷣm dicta men nature.igitur inſtitutio penitẽtie cũ ſit legis poſiti⸗ ne:nõ debet fieri currente lege nature./ Reſpoſio.ſine p̃iudicio.ꝙ ſacramentũ penitẽtie nõ fuit inſtitutũ currẽ⸗ te lege nature.licet currẽte lege nature aliqua ſacramen ta fiebant ex inſtinctu ⁊ ↄſilio diuino que erant volunta tis nõ neceſſitatis:nõ ex pᷣcepto vel inſtitutõe. In pꝛimo nãq; tꝑe erant homines mamotreti.vñ erant ↄſilio ma⸗ nuducẽdi et nõ ſubiugãdi pᷣceptis vł inſtitutõibo. VFnde hugo.pꝛius ante legeʒ ꝑuulos nutriuit ↄoſi. ilio:poſtea ſub lege exercitatos pᷣcepto temptauit. dico igit᷑ ꝙ ſacramen tum penitẽtie nõ fuit inſtitũ lege nature.ante em̃ inſtitu tõez circũciſionis vbi ineipiebant inſtituta legis ſcripte nullũ fuit inſtitutũ ſacramentũ.nihilominus erant que⸗ dã ſigna que gerebãt tũc penitẽtes ĩ ſignũ penitẽtie: que habebãt ex inſtinctu nõ ex inſtitutõe.ſicut patet ex exem plis eoꝝ qui nõ habebant legem ſcriptã. Vnde legit᷑. iij. Jone. Peruenit verbũ ad regẽ niniue et ſurrexit de ſolio ſuo et abiecit veſtimẽtũ ſuum ⁊ indutus ẽ ſacco ⁊2 ſedit ĩ einere.⁊ dicit ibi glo.qui offenderãt deũ luxu et ambitõe eoꝝ ↄdemnatõne placãt ꝑ que pꝛius offenderat⁊᷑. pꝛidie⸗ iuniũ qð deo in occultum fertur. deinde ſaccus qui exte⸗ rius hominibus exhibetur. Similiter offerebat p pecca tis filioꝝ ſuoꝝ Job.j.Cõgruebat em̃ aderecutõem eoꝛũ que dictat lex nature. inſtinctus ſiue inſpiratio interioꝛ ad eoꝝ executõem. que docet lex poſitiua ꝑceptio vel in⸗ ſtitutio. nde hugo. Sacramenta legis naturalis non ex pᷣcepto inducta videntur:ſʒ ex cõſilio ad votu m ꝓpoſi⸗ ta.ſacramenta vo legis ſcripte et gre neceſſitatem quãdã erecutõnis inducũt.pꝛeterea nõ ex cõſilio tm̃ ſed ex pce⸗ pto inſtituta noſcuntur. Qihilominus ſi lex poſitina ꝑ⸗ tractaret aliqua que dictat lex nature.rõe qua illa ſunt ꝑtractatõnis legis poſitiue.ponunt᷑ ſub pᷣcepto ſiue ſub inſtitutõe:nõ aũt vt ſunt legis nature.ſicut patet de pᷣce ptis decalogi que vt ꝑtractant᷑ a lege pᷣcipiunt.¶ Ao illð qð dicit mgr.iiij.ſenteñ.ꝙ ſaera mentuz penitẽtie ſiẽ et ↄiugij a pꝛimoꝛdio humani generis ſunt ⁊c.dom ꝓ ma⸗ giſter hoc dicit recitando opinionẽ quoꝛũdam boc dicen tium vt ibidem patet. VUnde dicit ibi. Qnidam dicunt 27 ad hoc inquiunt ⁊c.¶ Ad illð quod dicit bugo ꝙ a pꝛin⸗ cipio fuit tpᷣs remedij et tᷣus moꝛbi. Dicẽdum verum ẽ hotc ſemper fuit remedium exiſtente moꝛbo:ſed illud re mediũ nõ fuit ſacramẽtum penitẽtie:ſed fuit gra ſiue vir tus pnĩe.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ modus miniſtratõis ſacramentoꝛum reſpondet modo inſtitutõnis. Unde eo modo baptiʒ ant miniſiri quo dominus inſtituit et cõfici unt quo dominus inſtituit ⁊c. Sicenduʒ ꝙ illa inflictio pene nõ fuit iniunctio pene ſatiſfactoꝛie ꝓ pctᷣo inqtum erat actuale: ſeo potius inflictio que debebatur peccato inꝙtum erat oꝛiginale. Inde nõ ſolũmodo inflicta erat illi pena: ſz poſteris illius. eterea. alic inſtituere ſa cꝛamentũ penitẽtie.et iniungeꝛe pens /ꝓ peccato.Inſtitu ”M”cs ens em̃ dicit vel determinat quõ vel quid agendũ edicto vel indicto geneꝛali. Iniungẽs imponit huic ꝑſone deteꝛ minate quid ꝑticulariter agendũ ẽ pᷣm exigẽtiam culpe. Ad alið qð obijcitur. ꝙ magis ↄgrueret legi gratie ꝗ⸗ fieret curatio moꝛbi ſpũalis ſola gratia ⁊c. Gicẽdum ſicut dicit hugo diuine diſpẽ atõis oꝛdo et rõ hoc popo⸗ ſeit. vt ⁊c. Et poſt. ꝓpter qð et ipa ſi igna ſaluns ꝑ ſucceſ⸗ ſionẽ tempoꝛũ alia poſt alia ꝑmutari debuerũt.vt cũ ef⸗ fectus gre diuine in ſalutẽ creſceret:ſimul quoq; ⁊ ipᷣa ſi gnatõ in ip̃ᷣis ſignis viſibilibus euidẽtioꝛ apareret. bec hugo. ꝓpter qð ddᷣm ꝙ ſigna ſacramentoꝝ tolli nõ debe bant:ſed ſᷣm ꝙ dictũ ẽ euidentioꝛa ſuccedere. Pꝛeterea. amplius ẽ meritum ſuſcipiẽtis ſacramentuʒ ex ſubiectõe reſpectu creature. alie ꝙplures ſunt vtilitates. ſicut de terminat magiſter ĩ ſenten.et hugo.in li.de ſacramẽtis. Ao aliud quod obijcit᷑ quia peccatoꝛ peccat in totã eccłiam: penitẽtia ſatiſfactoꝛia debet fieri ſᷣm inſiituta ec cleſie ⁊c. Dicẽdum ꝙ hoc verũ ẽ exiſiẽtibus inſtitutis ne ceſſarijs ad hoc: ſed in pꝛimo ſtatu.ſ. currẽte lege: nulla erãt inſtituta neceſſitatis. licet quedq fiebant inſi piratõe diuina que nõ eꝛãt neceſſitatis ſed voluntatis.vt decime vel aliqua alia.q¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ cõfitenti in iunxit dñs penã ⁊c.Dicẽdum ꝙ illa ↄfeſſio nõ fuit ↄfeſ ſio ſeo potius excuſatio ſui et aceuſatio dei. Vnde gloſ. ibi. Mulier quã dediſti mihi dicit.nõ humiliter ↄfitẽs: ſed excuſans:in auctoꝛẽ mulieris culpã retoꝛquens. Itẽ dicit glo. ſuꝑ illud.Serpẽs decepit me. Similiter ſe ſu⸗ perbe excuſat et in cõditoꝛẽ ſerpẽtis iactat culpã. Pꝛete⸗ rea ſi dicẽda ẽ ↄfeſſio:ponus fuit canonica q ſacramẽta lis.Ande vocatus coꝛã iudice et ↄuictus de trãſgreſſio⸗ ne ↄfitebatnr. Vocauit em eũ dñs cũ diceret.adã vbi es ↄuicit eũ reuʒ vocãdo eundẽ ter:eius manifeſtãs nudita tẽ. Unde gen.iij. Quis indicauit tibi ꝙ nudus eſſes niſi ex ligno de quo tibi pᷣceperã ne comederes comediſti. et ſic ↄuictus ↄfeſſus ẽ dicẽs:mulier ⁊c.deinde quaſi ↄui ctus in iudicio et ↄfeſſus damnatus ẽ pena que ſequitur ibidẽ cuʒ dr:quia audiſti vocẽ vxoꝛis tue ⁊c. ¶ Ad id qð obijcitur. ꝙ illud qð ſigniſicat gẽam purgãtẽ dicit ſacra mẽtum ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ reuocare ad pemitẽtiam nõ ſ- emꝑ fit ꝑgram gratũfacientẽ:ſed quãdoq; ꝑ gr̃am gꝛatiſdatã ſicut ꝑ donũ timoꝛis ſeruilis. Vnde dñs reuocauit adaʒ ad penitentiã. oſtẽdendo ſibi miſeriã in quã lapſus erat culpam.Vnde interlini.ibi. Adam vbi es.q.d.in quã ta miſeria. Pꝛeterea.licet illa gẽa ſignificaret gRam pur gantem:nõ tamẽ ſignificauit eo mõ quo ſigna ſacramen talia ſignificãt. Ande nihil alið ẽ dictu ꝙ vocatio ſigni⸗ ficat ꝙ dñs reuocat ad penitentiã: niſi ꝙ inditũ fuit di: uine miſericoꝛdie reuocãtis ad penitentiã. Pꝛeterea ĩ aꝛ gumẽto ẽ locus ſophiſticus ſᷣm ↄſequens.Et ſi em ſacꝛa igniſicat gram: nõ omne ſignificans gratiam eſt mentũ ſi ſacramentum. ¶Articulus tercius C Hnſequenter queritur. vtrum penitentia fu⸗ it inſtituta in lege ſcripta. O. ſic:videtur ꝓ/⸗ Ner . xxviij. Qui abſcõdit ſcelera ſua ñ dirige⸗ tur.qui aũt ↄfeſſus fuerit et reliquerit ea: mile ericoꝛdiam cõſequetur. Hoc dictatum ẽ a lege ſcripta:igitur lex ſcri pta dictabat delicta nõ dimitti ſine cõfeſſione:⁊ ita ↄfeſ⸗ ſionẽ eẽ neceſſariã ſaluti.( Item lex ſcripta inſtituit pro peccato tali talẽ debere fieri ſatiſfactõem.vt/p peccato ta lis ꝑſone talem:et ꝓ tali peccato talem. vt patʒ leui.iiij. et. v. igitur cum ſacramentalis penitentia attendat᷑ ma⸗ xime in cõfeſſione et in ſatiſfactione ininncta:videtur — ſacramẽtalis penitẽtia inſtituta fuit a lege ſcripta.¶ Itẽ JYohel.ij. Inſtituta fuit cõtritio.ibi ſcindite coꝛda veſira JYoſue.vij.ↄfeſſio ibi.da gloꝛiã dño deo iſrłet cõfitere. at ꝙᷓ; indica mihi quid feceris ne abſcondas. Leui.iiij.2. v. ſatiſfactio.et ita qtum ad omnes ꝑtes videtur inſtitu ta fuit in ve.le. ¶ IJtem aug.in li.de pñia. Penitentia eſt quedam dolentie vindicta pumiens in ſe quod tolet coin⸗ — — — — —— — — ueſtio miſiſſe. Ex hoc patet ꝙ ſacramento penitẽtie puniuntur cõmiſſa. punire aũt comiſſa ꝓpꝛie ẽ legis ſcripte. In ea ei ceterminat᷑ quibo penis que peccata ſunt puniẽda vt pa tet in iudicialibo legis Exo.xxj. legis ſcripte ẽ ꝓpꝛie in⸗ ſtituere ſacramẽtũ. F/ Cõtra. penitetia ẽ ſacrametum ne ceſſitatis.ſacramẽta aũt neceſſitatis nõ ſunt ſignificati⸗ na ſolũ ſᷣ effectiua. beb. viij. ũc aũt melins ſoꝛtitus mi ſteriũ ⁊c. vbi glo.iOõ ſunt eadẽ ſacramẽta in vtroq; nec eadẽ ꝓmiſſa.eadẽ tñ pleraq; pmiſſa p̃cepta. diſcuſſa em p̃cepta oĩa fere eadem inueniuntur ĩ euangelio.moꝛalia vtiqʒ eadẽ.vt nõ occides ac.cerimonialia nõ eadẽſacra⸗ menta ðo nõ eadẽ:quia illa pꝓmittebãt.hec dant ſalutem ſimiliter ꝓmiſſa nõ eadem quia ibi ꝓmittebant terrena hic celeſtia.bec glo. Ecce ꝙ ſacramẽta que dant ſalutem nõ erant ſacramẽta legis ſcripte ·ꝗ Itẽ hugo oĩa ſacra⸗ mẽta illa ſuꝑioꝛis tꝑis.ſub lege natali ſiue ſub lege ſcri⸗ pta ſigna quedã fuerunt. figure eoꝝ que ſub gratia ex⸗ bibita ſunt ſacramẽtoꝝ. ¶¶ Itẽ aug. Penitẽtia ẽ res opti ma ? ꝑfecta que omnes defectus ⁊c̃.ſacramẽta at legis 5 pficiũ neminẽ ducit ad ꝑfectũ Heb. vij. 7c· Reſpõſio.ꝙ ſacꝛamẽtum penitẽtie neq; ẽ ſacramẽtum gis ſcꝛipte neq; inſtituta a lege.¶ Ao illud quod obij citur. ꝙ ler ſcripta dictat ↄfeſſionẽ fuiſſe neceſſariã remiſ ſioni peccatoꝝ· Rũñſio.ꝙ ↄfeſſio illa nõ fuit ſacramenta⸗ lis. Illa em ſola ẽ ſacramentalis que fit ſacerdoti eccle⸗ ſiaſiico:habenti poteſtatẽ clauiũ in ſpe remiſſionis pcti. In lege em̃ fiebãt quedã oblatões quibo oſtẽdebatur ge⸗ nus peccati. ſ. vel ꝙ erat peccatũ pꝛincipis vł ſacerdotis vel anime ſimplicis.ſ̊ hmõi oblatio licet iudicabat pec⸗ catũ nõ fuit ſacramẽtalis.quia ſacramẽetũ nõ dicitur ſo⸗ lummodo eo ꝙ ſignificat:ſed eo ꝙ eſfſicit.⁊ marime de ſa cramẽtis neceſſitatis:ſʒ oblatõ facta ſᷣm ritũ legis nihil efficiebat. dico inqᷓtum ſacꝛamẽtũ.licet em̃ offerẽtes me⸗ rebant᷑ er obediẽtia legis et oꝑe oꝑante:tamẽ nõ ex oꝑe oꝑato rõne qua ſacramentũ erat ſiue ſignũ.ꝗ Ad quod obijcit. ꝙ lex dictabat peccata debere expiari ꝑ ſacrifici⸗ um liue oblatõnes. Dicẽdum ꝙ er hoc. nõ ſequit᷑ ꝙ ſunt ſacramenta.licet em oblatõibo factis illis ßm ritũ legis delebant᷑ ꝓpteꝛea aliqua q;tum ad penã ſiue aliquã ꝑtem pene:nec ꝓpter hoc debẽt dici ſacramẽta.ſicut nec ea que offeruntur ſiue dant ꝓpter indulgentias factas a papa. Dicẽdum igitur ꝙ cũ ſacramentum penitentie ſit colla⸗ tiuũ ſalutis et iuſiificatiuũ.ſacrificia aũt legis liue obla tõnes que fiũt ꝓ peccatis nec iuſtificã t nec ſalutẽ ↄferunt nec ſacramenta penitentie debent dici. 4 Ex his patz in ꝑte reſpõſio ad illud q̊ videt᷑ oſtendi penitentiã fuiſſe in⸗ ſiitutam in lege ſcripta 'm omnẽ ꝑtem.quia nec illa con feſſio fuit effectina ſalutis:nec illa ſatiſ factio vt dictũ eſt cõtritio ax? nõ debuit inſtitui vt infra patebit. vt ſit ad vnum dicere. quia inſtitutio ſacramenti neceſſitatis obli gat ad neceſſitatẽ executõis: ſacramẽtuʒ penitentie non debuit inſtitui ĩ lege nature. qꝛ ſacramẽta legis ſcriꝑte nõ erãt nccia ſaluti nec iuſtificabãt: nõ debuit inſtitui in en Articulus quartus Onſequẽter queritur an debuit hoc ſacramẽ⸗ tum inſtitui in lege euãgelij. Et videt᷑ ꝙ ſic. ꝑ . oc ꝙ boc ſacramentum eſt ſacramentũ ſalu⸗ tis.⁊ reducens deficientes ꝑ peccatũ ad ꝑfectõem. vnde debet inſtitui in lege enãgelij.que eſt lex ſalutis ⁊ ꝑfectio nis. ¶ IYem bhoc videtur pſimile de inſtitutõne baptiſmi quiẽ ſacramentum neceſſitatis:cuiuſmodi eſt iſtud. In lege em̃ lata a xpᷣo qui venit ad ſaluandum peccatoꝛes · luce.v.et thi.j. debuit inſtitui ſacramẽtuʒ ſalutis ¶ K tra. ler euã gelica ẽ lex gre et remiſſionis. Ro.j. eru⸗ beſco euãgeliũ:virtus em̃ dei ẽ in ſalutem omni credenti glo. ꝑ doctrinã euãgelicã peccatũ dimittit᷑ credenti.ſacra mẽtum aũt penitentie eſt ſacramentum vindicte ⁊ puni⸗ tõis. Vnde Yjſido.in li.ethi.penitentia appellata ẽ quaſi puniẽtia.eo ꝙ ipᷣe hõ inſe puniẽdo punit ꝗð male admi⸗ 7 . bx. ſit. Vñ cũ q̃i oppoſite ſe babeãt ⁊ ad oppoſita oꝛdinantur boc nõ debuit ad illam inſtitui. nulla eĩ lex aliqua inſti⸗ tuit que ad ſibi ↄtrariũ intendunt.4 Item inſtitutio eo⸗ rũ que ſunt neceſſitatis obligat neceſſario ad obſeruatõ⸗ nẽ eoꝛũdẽ. Inſtitutõ igitur ſacramẽti penitentie obligat ad neceſſitatẽ obſeruatõis eiuſdẽ. Si aüt lex euãgelica ẽ lex libertatis Jaco.j.nõ videtur ꝙ in ea de buit aliquid inſtitui in piudiciuʒ libertatis alicuiꝰ.⁊ potius debẽt peccatoꝛes curari lege illa exiſtente penitetia virtute: qᷓ penitentia ſacramẽto Reſpõſio.ꝙ ſacramẽtum peni tentie inſtitutũ fuit? inſiitui debuit ĩ lege enangelij. ex em̃ euãgelij liberat a peccato. VUnde Ro.viij.lex ſpiꝛitus vite in xpo iᷣu liberauit me a lege peccati et moꝛtis · ibi glo. lex moyſi malũ nõ tollit: lex aũt ſpiritus que ẽ lex fi⸗ dei 1 gratie malũ tollit. ex aũt fidei et gratie ẽ lex euan gelica. quia & liberat a peccato:ↄueniebat vt ſ⸗ acramẽta que directe ſunt ad purgãdum peccata ? maxime moꝛta lia in illa inſtituerent. ¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit ↄtra ſcʒ ꝙ ſacramẽtum penitẽtie nõ ẽ ↄtraria gre et remiſſiõi ſed efficaciter illis cooꝑatur: infra clare patebit. Si cõſi deret᷑ ꝙ in ↄtritõe mutatur reatus pene eterne in tꝑalezʒ cuius etiã magna pꝑs remittitur in pfeſſione rõne annexe verecũdie et ſuſceptõe penitentie virtute clauium.que et omnino remittitur ſatiſfactõne completa ſi iniuncta fue rit claue nõ errante. AUnde ex dei miſericoꝛdia fuit inſti tutum ſacramentum penitentie. Unde aug. li. de penitẽ⸗ tia ex miſeꝛicoꝛdia hoc pꝛecepit dominus: vt nemo peni⸗ teret ĩ occulto. In hoc eĩ ꝙ ꝑ ſeipᷣm dicit ſacerdoti ⁊ eru⸗ beſcẽtiam vincit timoꝛe:offenſi fit venia criminis.¶ AD illud quod obijcitur.q bmõi inſtitutõ p̃iudicat legi euã gelice. quia lex eſt libertatis.Oicendum ꝙ extremum ge nus ſeꝛuitutis eſt ſeꝛuitus peccati JYoh.viij. cui maxime opponitur libertas gratie. Ande potiſſime famulatur le gi gratie ꝙ ab hac liberat ſeruitute:ſed expeditius ⁊ ime⸗ lius liberatur peccatoꝛ per ſacꝛamentum penitentie ꝑ penitentiam vitutem. ex quo patet ꝙ obligatio ad ſacꝛa mentum penitentie nõ p̃iudicat libertati gratie euange⸗ lice:ſed potius cooꝑatur. embꝛumtercium Onſequẽter queritur a quo debuit hoc ſacẽ mentum inſtitui. Et videtur ꝙ a xp̃o.peꝛ H ꝙ hoc ſacramentum eſt ſalntis:⁊ ipᷣe eſt au NVtoꝛ ſalutis et ad ſanandum peccatoꝛes ve nit. j. tbimo. j. Fidelis ſermo et omni acceptõne dignus. quia ihs xpᷣc venit in bunc mundum peccatoꝛes ſaluos facere. quia ꝓpter hoc venit in mundum: vt ſine acceptõe perſone ſexus vel cõditõnis omnes quãtum in ſe erat cu raret. t nõ ſolum inſtituere debuit ſacramentum ba⸗ ptiſmi ad curationem accedentium ad ipᷣm:ſed et ſacra⸗ mẽtum penitentie ad curatõem recedentium et reuerten tium. 4 Item ſacerdotium fuit inſtitutuz a xpᷣo in remil ſionem peccatoꝛum et abſolutionem. et boc mediante ſa cramento penitentie.ergo et im ſacramentum inſtitntũ fuit ab eo. cum fruſtra hoc ſine illo inſtitueretuꝛ.Con tra.ſacramẽtis que xpᷣc inſtituit ipemet vſus eſt vt patet e baptiſmo et eukariſtia:ſed ipe nũqᷓ vſus eſt boc ſacra mento. 4 Item ĩ factis ſuis dominus ihs dedit nobis ex⸗ emplnm. ſed iße remiſit culpam ſine omni penitentia: vt depꝛehenſe in adulterio Joh. vij. et latroni.luce.xxiij.eꝛ go non videtur inſtituiſſe hoc ſacramentum 4 Dtez inſti tutõem cõfiꝛmat et coꝛroboꝛat demandatio executõnis. AVnge inſtitutõnem ſolet ſubſequi demandatio execntio⸗ nis. ſicut patet de baptiſmate. matbei.vlti.euntes docete omnes gentes baptizãtes eos in nomine pa.et fi· 2 ſpiri tuſſancii.ſed nulli demandauit dñs executõenem huius ſacramenti:q̊ vt videtur non fuit ab eo inſtitutum. ¶¶ Ytẽ tres ſunt ꝑtes penitentie. contritio. ↄfeſſio ſatiſfactio. 126 aut inſtituit dñs ihs penitẽtiã qtũ od ↄtritõʒ. dico ſacramẽtalẽ qᷓ attẽditur in expꝛeſſione doloꝛis vel pigen⸗ tie exterioꝛis.neq; qtum ad ↄfirmatõem.ĩmo Jacobi. v. Qeq; itui ad ſatiſfactõeʒ:imo peccata dimiſit ſine ali⸗ qua iniuncta ſatiſfactõe ſicut magdalene 2 alijs quibulſ⸗ dam. ¶ Item ſi dñs inſtituit.querit᷑ vbi.ſi dicat ꝙ mat᷑. iij. Penitẽtiam agite. Cõtra.nõduz e iniſiri huiꝰ ſacramẽti.ſ.ſacerdotes./ Rũñſio.dðm de inſtitutõne penitẽtie eſt loqui qtuʒ að illud ꝙ ẽ materiale qð eſt ex ꝑte penitentis.⁊ q;ẽtum ad illud ꝙ ẽ foꝛmale qð eſt ex p⸗ te abſoluẽtis. tum aũt ad materiale ex ꝑpte penitẽtis: Fm ꝓ er ſerie euãgelij põt colligi.pꝛimo hoc ſacꝛamentũ ſaluatoꝛ inſtituit inſinuãdo vtilitatem ⁊ hoc ĩ pꝛincipio ſue pᷣdicatõis.NMDath.iij. penitẽtiam agite. Ab hoc autẽ pᷣdicatio rpᷣi ſumpſit exoꝛdium cuius vtilitas ſubditur cum dicituꝛ. appꝛopinquabit em regnũ.Et nota ꝙ aliud ẽ dicere penitemini et penitẽtiam agite.quia agere peni⸗ tentiam nõ dicitur aliquis niſi qui interioꝛẽ penitẽtiam in oꝑe declarat. VUnde in glo.math.iij.ſt uꝑ illud peniten⸗ tiam agite dr. Penitentiã agere ẽ dignos fructus peni⸗ tẽtie facere.oignos aũt fructus agit qui ᷣm arbitriũ re⸗ ctum habentis claues actus penitẽtie facit.ad quod re⸗ quiritur veritas cõfeſſionis 2 diſcretio iniunctoõnis. In⸗ ſinuando aũt neceſſitatem: inſtituit dñs penitentiã ĩ ſue pᷣdicatõnis ꝓgreſſu.luce.xiij.ibi. Aiſi penitentiã habue⸗ ritis omnes ſimul ꝑibitis.Et vt poteſt haberi ex quadã glo. ibi. hoc generaliter ponitur de penitentia et oĩ emũ datõe delictoꝛum. tum aũt ad foꝛmale quod attendi⸗ tur in abſolutõe et abſoluẽdi poteſtate:fuit inſtitutũ an⸗ te paſſionem domini.collata eĩ fuit poteſtas clauiũ capi ti eccleſie petro ⁊ ceteris pᷣlatis in ipᷣo.cũ dictuʒ ẽ math. xvj.Tibi dabo claues regni celoꝝ. Poſt paſſionem vᷣo collata fuit alijs aptis.iohᷣ.xx. Accipite ſi piritumſanctũ quoꝛũ remiſeritis ⁊c᷑.quoꝝ retinueritis ⁊c. Vel põt dici Fm ſuꝑficiem littere.ꝙ pꝛimo fuit hec poteſtas ꝓmiſſa:2 poſt paſſionẽ collata.⁊ pꝛimo fuit quedam pᷣnunciatio. ſecũdo vᷣo ꝑfecta ⁊ ↄſumata inſtitutio.ꝛ ſic penitẽtia ßm ſui integritateʒ habuit diuerſis inſtitui tꝑibus oppoꝛtu⸗ nitatibo ? locis ſm ꝙ eccleſie ꝓgreſſui cõgruebat.q Ad hoc quod obijcitur ꝙ dominus vſus ẽ ſacramẽtis que in ſtituit ⁊c. Dicẽdum ꝙ nõ eſt ſinnle de hoc ſacramento et alijs.hoc eĩ ſacramẽtũ ſi uſcipere nõ potuit exquo pecca re nõ potuit vt patet intuenti.quare ſu ſcepit baptiſmnʒ et coꝛpus ſuum:hoc ſuppoſito et quomodo dictum eſt ſu pꝛa.¶¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ nõ iniunxit penã ali⸗ cui ſed omnino indulſit aliquibus peccata ſine peniten⸗ tia ⁊c. Dicẽdum ꝙ fecit ratõnabili cauſa.Cauſa autem vna fuit infirmitas aduenientiũ.qui foꝛte onus peniten tie abhoꝛrentes reſilirent ab incepto:ſi illis iuſtam iniũ xiſſet penitentiaʒ. Alia cauſa fuit xpᷣi benignitas cuius erat maxime in pꝛincipio allicere infirmos per gratuita beneficia.¶ Ad aliud doᷣm ꝙ ipᷣe demãdauit hoc ſacra⸗ mentũ executõni ſufficiẽter cõferendo claues in quaruʒ collatõe et abſoluẽdi et puniendi ſiue ligandi ↄtulit po⸗ teſtatem. nõ eĩ inuenitur dixiſſe quox remiſeritis pecca ta remittent᷑ eis:niſi ſubiunxerit quoꝛũ retinueritis pec cata retenta ſunt.vbi aũt dominus hoc ſacꝛamentũ inſii tuit ex dictis patʒ.¶ Ad vltimũ dom. ꝙ nõ decuit ſuam milſericoꝛdiſſimã bonitatem inſtituere ſ: acramentum pe nitentie q;tum ad ſacramentalem ↄtritõem. exquo nõ ẽ poteſtatis bhumane illã habere.neq; opoꝛtuit qtuʒ ad ſa tiſfactõem foꝛmaliter dico et cõplete quantũ ẽ ex pte cõ⸗ fitentis.quia peccatoꝛes debent ſufficienter ↄmoniti cuꝛ rere ad medicũ vt habetur ab hugone ex deſiderio cura⸗ tõnis.de hoc infra in tractatu de ofeſſione qtum ad ſatil⸗ factõem ſufficiẽter inſtituit in collatõe clauium vbi reli⸗ quit penitentiã arbitrariam eſſe qᷓtum ad ſacramentum Vnde ibi.Quoꝛũ remiſeritis peccata Joh.xx. dicit glo. ibi. Quos dignos remiſſione iudicaueꝛiti 8.duabo.ſ.q cla uibus.ſ.poteſtatis et diſcretionis:remittentur eis.lbi aut dominus hoc ſacramentum inſtituit ex dictis patet. ¶Si obijciatur cõtra pꝛedicta. q qua rõne dominus in⸗ ſtituit ſacramentum penitentie Math.iij. ibi. penitẽtiã agite. et Joh. baptiſta ſimiliteꝛ.qui ideʒ docuit.vt habe⸗ tur ex tertu et glo. ¶ ꝛeterea. p̃dicatio fuit. IIñ math. iij. Exinde cepit ihs pᷣdicare et diceꝛe. penitentiaʒ agite. Blo. idem conſonat pᷣdicatio diſcipuli et magiſtri. Ad hoc dõᷣm. ꝙ nõ eſt ſimile de xpᷣo et baptiſta q;tum ad hoc quod obiectum eſt.edictum em̃ pꝛincipis quaſi lex repu⸗ tadum eſt. nõ eſt ita de edicto pꝛeconis.niſi inq;tum pce⸗ pto pꝛincipis fit ꝓmulgatio. vohannes aũt fuit pco ipi⸗ us xp̃ᷣi qui eſt pꝛinceps pꝛincipum. Ad id quod obijcit ꝙ fuit pᷣdicatio.Sicẽdum pꝛimo fuit ꝓlus alliciendꝰ ad penitentiã agendam ſimplici exoꝛtatõe ſi uꝑaddita ꝓ⸗ miſſione.vt Math.iij. poſtea inſtitutõne cum neceſſita⸗ tis manifeſtatõne.luce.xiij. VUnde exoꝛtatio dei ſiue pdi‚⸗ catio expꝛeſſa per modum imperij quodammodo inſiitu⸗ tio dici ꝑoteſt — . . 6 Uue io.lx. de quiddita- te penitentie ſacramenti. Onſequenter que⸗ ritur de quidditate penitentie ſacramẽ⸗ ti.⁊ quia hoc attenditur ciꝛca rem ipᷣius et ſignum. Pꝛimo queritur de re huius acramenti. Secundo de ſigno. bꝛum pꝛumum E re huius ſacramenti querunt᷑ tria. Pri mum an interioꝛ penitentia ſit res exterio ris. Secundum an remiſſio peccati ſit res huius ſacramenti.Terciũ an ſit res rõne remiſſionis culpe vel pene. rticulus pꝛimus Veritur ꝗg̊ pꝛimo ſi penitentia interioꝛ.i.con⸗ tritio ſit res penitentie exteꝛioꝛis.i.ↄfeſſionis et ſatiſfactõnis.ſic ponunt quidam vt haberi magiſiro.iiij.ſenteñ. ſic:videtur ſic. In boc ſa⸗ cramento ſunt duo exterius expꝛeſſa.ſ.cõfeſſio 2 ſatiſfa⸗ ctio.duo interius intellecta.ſ.ↄtritio et remiſſio peccati ſed ita eſt in alijs ſacramentis.ꝙ que interius ſunt intel lecta res ſunt reſpectu eoꝝ que extra obiecta ſunt ſenſui ſicut in baptiſmate ablutio interioꝛ et caracter ſunt res reſpectu ablutõnis exterioꝛis ſiue elemẽti ſenſibilis. Si mile in ſacramento altaris coꝛpus xp̃i miſticum et verũ lunt res reſpectu elementi ſenſibilis. A ſimili videtur ꝙ que extra ſunt in penitentia:eoꝝ que intra intellecta cõ ſiſtunt ſunt ſacramenta.et ita penitentia exterioꝛ eſt ſaẽ⸗ mentum: interioꝛ.ſ. cõtritio ẽ res ſacramenti.¶¶ Item pe nitentia exterioꝛ naturaliter ſignat interioꝛem. ſed ſacꝛa mentũ illud ſignat ex inſtitutõe qð repñtat naturaliter. &g penitentia exterioꝛ ſignificat interioꝛẽ ex inſtitutione. boc eſt ſacramẽtũ:illa res ip̃ius.¶ Item penitentia ſa⸗ cramentum liberat a culpa.ſed impoſſibile eſt peccantẽ actualiter liberari a culpa.niſi ꝑ penitentiam interioꝛẽ ergo penitentia ſacramentum in ſe cõtinet illam: ſed nõ in rõne ſigni: igitur in ratõne ſignificati.¶¶ Item ſicut ſe habet baptiſmus interioꝛ ad exterioꝛem ſiue baptiſmus flaminis ad baptiſimnnʒ fluminis: ſic ſe habet penitentia interioꝛ ad exterioꝛẽ.ſed baptiſmus flaminis ſignificat᷑ baptiſmo fluminis:ergo penitentia interioꝛ ſignificatuꝛ penitentia exterioꝛe.¶ Contra.ſacraumentũ noue legis eſt quod ymaginẽ gerit ⁊ cauſa exiſtit.ſed penitentia ex⸗ terioꝛ nõ ẽ cauſa interioꝛis ĩmo potius ecõuerſo.ex dolo re em̃ interioꝛi ẽ ꝙ homo confitetur et ſi uſcipit iniunctõ⸗ nem ſatiſfactõnis.ergo interioꝛ nõ eſt res exterioꝛis.ſed potius ecõueꝛſo. Item cum ſit triplex ſignum. pꝛonoſti cum:vt reſpectu ſignificati futuri.demonſtratiuuʒ:vt re ſpectu ſignificati prtis. rememoꝛatiuũ: vt reſi pectu ſigni ficati pteriti.ſolummodo ſigna ꝓnoſtica et demonſtrati ua inueniuntur habere efficaciaʒ cau ſe:nũq; ſignum re⸗ memoratinũ.ĩmo ſolummodo ſignum ẽ quia ẽ poſteriꝰ ¶ Lueſtio temꝑe et natura.igit᷑ cũ cõtingat penitẽtiã exterioꝛẽ eſſe ſignũ rememoꝛatiuũ reſpectu interioꝛis ſcʒ cõtritõnis: interioꝛ nõ ẽ res exterioꝛis:cũ exterioꝛ ſit ſignũ tm̃.¶. SIt in ſacramẽto duo cõcernũt᷑ ſeʒ ſigſicatio et efſiciẽtia.dĩ em̃ efficere qð figurat.cõtritio aũt ſe hʒ reſpectu cõfeſſi⸗ onis efficacius in efficiendo ꝙᷓ ecõuerſo.conſeſſio ſe ba⸗ bet efficaciꝰ in ſignificãdo reſpectu cõtritõnis q; ecõuer ſo.qua igitur ratione cõfeſſio dicitur ſacramentũ cõtri⸗ tionis:et econuerſo contritio debet dici ſacramentũ re⸗ ſpectu confeſſionis.et ita vtrunq; reſpectu vtriuſq; res erit et ſignum. 4 Item ſm hugo. Sacramentum eſi ma⸗ teriale eſementum foꝛis ſenſibiliter pꝛopoſitum: ex ſimi litudine repꝛeſentãs. Sed exterioꝛ penitẽtia nõ eſt talis quia non eſt elementum.ergo non eſt ſacramentum: nec eius eſt penitentia interioꝛ.ꝗ¶ Item interioꝛ penitentia eſt virtus et actus virtutis.ſed gratie virtutum et ſacra mentoꝝ diſſerentes ſunt: ergo mnterioz penitenti nõ eſt res alicuius actus ſecramenti Reſpõſio. m quoſdã et vt vult magj in ſententijs. enitentia exterioꝛ eſt ſa⸗ cramentum interioꝛis.ſacramentum aũt noue legis nõ efficit om̃e qð ſignat ſimpliciter ſed ſm quid. Vnde di⸗/ cendum.ꝙ penitẽtia exterioꝛ ſcʒ confeſſio nõ efficit inte⸗ rioꝛẽ ſcʒ contritionẽ ſimpliciter: ſed vt habeat efficaciã in contrito.non em̃ haberet cõtritio efficaciam.niſi ſeq̃⸗ retur confeſſio ſacramentalis.i.facta ſacerdoti.quia cõ⸗ tem ptus cõfitendi vel negligentia ſimpliciter inefficacẽ reddit contritionem. hoc eꝛgo modo penitentia exterioꝛ dici poteſi cauſa interioꝛis:et ſignum rememoꝛatiuum quodam modo cauſa ſigniſicati illius.⸗ Ad boc qð obij citur.ꝙ cõtritio ſe hbabet reſpectu cõfeſſionis efficacius in efficiendo qᷓ; ecõuerſo ⁊c.dicendum ꝙ non ſequit᷑.qꝛ pꝛima ratio ſacramenti et ꝑ ſe attenditur ex ꝑte ſigniſi/ cationis. Vel poteſt aliter dici.ꝙ confeſſio ſacramenta⸗ lis efficit contritionem aliquo modo q̃ntnʒ in ſe eſt. niſi impediatur ex aliquo:quod eſt er parte confitentis.Si enim volens confiteri ſit pparatus ad contritionẽ quan tũ in ſe eſt:tunc ſacramentalis confeſſio efficit contritio nem in illo vel ſimpliciter: vel periſtentem augmentat. Vnge dici poteſt.ꝙ frequenter conſitenti ſacramentali confeſſione datur gratia contritõnis:vel ante babita au getur niſi ſit impedimentum ex parte confitentis. Vnde in põ.Confeſſio et pulcritudo in cõſpectu eius.glo. Cõ fitendo fit hbomo de fedo pulcer. Si eꝛgo amas pulcritu dinem confitere vt ſis pulcer et iuſtus.bec glo. cõſtat de fedo nõ ſit pulcer.i.iuſtus niſi ꝑ contritõem et deletõem culpe.Ex hoc patet ꝙ de nõ iuſio fit iuſtus in confitẽdo et ſic confeſſio eſt cauſa et ſignum cõtritõnis.cauſa dico eſſendi quodammodo vel augmentationis.et ſic pꝛius eſt conſeſſio qᷓ; contritio.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt elementũ. Dicendũ ꝗ hugo valde large ſumit elementũ ad om̃e illud quod exteriꝰ apparet ſenſibo. Vel ſi ꝓponi⸗ tur ad coꝛꝑalia ſacramenta:tunc nõ intelligitur niſi de ſacramentis ꝓpꝛijs noue legis.. Ad illud qð obijcitur. y gratie virtutũ differunt a gratia ſacramentoꝝ.dicen⸗ dum ꝙ verum elt aliqͥ modo.ſed nõ qᷓtum ad eẽntiam:ß ſufficit qtum ad effectum et ſic ẽ in ꝓpoſito.Qam peni⸗ tentia interioꝛ eſt res exterioꝛis ſcʒ ꝙ vltra rectitudineʒ Virtutis qua decoꝛat et repatur anima penitens: addit vlterioꝛẽ effectum ſcʒ remiſſionis pcti qᷓtum ad penaʒ. Mrticulus ſecundus Onſequẽter queritur an remiſſio peccati ſit res huius ſacramẽti.ꝙ ſic: videt᷑.dicit enim aug. et habetur de penitẽtia dil.iij. Pemitẽtia vera ad baptiſmi puritatem confitentẽ conatur ducere Sed vera penitentia eſt penitentia ſacramentum. inqᷓ;⸗ tum habet effectum in aſſecutõne rei iius ſacramenti: igitur penitentia ſacramentũ vt eſt hmõi ducit ad pnuri⸗ tatem baptiſmi.ſed illud quod fit in ſuſceptibili mediã⸗ te ſacrqmento eſt res ſacramenti: igitur puritas que eſt ex remiſſione peccati eſt res huius ſacramenti.¶ Itez vt 5* -lrx. dicit hiero. Penitẽtia eſi ſecunda tabula poſi naufragi um. ſed tabula dicitur inqᷓtum liberat a naufragio.nõ pene:quia nullus eſt in naufragio eo ꝙ penam patitur: igitur culpe.Mon eſt aũt liberatio a naufragio culpeni ſi ꝑ remiſſionem culpe. Iteʒ yſa.iij.ibi. Peccatum ſu um quaſi ſodoma pꝛedicauerõt.dicit interli.ſecũda poſt naufragium tabula eſi impietatem abſcondere.ſed hec abſconſio eſt remiſſio igitur ⁊c.q Item in põ.quoꝛum tecta ſunt peccata.glo.non dicit tecta peccata tanqᷓ ibi ſint:ſed ita deleta vt deus nõ videat.i.puniat eternalit᷑. Contra.remiſſio peccati fit ꝑ collatõnem gratie. Si itur remiſſio peccati eſt buius ſacramenti cum hoc ſa⸗ cramentum ſit ſacramentum no.le.et ita efficit qð figu⸗ rat:ſignum huiꝰ ſacramenti eſt cauſa effectiua gr̃e qua fit remiſſio peccatoꝝ.¶ Item remiſſio peccati eſt in con⸗ tritione.que qñqʒ pꝛioꝛ eſi qᷓ; aliud ſignum extra:igit᷑ re⸗ miſſio peccati nõ eſt res illius ſacramẽti:cum nõ ſit cau ſata ab illo.¶ Item illud quod eſt ſacramentum eſt ex ſi militudine repᷣſentãs.repᷣſentãs dico ſenſui.ſicut ptʒ ex ratione ſigni quia ſignum eſt res pꝛeter ſpeciem quã in⸗ gerit ſenſibo ⁊c.ergo ſacramentum ſiue lignum eſt ſenſi bile.ſed nihil ſenſibile eſt effectiuũ gratie ſiue remiſſio⸗ nis peccati.q IJtem ſacramentum ſiue ſignum duo con⸗ cernit in ſuo eẽ.ſcʒ ablatõem ſpeciei ſenſibilis et efficaci am rei ſignificate interioꝛi virtute.ſicut patet ex eiꝰ ra⸗ tione.ſed vtrũq; dicit peccatum.remiſſio oũt peccati di⸗ cit pꝛiuationeʒ.igitur ſignum hmõi nõ eſt ſignum rei q̃ eſt remiſſio peccatoꝝ.Signum em̃ ſacramẽtale habz ſi⸗ militudinẽ cum re ſua.ꝓpte ici entũ ex ſimilitudine repᷣſentãs eſt res hbuius ſacramenti.Sed intelligendũ eſt ꝙ ſacra⸗ mentũ exrterius ſiue ſignum in ſacramẽto no.le.nõ dicit᷑ ſemꝑ efficere qð figurat quia ſit cauſa effectiua rei ſigni ficate ſimpliciter:ſᷣ qũq; qꝛ ẽ cã ſᷣm quid. Aerbi gratia ſpecies panis in ſacramẽto altaris virtute verboꝝ ẽ ſa cramentũ coꝛꝑis vpᷣi qð cõtrexit de virgie.nec tñ efficit illud ſimpliciter.ſed quodãmodo q;tum ad eẽ ſub ſpecie tali.Similiter dico in ꝓpoſito.ꝙ ſignum ſacramentale in hoc ſacramento nõ eſt cauſa effectiua gratie ſiue re⸗ miſſionis peccatoꝝ ſimpliciter.ſ̊ ipᷣa pꝛima potentia.ſᷣ Fᷣm quid:quia eſt cauſa efficacie gratie in penitẽte.niſi em̃ eẽt ſignum ſacramẽtale in boc ſacramẽto: nõ eẽt gra tia peccati in pemitẽte qᷓ;ẽtum ad efficaciam quã habet cõ currente ſigno.q Ad hoc igituꝛ qð obijcitur.ꝙ remiſſio peccati fit ꝑ gratiom:igitur et ſignum buiꝰ ſacramenti eſt cauſa rn gratie. dicenaü ꝗ; non eſit cauſa effe⸗ ctiua ſimpliciter:ſed eſt cauſa effectiua gratie qᷓtũ ad ef⸗ fectum aliquem in penitente.¶. Ad id quod obijcit᷑ ꝙ re miſſio peccati pᷣcedit qñq; ſignum ſacꝛamentale ⁊c̃.dicẽ dum ꝗ et ſi pꝛecedat qtum ad culpam:nihilominus ſe⸗ quens ſignum eſt cauſa efficacie gratie qua fit remiſſio peccati qtum ad aliquem effectũ in ipᷣo penitente.admi nus q;tum ad remiſſionem ſequele ipᷣius peccati ſcʒ pe⸗ ne. Ad illud qð obijcitur.ꝙ ſacramentũ ſiue ſignũ ſa⸗ cramentale eſt ſenſibile.nihil aũt ſenſibile eſt effectiuuʒ gratie ⁊c̃.dicendum ꝙ reuera ſenſibile non eſt effectiuũ gratie ſimpliciter ſiue peccati:ſed eſt quodõmodo cauſa efficacie gratie in ſuſceptibili ſiue remiſſionis peccati.ſi cut eſt de cõfeſſione ſacramentali.que cum fit in expꝛeſſi one vocali.eſt cauſa mundationis ipſius confitentis. Vnde ps.Confitebimur tibi deus cõſitebimur:et ĩuo. no.tu.glo.poſt confeſſionem poteſt inuocari deus in ho minem ſic mundatum.et ſicut ꝑ confeſſionem euacuat᷑ ſic ꝑ inuocationem impletur bonis.Ecce ꝙ euacuatio mali fit ꝑ confeſſionem.non tamen confeſſio eſt cauſa ef fectiua gratie qua fit euacuatõ gratie:ſed diſponẽdo pe nitentem quodãmodo facit ꝙ gratia habet effectum in iſto:ſiue ꝙ ipi remittitur peccatum. Vel poteſt aliter di⸗ ci.ꝙ contritio concernit gratiam in ſuo intellectu.que quidem gratia ꝑmanet in confeſſione et ſatiſſactõe.hec aũt gratia eadem eſt.vt altera ratõne diuerſoꝝ effectuũ eſpõſio.ꝙ remiſſio peccati Inqtum aũt cõterimur ĩ intellectu ↄtritõis eius effectꝰ eſt inchoando.inqtum ꝑliſtit cũ confeſſione effectꝰ eius eſt in ꝑficiẽdo dico reſpectiue.lñ qm̃ tacui inueteraue runt.glo.tacuit vnde ꝓficeret.nõ tacuit vnde deficeret tacuit cõfeſſionẽ:clamauit de meritis pᷣumptõem. Inqᷓ tum cũ ſatiſſactõne in ꝑficiẽdo eo mõ quo aug. dicit ꝙ penitẽtiares eſt optima et ꝑfecta ⁊c.vnde licet cõfeſſio et ſatiſfactio nõ faciũt ꝙ gꝛatia in penitẽte purgat a pec cato:faciũt tñ ꝙ mediãte gratia ꝑficit et cõſũmat.¶ Ad 10 qð obijcitur. ꝙ ſacramẽtũ exteriꝰ ſiue ſignũ oĩno die poſitionem. remiſſio peccati oĩno pꝛiuationem. SDicen⸗ dum ꝙ ſignum ſacramentale et ſi dicat poſitioneʒ quo⸗ dammõ cum pꝛiuatione concernit pꝛiuationẽ vt patet in conſeſſione. Confeſſio em vera ratione qua fit teſtãdo peccatum et maliciam confitentis referendo ipᷣm confi⸗ tentem quodãmodo annihilat et quaſi in carentia eẽ ſi⸗ gmiicat. dico in genere moꝛũ.Similiter ex alia ꝑte effe ctus ſacramentoꝝ no.le. non exiſtunt oĩno in pꝛiuatiõe ſed aliquo modo in poſitione. Mon ei ſacramento ba⸗ ptiſmi ⁊ penitentie tantũmodo tolluntur peccata:pᷣ ani me pꝛius defoꝛmate reſoꝛmãtur illis et decoꝛantur. vn/⸗ te vt tuctum eſt.gratia cõtritõnis vlterius ꝓlicere facit in confeſſione.et ꝑfectum cõſũmat in ſatiſſactione.vnde dictum eſt cõfeſſio et ſatiſfactio quodammodo ſunt cau⸗ ſa gratie ſiue potiꝰ efficacie gratie in penitente. ticulus tercius Onſequẽter queritur an res ſacramẽti peni⸗ tentie ſit remiſſio peccati ratõne culpe an pe e. ꝙ pene tm̃:videt᷑ glo.ioh̊.xj. vbi loquitur de ſuſcitatõne laʒari dicit.xpᷣc ꝑ ſe viuificauit intus:mi niſtris poteſtateʒ ſoluẽdi tribuit. hec glo. Sed viuifica re eſt ꝑ remiſſionem culpe.quia remittere culpam eſt re ſuſcitare moꝛtuũ a moꝛte culpe.igit᷑ hec xpᷣc ꝑ ſe facit ſcʒ ſine miniſtris. ſed illud dicitur res ſacrament: quod vir tute ſacramẽti habet᷑ ꝑ miniſtros:ᷓ ⁊c.¶ Jieʒ Joh xx. NQuoꝛuʒ remiſeritis peccata ⁊c̃.glo.quos dignos rᷣmiſ ſione iudicaueꝛitis.duabo ſcʒ clauibo poteſlatis 7 diſcre tionis.Ex hac glo.patet.qꝙ remiſſio peccati inqᷓ tũ ꝑtiet ad ptᷣatem clauium eſt in iudicio habentis claues.ᷣ illð eſt res huiꝰ ſacramẽti ꝙ remittit᷑ poteſta te clauium. ha bentes aũt ptatem clauium dignos iudicant remiſſione culpe ex ininnctione pene.⁊ ex iniunctione pene mĩoꝛis remittit᷑ maioꝛ:igit᷑ remiſſio pene cõmutate in minoꝛeʒ poteſtate clauium:eſi res huiꝰ ſacramenti.¶ Pꝛet᷑.quã do vrenitur ad cõfeſſionem.tunc pꝛimo eſt miniſteriũ ſa⸗ cerdotale.ſed ante boc eſt remiſſio qᷓtum ad culpam per cõtritionem.igit᷑ ⁊c. ¶ IJriem dixi confiteboꝛ aduerſũme ⁊c. Aug eypoĩt dicẽo.NDagna pietas dei vt ad ſolam /p⸗ miſſionem peccata dimiſerit.nõdum ꝓnunciat oꝛe:⁊ fa men dæus iam audit in coꝛde:q; ipᷣm dicere quaſi qddaʒ ꝓnunciare eſt. votum em̃ ꝓ opere reputat᷑.Ex hoc patz ꝙ remittat᷑ culpa anteqᷓ; pueniat ad iudiciũ ſacerdotis. Item po. Suſcitabũt et ↄſitebunt᷑ tibi.glo. moꝛtuo em̃ in coꝛde perit confeſſio.niſi em̃ ſuſcitetur:coõfiteri nõ valet.Ecce mſi ſuſcitatio a moꝛte pᷣcedit conſeſſionem: Contra. penitentia dicitur ſecũda tabula poſt naufrgium ſicut nullius efficacie eſt confeſſio et ita vt pꝛius ba ptiſmus pꝛima.ſed baptiſmus non dicitur pꝛima ta/ bula quia illo tollitur pena:igitur nec penitentia debet dici ſecunda quia ea tollitur pena. Exiſientia nanq; in pena nõ dicitur aliquis naufragaꝛi.ſed exiſtentia in cul pa.igitur tabula dicit᷑ ex liberatione a naufragio culpe YNem ſacramenta tunc babent efficaciam qñ nõ occur rit aliquod impedimentũ ex pte ſuſcipiẽtis.ſed impedi⸗ menta tolluntur er ꝑte ſuſcipientis. qñ pᷣparat ſe ad ſu⸗ ſceptionem faciendo quod in ſe eſt.ſed focit quod in ſe ẽ erponendo ſe vere et ſine ſictione operibus exterioꝛibo ſacramentali bo:quia opera interioꝛa nõ poteſt facere de ſe ſicut affici doloꝛe de peccato et hmõi.ſed quando facit quod in ſe eſt dminus facit quod in ſe ẽ.ergo hmõi oꝑi⸗ bus erterioꝛibo eriſtentibo facit dominus quod in ſe eſt. igitur cum opera ſacramentalia inqtum ſunt ex parte ſuſcipientis efficiunt quod figurant pꝛeparando ipſum: figurat oũt remiſſionem peccati ꝙtum ad culpaʒ: igitur efficiunt idem. 4 Item po. Intronte poꝛtas eius in cõſeſ ſione. glo. A cõfeſſione incipite ad miſericoꝛdiã tei ĩtra re. Incipit igitur penitens intrare ad miſericoꝛdiaʒ xei confitendo.igitur ante confeſſionem nõ dimittur pecca tum. Cum igitur dimittitur peccatum ſacꝛamento peni tentie.dimittitur aũt quando cõfitetur peccatoꝛ vł poſt noõ dimittitur anteqᷓ; pueniatur ad mimiſlerium ſaceꝛdo tum. ¶ Item po. Confeſſionem et coꝛem induiſti glo. id eſt eccleſia in qua eſt pꝛimo confeſſio peccatoꝝ poſtea Acus virtutum vt placeat ſponſo.i. pꝛius eſi in ea cõfeſ⸗ ſio peccatoꝛũ ꝑ quam feditatẽ deponit. deinde decoꝛ vir⸗ tutum ꝑ quem placet.ſed conſtat feditas dicit circum ſtãtias culpe non pene. ¶ Itez yſið. ij. li. de ſum. bo. Ex eo vnuſquiſq; iuſlus eſſe incipit:ex quo ſui accuſatoꝛ ex⸗ terit.ſed accuſatoꝛ ſui eſt in confeſſione.iuſtus aũt eẽ in⸗ cipit in peccati remiſſione:ergo ⁊c ¶¶ IJItem Yoh.iij. Ve⸗ nit ad lucem vt manifeſtentur opera.ibi glo. cum diſpli cent mala ſua et aoccuſat.non ſibi ignoſcit nõ ſibi parcit ſed venit ad lucem:et incipit ogere cum deo qui mala ac cuſat:quia initium boni eſt accuſatio mali. hec glo. Si igitur initium eſi boni accuſatio ſui:ante accuſationem non eſt remiſſio culpe. IJtem ibidem. Vbi eſt confeſſio peccatoꝝ vel diuinaꝝ laudum.ibi venit ihus et diſcipu li eius.i.doctrina et illuminatio eius.⁊ ibi moꝛatur pur gando a tlictis: et ita vt ſupꝛa. 4 Ytem ps.doce me iuſti ficationes tnas.iQon q; pulcꝛo oꝛdine ad iu ſtificatõnes xi ꝑueniẽdũ putat.vt pꝛimũ pcta ſua fateat᷑. Ita em̃ ali bi dicit. dic inigtates tuas vt iuſtificeris.yſið.xliij. pimn aliam Ir̃am. Et alibi. Juſtꝰ in pꝛĩcipio ſermoĩs accuſa⸗ toꝛ e ſui.ꝓuerb.xiiij. Reſpoſſo. duplex ẽ penitẽtia. q̃dã que ſolũmõ cõſiſſit in cõtritene ↄſeſſione ſatiſſactoe et vtraq;ẽ ſacꝛamẽtũ.hᷣ̊ pᷣmo mõ ſum pta nõ ẽ ſacr̃m eccle ſie. ſed lecũdo mõ.At ẽ em̃ ſacrjm ecclie excepta cõtritio ne requirũtur ex ꝑte ſuſcipiẽtis cõfeſſio et ſu biectio ſui arbitrio ſaceꝛdotis.ſatiſſactio penitẽtie iniũcte ex paꝛte ſacerdonis et abſolutio ⁊ iniũctio ſatiſſactionis. Scdᷣm ðvᷣo ꝙ eſt ſacramentũ pꝛimo mõ. reo illiꝰ eſt remiſſio pcti q̃tũ ad culpã ⁊ qtũ ad pmutatõʒ pene eterne in tꝑalem Sacramentũ vo huiꝰ rei ẽ doloꝛ volũtari⸗ ſenſibilis in. foꝛmans gr̃am. Vnde vᷣtute gre doloꝛ hmõi ẽ cauſe r̃miſ ſioms cuſpe:virtute doloꝛis cõm utatio pene.dico appꝛo pꝛiate loquẽdo. ꝓpꝛie em̃ loquẽdo cõmutatio pene ẽ ane⸗ xa remiſſioni culpe.et ita cauſa eiꝰ eſt gr̃a.Conſequẽter dico ᷣm ꝙ penitetia ẽ ſacramẽtũ eccleſte: illiꝰ dupler eſt res.ſcʒ remiſſio pcti.⁊ cõtritio.remiſſio peti ẽ res tim:cõ tritio res ⁊ ſacramẽtũ. Etũ igit᷑ ad rem ſacramẽti que eſt res tĩ:ſacr̃m penie ẽ ſignũ et cã et qtũ ad deletõem cuipe ⁊ qᷓtũ ad teletõʒ pene.Cõtritio ẽ em ſignũ ⁊ cã re miſſionis pct᷑i et qᷓtũ ad culpã et qᷓtũ ad penã.penaʒ di co infinitã quo ad infinitatẽ illiꝰ ↄmutãde in finitã. Cõ⸗ feſſio ðo cum ſubiectõne arbitrio ſaceꝛdotis ẽ ſignũ rᷣmiſ ſionis pcti qᷓtum ad culpã.⁊ ſi ignũ eſt cauſa remiſſiois q̃tum ad penam aliquã. Confeſſio em rõne erubeſcẽtie eſt magna pars penitentie.ſimiliter ſat iſfactio peniten tie iniuncte eſi ſignum ⁊ cauſa remiſſioms peccati q;dtuz ao penam.et ſignũ im celetõnis ꝙᷓtum ad culpoaʒz. ſic igr pennitentia exterioꝛ ſcʒ confeſſio et ſatiſſactio ſine ſuſce⸗ ptione penitentie iniuncte ſunt ſi ignum remiſſioĩs qᷓtuʒ ad culpam ⁊ cauſa ꝙ̃tum ad penam.et hoc dico contri⸗ no pꝛecedente conſeſſionem. Si autem penitens p̃para⸗ tus quatum in ſe eſt accedat ad conſeſſionem attrit? non. contritus:dico ꝙ confeſſio cũ ſubiectõne arbitrio ſacer⸗ dotis ⁊ ſatiſſactio penitẽtie inicte a ſacerdbte ẽ ſignũ et canſa dletõis culpe et pene.qꝛ ſic ſubijciẽdo ſe ⁊ ſatiſfſa ciẽdo graʒ ocqrit. In tali em caſu ẽ verum qð dicit glo. ſuꝑillud. Confeſſio 2 pulcritudo eius que ẽ.cõfitẽdo fit bomo pulcrioꝛ. Si ergo emas pulcritudinem confitere ¶ Queſtio yt fic ſis pulcer.i.inſtus.Et alia glo. ibidẽ. pꝛius ⁊ in es i.in eccleſia confeſſio peccatoꝝ ꝑ quã feditatem depoit ceinde decoꝛ virtutum ꝑ quẽ placet.Cõſtat ꝙ feditas di cit culpã nõ penam. Similiter in hoc caſu babet locum poc verbum yſið. quod eſt.ex ea vnuſqſq; iuſtus eẽ inci⸗ pit: exquo ſuus accuſatoꝛ extiterit. ¶ Ad hoc igit quod obijcit pꝛimo de glo. que dicit. rpc ꝑ le viuificat intꝰ: mimniſtris tribuit poteſtatem ſoluẽdi. Bicendũ ꝙ hec ſi⸗ mul ſtare poſſunt deus ꝑſe facit boc: et bomo facit hoc idem. qꝛ qd bomo facit hoc eſt a o.et deus facit quan do bõ facit. Vnde bugo. IYAle bomibo pratez dĩnã tribu it:qui de bomĩbo deos facit. ſed tñ ibe ſiẽ ex ſemetipᷣo de⸗ us eſt: ita ꝙ ꝑ ſemetip̃m qñ vult ſine hũana cooꝑatione peccata dimittere poteſt. hi vo qui ex lemetipᷣis dij non ſunt:illi etiam dimittere nõ poſſunt. Quomõ ergo ſolꝰ dens bonus eſt. nec tñ inde ſequit᷑ bonos nõ eẽ etiã eos qui deo ſerniũt. et quomodo ſolus deus mirabilia facit: et tñ te iullo hoĩe dicit᷑.fecit eĩ mirabilia in vita ſua.ita etiam ſolus deus peccata dimittit. tunc quoq; quando ſacerdos ab eo et per eum dimittit. ipe em̃ hoc in homi ne facit:quod homo ꝑ eum facit. Nee ideo dicendum eſt hominem ibi nihil facere quia ꝑ eum deus facit:imo vᷣo ideo mul:omelius et multo verius facere quia ꝑ eũ deꝰ facit.4 Ad hoc qð obijcitur & glo. ſupeꝛ ioh· xx. que eſt. OQuos dignos remiſſione iudica ueritis ⁊c̃· dicendum ꝙ illa glo.nõ expꝛimit totam poteſlatem babentiũ claues: ſea dicit ꝙ cõuenit habentibo bmõi ptatem. Qon em̃ eſt poteſtas clauium ſolũmodo in iudicio:ſed eſt etiã ĩ oꝑe remiſſionis. Hugo em̃ ſufficienter oſtendit ꝙ poteſtas collata ſacerdotibus nõ eſt in iudicio remiſſionis.ſed in poteſlate remiſſionis.quod oſtendit ex verbis dñi qᷓ ſũt Onoꝛum remileritis peccata remittentur eis. Verba autem hugo. ſunt hec. Accipite inquit ſpiritũſanctum quoꝛum remiſeritis peccata:remittent᷑ eis.et quoꝛũ re⸗ tinueritis retenta erunt. vbi dixit ſi oſſẽderitis fuit nuſ⸗ qᷓ hoc dixit ſed dirxit ſi feceritis erit. audiant ergo ⁊ itel⸗ ligant. Quoꝝ remiſeritis pcta remittentur eis. quibo boc dicebatur: pꝛius dictũ fuerat. Accipite ſpm̃ſanctuʒ ne vel quod dabatur crederet᷑ contemptibile: vel qð ac⸗ cipientes oꝑentur:exiſtimetur ex hũana virtute ꝓcede⸗ re.nõ ergo mirum eſt. ſi bomĩes peccata dimittere pñt. quia vi hoc poſſint:nõ ex ſua ſed ex diuina virtute acci: piunt.et boc bomĩbo deum dare nihil aliud eſt:q; deum hoc per domĩes facere.Et alibi dicit petro pꝛincipi apo ſtoloꝝ. Libi dabo claues regni celoꝝ.quodcũq; ligaue ris ſuꝑ terrã ligatum erit et in celis.i on dixit. Quod⸗ cunq; ſolueris.hoc eſt vt illi aiũt ſoluiũ oſtẽderitis fuit ſolutum:ſed erit ſolutuʒ. 4 Ad hoc quod obijcitur ꝙ añ confeſſionem nõ eſt miniſteriale officium: et ante confeſ ſionem eſt remiſſio culpe ꝑ contritõem ⁊c.dicendum ꝙ qñq; eſt aliter. Quãdo em ſic eſt:non remittit᷑ qᷓtum ad culpam miſterio bũano.qñ autem remittit᷑ culpa huma no miſterio habet queſtionem. Secure tñ vt eſtimo dici poteſt. remiſſionem peccati eſie a deo effecnue: ab ipᷣo ſa cramẽto diſpoſitiue.a gratia foꝛmaliter.¶ Ad aliud qð obijcitur de expoſitõne aug. ſ uper illud. dixi confiteboꝛ c. que dicit.magna pietas dei ⁊c. dicendum ꝙ ſiẽ̃ vult beatus greg. et bugo boc intelligitur de peccato cogita⸗ tionis. quod quidẽ peccatũ qꝛ non euenerat vſq; ad opꝰ exterius. Vñ bugo. id qð de po. oponunt. diri confite⸗ boꝛ aduer.me iniuſti.me.do.⁊ tu reini.m pie.pec.mei. Sanctus greg. de culpa cogitatõnis m̃ victum eẽ aſſe⸗ rit in hec verba. Sepe miſericoꝛs deus eo citiꝰ peccata coꝛdis abluit:ꝙ hec exire ad oꝑa non ꝑm ittit. VUnde re⸗ cte ꝑ põ. dicit᷑. Diri cõfite.aduer.me ⁊c. Et paulopoſt⸗ ifacilis ſit ſuꝑ hoc venia oſtendit.qui dum ſe adhuc ꝑ⸗ mittit petere. poc qð ſe petere ꝓmittebat obtinuit.quan tinus quia vſq; ad tẽpus non venerat culpa.vſq; ad cru ciatum nõ ꝑueniret penitentia. Hec hugo recitãdo vᷣba greg. Si aut intelligit᷑ generalius ſcz de quocũq; pecca⸗ to. diſtinguit inter ĩpietatẽ et pctm:ita ꝙ impietas dicit obduratõem coꝛdis que ſoluitur ꝑ gratiam cõ ctõi vt poſtea ſoluatur peccatũ ꝑ confe tonem. Einae ſubait ibid ẽ:quia ſi quio hoc te quolibet dlicto velit acciꝑe: ſciat tamẽ aliud peccatũ eſſe:aliud impietatem peccati. Impietas nanq; peccati ipᷣa recte obduratio coꝛdis ac⸗ cipitur.que pꝛimũ in cõpunctione ſoluit᷑:vt poſtmoduʒ in cõfeſſione peccatũ ipᷣm.i.de bitũ damnatõnis abſolua tur. bec bugo. 4 An hoc qð obijcitur de glo.ſuper illud ſuſcitabunt et confitebunt᷑ que eſt.a moꝛtuo coꝛde perit confeſſio.niſi em̃ ſuſcitetur:cõfiteri nõ valet. Dicenduʒ coꝛ eſt moꝛtuũ quãdo eſt iu octuali voluntate peccan⸗ di. Vel vult dicere ꝙ confeſſio non habet efficaciam.ni⸗ ſi ſiat ſuſcitatio a moꝛte ccati.vel poteſt eẽ vel ante cõ⸗ ſeſſionem vel cum confe ione.¶ Ala que oſtendunt pec cata dimitti ꝑ penitentiam. qunia eſt ſecũda tabula poſt naufragiũ.et quia ſacramenta habent efficaciam qñ nõ occurrit aliquod impedimen tũ ex ꝑte ſuſcipiẽtis cõcedẽ da eſtimo.i¶ Ad alia que vident᷑ oſſẽdere.qꝙ nun eſt re⸗ miſſio culpe ante cõfeſſionem.xreſpõdendũ eſt.et pꝛĩo ad illam glo. que dieit. A cõfeſſione incipite ad miſericoꝛ/ diam dei intrare.dicẽdũ ꝙ loquit de ingreſſu qui fit ad eceliam militantẽ que ẽ poꝛta triumphantis.textus em̃ buiꝰ glo.eſt introite poꝛtas eius in cõfeſſione.vbi dicit glo.i Zon foꝛis ſtetis vbi ſunt hoſtes extra nos lup“ in. uenit. O igitur dicit glo. Aconfeſſione ineipite intraẽ ad miſericoꝛdiam dei.dicendum ꝙ qui peccat nõ ſoluz peccat in deum ſed etiam in eccleſiam.et eo ꝙ peccat in eccleſiam peccat in deum. Sniuria em̃ facta ſponſe redũ dat in ſponſum. vnde requiritur miſericoꝛdia dei q̃ſi du plex. et in remittendo iniuriam vt eſt ipi ño ulata: ⁊ in remiſſione iniurie illate ſponſe.Ouoniam igitur ad mi ſericoꝛdiam remittentem iniuriam illatam ſponſe dicit. a confeſſione incipite ad miſericoꝛdiã dei intrare.¶ Ad aliud ꝙ pꝛius eſt cõfeſſio peccatoꝛum ꝑ quam feditateʒ deponit ⁊c̃.dicendum ꝙ boc non habet generalem intel⸗ lectum ſed ꝑticularem vt in caſu ſupꝛadicto.¶ Ad illud yſð.Ex eo vnuſquiſq; iuſius eẽ incipit ex quo ſui accuſa toꝛ extiterit. dicendum ꝙ iuſticia quudoq; dicit babitũ a quo dicitur quis iuſtus.quandoq; actum vel exerciti⸗ um. vt ad ro.v. Vix pꝛo iuſto quis moꝛitur.glo.iuſtus/p exercitio virtutum bic dicitur.pꝛima iuſticia eſt qtum ad deum: ſecũda qtum ad eccleſiã de hac iuſticia ĩtelli⸗ gitur verbũ yſið. ¶ Ad id qð obijcit de glo. illa ſuꝑ ioh. ij· que ẽ.ꝙ initiũ boni eſt accuſatio mali.dicendũ ꝙ logꝗ tur de accuſatõne interioꝛi que accuſatio eſt diſplicẽtia malicie.que eſt ex irradiatõe lucis i nterioꝛis. Vnde cõ⸗ ſequenter dicitur ibidem in glo.vt opera eins ſcʒ hec ꝙ ſe accuſat ſicut deus accuſat manikeſtetur: ꝙ in deo ſunt facta. QAiſi em̃ dei lux ſibi luceret:ſibi nõ diſpliceret.hec glo. 4 Ad hoc quod poſtea obijcitur. ꝙ vbi eſt confeſſio peccatoꝝ.venit ihus et moꝛatur purgando a txlictis. dicendum ꝙ hoc ꝑticulariter dictum eſt. vnde ex hoc nõ ſequitur ꝙ nõ purgat ante conſeſſionem. vel poteſt dici ꝙ hec pur gatio eſt a reliquijs peccatoꝛum. multũ em̃ va let cõfeſſio ad purgationem reliquiaꝝ.et marime freq̃n tia confeſſionis.¶ Ad aliud quod obijcitur.ꝙ ad iuſtifi catõnes dei venit᷑ confitendo.dicendũ ꝙ loquit᷑ ibi glo. de cõfeſſione interioꝛi et de iuſtiſicatione qtum ad iudi⸗ cium eccleſie ſicut tactum eſt. ¶ Membꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑ de ſigno hinꝰ ſacram̃ti Querit᷑ viru ſigna ex ꝑte cõſitẽtis debẽt dici ſacramentũ:an ex ꝑte miſtri.i. ſacer⸗ tis. ſigna ex ꝑte ſacerdotis vr. Peni tentia eſt collatiua ſalutis.bec aũt collatio ſalutis eſt a deo efficiente mediãte miſiro inſtituto ad boc.i.habente pratem claninm. Cum igit᷑ ſacramẽta no.le.efficiãt qð figurant:efficientia ſalutis magis ẽ er ꝑte miniſtri qᷓ ex ꝑte penitentis.licet diſpoſitio materialis plus ſit ex paꝛ te penitentis.ſignum ſacerdotale magis ve beret ſumi — — —. ey ꝑte miſtri qᷓ ex ꝑte penitẽtis.ergo abſolutio ſacerdo⸗ tis vel iniũctio penitẽtie:magis debet dici ſacramentuʒ T cõfeſſio vel ſatiſfactio.i¶ IYtẽ cõpetẽter dicit᷑. IZſte ſt ui ci pit ſacramẽtũ penitẽtie.nõ aũt cõgruit dicere: iſte ſ pit ſcʒ confeſſionẽ vel ſa tiſſactõem. B cõgrue dicit iſte ſu ſcipit iniunctõem penitẽtie:igit᷑ iniũctio ſacerdotis poti us debet dici ſacramẽtũ q; confeſſio vel ſatiſfactio.. I‿ ſignũ ſacramẽtale ſignificat ex inſtitutõne.ſᷣ cõfeſſio pe cati eſt ſignũ cõtritõnis de peccato naturaliter.ſimilitenrn ſatiſfactio.qñ em̃ cõfitetur peccatũ ſuũ ⁊ punit ſe ꝓ pec cato:ſignũ eſt ꝙ dolet de peccuto:et ſi nullus boc ĩſſituiſ ſet.nõ ſic eſt de iniũctione penitẽtie vel abſolutõne: igit iniũctio penitẽtie vel abſolutio magis deh ignü ſa cꝛamẽtale qᷓ; confeſſio vel ſatiſfactio Kõtꝛa.penitẽtia ꝓnt eſt ſacramentũ ecclie ha bz tres ptes eſſentiales tm̃ que ſunt.cõtritio.cõfeſſio. ſatiſſactio.igit᷑ penes hec tria attẽdit᷑ tota ſubſtãtia penitẽtie ſ. acramẽti vt ẽ ſacramẽtũ hec tria determĩantur cir enitentẽ nõ circa miniſtrũ ſine ſacerdotẽ.igi 2· Relſ ponſio. ꝙ ſacramentũ no⸗ ue le.imaginẽ gerit et cauſa exiſtit. Ende eẽ ſacramenti non oĩno attendi debet in ſignificatõne.aut in cauſalita te:ſed in vtroq;. Intelligẽdum igit ꝙ confeſſio quelibet nõ eſt ſacramentalis:ſed illa que fit habẽti poteſtatẽ cla uium. Ad hoc igit᷑ ꝙ hec ſint ſacramẽtalia ex ꝑte penitẽ⸗ tis requirit᷑ confeſſio cum ſubiectõne ↄfitentis arbitrio ſacerdotis.⁊ ſatiſfauctio ſuſcepta a ſacerdote.ex ꝑte ſaceꝛ dotis requirit᷑ abſolutio et iniunctio pemitentie. que igit ſunt ex ꝑte penitẽtis:magis habent roem ſigni. q ex ꝑte ſacerdotis:magis rõʒ cauſe. vtrũq; tñ babet. Sed abſo lutio et iniũctio cauſalitati quodãmodo foꝛmaliter: con feſſio cũ ſubiectione arbitrio ſacerdotis et ſatiſfactio in iuncta quodàmõ materialiter. VUn de ratio cauſe magis eſt ex ꝑte eoꝝ que ſunt a ſacerdote: et minꝰ ex pte eoꝛum que ſunt ex ꝑte penitẽiis.ecõuerſo eſt. de ſigniſicatõe. qꝛ anihilatio ſui in cõfeſſione et ſatiſfactione. magio ſüt ſi⸗ gna gratie qnihilantis culpam et cõtritionis de peccato qᷓ abſolutio ſacerdotis et iniunctio penitentie. 4 Sed ſi cõtra hoc obijciat᷑ quia abſolutio ſacerdotis que fit erxpᷣſ ſione taliũ verboꝝ. Ego abſoluo te vel dñs abſoluat te. magis expꝛimit abſolutõem a peccato q; cõfeſſio penitẽ tis. Poteſt reſ ponderi ꝙ magis expꝛimit abſolutõem ex penitẽtie impoſitõe ſeʒ inpoſitõne ſ ignificatõis inqᷓtũ ẽ vox ſignificatiua ad placitum pꝛimi iſtituẽtis:ſᷣ nõ inqᷓ; tum eſt ſignificãs exr inſtitutõne qua eſt ſacramentalis. ĩmo ipᷣa confeſſio magis.¶ Ad illud qð pꝛimo obijcitur patet reſpõſio.ꝙ licet cauſalitas ſalutis maioꝛ ſit ex ꝑte eoꝝ que fiũt a miſtro:nõ tñ expᷣſſioſtãta ſigniſicatõnis. Ao aliud quod obijcit.ꝙ magis cõgruit dicere iſte ſu⸗ ſcipit iniunctõem vel abſolutõem ꝙ cofeſſionẽ ⁊c.dicen⸗ dum ꝙ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ ratio ſacramẽti nõ determiet magis ex pte iniũgẽtis vel abſoluẽtis:ſed hec cõgruẽtia eſt qꝛ ſuſceptio eſt ab alio Ipꝛie loquẽdo. ꝛet. penitẽs dicit᷑ ſuſcipere ſacramentũ.nõ quia ſuſcipit ſacramentũ qtum ad ſigna:ſed potius ſuſcipit q;ẽtum ad illa penes que eſt efficacia maioꝛ cauſ alitatis. 4 Ad illud qð obij⸗ citur. ꝙ confeſſio peccati naturaliter eñ ſignum cõtriti⸗ onis nõ ex inſtitutõne.dicendũ ſigna ſocramẽtalia ſi⸗ gnificant ex ſimilitudine naturali.ſed rep̃ſentãt ex inſti tutõne ſicut vult hugo.ſicut patet de abſolutõne baptiſ⸗ mali. vt em̃ dicit bugo.debet ſi. acramentũ quãdam ſimili tudiem habere ad ipam rem cuiꝰ? ſacramẽtũ.m quaem habile ſit ad ip̃am rem rep̃ſentandã.inſtitutõe q; ꝑ qua oꝛdinatũ ſit ad illã ſignificandã. igit᷑ cõfeſſio hbʒ quã dam ſimilitudiem vnde a pta eſt naturaliter ſignificare cotritionem: hoc nõ impedit qn illam eandẽ poſſit rep⸗ ſentare ex inſtitutione:ſed potius hoc requiritur. Vnde voc eſt magis contra oſitum q́; pꝛo. Mneſtio. lxj. de vmtate penitẽtie inqtum eſt ſa acramentum. Equitur de vnita⸗ te buius ſacramenti. Circa quod que⸗ rutur plura. Pꝛimum eſt an ſit vnum ſacramentum. Secundũ ſi ſit vnũ: quo . genere vnitatis. Tercium eſt an maioꝛ vnitas penitentie virtutis: an penitentie ſacramenti. NQuartũ eſt quia queſtio de nomiatione refert᷑ ad q̃ſtio⸗ nem de vnitate. queꝛit᷑ vtrum debeat denoiaria ſignifica ¶Mlembeum primum Veritur ergo pꝛimo de vnitate huiꝰ ſacra mẽti et videt᷑ ꝙ ſit vnum Ambꝛo. ſicẽ vnuʒ baptiſma et vna penitentia.¶ Item inten 3 tio vnius ſequit᷑ intentionẽ entis. Vñ eiuſ dem generis ſunt eſſe: et eẽ vnũ. Szʒ penitẽtia eo ꝙ eſt ſa cramentũ. eſt in genere relationis.igit᷑ſi illa que penitẽ tie ſunt babẽt vnitatẽ relationis: habẽt vnitatẽ eẽ. igẽ pe nitẽtia ſacramẽtũ vnũ eſt. O aüt habeat vnitatẽ relatio nmio patet eo ꝙ om̃ia que ꝑenitẽtie ſunt ad vnũ referunt ſcʒ remiſſionẽ peccati. ¶ Eotꝛa. vige ꝙ nõ ſit vnũ ſacꝛa mentũ.qꝛ cũ plura ſunt igna in hoc ſacramẽto. cum ſa⸗ cramentum aꝓpꝛie et pꝛimæ attẽdit᷑ penes ſignũ: videtur plura ſunt ſacramẽta.4. Si diceꝛet᷑ ꝙ vnum eſt ab vni tate rei vltime ſigniſicate que eſt deletio culpe.Contꝛa. hoc ſacramẽto deletur multiplex culpa ſiue multa pecca ta que nõ habent vnitatẽ niſi in genere. et circa multipli citatem culpe ẽ multiplex deletio.ſi igit᷑ hoc ſacramẽtuʒ eſt vnũ ab vnitate illa:nõ eſt vnũ ſimpliciter ſᷣ̊ in genere tm̃. Item ſi vnũ eſt ab vnitate rei vltime ſignificate:igit᷑ opoꝛtet ꝙ bhabeãt naturalẽ ſimilitudiem ciũ illo ſignifica to. igit᷑ opoꝛtet ꝙ contritio.cõfeſſio.ſatiſfactio ſimilitu⸗ dinẽ habeant cum deletione culpe.Querit᷑ que ſit illa ſi militudo.¶ Item ᷣm phm eſt vnũ indiuiſibile.vnũ con⸗ tinuum. vnum diffinitione. e que cõcurrũt ad eẽ penitę tie:neq; habent vnitateʒ indiuiſi bilitatis: neq; ↄtinuati omi.neq; diffinitõis.igit᷑ nec penitẽtia eſt vnũ ſic.¶¶ Itẽ ſacramentũ eſt qd imagiem gerit et cauſa exiſtit.ſed con tritio eſt talis.Contritio em eſt ſignũ deletionis peccati et cauſa q;tum ad aliꝗd.ſimiliter eſt de ſatiſfactõne. igit vnũqðq; hoꝛum eſt ſacramentum.igr tria ſunt ſacramẽ ta in penitentia. ¶ Ytem Ambꝛo. et habetur in glo. ſuꝑ illud Math. iij. Penitẽtiam agite. Triplex ẽ modus pe nitentie. Pꝛimus erꝛoꝛes et omia mala ante baptiſmuʒ abꝛenũciare et cõdemnare.qð neceſſe eſt ad xrpᷣm ventu⸗ ris. Secũdus poſt baptiſmũ lapſos ꝑ penitentiã reno⸗ uari. Tercius quo ſancti quotidie a talibo purgant᷑ pec catis ſine quib vita non agitur. Er hoc patet ꝙ eſt vnꝰ modꝰ penitẽdi ſuꝑ vemialibo ſiẽ ſuꝑ moꝛtalibo.ſed ſacra mentũ baptiſmi eſt aliud ſaccamentuʒ qᷓ; penitentia.eo ꝙ peccatum oꝛiginale a quo purgat᷑ homo ꝑ baptiſmuʒ eſt aliud ꝑ eſſentiam et ᷣm genus:ꝙᷓ actuale a quo pur/ gatur homo ꝑ pemitentiam.eo em̃ ꝙ moꝛbi differunt:ne ceſſe eſt differre medicinas.eadem ratione videtur ſa cramentum penitentie quo deletur moꝛtale debet eẽ alið ꝙ illud quo deletur veniale: exquo moꝛtale et veniale ſi militer differunt ꝑ eſſentias et ſm genus. aliudq em genꝰ peccati eſt moꝛtale qᷓ; veniale.⸗ YStem in baptiſmo tolli⸗ tur peccatum oꝛiginale et reatus Damnationis eterne alijs penis anneris oꝛiginali.id eſt fomite.et ceteris per manentibus ad que tollenda ſunt alia ſacramẽta. quod patet per hoc. ꝙᷓ omnia ſacramenta ſunt medicine ali⸗ quoꝛum moꝛboꝛum.et conſtat ꝙ non moꝛboꝛum relicto⸗ rum er actuali.vnde nõ eſt vnum ſacramentũ quo tollit᷑ oꝛiginale et pene annexe. A ſimili videt᷑ de ſacramẽto qͥ tollit᷑ actuale moꝛtale.ꝙ vno ſacramẽto tollitur actuale moꝛtale cũ reatu damnatõis etne:et alio vel alijs toliũ⸗ Nueſtio tur pene temꝑales.igit᷑ cum cõtritõne tollit᷑ culpa cũ re atu eterne damnatõis:cõfeſſione et ſatiſfactõne tollunt᷑ pene temꝑales:nõ ſunt vnũ ſacramentũ.contritio.con⸗ feſſio ſatiſfactio.¶ Item vt dicit hugo.ſacramentum eſt ex inſtitutõne ſigniſicans:ex ſimilitudine repꝛeſentans er ſanctificatõne inuiſibilem gratiam conferens.Qon aũt eſt vnũ ſacramentũ ex inſtitutõne.qꝛ non fuit ſimul inſtitutũ.qꝛ ↄfeſſio iacobi vlt᷑:ſatiſfactio ſᷣm qͥſdã Mſth̃̊. üij. Penitẽtiã agite.i Qeq;ʒ ex ſimilitudie repꝛeſentatõis. nõ em̃ cõueniũt in repᷣſentatõne.contritio em̃ repᷣſentat deletõem culpe aliqñ pene.Qeq; er ſct᷑ificatõne qua con fert᷑ gratia inuiſibilis:quia hoc ſolũmodo eſt a cõtritõe Keſponſio.ꝙ hoc ſacramentũ vnum eſi.licet em̃ plu⸗ unt ſigna:cõueniũt tñ in ratione vna que ẽ annihila tio penitẽtis et peccati. Annihilat em̃ ſe penitẽs ⁊ ↄterẽ do et cõſitendo ⁊ ſatiſſaciẽdo.et in hoc habent ſigna na turalem cõuenientiã cum ſignificato.ſicut em̃ penitens annihilat le cõterẽdo.cõfitendo.ſatiſfſaciẽdo.et dñs ãni bilat peccatũ in ipᷣo penitẽte.ij Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ iu xta multitudĩem pcr̃oꝝ eſt multiplex deletio.dicendũ q; hoc verũ eſt materialiter loquẽdo.i.multoꝝ eſt deletio. ſed foꝛmaliter vna eſt.quia vnica actõne gratie om̃ia de lentur.tanta em̃ eſt virtus ⁊ potẽtia gratie. ꝙ vna acti⸗ one in vno inſtanti om̃ia tollit peccata.q Si diceret᷑ ꝙ motus numerat᷑ a fine ſicut dealbatio ab albedine ⁊ de⸗ nigratio a nigredine.dicendũ ꝙ hoc intelligitur ĩ motu naturali.qui regulat᷑ ſᷣn intentõem efficiẽtis ad hoc vł illud p̃ciſe:nõ aũt intelligendũ eſt de motu qui eſt ſupꝛa naturã.ſiue de actõne gratie.¶ Ad ulud quod obijcitur de modis vnius diſtinctis a pho.dicendũ ꝙ phus ĩ illa diuiſione que eſt ĩ vnũ indiuiſibile et vnum continuũ et vnum diffinitõne. intendit comp̃ᷣhendere q̃ ſunt vnũ ſim pliciter. ſeʒ vnũ nũero.diſputat em̃ contra ponentes oĩa eſſe vnũ ſiue plura vnũ eẽ. Hanc aũt vnitatẽ non babent ꝑtes penitentie. Pꝛeterea.nõ ſequit᷑.et ſi ꝑtes alicuius nõ ſunt vnum nũero adinuicẽ relata: ꝙ ꝑ hoc totum qð eſt er his nõ eſt vnũ.Eſt em̃ inſtãtia in ꝑtibo ex quibo eſt bomo ſcʒ ex coꝛꝑe et aima.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ vna queq; ꝑs penitẽtie ẽ vnũ ſocramẽtũ.dicendũ ꝙ ⁊ ſi ſigna ſunt multa:cõueniũt tamẽ in vna ratõne que ẽ annibila tio penitẽtis.ſilr et ſunt cauſa vniꝰ ſcʒ deletõnis peccati actualis.Vñ qꝛ inqtũ cauſe ſunt.efficiẽtiam habent ex oꝛdine q;tum ad vnũ.vt cõfeſſio ex cõtritõne ⁊ ſatiſſactõ ex vtriſq;.et canſa ſunt vniꝰ qð eſt deletio peccati.diuer ſitas creatõnis hmõi nõ facit ſacramẽta diuerſa ſᷣ̊ vnuz potius.qꝛ igitur hec vnitatem habent in ſignãdo et effi⸗ ciendo.dico foꝛmaliter loquendo.et ſi ſit in illis diuerſi tas materialis:nõ efficiunt diuerſa ſacramenta ſed vnũ Ao illud qð obijcitur.ꝙ triplex eſt modus penitentie ⁊c̃.dicendum ꝙ ſacramentum baptiſmi eſt aliud qᷓ; pe⸗ nitentie.nõ quia aliud in eſſentia et ſm genꝰ eſt peccatũ oꝛigĩale et actuale:ſed qꝛ alio modo ⁊ ab alia radice oꝛi tur in homiĩe oꝛiginale et alia actuale.oꝛiginale em̃ oꝛtũ babet in homine nõ a voluntate pꝛopꝛia neq; actu ꝓpꝛie ſed volũtate et actu alieno.Quia em̃ actuale peccatum eſt a xoluntate pꝛopꝛia et actu eius in quo eſt:cõuenit vt purgatio illius fiat per aliquod ſacramentum ĩ quo ho mo cooperetur volnntarie.et quia cõmittit᷑ in offenſam ſiue in iniuriam dei et eccleſie:cõuenit q; ad illiꝰ teletio nes concurrãt oꝑationes quibo ſiat recõciliutio deo ⁊ ee cleſie.quales ſunt contritio confeſſio et ſatiſſactio.Alii eſt de oꝛigiali quod nõ habet oꝛtum in bomine a volun⸗ tate ꝓpꝛia et actõne.Inde ratio quare diuerſis ſacram̃ tis deletur oꝛiginale et actnale nõ eſt diuerſitas peccati ijtum adeſſentiam et genus:ſed magis diuerſitas eſt in modo cõtrabhendi boc et illud. Hec aũt diuerſitas non ẽ inter actuale moꝛtale et veniale.¶ Ad illud quod obijci tur.qꝙ eo ꝙ moꝛbi differüt debet eſſe diuerſa medicia. B non eſt neceſſariũ in moꝛbis ſpũalibo et medicinis. Jndẽ em̃ eſ ſanatinũ peccati actualis et oꝛnginalis ſcʒ baptiſ⸗ mus:moꝛbi tamẽ letales ſpũales habent pꝛopꝛias me⸗ lxj. dicinas ſicut patet de oꝛiginali et actuali.alij nõ habent Plura em ſacramenta ſunt remedia et medicina actua⸗ is ve nia lis.¶ Ad illud quod obijcitur.ꝙ duplex eſt ge nus pene. Eſt em̃ pena quedaʒ qua nõ elongatur pꝛemi um.quãtũcunq; em homo eẽt oꝓpꝛeſſus fomite ſi decedẽt in gratia.niſi eẽt debitoꝛ alterius pene: non tardaretur a ſuſceptione pꝛemij.Eſt aũt et alind genus pene cuius cebitum elongat a ſuſceptõne pꝛemij.cuiuſmodi ſunt pe ne debite ꝓ actuali/vnde om̃es pene actualis q̃ tollunt᷑ et cõtritione et cõfeſſione et ſatiſſactõne.vnius ↄditõis ſunt qᷓtum ad hoc: nõ ablate vel ſolute ſuſceptionẽ tar dant pꝛemij.Et harũ oĩm qᷓtum ad hoc eſt vna ratio.cũ culpa cuius ſunt pene.ꝓpter quod harum cũ culpa non xbet eẽ niſi ſacramentum remediũ.iQõ ẽ ſimiliter de fo mite et pena eterna que de bet᷑ oꝛiginali et ipᷣius oꝛigina lis.fomes em̃ nõ tardat ſuſceptõem pꝛemij ſicut et culpa oꝛiginalis.culpa em̃ oꝛiginalis et pena fomitis non ſũs eiuſdem conditionis.ſicut culpa actualis et pena q̃ tol⸗ litur confeſſione et ſoluituꝛ ſatiſſactione. ꝗꝓpter quod eſt alia ratio hinc et inde.vnde non conuenit ſi culpe oꝛigi⸗ nalis et pene illius ſunt plura ſacramenta remedia:q; ꝓpter hoc debeant eẽ plura culpe actualis et penarum il lius.Ratione enim qua culpa actualis cum pena de⸗ bita eſt eiuſdem rõnis.vno ſacramento habent expiaꝛi. Ad vltimum dicendum.ꝙ ſacramentum penitẽtie nõ eſt vnum ex inſtitutõne.quia non fuit vna inſtitutio vt tactum eſt:ſed potius ex ſimilitudine repꝛeſentatõnis.li cet em̃ contritio hhabeat ſimilitudinem cum dimiſſione culpe:alia ſcilicet confeſſio et ſatiſſactio cum dimiſſione pene:conueniunt tamen in vna ratõne qtum ad annihi latõem peccati et penitentis vt ſupꝛa taetum eſt. Ad hoc vt mihi videtur competentius poteſt dici.ꝙ ſacramentũ penitentie eſt vnum.inqᷓtum ex ſanctificatione inuiſibi⸗ lem gratiam confert.inq;tum em̃ ex ſanctificatione inui ſibilem gratiam confert ſanctificat purgando a culpa 2 pena.ex iſta ſanctiſicatione que vna eſt.eſt ſacramentũ vnum. Aagis em̃ dicenda eſt vnitas ſacramenti ex paꝛ te efficientie qᷓ; ſanctificatiomis:quia magis eſt ad effici endum ꝗᷓ ad ſignificandum. Ebꝛum ſecundum Onleũnter querit᷑ quo genere vnitatis ſit ſacramentũ penitentie vnuʒ. PMrus berñ. diſtinguit multos modos vniꝰ in.v.li.de cõſideratõne ad Eugeniũ.Eſt vnitas col⸗ ꝛvt multi lapides faciũt vnum aceruum.Et ẽ vni tas conſtitutiua:vt multa membꝛa vel multe ꝑtes vnuʒ coꝛpus ↄſtituunt.Et eſt vnitas ↄiugatiua qua fit vt duo ñ iã duo ſint ̊ vna caro. Et ẽ vnitas natiua q̃ aĩa et ca⸗/ ro vnus naſcitur homo. Et eſt vnitas poteſtatiua: qua homo virtutis eſt inſtabilis non diſſimilis.ſed vnꝰ ſibi⸗/ met ſemꝑ nititur inueniri.Et eſt vnitas conſentanea.cũ ꝓ caritatem multoꝛum hominũ eſt coꝛ vnum et aĩia vna 272-⸗ Acxt᷑iiij. Et eſt vnitas votiua:cum anima votis omnibo adheꝛene deo vnus ſpiritus eſt.j.Coꝝ.vj.Et eſt vnitas dignatiua:qua limus noſter a tei verbo in vnam aſſum ptus eſt ꝑſonam.Et eſt vnitas ſubſtantifica.que eſt vni tas trinitatis:que qua tres perſone ſunt vna ſubſtantia Conſſat ꝙ hoc lacramentum nõ eſt vnum vnitate colle⸗ ctiua.quia in illa vnitate nullus requiritur oꝛdo vnito rum.cuius cõtrarium eſt hic. Qeq; vnitate conſtitutiua quia illa vnitas eſt vnitas collectiua ſiue colligationis que eſt rerum materialium.conſtat autem ꝙ non eſt ibi ponere aliquem aliquem alium modum vnitatis eoꝛum que ponuntur in pꝛedicta diniſione.et ita vt videt᷑ nullꝰ eſt ibi ponendus ./Ken ponſio.ꝙ eſt vnus modus vniꝰ Fm quem que ſunt᷑ membꝛa ſm ſe:babent vnitatem rati one pꝛincipij vnius a quo ꝓcedunt.que aũt ſunt partes penitẽtie:ex vno pꝛincipio efficaciam habent et virtutẽ. quod quidem pꝛincipium eſt penitẽtia gratia vel vir⸗ tus.hunc autem modum vnius ponit dyoni.in li.de di⸗ uinis noĩbus dicẽs ſic.quod eſt multa ꝑtibo eſt vnum to to.quod eſt multa accidentibo vnũ eſt ſubiecto. quod eſt multa numero vnũ ẽ ſpẽ.qð eſt młta ſpeciebo vnũ eſt ge⸗ nere.quod eſt multa ꝓceſſibo vnũ eſt pꝛincipio.et hoc vl timo mõ ꝑtes ſunt penitẽtie que ſunt młta ꝓceſſibo:vnũ ſunt pꝛincipio.oꝛdinat᷑ em̃ cõfeſſio ad cõtritõem ſᷣm quẽ dam modũ ꝓcedẽdi et ſatiſſactio ad ↄſeſſionẽ.qui inquã modus ẽ iᷓtum ad efficaciam et virtutẽ.quoꝝ oĩm ẽ vnũ pꝛincipium pꝛimũ.ſcʒ gratia ſiue virtus penitẽtie.Vel aliter pt᷑ dici.ꝙ penitẽtia eſt vnũ ſacramentũ eo mõ quo vnũ dicitur vnitate ſacramẽti. Vnum em̃ dicit᷑ multis modls in li.de vnitate et vno.diuidit᷑ em̃ vnũ ſic. Unuʒ aliud eſſentie ſimplicitate vnũ.vt deus. aliud ſimpliciũ cõiunctione vnũ.vt angelus et aĩma. quoꝛũ vnumqðq; eſt cõiunctione materie et foꝛme.et hoc ibi dicit᷑ ſᷣm cõ⸗/ poſitõem:tñ ibi ſunt componentia q̃ſi materie et foꝛme. Aliud eõtinuitate:vt arboꝛ et petra.Aliud cõpoſitione vt ex multis tabulis vna archa. Aliud cõgregatõne: vt vnus ꝓplus vnus grex et aceruus tritici.Alia dicũt᷑ vnũ ꝓpoꝛtione.vt rectoꝛ nauis et gubernatoꝛ ciuitatis vnum ſimilitudine officij. Alia vnũ accidẽte:ſicut agnus ⁊ nix vnũ albedine.Alia nᷣo dicunt᷑ vnum numero:vt diuerſa accidẽtia que vno ſubiecto inſunt dicunt᷑ vnum numero i.numerando.vt boc dulce et hoc idem ceruleum.Alia vo dicunt᷑ nnum ratione:ſed hoc duobo modis.vel rati⸗/ one cõſoꝛtij:vt intellectꝰ et vocabulum et res vnum ſunt genus.vel ratione vnius ſacramẽti:vt ſpũs.aqua ⁊ ſan uis dicunt᷑ vnum. Alia vᷣo dicunt᷑ vnum ꝑticipatione peciei:vt plures homies ſunt vnum. Alij vᷣo vnũ lingua vel natione:vt multi homines vna gens et vna tribus. Alia ðᷣo dicunt᷑ vnum moꝛe.Et hoc duobo modis.quia aut ſᷣm conſenſum virtutum ⁊ dilectõnis:vt multitudi nis credentium coꝛ vnũ Act.iiij.aut ſᷣm conſenſũ vicij: vt qui adheret meretrici vnũ coꝛpꝰefficit᷑ cum ea.j.coꝝ. vj · Dicendũ ꝙ penitẽtia eſt vnum.et ꝑtes penitẽtie vnũ eo modo vnius quo multa dicunt᷑ vnum rõne ſacramen ti. eo modo qͥ ſpũs.aqua et ſanguis dicũtur vnũ.Aug. em̃ exponit illud verbum.j.ioh.v.Tres ſunt qui teſtio⸗ nium dant in terra:ſpũs aqua et ſanguis.⁊ hi tres vnũ ſunt.dicit vnum ſunt ſacramẽtũ.In baptiſmo em̃ ẽ ſpi⸗/ ritus viuificãs:aqua abluens:ſanguis redimẽs.Sicut em̃ hec tria dicunt᷑ vnũ rõne vnius ſacramenti.cuius ſa cramenti effectus eſt reꝑatio homĩs lopſi.et qᷓtũ ad mi⸗/ niſtratõem vite amiſſe ꝑ moꝛteʒ culpe:et q;tum ad ablu tõem a ſoꝛdibo peccati:et qtum ad ſatiſfactõem ꝓ pena quod notat᷑ ꝑ redemptõnem ſanguĩs:ſic ꝑtes penitentie vnum dicũtur ratione vnius ſacramẽti cuiꝰ eſt idem ef: ſectus. Dicendũ eſt igit᷑ ꝙ ſacramentũ penitentie ẽ vnuzʒ ſacramentũ.et ꝑtes penitentie ſunt vnum in ſacramẽto et noe ratione qua cõcurrũt in vnum ſignificando ⁊ effi endo. ¶ Membꝛum tercium penitẽtie virtutis an penitẽtie ſacramẽti. K penitẽtie virtutis:videt᷑ ſic. penitentia De rtus pꝛioꝛ eſt et cõmunioꝛ qᷓ; penitẽtia ſa cramentũ.qꝛ vbicũq; eſt penitẽtia ſacramentũ eſt penitẽ tia virtus et nõ ecõuerſo.quod aũt pꝛimũ eſt et comuni us:eſt ſimplicius et ita magis vnũ.( Contra.penitẽtia virtus eſt generalis et q̃ſi circuit om̃es virtutes. penitẽ tia ſacramentũ eſt vnum ſpeciale ſacramentũ. mioꝛis at eſt vmtatis illud qð eſt generale q quod eſt ſpeciale: qꝛ quãto aliquid generaliꝰ eſi:tãtomagis accedit eius vni tus ad vnitatem generis ¶ MRñſio.qꝙ vnitas virtutis pe nitẽtic eſt maioꝛ qᷓ illa que eſt penitẽtie ſacramẽti.¶¶ FHo hoc qð obijcit. ꝙ penitẽtia virtꝰ ẽ virtus generalis ⁊c.di cendũ ꝙ ſiẽ dictũ eſt ałs.multipliciter dicit᷑ tus geneꝛa lis. vel qꝛ couenit generalit᷑ om̃ibo et de om̃ibo pᷣdicat᷑:xt vtus genꝰ pᷣdicat᷑ de q̃libʒ. vel qꝛ integraliter ẽ: cũ om̃es vtutes ſicut generalis iuſticia integꝛaliter cõtinet om̃es Onſequẽter querit᷑ vtrũ maioꝛ ſit vnitas ðᷣtutes. vel qꝛ om̃es virtutes cõcomitant᷑ illã in elitione actuũ ſuoꝝ.neqʒ pꝛimo mõ neq; ſecũdo eſt penitẽtia vir tutis generalis.ſed tercio:qꝛ ſcʒ cum penitẽtia ſunt oẽs virtutes alie. mouẽtes ad fines ſuos ĩ penitẽtia. vnaque ꝙᷓ; em̃ virtus habet libertatẽ mouẽdi actus ſuos ad finẽ ſuũ aſſequẽdũ in penitẽtia.et hoc vel eliciẽdo vel imꝑan do. Hac eadẽ generalitate ẽ penitẽtia ſacramẽtũ.ↄcomi⸗ tatur em omes vᷣtutes actꝰ penitẽtie ſacramẽti. Nec pt hoc dicendñ eſi ſacramẽtũ generale.qꝛ ratio ſacramenti ſumit᷑ ex ꝑte ſignificationis et efficiẽtie: cõcomitãtia aĩ᷑ nõ reſpicit niſi efficaciã nõ aũt ſigniſicatõem. maioꝛ igit eſt vnitae penitẽtie vᷣtutis ꝙᷓᷓ penitẽtie ſacꝛamẽti:qꝛ peni tentia ſacramentũ cõmuĩcat in ſuo eſſe diuerſitatem ex ꝑte ſigni qð nõ facit penitẽtia virtus. beum quartum Onſequẽter querit᷑ de noĩatõne buius ſa⸗ cramenti. Et querit᷑ vtrũ debet denoĩari a ſignificatõe vel a cauſatõne. e a cauſati one: videt᷑ ſic. Sacramẽta noue legis ſunt magis ſunt ad cauſondũ qᷓ; ad ſigniſicã dum.ergo magis venoĩanda ſunt a ſignificatõe qᷓ a cau ſatione. Pꝛet.licet ſacramẽta er inſtitutõe ſignificẽt: magis tñ ſunt inſtituta ad cauſandũ qᷓ; ad ſignificanduʒ Qon em ſunt inſtituta neq; miſtrata niſi ad ſalutẽ cõfe⸗ rendam. igit᷑ vt pꝛins ¶ Cõtra. nomẽ dicit᷑ inqtũ eſt no ta. vnde ratio denũciatois debet imponi a notificatõne. ſed magis innoteſcit penitẽtia ſiłr et alia ſacramẽta a ſi gnificatõne ꝙᷓ a cauſatõe:igit᷑ magis debent denoĩari ⁊c Reſpõſio.multiplex eſt ratio quare magis denoĩant᷑ a ſignificatõne qᷓ; a cauſatõne.vna eſt ſignificatõnis vni uerſalitas et ꝑticularitas cauſatõio. vt em̃ dicit bugo. Sacramentũ habet quãdam innatã ſilitudieʒ reſi pectu ſui ſignificati.quia igit᷑ inꝙ̃tum eſt ſignũ: habet ſimili⸗ tudiem materialeʒ cũ ſuo ſignificato.inqtum cauſa nul lam. et ita ex ſe habet rõem ſignificãdi:cauſandi aũt nõ er ſe:magis debet denoĩori a ſignificatõe qᷓ a cauſatõne vt ab illo quod ẽ illi magis eẽntiale. Ad illa ergo que obiecta ſunt.ſcʒ ꝙ magis ſunt ad canſandũ ⁊c̃.dicendũ ꝙ ex hoc nõ ſequitur ꝙ debeat denoĩari a cauſatõne. tũ ꝓter rationes pꝛetactas:tum quia ſignificatio eoq eſt ad ſignificandum ſiue notificãdum conuenit nomiĩ.o men em̃ dicit᷑ inqtum eſt nota et dictũ eſt. ¶ Mueſtio. lxij. de oꝛdine penitentie ſacramenti. penitentie ſacramenti. de hoc querũtur tria pꝛincipaliter. Pꝛimum eli de ipſa inqtum eſt oꝛdinata ad pꝛofectum in merito et dicitur füdamentum. Secun⸗ dum ad cuidentiam ꝓpoſiti determinatur de fundamen to cõmuniter ſumpto. Tecium inqᷓtum eſt oꝛdinata ad liberandum a naufragio.et dicitur tabula. embꝛum pꝛumum Runo queritur vtrum penitentie ſacꝛamẽ tum ſit fundamentum. E ſic:videt᷑ ꝑ hoc q illud quod pꝛius eſt oꝛdine nature ĩ edi⸗ ficio ſpirituali fundamentum eſt ſicut in ediſficio materiali.ſed penitẽtia virtus eſt pꝛima virtus et eo modo quo eſt pꝛima eſt fundamentum. Igitur cuʒ penitentia ſacramentum in ſuo eſſe concernit penitenti⸗ am virtutem:videtur ꝙ ſimiliter ſit fundamentum ĩ edi ficio ſpirituali.¶ Itez impoſſibile eſl domum dei edifica ri in coꝛpoꝛe hbominis niſi vſtruatur edificium ſathane et ipe expellatur. Sed hec deſtructio et expulſio fit ꝑ ſa⸗ cramentum penitentie. ꝗ¶ Si diceretur ꝙ non: immo penitentiam virtutem. Contra.pfectiꝰ de ſtruit᷑ ediſiciũ quitur de oꝛdine — ==è Se. S. S. — ni = Dð n iĩ Nn in⸗ lul dyaboli ꝑ ſacramentum penitentie:qᷓ ꝑ virtuteʒ penitẽ tie.ergo ſtructio ip̃a magis aſcribẽda eſt ip̃ᷣi penitẽtie ſacramento ꝙᷓ virtuti.ſed in edificio ſpnᷣali dicitur fũda mentum illud qnod eſt pꝛimo oꝑatiuum:ergo ſacramen tum penitentie eſt fundamentuin. In ediſicio em̃ mateꝛi ali dicitur fundamentum materiale ſubſtratũ. In ſpiri tuali quod eſt pꝛimũ oꝑatiuum intra ſicut patet de ſide. Item ſacramento penitentie tolluntur peccata: et vir⸗ tutes inſeruntur.quod aũt tale eſt:eſt initiũ ediſicij ſpi⸗/ ritualis.initium autem et fundamentum idem ſunt:er⸗ ⁊c. In peccatoꝛe autem nihil eſt edificij ſpiritualis.ꝑ ſacramenta autem penitentie amouentur impedimenta ipᷣius conſtructionis.et ſlernuntur ea ſuper que ediſicã⸗ tur illa ex quibus conſtruitur et ꝑficitur ipᷣin edificium ct ita videtur vt pꝛius ¶ Contra.pẽ ia ſacramen⸗ tum non nominatur.vj.heb. vbi illa nominãtur que ra- tionem fundamenti ſoꝛtiuntur. ¶ Reſponſio.ꝙ modo quodam cõmuni dicitur penitentia ſacramentum fũda⸗ mentum.modo autem ſpeciali quo dicitur fundamentũ vj · hebꝛe.ibi.nõ rurſum iacientes fundamentum penitẽ⸗ tie ab operibus moꝛtuis ⁊c̃.non dicitur fundamentum hec infra plenius patebunt.4 Ratõnes ergo pꝛime que concludunt ꝙ penitentia ſacꝛamentum dicitur fundamẽ tum poſſunt concedi. Sinuliter et ille que concludũt q; nõ eſt ſundamentum.quia licet modo quodam cõmuni dicitur fundamentum:non tamẽ illo modo ſpeciali quo determinatur.vj.ad hebꝛe.ſic pꝛimo determinatur com muniter que dicũtur fundamentũ et eoꝝ differentia. embꝛum ſecundum Onſequẽter queritur de fundamento cõ⸗ muniter ſumpto. Et pꝛimo eo modo quo de illo determinat apoſtolus heb. vj. Se⸗ Acundo quo modo penitentia eſt fundamen tum.Tercio vtrum penitẽtia fundamentum pᷣcedat ba⸗ ptiſmuʒ an ſequatur. Quarto de numero eoꝝ que ponũ tur in fundam̃to.Quĩito dæ oꝛdie eoꝝ. q̃ ſunt ĩ füdam̃to. rticulus pꝛimus Irca pꝛimum queritur de qua penitentia in telligendum ꝙ ſit fundamentum. An de peni tentia inqtum eſt ſacramentum.an inq;tum leſt virtꝰan inqᷓtũ eſt actus virtutis an inqᷓtũ eſi actus infoꝛmis pꝛecedens ip̃am virtutem. Qon pꝛĩo modo.quod patet ex ſeꝛie textus.bebꝛe.vj.et glo.dicitur em̃ ibi.i Qon ruꝛſum iacientes fundamentum penitentie ab operibus moꝛtuis et fidei ad deum baptiſmatum do⸗ ctrine ⁊c̃.ibi glo. Sicut eum qui ad doctrinã Farum in⸗ ducitur elementa pꝛimum opoꝛtet audire: ſic et xpᷣianũ hoc ſcire integre ⁊ nibil dubitare de iſtis ſine quibo vita nõ aderit integra. IJdðo quicunq; aliquo s ad ſidem con uertit:pꝛius facit penitere.in deum credere.baptiʒari ĩ remiſſionem peccatoꝛum.confirmari ꝑ impoſitionẽ ma nuum:ac reſurrectionem in die iudicij pꝛeſtolari. Ecce ꝙ er ſerie textus et glo.habetur.ꝙ pemitentia quam po nit fundamentum: pꝛecedit fidem et baptiſma quod non conuenit penitentie ſacramento.bac eadem ratione nec penitentia virtus dicitur füdamentum.quia illa nõ pꝛe cedit fidem ſicut penitentia de qua dicitur ꝙ eſt funda⸗ mentum. Eadem ratione nec penitentia pꝛout eſt actus virtutis.quia ſi penitentia virtus poſterioꝛ eſt fide vir⸗ tute: multoſoꝛtius et penitentie actus qui elicitur ex pe⸗ mtentia virtute.igitur relinquitur ꝙ ſolummodo peni .:i;G tentia que eſt actus infoꝛmis dicitur fundamẽtũ ¶ Cõ tra.penitentia actus infoꝛmis non eſt fundamentum. cum fundamentum maneat in ipſo edificio Peniten⸗ tia infoꝛmis non manet in edificio ſpirituali.¶ Pꝛe⸗ terea.xxvj.yſa. A facie tua domine concepimus 2 pe perimus ſpiritum ſalutis. Alia littera. Atimoꝛe tuo domine concepimus.Et glo.Math.iij. P enitentiã agi te oicit. Penitentie virtus timoꝛe coneipitur. ſed in Alxi.. ter illa que infoꝛmia ſunt illud quo eſt conceptio ſalutis vel virtutis.eſt pꝛimum in via illa ſcilicet in via ſalutis vel virtutis. Quod autem pꝛimum eſt in hac via vel oꝛ⸗/ dine ſundamentum debet dici: igitur potius inter infſoꝛ mia in via iſta timoꝛ debet dici fundamentum ꝗꝙᷓ actus infoꝛmis qui eſt penitentia. ¶ Ytem a timoꝛe iſto pꝛoue⸗/ nit penitentia infoꝛmis.id eſt doloꝛ infoꝛmis.igitur pa⸗ tet ꝙ timoꝛ debet dici potius fundamentum ꝙꝙ peniten⸗ tia. 4 Item fides dicitur fundamentũ vt babetur a glo. Peb. xj. Penitentia vt babetur. vj. heb.ion iacientes fundamentum. Caritas vo dicitur fundament. Eph. iij. In caritate radicati et fundati. Et grego. in omelia · NMon babet aliquid viriditatis ramus boni operis:niſi maneat in radice caritatis. Ecce ꝙ eſt radix. Nem tioꝛ Ecẽi.j. Ynitium ſapientie timoꝛ domini. Initiũ autem in edificio ſpirituali idem eſt quod fundamentuʒ.4 Itẽ Eccẽi.xxv. magnus qui inuenit ſapientiam et ſcienti am ⁊c.glo.Limoꝛ ſanctus domini ꝑmaneat in ſeculuz ſeculum.ipᷣe eſt fidei fundamentum et caritatis oꝛigo. Item luc.xij.ſi e terreamini ab bis qui occidũt coꝛpꝰ glo. ſicut foꝛtitudinis incentiuũ eſt fides:ita fidei funda mentum eſt foꝛtitudo. 4 JIeem Werñ. ad eugenin. viriu tum bonũ quoddam ac ſtabile fundamẽtũ pũilitas. nem pe ſi nutat illa virtutum cõgregatio: non niſi ruina eſt Item pꝛudentius virtus eſt vidua quꝗ niſi patientia firmat. Ylud autem dicituꝛ fundamentũ rei vnde habz firmitatem. igit᷑ patientia eſi fundamentũ vtutis. Que⸗ ritur igit᷑ cum hec nõ eodem modo et eadem ratione di⸗ cant᷑ fundamẽtum. que eſt differẽtiaĩ ratõe dicẽdi:Fm ꝙ hec dicũtur fundamentũ.¶ Reſponſio.ꝙ quodamodo vita eterna fundatur ĩ merito. Eſt em meritũ ſubſtramẽ tum vite eterne: ſicut ſundamẽtũ rei cuiꝰ eſt fundamen⸗ tum. Sʒ ẽ meritum in ꝓgreſſione.et eſt meritu in remiſ⸗ ſione. In pꝛogreſſione operũ virtutũ.et ĩ remiſſione ma loꝛum ↄmiſſoꝝ. Pꝛout igit᷑ meritum eſt in ꝓgreſſione: . ſic quelibʒ virtus tam cardinalie qᷓ gratuita dici poteſt funda mẽtum cõmuni modo loquẽdi·om̃es em̃ cõcurrũt et cooperant᷑ ad meritum vite eterne.ſᷣm ꝙ meritũ atte dit in remiſſiõe: ſic penitẽtia dicit᷑ fundamentum. a hoc vtẽ vᷣtus:et vt eſt ſacramẽtũ.Ea em̃ rõne qua pemitena dicit᷑ pꝛima virtꝰ dicit᷑ fundamẽtũ.Et ea rõne qua dicit᷑ pꝛimũ ſacramentũ ſcʒ in remiſſiõe actualiũ dr fũdamẽ⸗ tum. Sʒ vt eſt virtus inỹᷓtum ea fit remiſſio velicti in deum. Et vt eſt ſacramẽtũ inqtum ea fit remiſſio cxlicti in deum et in eccleſiam. ſpecialioꝛi modo. et ratione di⸗ cunt᷑ quedã vᷣtutes fundamẽèta.ſic fides:caritas:humili tas:foꝛtitudo:patiẽtia. Ndes aũt dicit᷑ fũdamẽtuᷣ.et no ſolũ fundamentũ:bᷣ pꝛimũ fundamẽtũ:qꝛ ẽ pꝛimus habi tus quo homo ſuꝑ ſe aſcẽdit.vt ſic aſcẽdendo babitet in edificio ſpũali et celeſti.⁊ ſic vnit᷑ cũ pꝛio. Pꝛet.pꝛioꝛ eſt natura alijs virtutibo theologicis.et motꝰeius eẽntialit pcedit ad generatõez motuũ alioꝝ· vnde rõne quaẽ pᷣmꝰ babitus quo hõ aſcẽdit ſupra ſe vt ſic vniat᷑ pꝛimo ⁊ roe qua naturaliter alias pꝛecedit que vniunt deo et motuo eius eẽntialiter motus aliuꝝ dicitur pꝛimũ fundamẽetu Pꝛeterea. fides ꝓpꝛie dicitur fundamentum. caritas ra dix ꝓpꝛie.Alia em eſt ratio fundamẽti et alia radicis · fũ damentum eſt quo ſtat res in eſſe. Radix eſt quo vegeta tur et creſcit vſq; ad terminum debitum.Eſſe in moꝛibo attenditur in vita gratie ſiue virtutis que eſt ex ſide. vn⸗ te iuſtus ex fide viuit Ro.j.vbi habetur in glo.ꝙ omis qui iuſtus eſt viuit ex fide. bec aũt vita pꝛins eſt vita iu ſticie. Uegetatio et creſcentia in merito ẽ a caritate. vlñ glo. ephe.nij. In caritate radicati et fundati.id eſt firmi teꝛ plantati ad ſimilitudieʒ arboꝛis.inquato plus terꝛe infigitur: tãto plus trabit humoꝛeʒ et creſcit et vberius fructum reddit.ſic igitur fides eſt fundamentũ inqꝙtum ab ea eſt indiuiſio eſſe. Caritas iñtuʒ ab ea ẽ indiuiſio finis. Altera em̃ fundat ſine foꝛmat in eſſe:reliqua ii eſſe cõiuncto cũ fine. Ad boc aũt ꝙ ꝑſeueret edificiu ſpũale requiritur ꝙ cuſiodiat᷑ in eſſe.et hoc tribo modis:iuxta quod ſolent materialia ediſicia conſeruari in eſſe. ſcz ne diſſoluentur ꝑtes edificij ĩ ſe:ſicut ſolent ex delibilitate. et ne ſubuertentur ex deſtructõne fundamẽti.⁊ ne deyce rentur impetu pꝛocelle. Similiter debet conſ. eruari edi⸗/ ficium ſpũale ſeʒ ne diſſoluantur partes edificij. et hoc facit humilitas.Ende greg. Soli ruine edificat ſi ante molem fabꝛice humilitatis fundamẽta nõ pꝛocurat. Et ne füditꝰ euertat᷑ ⁊ facit tioꝛ.ꝑ pcrm em̃ euertit domꝰ ſpualis fũditꝰ.qꝛ fũd amẽtũ tollit᷑.vñ iqᷓtũ timoꝛ reddit ſollicitũ ad fugam eoꝝ q̃ ſubuertũt fũd amẽtũ dicit᷑ fun damentum.vnde ecẽs.vij. Oui timet deum nihil negli⸗ git. Et hoc eſt quod dicitur ecci.xxvj.Si non in timoꝛe ñi tenueris te inſtanter:cito ſubuertet᷑ domus tua. tũc dicitur domus ſubuerti.quando quod ſubtus eſt ſe cʒ fun damentum defuit. Et ne deijcitur impetu impꝛouiſo ꝓ⸗ celle.⁊ hoc facit patientia:qua patiẽter ſuſtinent᷑ aduer ſa. Patientia em̃ eſt vt dicit Tullius.honeſtatis atz vti litatis cauſa.rerum arduarum atʒ difficilium volunta ria ac diuturna perpeſſio.hac aũt ratione dicitur foꝛti⸗ tudo fundameneuʒ ſcilicʒ inqᷓtum patitur aduerſa:non deficiens impellentibo pꝛocellis ſprritualibo.Sic igituꝛ triplex eſt fundamentum cuſtoditõis. vnum attenditur penes humilitatem affectus: aliud penes ſollicitudineʒ rationis ſiue intellectus:terciũ penes ſufferentiam effe⸗ ctus. Alia rõne dicitur ſoꝛtitudo fundamentum fidei. ſicut patet ex glo.xij.luc.ſcʒ in ꝙᷓtum roboꝛat fidem pꝛo⸗ batam. INides enim pꝛobatur impetu paſſionum Vnde in hmõi impetu roboꝛatur foꝛtitudie ne cadat paſſioni bus.⁊ inqᷓtum ſic eius fundamentũ dicitur foꝛtitudo.i. firmamentum ratõne pꝛetacta. Similiter timoꝛ dicitur fundamẽtum fidei.ſcʒ quia timoꝛe cauetur ab illis que ſunt cõtraria fidei.ſic humilitas poteſt dici fundamẽtũ fidei:quia captiuat intellectũ pꝛacticum in obſequium xp̃i.ij. Coꝝ.x. Exr his patet qualiter ſit ad vltimo queſi⸗ tum dicendum. Ao hoc quod queꝛit᷑.an penitentia ſit fundamentum ſic vel ſic ⁊c. dicendũ ꝙ generaliter ſumẽ do fundamentum pꝛout meritum dicitur fudamentum. dicitur penitẽtia virtus:et motus virtutis:et ſacramen⸗ tum fundamentum.ſed eo modo quo dictuz eſt ſcʒ ꝙ me ritum remiſſionie ampliato noĩe dicitur fundamentum vi.aũt ad heb.dicit᷑. enitẽtia eſt de fundamento inqtũ eſt actus infoꝛinis pᷣcedens fidei virtutem.¶ Ad illdð qðᷣ obijcitur de timoꝛe ꝙ debet dici potius de fundamento: qꝛ timoꝛ eſt illud quo eſt actꝰ penitentie infoꝛmis.dicen⸗ dum ex hoc nõ ſequitur ꝙ ſit de fũdamẽto.qꝛ illud ſo⸗ lum dicit᷑ eẽ de fundamẽto qð cõtingit mereri.neq; timo re pene pꝛo peccato.neq; cognitione peccati meretur ꝗs ſed ſolum incipit meritum qñ icipit doloꝛ de peccato.qñ em peccatoꝛ dolet etiã doloꝛe infoꝛmi q; ſic dolendo pᷣpa⸗ rat ſe ad gr̃am:quodãmodo de cõgruo meretur gratiaʒ penitentie ſeun potius gratiam gratiſdatã.vnde ineſt illi doloꝛ ille. vt em dicit yſið. de trini.xiij.ca.iQAihil peius qᷓ culpam agnoſcere nec deflere. VUnde neq; ↄgnitio pecca ti neq; timoꝛ eſt de fundamẽto:ſed doloꝛ de peccato.qꝛ in doloꝛe mediãte gratia gꝛatiſdata pꝛeparat ſe peccatoꝛ ad ſuſceptõem gratie pfectioꝛis.¶ Ad aliud qð obijcitnꝛ de penitentia ſm ꝙ eſt actus infoꝛmis nõ manet in edificõ dicendum ꝙ m ꝗ generaliter dicitur fundamẽtum eſſe illud qð eſi meritoꝛium aliquo modo.ſiue mediante gꝛa tia gratiſdata ſiue gratumfaciente. nõ requiritur ꝙ gc⸗ quid eſt de fundamento ſit de edificio. quia ſic loquẽdo dicitur eẽ de fundamento qꝗð diſ ponit vel pᷣparat ao eſſe eoꝝ que ſunt dæ edificio.ſic penitẽtia infoꝛmis diſponit et pᷣparat penitẽtem ad fidem et baptiſmum et alia que ſunt de fundamento. irrtcicnlus ſecundus Hnſequẽter querit᷑ qũo penitentia eſt funda mentum. dicit᷑ em̃.vj.ad beb. Mon rurſũ iaci Eentes fundamentũ penitentie ab oꝑibus moꝛ tuis et fidei ad deum baptiſmatum doctrine. impoſitio ms quoq; manuũ ac r̃ſurrectõis moꝛtuoxꝝ et iudicij eter ni. Obi gio. Qð pꝛius dixit ſermonem inchoationis bic aꝑpellat fundamentum: eo ꝙ ad rpᷣianam religioneʒ ve mientibo pꝛius ponit᷑.et ſuꝑ hboc qð ꝑfectionis eſt edifica . tur. et dicitur ibi ſermo inchoatõis.quo xpᷣc inchoat in nobis ſcʒ de initio fidei.et poſt diuidit fundamentũ ĩ.vj. que ſunt inchoatio.ſcʒ penitentia:fides: baptiſmatũ do ctrina:et impoſitio manuũ:et reſurrectio atz iudiciuʒ. Queritur ergo quomodo penitentia dicitur fundamẽ⸗ tum qꝛ.j.Coꝛin.iij.Ifundamentũ aliud nemo ponere po teſt pꝛeter id qð poſitũ eſt quod eſt xpᷣc iheſus.glo.i.xpᷣi fides.igitur ſola fides eſt fundamentum. non igitur pe⸗ nitentia. ¶ IJItem Deb. xj. Nides eſt ſ perandaruʒ rerum ſubſtantia.glo. ꝓpꝛie dicitur fides ſubſiantia:quia ſpe⸗/ randis ſubſtat. et facit ea eſſe in credente in alia vita: et quia fundamentum ẽ oĩm bonoꝛũ bec glo. Ecce ꝙ fſides dicit᷑ fundamentũ oĩm bonoꝛꝝ. ergo eſt fundamentũ pe⸗ nitentie et oiĩm alioꝛum bonoꝛum igitur cum bona om⸗ nia ſpualia ſint vnius edificij:nõ ſunt plura fundamen ta. ¶ Item. ij. theſſal. ij. firmuz fundamentũ tri ſtat. glo. illi ſtant ſcʒ quos deus eligit et ĩmobiliter in fide funda uit. oĩm igitur electoꝛum eſi fides fundamentum. eoꝛun dem aũt nõ ſunt plura fundamenta. 4 Item. v. ad heb. Rurſum indigetis vt vos doceamini que ſunt elementa exoꝛdij ſermonum dei. Ibi glo. eroꝛdium ſermonũ ciẽ ſimplex doctrina.i.ſimbolum ſidei.elementa em̃ eiꝰſunt materia quam continet.vt natiuitas:paſſio.ſed exoꝛdi⸗ um ſermonis dei eſt idem quod ſermo inchoationis xpᷣi ſermo aũt inchoatõis xpi eſt ſimbolum fidei vt dĩc glo. in eodem. ſed ſermo inchoationis xp̃i eſt idem qð funda mentũ:qꝛ cõtinet ſex fundamẽta.vcñ glo. vj. ad heb. qð pꝛius dixit ſermonẽ inchoatõis:hic oppellat᷑ fundamen tũ. Hoc aũt fundamentũ diuidit in fer ⁊c̃.igit᷑ ſimboluʒ fidei ſolũ eſt fundamentũ.ſed fides cõtinet totũ ſit imbolũ fidei.Ande ſuꝑ illud.xi.ad hebꝛe.eſt fidei ad deũ:dicit. vt.ſ.omnes ꝑtes fidei ha bent. eꝛgo ſola fides eſt funda⸗ mentũ. 4 Iem fide docemur peccata dimitti ꝑ pniam. ſed per hoc quod dicit᷑ fundamentum fidei ad deum in⸗ telligunt᷑ omia que fide cõpꝛehendunt᷑.vnde glo. ibideʒ fundamentũ fidei que fit ad deum.vt.ſ. om̃es ꝑtes ſidei habeant 2 nõ aliunde putant eſſe iuſticiam. igitur ſi eſt fundamentũ:compᷣhendit᷑ ſub fundamento fidei.¶¶ Iteʒ Aug. d.v.reſponſionibo. Penitẽtia eſt res optima⁊ ꝑfe cta que om̃s defectus ⁊c. Sed oĩno alia eſt ratõ ꝑfectio⸗ nis ⁊ inchoatõnie.igitur cũ ratõ fundamẽti dicat incho atõem:penitentia aüᷣt perfectõm. ergo ⁊c. ¶ Iem hiero. Penitẽtia eſt ſecunda tabula poſi naufragiuʒ. Zabula aũt dicit᷑ inqᷓtum ꝑducit ad poꝛtum.ſed fundamẽtũ cũ di cat rõem inchoatõnis eſt rõme contrarie: idem igit᷑ non poteſt eſſe tabula ⁊ fundamentũ. Item penitentia ⁊ im penitentia ſunt oppoſita.igit᷑ cum in edificio peccati ſit penitẽtia vltimũ:⁊ in edificio virtutis peniten ria vltimũ. igit᷑ non eſt fundamentũ.(¶ Ad boc dicendũ ꝙ fides dicit᷑ fundamẽtũ: ⁊ penitẽtia dicitur fũdamẽtũ. ſed fides dicit᷑ ſimpliciter:penitẽtia i n reꝑatione edilicij ſpñalis qð ꝑ peccatũ poſſum eſt ruinam. omnis aũt vir⸗ tus quodammodo eſt fundamentum.ſ. meriti ſiue meri⸗ torie actõnis vite eterne. ſed fides ſimpliciter fundamen tum dicit᷑ ⁊ fundamẽtũ ſundamẽtoꝛũ.Vñ ·ij . ad ephe. ſu per fundamẽtũ aploꝝ ⁊ ꝓpbetax.i.ſuꝑ rpᷣm qui eſt fun⸗ da mẽtũ preter quod nemo aliud poteſi ponere.j coꝝ· in Dicunt᷑ tamen apoſſoli ⁊ prophete fundamentum.Inð ps.fundamenta eius in montilv ſa nctis. ſed xps eſt pꝛi⸗ mum ⁊ maximũ fundamentũ.ꝗ ſicut aꝑte dicit ſanctus ſanctoꝝ:ſic figurate fundamentũ fundamentoꝝ.ſi ergo ſacramẽta cogites:xpᷣo eſt ſanctus ſanctox.ſi gregẽ ſub ditũ cogites:xpᷣus eſi paſtor paſtoꝝ.ſi ſabricaʒ cogites: xpᷣs eſt ſundamentum fundamentoꝛum: bec glo. xp̃s aũt dicitur fundamentum ⁊ fides xpᷣi ſicut habetur in gloſa ſuper illud.Qemo poteſt aliud ponere ⁊c. j. coꝝ.ii.bec igit᷑ nõ cõtradicũt.ꝙ ſola fides eſi fundamẽtũ ⁊ peniten — — ⸗ — — 0 — S — — Nd e ¶ LNueſtio tia eſt fundamentũ.qꝛ ꝙ dico ſolum:cũ dicit᷑ ſola fides ẽ fundamentũ:eſt nota anthonomaſie nõ güt excluſionis. Pꝛet.cũ dicit᷑ ꝙ vnius edificij ſpũalis nõ eſt niſi vnum fundamẽtum. dicendũ ꝙ vnũ dicit ab vnitate indiuiſio/ nis ſᷣm ꝙ dicitur vnum indiuiſibile. et dicitur.vnuum ab vnitate aggregatõis ᷣm ꝙ dicit vnum aggregatinuz Cum igit᷑ dicit᷑.ꝙ vniꝰ edificij ſpũalis nõ eſt niſi vnum fundamentũ. hec intelligi debet 'm ꝙ vnũ dicit᷑ ab vm⸗ tate aggregatõis.ſicut em in edificio materiali vbi nõ ẽ reꝑire ſoliditatẽ terre.pꝛimo pijciũtur ligna:poſtea ſuꝑ ligna fundant᷑.nihilominꝰ et hec et illa vnum conſtruũt fundamentũ. ſimiliter in edificõ ſpũali:pꝛimũ fundamẽ eſt fides ſuꝑ quã alia fundant᷑ que fundamẽti rõem bñt Ex his pʒ qualiter ad pꝛimo obiecta reſpõderi pt᷑. Ad illud qð obijcitur ꝙ fide docemur pctᷣa remitti ꝑ peniten tiam ⁊c̃.dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑.licet em̃ pcta remitti ꝑ pe nitẽtiam ſit aꝛticulus fidei:nõ tñ penitẽtia. AUnde licʒ vt ex glo.patzʒ ꝑ fundomẽtũ fidei om̃es ꝑtes fidei.i.articu li compᷣhendant᷑:nõ tamen penitẽ᷑tia.q;ꝛ neq; ꝓut virtus vel ſacramentũ vel opus infoꝛme vel foꝛmatũ articulus eſt. ¶ Ao aliud qð obijcit᷑ ꝙ penitẽtia reducit omee defe ctus ad ꝑfectum ⁊c. dicendũ ꝙ eſt loqui de penitẽtia vtẽ ꝑfecta et cõſũmata.et de hac dicit aug· ꝙ eſt res optima ⁊c.Et eſt cõſiderare illã vt eſi ichoata:et ſic eſt de funda mento de quo hic agit᷑. ¶ Ud hoc qð obijcit᷑.ꝙ penitẽtia et impenitẽtia ſunt oppoſita ⁊c.dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑. Pe nitẽtia em̃ inqᷓtũ eſi de fundamẽto:imꝑfectõem reſpicit ꝓpter qð nõ debet poni vltimũ ꝑfectionio. Vñ et in ar⸗ gumẽto magis tenet cõſequẽtiã in ↄtrario qᷓ in ſe.vt in⸗ ferat᷑ ſic. Penitẽtia et impenitẽtia ſunt oſpoſita ſed im⸗ penitẽtia eſt vltimũ in edificio mali:igit᷑ et penitentia eſt pꝛimũ in edificio boni. irticulus tercius Onſeq̃nter q̃rit᷑ vtrũ peĩtẽtia que ẽ fundamẽ tum vel te fundamẽto: pᷣcedat baptiſmuʒ vel — ſequat᷑. Ee aũt nõ pᷣcedat videt᷑ ſic.glo.ſuper illud hebᷣ.vj.i25 rurſum iaciẽtes fundamentũ ab oꝑibo moꝛtuis dicit.i.de peccatis:vel de q̊ ꝙ pꝛioꝛa bona oꝑa peccãdo fecerũt irrita.moꝛtua eĩ oꝑa dicit peccata quia occidũt aĩmas.Ex hac glo.patet.qꝙ loquit᷑ de penitẽtia que eſt de peccatis.que peccata ſunt ſecuta opera bona moꝛtificata ꝑ peccata.ſed oꝑa bona que poſſunt moꝛti⸗ ficari habent ſequi baptiſmũ.nec pᷣcedere poſſunt: igit loquit᷑ apłus ð penitẽtia ſequẽte baptiſmũ.. Cõtꝛa.ibi dem dicit glo. Lota hec vj. recte dici fudamentũ.ſic em̃ eum qui ad doctrinã litteraꝝ inducit᷑. elemẽta pꝛimum opoꝛtet audire:ſic et xpᷣianũ hec ſcire integre:et nil dubi tare de iſtis ſine quibo vita nõ aderit integra. Ideo qui⸗ cunq; aliq̊s ad fidem cõuertit pꝛius facit penitere iudici um credere:ba ptizari in remiſſionẽ peccatoꝝ ⁊ ↄfirma⸗ ri ꝑ impoſitõem manuũ:ac reſurrectõem et diem iudicij pꝛeſtolari.¶ Item Act. ij. Agite penitentiã et baptizet vnuſquiſqʒ veſtrũ. Conſtat ant ꝙ intelligit᷑ de penitẽtia que eſi fundamentũ. Reſpõſio.ꝙ penitẽtia ꝓut eſt de fundamẽto pᷣcedit baptiſmũ.ſᷣm ꝙ expᷣſſius innuit textꝰ Ad hoc qð dicit glo.ꝙ oꝑa moꝛtua dicuntur que pꝛio ra bona oꝑa irrita fecerũt ⁊c̃.dicendũ ꝙ oꝑa bona tunc temꝑis pᷣceſſerũt ſacramentum baptiſmi.quia multi fu erũt boni qui fecerãt bona oꝑa iuxta pᷣceptum legis: vł qui colebant vnũ deum. Elel etiã multi erat catbecumĩ ꝗ erant in gratia anteqᷓ ſuſciperẽt ſacramentũ baptiſmi. qui tales erant:poterãt moꝛtaliter peccãdo irrita face⸗ re oꝑa bona pᷣcedentia. ꝛet᷑.gloſe qñq; exponunt ver⸗ bum aliquod iuxta intellectũ abſolutũ verbi:non ſᷣm in tellectuz queʒ habet in ſerie textus.et ſic eſt in ꝓpoſito. Vnde cum dixerat apluos.fſundamentũ penitentie eſt ab oꝑibus moꝛtuis.glo.exponit que ſimpliciter dicuntur opera moꝛtua.Qñq; exponũt glo.verbum ſᷣm ꝙ cõgru it ſeriei textus.et ſic exponit verbũ pꝛedictũ in alia glo. lxij. Et er hoc eſt ꝙ diuerſe glo. diuerſimode exponüt et em intellectus diſperatos.nec hoc eſt incõöueniens. rticulus quartus Onſequẽter querit᷑ de numero eoꝝ que ponũ tur in fundamẽto.et videtur pꝛimo ꝙ plura beant poni.Secũdo ꝙ paucioꝛa. ritur. quare penitẽtia ſacramentũ nõ ponit᷑ de fůdamen to ſicut baptiſmus:cum ſit ſacramentũ quo fit reſurre⸗ ctio ab actuali ſicut baptiſmo fit reſurrectio ab oꝛigina li. ¶ Itez quare nõ ponit᷑ de fundamẽto penitentia vtus cum ſit virtus penitẽtia vt dicit glo.iij. Math. ibi. Pe⸗ nitentiam agite. licut penitentia infoꝛmis.4 YJtez quaꝛe nõ ponit᷑ ſacramentũ altaris de fundamẽto ſicut et con⸗ firmatõ. cum em̃ vtrũq; datur in robur:qua rõne boc et illud tebet poni de ſundamento. 4 ꝛet. adulti venien⸗ tes ad xp̃ianam religionẽ ſolent inſtrui in fide baptiʒa⸗ ri:confirmari:et coꝛpoꝛe xp̃i refici· ꝗꝓpter quod opoꝛtuit illos inſtrui de ſacramẽto illo.quare ⁊c. ¶ SItẽ quare nõ ponitur de fundamẽto caritas ſicut fides: cũ caritas ſit fundamentũ.iij. ad ephe. In caritate radicati et funda⸗ ti. ¶ Iem xp̃iana religio attendit᷑ penes cultum di.ſed fide.ſpe et caritate colitur deus.ergo et hec om̃es debẽt poni de fundamẽto. ¶ Item querit᷑ quare nõ ponitur ali qua vᷣtus cardialis de fundamẽto ſicut theologica.⸗ IN cũ ð̊ fundamẽto ponant᷑ duo articuli fidei ſcʒ de reſurꝛe ctione et iudicio:quare nõ ſimiliter ponũtur alij? 4 Yte z ſermo inchoatõis et fundamentũ idem ſunt vt dicit glo. ſed ſermo inchoatõnis xp̃i.i.quo xpᷣc inchoat in nobis. ſcʒ quo rudes ſunt catheciʒandi: eſtſi imbolũ fidei et do⸗ minica oꝛatio vt dicit glo.igitur vt atio domi⸗ nica debet poni de fundamẽto.¶ Beſpõſio. ꝙ licut die glo. deſcribit hic fundamentũ rudiũ venientium ad xp̃i⸗ anam religionẽ. Ende glo.ſuꝑ illud heb.vj. Mon rurſũ iacientes fundamentũ. dicit. quod pꝛius dixit ſermonẽ inchoationis:hic appellat᷑ fundamentũ:eo ꝙ ad xp̃ᷣianã religioneʒ veniẽtibo pꝛius ponitur. Et alibi dicit. ꝙ ſer mo inchoatõnis eſt quo rudes ſunt catheciʒ andi.⸗.Cũ igit᷑ querit᷑ quare penitẽtie ſacramentũ nõ ponitur de fũ damento.patet reſponſio.quio penitentia ſacramentuʒ nõ eſt de fundamento venientium ad religionem rp̃ianã ſed ponitur de füdamẽto cꝛedentiũ ſiue reuertentiũ poſt lapſum a baptiſmali innocentia. Pꝛet.exquo de funda⸗ mento poniẽ baptiſmus quo fit remiſſio a culpa 2 pena et in oꝛdine ſacramentoꝝ pꝛimũ eſt baptiſma:nullũ ſa⸗ cramentũ qð cõfertur in remiſſionem peccatoꝛum de ſimul poni cum baptiſmate et fundamẽto.⸗ Ad hoc q queritur de penitentia virtute. poteſt dici ꝙ intelligitur per hoc ꝙ dicitur fundamentum baptiſmatum. Bicit em̃ glo. ibidem baptiſmatum pluraliter:quia eſt baptiſ mus in aqua:in penitentia: in ſanguine. quia ſic mun⸗ datur homo a peccatis ꝑ penitentiam et ſanguinis effn ſioneʒ:ſicut ꝑ lauacrũ baptiſmi. hec glo. Pꝛet. habita fi ce virtute: habet᷑ penitẽtia virtus.quia tũc elicit᷑ penitẽ⸗ tia que eſt actus ſoꝛmatus ⁊ hoc mediãte penitentia vir tute. 4 Ad hoc qð queritur de ſacramẽto altaris. dicen⸗ dum ꝙ aplus diſtinguit inter cibũ ꝑfectoꝝ ? ꝑuuloꝛum Peb. v.dicens ꝑuulos minꝰ capaces dinioꝝ ſacramẽto rum:ꝑfectes magis capaces.EIñ ꝑuulos dicit: gbo opꝰ ſit lacte humili ſermone nõ ſermone ꝓfunditatis diuio rum archanoꝝ. pꝑfectis dicit cõgruere ſolidũ cibũ.i. do⸗ ctrinã ꝓfundi intellectꝰ. Intentio eſt igit᷑ apli cõſequẽ⸗ ter in ſex numerare ea que iacienda ſunt in fundamento inſtructõnis imꝑfectoꝝ. quibo opus eſt lactis nõ ſolidi cibi. ſed ſacramentum altaris eſt de illis que ſunt ꝓfun dioꝛis intellectꝰ ĩmo ꝓfũdiſſimi:t᷑ qð nõ debuit poni — 7 de fundamento. VUnde cũ dñs doceret diſcipulos de hoc ſaucramento ſcʒ coꝛꝑis ſui et ſanguis:multi abierunt re⸗ troꝛſum dicẽtes.durus eſt hic ſermo.quis poteſt euʒ au dire. YJohᷣ.vj.q¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ adulti venien⸗ tes ad xpᷣianã religionem.ſolent refici coꝛꝑe xpᷣi ⁊c.di⸗ cendum ꝙ licet tũc reficerent᷑ neophiti coꝛꝑe xpᷣi adro⸗/ bur virtutũ.et maxime ad ſuſceptõem amplioꝛis robo/ ris in dilectõe dei:tñ cibus ille grandiũ eſi.vnde illa re/ fectio magis fuit ꝓficientiũ qᷓ incipientiũ:licet diſpẽſa⸗ toꝛie daretur inci ientibo.licet igitur incipientes iſtru⸗ erentur in his que ſpectant ad illud ſacramentũ.nõ d⸗ buit tñ poni de fundamento ille ſcʒ fundamento incho⸗ ationis.¶ Ad aliud qð obijcitur de caritate.dicendum ꝙ caritas com pꝛehẽditur ſub fide ad deum. ꝑ hoc em̃ ꝙ dicit᷑ fides ad deum intelligit᷑ fides tendens in deũ. Ra tio aũt generalis tendentie ſiue oꝛdinis virtutum ad de um eſi caritas. Vnde virtus dicit᷑ ab aug.oꝛdo amoꝛis. Similiter pes rectus aĩme caritas ẽ vt dicit aug.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ſpe.dðm ꝙ ſufficiẽter ĩtelligit᷑ ꝑ illua qð ponit᷑ reſurrectõe.reſurrectio em̃ qͥ inſinuat᷑ ſpes pꝛemij ſufficiẽter excitat pctoꝛes ad pniaʒ cum alijs que c fundamẽto ponũtur ſcʒ fide et iudicio.vñ nõ opoꝛtuit p poneret᷑ ſᷣm ſe ſiue explicite de fundamẽto.⸗¶. Ad illð qð querit᷑ de virtutibo cardinalibo.dicendũ ꝙ theologi⸗ ce virtutes imediate oꝛdinãt ad deum.quia idẽ habent ꝓꝙ obiecto et ꝓ fine.cardinales nõ ĩmediate ſed mediate vnge et ſi determinãt deum finem:non tamen obiectum Vnde ſic initiũ alienatõnis a religione xpᷣiana ẽ ex aueꝛ ſione a o:ſimiliter initium religionis xpᷣiane ẽ ex con uerſione ad deum. pꝛopter quod conuenit vt illud pona tur fundamentũ in virtutibo quo initiatur xp̃iana reli⸗ gio.ſcʒ ꝙ immediate cõuertit ad deum.hec aũt eſt vᷣtus theologica nõ cardinalis.¶¶ Ad quod querit᷑.quare nõ ponũtur alij articuli de fundameẽto ſiẽ ũli quiſunt de in dicio et reſurrectõne.Reſpõſio ꝙ inchoantes maxiĩe al⸗ liciũt ad bonũ.timoꝛ ſupplicij:et ſpes ſiue amoꝛ pꝛemij. ꝓpter quod maxime ↄgruit ꝙ te numero articuloꝝ ĩ ſer mone inchoationis ſiue fundamento rudium et inchoã⸗ tium illi duo expꝛimerent᷑:ex quibus habetur timoꝛ ſup plicij et ſpes pᷣmij.¶ Ad quod obijcitur de oꝛatione dñi⸗ ca.dicendũ ꝙ oꝛatio ẽ pius affectus in deum directꝰ.pi⸗ us aũt affectus penitẽtis directus in deum eſi vt dimit⸗ tantur ſibi peccata ſua:qui affectus expꝛimitur oꝛatõne dominica maxime in illa petitione.dimitte nobis debi⸗ ta noſtra.quia igitur affectus penitẽtis eſt circa hoc:nõ opoꝛtuit vt expꝛimeretur. Pꝛeterea.quia petitio hmõi de bet eẽ in fide. AUnde iacob.j.poſtulet in fidei nihil heſi tans.dicunt ꝙ illud inchoationis ſermonis quod ẽ oꝛo dominica illis duobo que ſunt in fundamento ſcʒ penitẽ tia et fide compbenduntur. , „ ¶ Conſequẽter queri . S. ij. tur de numero pᷣdicto.qꝛ videtur ꝙ ſuꝑfluit numerꝰ po⸗ ſitoꝝ in fundamẽto. Ro.j. Juſtus ex fide viuit. igr fides lufficit ad vitam ſpũalem. igit᷑ ad fundamẽtũ bonoꝛuz. Item Marc.vlt. Qui crediderit et baptizatus fuerit ſaluꝰ erit.igit᷑ hec duo ſeʒ fides et baptiſmꝰ ſufficiũt ad ſalutem:multofoꝛtius ad ſalutis fundamentũ. 4¶ Item Aarc.j. Penitemĩ et credite hec doctꝛina ſi ufficiens. igẽ hec dno ſufficiũt ad ſalutem ſiue fundamẽtũ ſcz peniten tia et fides.¶ Itẽ.act᷑.ij. Penitẽtiã agite baptizet᷑ vnuſ quiſqʒ vrjm in nomie ihu rp̃i in remiſſionẽ pctoꝝ vr̃oꝝ. et accipietis donũ ſpũſſancti.hic tria tangunt᷑ qᷓ ſufficiũt ad ſundamentũ.ſcʒ penitentia baptiſmus et impoſitio manuũ ꝑ quã datur ſpũſſancti gratia.et alia ſuꝑfluunt. Item ſlub doctrina baptiſmatũ cõtinet?᷑ penitẽtia. Vñ glo. vj. ad heb.baptiſmatũ pluraliter dicit.qꝛ eſt bapti ſinꝰ in aqua:in penitẽtia:in ſanguĩe.qꝛ ſic mũdat᷑ homo Pctis ꝑ penitentiã vel ſanguĩs effuſione:ſiẽ ꝑ lauacrũ baptiſmi. Itẽ ſub fundamẽto fidei cõtinet᷑ reſurrectio et iudiciũ.qꝛ glo.dicit ſuꝑ iliud.fidei que ad deunʒ. vj. ad bebᷣ. Jacientes fundamentũ fidei que ad deũ. ſeʒ vt oẽs ꝑtes fidei habeant.igit᷑ ſi ib ſungamento ſidei cõpꝛeben⸗ duntur om̃es articuli. Reſpõſio. ꝙ eſt fundamentuʒ neceſſitatis:et fundamentum ſuꝑediſiciende ꝑfectionis Pꝛimum requirit᷑ ad ſalutem:ſecundũ requirit᷑ od pꝛo greſſum in merito ſiue ad fundamentum ſuꝑedificande ꝑfectõis.Ad fundamentũ ſuꝑedificande pfectõis.pᷣmo requirit᷑ penitẽtia de pct̃is cõmiſſis.qꝛ apĩus loquit᷑ de ſundamẽto iaciẽdo in rudibo inſiruendis ⁊ ꝓfecturis ad ſtatum eminẽtioꝛem. In hoc igit᷑ fundamẽto.requiritur penitentia de pctis que p̃parat od gram fidei.que debet eẽ pꝛimũ in gꝛatuitis.qꝛ.xj.ad hebᷣ. Sine fide impoſſibi le eſt quẽq placere deo.Qon aũt ſufficit fides niſi ſequa tur ſacramẽtum baptiſmi.qꝛ ioh.iij. Aſi quis renatus fuerit ⁊c.hec aũt requirũtur ad fundamẽtum neceſſita⸗ tis.Ad hoc aũt ꝙ pꝛogrediat᷑ ad ſtatum ꝑfectioꝛem reꝗ ritur ꝙ fundamẽtum ſit firmum ⁊ ſtabile. VUnde requi⸗ ritur cõfirmatio ad robur gratie ⁊ firmitatem. Item ex alia ꝑte quia ꝓni ſunt homĩs ſenſus ad malum ab ado leſcẽtia ſua Geñ.viij.requirit᷑ accenſus deſiderij ad bo⸗ num. ꝓpter qð neceſſe eſt ꝙ ponat᷑ in fundamento reſur rectio qua habetur ſpes gloꝛie ⁊ retributõis. Itẽ vt hoc fundamẽtum in firmitate ſiet vſq; ĩ finem:requirit᷑ dili⸗ gentia ex parte penitẽtis.quia Ecẽi.xix.et qui modica ſpernit paulatim decidet. hanc aũt diligentiam generat timoꝛ qui habetur exy conſideratõne eterm iudicij quo ſi gnificat᷑ pena eterna.quia ecẽs.vij. Qui timet deum ni⸗ hil negligit. ꝓpter quod cõueniẽter apponit᷑ iudiciũ eter num ad fundamẽtum. hec igit᷑ nccia ſunt ad fundamen: tum ſuꝑedificãde ꝑfectõis. Sex igitur hic tacta nõ ſolũ ponunt fundamẽtum nccitatis:ſea pꝛogreſſus in meri⸗ to.Vnde.vj.ad heb.ſuꝑ illud nõ rurſum iacientes dicit go. bee om̃ia ꝑtinent ad inicia neophitoꝝ.hec om̃ia ni⸗ i pᷣceſſerint in fundamento:nemo pt᷑ bene eperari.2 qꝛ hec omnia nobis neceſſaria ſunt dicit feramur ad ꝑfe⸗ ctõnem iaciẽtes hec om̃ia ſicut lapis iacitur in fundamẽ to. Nota ꝙ dicit. Miſi hec pᷣceſſerint in fundamento ne⸗ mo poteſt bene operari.et poſt.quia hec om̃ia nobis ne ceſſaria ſunt dicit ſeramur ad ꝑfectionem ⁊c. Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ fides ſufficit ad ſpũalem curã ⁊c̃.dicẽdũ.q; hoc eſt verũ in caſu ſcʒ vbi nõ eſt facultas ſuſcipiendi ſa⸗ cramẽta. Pꝛeterea.nõ ſufficit ad reꝑatõem lapſus a ſta tu ĩnocẽtie ꝑ actuale ĩmo cũ fide requirit᷑ penitẽtia. TIñ et ſi ſufficiat ĩ caſu ad vitam:nõ tamẽ ad fundamentuʒ ſuꝑedificande ꝑfectõnis.q Ad hoc qð obijcitur.ꝙ qui crediderit ⁊ baptiʒ atus fuerit.vlt᷑.marc.dicẽduzʒ ꝙ bec duo ſufficiũt ad ſalutem.nõ tamẽ ad ꝓgreſſum qtũ ad opera ꝑfectõis.Vnde cõcedi pt᷑ ꝙ ſumiciũt ad ſalutis fũ damentũ:nõ ad ꝓgreſſum ſuꝑedificãde ꝑfectõis.Simi⸗ liter reſpondendũ eſt ad illud Marc.j. Penitemĩ? cre dite ⁊c. ¶ Ad illud qð obijcitur de verbo illo.ij. act. Pe nitentiam agite ⁊c̃.dicendũ ꝙ hec tria ſunt ad ſaluteʒ et ſufficiũt ad fundamẽtum nccitatis:dũmodo baptiſinus fiat in fide. Sed qꝛ ad ꝓgreſſum ſuꝑedificãde pꝑfectõis requirit᷑ accenſus deſiderij ad ꝓficiendũ in merito. At tendit᷑ aũt deſiderium ex ſpe gloꝛie ⁊ retributõnis:neceſ ſaria eſt appoſitio reſurrectõis.Pꝛet᷑.qꝛ ꝓficienti in me rito nõ ſufncit puritas vite que habet᷑ ex gratia fidei et ſacramẽto baptiſmatis.et firmitas virtutis ⁊ gratie qᷣ habetur ex cõfirmatõne niſi hec ↄſeruent᷑ ĩ eẽ.requirituꝛ timoꝛ iudicij eterni ad ↄſeruatõem hoꝝ ĩ eẽ ſubſtãtiali. ꝗpter quod necia eſt additio iudicij eterm quo habetur timoꝛ ad cuſtodiam pᷣdictoꝝ.¶ Ad aliud qꝗð obijcitur ꝙ ſub doctrina baptiſmatũ cõpꝛehẽdit᷑ penitẽtia. dicẽdum ꝙ nõ eſt verũ eo mõ quo ſũpta penitẽtia ponit᷑ pꝛimũ in fundamẽto.ᷣ ſub tercio qð poit ĩ fundamẽto ſcʒ doctria baptiſmatũ cõpꝛehẽdit᷑ baptiſma flamis: qð eſt aliuda penitẽtia infoꝛmi.¶ Ad illð qð obr.ꝙ ſub fũdamẽto ſi dei cõpᷣhẽdit reſurrectio ⁊ iudiciũ.dðm.ꝙ duo ſũt gene ra articuloꝝ fidei.quidam em̃ articuli babẽt ietates que ſunt in deo vel verbo incarnato quaſi ĩ ſubiecto. vt — ——MVN da W ; gi bet n oſi ge 6 K ne aet ieg giun ill. heler vr icon i 16 omnipotẽtia.incarnatio.natiuitas ⁊c̃.et iſti articuli cõ tinent᷑ ſub fundamẽto fidei ad deũ. Similiter alij aꝛticu li in quibus ſunt pꝛopꝛietates que non ſunt in deo tan⸗ in lubiecto:ſed ſunt a dro nobis. deus em̃ faciet gloꝛio am reſurrectõem iĩ ſaluãdis:et indiciũ ſiue penã i dam nandis. et iſti articuli nõ continentur ſub fundamento fidei ad deuʒ: ſed ſunt per ſe.vel poteſt dici ꝙ reſurrectõ et iudicium nõ ponũtur in fundamento inqᷓtum ſunt or ticuli:ſed ꝑꝛo ſpe et timoꝛe. rticulus quintus Gnſequẽter querit᷑.de oꝛdine eoꝝ que poſita ſunt in hoc fundamẽto.vbi dicit᷑ in glo.xj · ad beb. ibi. fides eſt ſubſlãtia ⁊c. Iides ẽ funda⸗ mentũ oĩm bonoꝝ. igitur debet pꝛius oꝛdinari in hͥ fun damento ſicut pꝛimũ fundamentũ ⁊2 fundainentũ alioꝝ 4Item timoꝛ iudicij ⁊ ſpes pꝛemij excitant pctoꝛes ad pe nitentiam et alliciunt. igitur iudicium et reſurrectio de⸗ bent oꝛdinari ante penitẽtiam. 4 Ytem. xj. ad heb. Sine fide impoſſibile eſt placere deo.igit᷑ fides facit ꝙ penitẽ na placet deo.igitur debet pꝛecedere ſicut caula effectũ in moꝛibus.quod aũt facit aliqð placere eſt cauſa illius in genere mord Reſpõſio.ꝙ coueniẽter oꝛdinatur pe nitentia ante alia.ſicut illud quod eſt pꝛimũ meritoꝛiũ. quo aũt modo ſit meritoꝛiũ dietũ eſt ſi upꝛa. Neniens em̃ ad xp̃ianã religionẽ.pꝛimo de bʒ penitẽdo ſcʒ in peniten tia infoꝛmi pꝛeꝑare ſe ad gr̃am ſidei.qua babita debet accedere ad ſacramentum fidei ſcʒ baptiſma. deinde ad cõfirmationem. deinde timoꝛe ſupplicij ⁊ ſpe pꝛemij dili⸗ genter habita cuſtodire et ſuſpirare ſiue anhelaẽ ad ma ioꝛa. .. Ad hoc qð obijcitur. ꝙ fides eſt fundamentũ om nium bonoꝛum.dicendum.ꝙ hoc eſt bonoꝝ gratuitoꝝ. Vngde nõ requirit᷑ ꝙ ſit fundamentũ penitẽtie inſoꝛmis ¶ Ad qð obijcitur. timoꝛ iudicij et ſpes pꝛemij allici: unt ad penitentiam.dicendũ ꝙ et ſi alliciunt qñʒ ad pe⸗ nitentiam: hoc eſt mediante fide. vnde neceſſe eſt fidem pꝛecedere.et ſi fides ſit foꝛmata ſiue fides poſita de fun⸗ damento:neceſſe eſt illa ſubſequi ad fidem. Pꝛet.nõ po⸗ nutur de fundamento vt alliciant ad penitentiã infoꝛmẽ Pa Foni de fundam̃to:ſed potius ad robur alioꝝ et cu lam que ponũtur in fundemẽto. ꝓpter qð vltimo de bent oꝛdinari. Ad illud qð obijcitur ꝙ ſine fide impoſ ſibile eſt placere deo.dicendũ ꝙ boc intelligr de platẽtia remũeratõis pᷣmij etni. Si at᷑ n placʒ pnĩa infoꝛmis deo placet tñ qꝛ pꝛeparat ſe ad ſuſceptioneʒ gratie. embrum teꝛciumm Onſequẽter querit᷑ de hboc ſacramento ſᷣm qꝙ oꝛdinatur ad liberationẽ a naufragio ⁊ dicit᷑ tabula.dicit em̃ hiero.ꝙ pꝛima tabu la poſt naufragiũ ẽ baptiſmꝰ:ſecũda peni tẽtia..¶ Cõtra.Aldath.iij. Penitẽtiaʒ agite.ibi glo. Pꝛi ma virtus ẽ ꝑ penitẽtiam ꝑimere veterẽ hoĩem.ſ̊ ſiẽ pꝛi ma virtus:igit᷑ pꝛima tabula.virtꝰ em̃ vel gratia ẽ reme diũ ſpũalis naufragij.¶ IRtẽ ſi baptiſmꝰ ẽ pꝛima tabula eſt pꝛimũ ſacramentũ.igit᷑ et penitẽtia que ẽ ſecũda tabu la eſt ſecũdũ ſacramentũ.¶¶ Itẽ ſecũda aut dicit oꝛdiem temꝑis aut nature.iQon tꝑis:qꝛ ſicut actuale peccatuʒ pꝛius fuit qᷓ oꝛiginale ſicut in pꝛimis parẽtibo:ſic tabu⸗ la que ẽ remediũ naufragij actualis.pꝛius fuit q̃ʒ tabu⸗ la que fuit remediũ oꝛigialis. In pꝛimis em̃ parẽtibo ꝑ⸗ ſona rõne culpe actualis coꝛrupit naturã.natura at᷑ de⸗ inceps coꝛrupit ꝑſonã coꝛruptõne oꝛiginalis.Qec natu re:quia ſicut volũtas eſt pꝛimũ pꝛincipium peccati ante quod nullũ et natur aliter pꝛimũ:ſic et peccatũ volunta rium pꝛius ẽ natura peccato qð cõtrabimꝰ cũ oꝛigĩe na turali.4:q Item ylſa.iuij. Peccatum ſuum quaſi ſodoma pᷣdicauerũt.ibi.hiero. Secũda tabula poſt naufragiuʒ eſt impietatem peccatoꝝ abſcõdere.ſed penitentie eſt re uelare impietatẽ peccatoꝝ. VUnde ꝓuerb.rxxviij. Qui ab ſcondit ſcelera ſua nõ diriget᷑:qui aũt cõfeſſus fuerit et reliquerit ea miſericoꝛdiã cõſequet᷑.ergo cum actꝰ cõtra rij nõ cõueniunt eidem: penitẽtia nõ eſt ſecũda tabula. Item ſi eſt ſecũda tabula et baptiſmus pꝛimaquomo xpc et iohes inceperũt pꝛedicatões a penitẽtia. Jtẽ.· ij. act. Penitentiã agite et baptiʒet vnuſaſq; veſtrñ. Ex B videt᷑ ꝙ penitentia pꝛecedat baptiſmũ et maxime i adul tis. ergo debet dici pꝛima tabula.⸗ Item queritur quo tropo loquẽdi ſiue qua ſiłliindine ⁊ icit bo tiſmus pꝛĩa tabula et penitẽtia ſecũda Keſpõſio. ad pꝛimũ patʒ ex ſupᷣdictis virtus penitentie non eſt pꝛima ſimpliciter ſed lapſis in moꝛtale poſt baptiſmum. 4 Bo aliud dice⸗ dum. ꝙ argumentũ nõ valet. 2 ponitur inſtantia talis. Ilie eſt ſecuduo archidyaconus in bac eccleſia:ergo eſt ſecũda perſona.Aihilominꝰ dici poteſt. ꝙ eſt ſecunduʒ ſacramentũ inter ſacramenta delentia culipam: no aute ſecundum ſimpliciter. Pꝛimo em̃ acquuitur innocentia ꝑ baptiſmũ:et roboꝛatur ꝑ confirmationem: et uſtenta iur ꝑ ſacramentũ eukaꝛiſtie.poſi boc lapſo in culpãſ ub nenit ſacramentũ penitẽtie. VUnde ſacramentum eſt ĩ ſa⸗ cramentis in quibo ꝗpꝛie deletur culpa. 4 Mo illud qð obijcitur de oꝛdine. dicendum ꝙ eſt conſiderare peccatũ actuale et oꝛiginale abſolute et in ſe:et ſic eſt actuale pꝛi us natura qᷓ oꝛiginale ſiẽ cauſa qᷓ; effectus. Et eſt conſi xerare ip̃a in comꝑatione ad ſubiectũ.et hoc duobo mo dis.vel comꝑatione ad ſubiectum pꝛimũ.i.pꝛimum ho⸗ minem:et ſic actuale fuit pꝛius oꝛiginali.Vel compara tione ad naturã ꝓpagatam:et ſic oꝛigiale natura et tem poꝛe pꝛiuo eſt qᷓ; actuale.ꝛima aüt tabula ſecũda da ta ſunt in remedia peccatoꝝ. ſᷣm ꝙ determinantur circa naturam ꝗpagatam ſiue bomĩem deſcendentem a pmis parentibo. pter qð cõuenit ꝙ; pꝛimo ſit pꝛima tabula qᷓ eſt remedium oꝛiginalie: deinde ſecunde que eſt remedi um actualis.4· Ad illud qð obijcitur. ꝙ ſecunda tabula eſi abſcondere ⁊c.dicendum ꝙ abſcondere dicit᷑ dupli⸗ citer. VUno modo celando peccata et nõ cõfitendo. ſm ꝗ dicit᷑ ꝓuerb.xxviij.qui abſcondit ſcelera ſua nõ diriget Alio mõ delendo peccatũ ꝑ cõtritõem confeſſioneʒ ⁊ ſa tiſfactionẽ. et hee abſconſio fit ꝑ penitentiaʒ. d& qua ps. Heati quoꝛũñ remiſſe ſunt inigtates et quoꝛũ tecta ſunt peccata ⁊c.¶ Ad aliud dicendum.q; iohes et xpᷣc voca⸗ uerunt ad penitẽtiã.nõ que eſt ſacramentum. nec ſecun da tabula:led que pᷣcedit baptiſmum que eſt contritio de p eccatis.de qua.ij. act. Penitentiam agite 2 bapn. 7c. Adulti em̃ baptiſandi nõ tenentur ad conſeſſionem et ſatiſfactionem ſed contritõem ſolum. de bmõi penitetig nõ loquitur hiero. Hec aĩ com ꝑa⁊᷑ q̃ſi vnũ cu baptiſmo ſed de penitẽtia que habet cõtritõem conſfeſſionem ſatil⸗ factionem.¶ Ex bis patet reſpõſio ad aliud quod ſequi tur.¶¶ Ad hoc quod querit.quo tropo ⁊c̃. dicendũ ꝙ mu dus mare dicit. põ. boc mare magnũ ⁊c. Qauis fluctu⸗ ans iĩ hoc mari eſt eccleſia:que ꝑ archam figurat᷑ Beñ. vij. Pꝛouerb. vlt. Facta ẽ quali nauio inſtitoꝛis. Ab hac naui frangit᷑ aſſer.qñ aliquis ꝑ peccatum moꝛtale ſegre gatur ab eccłia. In cano. Jude hi ſunt qui ſegregant ſe metipos aĩales ſpm̃ nõ hñtes.ſpũſſctus ẽ glutinu q vnit vnuſꝗſq; naui eccłie. Quia igit duplex ẽ peim oꝛigiale 2 actuale.duplex ẽ nauis fractio ſiue naufragiu. pꝛimũ ꝑ oꝛigiale ulud reꝑat᷑ ꝑbaptiſmũ: ſcᷣm ꝑ actuale moꝛ tale a illud reꝑat᷑ ꝑ pniam. Maptiſmꝰ igit᷑ 2 penitentia qi due tabule ſerũt ad littꝰ poſt naufragiũ tale ? tale. ¶ Lueſtio. lxuij. de iterati one penitentit. Equitur de uterati one pnie. de ᷣ querũt᷑ plura. Pꝛimũ eſt vtrũ ↄtingat a vera pniĩa cadere. Seðm vtrũ dtingat pniam iterare. Terci. v. Stiẽs ↄtigat cadẽ totiẽs ↄtigat pniaʒ ite rare. Quartũ.vtrũ lapſu pluries ꝑ graʒ penitetie itera te:contingat reſurgere. „ embeum prumuum Irca primũ ꝓceditur ſic.⁊ oſtẽditur ꝙ cõ tingat a vera pemitẽtia cadeꝛe. exemplo da uid.ꝗ te pcto moꝛtis Arie penituit. cuiꝰ eti peĩtẽtiã dñs acceptauit. xij.reg.ij. pec cauit tñ enumerãdo płin.ij. reg. penł.¶ Item auctoꝛita te dñi Joh̊.v.dixit ꝑalitico. ade ⁊ ampliꝰ noli pecca⸗ re ne deteriꝰ tibi aliqꝗd cõtingat.Sed nõ fuiſſet cõmma⸗ tus malũ ꝓpter recidiuũ nili poſſet cadere: g ⁊c. ¶¶ Iteʒ videt᷑ idem ꝙ habet eẽ in li.ar.ſᷣjm ſtatũ vie et hoc nõ cõ ſirmato. tale eſt vertibile et ꝑ vertibilitatẽ pt cadere a ſtatu gratie et iuſticie:g 2 penitẽtie.4· Itẽ gra baptiſma lis ẽ maioꝛ ꝙᷓ; penitẽtie et cõfirmatois ſi imiliter. ſed poſt verã gram baptiſmatis 2 cõfirmatõi coõtingit cadere:ꝗ et poſt gram penitẽtie. ¶ Cõtra. amp.et aug. diſſiniũt penitẽtiam.ꝑpetrata mala plangere:et plangenda vltra nõ ↄmittere.ergo ſi cõmittit poſt plangẽda pꝛius nõ pe nituit.ſi ergo penituit:patet ꝙ vltra nõ cõmittit. 4¶ Ztez yſið.Inanis ẽ penitẽtia quã ſequẽs culpa coingꝗnat.er⸗ go ſi poſt peccat pꝛima penitẽtia fuit inania.ergo ab op poſitis ſi fuerit vera poſtea nõ peccaiit.4 I idẽ videt᷑ ꝙ offenſa ẽ infinita:ergo et ſatiſſfactio ſi vera eſt cebz eſſe infinita.ergo cũ nõ ſit infinita intenſione:ſaltem eſt infi nita duratõne. ergo ſi nõ ſe emꝑ durat nõ eſt vera penitẽ/ tia nec ſatiſfactõ.¶ Item vere penitẽtis eſt ſemꝑ dolere de cõmiſſis et ſemꝑ peccatũ deteſtari. ſed ſemꝑ deteſtãti gram impoſſibile eſt reſu rgẽ:ergo vere ꝑenitentẽ cum ſꝑ deteſtat᷑ culpam impoſſibile ẽ cadere. Rñſi io.dicendũ ſicut errauerũt aliqui circa penitẽtiam:ſic circa carita⸗ tem. dixerũt em̃ ꝙ habens ſemel verã caritatẽ nũqꝙᷓ ꝑdit eam:ſilłr et habens veram penitẽtiam nunqᷓ eam pꝑdit.ſᷣ hoc eſt manifeſtꝰ erroꝛ ⁊ cõtra ſcripturã.Ratio aũt que iſtos decepit fuit.qꝛ nõ cõſiderauerũt quid dicat᷑ vel im⸗ poꝛtet᷑ ꝑ hoc nomẽ verum:cum dicit᷑ vera penitentia vel vera caritas.ponẽtes illud ſolũmodo in his vere eẽ qð nõ deficit a fine.ſed aliter intelligẽdum eſt. ſcʒ ꝙ veritas peniiẽtie dupliciter accipitur ſicut et cuiuſii bet vᷣtutis. Vno em̃ modo dicit᷑ virtus veꝛa q habʒ verũ vᷣtutis opꝰ vei nata eſt br̃e quãtum ẽ te ſe.⁊ hec veritas eſt de eſſen tia virtutis. Alio modo dicit᷑ virtus vera que ꝑducit in ſinem. et hec veritas nõ eſt eſſentialis virtuti ſed dĩc vir⸗ tutis ſtatum ſiue cõtinuationẽ. Scm boc dicendũ.ꝙ ſi pꝛimo dicatur modo penitentia vera que verũ virtutio habet actum: ſic de veritate penitẽtie eſt eteſtari maluʒ cõmiſſum et pꝛo illo tꝑe nullũ cõmittere.et de futuro pꝛo ponere nõ cõmittere.et ab om̃iba his poteſt homo cadẽ. et ita a penitẽtia vera veritate pꝛimo dicta.Si aũt dica tur vera quia ꝑducit in finem vt ipᷣa que eſt finalis et cõ tinuata:ab hac nõ contingit cadere.ſed hanc nõẽ diceꝛe hoĩem habere:niſi finaliter pſeueret ⁊ ab illa nõ cadat. l Ao illud ergo qð obijcitur pꝛimo.ꝙ ad veritatem eiꝰ ſpectat plangenda nõ cõmittere. dicendum ꝙ ſi loqua: mur & veritate pꝛimo modo:ad veritatẽ ſpectat nõ cõ⸗ mittere tunc nec actu nec ꝓoſito.ſed non poſſ.et ſic ac⸗ cipitur in dictis diminitiombo. vel ſi accipiat᷑ ꝓ futuro ſimpliciter: tunc erit penitentie dicre vere veritate pſeue rantie ſiue ducente in finem. Et ꝑ hoc patet illud yſido. quia dicitur inanis ꝗpter fruſtration? finis.¶ Ad illð aũt quoꝗ obijcitur ꝙ offenſa eſt infinita. dicendũ ꝙ deꝰ remittit offenſam ꝑ graniam. ſed ꝓ vletione tempoꝛali exigit penam temꝑalem ſoluendam penitentiã.et iðo nõ opoꝛtz ꝙ ſit infinita.4 Ad illud qð obijcitur ꝙ ſemꝑ dlere de bet. dicendum ꝙ ſem Edolere debet habitu. ſed licet quis habitu de peccato pꝛeterito doleat: nihil im⸗ pedit quin actu cõmittat futurum. vel referendũ eſt ad penitentiam finalẽ ſicut dictum eſt. De hac materia di⸗ ctum eſt ſupꝛa in notiſicatõne illiꝰ diffinitõis. Peniten⸗ tia eſt penitenda nõ cõmittere 2c. Riebeum ſecundum Onſequẽter querit᷑ vtrum cõtingat penitẽ tiam iterare. Et videt᷑ ꝙ ſic. exemplo da⸗ . Kurſus numerãdo ꝓplm 7 penituit. et dns vtrã Eʒech. xviij. Si impiꝰ egerit penitẽtiam ab om̃ibo pec⸗ catis ⁊c̃.oĩm iniquitatũ eius q̃s oꝑatus eſt nõ recoꝛda⸗ boꝛ.ſed nõ diſtinguit peccatoꝛẽ:ergo verũ eſt de eo ꝗ reci diuauit.qꝛ terminꝰ in conditionaliĩ antecedẽte tenetur vniuerſaliter. Itẽ eſto aliquis diu fuit in penitentia ꝓpter aliqð peccatũ poſiea lapſus ẽ in culpam. ſed con⸗ ſtat ꝙ peioꝛis eſſet cõditionis ſi nõ egiſſet penitentiã.ſed ſi pcluſa eẽt ſibi via reſt⸗ urge ndi ꝑ penitentiam deterio⸗ ris eẽt cõditionis qᷓ ſi nõ feciſſet penitentiã. ſed conſtat p hoc nõ ẽ verũ:ꝗqᷓ nõ eſi tali p̃cluſa via hec.q Item hoc videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ deus ꝓnioꝛ eſt ad miſerandũ qᷓ; ad ↄdem⸗ nandü.ſed quãtũcunq; bomo deo ſeruierit ſi penitet de bono facto deus obliuiſcit᷑ bonoꝝ: ſi penitet de malo remittit. ¶ Item ſi nõ poteſt reſuꝛgẽ ſecũdo.aut bocẽ qꝛ nõ pt᷑ ſecũdo penitere:aut qꝛ deus nõ acceptat.iſõ pꝛĩo modo:qꝛ li.ar.eſt in nobis vertibile ⁊ tota die verti vi⸗ demꝰ. ¶ 2õ ſecũdo mõ. Henitere em̃ ẽ cõteri ⁊ builiari de pet̃o ſᷣm ps.Sacrificiũ droſ pũs ↄtribulatꝰ coꝛ ↄtritum et humiliatũ teus nõ ſis lera beb. vj. Ivm⸗ poſſibile eſt eos qui ꝓlapſi ſunt rurſus renouari ad pe nitentiã.¶ Jtem ꝓuerb.xxviij.ꝗ puerlſis gradit᷑ vijs con cidet ſemel. ¶ Item Ambꝛo. in li de vnica penitẽtia dĩc. O vnica eſt penitẽtia ſicut vnicũ baptiſma.¶ Item videt ꝙ ſacramentũ penitentie babet effectum a xpᷣi paſſione. vt baptiſmꝰ.ſed paſſio xp̃i ẽ vnica et ãpliꝰ nõ pt pati:igẽ nec penitẽtia iterari.et hoc ẽ qð dicit a pls.hebᷣ.vj.Rur ſum crucifigẽtes in ſibimetipᷣis filiũ dei.¶ Ie baptiſma nõ iterat᷑ nec iterari poteſt ne fiat cõtumelia ſacramẽto 2 veniat in ↄtemptũ: pari rõne nec penit rin 4Ra⸗ dom ꝙ erroꝛ fuit marimꝰ penitẽtia nõ poſſit iterari. qꝛ claudit viſcera dine miſericoꝛdie.⁊ tũc om̃es pctcoꝛes vel fere oẽs cogeret deſperare.et ideo dõm ꝙ iterari põt dum ẽ in hac vita.ſed quotiẽs pr infra dicet᷑.ſ poſt hãc vitã nõ pt.Et rõ q̃re pemitẽtia poſſit ⁊ debeat iterari et baptiſmꝰ nõ:ẽ triplex. AUna ẽ qꝛ ĩ baptiſmo impꝛimit᷑ ca racter qui ẽ indelibilis: impenitẽtia nõ. Secũda ratio qꝛ baptiſmꝰ ẽ ↄtra moꝛbũ nõ iterabilẽ q̃lis eſt moꝛbo oꝛi gialis:Fᷣ penitẽtia ẽ ↄtra moꝛbũ iterabilẽ q̃lis ẽ moꝛbus peti actuolis.vñ qꝛ medicĩa debet aptari moꝛbo: patet ⁊c. Tercia rõ ẽ.qꝛ baptiſmꝰ hʒ totã efficaciã a paſſione penitẽtia nõ:ſᷣ ab actu nr̃o.i ita baptiſmꝰ nõ iterat᷑ ſiẽ nec paſſio.penuẽtia vᷣo iterat.ſᷣm ꝙ volũtas nr̃a ↄuerti tur ⁊ rueꝛtit᷑ Inde ẽ ꝙ ĩ baptiſmo oĩos pena remittit᷑ pe nitẽtia nõ. ⁊ ſi baptiſmꝰ iteraret᷑: daret᷑ nob occaſio pec cãdi.nõ ſic ẽ ĩ penitẽtia qꝛ bñ punit.¶¶ Ao illo qð obij⸗ cit᷑ ĩ ↄtrariũ de vᷣbo apli. Impoſſibile ẽ ⁊c.pt᷑ ſieri vis ĩ Hᷣꝙ dico impoſſibile ẽ c qꝛ nõ er viribo hũanis.vel im⸗ poſſibile.i.difficile.loꝗt᷑ em de pfectis ꝗ difficult reſur⸗ gunt vel vt fiat vis in penitentia.quia loquitur de reno uatione que eſt in penitentia quam ſequitur baptiſmus Hic em̃ virtutem totam habet ab hoſtia paſſionis. ⁊ de bac dicit apoſtolus.x. ad heb.i on relinquituꝛ hoſtia ꝓ peccato.¶ Ao aliud AUmb. dicendum intelligi debet de benitẽtia ſolenni. et hoc ſm moꝛem aliquarum eccle⸗ ſiarum.· Ad illud quod obijcitur de baptiſmo et contu melia ſacramenti. patet reſponſio ex dictis. vnde dicen⸗ dum. ꝙ non eſt ſimile. Hic em̃ nulla contumelia fit ſa⸗ cramento. Pꝛeterea efficaciaʒ habet iterata penitentia ſed baptiſmus ſecundus nullius eſt efficacie.i Aec fit eti⸗ am contumelia paſſioni:quia non ſic totam et plenam efficaciam a paſſione recipit ſicut ſacramentum baptil⸗ mi.Et nota ad euidentiam obiectoꝛum.ꝙ he anctoꝛita tes ſcilicet ꝙ impoſſibile eſt eos qui ſemel 7c. Heb. vj. et voluntarie peccantibus ꝛc. behe.x. multipllciter pol⸗ ſunt intelligi. vel vt expꝛimatur impotentia noſtre natu⸗ re que poteſt per ſe cadere non reſurgere.pẽ ſpũg vadẽs aB. uid.qui pᷣmo peccauit bomicidio 2 penitu ꝙ; penitentiam acceptauit. YJtem auctoꝛitate we. ſig ur Bſmm 3 ſio. m. öt ie ed no? voni hrs putt ſione iſt i lin ſi Nueſtio et nõ rediẽs. ⁊ põt ĩſinuari malũ irrepꝛobilitatis ex bmõi caſu vt vult hHugo.qꝛ quãtũcũq; reſurgit bonꝰqꝛ illud bo⸗ num habuiſſet ſine caſu ⁊ inſuꝑ aliqð bonuʒ ſuꝑaddiſſet: dãnificat᷑ ex caſu.vel vt intelligat᷑ de tꝑe futuro.totu enim hoc tempꝰeſt penitẽtie datũ ⁊ tota hec habitatõ noſtra ad boc eſt. ſeo poſt hanc vitã locus penitẽtie nõ eſt: quia ſi eſ⸗ ſet: eſſet locus ſcde penitentie. SJob. xxiiij· dedit ei dminus locum penitentie. locũ dicit nõ loca. Sapie. xij. dans locuʒ in peccatis penitẽtie. Yohᷣ.ix. Veniet nox quãdo nemo po teſt operari. ec ꝓpter hoc via penitentie pꝛecluditur:ſed potius quãtuʒ ſit malũ cadere oſtendit᷑ bonum em eſt ſur gere:ſed melius nõ cecidiſſe.bonũ eſt ſanaꝛi:ſed meliꝰnon infirmatum fuiſſe. ¶ Membꝛum tercium BHnſequẽter queꝛit᷑ trum totiẽs poſſit hõ pe nitere.i.locũ inuenire penitẽtie:quotiẽs ↄti⸗ git illũ peccare. Et videt᷑ ꝙ ſic. qꝛ miſcdia di i infinitũ maioꝛ ẽ qᷓ; miſcdia ꝑfectiſſimi bo⸗ minis. Pꝛobatõ Ecẽi.· ij. Scom magnitudinẽ eiꝰ.ſic ⁊ mi ſericoꝛdia eius cum ipo eſt.ſed magnitudo eiꝰ eſt infinita. ps. magnitudinis eius nõ eſt finis:igit᷑ miſcdia dei infini⸗ ta. ſed homis quãtũlibet finita:igit᷑ miſcðia dei excedit mi ſericoꝛdiã homĩs quãtũcũq; in infinitũ. Sed miſericoꝛdia hominis eſt remittere delinquẽti ſeptuagies ſepties ¶Da thei · xviij. igitur miſericoꝛdia dei remittit infinities.¶ Itẽ Eʒech.xxxiij. Impietas impij nõ nocebit ei.in quacunq; die conneꝛſus fuerit ab impietate ſua.Ecce ꝙ quotiens pe nitens penitet:totiens reperit indulgentiã. ¶¶ Item domi⸗ nus ihs ſuper ceteros homines ⁊ ᷣm naturam miſericoꝛs eſt. quippe filius patris miſericoꝛdiarum.de quo.j.Coꝛin/ j. Benedictꝰdeus ⁊ pater domini nr̃i ihu xp̃i pater miſeri⸗ coꝛdiarum.Et bene pluraliter pater miſericoꝛdiarum: qꝛ non tm̃ remittit in pꝛima miſericoꝛdia. ſed in ſcdðᷣa ⁊ dein/ ceps.ꝗI Item auguſ.in lib.de penitentia obijcit ſic. Vide⸗ mus quotidie in eccleſia ſepe febꝛicitãtes.ſepe languidos ſepe paſſionibus captos ſepe liberari. vt appareat totiens opus miſerantis.quotiens confeſſio fit penitẽtis.quomo⸗ do em̃ coꝛpus qð vilius eſi ab ipᷣo diſſimilius ſepe ſanaret: et animam dignioꝛem ⁊ redemptaʒ non totiens liberaret. medicum ſe vocat ⁊ non ſanis ſed male habentis oppoꝛtu⸗ num. ſed qualis hic medicus qui maluʒz iteratum neſciret curare?: Medicoꝛum em eſt cencies infirmũ curare Cõ⸗ tra.ꝓnioꝛes ſumus ad maluʒz qᷓ; ad bonum. ergo ꝓnioꝛes ad peccandũ ex pᷣiumptõne miſericoꝛdie ſi ſemꝑ ſit iterabi lis:qꝙᷓ cautelaʒ offenſe.ergo videt᷑ ꝙ dominꝰſi aliquotiens indulgeat aliquibo quos ſcit ſibi cauere a peccato:ꝙ mul⸗ tofoꝛtius debeat eis viam penitentie denegare quos ſcit ex p̃ᷣſumptõne miſericoꝛdie peccaturos.¶ Item nõne ſic dñs pꝛeſtaret eis fiduciã peccandi ⁊ incitaret eos ad peccãduʒ ſicut ponebãt aliqui. Item AUmbꝛo.in li. de vnica peni⸗ tentia.pᷣteriti ſemꝑ nos penitere debet pct᷑i.ſed h̊ delictoꝝ leuioꝛum. Ex hoc videt᷑ ꝙ non ſit frequens penitentia in⸗ dulta grauiũ peccatoꝝ. Et ita ꝙ nõ quotiens peccat quis ↄmittendo grauia:totiens ⁊c.hoc etiam habet᷑ per hoc qð dicit᷑ ibidem. Reperiũtur qui ſepius penitentiã agendam putant.qui lururiant᷑ in xpo. Nam ſi vere penitẽtiam in xpᷣo agerent:iterandã poſtea nõ putarent.¶ Item quidaʒ arguebant vt refert aug.li.de penitẽtia.per ſimile ex factis domini ſic.quẽ bis illumiauit.quem lepꝛoſum bis munda⸗ uit.quem moꝛtuũ bis ſuſcitauit? non laʒarum quẽ dilexit non filium vidue quẽ miſertus matri reddidit:non filium diſſipatoꝛem legitur bis ſuſcepiſſe.non filiam abꝛahe bis a demonio liberaſſe.in nulla perſona iterauit factum: do⸗ cens(vt aiunt) non ſepe a domino fieri remediuʒ.4 Jtem adminus videtur ꝙ ſit determĩatum vſq; ad quotiens pec⸗ canti debeat indulgeri.pꝛimo quia dicit᷑.i.amos. Super tribo ſceleribo ⁊ ſuper quatuoꝛ nõ ↄuertam eum. Itẽ Alda⸗ thei.xviij. on vſq; ſepties ⁊c. In vtraq; auctoꝛitate oſtẽ⸗ ditur numerus finitus:ergo videtur ꝙ deteꝛmĩatus ſit nu merus vltra quẽ non eſt penitentiã inuenire.i Item He⸗ bꝛe.xij. on inuenit penitẽtie locũ:ꝙᷓꝙᷓ cum lacrimis ing⸗ ſiſſet eam Rñſio.ꝙ quotiẽs peccat᷑ totiens via peniten di concedit᷑ ſcʒ in hac vita.huiꝰaũt ratio eſt infinitas miſe ricoꝛdie ex ꝑte dei:a poſſibilitas ad ↄuerſionem ex ꝑte ani me qdiu eſt in via. decreuit em̃ altitudo conſilij diuie pie/ tatis vt hbomĩ viatoꝛi nũꝙᷓ; retraberet manuʒ miſericoꝛdie ſue.natura ſimiliter anime qᷓ;diu eſt in coꝛꝑe animali nũ/ q̃ totaliter frangit᷑ in Recert⸗ qᷓ;uis tota. VUnde ſemꝑ reti⸗ net ſibi aliquid de poſſibilitate ad ↄuerſionem ad deum ⁊ ſuſceptõeʒ gratie.⁊ ideo quotiens peccauerit inuenire po/ teſt locum penitentie.hoc aũt ꝓbleuma determinatum eſt ab augul. li. de penitentia dicente ſic. Inſtant ꝑfidi qui ſa piunt plus qᷓ opoꝛteat.non ſobꝛij:ſed excedentes menſurã dicunt em̃ et ſi ſemel penitentibus poſt baptiſmum valeat penitentia:non tamen ſepe peccantibus pꝛoderit iterata: alioquin ad peccatum eſſet incitatio. Dicunt em̃ quis non ſemper peccaret ſi redire ſemper poſſet.dicunt em̃ dominũ incitatoꝛem mali ſi ſemper penitentibo ſubuenit. et etiam ei placere peccata quibus ſemper pꝛeſto eſt gratia.Errant autem. ĩmo conſtat multum ei peccata diſplicere: qui ſem⸗ per pꝛeſto eſt ea deſtruere. Si em̃ ea amaret.non ſemper ea deſtrueret: ſed conſeruaret atq; inter ſua munera foue⸗ ret. Sed ſemper deſtruit peccata que inuenit. ne ſoluatur quod creauit:ne coꝛrũpatur quod amauit.4 Ad illud er⸗ go quod pꝛimo obijcitur.ꝙ licet malicia noſira exigẽte ab⸗ utamur bonitate diuina:non ꝓpter hoc decet illam que ſũ⸗ ma eſt non ſe diffundere ſicut decet. ¶ Ad aliud quod ſe⸗ quitur.poteſt dici ꝙ ſi indulgentia frequens facta a domi⸗ no aliquibus pꝛeſtat occaſionem peccandi:nibilominus hoc pꝛouidet diuina ſapientia ſaluti bominis.multi enim deſperarent ⁊ efficerent᷑ infideles credendo deum multos feciſſe ad damnatõnem:ſi aliquãdo negaretur homini via penitentie. ⁊ alia multa accideꝛent in cõuenientia. Mec ex hac indulgentia excitat dominus ad peccandũ: licet mali⸗ cia hbomimis quãdoq; incitet᷑ ex hoc.i ec dominus fiduciã pꝛeſtat:licet mali ex hoc illam accipiant. vnde oculi eoꝛuʒ ſunt nequã quia dominꝰ bonus eſt Math. xx. 4 Ad uluo Ambꝛo. pᷣteriti nos penitere debet ⁊c̃. dicenduʒ ꝙ non eſt intentio Ambꝛo. ꝙ neget᷑ beneficiũ penitentie alicui quo⸗ tienſcũq; peccauerit:ſeð potius boꝛtari vt caueat vnuſqſ⸗ qᷓ; a moꝛtali peccato: ⁊ frequẽter peniteat de venialibus a quibo nõ poteſt ſibi caueꝛe.¶ Ad illud quod obijcitur. ſi vere penitentiã agerent iterandã nõ putarent.Dicẽduʒ ꝙ Ambꝛo.repᷣhendit illos qui er pᷣumptione i terandi pe⸗ nitentiã frequẽter recidiuãt. vt ex verbis ſuis patet.volẽs oſtendere ꝙ nõ vere penitent. quia ſi vere peniterẽt: nõ ex putatõne illa qua putant ſe iterare penitentiã peccarent. Vnde ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ non putarent penitentiã iterandã.nõ intendit quin debeant putare. vel ꝙ nõ iteranda eſt peni⸗/ tentia ſi recidiuent:ſeo ꝙ non debeant ex hac putatõne ite rato peccare. Vel poteſt dici: auctoꝛitates Am bꝛo.intel ligende ſunt de penitentia ſolenni ſicut habetur diſ.l. Si quis.S. poteſt? aliteꝛ.¶¶ Ad illud quod obicctũ eſt ꝑ ſimi⸗ le ex factis dñi. Dicendũ ꝙ taliter ogonentibo reſpondet aug. ibidem ſic· Aidemꝰquotidie in eccleſia ſepe febꝛicitã⸗ tes ⁊c.vt dictũ eſt in oponendo:⁊ ſic eoꝝ erroꝛem refellit augu. menikfeſta veritate. Ap illud quod obicitur. ꝙ ille quaternariꝰ⁊ trinarius nõ dicunt numerũ ꝑfectoꝛum ſin⸗ gulariter ſed generaliter. vnde terciũ vel quartum pecca⸗ tum poteſt dici impotentia finalis.⁊ ſic intelligendum eſt illud qð Hieꝛo.in pꝛologo ſuper illud Amos.ij.ſuper tri⸗ bus iniquitatibo ⁊ ſuper quatuoꝛ nõ conuertã eum. Ter⸗ cio indulgentiã peccatoꝝ deum dare poſſe ſignificat:queʒ quarto eadem peccata admittẽtibo nec penitentiaʒ nec in⸗ dulgentiã daturũ nũciat. Vnde glo.ſuꝑ illud idem pꝛimuʒ peccatum eſt mala cogitare.ſcdᷣm ↄſentire.tercinm opere ad implere.quartuʒ non penitere finaliter ſupple. Qui in tribus pꝛioꝛibo peccat ſi penitet: ↄuertit ad eum deus vul⸗ tum clemẽtie ſue.ſi pᷣo non penitet:auertitur ab eo vultus clementie. vel poteſt dici ꝙ loquit᷑ ibi de ↄuerſione qᷓtũ ad reuocatõeʒ pene tꝑalis.tum em̃ ad illaʒ aliquãdo non 60 G inuenit locũ penitẽtie.eo q; nõ expedit vel ipᷣis qui penitẽt vel etiã alijs qui exemplo eoꝝ coꝛrigunt᷑. AUnde poſi verba illa Hieꝛo. in pꝛologo ſequit᷑. Qam ꝑ ignis ſimilitudineʒ quẽ in pᷣdictas gentes ĩmittendũ pᷣnixit:grauẽ ac irreuoca bilem dei iram ad euerſionẽ earũdem ciuitatũ ꝓceſſuram voluit demõſtrare.¶¶ Ad aliã auctoꝛitatẽ patet reſponſio ex glo.ſuper illð ¶Dath.xviij. Septuagies ſepties que eſt cccc.⁊.xc.vicibo.i.totiens in die quotiens ille peccare non poteſt. Et ita ex hac auctoꝛitate nõ habet᷑ ꝙ determĩatum ſit quot vicibo debeat fieri indulgẽtia. embꝛũ quartũ Onſequẽter querit᷑ vtꝑ ↄtingat lapſum plu ries ꝑ penitẽtiã iterata reſurgere. ſic:vi⸗ detur ꝑ hoc qdðᷣ mĩmũ bonũ eſt maiꝰ bonũ:qᷓ maximũ malũ malũ.igit᷑ cũ in penitentia ite ratã etur gra gratũfaciens.quãtũcũq; fuerit aggrauatũ peccatũ in iterante penitentiã per ingratitudineʒ recidiui ſufficiat illi gratia gratiſdata ad reſurgendũ. ¶l Itez gr̃a gratũfaciens ⁊ ſi mima ſit in ſuo genere. gratificat homi⸗ nem deo quãtũcũq; fuerit vilis peccatoꝛ vel magnꝰ.pecca⸗ toꝛis aũt gratificatio deo atteſtat᷑ reſurrectõni eius a cul⸗ pa. 1c Conera omne peccatũ moꝛtale redigit hominẽ ad nihilũ ꝙᷓtuʒ ad eſſe gratuitũ.pᷣs.Ego ad nibilum reda ctus ſum ⁊ neſciui. Inter eſſe aliquid ⁊ nihil eſt diſtantia infinita.ſed nulla gra põt in plus infinito:q̊ nulla gra põt in plus qᷓ in reſurrectõeʒ a moꝛtali quocũq; ad eſſe gratui tum.ᷓ cum peccatũ iterãtis penitẽtiaʒ ꝓpter ingratitudi⸗ nem recidiui maiꝰeſt ſimplici moꝛtali:videt᷑ ꝙ ꝑ nullã gꝛa tiam talem ↄtingat reſurgere.¶ Item peccatũ deicit aiam in infinitũ infra ſe.vnde reddit aiaʒ impoſſibileʒ ad reſur gendũ quãtũ eſt de ſe.qᷓ cũ inter impoſſibile ſimplicit ⁊ in⸗ ter impoſſibile quãtũ eſt de ſe qð eſt impoſſibile ꝑ accidẽs nõ ſit medium. exquo iteratõne peccati ⁊ ingratitudine re cidiuatõnis ꝓfundiꝰ deicituꝛ:videt᷑ ꝙ deiciat᷑ in impoſſibi le ꝑ ſe.⁊ ita videt᷑ ꝙ reſurgere a tanta culpa ſit ſimpliciter impoſſibile.ᷓ deiecti iteratione peccatoꝝ ⁊ ingratitudine lapſus frequẽtis:nõ poſſunt reſurgere gra penitẽtie itera⸗ te.¶ Item multi ſunt in via qui ratõne frequẽtis recidiua tõnis maiores ſunt indicãdi peccatoꝛes:qᷓ alij qui dãnati ſunt in inferno ꝓpter vnũ moꝛtale ꝑuũ in genere moꝛtalis ſed dãnatos tales nõ ↄtingit reſurgere ꝑ penitẽtiã: ̊ nec alios vt videt᷑. Erquo em̃ quãto peccatũ eſt grauiꝰtãto ma gis deicit aĩazʒ ⁊ minꝰefficit apta ad reſurgẽdum: videt᷑ ꝙ ⁊c̃. ¶ Rñſio. ad euidẽtiazʒ pᷣdictoꝝ intelligẽaũ. ꝙ aĩa pot ↄſiderari vt eſt actiua ⁊ vt ẽ paſſibilis ſiue ſuſceptiua.ſᷣm iſtam duplicẽ ↄſideratõneʒ gra dupliciter reꝑat aĩam poſt lapſuʒ. Mtum em̃ ↄſiderat᷑ ᷣm pꝛimũ moduʒ. eleuat eam gra quaſi in infinitũ: quia de nõ potente ad oꝑa gratuita facit eam potẽteʒ.inq;tuʒ ↄſiderat᷑ pᷣm ſcdðᷣm modũ non ele uat ip̃ n in infinitũ.imo nec eleuat ipᷣaʒ quãtũ poſſibilis ẽ eleuari:quia quãtũcũq; eleuat᷑ ꝑ graʒ in via:adbuc poteſt plus eleuari ⁊ eleuabit᷑ in gloꝛia. Pꝛet.ex ꝑte culpe deiciẽ⸗ tis eſt ſilꝛ ꝙ ipᷣa inqtuʒ eſt actiua tantum deicit᷑ ꝙ oĩno eſt impotẽs inqtũ hmõi ſurgere ad actũ gratuitũ.vnde deici tur quaſi in infinitũ qtuʒ ad hoc.ꝙ de potente ſurgere ad oꝑa gratuita fit nõ potẽs.inq;tum aũt eſt paſſibilis vel ſu⸗ ſceptiua nõ tantũ deicit᷑ in via ſcʒ quĩ poſſit plus deici.vñ ſemꝑ remanet aliꝗd ſᷣm qð nõ eſt totaliter deiecta.⁊ ideo remanet aliquid poſſibilitatis ꝑ quod põt ꝑ gratiã eleua⸗ ri inqtuʒ eſt ſuſceptiua.Caſus aũt aie vt eſt actiua:eſt de⸗ fectus ab actõne.⁊ cadere eiꝰ eſt deficere.a cadere in vltio eſt deficere in vltimo. Vnde in caſu eiꝰ ꝑ moꝛtale inqtuz ẽ actiua ꝑducit᷑ ad negatõeʒ potẽtie.nõ tamẽ dico qui plus poſſet cadere: ſed caſus vltra negatõnem potentie non eſt ipſius inqtum actiua eſt. q; inqᷓtuʒ hmõi non declinat in txæfectũ maiorẽ potentie.ſed potiꝰſuſceptibilitatis.dicẽdũ ꝙ quotiẽſcũq; fuerit quis paſſus recidiuũ ⁊ etiã peniten tiam iterauit:penitẽtia vltimo iterata ſi digna fuerit reſuꝛ get a culpa:⁊ ſi ſufficiẽter ꝑacta reſurget a pena.4! Ad il⸗ lud ergo qð pꝛimo obijcit᷑.ſcʒ ꝙ peccatũ redigit aĩaʒ in ni⸗/ bilum zc. Dicendũ ꝙ et ſi redigat aĩam in nihilũ inqtum eſt actiua gratuito: nõ tamẽ inqꝙᷓtuz eſt ſi uſceptiua gre:licet inter eſſe ⁊ nõ eſſe ſimpliciter ſit infinita diſtantia.tamen inter eſſe ⁊ nõ eſſe buiꝰnon eſt infinita diſtantia ſimplicit᷑ quia eſſe poſſibile eſt medium. Conſideratis em̃ terminis oppoſitis inqᷓtum hmõi eſt ibi diſtantia infinita. Sed con ſideratis illis pꝛout viciſſitudinant᷑ circa idez poſſibile ne quaqᷓ;. Pꝛet. defectus oꝛtus er peccato moꝛtali quãtũcũq; ſit ingratitudine vel alijs circũſtantijs aggrauatus.nõ po teſt ertendi vltra infinitum. Pꝛet.et ſi animam inqtuz eſt actiua contingat deficere quaſi defectu infinito: nõ tamẽ contingit eam deficere ſic inqtum eſt materialis vel ſuſce⸗ ptiua.Ex his patet ꝙ in reꝑatõne anime ſiue in reſurrecti one non requiritur ꝙ gratia poſſit in plus infinito.nec eti am requiritur ꝙ poſſit in plus infinitum. quia quãtuʒ eſt de anima inqtum eſt ſuſceptiua gratie qua reſurgit a cul⸗ pa:non eleuatur in infinitum. ¶q Ad aliud quod ſequitur ex iam dietis patet rñſio.quia et ſi peccatum deiciat aĩiam inqᷓtum eſt actiua quaſi in infinitũ:non tamen iniᷓtum eſt gratie ſuſceptiua. Vnde ſi reddit animã impotẽteʒ nõ red Dit eam impoſſibileʒ. quia em̃ anima nõ poteſt fieri nõ ſu⸗ ſceptiua gre in via: licet põt fieri nõ potens ad oꝑa gratui ta.⁊ ex hoc ꝙ eſt ſuſceptiua gr̃e potẽs eſt reſurgere:nõ põt aliquo modo declinare vltra impoſſbilitatem ꝑ accidens ſiue vltra impoſſibilitatẽ inqtum eſt de ſe.¶ Ad aliud di⸗ cendum.ꝙ licet aliqui poſſent in via dici maioꝛes peccato res eo ꝙ plura ⁊ grauioꝛa peccata ꝑpetrauerunt q; aliqui Damnati:tamen nõ ſunt dicendi ita graues ſicut illi: ꝓpter Epetuitatẽ obſtinatõis ⁊ de ſperatõis ⁊ ↄſũmatõneʒ diuini ↄtemptꝰ. Pꝛet. in talibo magis eſt cauſa impoſſibilitatis reſurgẽdi ſtatꝰpeccati q; ĩm peccatũ. ¶ Lneſtio. lxun.de penitẽ⸗ tia publica ſiue ſolẽni. — quitur de peniten tie pu blicatõe.Circa hoc queruntur tria Pꝛimum eſt. an aliqua penitentia debe⸗ at eſſe publica. Secundum an penitentia publica ſit iterabilis. Terciuʒ eſt que ad penitentiã publicã ſiue ſolẽnẽ requirunt᷑. mbꝛũ pꝛimũ rca pꝛimuʒ querit᷑ ſic.videt᷑ ꝙ aliqua peni⸗ tentia debeat eſſe publica.per hoc ꝙ quanti tati culpe reſpondet quantitas pene ſatiſfa⸗ ctoꝛie. Deutro.xxv.pꝛo menſura peccati erit 7 p mmodus. ergo ſi peccatum eſt publicum: ⁊ pe⸗ na ſatiſfactoꝛia debet eſſe publica.¶¶ Item ſi opoſitum de oppoſito ⁊c.ſed ſi occultũ eſt peccatũ occulta debet eſſe pe/ nitentia:ergo ſi peccatũ publicũ ⁊ publica vebet eſſe peni⸗ tentia.de peni.di.j.petrus.Occulta pct᷑a ſecreta ſatiſfacti one:publica vᷣo manifeſta penitẽtia expiari debere firmiſ⸗ ſime conſtat ratõni ſubnixũ.4¶ Item eccłia militãs debet triuphanti eccłie ↄfoꝛmari.igit᷑ cum in foꝛo illiꝰpꝛiuatim ⁊ ſigillatim puniat᷑ vnuſquiſq; culpa in moꝛte:puniet᷑ etiã pu blice coꝛã omnibo in iudicio generali:videt᷑ ꝙ etiã eccle ſia militãs ⁊ aliqua debeat punire in occulto:⁊ aliqua in publico ſᷣm exigẽtiaʒ meritoꝝ. Iem ſicut delinquẽs ſuo peccato aliũ trahit ad peccandũ:ſic ſua penitẽtia debet eũ reuocare ſi ſit lapſus vel dare exemplum ne labat. ergo ſi aliquis euidenter ciuitatẽ ſiue multitudinẽ aliquã ſuo pec cato ↄmouit totam ad aliquod enoꝛme factum: videtur ꝙ ſua penitentia coꝛaem ommbo debeat publicari. vt ſi lapſi ſint reſipiſcant vel ſi pꝛoni ne vlteriꝰlabant᷑¶¶ Contra.di cit auguſ.Si tu detegis deus tegit.ergo ſi qð de tegit ho⸗ mo detegere nõ xbet ſolẽnẽ penitẽtiaʒ iniãgendo.cum ho mo peccatũ nõ ſciat in ↄfeſſione niſi ſicut dᷣ:videt᷑ ꝙ non debeat iniũgi penitentia publica vel ſolẽnis.4¶ Item om⸗ nis pena aut iniungitur in exterioꝛi foꝛo ⁊ publico.ant in interioꝛi ⁊ ſecreto. ⁊ hboc m modum ↄfeſſionis.cum ergo cet en cit eni⸗ anti ln at 4 e ni et 1 . en 1 V Mueſtio penitẽs confitet᷑ peccatũ ſuuʒ in foꝛo lecreto:videt᷑ ꝙ pena ua non debet erire illud foꝝ. ergo nec publicari vebet nec ſoleẽnizari. 4 Item ſi nõ licet ſacerdoti nutn mimo pecca⸗ tum alicuiꝰ qdð audiuit in confeſſione reuelare quãtũcũq; ſit publicũ. quõ licet iniũgendo penitẽtieʒ oꝑtũ illud ma⸗ niteſtare. 4 Ieem penitẽtia iniũgenda eſt que defectus re⸗ parat ipᷣius penitẽtis. Vera em̃ penitẽtia omnes defectus ducit ad ꝑfectum m auguſ. Sed hec penitẽtia ſcʒ ſolẽnis facit ↄtrarium.ipᷣm em̃ penitẽteʒ multiplici ĩnectit defectu Laycus em̃ poſi talẽ penitẽtiã nõ poteſt fieri cleric?.di.l. ex penitẽtibo.ergo talis nõ eſt iniũgenda. Rñſio.ꝙ cõ⸗ uenit ⁊? iuſticia requirit ꝙ aliqua penitentla ſit publica 2 ſolẽnis. de peni. di.j.ca.petꝛus.publica nora publico eget remedio.i eſi ᷣpum augu. Que autẽ ſit differetia inter pe⸗ nitẽtiam publicam ⁊ ſolẽnem infra patebit. Ratio autem huiꝰeſt multiplex. Vna eſt enoꝛmitas crimis ⸗ publicatõ eiuſdem. Alia eſt debitum puniẽdi:maxima em̃ irreueren⸗ tia peccantis maxima confuſione eſt punièda. Tercia eſt i ittatur cõſimile. Congruit em̃ ꝗꝙ incõcuſſio timoꝛis ne ↄini aliqui puniant᷑ tali penitẽtia.ne alij qui ad conſimile pꝛo⸗ ni ſunt: andeant ſimile attemptare.4 Ad pmũ ↄtra g dicẽ dum.ꝙ auguſ.loquit᷑ de peccatis tectis ⁊ occultis:hic intt ditur de detectis vtpote publice ꝑpetratis. Pꝛet. bic inten ditur de manifeſtatõne pene non de manifeſlatione culpe. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ exquo confeſſio eſt in ſecreto 7c. Dicẽdum ꝙ de penitẽtia que iniungitur in foꝛo ſecreto eſt loqui dupliciter.ſeʒ qᷓtum ad actum ini ungẽdi: 1 Fm B non dcebz exire foꝛum confeſſionis.iQon em̃ ſacerdos ex ſe debet iniungere ſibi publice ſed ſecreto ſicut ⁊ ille ſecreto confitetur.vel poſſumus loqui q;tum ad actum exequendi quod iniũctum eſti.hoc eſt qtum ad ipſum penitẽtem 27 ſic debet eam publice agere ſicut ⁊ peccatum eſi manifeſtum. Muogd igitur dicitur ꝙ penitẽtia non debet exire foꝛum il⸗ lud.Dicẽdum ꝙ verum eſt qtum ad iniungẽtem: publica⸗ ri tamẽ tebet ab illo cui iniungit᷑. qui ſicut publice offẽdit publice debet peniteꝛe.⁊ m hoc intelligitur illud quod di citur Ecci. xx. Ebonum eſt coꝛreptum manifeſtare peni⸗ tentiam. 4 Ad illud quod obijcituꝛ. ꝙ ſacerdos nec mĩmo nutu debet 7c. Bicendum ꝙ ſacerdos talem penitentiam iniungẽdo non reuelat aliquo modo confeſſionem: ſed ille penitens pubilice exequendo penitẽtiam pꝛo peccato pu bli ce ꝑpetrato. Si em̃ eſſet peccatũ ſuum occultum. licet face⸗ ret publicam penitẽtiam: non ſciretur ex boc qð peccatuʒ ↄmiſiſſet nec etiam ſi faceret penitẽtiam ſe olẽnem. ſed vehe⸗ menter pᷣſumeretur ꝙ ille aliquod enoꝛme peccatum ↄmi⸗ ſiſſet:nec tamẽ certe ſciretur miſi peccatum illius publicuz eſſet.quia quãdoq; accidit ꝙ aliquos adiudicatos alicui pene aſſociantur alij ex quadam familiaritate caritatis:et conſimilẽ penam ſubeunt cũ illis.ſicut fecit dominus ſal⸗ uatoꝛ. de quo Sapiẽ. x. deſcenditq; cum illo in ſoueam ⁊c. Ex quo patet ꝙ pena nõ eſt ſemꝑ maniſeſtatiua culpe:licʒ hoc accidat quãdo culpa eſt publica.¶¶ Aa vltimũ dicẽdũ ꝙ peccatũ publicũ eſi conſiderare ⁊ inqtum eſt peccatũ:et inqtum eſt publice ↄmiſſum ⁊ in ſcandalum alioruʒ.vnde peccatũ tale eſt agenti demeritoꝛiũ ↄſequẽter alijs. ratõe qua eſt ſibi demeritoꝛiũ: penitetia talis defect⸗ illiꝰ reꝑat. ratõne qua ↄmiſſum in ſcandalũ alioꝝ ⁊ de meritũ: ↄpetit puniri quiba alij edificẽtur 2 deterreant᷑.nõ ſolũmodo ad tempuo er. embꝛum ſecundũ Onſequẽter querit᷑ rtrum penitẽtia publica ſiue ſolẽnis ſit iterabilis. ſic:videt᷑ ꝑ hoc culpa eſt iterabilis. Yteratõ autẽ culpe nõ minuit aliquid de enoꝛmitate culpe neq; de granitate:ergo ſi caute culpe congruebat bmõi piaculum videtur ꝙ ißi iterato congruit idem. 4¶ Item culpa ꝓ qua im ponitur nõ excedit in inſinitum alia peccata. ergo ſi in illis ſemꝑ iteratur: videtur ꝙ ĩ iſta debeat iterari.aut iſia culpa eſſet in infinituʒ maioꝛ. ſicut eſt de peccato dy aboli quod qꝛ eſt quaſi in infinitũ maiꝰpeccato bomis:hmõi nõ „ *ο *° % lxiiij. remittit᷑ ꝑ penitẽtiam ſicut illiꝰ. ꝗ¶ Item iſtud põt oſtendi ratõnibo ſupꝛa poſitis.quia publica peccata penitẽtia ma nifeſta debet expiari.ſicut habet᷑ de peni. di. j. petrꝰ. 4 Itẽ ſemꝑ occultum peccatũ occulta penitẽtia eſt puniẽdum: g ſimiliter 2 publicũ publica ſemꝑ puniẽdum.4 Item ratio nes aſſignate ſupꝛa quare peccatũ eſt puniendum publica penitentia ſcʒ enoꝛmitas crimĩs ⁊ publicatõ ⁊ debitnʒ pu niendi ⁊ incuſſio timoꝛis: ita congruũt cul pe iterate ſicut iniciate.ergo 1 Nomtra oi.l. Si quis.S.poteſt ⁊ alit intelligi. Eſt em̃ quedaʒ penitẽtia que ſolẽnis appellatur. que ſemel im in eccleſia conceditur.œ quo Am bꝛo. ait. ſi cut vnum eſt baptiſina: ita vnica eſt penitẽtia. ¶ YItem non 2 eſt ſcðᷣo locus penitẽtie. 4 Iem reperiũtur qplurimi qui ſepius agendam penitentiam putant: qui lururiantur in xpᷣo. Qam ſi vere penitẽtiam agerẽt:nunqᷓ iterandam pu⸗ tarent. AUnica penitẽtia ibi dicitur irreiterabilis.4 Item ſi matrimoniũ legitime ↄtractum ꝓpter ſacramẽtuʒ quod ſignificat. ſcʒ inſe pabilem vnionẽ diuine nature ⁊ buma⸗/ ne:non iteratur reſpectu earũdem ꝑſonarum: ergo ſimili⸗ ter nec iſtud ſacramẽtum iterabitur. cum ſignificet eiectõ⸗ nem pꝛimoꝛuz parentum de padiſo que ſemel tĩ facta eſt. KRuñſio. dicẽdum ꝙ iſta penitẽtia nõ iteratur. hui du⸗ plex eſt ratio ſcʒ reuerẽtia ſacramenti. ſignificat em̃ expul/ ſionem pꝛimoꝝ parẽtum de ꝑadiſo.⁊ ne quod tanta ſolẽni tate celebꝛatum eſt infirmetur 2 vileſcat.nunqᷓ tamẽ nega tur penitẽtibus penitẽtia ſicut nec venia. ſicut em̃ dominꝰ in futuro ſeipᷣm negare non poterit.vt habet᷑.ij. Lhimo.ij ſic nec in p̃ſenti vult veniam vel penitẽtiam cenegari. Eñ auguſ.ad macedoniũ. Muis caute ⸗ ſalubꝛiter pꝛouiſum ſit vt locus bumilime penitẽtie ſemel tm̃ in eccleſia conce⸗ datur. ne medicina nimis vtilis nimis vilis baberetur: ta men quotidie peccantibo nunqᷓ ꝑ penitẽtiam venia negat · Ad pꝛimũ ergo dicẽdum. ꝙ licet culpa iterata nõ eſt mi noꝛ ſed etiam maioꝛ ꝙᷓ fuit pꝛimo cõmiſſa:non tamen con⸗ uenit ꝙ puniatur ſicut illa. In penitentia em̃ ſolenni ſunt quedam conſideranda ex parte pecca ti: quedam ex parte pene. Ende qᷓuis congrueret qutum eſt ex parte imanita tis ſceleris ꝙ ſic puniretur ſcʒ publice vel ſolẽniteꝛ: non ta men congruit ipi ſolẽnitati rationibo p̃tactis.¶ Zd alind quod obijcitur.ꝙ culpa non excedit in infinitum. bene con cedo.qð vlterius concludit᷑: ergo debet penitentia ſolẽnis iterari. dico ꝙ non ſequitur. ſeð ꝙ penitẽtia debet iterum dari. JIpſa em ſolẽnitas dicit quãdam confirmationein 2 excellẽtiam. ꝓpter quod repugnat vt inqtum ſolenis itere tur. Quod em ſolenniter fit ꝑpetuitatem impoꝛtat. ideo repugnat ei mutabilitas ⁊ ꝑ conſequẽs itera bilitas. ſᷣ nõ repugnat quin iterum puniatur ſi recidiuet. debet em̃ pu⸗ niri tanta pena vt conſuſio ſolẽnis penitentie in acerbita⸗ te magnitudine recõpenſetur. 4 Ad illud quod cbijcit. ꝙ rationes ſupꝛa aſſignate ⁊c. Dicendum ꝙ etſi conueni⸗ unt quãtum eſt er parte penitẽtie inq̃tum elt penitẽtia: nõ tamẽ ex parte qua eſt ſolẽnis.dicit em̃ Gꝛacianus ꝙ bene iteratur m conſuetudinẽ quarundam eccleſiarum. quod vt eſtimo intelligẽdum eſt de penitẽtia publica:non de ſolẽ ni inqtum ꝗꝓpꝛie ſumptum elſi.quia in tali repugnat ſacra mentum iteratõni.de peni. di. iij. vbi dicitur illud ambꝛo. reꝑiunt᷑ c. non ᷣm generalẽ ſed ſm ſpecialẽ conſuetudinẽ eccleſie de ſolẽni penitẽtia dictũ.intelligit᷑ que apud quol⸗ dam ſemel celebꝛata nõ iterat᷑. V Nu tercin Onſequẽter querit᷑ de his que ad ſolẽneʒ pe nitentiã exigunt᷑. Querit᷑ ergo vtrum vir tm̃ vel etiam mulier ſunt puniẽdi bac penitẽtia t vtx in el ſenes tm̃.Et vtrũ clerici ve m. Quo aut tẽpoꝛe.quò loco.quo babitu.a qua ꝑſona imponẽda eſt.⁊ de qua foꝛma verboꝛuzʒ. ⁊ pꝛo quali peccato:⁊a vtrũ penitẽs tali penitentia poſſit pꝛomoneri.2 que ſit differentia inter publicam ſolẽnem penitentiam. Ad pꝛimũ dicendũ. ꝙ tam vir qꝙᷓ; mulier hmõi peniten⸗ tia debet puniri.argumeutũ di.l.penitentes..xxxiij.q· . 090 — de bis infra eadẽ.q. Antiqui.huiꝰratio ẽ.quia vterq; ſerꝰ fuit in paradiſo eiectus: ⁊ ideo vterq; ſexus punit᷑ iſta pe⸗ na que eſt ſignũ illius.ꝗ Ad aliud dicendum.ꝙ ſicut ba⸗ betur diſ.l.penitentes. Juuenibo pena talis non facile cõ⸗ mittẽda ẽ ꝗpter etatis fragilitatem. 2 eſt argumentum ꝙ ratione etatis fit diſpenſatio ſicut de ↄtinentia.xxxiij.q.ij. de bis.4l Clericis aut non eſt talis penitentia imponenda dil.l.hanc penitentiam. nulli vnqᷓ clericoꝛum agere concę ditur. ⁊ boc ꝓpter ſcandalũ. cum em̃ non ſit imponẽda ni⸗ ſi pꝛo marimo crimine: poſt eiectõnem non poſſet reſtitui ꝓter ſcandaluʒ populi.4l Se tꝑe ⁊ loco ⁊ habitu ? a quae ſona:babetur di.l.in capite.vbi dicit᷑. In capite quadra geſime omnes penitentes qui publicã ſi uſcipiunt aut ſuſce perunt penitentiã: ante foꝛes eccleſie ſe pᷣſentent epo ciui⸗ tatis.ſacco induti nudis pedibo.vultibo in terra dimiſſis: reos ſe eſſe habitu ⁊ vultu ꝓteſtantes.¶!. Item eadẽ di. pe⸗ nitentes.vbi dicit᷑. penitẽtes tꝑe quo penitentiã petũt im⸗ poſitõeʒ manuũ ⁊ ciliciũ ſuꝑ capita a ſacerdote ſicut vbi: qᷓ; ſtatutũ eſt ↄſequant᷑.ſi aũt comas nõ depoſueriĩt.aut ve⸗ ſtimẽta nõ mutauerint abijciant᷑.⁊ niſi digne deo penitue⸗ rint nõ recipiãt᷑. Mota ꝗ; in ca. In capite. dicit᷑ ꝙ p̃ſentẽt ſe epᷣo ciuitatis. In alio ſcʒ penitẽtes.dicit᷑ ſacerdote.̊ ſa cerdos dicit᷑ ẽus ad quẽ ſolum ſpectat ſolẽnis penitentie impoſitio ⁊ eius recõciliatio. niſi in neceſſitate.xxvj q.vj. ca.fi.pꝛeſbiter incõſulto epo non recõciliet peniten tez niſi abſente epo vltima neceſſitas cogat. 4 Pꝛete. cum epo de⸗ bent eſſe pᷣſentes maioꝛes eccleſie illius. Vnde di. l. In ca⸗ pite. dicit᷑. Adeſſe debent decani.i.archipſbiteꝛi ꝑꝛochiaꝰ pᷣſbiteri penitentiũ.qui eoꝝ ↄuerſionẽ diligenter inſpicẽ cbent. ¶¶ Sed adhuc querit᷑ vtꝝ mulier de beat comaz de⸗ ponere.cum paris delicti par debet eſſe pena. Rñſio ꝙ; nõ quia mulier comã habet in ſignũ ſubiectionis.vt habetur xxx. di.c.ij.vbi dicit. Quecũq; mulier religioni iudicãs cõ uenire comã eius amputauerit.quaʒ deus ad velamẽ eins ⁊ memoꝛiã ſubiectõnis illi dedit:tanqᷓ reſoluens ius ſub⸗ iectionis:anathema ſit. 4 Sed nonne mulieres religioſe ſcʒ moniales comã deponunt. Rñſio patet ex hoc ꝙ dicit᷑ tanqᷓ reſoluens ius ſubiectõnis.vir aũt de bet coma epo⸗ nere.quia decetero debet viuere ĩ habitu religioſo Argu. de conſe. di.v.dictum. ¶ De foꝛma ⁊ modo habet᷑ di. l. In capite.Foꝛma verboꝝ habet. iij. Geñ. In ſudoꝛe vultꝰtui veſceris pane tuo ¶ Nota ergo bꝛeuiter foꝛnaʒ 2 ꝓgrel⸗ ſum.volentes penitere ſolẽniter de peccatis.debent in ca⸗ pite qᷓdrageſime ſe cũ archipᷣſbiteris ⸗ pᷣſbiteris ſuis epᷣo ante ſoꝛes epales eccleſie p̃ſentare epᷣo in triſti ba bitu:nu⸗ dis pedibo:⁊ eis in eccleſià introductis epᷣus eum om̃i cle ro ſeptem penitẽtie pſalmos in terrã ꝓſtratis cũ lacrimis pꝛo eoꝝ abſolutõne decãtet. tunc reſurgẽs ab oꝛatõe iurta dquod canones iubẽt manus eis imponat: aquã benedictã ſpergat:cinerẽ pꝛius iĩmittat.deinde cilicõ capita eoꝝ ope riat ⁊ cum gemitu ⁊ crebꝛis ſuſpirijs denũciet eis.ꝙ ſicut adam ꝓiectꝰeſt de padiſo: ita ʒ ip̃i ꝓ peccatis ab eccleſia abijciũtur.poſtea iubet miſtris.vt eos extra ianuas eccłie expellãt. Clerus dᷣo ꝓſequat᷑ eos cũ rſoꝛio. In ſudoꝛe vul tus tui veſceris pane tuo. In ſacra aũt cena dñi rurſus ab eoꝝ decanis ⁊ eoꝝ pᷣſbiteris ecclie limĩbo pᷣſentẽt᷑.hoc aũt fiet quolibet ãno de eis ecclie introitꝰ ẽ interdictꝰ.a erunt in eccleſia vſq; ad octauas paſche: nec ↄmunicabunt alijs in euchariſtia nec in oſculo.⁊ poſt exibũt tx ecclia 2 ita re ſpᷣſentabũtur in ſequẽti ano tali die.2 ita in omni ãno quo⸗ uſq; vt diri interdictꝰ eſt eis introitꝰ eccleſie ⁊ hanc faciũt pᷣſbiteri.ſed illam recõciliatõeʒ que fit in fine penitẽtie re⸗ ſeruabunt epo:cui ſoli ↄpetit.talis aũt penitẽtia nõ niſi ꝓ grauiſſimo peccato debet iniũgi.di.l.placuit.vbi dicit᷑eũ vo penitentẽ dicimꝰ qui poſt baptiſma. aut ꝓ bomicidio. aut ꝓ diuerſis crimĩbo grauiſſimiſq; peccatis publicõẽ pe⸗ nitentiã gerens ſub cilicõ diuino fuerit recõciliatꝰaltaꝛio. de hoc.xxvj.q.vj.c.vlti.vbi dicit. cuiuſcũq; penitẽtis pub⸗ licum 2 vulgariſſimũ eſt crimẽ qð vniuerſe am ↄmouerit ve⸗ beʒ ante ablidiam ⁊ atriũ eccleſie manꝰei imponatur. aut penitẽtes tales nõ ſunt ꝓmouendi.habe di. l. c. j. vbi dicit᷑.ſicut penitẽtiaʒ agẽ nulli ↄcedit᷑ vnqiᷓ clericoꝝ:ita pꝰ penitudinẽ ac recõciliatõeʒ cuiqᷓ laicoꝝ nõ liceat bonoꝛeʒ clericatꝰadipiſci.offerẽte ſe tñ nccitate ⸗ vtilitate:pñt cle⸗ rici recipi ad officia eccłiaſtica di. l. c. placuit. vbi dicitur. placuit vt penitẽtes nõ admittant᷑ ad clerũ.niſi tm̃ ſi necei ſitas aut vſus exigat:tunc depntent᷑ inter boſtiarios 2 int᷑ lectoꝛes.ita vt eplaʒ vel euangeliũ nõ legant. Si qui autẽ oꝛdinati ſunt in dy acones inter ſubdy acones ita habean tur vt manũ non imponat: nec ſacra ↄtingant. Vlſus.i. vti litas vel ↄſuetudo alicuiꝰeccleſie.⁊ eſt argumẽtuz ꝙ ratõe ↄſuetudinis eccłie aliquid eſt licitũ quod als eſſet illicitũ. ⁊ ita in hoc caſu diſpẽſabit epᷣus qᷓtuʒ ad mĩoꝛes oꝛdines quod notat᷑ ibi.i.non exequat᷑ officium dyaconatꝰvel ſub⸗ vy aconatus.¶¶ Si objjciat᷑ contra hoc. peꝛ hoc dicit᷑ ibi ex penitentibo di.l.ꝙ epᷣus oꝛdinana talem ſcienter debet pꝛiuari poteſtate oꝛdinandi. Dicendũ ꝙ hic non loquit de oꝛdinatõne:ſed diſpenſatione qtum ad minoꝛes oꝛdines. Quare talis non eſt oꝛdinandus multiplex eſi ratio- Pꝛi⸗ ma eſt oꝛdinis excellentia.quia nõ ſunt digni ſuſcipere va ſa.i.oꝛdinem ſacꝛamentoꝝ qui dudum fuerunt vaſa vicio rum. di.l. Scðᷣa eſt timoꝛ labendi ex pꝛiſtina conſuetudine ſurgens.di.lxj. In ſacerdotibo.in fine.Texcia eſt ſcanda⸗ lum populi? vulgaris ſermo qui totaʒ ↄmouerit vꝛbem. xxvj.q.vj.c.vlti.Lales em̃ nõ poteſt ſine magno ſcandalo miſtrare.di.l.de his. Quarta eſt. quia nõ habent frontem redarguendi aliquos: cum conſtet ipᷣm ↄmiſiſſe illa eadẽ que pꝛedicat coꝛrigenda. vel etiam maioꝛa.di.xxv.priinũ ¶ Ad illud quod querit᷑ de differentia penitẽtie publice 2 ſolẽnis. Dicenduʒ ꝙ differunt multipliciter. ſcz ex ꝑte im⸗ ponentis:ex ꝑte ſuſcipientis:ex ꝑte ſuſcepte penitentie:ex ꝑte modi quo ſuſcipit᷑ ⁊ confert᷑. Ex ꝑte imponentis:quia ſolẽnem non imponit ſimplex ſacerdos.ſed tiñ epᷣus vt di⸗ citur diſ.l.In capite.publicam autẽ poteſt i mponere ſim⸗ plex ſacerdos:cum non inueniatur pꝛohibitum. Ex parte ſuſcipientis ſimiliter.quia ſolẽnis non ẽ ſacerdoti vel dya cono imponenda.di.l.confirmandum eſt.nec etiam alicui clerico vt habetur in ſequenti ca. eadem di.ſcʒ illud quoq; publicam dᷣo poteſt agere ſacerdos.vt diſ.xxviij. pꝛeſbiter. nec eſt contrarium ꝙ habetur.xxxij. diſtinctio. preſbiter. vbi dicit᷑.ꝙ ſaceꝛdos non debet penitere inter laicos. quia quia hoc intelligitur de peccato occulto:publicam aũt po⸗ teſt agere de peccato publice ꝑpetrato.Er ꝑte ſuſcepte pe⸗ nitentie.quia ſolẽnis non iteratur ꝓpter ratõnem ſuperiꝰ aſſignatam. omnis vo alia penitentia iteratur. de pe. diſ. iij. Reperiũtur.S. ſepties in die cadit iuſtus.2.S. Adhuc inſtant ꝑfidi.Er ꝑte modi quia ſolẽnis: imponit᷑ nomẽ ſu- um cum ſolẽnitate pᷣdicta.publica aũt dicit que fit in facie eccleſie ſine ſolẽnitate.ſic q iniũgit᷑ ꝑegꝛinatõ ꝑ mũdũ cũ baculo bicubitali 2 ſca ular vel veſte aliqᷓ ad boc oſueta. Mueſtio. lxv. de peniten/ tia iniᷓtum eſt ſacramentũ in ſpeciali. Etermmatũẽ ſupra ꝓſequendum eſt penitentia in ſpeciali quedam ſunt partes diſtincte ſᷣm diuerſi tatem ſtatuum. de quibo agetur pꝛimo. quedam pm diuer⸗ ſitatem actuum de quibus ſcðo. Partes autem pꝛimo mo do ſumptas diſtinguit Am bꝛo.ſic. Tripler eſt modus pe⸗ nitentie. ꝛimus eſt erꝛoꝛes ⁊ omnia mala ante baptiſmũ abrenuciare ⁊ ↄdẽnare. Scðdus poſt baptiſinũ lapſas per penitentiam reuocari. Tercius quo ſancti quotidie a tali bus peccatis purgatur ſine quibo vita nõ agitur. ¶ Scðz hunc diſtinctõnis modum. ꝛimo tangetur de penitentia ante baptiſinũ. Scðo de penitentia poſt baptiimũ. Ter⸗ cio de venialibo que accidunt in vtroqʒ ſtatu. Quarto de⸗ clarantur verba apoſtoli vocantis ea lignum ſenum ⁊ ſti⸗ pulam. penitentia in generali. Conſequenter ſcʒ de partibo penitẽtie. Penitẽtie auten — — –☛ — --— l ¶Queſtio lembꝛũ pꝛimũ Irca pꝛimum duo queruntur. Pꝛimum eſt vtrum penitendum ſit de peccato originali. Secũdum vtꝛũ accedẽs ad baptiſmũ neceſſe babet paus penitere de actuali. rticulus prinus Irca pꝛimũ ſic ad ꝑtẽ affirmatiuã Aug.de coꝛ⸗ reptione ⁊ gra. Coꝛripiat᷑ in ſingulis quod eſt oĩm.⁊ loquit᷑ de oꝛiginali.ſᷣ coꝛreptõ male mẽ⸗ tis eſt penitẽtia vt habet᷑ ſupꝛa.¶lj Itẽ aug.in eodẽ.Coꝛri⸗ piatur oꝛigo dãnabilis:vt ex doloꝛe coꝛreptõis volũtas re generatõis oꝛiat. Quid aũt eſi coꝛreptõ doloꝛis qᷓ; penitẽ⸗ tia.⁊ ita vt pꝛius.q¶ Itẽ ab aug.habet᷑ in eodẽ ꝙ habẽtes oꝛiginale debẽt ſibi diſplicere.ſ̊ hmõi diſplicẽtia non eſt ſi ne pena:ergo babẽtes oꝛiginale debẽt penitere ſcʒ peniti⸗ tia ↄtritõnis vel attritõnis.¶ Itẽ de eo quo homo iuſte ar guituꝛ ab alio:iuſte arguit᷑ a ſemetipᷣo.Sed augu.dicit in li.de coꝛreptõe ⁊ gra.ꝙ peccatoꝛ ꝓ oꝛiginali eſt arguẽdus ergo peccatoꝛ debʒ arguere ſeipᷣm.ſ̊ homo de culpa arguit ſeipm ꝑ penitẽtiã.igit᷑ ⁊c.¶ Stẽ ſicut ira ꝑ ʒelũ cæteſtatur homo omnẽ iniuſticiã in alio:ita penitẽtia omnẽ iniuſticiã in ſeip̃o.Sedoꝛiginale eſt iniuſticia in homĩe:ergo eſt de/ teſtanda ꝑ penitẽtiaʒ ⁊c. 4! Itẽ oĩs qui vult deo recõcilia⸗ ri.neceſſe habet deteſtari omne qð ſeꝑat ab eo.ſ̊ oꝛiginalę ſeꝑat. ⁊c.¶(.4tẽ de peccato de quo iuſte punit᷑ a deo debʒ penitẽs punire ſeipᷣm.ᷣ ꝓ oꝛigĩiali iuſte punit᷑ homo a deo pena carẽtie.que eſt maxim quia maximũ damnũ. ergo ꝓ eo debet ſe punire¶ Contra.potẽtioꝛ eſt vis rege neratiua ſacꝛamẽti qᷓ; vis ꝓagatiua homis coꝛrupti.ſed ꝑ ꝓagatõeʒ ſine delectatõe volũtaria ratõnabili trãſfundi tur oꝛiginale.eꝛgo ab oꝓoſitis ĩmo multofoꝛtiꝰꝑ ſacꝛamẽ tum ſine doloꝛe volũtario ratõnabili delet.¶¶ IStẽ om̃is pe nitentia eſt reſpectu voliti. non em̃ penitet homo de eo qð noluit.ſed oꝛiginale nũꝙ; fuit voluntariũ:ergo de illo non eſ neceſſaria penitẽtia.ꝗ¶ Item omnis penitẽtia eſt ĩ actu volente. ſed oꝛiginale eſt in ꝑuulo ⁊ in quo eſt moꝛbo ⁊ re⸗ medium.ergo nõ opoꝛtet ipᷣm penitere: cum nõ poſſit actu velle. ¶ Itẽ omnis penitẽtia eſt reſpectu actus ꝗpꝛij.peni⸗ tet em̃ de eo qð fecit nõ de alieno. ſed oꝛiginale eſt ꝑ actum alienũ:ergo ⁊c.ꝗ Iem baptiſmꝰ oꝛdinat᷑ ↄtra oꝛiginale. ſed nõ ſunt duo remedia ↄtra idem: ẽ penitẽtia non eſt re⸗ mediũ ð oꝛiginale Ge io.dicẽduʒ ꝙ de oꝛiginali pctẽo eſt loqui dupliciter. ↄmũiter ſpecialiter. ↄmuniter vt eſt moꝛbo.⁊ ſic ad eiꝰdeletõneʒ nõ requirit᷑ aliquis actꝰex ꝑte eius in quo eſt:vt patet in ꝑuulo.Et eſt iterũ loqui ſpecia⸗ liter ꝙᷓtuʒ ad adultos ſimplices.qui hmõi moꝛbũ ſe babe⸗ re neſciũt.⁊ qtuʒ ad hoc nõ opoꝛtet ꝙ aliquis actꝰdeteſta⸗ tionis interueniat.Etẽ iteꝝ loqui q;tuʒ ad adultos diſcre tioꝛes ꝗ hmõi moꝛbũ fe habere eognoſcũt.illis debʒ diſpli⸗ ceꝛe ꝙ habẽt peccatũ oꝛiginale:⁊ vniuerſalit᷑ om̃e qdð ſeꝑat a deo.ĩmo vt eſtimo neceſſe eſt ꝙ eis diſpliceat:ex quo con ſtat illis ꝙ illo ſeꝑant᷑ a dro.⁊ de talibo põt intelligi illud auguſ.de coꝛreptõe 2 gra. Coꝛripiat᷑ oꝛigo dãnabilis vt ex doloꝛe ⁊c̃. nec credo ꝙ coꝛreptio illa ſit coꝛreptio penitẽtie vt obiectũ eſt que fit ꝑ contritõeʒ.confeſſionẽ ⁊ ſatiſfactio⸗ nem: ſed potius repᷣbenſionis qua exiſtens in oꝛiginali ex citatur ad purgatõneʒ baptiſmalẽ.ſᷣm illud auguſ.coꝛri⸗ piatur oꝛigo ⁊c.⁊ loquit᷑ auguſ.in caſu. vt quãdo aliquis negligit᷑ conſurgere ad baptiſmũ vt purget᷑ ab oꝛiginali. vult ergo aug.vt talis repᷣhendat ſe ex tali negligẽtia. vt ex citatus ex hmõi rephenſione accedat ad baptiſmuʒ. 4 Ex his patet rñſio ad pꝛimo obiecta.quia nec coꝛreptio de q̃ loquit᷑ augꝗuſ.eſt coꝛreptio penitẽtie: ſed quedã rephenſio qua excitet᷑ ad baptiſmũ. vnde doloꝛ coꝛreptõnis nõ eſt af⸗ flictio penitẽtie: ſed diſplicentia ſtatus Apꝛij ex hoc ꝙ ſeꝑa tus eſt a deo. Pꝛete.nec eſtimo ꝙ in diffinitõne penitentie ponat᷑ coꝛreptio ſed coꝛrectio.¶¶ Ao boc quod obijcitur — bmõi diſplicẽtia nõ eſt ſine penitẽtia. Dicendũ ꝙ hoc ẽ fal ſum. eſt em̃ ſine penitẽtia ſacramẽtali.ĩmo ad eiꝰpurgatio Ixv. nem nõ requirit᷑ doloꝛ aligꝗs afflictiuꝰ. Ratõ aũt quare nõ eſt neceſſariꝰdoloꝛ ſiue penitẽtia eſt. ꝙ nõ ex actu nr̃o ↄmiſ ſum eſt. ⁊ ſic licet in adulto ſit talis oꝛiginalis diſplicentia nõ tñ eſt penitẽtia:qꝛ penitẽtia ſicut oſtẽſuʒ eſt. ꝓpꝛie eſt re ſpectu voliti.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ peccatoꝛ eſt arguen dus ꝓ oꝛiginali.Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt ratõne ↄtractꝰipᷣiꝰ oꝛiginalis ſed ratõne moꝛe in eodẽ. VUnde arguẽdus eſi ne in ipᷣo velit ꝑmanere.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ peniten⸗ tia deteſtat᷑ omnẽ iniuſticiã in ſeipᷣo ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ hoc de⸗ bet intelligi de iniuſticia acta non ↄtracta.ſimiliter eſt de ira ꝑ zelum. 4¶· Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ homo debet dete⸗ ſtari omne quod ſeꝑat a deo. Dicendũ ꝙ intelligenduʒ eſt de deteſtatõne diſplicẽtie.ſed gter hmõi deteſtatõem non dicit᷑ quis penitẽs.nõ aũt intelligẽduʒ eſt de deteſtatõe pe⸗ nitentie niſi ſit introductũ ex ꝓpꝛia voluntate.4. Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ penitẽs debet punire ſe ꝓ eo ꝓp quo iuſte pu nitur a deo. Dicendũ ꝙ hoc generaliter intellectuʒ eſt fal⸗ ſum.omnis iuſte punit᷑ a dño ꝗꝓpter pcta pᷣmoꝝ parentũ: ſed hec eſt vera.ꝓ omni voluntario ↄmiſſo ꝓ quo iuſte pu ni auitterez: ver iße punire ſe. rticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtꝝ adultꝰaccedens ad ba⸗ ptiſmũ neceſſe habeat pmũ penitere de actuali ſic:videt᷑ AUct᷑.ij. Penitemĩ ⁊ baptiʒet᷑ vnuſ⸗ veſtrũ. glo. dicturꝰ de baptiſmate pᷣmiſit lamẽtatõʒ vt pꝛiſe aqua inflictõis infunderẽt:⁊ poſt ſacramento ba⸗ ptiſmatis lauarent.4l! Itẽ Math.üj. Exibant ad illũ ⁊c. glo.iam tũc exemplũ baptiʒãdis dabat᷑ ↄfitendi peccata ⁊ ꝓmittendi melioꝛa.ergo ſi debeat ↄfiteri ſimiliter ⁊ cõteri ſatiſfacere.⸗ Itẽ ſuꝑ illud pᷣs. In cubilibo veſtris ↄpu⸗ gimini.ſacrificate ſacri.glo.vt extincto veteri homie ꝑ pe⸗ nitentiã:ſacrificiũ iuſlicie ſᷣm regeneratões noui hominis offerat᷑ deo. ſed regeneratõ noui homĩs fit ꝑ baptiſmũ:er⸗ go penitẽtia pᷣcedit baptiſmũ.cum extinctio veteris homi nis ad minꝰſ̃m naturã regeneratõeʒ noui pᷣcedat.4. Jtez dñs ſaluatoꝛ ⁊ beatꝰ Johes baptiſta inceperũt pᷣdicatõeʒ ſuã a penitẽtia.ſ̊ ab eo debuerũt inciꝑe qð eſt ſalutis initi⸗ um.ergo ſi ita inceperũt ptʒ ꝙ debet homo acciꝑe peniten tiam. 4l Item pꝛima ꝑſona coꝛrupit naturã. ſed actuale ẽ coꝛruptio ꝑſone ⁊ oꝛiginale nature.⁊ ↄtra actuale eſt peni tentia:ergo pꝛeit baptiſmũ. ¶ Item ꝑuulꝰ non habet niſi oꝛiginale:ſed adultus actuale cuʒ oꝛiginali.ſed qui habet amplioꝛem moꝛbũ debet habere amplius remedium.cum ergo baptiſmus ſit neceſſariꝰ ꝑuulo: aliquid vltra baptiſ⸗ mum erit neceſſariũ adulto.ſed hoc nõ eſt niſi penitentia. ergo ⁊c᷑¶ Contra.baptiſmꝰeſt ianua ſacramẽtoꝝ.ſed ia/ nua eſtp imo ante cuiꝰingreſſum nõ ẽ ingreſſus ad aliud. ergo ante ipᷣm nihil debet pᷣmitti.ergo ⁊c̃.¶ Item peniten tia eſt ſcdᷣa tabula poſt naufragium vt dicit Hieꝛo.⁊ dici⸗ tur ſcdᷣa reſpectu pꝛime que eſt baptiſmus.ergo non pꝛece dit illum. ¶¶ Ptem baptiſmus omneʒ culpam delet. Vnde augulſ.ad valentinum.Lauacro regeneratõnis omnia pec cata hominũ mundãtur atq; ſanantur. ſed ſuperfluum eſi eſt facere ꝑ plura quod poteſt fieri ꝑ vnum:ergo ad emun dationem nõ eſt penitentia neceſſaria.¶ Rñſio.dicenduʒ ꝙ eſt loqui de penitentia vt eſt virtus:⁊ vt eſt ſacramentũ. Si loquamur de penitentia vt eſt virtus.cuius actus eſt contritio: neceſſe eſt pꝛecedat baptiſmum in adulto qui habet actuale peccatum.emo enim inchoare poteſt no⸗ uam vitam: niſi peniteat eum veteris vite. Si autem loq̃⸗ mur te penitentia vt eſt ſacramentum. ſᷣm ꝙ homo confi⸗ tetur recipit abſolutionem.dico ꝙ non eſt neceſſe pꝛecede⸗ re ſed de congruo poteſt. Iit enim cõfeſſio ſacerdoti vt ho/ mo erubeſcat ⁊ peccata ſua recognoſcat.vt de eoꝛuʒ remiſ ſione deo ingratus non exiſtat.⁊ q;tum ad hoc congruũ eſt ſed non opoꝛtet neqʒ; de bet ſequi abſolutio nec ligatõ.quia oĩno ſoluit᷑ in baptiſmo.ergo penitẽtia qtum ad contritio nem pᷣcedit neceſſario:q-tum ad confeſſionẽ de ↄgruo:qtũ ad abſolutõnem ⁊ ſatiſtactõneʒ neutro mõ.⁊ qꝛ ſacramen⸗ tum completũ eſt in abſolutõne.quia ibi remittitur de pe⸗ oο⏑ 2 nitentia debita: ideo dico q; penitentia ſᷣm ꝙ eſt ſacra men tum eccleſie ſequit᷑:non pꝛecedit.¶l Ad illud quod obijcit ꝙ lamẽta penitẽtie debent pᷣcedere. Dicendũ ꝙ illud conce dendũ eſt. Silꝛ exemplũ dabat᷑ ↄfitendi nõ quia neceſſari um: ſed quia ↄgruuʒ.¶ Ao illud qð obijcit. extincto ve⸗ teri homie ⁊c. Oicendũ ꝙ nõ ſolũ eſt regeneratõ noui ho⸗ minis ꝑ baptiſmũ ſed ꝑ penitẽtiaʒ. hic aũt loquit᷑ de rege⸗ neratõne ꝑ penitẽtiazʒ. ſicut em ꝑ baptiſmum fit regenera tio noui bominis ꝑ amotõeʒ vetuſtatis peccati oꝛiginalis ſic ꝑ penitẽtiaʒ fit regeneratio noui hominis ꝑ amotioneʒ vetuſlatis peccati actualis.¶l Ad illud quod obijcit. ꝙ pß⸗ dicatio domini incepit a penitentia.dicendum ꝙ incepit a penitentia virtute:non ſacramento.¶ Ad illud quod obij ⸗ citur.ꝙ pꝛioꝛ eſt coꝛruptio ꝑſone ⁊c̃. Dicendũ ꝙ veruʒ eſt in pꝛimis parentibo:ſed poſi fuit ecõuerſo.⁊ quia ſacꝛamẽ ta currunt ſᷣm curſum neceſſitatis noſtre: pꝛius debuit eẽ baptiſmus.4! Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ amplius remediuʒ tebet babere ⁊c. Dicenaũ ꝙ verum eſi ſcʒ contritõneʒ:ſed non opoꝛtet ꝙ aliud ſacramentũ.quia baptiſmus ad vtrũ qᷓ; valet.⁊ ideo non requirit᷑ aliquod ſacramentũ:ſed ſuffi⸗ cit actus mentis ꝑ quem ſe pᷣparet ad effectum baptiſmi: uin accederet fictus. embꝛum ſecundũ BOnſequẽter querit᷑ de penitentia moꝛtalium poſt baptiſmũ.Et pᷣmo ð moꝛtalibo ↄmiſſis ꝑ ignoꝛãtiaʒ. Scðo de moꝛtalibo ↄmiſſis ſci enter poſt traditis obliuioni.Tercio vtrũ enitẽ de pet᷑is ĩ ꝗbo pniĩa fit vſq; in finẽ vite. erit᷑ ̊ pᷣmo.vtrũ neceſſe ſit penitẽ de peccatis miſſis ꝑ ignoꝛãtiaʒ. E ſic:videt᷑ ꝑ illud Am/ Apꝛo. Grauiſſime peccas ſi ignoꝛas te peccare. HPHuivꝰaũt ratio eſt ſᷣm ꝙ exponit᷑.quia talis nõ querit me dicuin.ergo tali neceſſaria eſt medicina.hec aũt medicina eſt penitẽtia.i¶ Item aug.de coꝛreptõne ⁊ gra.dicit.q nõ excuſat᷑ ꝓpter ignoꝛãtiaʒ quin teneat᷑ credere.pari ratione videt᷑ ꝙ nõ excuſat᷑ homo quin teneat᷑ peniteꝛe: exquo vita ſpũalis reꝑat᷑ ꝑ penitẽtiaʒ.ſicut ꝑſiſtit ꝑ fidem.i¶ Stẽ pec⸗ catum ꝑ ignoꝛãtiã ↄmiſſuz eſt peccatũ actuale ⁊ ex noſtro actu ↄmiſſuzʒ.ergo ſine actu noſtro nõ deletur.ſed actus ꝑ quẽ deletur culpa eſt penitẽtia:ergo ⁊c̃.¶¶ Item ignoꝛãtia in eo qui peccauit nõ excuſat᷑ a peccato.quia ignoꝛãs igno rabitur.ergo nõ excuſat quin egeat remedio. Konita: penitẽtia nõ eſt niſi de volito.ſed quod ꝑ ignoꝛatiam fit nõ eſt voluntariũ:ergo de tali non debet fieri penitẽtia.q Itẽ incognita bona non poſſumus amare: ergo nec incognita mala nõ poſſumꝰodire nec deteſiari.ergo de his nõ eſt pe⸗ nitentia. ¶ Item nullo iure ſumꝰcerti vtrũ offendimꝰ dũ ꝑ ignoꝛa ntiã.ſed nullus tenet᷑ agere aliquid ex pᷣcepto ni⸗ ſi ad quod habet certitudinẽ ex aliquo iure:ergo nullus te netur penitere de ↄmiſſis per ignoꝛantiã. ¶ Item te ſolis illis tenemur penitere de quibus tenemur confiteri.ſed il⸗ la ſola tenemur confiteri que poſſumus veraciter enarra⸗ re.⁊ illa ſola poſſumus veraciter enarrare que nouimus. quia ſi dubia vel ignoꝛata aſſeramus eſt mendaciuz.ergo cum ignoꝛanter ↄmiſſa neſciamus eſſe peccata:non poſſu⸗ mus ea veraciter cõfiteri. ergo nec tenemur de his aliquo modo penitere.( Rñſio. ꝙ penitere de aliquo eſt duplici ter.ſcʒ in generali ⁊ in ſpeciali. In generali quãdo hõ do⸗ let generaliter de ↄmiſſo omniũ quo offenſam dei meruit. In ſpeciali qñ dolet de hoc vel de illo.dieo ergo ꝙ de pecca tis ↄtniſſis ꝑ ignoꝛãtiã debet penitere in generali ⁊ dicere cũ ꝓpbeta.Gelicta iuuẽtutis mee ⁊ ignoꝛantias meas ne memieris. In ſpeciali ðᷣo nõ tenet᷑ penitẽ.ſed tenet᷑ facere qð in ſe eſt.vt ſciat ⁊ peccata cogitat.Cõmittunt᷑ aũt qñq; peccata ꝑ ignoꝛãtiaʒ iuris.⁊ tũc cognito iure ſcit ſe peccaſ ſe.vtpote qui foꝛnicatꝰeſt ignoꝛans illud eſſe peccatum.cõ mittunt᷑ etiam ꝑ ignoꝛantiã facti diligentia debita nõ ad⸗ bibita.⁊ hec tũc cognoſcant᷑ dño reuelante.vnde tenet᷑ oꝛa revt dñs parcat ei vel reuelet.¶ Ad illud ergo quod obij. citur. ꝙ peccatum ↄmiſſum ꝑ ignoꝛantiã eſt inuoluntariu Dicendũ ꝙ non eſt oĩno inuoluntariũ.quia et ſi nõ ſit co⸗ nitio defoꝛmitatis actus ẽ tamen cognitio ſubſtantie actꝰ ſimiliter ⁊ volũtatis. 4 Ao illud quod obijcitur ꝙ nõ poſ⸗ ſumus odire incognita.Dicendũ ꝙ boc verum eſi de inco⸗ gnitis oĩno.ſed incognita in particulari poſſumus odire ĩ vniuerſali.⁊ quia quedam ignoꝛata in particulari ꝑ negli gentiam ſciuntur ꝑ diligentiã: ideo tenet᷑ facere quod in ſe eſt vt ſciat.et ſi non occurrit:tunc ſufficit penitentia in ge⸗ nerali vt doleat? etiam aliqua mala ſuſtineat:⁊ in multis ſe offendiſſe credat que ignoꝛat.4! Ad illud quod obijcituꝛ ꝙ nullo iure tenemur ad incertũ ſiue incognitũ ⁊c̃. Dicen⸗ dum ꝙ ad penitẽtiaz ſufficit cognitio pꝛobabilis.pꝛobabi le eſt cuilibet ꝙ fuit ignoꝛans etiam in adulta etate.quia i multis offenderit.⁊ hoc inſinuat lex diuina que de illis do cet penitere petere veniam. vnde p̃s. Delicta quis intel ligit ab occultis meis mũda me ⁊c.¶ Ao illud quod obij⸗ citur.ꝙ ignoꝛantia nõ poteſt confiteri ⁊c. Dicendũ ꝙ illa tenemur confiteri in ſpeciali: ꝓ quibo opoꝛtet penitentiaʒ facere in ſpeciali. ſed ↄmiſſa ꝑ ignoꝛãtiaʒ niſi innoteſcant vel ꝑ diligentiaʒ eius qui talia ↄmiſit vel ꝑ reuelatõeʒ di⸗ uinam ad penitẽtiaʒ agendã in ſpeciali nõ obligant.tamè in confeſſione debet ipe confitens ↄtritõeʒ ad talia oſtẽde⸗ re ⁊ debet de hmõi libenter penã poꝛtare:⁊ ſic in generali poteſt debet talia conſiteri. Articulus ſecũdus Onſequenter querit᷑ de pctis ſcienter omiſſis 7 4 oblitis.an de talibo opoꝛtet facere penitẽtiam: NEꝛ ſic:videt᷑.j. Coꝛin.iiij. Qihil mihi ↄſcius ſũ ſedðnõ in hoc iuſtificatꝰſum.glo.quia põt latere qð neſcio. eꝛgo latentia peccati ſiue ignoꝛantia im pedit iuſiificatõeʒ boc aũt non contingeret niſi de illo teneret᷑ penitere. ̊ ⁊c̃. 4l Item ſi aliquis peccet ⁊ poſt cadat in furiam ꝑſeueran⸗ tem anteqꝙᷓ; peniteat: nõ poteſt poſtinodum iuſtificari. ⁊ B eſt quia nõ poteſt de peccatis penitere.ergo ſi furioſus nõ excuſatur per hoc ꝙ non habet noticiam peccatoꝛum neq; diſcretionem agendoꝝ circa ea vt dimittant᷑:neq; qui obli tus eſt excuſatur ꝑ illoꝛum ignoꝛantiã ⁊c.¶ Si diceretur ꝙ teneretur in generali.hoc nõ ſoluit: quia in generali nõ latet. ĩmo quilibet debet in generali reputare ſe fuiſſe pec- catoꝛem. 4 Item ꝙ teneatur in ſpeciali videtur. ꝙ ſi non eſſet oblitus teneret᷑ in ſpeciali penitere: ergo eſto ꝙ ex cul dpa inciderit in obliuioneʒ 2 ex negligentia ſi non repoꝛtat cõmodum dæ malicia adpuc tenet᷑. ¶ Item quero quid ſit ↄteri ſiue penitere in generali ſiue ſub conditione.vt doleo ſi feci. Suꝛ poteſt ho nitere de his que non fecit ſicut de his que tr ontrraliani⸗ ita oblitus eſt ꝙ nõ po teſt aliquo modo recoꝛdaꝛi.qꝛ memoꝛia nõ eſt in noſtra po teſlate. ergo ſi nõ tenet᷑ ad impoſſibile: non tenet᷑ ad recoꝛ⸗ dationem. ſed nõ põt penitere niſi de malis que recoꝛdat᷑. igit᷑ nec de his.¶ Item ſi fecit homo quod in ſe eſt. dñs fa⸗ cit quod in ſe eſi:ſed impoſſibile eſt iſium faceꝛe quod in ſe eſt ſine recoꝛdatõne ad hoc vt iuſtificetur:ſi imiliter poſſibi le eſt facere quod in ſe eſt ſine penitentia:ergo poſlibile eſt iuſtificari ſine penitentia. exquo dominus facit quod in ſe eſt: ergo nõ tenetur penitere.¶ Item aliquis eſt paratdo⸗ lere de omnibo 7 non dolet vel penitet de his niſi quia non recoꝛdatur.ergo obliuio introducta eſt impedimentuʒ pe nitentie. Si ergo dolet de obliuione remouetur impeaimẽ tum. ergo iuſtiſicatur. 4¶ Item eſto ꝙ totum ſit oblitus in generali 1 in particulari. ita ꝙ non recoꝛdat᷑ ſe offendiſſe talis nõ poteſt penitere nec in generali nec in ſpeciali.⁊ ta men poteſt iuſtificari: quia ẽ viatoꝛ 2 poteſt demereri.ꝭnõ opoꝛtet ꝙ de illis peniteat.O Rũſio.dicendũ q oblii? aut — eſt oblitus oĩno ita ꝙ nõ recoꝛdatur nec in generali nec in ſpeciali: aut eſt oblitus in ſpeciali ſed tamẽ in generali re⸗ coꝛdatur. Quando eſt oblitꝰin ſpeciali ⁊ tñ in generali re⸗ coꝛdatur: dico ꝙ tenetur penitere a conteri in generali de culpa ⁊ negligentia ſua. pꝛopter quam venit in illam obli⸗ i 0/ 1 ol⸗ to⸗ ei gi nſe Mis cim ſcint babi giai isdd ſntt obi⸗ Piln nnig ſant 3d am’ ige⸗ A 87 am. sſö ſcio. oez zi. ron⸗ 25 4 bli ur dee⸗ non col ortot noſit — ſiem hoͤpo r o recon/ fu inſe Dſi geec dinſe ad⸗ lanon uze pemme ſiwoln ſmaiſe alirn tigno t linn 16 ine⸗ gli nchli⸗ ¶ Lueſtio nionem. tenet᷑ facere quod in ſe eſt vt recoꝛdet᷑ in ſpeeiali vel ꝑ recogitatõeʒ vel ꝑ oꝛatõem. Si aũt ſit oĩino oblitus: tenetur conteri in generali ⁊ voco conteri in generali.non ſub conditõne:ſed ſub eſtimatõne pꝛobabili.debet em̃ pꝛo⸗ babiliter credere ꝙ in multis offendit quoꝝ non recoꝛda⸗ tur. ⁊ ſi ex bac eſtimatõne doleat ſicut ſi certus eſſet: contri tus eſt ⁊ penitẽs. Concedẽde igit᷑ ſunt ratõnes monſtran⸗ tes ꝙ non elt neceſſe ↄteri in ſpeciali ſiue penitere. Mec va let illud quod vltimo opponit᷑ ꝙ nec in generali tenet᷑ quia totum eſt oblitus. dico em̃ ꝙ et ſi totum oblitus eſt certitu dinaliter:poteſt tamẽ cognoſcere ꝓbabiliter ꝗ⸗ aliqua tra didit obliuioni.l Ad illud quod pꝛimo obijcit. dicendum ꝓ argumẽtuz nõ valet. poteſi latere qð neſcio.ergo latẽtia peccati impedit i uſlificatõz. ĩmo debet inferri:ergo ex bac latentia no ſum iuſtificatus.vel deberet inferre:ergo latẽ⸗ tia impedit iuſtificatõnis reputatõnem. Ex hoc em̃ ꝙ ali⸗ quod peccatũ potuit latere nõ reputauit iuſtificatuʒ. Vn⸗ de glo. in nullo remoꝛdet me conſcientia mea: nec ideo me iuſtum puto:qꝛ poteſt eſſe quod neſcio. Ad hoc qð obij⸗ citur ꝑ ſiłe de furioſo. Rñſio.ꝙ nõ eſt ſimile de eo qui non eſt ↄpos mentis ſue.quia nec generaliter nee ſpecialit᷑ po⸗ teſt penitere.nec aliquis poteſt iuſtifieari ſine penitẽtia ge nerꝗli vel ſpeciali.¶¶ Ad illud quod obijcit ꝙ repoꝛtat cõ⸗ modum ex malicia. SDicendũ ꝙ nõ eſt veꝛum.quia opoꝛtet doleat in generali de oblitis. ſilꝛ ⁊ de obliuione.⁊ etiam longe grauiꝰpunietur qᷓ ſi nõ fuiſſet oblitus: non tamen 5 cluditur tali via ſalutis.4l Ad vltimũ ptz rñſio in parte. quia penitere in generali nõ eſt ꝑ conditõem: ſed potius ꝑ certitudinis pſumptõeʒ. vt ſi pꝛeſumit ſe aliquãdo peccaſ⸗ ſe. ̊ nõ recolit quo pcto. Si em̃ penitẽs qui in multis pec⸗ cauit ⁊ din extiterit multuʒ ſollicitꝰ.põt pſumere ſe multa ↄmiſſa dediſſe oblinioni.hec aũt pᷣumptio qñq;ʒ doloꝛẽ ge⸗ anlene⸗ itũ ad hoc valet quãtũ certitudo. rticulus tercius Onſequẽter querit᷑ vtꝝ expedit penitere de pee catis in quibo penitẽtia fit vſq; in finẽ vite. ſic:videt᷑. Iſido.de trini.xxxj.c.Qui circa finẽ ſañ p penitentiã deſinit eſſe malus.non ideo tebet eſſe de⸗ ſperatus quia in termĩo eſt vltime vite poſitus:quia deus nõ reſpicit quales ſumꝰ:ſed quales circa finẽ exiſtimus.ex fine eniz ſuo vnũquẽqʒ aut iuſtificat aut ↄdẽnat. ſicut ſcri⸗ ptum eſt. ipſe iudicat extrema terre. Item exemplum de boc habemus de latrone ſuſpenſo cum dño. nde Hiero. Xpe in paradiſum de cruce latronẽ tulit.⁊ etiam ne quis aliquãdo ſeram ↄuerſionem putaret: fecit homitidij penã martirium. 4¶ Ytem Ambꝛo.li. de paradiſo. hbis qui tem⸗ poꝛe neceſſitatis ꝑiculi vꝛgentis inſtantia. pꝛeſi idiũ peni⸗ tentie ⁊ mor recõciliatõnis imploꝛant. nec ſatiſfactio int⸗ dicenda eſt. nec recõciliatio neganda. quia milcdie dei nec menſuram poſſumꝰponere nec tꝑa deſinire:apud quẽ nui⸗ las patit᷑ moꝛas venie ↄuerſio.Er dictis videt᷑ quacui boꝛa pctoꝛ peniteat ꝙ grata eſt penitẽtia. ¶ Contra. Mon eſt penitẽtia ſalutaris niſi dimittat᷑ peccain.Sed dicit au⸗ guſ. Si vis agere penitẽtiaʒ quãdo peccare nõ potes:pctᷣa te dimiſerunt nõ tu illa.Et loquit᷑ Nugu.de illis qui in fi⸗ ne penitent. 4 Item omnis penitẽtia ſalutaris eſt volũta⸗ ria.ſed penitẽtia ſera nõ eſt voluntaria.vnde Augu. de pe nitentia qui plus a peccatis relinquit᷑ q; ipᷣe relinquat ea. nõ libere ſed quaſi neceſſitate ↄdẽnat.ᷣ 7c.4 Yem Aug. in ſermone de innocentibo. hac aĩaduerſione ꝑcutit᷑ pecca⸗ t0ꝛ2. vt moꝛiens obliuiſcat᷑ ſui:qui dum viueret oblitus eſt cci. ſed qui obliuiſcit᷑ dei non penitet peceatoꝝ ſuoꝝ. quia vt dicitur de penitentia di. vij. 2 dignus eſt in . ſcipere ſolacium:qui ſe nõ cogitamt moꝛiturũ. ¶ Rñſio. ꝙ penitẽtia qutũcũq; ſit ſera ſalutaris eſt ⁊ deo accepta. te peni.di.vij. Cempus penitẽtie eſt vſqʒ ad vltimuz arti⸗ culum vite. Et poſt eodem. Penitẽtia ſi in extremo vite cũ hy atu adueneꝛit ſanatum.ſed valde ſuſpecta eſt ſanctis ſe rg penitẽtia maxime.Auguſ.qui dicit. Si ꝗs poſnus in vltima voluntate voluerit accipere penitentiam aceipit: fateoꝛ vobis nõ illi negamus qð petit:ſed nõ pꝛeſumimus quia bene binc exit. ſi ſecurus hinc exierit ego neſcio. pe⸗ nitentiam dare poſſumus:ſecuritatem aũt dare non poſſu mus. Vnde nũquid dico dãnabitur:ſed nec dico libe rabi⸗ tur.vis ergo a dubio liberari:vis quod eſi incertũ cauere age penitẽtiaʒ dum ſandes. Si ſic agas:dico tibi qꝛ ſecurꝰ es. ¶ Ad illud quod obijcit · ꝙ pcta dimiſerũt te nõ tu illa Bicendũ ꝙ Augu. loquit᷑ moꝛe hũano. vel hoc dicit inſi⸗ nuando ꝙ pᷣſumi põt de tali ꝙ nõ vere peniteat.niſi aliud appareat in eo. vt ſcʒ ſignũ vehemẽtis ↄtritõnis vel ruoti onis:vel aliquod aliud ſignũ bonũ.4 Ad aliud qð obijci⸗ tur ꝙ lera penitẽtia non eſt voluntaria.Dicendũ ꝙ ⁊ ſi co⸗ actus timoꝛe hoc faciat ita quadam ductus neceſſitate: nihilominꝰ voluntarie facit.ſicut ille qui ꝓijcit merces in mari vt euadat piculũ dicit᷑ pieciſſe voluntarie: licet ductꝰ ſit ad hoc neceſſitate quadam. 4 Ad illud qð dicit Aug. ꝙ ꝑcutit hac aĩaduerſione pctᷣoꝛ ⁊c. dicendũ ꝙ boc vernʒ eſt vt frequẽtius.nõ aũt generaliter. Uembꝛum tercium NEbis querit᷑ de penitentia venialium 4 ſiue purgatõne. Et pꝛimo de eoꝛum grauita te. Scdo de ppetratõnis neceſſitate. Tercõ r eoꝝ dimiſſione. Quarto de cauſis dimil⸗ ſionis. Altimo de illis que vocat aplus.lignum. fenuʒ. ſti⸗ pulam.j.Coꝛin · ij. rticulus pꝛimus E grauitate peccatoꝝ venialiũ querũtur duo. Pꝛimũ eſt vtꝝ plura venialia faciunt vnũ moꝛ tale. Scdᷣo vtꝝ venialia aggrauãt moꝛtalia. tum ad pꝛimn G. ]. birum multa venialia faciant vnum moꝛtale. ſic: videt Yſido.li.de ſum.bo.multa leuia vnum peccatuin graue ef⸗ ficiunt: ſicut ſolent paruis ⁊ mimis guttis flumina imen⸗ ſa creſcere. ¶ Item Auguſ. ſupeꝛ Joh. Minuta plura pec cata ſi negligantuꝛ occidunt. ſed nullum peccatum occidit niſi moꝛtale. 4¶ Item Auguſ. Qihil adeo vemiale quod nõ fiat moꝛtale quãdo placet. ¶ Item AUuguſ. de peni. qᷓuis ſingula non letali vulnere ferire ſentiantur. ſicut homici⸗ dium vel adulterium ? cetera talia: tamẽ ſimul omnia cõ⸗ gregata velut ſcabie quo plura ſunt necant: aut noſtrũ de⸗ cue exterminãt. vt ab illius ſponſi ſpecioſi foꝛma pꝛe filijs hominum caſtiſſimis amplexibus ſeꝑant:niſi medicamen to quotidiane penitentie deſiccentur. 4 Item Auguſti. de cantico nouo. ſ0 negligamus noſtra peccata minuta ſũt ſed multa ſunt. fluctus vnus validus irruens obruit na⸗ uem minuaturq; naufragium.bumoꝛ autem per rimas in⸗ fluens in ſentinã veniens niſi deſiccetur idem facit.¶ Itez videtur ꝙ non ſit inſinita diſtantia inter moꝛtale 2 venia⸗/ le. peccatum enim moꝛtale eſt quando tantnʒ amas crea⸗ turam quãtum deum vel plus.peccatum veniale quando plus amas veum ꝗᷓ creaturam: ſed tamen minus ẽ de be⸗ res.eſt emiʒ veniale minoꝛ amoꝛ dei. Eſto igitur ꝙ amares creaturam fere tantũ quantum deum. dũmodo non omni‚⸗ no tantuʒ: non es in moꝛtali. exquo igitur amoꝛ creature creſcere poteſt ĩ te:videtur ꝙ poſſit equari amoꝛi dei in te. tunc fieri moꝛtale. ſic videtur ꝙ cito vel vefacili poſſit veniale tranſire in moꝛtale. cum inter ea non ſit diſtan⸗ tia infinita.¶ Item Auguſ. comꝑat flun ium peccato mor tali.et aquam modicom intrantem nauem per rimam ve⸗ niali. Si igitur eſt com ꝑatio recta.exquo aqua quantũ⸗ cunq; modica finitam babet pꝛopoꝛtionem ad fluuiũ quã⸗ tũcunq; magnum: videtur ꝙ ſimiliter veniale ad moꝛtale pabeat pꝛopoꝛtõnem finitam.a ꝙ veniale aliquotiens⸗ fi nite multiplicatum redderet moꝛtale. ſic vt pꝛius.¶ Itẽ eſto ꝙ ames equum plus ꝙᷓ; cum ⁊ anulũ minꝰ. habes igi tur peccatum moꝛtale ⁊ veniale. ſed amoꝛ quo amas equũ non eſt in infinitum mmoꝛ qᷓ; amoꝛ quo amas anulum: vt/ q; ergo amoꝛ quia inoꝛdinatus eſſt poteſt egredi a volun⸗ tate ſola ſiue gr̃a.a qua nõ poteſt egredi amoꝛ infinitꝰ nec actio aliqua infinita. igit᷑ veniale a moꝛtali nõ diſiat in in⸗ finitũ.¶ Item ↄplacẽtia eſt quieta volũtas.ſed qñ volũtas quieſcit in creatura fini?᷑ in illa.⁊ tũc eſt moꝛtale peccatũ. Enge augul.xe li.ar. Ae qui derelinquũt te ducẽ ober⸗ rant in veſtigijs tuis qui nutꝰ tuos ꝓ te amãt. ſed tantum poſſet aliquis ꝓgredi in dilectõne veniali alicuiꝰcreature & volũtas quieſceret in illa:⁊ tunc dilectio venialis fieret moꝛtalis. ¶¶ Item peccatũ veniale ſuã habet quãtitatem 2 moꝛtale ſuã.vnde vtrũq; eſt quãtũ.Sed nulllũ quãtum eſt infinitũ maius alio: ergo quãtitas venialis ꝑ multiplica⸗ tioneʒ poteſt ꝑuenire ad quãtitatẽ moꝛtalis. a tũc ſiet moꝛ tale.¶ Item vnum veniale diſponit ad caſum ⁊ aliud plꝰ diſponit.⁊ ita multiplicata diſpoſitione inducitur neceſſi⸗ tas.igitur vt videtur multiplicatio venialiũ inducit moꝛ⸗ tale.illud autem qð neceſſitatem inducit videtur eſſe moꝛ⸗ tale.l Item veniale adiũctũ moꝛtali punietur eternaliter ſi non aſſit penitentia.ergo ex veniali peccato contrahituꝛ reatus eternꝰ.ergo fit moꝛtale. moꝛtalis em̃ reatus nõ cõ⸗ tra hitur niſi ex .————— punitõne pec:⸗ catoꝛum ſicut ſe habet pena ad penã ſic ſe habet culpa ad culpã.ſed a deo qui iuſte punit p moꝛtali infligit᷑ pena eteꝛ na:e veniali pena tꝑalis.ſed tꝑale ad eternã infinitã ha⸗ bet oꝛtõeʒ. tꝑale em̃ quãtũcũq; multiplicatũ nũqᷓ; faciet eternũ.igit᷑ ⁊ veniale ſic habebit ad moꝛtale. 4 Item moꝛ⸗ tale ⁊ veniale differunt genere vel ſpecie.ſed complacentia inqtum hmõi nõ mutat ſpeciẽ rei ↄplacite:ergo nunq per complacentiã fit peccatum veniale moꝛtale. 4 YFtem in re⸗ bus ratõne diſtinctõnis eſſentiarum eſt diſtinctõ vltima. quod patet ꝑ hoc ꝙ ea que nõ diſſerunt differentijs: diffe⸗ runt ꝓpꝛijs eſſentijs. ergo vt videtur nibil qð ſua eſſentia differt ab alio poteſt fieri illud. ergo cum peccatum venia le ſua eſſentia differat a moꝛtali.nullo modo poteſt venia le fieri moꝛtale.¶ Kñſio. ꝙ multiplex eſt genus venialis peccati.Eſt em̃ qunoddã veniale ex ſubreptõne.⁊ ideo veni ale:quia vitari nõ poteſt. Eſt etiam quoddã veniale ex co gitatione ſiue clectatione vel conſenſu.a ideo veniale: qꝛ eſt in ſola cogitatõne nec ꝓgredit᷑ in delecta tõez vel cõſen⸗ ſum.ſicut de peccato carnis quãdo eſt in cogitatõe ſolum. Eſt quoddã veniale ex genere oꝑis.r ſi fiat cũ delectatõne ⁊ conſenſu:ſicut eſt mendaciũ pure iocoſum. hoc autez eſt veniale quia nõ deoꝛdinat contra aliquod pᷣceptum.Cum ergo querit᷑ vtrum veniale fiat moꝛtale.ſi intelligat᷑ ꝙ bec culpa ꝑ eſſentiam fiat illa: nulla eſt queſtio quia hoc eſt ĩ⸗ poſſibile.Si intelligatur ꝙ illud quod eſt ałs veniale poſ⸗ ſit eſſe moꝛtale:dico ꝙ aliquod ſic aliquod non. ꝛimum enim veniale quod comittitur ex ſubreptione etiam quoti⸗ enſcunq; multiplicaretur: nunꝙᷓ fit moꝛtale. Secũdo mo⸗ d veniale ꝑ delectatõnem moꝛoſam vel conſenſum poteſt fieri moꝛtale.non tamen in ſe quãtũcũq; multiplicaretur. Ande hmõi veniale ꝑ ↄplacentiam fit moꝛtale ſᷣm ꝙ opla centia dicit plenum ↄſenſum vel in celectatõnez vel in opꝰ Tercio modo veniale qð eſt ꝑ delectatõnem citra ceũ:po⸗ teſt fieri moꝛtale ꝑ libidinem magnam.ſicut mendaciũ io⸗/ coſum ⁊ hoc fit moꝛtale dum placet: ſᷣm ꝙ placitũ dicitur quieta voluntas.⁊ quia iteratio actus diſ ponit ad libidi⸗ nem ⁊ ↄplacentiam:hinc eſt qd augulſ.dicit in pluribus lo cis.ꝙ venialia dum placent fiunt moꝛtalia. nec tamẽ iſta multiplicata faciunt vnũ moꝛtale:ſed hoꝛum frequentia ĩ⸗ ducit placentiam libidinis quã ↄcomitatur contemptus. Ao illa ergo que pꝛimo obijciuntur ꝗ multa leuia vnũ grande efficiunt ⁊c. Dicendum ꝙ hoc non eſt ꝙ aliqua le uia multiplicata faciunt vnum moꝛtale: ſed ꝙ talium mul tiplicatio diſponit ⁊ inducit libidinem contemptuʒ moꝛ⸗ talem. Unde quia multa venialia diſ ponunt ad libidineʒ contemptum:ideo auguſ. comꝑat ea beſtijs minutis: cõ⸗ parat guttis:comꝑat arene:com ꝑat ſcabiei.non ꝙ ipſa in ſe faciunt periculum moꝛtis: ſed quia ad hoc ꝑducunt per accidens. Ad hoꝛum enidentiam i ntelligamus ꝙ aliquis natur aliter inclinans deoꝛſum fulciatur a fulciẽte aliquo infinite virtutis. adde ei la pidem iamẽ põderoſioꝛ qᷓ pꝛiꝰ 7 magis tendẽs troꝛſum.addas ei quot vis ponderoſa.dũ vult adherere fulciente infinite virtutis nõ cadet.ex necel⸗ ſitate dico.ſed tale fulciens animã eſt caritas.cuiꝰ virtus nulla violentia temptatõnis minuit᷑ vt habet᷑ ab Ambꝛo. Adde igitur quot vis venialia.licet ex ſe anim depmant tamen ꝑ hoc nũꝙᷓ cadet in moꝛtale anima ex neceſſitate di⸗ co ſed ſicut ibi ponderoſa addita ei qui ſuppoꝛtat᷑ illa pol⸗ ſent facere in eo pꝛonitatem ad deſerendũ fulcientẽ ſe:⁊ ſic E illa caderet occaſionaliter ſed nõ ex neceſſitate: ſic hic additio multiplex venialium facit in anima qñq; tantã ꝓ⸗ nitatem ad deſerendũ caritatem que ſuppoꝛtat eam:ꝙ qua ſi voluntarie caritatem deſerit.licet ad hoc nõ cogatur per venialia. ⁊ ſic occaſionaliter ꝑ venialia peccat moꝛtaliter 2 faciunt damnuʒ idem quod faceret moꝛtale.⁊ ſic debent intelligi auctoꝛitates pꝛedicte. Quod autem dicit᷑ minu ta occidunt hoc eſt ꝑ accidens:quia inducũt libidinẽ moꝛ⸗ talem. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ nihil ẽ adeo veniale ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ de eodem ſpecie nõ numero.veꝛ bigra.Amas ridere venialiter. hoc ridere nũc veniale eſt. poſſet tñ amoꝛ alterius ridere nũero tantũ intendi eſſet moꝛtale. ly. qʒ ergo habet ſimplicẽ relatõeʒ nõ ꝑſonalem. Ad illuo qð obijcit᷑. ꝙ amoꝛ creature poteſt creſcere ĩ te tantũ ꝙ adequabit᷑ amoꝛi creatoꝛis in te ⁊2c. Dicendũ ꝙ ſi quis eſt in caritate ꝗtũcunq; amet creaturã aliquã: in infi nitum plus amat deũ qᷓ craturã illam. ergo qui eſt in cari⸗ tate quãtũcũq; amet creaturã aliquã:in infinitũ plꝰ amat deum qᷓ creaturam illam. Cum ponitur illum fere tantuz amare creaturam quãtuʒ deum: patet ꝙ nulla eſt hec poſi tio. Pꝛet.amoꝛ creature inoꝛdinatus eſt a voluntate ſola: amoꝛ dei a volũtate cum virtute quodãmodo infinita que eſt caritas. Sed ſicut ſe habet habitus ad habitũ: ſic ſe ba bent adinuicem actus egredientes ex bis. Sed voluntas cum caritate in infinitum excedit voluntatẽ ſolam: igit᷑ et actus eius actum volũtatis ſolius.¶. Ad aliud dicenduz comꝑatio illa nõ eſt vſq;quaq; vera? In hoc em̃ nõ es ſi mile.quia ſicut ibi tot poſſint gutte intrare rimas in na uem ꝓꝙ niſi exhaurirent᷑ ex neceſſitate ſubmergerẽt nauem hic aũt nõ ſic eſt de venialibo.quãtũcũq; em̃ multiplicẽtur nõ facerent vnũ moꝛtale:nec animã ꝑiclitari de neceſſitate dico niſi occaſionaliter vt p̃dictum eſt. In hoc tamẽ ſimile eſt. ꝙ ſicut fluuiꝰeſt magnus reſpectu gutte:ſic moꝛtale re⸗ ſpectu venialis. Pꝛet.qtũ ad aliud poteſt intelligi iſta cõ⸗ paratio vt ex dictis patet.q ANd illud qð obijcitur.ꝙ amoꝛ quo amas creaturam plus q; um.nõ eſt amoꝛ in infinitũ ꝙᷓ amoꝛ quo diligis creaturam minꝰq; deum ⁊c. Dicẽdum ꝙ peccatum moꝛtale eſt auerſio a bono incõmutabili ⁊ cõ uerſio ad bonum ↄmutabile. VUnde ĩ peccato moꝛtali ſunt hec duo.auerſio aũt eſt quaſi nullus amoꝛ dei xł minoꝛ q; creature vel equalis.ↄuerſio ad creaturam eſt maioꝛ amoꝛ creature q;ᷓ dei vel equalis. In veniali aũt ſunt duo. elõga tio a bono incõmutabili: ⁊ bec elongatõ eſt mioꝛ amoꝛ dei ꝙᷓ eſſe deberet.⁊ ↄuerſio ad bonũ ↄmutabile:2 bec conuer ſio eſt maioꝛ amoꝛ creature qᷓ eſſe deberet.Vnde auguſ. in encheri. c. lxxxj. a. lxxxij. quãdoq; dicit ꝙ veniale eſt minoꝛ amoꝛ dei:quandoq; ꝙ eſt maioꝛ creature amoꝛ qᷓ eſſe debe⸗ ret.peccatum autẽ moꝛtale potius efficit auerſio q; cõöuer⸗ ſio. AVnde cum aliquis amat creaturaʒ plus qᷓ; deum: iſta cõuerſio ſola non efficit moꝛtale:ſed hec ↄuerſio cum illa auerſione.debet em̃ homo deo nõ ſolum amoꝛẽ quãtũ dat creature: ſeo tantũ quãtuʒ poſſet ei voluntas cum caritate dare. ſed iſte eſt in infinituʒ maioꝛ qᷓ; amoꝛ quo quis amat creaturam. ſic ergo patet ꝙ infinita eſt ꝓpoꝛtio diſtantia inter moꝛtale ⁊ veniale. obiectio aũt pꝛocedit ac ſi ſola con uerſio ad creaturam inoꝛdinata ꝑ amoꝛem faceret moꝛta⸗ le.nũc autẽ nõ ſic eſi: ſed potiꝰ hoc efficit ipᷣa auerſio a deo que eſt amoꝛis debiti deo ab ipᷣo ſubtractõ. Ad aliud qð dicitur.ꝙ ↄplacẽtia eſt quieta volũtas ⁊c. Sicendũ qñ aliquis peccat venialiter nimis diligendo creaturã. 7 te⸗ inde creſcit amoꝛ ille vſqʒ ad voluntatẽ quietã. ita ꝙ amoꝛ ille degenerat in libidinẽ quã ↄcomitat᷑ cõtemptus moꝛta: lis:tũc ex nono ↄtemptu nouũ oꝛit peccatũ. VUnde pꝛimũ i 0 Mueſtio peccatũ quod fuit veniale non eſt factum moꝛtale:ſed iam aliud ſuboꝛtum eſt quod eſt moꝛtale.¶· Ad illud qð obijcit᷑ ꝓp veniale eſt quãtuz ſimiliter moꝛtale.ſeo nulluʒ quãtum maiꝰeſt alio in infinitũ ⁊c. Dicendũ ꝙ ſicut linea in ſe eſt quãta.nõ tm̃ reſpectu dimẽſionis ſuꝑficialis ẽ alicuiꝰquã titatis:ſiłꝛ eſt de veniali pcto ⁊ moꝛtali.Ande licet venia⸗ le ſᷣm aliquã ↄſideratõeʒ habet ſuã dimẽſionem: tñ ſᷣm q; compꝑat᷑ ad moꝛtale nullam babet vt ex dictis patet. Ad aliud dicendũ ꝙ; voluntos ſꝑ libere mutat᷑.⁊ ideo nõ diſpo nitur diſpoſitõne que eſt neceſſitas:ſᷣ tm̃ illa que eſt pꝛoni⸗ tas.vnde ⁊ ſi natura que coacta mouet᷑ diſp onit᷑ diſpoſiti one que ẽ neceſſitas: nõ ſic eſt de volũtate que ſemꝑ libera eſt 2 libere monet᷑ nulla ↄpulſa coactõe. ¶ Ad vltimũ qð obijcit᷑. q veniale punit᷑ pena eterna cũ adiunctũ eſt moꝛta li.dicũt quidã ꝙ hoc accidit ꝑ impenitẽtiaʒ finalẽ. que il⸗ lud qð m ſe eſi veniale facit moꝛtale.ſed vi det᷑ meliꝰ debe re dici. ꝙ veniale ſemꝑ manet in genere venialis.⁊ ꝙ non ex peccato veniali ↄtrabit᷑ reatus eternꝰquia factũ ſit moꝛ qꝛ bec pena nõ debet᷑ ei ꝑ ſe.ſed cũ adiũcto. Etum ad ſecudun .§. ij. quo querit᷑ vtrum venialia aggrauent moꝛtalia. E ſic: vi tetur.ꝙ Apter venialia peccata iuſte puniuntur ꝑpetrato res.ergo venialia merent᷑ penam peccatoꝛibo.ergo magis puniendus eſt qui ↄmiſit multa venialia cum aliquo mor tali: qꝙᷓ qui pauca vel nulla.ergo moꝛtalia aggrauantur ex adiunctis venialibo.¶ Itez ad hoc dicunt᷑ circũſtantie ag grauantes: eo ꝙ grauant ipᷣm peccatũ pꝛincipale. ſed cir⸗ cũſtantie hmõi lunt venialia abſolute conſiderata: verbi⸗ geatia. aliquis nimis auide ↄmedit ita ꝙ peccat venialiteꝛ ex illa auiditate.ponatur ꝙ excedat nimis ſumendo ita ꝙ; peccat moꝛtaliter:conſtat ꝙ grauiꝰpeccat ꝑ peccatum gu⸗ le ex hoc ꝙ nimis anide ↄmedit.4¶ SIOtem quecũq;ʒ gr̃a gra⸗ ſfaciens delet peccatũ moꝛtale ſolũ.non autẽ quecũq; de⸗ let peccatũ cum venialibo:ĩmo requirit᷑ ad hoc gratia ꝑfe⸗ tio ergo mortale cum veniali grauiꝰeſt ꝙ; moꝛtale ſolum Contra.veniale ſe habet ad moꝛtale ſicut punctꝰ ad li⸗ neam.ſ̊ punctꝰ additꝰlinee nõ facit maioꝛẽ lineã:ergo ⁊c̃. 4 Itez omne peccatũ moꝛtale eſt infiniti reatꝰ.ſ̊ quãtũcũ q; magnũ finitũ addat᷑ infinito nõ facit illud maiꝰ:igit᷑ re atus venialis additꝰ reatui moꝛtalis nõ faciet illud maiꝰ neq; aggrauabit illud. hoc patʒ ꝑ exemplũ tale.ꝓtrahat᷑ linea bicubitalis a puncto a.vſq; ad pũctũ b. deinde ꝓtra⸗ hatur in infinitũ.alia linea bicubitalis ꝓtrabat᷑ a puncto c.vſq; ad d.⁊ deinde ꝓtrabhat in infinitũ.linea que incipit ab a.7 ꝓtrabit᷑ ad b.in infinitũ ſuꝑponat illi linee q̃ inci⸗ pit a c.⁊ ꝓtrahit᷑ ꝑ d.in infinitũ:ita ꝙ pũctꝰa.ſuꝑponatur pũcto c.⁊ ↄſequẽter linea fluens ab a.linee fluẽti a c.queri tuꝛ eꝛgo.linea ſuꝑpoſita aut eſt maioꝛ illa que eſt ſuppoſita ant mioꝛ:aut equalis.ſIõ maioꝛ:qꝛ tũc ſuppoſita nõ eſſet ꝓtracta in infinitũ.nec mĩoꝛ:quia tũc ipᷣa nõ eſſet, ptracta in infinitũ.ergo equalis. ergo linea cubitalis aꝓpoſita nõ facit illam maioꝛem. Ex his videt᷑ ꝙ circũſtantie que in ſe ſunt peccata venialia:nõ faciant peccatũ moꝛtale peccatũ grauiꝰvel maiꝰ:ſed ſicẽ nec punctꝰadditꝰlinee.⁊ etiã ꝙ ha⸗ bens moꝛtale tin ⁊ poſtea eid it veniale: non ſit ma⸗ gis peccatoꝛ nũc qᷓ; pꝛius.Rũñſio.ꝙ circũſtantie q ſm ſe ſunt peccata vemalia:faciunt peccatũ moꝛtale grauiꝰ. ꝙ; addens moꝛtali venialia grauiꝰpeccat ꝙᷓ nõ addẽs.4 Ad illud qð pꝛino obijcit᷑.ꝙ punctꝰadditꝰ linee nõ facit lineã maioꝛẽ ⁊c.Oicendũ ꝙ licet moꝛtale ⁊ veniale differant ſi⸗ cut linea ⁊ punctꝰqᷓtũ ad hoc.ꝙ ſicut punctꝰin nulla ꝓpoꝛ⸗ tione ſe habet ad lineã:ſic venialia in nulla ꝓpoꝛtõne ſe ha bet ad moꝛtale.tamen eo ꝙ reatus venialis eſt quãtꝰ:ad⸗ ditus moꝛtali facit illud maius.i.reatus contractꝰex moꝛ tali ⁊ veniali eſt maioꝛ reatu ſolius moꝛtalis.Qec eſt ſimi le de puncto qui eſt oĩno ſimplex:a veniali quod eſt ſimpli citer quantuʒ.quia ergo punctus ſimpliciter indiuiſibilis eſt: ideo linea per additionem puncti non fit maioꝛ.moꝛta le aũt per additõnem venialis fit maius ⁊ reatus iſtoꝛum eſt maioꝛ ꝙᷓ reatus moꝛtalis tm̃.quia veniale nõ ſe habet lxv. oĩno in ratione indiuiſibilis.lnum em̃ veniale eſi maius altero:nec alicuiꝰeſt reatus oĩno ſimplex. 4¶ Ad alrud qdð obijcit᷑. ꝙ reatus vniuſcuiuſq; moꝛtalis eſt infinitꝰ. Dicen dum ꝙ hoc eſt veꝛuzʒ.quia vnũqðqʒ moꝛtale obligat ad pe⸗ nam eternã. Cum aũt ſubdit᷑ ꝙ infinito non põt fieri addi tio.Dicendũ ꝙ boc verũ eſt inqꝙtuʒ eſt infinitũ. Reatꝰ aũt moꝛtalis licet ſit infinitꝰduratone:non tñ eſt infinitꝰ inten ſione.vnde põt fieri maioꝛ qᷓtuʒ ad intenſionẽ. VUnde ſicut in exemplo poſito de lineis pꝛotractis in infinitum ex illa parte qua infinite ſunt nõ poteſt fieri additõ.neq; poſſunt ſieri maioꝛes.pñt tamen maioꝛes fieri ex illa parte q̃ ſunt finite: vt ex illa parte qua incipiuntur ꝓtrabi.Similiter dicendum ꝙ reatus moꝛtalis põt fieri maioꝛ ꝑ circũſtanti as ſiue peccata vemalia ex illa ꝑte qua eſt ſinitꝰ.i. tũ ad remiſſionẽ:nõ qtum ad duratõeʒ. Articulus ſecũdus Onſequẽter queritur an ſit in nobis neceſſitas peccandi venialiter. ꝙ ſic:videtur ꝑ illud qð di NAYLEit aug. ſuꝑ ioheʒ. In hac vita ſine peccato eſſe nõ poſſumꝰ. 4 Item idem ſuꝑ canonicã ioh. Im poſſibile eſi ſanctũ aliquẽ in mĩmis nõ cadere peccatis.hmõi auteʒ mima venialia ſunt. Sed hec nõ eſſent vera niſi incũberet nobis neceſſitas peccandi. Vnde aug. de coꝛreptõe 2 gr̃a. Inquirit vtrũ aliquis teneat᷑ ad impoſſibile?⁊ dicit ꝙ in/ uiti peccamꝰ venialiter. hoc aũt non eſſet veꝝ niſi incũbe⸗/ ret nobis neceſſitas peccandi.al Iteʒ ꝓuer.xxiiij. Septies in die cadit iuſtus.glo.de leuibo peccatis agit᷑: ſine quibo hec vita non ducit᷑.ꝑ ignoꝛantiã em̃ vel ꝑ oblinionẽ vel ſur reptionem: ꝑ neceſſitatem:ꝑ fragilitatem carnis:ſingulis diebus vel inuiti vel volentes frequenter peccamus.⁊ ita vt ſupꝛa.Contra.omne peccatum eſt voluntarium tam veniale ꝙᷓ; moꝛtale.ſed ᷣm aug.Qihil adeo eſt in poteſtate noſtra ſicut voluntas noſtra.ergo in li.ar.eſt cohibere vo⸗ luntatẽ tam a veniali qᷓ; a moꝛtali.ergo in nobis nõ eſt ne⸗ ceſſitas peccãdi venialiter.q! Iteʒ ſi neceſſitas nobis incũ beret peccãdi venialiter. ergo ꝓter peccatum veniale nõ eſſemus debitoꝛes pene:adminꝰ ꝗꝓpter aliqð.cuiꝰ ↄtrariuzʒ habetur ab aug.dicente.ꝙ veniale eſt quod bominem vſq; ad reatuz moꝛtis ꝑpetue nõ grauat: ſed tamẽ meret᷑ penã KRñſio. m ſtatuʒ noſtre coꝛruptõnis incũbit nobis ne⸗ ceſſitas peccandi. Intelligendũ eſt tñ. ꝙ eſi conſiderare in nobis li.ar.qtum ad ſui naturã:⁊ eſt conſiderare inq̃tuʒ ipſum eſt coꝛruptum. tum aũt eſt de natura li.ar.nulla eſt in nobis neceſſitas ad peccatum veniale: ſicut nec fuit in adam in ſtatu ante peccatum. Etum aũt de ipᷣo eſt pꝛo ut eſt coꝛruptum ſiue de ip̃ius coꝛruptione.ſi ſibi relinqua tur:in ipᷣo eſt neceſſitas ad peccatum veniale ſcʒ in genere In ipſo em̃ eſt libertas reſpectu hinꝰ venialis vel illiꝰ: nõ tamen inqᷓtuʒ hmõi libertas eſt reſpeciu venialis in genẽ ĩmo eſi neceſſitas in nobis peccandi venialiter:licet nõ ſit neceſſitas ꝑpetrandi hoc veniale vel illud. Pꝛet.licet libe. arbi.ſibi relictum quãtuʒ eſt de ſua coꝛruptione nõ poteſt ſtore quin declinet in veniale aliquod:põt tamẽ boc ex effi cacia gratie. Vnde ſᷣm ꝙ plus habet ð gratia:plus eſt po tens reſiſtere ne declinet in veniale. VUnde ſi baberet quis gratiã ꝑfectam:haberet ⁊ poteſtatẽ reſiſtendi.ita ꝙ nullꝰ motus venmialis inſurgeret ſicut fuit de beata virgine.Cõ⸗ cedende ergo ſunt auctoꝛitates quibo oſtendit᷑ ꝙ nõ poſſu⸗ mus eſſe ſine veniali.4l Et ad hoc qð dicit aug:ꝙ impoſſi bile eſt aliquem ſanctum ⁊c. Dicendũ ꝙ augu.loquitur de illis ſanctis qui non habebant perfectionem gratie.qua⸗ lis fint apoſtolus cum dixit. Infelix ego hbomo quis me li berabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiuſmodi Ro.vij.et non de il⸗ lis qui ita erant confirmati in bono ꝙ nec moꝛtaliter nec venialiter peccare potuerunt ſicut fuit de beata virgine. 4Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ nihil adeo eſt ĩ pĩate nr̃a ſic vo luntas ⁊c. SDicendũ ; hoc intelligendũ eſt q;dtuʒ ad exituʒz in actũ ꝓpꝛiũ.ſᷣm ꝙ dicit Anſel.ꝙ volũtas eſi inſirumẽtuʒ ſeipᷣm mouẽs.nihil em̃ adeo eſi in ptate noſtra ſicut volun tas qᷓtum ad exitum actus ꝓpꝛij in eſſe. quia em eſt inſtru⸗ mentum ſeipſum mouẽe: poteſt nolle quotienſcũq; quã⸗ docũq; velit.hoc autẽ non impedit quin quadam necelſits te quadoq; peccamus:vel ꝑ ſurreptonem:vel ꝑ ignoꝛanti⸗ am: vel aliquam fragilitare etiam inuiti. vt habet᷑ in glo. ſupꝛadicta ſuꝑ illud.ſepties ⁊c.¶ Ad illud quod obicit · ꝙ ſi incũberet nobis neceſſitas peccandi venialiter: nõ ei⸗ ſemus puniẽdi ꝗpter peccatum veniale.Dicendum q; non ſequitur. bene autem ſequeretur ſi incũberet nobis neceſſi tas vniuerſalis peccandi venialiter.i. ſi nulli veniali poſ⸗ ſemus reſiſtere.ſed quia ſicut tactum eſt.licet incũbat no⸗ bis neceſſitas peccandi in genere:eſt tamen in nobis liber⸗ tas reſpectu buius venialis vel illius.non in merito pu⸗ niendi ſumus pꝛo venialibus. Pꝛet. frequenter accidit ꝙ ex noſtra negligentia a frequentia caſus in venialia cadi⸗ mus in puiuſinodi neceſſitate. pꝛopter quod non excuſat nos neçelſitaag bnoecc. Articulus tercins SSnſequẽter querituꝛ de remiſſione venialium Circa hoc queruutur plura. Pꝛimũ eſt vtrum tenẽmur penitere de venialibus. Scom vtrum dimitiũtut affectu manẽte ad eadem. Lercium vtrũ vnuʒ dimittitur ſine alio. Quartum vtrũ dimittantur venialia manente moꝛtali. Quintum vtrum dimittãtur in purga⸗ toꝛio qᷓ;tum ad culpam. ,⸗ — Etum ad pꝛimũque S. f. ritur an neceſſe ſit penitẽ ð venialibo: ꝙ ſic:videt᷑.quia im poſſibile eſt intrare in gloꝛiã niſi veniale remittat᷑.ſed ve⸗ niale eſt actuale peccatum. ab actuali auteʒ non iuſtificat̃ niſi ꝑ penitẽtiaʒ:ergo ad remiſſioneʒ venialium neceſſaria eſt penitẽtia. ¶ Item aliquod eſt veniale quod ꝑ conſenſũ fit moꝛtale.ergo aliqua ſunt venialia in que tenemur diſ⸗ ſentire ne fiant. ergo poſtꝙᷓ talia ſunt ↄmiſſa tenemur dil⸗ ſentire ⁊ de eis penitere ⁊ dolere.¶ Item multitudo venia lium te proximo diſponit ad moꝛtaie licet non neceſſario igitur qui dimittit venialia ĩ ſe multiplicari: commitit ſe diſcrimini nentur non ↄmittere ſe diſcrimini ergo ⁊c ¶ ¶ Contra.illa que non tenemur vitare ne fiant: non tenemur de his penitere ſi fiant. Hoc autem certũ eſt. quia virtus penitentie ſicut deteſtatur factuʒ:ita cauet fa⸗ ciendum. ſed nullus tenetur vitare venialia ne fiant:et lo⸗ quoꝛ de tentione neceſſitatis.ergo nec de factis penitere. ¶ Item ad nibil tenemur ſine quo poteſi eſſe caritas.ſed caritas poteſi eſſe ſine deletione venialium: quia ſiat cum venialibus igitur non tenemur penitere.4! Item non tene mur penitẽ dæ hoc veniali vel de illo ⁊ ſic de alijs: pari ra⸗ tione ergo de nullo.4 Item ſi penitẽtia aliqua requiritur sad remiſſionem venialium. exquo moꝛtale eſt infinitũ ma ius omni veniali:videtur ꝙ ad deletionem moꝛtalis requi ritur in infinitum maioꝛ penitentia.ſed talem non eſt poſ ſibile fieri ab homine:ergo ſi ad veletioneʒ venialis requi ritur penitentia:nullus poſſet facere penitentiam mor tali.ſed hoc eſt falſum ergo ⁊ pꝛimum Knſio ſine pꝛeiu ditio.qꝙ tenemur penitere quãdoq; de venialibus.licet em̃ venialia leuia ſint: tamen periculoſa ſunt. vt em̃ pꝛetactũ eſt nimia aſſiduitas in illis ſiue penitentia: inducit quan⸗ doq; libidinem quam concomitatuꝛ contemptus.VUnde vt tactum eſt qui ſine penitentia multiplicaret aſſidue venia⸗ lia:ↄmitteret ſe diſcrimini. Quod expᷣſſe habetur ab aug. dicente.Aldinuta peccata ſi negligantur occidunt.4l!qAo illud ergo quod pꝛimo obijcitur contra boc. Dicendum ꝙ; eſt loqui de venialibus vt conſiderãtur in ſe.i.ſᷣm moꝛbuʒ ꝓꝛium aut ꝓut inducunt cauſam ꝑiclitationis.licet ergo non ſunt cauẽda initum ledunt moꝛbo ꝓpꝛio:ſunt tamen cauẽda initum ſunt inductiua eſſe periclitatõnis. VUnde auguſ.de.x.coꝛdis.Aldodica peccata ſi attenditis ꝙ modi ca ſunt cauete: quia plura ſunt.4! Ad aliud qð obijcitur. caritas poteſt eſſe cum venialibo ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ hoc ve⸗ rum eſt.tñ libido inducta eoꝝ frequẽtia qñqʒ tollit carita⸗ tem.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nõ tenet᷑ penitere de h̊ venia/ voluntati. ergo nõ tolli S multa venialia fiunt ex voluntatis acceptõne.ergo nõ de⸗ li vel de ülo. Dicẽduʒ & licet nõ tenemur penitẽ de ̊ inq; tum h̊ vel te illo inꝗᷓtum illud: tamẽ penitẽ tenemur de h̊ 7 de illo:inqtum eoꝝ frequẽtia diſponit ad caſum. ⁊ eſt ſi mile. hec gutta non canat lapidem nec illa:⁊ tamẽ frequẽ⸗ ti caſu pluuie cauatur. Vnde non tenemur pemitere de ve⸗ nialibus inqtum ſingula ſunt: ſed inqtum eoꝛuʒ frequen tia diſponit ad libidinẽ moꝛtalis. vnde etſi illi qui diligen ter cauent ſibi a venialibo non tenẽtur penitere de illis:il⸗ li tamẽ qui ex nimia delectatõne frequenter ↄmittunt talia tenentur penitere. Vnde auguſ.ad felicianũ.Eſt peniten⸗ tia bumilium bonoꝝ ⁊ fidelium pena quotidiana. in qua pectus tũdimus dicẽtes. dimitte nobis debita noſtra ⁊c̃. neq; ea dimitti nobis volumꝰ que dimiſſa in baptiſmo nõ dubitamus: ſ illa vtiq; que humane fragilitati qꝙᷓnis par⸗ na tamẽ crebꝛa ſubrepũt.que ſi collecta ↄtra nos fuerint: ita nos grauabunt ⁊ oꝑꝛiment ſicut vnũ adeo graue pec⸗ catum.⸗¶l Ad vltimũ dicendum.ꝙ qᷓ;uis moꝛtale ſit maius in infinitum qᷓ; veniale inqꝙᷓtum hoc eſt moꝛtale illud venia le:tñ quia in iuſtificatione a moꝛtali remittitur reateter⸗ nus ⁊ ↄmutat᷑ in tꝑale:pena debita veniali eſt ꝓoꝛtiona⸗ bilis pene debite moꝛtali. — ‚— Etum ad ſecũdũ SF. ij. querit᷑ vtꝝ dimittit᷑ veniale manẽte affectu ad illud.Et vi detur ꝙ ſic ꝑ hoc.quia gr̃a in ſuis actionibo potẽtioꝛ eſt qᷓ natura:⁊ maxime qᷓ; natura coꝛrupta ⁊ debilitata.gr̃a em facit animã tolerare omnia: ſuperaꝛe omnia:omnia poſſe vnde Phi.iiij. Omnia poſſum in eo qui me ↄfoꝛtat.ergoĩ viſu illoꝝ in illa que appetũt ſi ſunt opoſita:pᷣualebit gr̃a Si ergo appetitus gratie eſt ad deletoneʒ venialis alicuiꝰ appetitus voluntatis coꝛrupte ad ꝑmanẽtiam illius: dele⸗ bitur iuxta apetitum gratie:⁊ non ꝑmanebit ad apetitũ voluntatis illius.ergo manẽte affectu ad aliquod veniale tolli poteſt illud.q Item nulla eſt voluntatis noſtre viciſ⸗ ſitudo poſt moꝛtẽ.ſed in illa volũtate qua decedit hõ ꝑma⸗ nere inuariabilit poſt moꝛtẽ vt volunt ſancti.ergo ſi quis diſcedit cum volũtate alicuiꝰ venialis.illa voluntas ꝑma⸗ net imutabilis. nihilominꝰ vt videt᷑ venialia tollunt᷑ poſt moꝛtem.dicit beatꝰ Sꝛego.iiij.dyalogoꝝ.ꝙ quedaʒ leues culpe remittũtur in futuro ontra.ipe affectus ad oꝑa peccati eſt magis ipᷣm peccatum qᷓ; ĩm opus:ergo manen te affectu nõ deletur peccatũ.¶ Item maioꝛis adherentie eſt veniale qᷓ; moꝛtale.ſed moꝛtale nunq delet᷑ manente vo luntate ad illud:ergo nec veniale.¶ Item veniale ſtat cuʒ gr̃a.dũmodo acceptet illud voluntas.ergo gra ꝑ ſe nõ de⸗ let veniale.neceſſe eſt erg⸗ ad hoc ꝙ celeat᷑ ꝙ ſit inacceptũ manẽte affectu ad illud.4 Item lentur manẽte illa acceptõne.Idem em̃ Fᷣmi 6c cau⸗ ſa alicuiꝰeffectiua 2 deſiructiua eiuſdem. ¶/Rñnſio. dicen⸗ dum ꝙ nunqᷓ teletur culpa neq; moꝛtalis neq; venialis af fectu exiſtente ad idem. qð mamifeſte patet ex hoc. ꝙ vt ta⸗ ctum eſt: ipᷣe affectus eſt potius peccatuʒ ꝙᷓ ipe octꝰ.4 A illud ergo qð pꝛimo obijcit᷑. ꝙ gra eſt potẽtioꝛ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ et ſi gratia ſit potẽtioꝛ ſimpliciter q; natura: tñ quia ex diuina ꝓuidentia qua indita eſi voluntati bumane. liber⸗ tas volendi hoc vel illud: ꝓuiſum eſi humane libertati ꝙ non habet efficaciã plenã in voluntate ipᷣa ↄtradicẽte:licʒ habeat ipᷣa obediẽte. Ende opus gratie nõ eſt oꝛdinare vo luntatẽ troꝛdinatã:dũmodo ꝑliſiat in ꝑtinacia ? obſtina⸗ tione ne oꝛdinetur.⁊ ita nec delere peccatũ deoꝛdinãs ipſã voluntatẽ. Ande ⁊ ſi gra ſit ſimpliciter potẽtioꝛ ꝙᷓ natura non tamẽ exit efficaciter in actũ ſue potentie voluntate re⸗ pugnãte. 4 Ad illud qð ſequitur rñdebitur infra ybi que retur vtꝑ culpa venialis delet᷑ in purgatoꝛio. tum ad terccin S. iij. querit᷑ an vnũ veniale poſſit dimitti manẽte alio. ſic: vi cxtur.quia ſuper illud pᷣs.Quia cinerẽ tanq; panem man ducabam. vdicit᷑.leuia peccata ꝑ penitenniam lunt ↄſumen da. Seod vt dicit Iidoꝛus. lib. de trini. Sine quotidianis ni er n igen Ri Wia ien ngne ra nons ſisen ener ndn rtii eniale eniß Pna, gis no, w tnes N N Nentie enteſo ſiatez eno accepie jm NNoͤw ſichin⸗ dieen isd t 1 (0 cedi via x liber nnatig elig . L ðð ¶ Nueſtio humane fragilitatis exceſſibo in hac vita eſſe nõ poſſumus Ex his patet ꝙ vnum venialiũ qñq; dimittit᷑ ſine alio. Si em̃ non poſſumꝰin hac vita eſſe ſine veniali.niſi vnũ dimit teretur ſine alio: tune vix vel nunqᷓ ꝑ penitẽtiam aliqð di⸗ mitteretur. ¶ Item multa ſunt remedia contra peccatum veniale. vt tunſio pectoꝛis.aſperſio aque benedicte.⁊ alia plura. Si ergo vnum ſine alio non dimitteretur:faciliter poſſemus eſſe ſine aliquo veniali 2 frequentiſſime accide⸗ ret: quia adhibito quocũq; remedio omnia oimitterentur CTontrarium buius videtur per ſimile ſum ptum a moꝛ tali. vnum em̃ ſine alio non dimittitur. ¶ Item exquo ve⸗ nialia ſunt maioꝛis adherentie qᷓ; moꝛtalia. videtur ꝙ ſi vnum moꝛtale non dimittitur ſine alio: multo foꝛtius nec vnum veniale ſine alio dimittitur.¶¶ Item cum gratia gra tumfaciens quãtũcunq; ſit parna: ſit incomꝑabiliter ma⸗ ioꝛis efficacie ⁊ virtutis qᷓ ſit quedam tunſt ioPecroetstenn ad pectoꝛis tunſionem dimittatur veniale aliquod: vide⸗ tur ꝙ gratia gratumfaciens quecũq; ſit omnia tollit venia lia.ex quo videtur ꝙ ſicut eſt de moꝛtalibus.ꝙ vno dimilſ⸗ ſo dimittuntur alia:ſimiliter eſt de venialibo.¶q Item vir⸗ tutes ↄnexe ſunt ita ꝙ qui babet vnam habet omnes.⁊ qui tollit vnam tollit omnes.peccata autẽ moꝛtalia nõ habent illam ↄnexioneʒ ꝗ habito vno habent᷑ omnia:tñ vno amo to amouẽtur omnia que inerant.In hoc ergo ↄueniũt vir⸗ tutes cum peccatis moꝛtalibo ꝙ vno amoto amouẽtuꝛ alia ſed maioꝛ eſt diſtantia moꝛtaliũ peccatoꝝ a virtutibo gra⸗ tuitis qᷓ; venialiũ ab eiſdeʒ: ergo vt videt᷑ venialia ↄueniũt in hoc cum moꝛtalibo ꝙ vno dimiſio dimittuntur et alia. Item vt bhabet᷑ a Gꝛeg.ſuꝑ YJob.xxxv. Omne peccatum tam veniale q; noꝛtale eſt macula ⁊ polluit in quo eſt.vn⸗ de 2 veniale polluit ⁊ defoꝛmat aĩam.ſed ſicut dñs non ſa⸗ nat animã in ꝑte ſed totã:ſic nec reꝑat in ꝑte tollẽdo vnuʒ cfoꝛmãs aliud nõ.ergo qñcunq; tollitur aliquod venia⸗ le tolluntur omnia.⸗¶:!( Item aug.ſũmũ bonuʒ eſt cui diſpli cet omne malũ.ergo illi diſplicet peccatũ veniale.ſed ĩ gra tificatõne aĩe tollit᷑ omne qð diſplicet deo:non em̃ tollitur aliquid qð diſplicet ⁊ aliud non:quia tunc q;dtum ad quid diſplicẽt qtuʒ ad quid placeret.ergo qñcunq; tollit᷑ aliqð veniale tollunt᷑ omnia.4 Item in peccato veniali eſt auer ſio a bono incõmutabili ⁊ ↄuerſio ad bonum ↄmutabile. qð patet ꝑ hoc ꝙ omnis motꝰhabet duos termios.ſcʒ ter⸗ minũ a quo reſpectu cniꝰ eſt receſſus:⁊ terminũ ad quẽ re⸗ ſpectu cuiꝰeſt acceſſus.Sed ratõ motꝰreꝑit᷑ in peccato ve⸗ niali ſicut in moꝛtali.ergo ibi eſt reꝑire terminũ a quo re⸗ ſpectu cuioeſt auerſio ⁊c.ſed non põt imponi receſſus ſiue auerſio niſi reſpectu boni ↄmutabilis.&̊ ⁊c. Sed cũ auer⸗ lſio nõ ſit niſi vnica.nullo mõ põt tolli vnum quo fit hmõi auerſio niſi tollant᷑ ⁊ alia.qꝛ alłs ſequeret᷑ ꝙ ſimul⁊ ſemel eſſʒ aĩa ↄuerſa ad deũ ⁊ auerſa a deo.⁊ ita nõ põt tolli vnũ veniale niſi tollant omnia que inſunt:ſicut nec vnũ moꝛta le alijs nõ ablatis. ¶ eeſal, ꝙ frequẽter dimitti⸗ tur vnũ veniale ſine alio. nec eſt ſimile de dimiſſione moꝛ⸗ taliũ.Ratio aũt quare vnũ moꝛtaliũ nõ dimittit᷑ ſine alio eſt:incõtingentia gꝛatie gratũfacientis ⁊ peccati moꝛtalis quia em̃ gratia gratũfaciens non ↄpatit᷑ ſecum aliqð mor tale:ſicut vita ⁊ moꝛs nõ ↄpatiunt᷑ ſe in aliquo eodẽ. ꝗꝓpter hoc infuſa gratia tali neceſſario omnia moꝛtalia expellũt᷑. non ſic eſt de venialibo que ſimul cum gratia ſunt in eodẽ. Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ venialia ſunt maioꝛis adherẽ⸗ tie ⁊c. Dicendũ ꝙ hec adherẽtia non eſt ipᷣoꝛum venialiuʒ adinuicem:ſed eſt illoꝝ reſpectu aĩe. ita em adherẽt aĩe ꝙ; non quacũq; gratia gratũfaciente tollunt᷑: ſed gratia ꝑfe⸗ cta vel gratia imꝑfecta cũ aliquo ſuꝑaddito cooꝑante ad uloꝛum deletionẽ. AUnde hec ratio magis eſt pꝛo opoſito q; pꝛo ꝓpoſito.Eo em̃ nõ ſimul delent᷑ qꝛ foꝛtiter inherent. uia em̃ foꝛtiter inherent.requirit᷑ aliquod addituʒ gra⸗ tie ad huiꝰdeletionẽ vtpote motus doloꝛis vel aliqð aliud remedioꝝ ipᷣius peccati venialis.⁊ aliqð aliud ad deletio⸗/ nem illiꝰ. ꝓpter quod nõ ſimul delent᷑. Pꝛet.hec adherẽtia venialium eſt magis q;tum ad ꝓnitatẽꝙᷓ qtum ad indeli⸗ bilitatem.facilius em̃ deletur veniale q; moꝛtale.maioꝛ ta lxv. men eſt pꝛonitas aĩe ad veniale qꝙᷓ; ad moꝛtale.q Ao aliudð quod ſequit᷑dicendũ ꝙ tunſione pectoꝛis nõ deletur pecca tum veniale ſicut per ſe cauſa:ſed ſicut cauſa cooꝑante ipᷣi gratie que eſt ꝓpꝛijſſima cauſa deletionis culpe iniꝙᷓ̃tuʒ eſt culpa. Gratia eniz vel virtus eſt illud quo aia deoꝛdinata vel dehoneſtata quocũq; modo reꝑatur.q⸗ Ad illud quod obijcitur ꝙ magis diſtant moꝛtalia a virtutibo qꝙᷓ; venialia ⁊c̃. Dicendũ ꝙ eſt conſiderare virtutes ad habitꝰearuʒ:⁊ qᷓtum ad hoc habent ↄnexionẽ.⁊ qtum ad vſus ⁊c.⁊ qtuʒ ad hoc nõ ſunt ↄnexe.ꝙ eſt oppoſitio inter virtutes ⁊ pecca ta venialia. magis eſt ratione vſuum virtutum qᷓ ratione habituum. 2 ꝙ eſt compoſſibilitas eſt magis ratõne habi⸗ tuum ꝙᷓ vſuum.exercitio em̃ ſiue vſu virtutis tolluntur ve nialia pꝛopꝛie loquendo. Relatio ergo cõpoſſibilitatis ve nialium cum habitibo virtutum: non eſt cauſa teletionis venialium nec medium faciens ad hoc.ĩmo potius ad op⸗/ poſitum. ⁊ hoc ꝓpter hoc non ſequitur in boc conueniunt moꝛtalia cum virtutibo.ꝙ quocũq; illoꝛum oblato auferẽ tur ⁊ alia:ſed magis ↄueniunt venialia cũ virtutibo qᷓ; moꝛ talia.ergo ⁊ venialia ↄueniunt cuʒ virtutibo in hoc ꝙ vno eleto delentur ⁊ alia.Conueniẽtia em̃ virtutum ⁊ moꝛta⸗ lium in hoc ꝙ quocũq; deleto delent᷑ ⁊ alia: eſt ex illoꝛũ in cõpoſſibilitate.ſed diſcõuenientia venialium ⁊ virtutuz in eodem eſt ex cõpoſſibilitate eoꝛũdem. virtutum em̃ habitꝰ ↄpatiuntur ſecum venialia: licet vſus virtutum eadem tol lent.ꝗ¶ Aod illud quod ſequitur.dicendum ꝙ peccatum rxe⸗ niale ꝑ eſſentiam eſt macula ꝓut habet᷑ a Gꝛeg. Sed notã dum ꝙ macula qñq; ↄmuniter ſumit᷑ ꝓut habetur a beato Gꝛego.qꝙ omne peccatum polluit.qð verum eſt tam de ve⸗ niali qᷓ; de moꝛtali. Pꝛopꝛie vðᷣo ſumit᷑ qñ ꝑ eam in hbomine tollit᷑ pulchꝛitudo imaginis dei.Et ſᷣm hoc dicit Gꝛeg.in moꝛa. ꝙ peccatum moꝛtale obtenebꝛat. veniale obſcurat. quẽadmodum fumus pulchꝛitudinem faciei non delet.⁊ ſi eam obſcuret:nõ poteſt tolli ab homine quin ſit ad imagi⸗/ nem dei. Sed nota ꝙ triplex eſt imago. ſcʒ ſimilitudis.i. increata.creatõnis ſᷣm ꝙ homo eſt að imaginem dei.⁊ re⸗ ereationis que eſt gratia que reꝑandi menti infundit᷑ ſᷣm ꝙ habet᷑ in pᷣs. Signatum eſt ſuꝑ nos lumen vulttui dñe Vnde ꝑ ipam imaginem recreatõnis:ↄiungit᷑ imago crea tionis iin agini ſilitudinis que ẽ deus.licet em̃ imago crea tionis a ſua creatõne nõ modicam habet pulchꝛitudinem naturalem:tamen a gratia que eſt imago recreationis vl⸗ terioꝛem recipit pulchꝛitudinem ꝑ quã ↄiungitur imagini increate.huiꝰaũt ↄiunctio attendit᷑ ꝙᷓtum ad ſuꝑioꝛem ꝑtẽ rationis.peccatum aũt moꝛtale pulchꝛitudinẽ hanc ipſã ↄiunctõeʒ delet.ſed veniale peccatũ ipᷣaʒ imaginẽ ſiue poꝛ tionem ſuꝑioꝛis ratõnis qtuʒ ad hunc actũ nõ defoꝛmat. non em̃ attingit ea ᷣm ꝙ ↄuertit᷑ ad ſuꝑioꝛa.poteſi tamen defoꝛmare ipᷣaʒ imaginem ſiue poꝛtõeʒ ſuꝑioꝛem.ſᷣm ꝙ cõ uertitur ad iſta inferioꝛa.iſta aũt cõuerſio licet ſit inoꝛdi⸗ nata.nõ tamen tollit habitũ gratie vel virtutũ: licet vſus earundem impediat. AUnde non tollit illam pulchꝛitudi⸗ nem que eſt ex ↄiũctione anime cum ſũmo pluchꝛo.⸗ Ad hoc ergo qð ſubiungit᷑.ꝙ ſicut dñs nõ ſanat in ꝑte: ſic nec reꝑat in ꝑte ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc verum eſt.ſicut em̃ non ſa⸗ nat in ꝑte a vulnere letali quod infigit culpa moꝛtalis: ſic non reꝑat in parte a turpitudine confuſibili quam incur⸗ rit ex foꝛmatione imaginis. et hoc eſt quia reꝑatio hu⸗ iuſmodi fit per gr̃am que eſt illi parti ſm quam anima eſt pꝛimo ⁊ per ſe ad imaginẽ dei.non ſimiliter eſt in illa par⸗ te ꝓpꝛie ⁊ per ſe loquendo que polluitur macula venialis ꝓpter quod non eſt neceſſe ꝙ qn reꝑat᷑ ꝙ oĩno reparetur. 4 Ad illð quod obijcit᷑.ꝙ veniale diſplicet ſũmo bono ⁊c. dicendũ ꝙ aliquẽ diſplicere deo.eſt ipſum eſſe dignum pe⸗ na ſm diuinũ iudicium. Sed aliquẽ eſſe dignum pena po teſt eſſe:vel dignum pene ſiue ſeꝑatione a ſũmo bono:⁊ ſᷣm hunc modum diſplicentie diſplicet aĩa deo per malum cul pe venialis.vel dignuʒ pena cum ſeꝑatione a ſũmo bono: m hunc modũ diſplicẽtie diſplicet homo deo ꝑ malũ cul⸗/ pe moꝛtalis.In gratificatõne ergo aĩe q̃ diſplicet deo ſcvᷣo modo diſplicẽtie· nõ tollit᷑ aligd ⁊ aliqꝗd nõ.ſed om̃e illuo quo eſt hmõi diſplicẽtia.⁊ qᷓtuʒ ad bmõi diſplicentiaʒ eſt Ipꝛie gratificatõ nõ qᷓtuʒ ad aliã.quia aliꝰmodus diſplicẽ tie ſtat cũ ip̃a gratia qua aĩa grata eſt deo.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ in peccato veniali eſt auerſio a deo ⁊c̃.dicenduzʒ nõ eſt verum. In hoc em̃ differunt veniale ⁊ moꝛtale.ꝙ ↄpletio moꝛtalis eſt in aueꝛſione a ſũmo bono:ↄpletio aut venialis in ↄuerſione ad bonum 2ↄmutabile. ex qua accidit elongatio a bono incõmutabili. VUnde auerſio eſt ſolũmo⸗ do moꝛtalis peccati:oↄuerſio ẽ ↄmunis vtriq;.ſcʒ tain moꝛ⸗ tali qᷓ veniali.ſimiliter receſſus. Seo differt receſſus hm ꝙ fit ꝑ veniale ⁊ ſm ꝙ fit ꝑ moꝛtale.Receſſus em̃ ꝑ venia⸗ le eſt receſſus qtũ ad actũ. Receſſus aũt ꝑ moꝛtale eſt itũ ad actum ? ꝙᷓtuʒ ad potentiã. AUnde ꝑ veniale nõ ſit auer⸗ ſio a pꝛimo bono.ſed ſolũ receſſus qᷓtuʒ ad actũ non qtuʒ ad potentiam.niſi quatenꝰpotentia ipᷣa refertur ad ipſum actum. Si aũt per veniale eſſet ſimpliciter auerſio:bene ſe queretur ↄcluſio.quia per quodcũq; fieret auerſio nõ eſſet niſi vnica ſimiliter nec ↄuerſio que eſſe nõ poſſet:niſi illis omnibo teletis ꝑ que facta eſſet auerſio. ¶ Etum ad quartũ querit᷑ vtꝛrum dimittit᷑ aliqd veniale manẽte moꝛtali.Et vi detur ꝙ ſic. dicit em̃ auguſ.ſuꝑ Joh.viij.Qui ſine pcto eſt veſtrũ ⁊c. ꝙ omnes illi erant in pct̃o moꝛtali.venialia em̃ eis dimittebant᷑ ꝑ cerimonias: ergo manenti moꝛtali ve⸗ niale aliquãdo dimittit᷑. ¶ Item pctẽm moꝛtale ⁊ veniale differunt m ſpecieʒ. igit᷑ ſimiliter cauſe delentes ipᷣa ſunt diuerſa ſᷣm ſpeciem. hoc etiam patet ſi conſideret᷑ quibus cauſis deletur pctm veniale.vtpote oꝛatõe dñica.de peni. diſ.ij.de quotidianis.Et ſacramento altaris.ð conſe.di. ij.panem. Et aqua.de conſe.diſ.iiij.nec quẽq;. Iſtis autem non delent᷑ moꝛtalia. Si ergo alia ⁊ alia ſunt quibus hec et illa delentur.cum hec ſine illis ↄtingant:⁊ hec ſine illis contingit deleri.¶ Pꝛet.moꝛtalia dimittunt᷑ ſine veniali⸗ bus. ſimiliter et venialia ſine moꝛtalibus vel quare non. ¶ Item peccata moꝛtalia ⁊ venialia differunt ᷣm ſpeciem ergo ⁊ gratia qua delet᷑ moꝛtale differt ſᷣm ſpeciem ab illa qua deletur veniale.⁊ etiam m diſtantiam peccatoꝛuʒ de bet eſſe diſtantia gratiarũ: ſᷣm ꝙ infinita eſt diſtantia pec⸗ cati moꝛtalis ⁊ venialis.ergo ⁊ gratie qua deletur veniale ab illa qua deletur mortale eſt quaſi infinita diſtãtia. hec autem diſtantia gratiaruʒz non eſt niſi gratie gratũfaciẽtis ⁊ gratie gratiſdate. Ex quo videtur.ꝙ ſicut gratia gratuʒ faciente deletur culpa moꝛtalis:ita gratia gratiſdata dele tur culpa venialis.ergo cum contingat habere gratiã gra tiſdatam ſine gratia gratũfaciente:videtur ꝙ ↄtingat pec⸗ catum veniale deleri non deleto moꝛtali.¶ IJtem aligꝗs po⸗ teſt amare creaturam aliquaʒ vt foꝛnicariam ſuam pluſqᷓ; ceum. 2 aliam creaturã non ꝓpter deum min?tamen ꝙᷓ de⸗ um.vt modicam pecuniã quã habet.⁊ ex amoꝛe foꝛnicarie pꝛocedunt actus moꝛtales: ⁊ ex amoꝛe pecunie pꝛocedunt actus veniales.⁊ ita ſunt ſimul veniale ⁊ moꝛtale.põt aũt atingere ꝙ amoꝛ huiꝰpecunie que diligit᷑ nõ ꝓgter deuz ex ſcintilla diuini amoꝛis relicta in eo intãtũ deficiat ſiue di⸗ minuatur vt deleat illam: ? ita veniale peccatum quod ex hbuiꝰamoꝛe in illo erat non ſit ſiue tollat᷑ eum ſua cauſa.tñ manet moꝛtale ex immoderato amoꝛe foꝛnicarie.⁊ ita ⁊c̃. Contra. moꝛtale veniale non poſſunt ſimul in eſſe ipi lĩe.ergo manẽte moꝛtali nõ poteſt in eſſe veniale.q; ſi quã doq; ineſt veniale:neceſſe eſt vt tollat᷑ adueniente moꝛtali. pꝛobatio pꝛime.ꝙ moꝛtale ⁊ veniale nõ ſimul inſunt eidẽ anime.petm veniale eſt mioꝛ amoꝛ dei qᷓᷓ tebet eſſe:ſimilit᷑ ⁊ moꝛtale.vnde hoc eſt ↄmune veniali ⁊ moꝛtali.addat⁊᷑ er⸗ go buic ↄmuni aliquid quo diſtinguat᷑ veniale a moꝛtali. hoc additum nõ dicetur diminutõ cuiuſlibet amoꝛis ſed il lius qui eſt caritas.ᷣerit ergo veniale caritatis diminutio. vt habi tus dico.a quo egrediũtur multi actus veniales.ſᷣ nõ poteſt eẽ caritas diminuta in habẽte moꝛtale: ergo nec veniale.¶ Item dicit BGꝛeg. Job. xxxj. Veniale obſcurat: moꝛtale obtenebꝛat. ad deletõem ergo venialis requiritur gratia que eſt lumẽ aĩe.i.gratüfaciens.hoc aũt nõ ↄpatit ſecum pcx ale: ergo veniale nõ delet᷑ moꝛtali manen Rñſio.ꝙ nõ delet᷑ veniale manẽte moꝛtali.cũ em̃ ve⸗ niale ꝑ eſſentiã eſt macula ⁊ tenebꝛa vt dicit Gꝛeg.nõ dele tur niſi ꝑ gratiã que animã illuſtrat ⁊ decoꝛat. Hec autem gratia eli gratũfaciens que non ↄpatit᷑ moꝛtale.hoc auteʒ infra habebit᷑.¶ Ad iüllud quod pꝛimo obijcit᷑.ꝙ venialia dimittebant᷑ iudeis ꝑ cerimonias.Dicendũ ꝙ venialia di cuntur ibi irregularitates legis que expiebant᷑ ꝑ cerimo⸗/ nias.¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ pctᷣa differunt ᷣm ſpeciẽ. ſimiliter ⁊ cauſe delentes ⁊c̃. ꝗ Sicendum ꝙ licet pctᷣa ſcʒ moꝛtale ⁊ veniale differant ᷣm ſpeciẽ: tñ eadem eſt gratia delens hoc ⁊ illud.ſcʒ gratia gratificans hominẽ totaliteꝛ ⁊ faciens acceptũ deo. ⁊ qᷓ;tuʒ ad ſuꝑioꝛem ꝑtem aĩe ⁊ qtũ ad inferioꝛem. Intelligendũ eſt tñ ꝙ licet gratia ſit eadeʒ tñ doloꝛ debet eſſe differens.quia gratia ↄtritõnis veniali⸗ um delet illa 2 debet ad minus eſſe in genere:ſed moꝛtaliũ nõ ſolum debet eſſe contritõ in genere ſed in ſpecie.ad mi⸗/ nus omniũ quoꝝ extat memoꝛia.Similiter ⁊ pene diueꝛſe Fm ꝙ ſunt debite venialibo ⁊ moꝛtalibus. Vnde per bmõi penas diuerſas volũtarie acceptas dimittit᷑ tam debitum peccati moꝛtalis qᷓ; venialis. Eſt ergo pꝛimo ⁊ ꝑ ſe cauſa delens culpam venialis ⁊ culpã moꝛtalis eadem: licet illa quibus dimittũtur debita illoꝛum ſcz pene ſatiſfactoꝛie ſũt diuerſe.illud ergo eſt interimẽduʒ ſcʒ cauſe delẽtes ſunt di uerſe ſᷣm ſpeciẽ.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ moꝛtale delet ſine veniali:ſimiliter videt᷑ ꝙ ⁊ veniale ſine moꝛtali ⁊c.di⸗ cendum ꝙ nõ eſt ſimile.quia venialia nõ ſunt in oꝓoſitio ne tanta reſpectu gratie.Noꝛtale aũt eſt oino incopoſſibi le gratie.nõ aũt eſt ita de veniali.¶ Ex dictis patet rñſio ad illud quod ſequit᷑.ꝙ licet moꝛtalia ⁊ venialia differunt Fm ſpeciem. nõ opoꝛtet tamẽ ꝙ gratia qua delet᷑ moꝛtale: differat ᷣm ſpeciem a gratia qua delet᷑ reniale. Honũ em̃ nõ requirit illam diſtinctõeʒ quã requirit malum. Scõm em̃ phᷣm.bonũ eſt indiuiſibile:malum aũt multipharium. bonũ em̃ conſiſtit circa mediũ quod eſt indiuiſibile:maluʒ circa extrema que ſunt diuiſibilia.vnde non ſequit᷑ ꝙ gra⸗ tia gratiſdata tollat᷑ veniale.ſed potius tollat᷑ gratia ꝑfe⸗ cta vt infra habebit᷑. ¶ Ad vltimũ dicendũ. ꝙ licet actus peccati venialis qui egredit᷑ ab amoꝛe dei mĩoꝛe ꝙᷓᷓ debet eẽ qũq; ceſſat ſine gratia gratũfaciente: nõ tñ macula venia: lis tollit᷑ ſine gratia tali.⁊ ita nũꝙᷓ tollit᷑ manente moꝛtali peccato.l Ao aliud quod obijcit᷑ pꝛo alia ꝑte.ꝙ moꝛtale 7 veniale nõ poſſunt ſimul ineſſe eidem anime.Dicendum ꝙ hoc nõ eſt verũ.¶ Ad illud aũt quod dicit᷑ ꝙ veniale di minuit te amoꝛe caritatis ⁊c. Sicendum ꝙ veniale dimi nuit de amoꝛe quo diligit᷑ deus.non dico de illo q tum ad ſubſtãtiã:ſed qtuʒ ad radicatõeʒ vel feruoꝛẽ.vel qtum ad efficaciam ſiue ꝓmptitudinẽ exeundi in ſuũ actũ.⁊ hoc in habente caritatẽ. In exiſtenti aut in moꝛtali nõ video qua re nõ poſſint diminuere dæ illo qᷓtum ad ſubſtantiã. Ande ſi caritas nõ põt eſſe diminuta in exiſtente in moꝛtali: põt tñ amoꝛ ci diminui in eodem. ¶ Etũu ad quintũ que .S.v. ritur vtꝝ venialia dimittãt᷑ poſt hãc vitã qtuʒ ad culpam ꝙ ſic videt᷑ Math.xij. Quicũqʒ verbũ dixit otra filiuʒ bo⸗ minis remittit᷑ ei.qui aũt dixerit ↄtra ſpinſctm nõ remitte tur neq; in hoc ſeculo neq; in futuro.hec aũt fruſtra dicerẽ tur. niſi aliqð peccatũ qtum ad culpã dimitteret᷑ in futu⸗ ro.i Item glo. Gꝛeg. ibidem. Quedã em̃ culpe in hoc ſe⸗ culo laxant᷑.quedã vᷣo ꝑue in futuro.que quidẽ poſt moꝛtẽ grauant:ſed dimittunt᷑ ſi bomo boms actibo in vita vi ibi dimittant᷑ ꝓmeruit.¶ Item alia glo.ibidẽ Gꝛego. Sunt quedã leuia q ſi in hac vita nõdum ſunt remiſſa:poſt moꝛ/ tem grauãat. ſed remittũt᷑ ſi digni ſunt.4¶ Item aug. de ve⸗ ra ⁊ falſa penitẽtia.c.iij.Si ꝑ ſolum baptiſmũ quoo iterã dum nõ eſt fit peccatoꝝ remiſſio.cur adderet dñs neq; in futuro.conſtat aũt quedã in futuro remitti vbi nõ eſt oꝑa/ tio baptiſmi. Ex hoc videt᷑ ꝙ aliqua pcta dimittant᷑ qᷓtuʒ ad culpã in futuro.ſed ↄſiat ꝙ nõ moꝛtalia ⁊c̃.de h babe tuꝛ.iiij.dyalogoꝝ vbi loqꝗt᷑ ſatis de hac materia que valent ale: jei cn n. ſq; ¶ Mueſtio ad ꝓpoſitũ. Itez hoc idem videt᷑ ꝑ magiſtx.iiijſentẽ. Item hoc idez videtur ꝑ hoc.ꝙ bꝰ vite moleſtie multe impediũt efficaciã gẽe:vtpote ꝓnitas ad malũ.tẽptatio⸗ nes de his que ſũt ↄtraria ge: ⁊ hmõi alia. ſᷣ nihil taliũ exiſtit poſt moꝛtẽ. nõ erit aliqð impedimentũ efficacie gẽe. ex q̊ ̊ mõ hʒ virtutẽ delẽdi culpã:⁊ tũc habebit ſitr. ¶ Itẽ gra poſt moꝛtẽ eſt in maioꝛi ꝓpingtate ad ſuũ vlti⸗ mũ ſiue ſummuʒ qð eſt gła:qᷓ; ante.qð igit᷑ põt ante põt poſt. ¶ Item gea pfecta que eſt gloꝛia nullũ patit᷑ ſecum cfectum.ſ.neq; culpe neq; pene.̊ quantomagis oppꝛoxi mat ſue ꝑfectioni: tantomagis poteſt in deletioneʒ hmõi Tfectuum:⁊ ita vt prius. Item gꝛa poſt moꝛteʒ põt in liberationeʒ a pena. virtus gratie eſt magis oꝛdinata ad liberatõzʒ a Tian pena.qᷓ põt poſt moꝛtẽ in libeꝛa tioneʒ a culpa.¶ Contra.ſuꝑ illð.j. Jo. v. Eſt peccatũ ad moꝛtẽ. Glo.qð ĩ hac vita nõ coꝛigit᷑: fruſtra poſt moꝛ tem eius venia poſtulat᷑.&̊ nulla poſi moꝛtẽ ibi culpa puꝛ gabit᷑ ibi. Ité? Damaſ. Quod boibo moꝛs: hoc ẽ ange liæcaſus econuerſo. ſed angeli poſt caſum a nulla cul⸗ pa poſſunt liberari.̊ nec homines poſt moꝛteʒ.4¶! Item HBrego.in dy alogo.Talis in indicio quiſq; futurus eſt qualis de coꝛpoꝛe exiuit.q̊ ac.¶ Item liberũ ar.medium eſt inter ꝓfectum in bonõ? libeꝛationẽ a malo culpe.ſed poſt moꝛteʒ non poteſt in bono ꝓficere.̊ nec a culpa ali qua reſurgere.¶ Item facilius eſt labi in veniale qᷓᷓ libe⸗ rari a veniali.̊ poſt moꝛteʒ non poteſt homo venialiter peccare.q̊ nec a veniali reſurgeꝛe.¶ Iteʒ veniale ĩ nobis non eſt niſi ratione fomitis.̊ fomes aufert᷑ in moꝛte:nõ poſt moꝛteʒ.̊ ⁊ veniale.¶ Iteʒ in purgatoꝛio nõ erit cõ⸗ tritio vel confeſſio nec locus merendi. aut ibi ñ remitti tur culpa:aut remittet᷑ peccatum ſine penitentia.4! Itez Auguſti.de ciui.dei.Credimus ꝙ homini poſt hãc vitaʒ non additur nouũ meritum nec noua remiſſio culpe: ſed datur ei meritum vel pena ſᷣm ꝙ meruit in vita pꝛeſenti. Rñſio.qꝙ de hoc qð hic querit᷑ diueꝛſi diuerſa ſentiũt. Quidam. n. ſicut magr in ſenten. 2 qplures alij dicunt. ꝙ culpa venialis remittitur in purgatoꝛio: ſicut vidẽtur auẽtes S.tacte ſonare.⁊ dicunt quidam ꝙ illa glo.intel⸗ ligenda eſt de moꝛtali:fruſtra poſt moꝛteʒ eius venia po ſtulatur. Ael fiat vis in hoc ꝙ dicit.qð in hac vita ñ coꝛ⸗ rigit᷑:verum eſt vel in ſe vel in merito.Qui aũt cum veni ali decedit: Iʒ in ſe non coꝝꝛigat᷑:meruit tamen ꝑ caritatẽ coꝛꝛigi in qua decedit.⁊ poſt hunc ſtatuʒ liberari ab his que retardant premiũ caritatis.¶. Ad illud qð obijcituꝛ de moꝛte homĩs ⁊ caſu angeli.dicunt ꝙ bec ſimilitudo at tenditur q;tum ad liberi ar. inuertibilitateʒ. vel q;tuʒ ad peccatum moꝛtale:non q́;tum ad omia. Qam mali ange li pñt in penis ꝓficere q;uis non pñt a malo reſurgere.ꝑ oppoſituz ratione boni meriti preteriti boni hoĩes pñta malo eripi:quis non pñt in malũ labi.quia in bono ĩ q̊ moꝛiunt᷑ ſunt confirmati.⸗:! Ad illud qð obijcit᷑ de greg. dðm ꝙ ſicut ipſemet ſubiungit: illð intelligit᷑ qᷓtum ad moꝛtalia:non q;tum ad venialia.quia ipſemet excipit il⸗ la. 4 Item ad illð qð obijcit᷑. ꝙ li.ar. teneret mediuʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ falſum eſt pro ſtatu illo. In ſtatu eniʒ illo p⸗ parantur omnia ad ingreſſum in głaʒ ꝑ impedimẽti re⸗ motioneʒ: que ſunt peccatum veniale ⁊ reatus pct᷑i.vnð lʒ non ſit tunc ſtatus ꝓficiendi in merito:eſt tamen ſtatꝰ clendi. hec impedimenta ad que ſufficit pntia gẽe ⁊ vo⸗ luntaria ſufficientia pene ⁊ adiutoꝛium meriti pꝛeteriti. Ad illud qð obijcitur.ꝙ facilius eſt labi in maluʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ verum eſt qᷓtum ad libe.ar.vertibilitatem:ñ tum ad omneʒ ſtatum anime.⸗ Ad illud qð obijcitur. ꝙ ablato fomite aufertur veniale. Dicendũ ꝙ hoc veruʒz eſt inqᷓtum ad poteſtatẽ peccandi de futuro: nõ tñ opꝑtet auferri veniale prius ꝑpetratũ.nõ eniz illð qð tollit cau ſam ſemp tollit effectũ:ſicut in multis pʒ exẽplis.deſtrn cto.n.cultello non ꝓpter hoc plaga tolliẽ inflicti ¶ Aln aũt dicũt.q poſt hanc vitã ñ remittit᷑ peccatũ qtu ad cul pam:ᷣ tm̃ qᷓtũ ad reatũ.dicũt.n.qꝙ triplex eſt gra.ſcʒ ba ptiſmalis.pnialis.⁊ finalis. Pꝛima dñat᷑ in aĩa ex vir⸗ lxv. tute ſacramẽti.⁊ oĩno omne genꝰ peccati tollit. Scda ex ſubiectõne ⁊ ↄfoꝛmitate li.ar.ad grãm.⁊ hec tollit omne moꝛtale:non aũt omne veniale. Cercia ex ꝑfecta ſubie⸗ ctione ⁊ ↄfoꝛmitate oĩm viriũ aie ad ipᷣaʒ grãm.⁊ hec tol lit omne veniale.Cum enim anima iam ſeꝑatur a carne iam ꝓnitates ⁊ ꝑpturbatõnes que inerant aie ex carne re cedũt:⁊ potentie aĩe tranquillant᷑ ⁊ gre ſubijciũt᷑: ac per hoc venialia delent᷑:ſiue ſint in ꝑte rõnali ſiue ſenſibili. ita nullũ veniale dimittit᷑ poſt hanc vitã:ſ̊ in illo inſtã ti in quo dici põt.hec finalis ga gpniuʒ ſibi vẽdicat ⁊ oẽzʒ expellit culpa. Huiꝰ aũt ꝓnitatis receſſus ⁊ ꝑtuꝛbatio⸗ nũ quietatio ꝓuenit er dimiputione ↄcupie qᷓ eſt ĩ ipa ex coꝛꝛuptione.de qua.ix.Sapᷣ.Coꝛpꝰ qð coꝛũpit᷑ agãẽuat aĩam. ↄñs ↄfoꝛmatõ potentiaꝝ aĩe ⁊ earũdẽ ſubiectõ ipſi gre ad que ſequit᷑ ꝑfecte gre dñatio in aĩa ⁊ peccati venialis deletio. Ad cuius euidẽtiã nota.ꝙ cupiditas q̃ ꝗs hñs xpᷣm in fundamẽto:bonũ ↄmutabile nimis dili git eſt peccatũ veniale.Iſte aũt erceſſus amoꝛis ꝓueiĩt ex ↄcupia coꝛꝛuptõis.que lʒ qñq; minuat᷑:nũqᷓ tñ ĩ vita iſta oĩno aufert᷑ niſi ex progatiua gre.hoc accidit ⁊ valde ra⸗ ro:ſicut fuit in beata virgine.ſᷣm aũt ꝙ magis minuit᷑ ⁊2 oꝑatio gr̃e ꝑfectioꝛ eſt:⁊ magis inualeſcit ð pet᷑m. Qñ q̊ ↄcupĩia iſta eſt in vltima diminutõe:vt in fine hoĩs habẽ⸗ tis grãm:⁊ gr̃a exit in actũ ↄpletioꝛeʒ ⁊ ꝑfectioꝛeʒ. qꝛ ̊ ĩ vltimo tꝑe eſt completa extinctio ↄcupie.⁊ eſt opleta ⁊ ꝑ⸗ fecta oꝑatio gre.⁊ ita potiſſime põt tũc in deletõʒ venia⸗ lis.¶ Scðʒ hoꝝ opioneʒ rñdendũ eſt ad obiecta ð hanc ꝑtem.Ad hoc g quod primo obijcit᷑.ꝙ ꝗ peccat in ſpiri⸗ tũſanctũ nõ remittet᷑ ei neqʒ ⁊c. Sicenduʒ ꝙ boc magis dicit᷑ ad expreſſioneʒ indignitatis peccãtis ⁊ ineptitudi⸗ nis ad veniam:q; ad expreſſioneʒ remiſſionis pcti. nõ eĩ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ peccatũ in ſpm̃ſanctũ eſſe irremiſſibile ne⸗ gat᷑ ptas omnipotẽtis.ſ.ꝙ nõ poſſit remittere tale pecca tũ:h̊ potius negat᷑ idoneitas ⁊ notat᷑ indignitas ex par⸗ te peccãtis.q] Si obijciat᷑ ꝙ eadeʒ rõne qͥdlibʒ peccatuʒ moꝛtale debet dici irremiſſibile. Gicendũ ꝙ nõ. In pec⸗ catis.n.q̃ fiũt ex ignoꝛãtia ⁊ infirmitate:ipſa pcta ñ ſunt oĩno volita.vñ quantũ eſt de nõ volito in peccãtibo: tãtũ eſt in eis de poſſbilitate ⁊ aptitudine ad remiſſiõʒ.Sed peccantibo ĩ ſpm̃ſanctũ qð fit ex pura malicia:ipſuʒ pec⸗ catũ eſt oĩno volitũ.quia &̊ peccatũ in ſpm̃ſanctũ ẽ ex ſtu⸗ dioſa malicia: in ipſis peccãtibo nihil ẽ idoneitatis ſiue dignitatis ad remiſſioneʒ. Hoc ̊ᷓ verbũ ꝗ dixerit ⁊c.nõ remittet᷑ neq; in hoc ſeculo neq; in futuro. cuius intelle⸗ ctus eſt.peccans hoc peccato:hic oĩno eſt ineptus ⁊ indi gnus vt ei remittat᷑ culpa:⁊ in futuro vt ei remittat᷑ pẽa. nihil facit ad ꝓoſitũ. aũt intelligit᷑ ᷓtũ ad remiſſiõʒ in futuro.pʒ ꝙ verbũ hoc exprimit᷑ de pcto ĩ ſpm̃ſanctuʒ qð niſi remittat᷑ qᷓtũ ad culpã in pñti: nunqᷓ remittet᷑ in futuro.¶. Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ glo. Grego.ꝙ quedã ꝑue culpe relaxant᷑ in futuro. Dicendũ ꝙ hoc intelligi debet q́;tum ad relaxationeʒ pene ⁊ inſinuat᷑ verbo Grego.ꝙ peccata leuia ſiue venialia nõ ſꝑ remittũt᷑ qtũ ad reatuʒ in hac vita:ſ̊ quedã multũ grauãt ipᷣam aĩom in alia vi⸗ ta.quia cum hoc ꝙ aĩe ꝗꝓpter illa grauibo penis exponũt a gaudio eterno elongant᷑. ¶ Ad aliam glo.que dicit.qꝙ; quedam leuia in hac vita non ſunt remiſſa ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc intelligitur q;tum ad plenam remiſſioneʒ que fit in remiſſione pene ⁊ culpe.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ Aug. de vera ⁊ falſa penitẽtia. Dicendũ ꝙ cum dicit᷑ ꝙ cõſtat quedam in futuro remitti ⁊c̃. intelligendũ eſt qũ ad re⸗ miſſionẽ pene.qð patet ꝑ hoc ibi diſtinguit᷑ int remilſ⸗ ſioneʒ que fit ꝑ baptiſmũ ꝑ quẽ facta fit remiſſio a culpa ⁊ pena:⁊ remiſſioneʒ que fit in futuro. Aliter ad boc rñdent quidaʒ ſubtilius intuentes:dicentes.ꝙ magiſter in ſenten.⁊ alij qui dicunt ꝙ veniale deletur poſt hac vi⸗ tam:intelligi põt ſic.deʒ inſtans eſt qð ↄtinuat tempꝰ vite ⁊ poſt ritam.⁊ ita illud inſtans eſt inſtans tꝑis poſt vitam:ſicut tꝑis vite in quo. ſᷣm hunc modũ videt᷑ ꝙ re⸗ cipitur gratia maioꝛ remoto ꝓbhibente:⁊ ꝑ ↄñs delet᷑ ve⸗ nialis culpa⁊ pẽa ſoluit᷑ ĩi purgatoꝛio.⁊ ſic rñdẽt ad oĩa obiecta. Nec rõnes mgri ſent. vident᷑ multe efficacie. eni recitat mg veꝛbũ aug.ꝙ qui edificat lignũ fenũ 2 ſti pulã.quedã crema bilia edificia.i.venialia pct᷑a ſecũ por tant:que igne emũdatoꝛio terminãt᷑.intelligit᷑ ꝙ ipſa ve⸗ nialia reliquerũt aliqᷓ cremabilia in aĩa que tollunt᷑ illo igne:nõ ꝙ ipſa culpa cremet᷑ ibi.¶ Oð aut obijcit᷑ ex ver bis Greg.ſcʒ ꝙ quedã leuia ĩ futuro dimittẽda ſunt. in⸗ telligi põt ꝙᷓtu ad penã. plus erpedit h̊ dictũ fuiſſe de le uibo ꝙỹ de grauibo:ne crederet᷑ nibil graue ſi uſtinendũ fo re ꝓpter peccata venialia.⁊ ſic ex ↄñti pnĩa ꝓ illis negli geret. Huic aũt opioni vltime magis videt᷑ mihi aſſenti endũ.tum qꝛ voluntas eſt inuertibilis poſt moꝛtẽ vt vult Brego.tum qꝛ ſlatus ille nõ ẽ meritoꝛius vt vult Augy. Pret. habet᷑ ab aug.ꝙ poſt moꝛtẽ non fit noua remiſſio culpe. Ad iſta aũt que obiecta ſunt ↄſequẽter põt dici. ꝙ ſuppoſito q; aligs væcederet in gr̃a cũ culpa veniali(qð ad pns nõ aſſero pᷣ̊ potius opinoꝛ priũ) niſi obſtaret di⸗ uina oꝛdinatio:qua decrem ẽ.ꝙ poſt moꝛtẽ nõ eſt ſtatus merendi nec demerendi:nõ videt᷑ mibi incõueniẽs pone⸗ re ꝙ gꝛa poſſet venialia telere. Vñ ⁊ rõnes ꝗbo oñditur ꝙ gratia q̃ntũ in ſe eſt hʒ ptãtẽ delendi culpã ⁊ poſt moꝛ⸗ te: vident᷑ mihi ↄcedende.ᷣ ꝙ hoc nõ põt:hoc nõ eſt quia aliqd ſubtractũ eſt virtuti gre:bᷣ potius ꝓpter diuinuũ de⸗ creiũ quo diffiniiũ eſt. ꝙ poſt moꝛtẽ nõ eſi tem pꝰ merẽdi vel demerendi.vt pʒ ex verbis aug. Ex h̊ pʒ rñlio ad ob⸗ iecta que ſequũt᷑. quit᷑ e canſa remiſſiõis. Circa h̊ duo qũt᷑ Primũ eſt. vtx venialia pñt deleri ſine gẽa g Ntifaciente. Secũduʒ. vtꝝ pñt deleri ſola gra⸗ tia line ↄtritione. ¶Kir- tur ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ oĩs culpa remiſſa eſt oiĩno cũ eſt punita quantũ ipla exigit.ᷣ venialis culpa eſt digna ſola pẽa tẽ⸗ poꝛali.ꝗ̊ cũ om̃e tꝑale fineʒ habeat: poſſibile eſt aliquezʒ ernteʒ extra grãm ſufficient ꝓ illa culpa puniri. poſſi⸗ bile eſt ſine gꝛa remitti. Prima ꝗpoſitio manifeſta ẽ.ꝗa nullꝰ ita ſeuerꝰ eſt in iuſticia ꝙ puniat vltra qð meꝛuit ꝗ peccauit.ꝗ cũ ſufficient punit ampliꝰ nõ punit. ſᷣ̊ nõ põt eẽ culpa ſine reatu. ceſſante reatu ceſſat culpa. 4 Itẽ veniale peccatũ eſt minoꝛ amoꝛ dei ⁊ maioꝛ debi to crea⸗ ture. vnde veniale dicit nimiã pronitatẽ ad bonũ ↄmuta bile. ̊ pnitas põt ſine gra aboleri: qm̃ quiẽ pronus ad auariciã ſine gẽa põt fieri ꝓdigus ⁊ pronꝰ ad ꝓdigalita teʒ. ̊ ⁊c. ꝗ Ieʒ in moꝛbis paruis natura ñ indiget me⸗ dicina:ſ ſolum qñ moꝛbo grauis ẽ.vt qñ natura ꝓſtrata eſt magnitudine moꝛbi: ⁊ nõ ↄſiſtit in ſuo vigoꝛe. ſed ve⸗ nialia nõ ꝓſternũt naturã ſpũs:iĩmo in ſuo vigoꝛe dimit⸗ tunt eꝗ. medicina gre que eſt medicina moꝛtaliũ: ñ reꝗ rit᷑ ad purgatõʒ venialis. Iteʒ quãto moꝛbi minoꝛem bñt connexionẽ ſimilitudinẽ: tanto ſpecialiꝰ põt vnns ſine alio curari.S̊ veniale maioꝛẽ bʒ conuenientiã cũ ali⸗ quo veniali q cũ moꝛtali. ſ̊ vnũ veiale pot teleri aliquo reinanẽte.ᷓ multofoꝛtiꝰ põt deleri veniale remanẽte moꝛ tali. ⁊c. ¶ Iteʒ ſi veniale nõ põt teleri ſine gra: eſto ꝙ aliꝗs in ſolo veniali moꝛit᷑:illð nunqᷓ delebit᷑.̊ qdiu du rabit puniet᷑. ̊ eternalr er ſeipſo pumit᷑. & ñ differt a moꝛ tali. ¶ Ieʒ incomꝑabilr eſt mino: culpa venialis qᷓ; moꝛ talis. ſi ad celetõʒ qᷓi infinitoꝝ moꝛtaliũ ſufficit gea gF⸗ tũfaciens:videt᷑ ꝙ ad teletionẽ venialiũ ſufficit gtia gra tiſdata: vel ꝙ nulla gẽa requirit᷑.¶ Cõtra.Nug. de ciui⸗ i.xxj. Mec magna nec ꝑua pñt nobis dimitti niſi nos dimiſerimo debitoꝛibo noſtꝛis. hoc ñ eſt ob aliud. niſi ꝗa du homo nõ dimittit eſt ſem Pin peccato.ꝗᷓ nullũ pecca⸗ tu põt homimi dimitti ꝙdiu eſt in peccato moꝛtali. ſi ſo a gea a peccato liberat: veniale nõ dimittit᷑ ſine gratia. 4 Ytez ſi aligd delet aliqd aliud:hʒ oppoſitõʒ ad illð ali⸗ Juo modo.ſᷣ nec pẽa nec natura bñt oꝓpoſitõʒ ad culpã. gnec ꝓpter penã nec ꝗpter naturam delent venialia niſi müvide .§. . aſſit gratia. ¶ Item omne peccatũ nocet 2 adimit ſicut vult Auge. in ench.⁊ multis locis. 5 veiale aligd de bo⸗ no ſpuali ⁊ rectitudine adimit. ſ ſolus deus põt reſtituẽ aie bonũ amiſſuzʒ: ſicut ſolꝰ potuit creare.⁊ ̊ ẽ p grãʒ. g 2c. Yez deus punit ꝓ veniali. G oſtat. ᷓ aliqa muenit diſplicentie in veniali.ᷣ nihil oino remouet dilplicẽtiam ci niſi qð inducit placẽtiã ⁊ veniã.ſ̊ ſolũ gꝛa Ftũfaciẽs eſt illa qᷓ deo placẽ facit.ᷓ zc. ¶: Itẽ pfectiꝰ è cauere a ve⸗ niali qᷓ; a moꝛtali.ꝗᷓ doni eque ꝑfecti vł magis ꝑfecti actꝰ eſt delere veniale delere moꝛtale. ̊ mo⸗ leri ñ po⸗ teſt niſi a bono gre Ftũfacientis.ꝗ̊ ⁊c¶ Rñſio. ꝙ aliqꝝ poſitio fuit:q; venialia ſine gẽa gtũfaciente deleri pñt gram gratiſdatã. ⁊ ratõeʒ hꝰ oñdere voluerũt. ꝓ eo vicz veniale peccatum nõ repugnat gratie gratumfacienti Hſ gꝛatiſdate.nec offendit diuinam maieſtateʒ.quia ibi ñ Diligitur aliquid ſupra deum: ſed aliquantuluʒ inoꝛdi⸗ nate ſub deo.a ideo ſicut moꝛtale poteſt deleri per grãm gratumfacientẽ quia ei repugnat:⸗ quia deo offenſa re⸗ conciliat:⁊ quia deuʒ contemptũ amare facit ſuper oĩa. ſic veniale deleri poteſt per gram gratiſdataʒ que illam modicã inoꝛdinationeʒ remoueat:⁊⸗ illam occaſionẽ mi⸗ nus amandi dũ ab ipſa aĩa tollat. nec oꝑtet ibi eẽ grãm eleuantez aĩam ad dilectionez dei ſuꝑ omia:qꝛ ꝑ veniale nibil amatur ſupra teum. Sʒ bec poſitio a veritate de⸗ uiat. omne eni peccatũ eoipſo ꝙ peccatũ eſt: aĩaz defedat aliquo modo ipſam deoꝛdinat.⁊ ex hoc neceſſe ẽ ꝙ ali⸗ quo modo deo diſpliceat. Qm̃ igit᷑ nota diſplicentie mi⸗ nima que eſſe poſſit in habitu gratie qui reducit ad com placentiã ⁊ amicitiã auferri nõ põt:tenendũ eſt omnino x omni peccato generałr ꝙ nullum oino põt deleri ſine gẽa gratũfaciente.ſic.n.decreuit diuina ꝓuidentia nr̃aʒ cebere tolli feditateʒ: ⁊ deoꝛdinatõʒ reduci ad diuinã cõ placentiã.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſufficiens punitio ab ſoluit a culpa.Dicendũ ꝙ ſi iſtud intelligat᷑ in facie ho⸗ minũ qui iudicãt ſm exterioꝛa:põt hr̃e veritatẽ. h iĩ facie cei qui conſiderat facieʒ aĩe internam 2 cecoꝛez imagis ſue.quantũcunq; ſit pena nõ põt oĩno abſoluere peccato rem niſi remoueoat᷑ interioꝛ defoꝛmitas.⁊ ideo ĩ ſoꝛo tei impoſſibile eſt peccatuʒ ſufficient᷑ puniri pena tempoꝛa⸗ li tum ad tempus niſi deleat᷑ ꝑ grãm. ¶ Ad hoc quod obijcit᷑ꝙ veniale dicit maioꝛeʒ promitatẽ ꝛ⁊c. Dicenduʒ ꝙ hoc eſt verum.⁊ tamen hoc infert quandã notã dil pli⸗ centie ꝓpter quꝗ nccia eſt gratia ad eius deletõeʒ ad boc ꝙ reducat᷑ ad diuinam complacentiã. Ad illud qð ob⸗ ijcit᷑.ꝙ moꝛbo paruus in natuꝛa nõ indiget medicina ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt⁊ ſiłr in ſpũalibo:⁊ ſi recte fiat ſi militudinis tranſlatio. Qatura aũt hʒ in ſe fundamẽtuʒ ſanitatis.ſ.virtutes naturales regentes complexionẽ ⁊ erpellentes nociua.regimẽ aũt ſpũalis ſanitatis nõ eni⸗ ſi gr̃a gratũfaciẽs.⁊ ideo ſicut coꝛupta vi naturali: ñ p̃t deleri moꝛbus coꝛꝑalis:ſic nec abſente gẽa põt deleri q̃n⸗ tum lʒ ſit paruus moꝛbo ſpũalis.nõ ̊ gꝛatia eſt ſoluʒ ſi⸗ cut medicina ſed ſicut virtus regitiua. exterius autem ſa cramentuʒ eſt ſicut medicina que non indiget gẽa nccio: lʒ ſit neceſſaria curatione moꝛbi peccati venialis.maxie quando inualeſcit per conſuetudineʒ. 4 Ad illud quod obijcit᷑ꝙ maioꝛ eſt cõnerio venialis ad veniale ⁊c. Dicẽ dum ꝙ veniale ſine veniali põt deleri.qꝛ neutruʒ funda⸗ mentũ virtutis viuiſicantis 2 ſanantis euertit ſcilʒ gra⸗ tiam: ſed moꝛtale extirpat grãm. nõ enim ſimul ſtat cum vita.⁊ qm nõ poteſt deleri aliqua culpa ſine gratia: iðo nullus moꝛbo etiã minimꝰ poteſt deleri quin deleat᷑ oĩs culpa moꝛtalis. nõ ſic aũt eſt in veniali: ꝓ eo ꝙ vtrunqʒ ſimul ſtat cũ gꝛatia.. Ad illud quod obijcit᷑ de eo qui in ſolo veniali dcedat ⁊c. Dicendũ ꝙ hec poſitio eſt impoſ ſibilis.⁊ ideo nõ ẽ mirũ ſi accidat impoſſibile.qꝛ impoſſi bile eſt ꝙ decedens ſine gꝛatia gratũfaciente decedatĩ ſo lo veniali.ſi tñ aliquis decedat cũ oꝛiginali ⁊ veniali:vel cũ moꝛtali ⁊ veniali:ꝓmeretur ꝓ veniali aliquantulam penã intẽſioꝛẽ.ſ̊ rõne adiuncti pena illa erit ererna: non ratione ipſius culpe venialis.4 Ad vltimuʒ dicendũ.ꝙ do⸗ itg ſiqz lenti tbiſ di Nin e⸗ oe lln mi⸗ le y i — — gratia gratũfaciẽs ꝓter incõtingentiã ip̃ius ſiue incom poſſibilitatẽ ad culpã moꝛtalẽ tollit illaʒ.gra aũt gtiſda ta nõ bʒ hanc oppoſitiõz ad veniale.ꝓpter h̊ nõẽ ſile h ⁊ illic.vñ ablatiõis culpe hmõi nõ ẽ cauſa tĩ virtus gatie ratũfociẽti:ᷣ incõpoſſibilitas illoꝝ. „ N onſequẽter que S. ij. ritur. Vtꝝ ſola gratia ſufficit ad deletõz venialis.i.gtia ſine interioꝛi pnia ſiue ↄtritõne.E ſic: videt᷑ ꝑ illð gg· Nð eſt gutta aque ad caminũ ignis: hoc veniale ad fer⸗ uoꝛeʒ caritatis.g videt᷑ ꝙ ĩ ſolo ſeruoꝛe caꝛitatis poſſit de leri veniale.il Itẽ veniale peccatũ ẽ mioꝛ amoꝛ dei.q̊ qð excludit hmõi minoꝛitatẽ ſiue remiſſioneʒ amoꝛis:tollit veniale.ſᷣ bñ cõtingit ꝙ excludit᷑ ſine ↄtritõne de veniali bus:qꝛ ſine meditatiõe de illis cõtingit aliquẽ accendi ⁊ inflãmari in amoꝛeʒ dei.̊ ⁊c.¶ Itez moꝛtale plus offen dit deñ ꝙᷓ vemale.ſ̊ minima ↄtritio cũ gra ſufficit ad de⸗ lendũ moꝛtale. ad delẽdũ veniale ſuffic ſola gra.⸗¶ Itẽ vemialia delent᷑ virtute ſacramẽti extreme vnctiõis ⁊ eu⸗ chariſtie.⁊ vt dicit Ambᷣ.ꝑ oꝛatõʒ dñicalẽ ⁊ bñdictionẽ epᷣalẽ. nõ eſt ncciuʒ ↄteri:qꝛ alia eſt via deletõis taliũ. Et querit᷑ hic:cũ ꝑomĩa pᷣdicta ⁊ etiã ꝑ baptiſmũ ⁊ cõ tritioneʒ ⁊ exteꝛioꝛẽ ſatiſfactõz remittant᷑ talia ꝑquã na turaʒ cõmunẽ inſit his omibo hec paſſio die Cõtra. q̃rto ſent.di.xvj.vbi agit᷑ de remiſſione venialii:dic ma⸗ giſter.ꝙ ad h̊ ſufficit oꝛo dñica cuʒ aliquo ieiunio ⁊ ele⸗ moſynis:ita tñ vt pᷣcedat ↄtritio aliquãtula. ſine cõtri⸗ tione oĩno non delent᷑.¶ Iteʒ maioꝛis adherentie eſt ve⸗ niale qᷓ; moꝛtale.ſ̊ moꝛtale nunqᷓ delet᷑ niſi libe.ar.ab eo diſſentiat ꝑ actum contritõis. multoſoꝛtius nec venia⸗ le.ꝗ¶l YIteʒ veniale ſimul ſtat cũ gẽa.q̊ᷓ gra per ſe nõ delet veniale.ſ̊ ncce eſt aliquid addi qð bʒ oꝓpoſitõzʒ ad veni⸗ ale.h̊ aũt videt᷑ eſſe pnia interioꝛ.̊ ⁊c.q]qͤ Iteʒ rõ q̃re ve⸗ male nõ põt deleri ſine actu deteſtatõis eſt.quia volunta te acceptante actum eſt:⁊ ideo deleri non põt niſi volun⸗ tate deteſtante.ſed peccata venialia vt in pluribo volũta rie cõmittunt᷑.̊ᷓ nõ pñt deleri ſine cõtritõe.q! Itez vnnʒ veniale deletur ſine alio:⁊ hoc non eſt niſi per aliqð ad⸗ ditum qð magis reſpicit vnum qᷓᷓ aliud.rõne cuiꝰ effectꝰ gẽe potius eſt ſupra vnum ꝙᷓ; ſupra aliud.tale autem nõ eſt ga nec ſacr̃m:h̊ ſolus actꝰ interioꝛ li.ar.q̊ ⁊c. Rñ ſio.dðm ſine pꝛeiudicio.ꝙ venialia quia quodãmõ volũ taria ſunt:ſine motu voluntatis actu ⁊ bitu nolentis fe⸗ ciſſe ſiue dolentis de venialibo cõmiſſis:vel ĩ generali vel in ꝑticulari non delent᷑.¶ Ad huius euidentiã intelligẽ dum eſt. ꝙ triplex eſt genus peccati.ſ.oꝛiginale.actuale moꝛtale.⁊ veniale.rimũ nullam hʒ ratõʒ volũtarij in nobis: habuit tñ in adam. Secũdã hʒ ſimpłr ratõz volũ tarij. Lerciũ quodãmodo mediũ tenet ⁊ hʒ in ꝑte ratõʒ pene:in ꝑte ratõʒ culpe.⁊ quodãmodo voluntariũ.incũ⸗ bit enim neceſſitas cõmittendi aliqð veniale in generali: q́uis non in ꝑticulari.vnde veniale ꝑticularit᷑ cõmiſſuʒ eſt voluntarie vere ⁊ interpᷣtatiue.Primũ ̊ peccatuʒ qð aliunde cõtractuʒ eſt poteſt deleri li.ar.nihil agẽte oĩno ſicut in ꝑuulis cũ baptiʒant᷑. Secũduʒ qð ſimptr volun tarie cõmiſſum eſt:nõ põt deleri niſi li.ar.ↄſentiente gẽe 2 adinuante pnia interioꝛe.vnde in iuſtificatõe impij re⸗ quirit᷑ motus li.ar.conſentiẽs gre ⁊ interioꝛ ↄtritõ.Ter ciũ vᷣo qð aliquo nõ eſt volũtariũ delet᷑ libe.ar.ↄſentiẽte gẽe ⁊ diſſentiẽte peccato ſiue nolente peccaſſe. Quidaʒ aũt dicũt ꝙ peccatum veniale põt deleꝛi li.ar.nõ repugn te ⁊ aliquo exterius adiuuante.vnde ſi li.ar.non repugt gre nolens in culpa ꝑſiſtere: ⁊ gẽa ⁊ virtute ſacramenti vel rei ſacramẽtalis vigoꝛet᷑:culpaʒ venialẽ delet vel vtx vel ꝑticularit.⁊ oĩa illa ſcʒ ſacꝛa ſiue ſacꝛalia vt euchari ſtia ⁊ vnctio ⁊ baptiſmꝰ ⁊ epᷣalis bñdictio ⁊ ↄtritio ⁊ ele⸗ moſyna ⁊ oꝛo dñica ⁊ aque bñdicte aſperſio ⁊ pectoris tunſio:faciũt ad deletioneʒ venialiũ.non ꝑ naturã ꝓpꝛiã B ꝑ eã ratõʒ qua gra gꝛatũfaciẽte adiuuãt ad hũc actum 7 vigoꝛant.qð ad pñs non video.nõ eniʒ video qũo lib. ar. põt ↄſentiꝛe gẽe delenti peccatũ niſi diſſentiat ipᷣi:ſiue lxv. nollet feciſſe.ſiue in ꝑticulari ſi illud ꝑticulaꝛit᷑ occurrat memoꝛie:ſiue in geneꝛali diſſentiat ſiue nollet actu vł ha bitu dico. Pret᷑.quare nõ eſt dicẽdus nolle ꝑmanẽ ĩ cul⸗ pa qui neq; actu neqʒ habitu ẽ ĩ volũtate actus peccati. Bico & ſine preiudicõ. ꝙ ſine motu volũtatis actuali vł habituali nolentes peccaſſe venialit non delet᷑ veniale. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ↄtra hoc.ꝙ veniale delet᷑ ſolo fer uoꝛe caritatis.Dicendũ ꝙ h̊ intelligendũ eſt dũmodo cõ⸗ currat pnia ſiue volũtas ꝑpetratõis ipſius: eo mõ qͥ ta⸗ ctum eſt. Pret᷑.nõ video ꝙ feruida caritas poſſit eẽ ſine doloꝛe ſiue pniĩa de venialibo in ꝑticulari vel in generali actu vel habitu.l Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ ſine ↄſideratõe ſiue meditatõne peccatoꝝ magis ⁊ magis ipſa inflãmat᷑ caritas que excludit remiſſioneʒ amoꝛis dei ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ etſi hoc ſit verum:nõ tñ delet venialia cõmiſſa niſi cõ/ currat volũtatis cõmiſſionis illoꝝ in generali vel ꝑticu⸗ lari cõtritio ſcʒ actu vel habitu.al Ad illð qð obicit᷑.ꝙ minima ↄtritio ſufficit ad deletionẽ moꝛtalis ⁊c. Dicen⸗ dũ ꝙ noluntas ſiue pnĩa de veniali eſt impꝛopoꝛtõnalis pnie ſiue nolũtati que requiꝛit᷑ ad ↄtritõnẽ de moꝛtali qͥ/ cũq;.qꝛ noluntas que ſufficit ad deletõez venialis: eſt q̃i incomꝑabiłr minoꝛis pondeꝛatõis qᷓ illa que requirituꝛ ad deletionẽ moꝛtalis.h̊ enĩ pᷣponderaret ſiue pᷣeligẽt nõ peccaſſe toti nniuerſitati cꝛeaturaꝝ:ſi pcederet ad diſcuſ ſioneʒ. Ad remiſſionem aũt venialis ſufficit nolle feciſſe cum modica pnia.Vel vt dicũt quidaʒ. diuĩa iuſticia ex⸗ igit ꝙ ad deletioneʒ venialis aſſit doloꝛ ſiue ↄtritio. Sʒ ꝙ non exigit a nobis ad deletõʒ moꝛtalis ↄtritõʒ in infi⸗ nitum maioꝛẽ: boc eſt ex ſua miſcdia.qꝛ nos nõ ſufficimꝰ ad tantũ doloꝛeʒ ⁊ tam intenſuʒ. vnde in dimiſſione veni alis agit nobiſcũ ſᷣm exigentiã ſue iuſticie.in dimiſſione moꝛtalis ſᷣm exigentiã ſue miſcdie.vñ etſi moꝛtale infini tũ offendit plus deum ꝙᷓ; vemale:nihilominꝰ pnia hꝰ ẽ ꝓ⸗ poꝛtionalis pnie illius.quia vtraq; eſt finita. Pniĩa enizʒ moꝛtalis ſiue contritio debet eẽ infinita qtũ ad nos.i.q;⸗ tum ad infinitũ nr̃m ſiue ſempiternitatẽ noſtrã. Propt qð dicit Nugꝰ.Qon ſit ſatis ꝙ doleas.hãc aũt infinita⸗ tem non requirit doloꝛ de venialibo.ꝗ Ad illð qð obijcit ꝙ venialia delentur virtute ſacramẽti extreme vnctõnis ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ reuera predictis modis delent᷑ venialia dũmodo concurrat noluntas ſiue pnĩa p̃tacta: aliter nõ. 4A Ad boc qð vltimo querit᷑.ꝑ quam naturã conueniẽtie ineſt bñdictioni ep̃ali ⁊ oꝛoni dñice ⁊ tũſioni pectoꝛis ⁊ alijs:paſſio ſiue qualitas vt ꝑ ülla fiat remiſſio venialis. Dicendũ ꝙ exercitium humilitatis in illis ab exiſtente ĩ gra:eſt magis cauſa coĩs qᷓ; aliqua natura coĩs ĩ ilł. In ſacramentis aũt cauſa coĩs eſt gia ſacr̃alis. ſ̊ hec gratia alijs non cõuenit. Si auteʒ obijciat᷑ de iuſto qui habẽs veniale aliqð cũ caritate moꝛiat᷑ doꝛmiendo:vt S.tactuʒ eſt. Põt dici ꝙ ille q cecidit in ſomnũ aut penituit de ve niali in ſpeciali vel in generali.⁊ h̊ actu vel hĩtu ſine ꝓ⸗ poſito aut nõ. Si ſic:gꝛa finali delet᷑ veniale illð. Si nõ penituit actu neq;ʒ habitu ſine ꝓpoſito in ſpẽali vel in ge⸗ nerali:h̊ ꝑmanſit in volũtate actuali vel hituali ſtando ĩ illo ſine ꝓpoſito penitẽdi: iam factũ ẽ moꝛtale ꝑ placẽtiã eo modo quo dicit Nugꝙ nullũ peccatũ ita ẽ veiale ⁊c. Yila.n.libido vt credo eſi moꝛtalis:que tãtã inducit pla centiã ꝙ hõ vult in illo ꝑmanere ſine ꝓoſito ⁊ volũtate penitendi. . — „ Equit᷑ de illis peccatis que tangũt᷑.j.coꝝ. iij.qᷓ apłs vocat lignũ fenũ ⁊ ſtipulã. Prio g queꝛit᷑.an ſint moꝛtalia:an venialia.Se cũdo querit᷑ de fundamẽto ſuꝑ qð edificãt᷑ ercio qrit᷑ de ſuꝑedificatõe huic fundamẽto. Quarto. e purgatione eo irticulus prumnus Irca pᷣmũ obijcit ſic. In glo. coꝝ.iij. Sigs ſuꝑediſicat ⁊c. Ille ꝗ circa diuitias ſuas qᷣdã carnali tenet᷑ affectu: 2 tñ ex eis multas elemoſynas ſa⸗ cit.nec tñ ad eas augendas aliꝗd fraudis vel rapine mo⸗ lit᷑:nec eaꝝ minuẽdaꝝ vel amittendaꝝ metu in aliqð cri men labit᷑:lignũ fenũ ſtipulã edificat. Ex hoc pʒ qꝛ edifi care lignũ fenũ ſtipulã eſt venialia ↄmittere.q⸗l! Itẽ magi iiij.ſent. Qon oĩs qui venialit peccat lignũ fenũ ſtipulã edificat ſiue ecõuerſo ⁊c.vbi pʒ ideʒ.q! SIteʒ ſuꝑ ſunda⸗ mentũ ſidei nõ põt aliqð moꝛtale edificaꝛi. ſi ꝑlignũ ſe nũ ſtipulã ſignificãt᷑ peccata aliq: ncce ẽ illa eẽ venialia. Konv.a. Di q ↄiũgitis domũ ad domuʒ ⁊c.ſuꝑ hᷣ iero. heretici dogmata dogmatibo ꝛũgũt. 2 q ſup fan⸗ Damentũ debuerũt edificare auꝝ ⁊ argentũ lapides pᷣcio los:ecõtra edificãt lignũ fenũ ſtipulã.ſᷣ oſtat ꝙ heretici ĩ fictione dogmatũ ſuoꝝ moꝛtalłr Pecczt.F illð ñ intelligit de venialibo.4¶. Itez ꝑ lignũ fe.ſti.ſignificãt᷑ quedã apta combuſtioni ⁊ humiditate radicis carẽtia.vñ tropo cõ· ueniẽti illis ſignificant᷑e homĩes humoꝛe gẽe caꝛẽtes:⁊ ſic exñtes in peccato moꝛtali.¶ Itez videt᷑ ꝙ edificare hec: neq; eſt cõinittere veniale neq; moꝛtale.qꝛ ſupᷣ fidẽ nihil edificat᷑ niſi bonũ. ̊ nullũ peccatũ ſcʒ neq; veniale neqʒ moꝛtale.l Itẽ nihil com burit᷑ qð ẽ te ſpiritali edilicio. H̊ᷣ lignũ fenũ ſtipulã ſuꝑedificant᷑.̊ ꝑ hec cremabilia ali qua nõ ſignificant᷑.¶ Itẽ querit᷑ quo tropo dicũt᷑ veĩalia lignũ fenũ ſtipula.⁊ qũo cũ multe ſint dꝛñtie venialiuʒ: ad hec tria reducant᷑. ¶ Sitr põt incident᷑ queri de alio trinario.ſ.auro argento ⁊ lapidibo pᷣcioſis.ſ.de eoꝝ ſuſf⸗ ficientia ⁊ diſtinctõe. Rñſio.ddᷣm ad hec.ꝙ vna ſnĩa ſacre ſcripture multis põt modis exponi.lʒ eni vnꝰ ſitĩ⸗ tellectus principalis.ſ.lr̃alis:plures tñ pñt eſſe ſᷣm plu⸗ res modos adoptiõis.vñ in ꝗpoſito l̃alis intellectꝰ ſᷣm ꝙ pʒ ex ſerie textus ⁊ glo.eſt de pctis venialibo. Hiero. aũt ſᷣm quandã adaptatõzʒ dogmatiʒatõni hereticoꝝ ex⸗ ponit.ꝗ Ad aliud dðᷣm.ꝙ lʒ venialia grãm ñ deſtruunt in cõmittentibo illa:nihilominꝰ tñ ipſa in ſe nibil gẽe ha bent.neq;.n.canſant᷑ a gra neq; infoꝛmant᷑. Pret.graui pene cõmittentes ea obligãt.vñ nõ immerito quantũ eſt c illis:ſignificant᷑ ꝑ illa que apta ſunt incẽdio ⁊ carent humiditate radicis.¶¶ Ad aliud qð obijcit. ꝙ ſup funda mentũ ſidei nihil edificat᷑ niſi bonũ ⁊c. Sicẽdũ ꝙ lignũ fenũ ⁊ ſtipula ſuꝑedificari dicunt᷑ dupłr: ſᷣm ꝙ duplicit poſſumus exponeꝛe.põt.n.intelligi ꝑ lignũ opus bonuʒ cui tñ eſt annexũ aliqð veniale peccatũ. ſicut pʒ ĩ multis actibo.⁊ tale opus ex alio hʒ ꝙ ſit de edificio:ex alio hba⸗ bet ꝙ ſit cremabile.nam ſuꝑedificat᷑ ea rõne qua bonuʒ eſt ꝓpter principaleʒ intentõzʒ. ſ̊ cremabile eſt ea ratõe q̃ hpʒ amoꝛeʒ terrenis annexũ.⁊ vix ↄtingit niſiĩ ꝑfectis ꝗn in bonis cadat aliꝗd a lateꝛe repᷣbenſibile. Aliter põt ex⸗ poni.vt ꝑ lignũ fe.ſti.recte intelligũt᷑ veĩalia.⁊ ita dicũ⸗ tur ſuꝑedificari vt nõ ſint de edificio.ſᷣ̊ qm fundamentũ edificij nõ ſubueꝛtũt ſ̊ ſimul ſtant cũ illis.nõ ſicẽ de moꝛ talibo peccatis.⁊ ꝓ tanto dicũt᷑ edificari:tñ nihilominꝰ cremabunt᷑.Ex his pʒ rñſio ad aliud qð ſequit᷑.¶ Ad il⸗ lud qð querit᷑ quo tropo dicunt᷑ venialia lignũ ⁊c. Põt dici ꝙ apłs loquit᷑ de venialibo inꝙ̃tuʒ ſunt cremabilia: ſiue efficiũt cõmittentẽ dignũ crematõe. ꝓyt qð tropo cõ gruo predictis ſignificãt᷑. Cremabile aũt qð pᷣſtat pabu lũ igni ⁊ conſumit᷑ ab illo:ſe hñt in triplici dꝛñtia.qͥddã eni eſt ꝗqd diutius durat:quoddã qð citiſſime conſumit᷑: quoddã qð medio modo ſe bʒ. Primũ dẽ lignũ: ſecundũ ſtipula: terciũ ſenũ.¶] Ad illud qð obijcit᷑ de alio terna⸗ rio. Dicendũ ꝙ ſicut habet᷑ in glo.j.Coꝝ.iij.hec tria ſcʒ aurũ aꝛgentũ ⁊ lapides precioſi ſuꝑedificãt ſeculi cõtem ptoꝛes.aurũ edificãt in ↄtemplatõe dei ⁊ amoꝛe.argentũ in dilectõne ꝓximi.lapides pᷣcioſos in oꝑibo bonis. Hec auũt diſtinctio pz ſic.ↄſiderãda eſt mens hũana inqtũ eſt oꝛdinata qtum ad ſuꝑioꝛeʒ ꝑteʒ: 2 ſic eſt cõtemplatio ainoꝛ dei. ⁊ qm hoc dieit᷑ eminẽtiſſimũ in aia: recte ꝑ au/ ruᷣ intelligit᷑.Eſt aũt ↄſideranda qᷓtũ ad inferioꝛe⸗ pteʒ. ⁊ hoc dupłr.aut vt ipſa volũtas oꝛdinata ẽ in ſe:p ẽ n⸗ i⸗ dirigit᷑ in actu interioꝛi: 2 ſic eſt dilectõ ꝓximi.r intel⸗ ligit ꝑ argentuʒ. Aut ꝓut ẽ oꝛdinata ⁊ directa qtum ad oꝑa exterioꝛa:⁊ intelligit᷑ ꝑ lapides pᷣcioſos. dilectio au teʒ ꝓximi ↄꝑatur ad oꝑa bona ſicut argẽtuʒ ad lapides pᷣcioſos:ꝓ eo ꝙ ſicut argentũ ſubſteꝛnit᷑ lapidibo pᷣcioſis 7 illos oꝛnat᷑:ſie dilectio ꝑ oꝑa virtutũ. 4 rticulus ſecundus Onſequẽter queritur de ſundamẽto vtriuſqʒ edificij pretacti.qꝛ vnũ eſt vtriuſqʒ vt patʒ.j. Cox.iij. Et vt habet᷑ ibidẽ. Jundamẽtũ alið nemo põt ponere pret id qð poſitũ eſt: qð ẽ x̃e ihs.Et glo. dicit. i.fides xpᷣi.ſ̊ que peꝛ dilectionẽ oꝑat᷑:q̊ ſᷣi hoc fides eſt fundamentũ in illis edificijs.q¶ Iteʒ videt᷑ ꝑ il⸗ lud Hebꝛe.xi.Iides eſt ſubſtantia reruʒ ſperandaꝝ. vbi dicit glo.ꝙ fides eſt fundamentuʒ oĩm bonoꝝ.¶ Item ſuper fundamentum ſpirituale edificantur opera bona quoꝝ cauſa eſt fundamentũ.ſᷣ̊ fides eſt cauſa bonoꝛum. vnde Jaco.ij. Ego oſtendam tibi ex operibus fideʒ meã. opera enim oſtendũt fideʒ ſicut effectus cauſam. ita fi⸗ des eſt cauſla bonoꝝ operũ:⁊ ita competit ei eẽ fundamẽ tum. ¶ Contra. Ephe.iij. In caritate radicati 2 funda: ti.&̊ caꝛitas eſt fundamẽtum in ſpũali edificio. Itẽ ſuꝑ textum prime Coꝝ.dicit glo.ſicut coꝛꝑalis fabrice fun⸗ damentum eſt in imo: ita fundamentũ ſpũalis fabrice ẽ in ſummo.ſᷣ caritas eſt in ſummo ſcʒ in patria:fides au⸗ tem non.ꝗᷓ potius eſt caritas fundamentũ qᷓ fides.¶ Itẽ Fm Ambꝛo.videt᷑ ꝙ apłica doctrina ſit fundamẽtũ. Am bꝛoſius.n.loquens de edificõ hmõi exponit ſic. Sapiẽs architectus eſt qui ſᷣm diſciplinam auctoꝛis collocat fũ⸗ damentum.i.qui ſᷣm doctrinam ſaluatoꝛis euangeliz at. alius autẽ ſuꝑedificat ſcʒ ille qui veniens poſt apłos do⸗ cet ſiue bonus ſiue malus ᷣm Ambro. fundamentũ eſt apłica doctrina. nõ & fides neqʒ caꝛitas ¶¶ Rñſio. ꝙ ma gis ꝓprie fides dicit᷑ fundamentũ qᷓ; caritas tribo de cau ſis. Prima eſt ꝓgter pꝛioꝛitateʒ fidei que prima ẽ vᷣtutũ. Secũda eſt:quia opus fidei eſt dilectio ipſa vt dicit glo. ſuꝑ illud Gatł.v. Fides que ꝑ caritateʒ operat᷑.fides enĩ eſt cauſa dilectionis.Tercia eſt: quia fides nõ hʒ aliud ſubiectũ vel materiã q; deum vel xpᷣm. quia omẽs articu li fidei de deo vel rpᷣo ſunt. Caritas aũt non hʒ ſolũ deũ vel r̃ᷣm materiam:immo aliqñ ꝓximũ. dupler enim eſt preceptuʒ caritatis.xpᷣs autẽ veriſſime fundamentũ eſt. vnde ſuꝑ illud Ephe.ij.ſuꝑedificati ſuꝑ fundamẽtũ apo⸗ ſtoloꝝ ⁊ ꝓghetarũ ⁊c̃.dicit glo.Si ſacramentuʒ cogites xpᷣs eſt ſanctus ſanctoꝝ.Si gregeʒ ſubditum:xpᷣs ẽ pa⸗ ſtoꝛ paſtoꝛum. Si fabricã cogites:xpᷣs eſt fundamentuʒ fundamentoꝝ.¶ Ad primo obiectũ ↄtra hoc.Dicenduʒ ꝙ caritas dẽ fundamentũ quia fides nõ eſt fundamentũ ſine illa.quia ſi fides ſit ſine caritate moꝛtua eſt:⁊ ſic nõ fundamentũ.vel dicit᷑ caꝛitas fundamentũ reſpectu illo⸗ rum motuũ qui ꝓprie eliciunt᷑ ab ipſa.4! Ad ſecũdo ob⸗ iectũ dõᷣm.qꝙ lʒ fides nõ ſit in patria: fundamentũ tame eſt ſpũalis edificij.vnde apłs ad Coloc̃.j. In fide ſunda ti ⁊c. Dicit᷑ aũt fides eẽ in ſummo.nõ ꝓpter eẽntiaʒ ſuã: ſᷣ ꝓpter ſubiectũ de quoẽ.ſ.xpᷣm. De diſtinctõe ⁊ diuerſi tate fundamentoꝝ babẽt S. plenius ĩ queſtione de funda mento pniĩe.q Ad illud qð dicit Ambꝛoꝰ. Dicendum ꝓ apłica doctrina dicit᷑ fundamentũ rõne illius quo doce⸗ bat᷑.ſ.fides xpᷣi.vnde ſᷣm hanc acceptõʒ ideʒ fundamẽtũ ponit Ambro.qð aplus.quia apoſtolica doctrina fides eſt. Apoſtoli.n.idem docuerũt qdð xps.i.ſymbolum fidei compoſuerũt. rticulꝰ terciꝰ Onſequẽter querit᷑ de ſuꝑedificatõe huic fun damẽto. Circa hoc querunt᷑ duo.Primũ eſt. an aliꝗd ſuꝑedificet᷑ huic fundamẽto. Secun du eſt de expoſitione ſuꝑedificatõis. Circa pᷣmũ.ꝙ aliqua .S.j. ſuꝑedificẽt᷑:pʒ ex ᷣbis apiia illis qᷓ tacta ſunt..¶ Cõtra riũ aũt videtur.ſcʒ ꝙ nihil huic fundamẽto ſuꝑediſicet᷑. Mueſtio lxv. quia vt habet᷑ ex glo.S.tacta.fundamentũ ſpũalis fabri⸗ fundamentũ auruʒ argen. la. pre. in quibo doctrina pcla⸗ ce eſt in ſummo.ſ̊ ſupꝛa ſummũ nihil edificat᷑: alioqꝗn nõ ra ſignat᷑. ¶Mali lig.fe.ſti.in quibo vana ⁊ friuola doctri⸗ eſſet ſummũ.X Iteʒ illud dicit᷑ eſſe ſummũ in fabrica ſpi na ſi ignat᷑. hec habent ab Amb. De hac expoſitiõe dubi⸗ rituali qð eſt maximũ ĩ merito.vnde quia ipᷣm fundamẽ⸗ tat᷑.qꝛ ſi i. alig docẽtes poſt aplos mali ſunt. videlʒ qꝛ edi/ tũ eſt maxime in merito:dicit᷑ eẽ ſummũ.ł̊ oꝑa virtutuʒ ficant lig. le. ſti. nõ hñt fideʒ oꝑantẽ ꝑ caritatẽ. deſtru minoꝛis efficacie ſunt ĩ merito ꝙᷓ; ipſe virtutes:qꝛ ꝙ ipᷣis ctũ eſt in eis fundamentũ. IYteʒ in auro ar. la.preci.ſi⸗ meret᷑ aligs hoc eſt ex ipſis viꝛtutibo.̊ᷓ oꝑa oꝛdine ſunt ĩ⸗ gnat᷑ preclara doctrina. dicit᷑ aũt doctrina preclara q̃ du ferioꝛa q; vi S no . ſuꝑedificari tali fũ cit ad hereditateʒ preclarã. de qua dicit᷑ in pᷣs.xv.Etenĩ damento ñſio.dðm ꝙ lʒ fundamentũ in hac fabri⸗ hereditas mea preclara ẽ mihi. talis aũt doctrina ẽ de fi⸗ . ca ſit ſummuũ:nihilominꝰ illi ſuꝑedificant᷑ taʒ bõa q; ma e ⁊ moꝛibo.ꝗ̊ oppoſita doctrina ſcʒ lig.fe.⁊ ſti. ↄ fidem ⁊ la.quo intellectu mala dicunt᷑ ſuꝑediſicari: tactuʒ eſt S. moꝛes eſt.̊ non eſt ſuꝑ fundamentũ..: Iteʒ.ij. coꝝ.iiij. MHona aũt dicũt᷑ hbuic fundamẽto lʒ ſit in ſummo ſuper⸗ Si oꝑtum eſt euangeliũ noſtrũ: in his qui pereũt ẽ oper edificari duabus de cauſis. Una eſt: qꝛ innitunt᷑ funda⸗ tum. ſi alig poſt apłos docent opertã doctrinã.i.nõ cla⸗ mento tanqᷓ cauſe ſue ⁊ ab illo fulciunt᷑.Alia eſt: qꝛ boc ram: peuntes ſunt.q̊ non hñt fidem oꝑanteʒ ꝑ dilectõeʒ. fundamentũ ſcʒ fides viua ꝓut eſt habitus: facit ſu bie⸗ Snec fundamentũ.¶ Iteʒ noua ⁊ friuola doctrina quaʒ etũ dignũ vita eterna.Opꝰ aũt meritoꝛiũ er fide elicituʒ dicit Ambꝛo. ſignificari in lig.fe.ſti.aut eſt de veꝛis aut facit oꝑanteʒ quadã ↄgruẽtia iuſticie habere ius in vita d falſis.Si d veris:nõ videt᷑ eſſe vana.quia defectꝰ ve⸗ eterna.deber᷑ã.n.vita eterna merenti quadaʒ ↄgꝛuẽtia de⸗ ritatis vanitatẽ inducit.vñ pᷣs.v.Qm̃ nõ eſt in oꝛe eoꝛuʒ B biti.vñ.ij.QLhi.iiij. Repoſita ẽ mihi coꝛona iuſticie qnaʒ veritas:coꝛ eoꝝ vanũ eſt. Si eſt de falſis: nõ ob hoc ẽ cre h reddet mihi in illa die iuſtus iudex. Statꝰ autẽ iſte lcʒ qͥ mabilis.quia nullũ opus meritoꝛiũ vite eterne cremabi⸗ . acquirit᷑ ius quoddã in vita eterna: eſt excellẽtioꝛ qᷓ; ſta⸗ le eſt.ↄtingit aũt meritoꝛie doceꝛe falſuʒ.ſi falſuʒ ſit illud tus ille quo efficit᷑ ꝗqs dignus vita eteꝛna ex ſola infoꝛma in doctrina religionis vbi nõ eſt ſaluũ fundamentum:ſed tõne habitꝰ fidei.⁊ ob h̊ hmõi oꝑa dicũt᷑ eẽ ſuꝑ fundamẽ ſubuertit᷑.ſᷣ falſum qð nõ ſubuertit fundamentũ põt do⸗ tum. ſicut ĩ capitulo aliqͥ aliqua bona ꝑſona ẽ digna ep̃a ceri meritoꝛie. Quidaʒ.n. doctoꝛes theologice docent: ꝗ; tu.ille tñ qui eligit᷑ ꝗa hʒ ius in ep̃atu dicit᷑ eẽ ſuꝑ alios. omis actio eſt a deo.alij ꝙ nõ omis. ⁊ ↄſtat ꝙ alig illoꝛũ Ad hoc ꝗ̊ qdð obijcit᷑.ꝙ ſuꝑ ſummũ nihil edificat. Dicẽ vcent falſum:cum due ↄtradictoꝛie nõ ſint vere.⁊ tazʒ hbi dum ꝙ lz fundamentuʒ ſit ſummũ in efficacia ſiue ĩ cau⸗ ꝙᷓ illi ſunt in caritate.ſic ita ̊ nõ eſt ncce doctrinã de fal⸗ ſa merendi ⁊ efficiendi ſubiectum ſuum dignuʒ premio ſis eſſe lignũ fe.⁊ ſti.que ſunt cremabilia.q¶ Et querit᷑ h eterno: nihilominus opera meritoꝛia nõ incõgrue dicũẽ incidenter.qualiter poſſit falſuʒ doceri meritoꝛie:cũ om̃e 3 ſuꝑediſicaxi ratõne pretacta. Ex his pʒ rñſio ad alið opus meritoꝛiũ ſit a ſpũſancto.ᷓ ſi aligs doctoꝛ docet me quia lʒ opera ſint meriti minoꝛis ꝙᷓ; virtutes modo iã di ritoꝛie falſuʒ:docet illud a ſpũſancto.ꝗ doctrinã falſi hʒ 4 cto:⁊ ob hoc oꝛdine inferioꝛa: nihilominꝰ ñ abſqʒ ratiõe a ſpũſancto. ſpũſſanctus docet eũ falſum.hoc autẽ ẽ fal⸗ (Atumae modo iaʒ dicto. G ſ unn . eum tm̃ n⸗ ſpũs erstorig vt kalce go⸗ xiij. xej —— * 4 4¶ Item ſuppoſita expoſitõne AUug.videt᷑ eſſe diuiſio edi . . tum ad ſecüdum * § U . ficioꝝ gunn ſignarapins duos pᷣtactos ternarins. querit᷑ de expolitõe ſuꝑedificatõis.ſᷣm.n.diuerios expo⸗ MPonat᷑.n.ꝙ im ꝑfectus qui cogitat que mundi ſunt qũo ſitoꝛes diuerſe ponũtur ſuꝑedificatõnis expoſitões.Di⸗ placeat mundo:faciat bona opera.edificat ſuꝑ fundamẽ⸗ cit.n. Nugꝰ.ꝙ ille ſuꝑ fundamentũ edificat aurum aꝛgẽ tum ⁊ non ediſicat lignũ fe.ſti.quia bona oꝑa ñ ſunt ve⸗ tuʒ lapides pᷣcioſos:qui cogitat tm̃ que dei ſunt qũo pla nialia peccata.nec edificat auꝝ ar.la.pre.hoc enim ↄue⸗/ ceat deo. Alius edificat ſuꝑ hoc fundamentum lignuʒ ſe nit illi qui cogitat tm̃ que dei ſunt vt dicit Augꝰ.̊ nõ ꝗ⸗ num ſtipulam: qui cogitat que mundi ſunt quᷣo placeat libet hñs caritatẽ edificat hec vel illa. ꝗ̊ inſufficiẽs ẽ apo 5 mundo. vocat aũt Augꝰ. aurum ↄtemplatõʒ dei. argẽtuz ſtolus in diuiſione illa Rñſio.dðm ꝙ de edificatione 8 dilectioneʒ ꝓximi.lapides precioſos opera bona.ſignũ au.argẽ.⁊ la.pᷣci.duplex? põt eſſe intellectꝰ.Põt.n.intel⸗ 9 fenum ſtipulaʒ vocat venialia peccata maioꝛa ⁊ minoꝛa. ligi ꝙ omĩs edificatio bonoꝝ opeꝝ ſiue ſint exterioꝛa ſi⸗ u Sed Fm hanc expoſitioneʒ videt᷑.ꝙ quilibet adultꝰ ꝗ ca⸗ ue interioꝛa ſiue in hñte caritatẽ ꝑfectam ſiue imꝑfectã: i ritateʒ hʒ ſuꝑ hoc fundamentũ edificat aurum argẽtuʒ eſt edificatio auri ar.⁊ la.pre.dũmodo fiũt cũ immuni⸗ ni lapides precioſos.quilibet.n.talis aliqñ ↄtemplat᷑ deũ tate ab omni peccato.Si.n.immiſceant᷑ venialia: eſt edi 1 ſcʒ ſide vel alio genere ↄtemplationis.non eniĩ intelligi᷑ ficatio bonoꝝ:nõ tñ auri ar.⁊ la.pre.atet q̊ ꝙ ediſicã c cõtinua cõtemplatõne que impoſſibilis eſt homĩ ĩ via. tes aurũ ⁊c̃.de vtroq; igne ſunt ſecuri.qꝛ nõ feꝛũt ſecuʒ ſi 5 vt in ſignum hꝰ Jacob vidit angelos aſcendẽtes ⁊ deſcẽ⸗ decedũt niſi bona opera que nullo igne cremabilia ſunt. dentes ꝑ ſcalaʒ.cuiꝰ cacumen tangebat celũ Geñ.xxviij. ſic dicendo omĩs edificatio que fit ſuꝑ fundamẽtũ:aut 4 4l YIez Yo. j. Videbitis angelos aſcẽdentes 2 deſcenden⸗ eſt aurũ ar.la.pre.aut lig.fe.ſii. Vel põt dici ꝙ nõ omia tes ſuꝑ filium homĩs. Qon.n.diu ppñt eſſe hoĩes in arce bona opera etiã ſi ſint ſine venialibo ſunt au.ar.la.pre.ſᷣ ſt ↄtemplationis: ſ̊ ncce habent deſcendere ad campũ acti tm̃ opera excellentia que faciũt viri ꝑfecti ⁊ qui cogitant 1 onis. Similit quilibet adultus hñs caritateʒ diligit ꝓ⸗ que dei ſunt.⁊ ſᷣm hoc nõ omĩs edificatio que fit ſuꝑ fun ximũ ⁊ facit bona opera:aliter.n.moꝛeret᷑ fides ⁊ extin⸗ damentũ continet᷑ ſub altero illoꝝ duoꝝ ternarioꝝ p̃di⸗ gueret᷑ caritas.quia fides ſi non habeat oꝑa moꝛtna eſt: ctoꝝ.quia bona opera mediocria nec ſunt aurũ ar.lapi. nein vt habet᷑ Jac.ij.Et vt dicit auẽtas.Caritas aut ꝓficit: preci.nec lig.fe.ſti.⁊ ita ꝑ premiſſaʒ diſtinctionẽ pʒ qua ſte⸗ aut delicit. pʒ ̊ ꝙ quilibʒ adultꝰ hñs caritatem ediſicat liter rñdendũ eſt ad primo obiectũ. Patet aũt ꝙ ñ omis ſce aurum argentũ lapides precioſos.ſ̊ quilibet talis edifi⸗ adultus exñs in caritate edificat au.arg.la.pre.pᷣ vel ille catoꝛ de vtroq; igne ſecurus eſt:vt dicit augꝰ.g ſi adultꝰ qui opera meritoꝛia oĩno im ꝑmixta venialibo opeꝛatur: bñs caritateʒ decedat:nõ puniet᷑ nec in inferno nec ĩ puꝛ vel opera excellentis ꝑfectionis.vnde lʒ quis deũ cõtem gatoꝛio.hoc aũt eſt falſuʒ: quia eccia facit ſuffragia pro plet᷑ ⁊ ꝓximũ diligat ⁊ opera bona faciat:nõ ꝓpt G̊ edi⸗ ei bmõi defunctis. Stez quilibet hñs caꝛitatẽ quantũ⸗ ficat ſuꝑ fundamentũ aurũ ar.⁊ la.pꝛe.niſi bec fiant cuʒ i6 cũqʒ ſanctus ſit edificat lig. fe. ſii. qꝛ dicit Ecẽs.vij. Non immunitate peccati. ¶l Ad alið qð obicit᷑.q ꝑfecti qñq; 8 eſt iuſius in terra qui faciat bonũ ⁊ ñ peccet.̊ſi dccedat edificant lig.Fe.ſli.quia nõ eſt iuſius in terra ꝗ nõ peccet quantũcũqʒ ſanctus poꝛtat ſecũ cremabilia.ſ̊ nõ crema⸗ c.⁊ ita non eſt ſecurus.Dicendum ꝙ lʒ viri ꝑfecti qũq; bilia in inferno.̊ in purgatoꝛio: cuiuſmodi ſunt lig.fe. edificent lig.fe.ſti.tamen de vtroq; igne ſunt ſecuri.quia ſti. ¶ Itez hm AUmb. aplica toctrina eſt fundamentũ. ille caritas ꝑfecta valde vigilans eſt ?⁊ frequẽter recurrẽs ad aũt ſupedificat ꝗ veniens poſt aplos docet ſine bonꝰſiue remedia contra venialia,. Orer. ardoꝛ caritatis ipſa ve⸗ . malus ſit. Sed boni docẽtes poſt apłos edificẽt ſuꝑ hoc nialia tollit.Fᷣm ꝙ habet᷑ ĩ glo.Luc,vij.ibi. Dimilſſa ſũt P3 ei peccata multa.que eſi. Ardoꝛ caritatis in ea rubiginẽ delictoꝝ combuſſit.vñ etſi ꝑfectꝰ qñq; edifitet lig.fe.ſti: ſtatim ardoꝛe caritatis vel alio aliquo remecio delet. iu⸗ xta illud ꝓuer.xxiiij. Septies in die cadit iuſtus ? reſur git. cadit in caritate ꝑ veniale: ⁊ reſurgit de caſu veniali mõ predicto. Si aũt ↄtingeret aliquẽ ꝑfectũ decedere eu reatu venialis.qð dicit Augꝰ.ꝙ qui edificãt au.ar. a la⸗ pides p̃ᷣci.⁊c᷑.intelligenduʒ eſt vt frequẽt᷑ ⁊ in pluꝛibo: nõ ſemꝑ. Vlel põt dici vt dicit᷑ ꝙ aliud eſt edificare ſuper ſundamentũ lig.fe.ſli.qᷓ venialia cõmittere. Lũc auteʒ dicunt᷑ venialia ſuꝑedificari:qũ in vſuz vel in habitũ cõ uertunt᷑.nõ aũt qn cõmittunt᷑: ſicut accidit de dilectione vxoꝛis ⁊ filioꝝ ⁊ hmõi.a ſine tali habitu ⁊ vſu bñ põt eẽ hõ ⁊ maxiĩe ꝑfectus:qᷓuis ab actu peccati nõ põt cauere⸗ vtputa que ex ſubꝛeptionte vel ignoꝛãtia oꝛiut. 13 6 nõ ſit aliqs qui nõ peccet: multi tñ ſunt qui non ediſicãt lig.fe: ſti. ¶ Ad illud qdð obijcit᷑. ꝙ videt᷑ ſm expoſitõeʒ Vmb. ꝙ qui edificat lig.fe.ſii.deſiruit fundamentũ:⁊ non edifi cat ſuꝑ fundamentũ. õt dici ꝙ mali docentes poſt apo/ ſtolos cdificant lig.fe.ſti.ſuꝑ fundamentũ auditoꝛuʒ ad quos ꝑuenit doctrina maloꝝ. Ael põt dici.ꝙ qui taliter docent:nõ dicũtur mali malicia culpe moꝛtalis qua ſub⸗ uertit᷑ fundamentũ:ſed quia deficiũt qᷓtũ ad ꝑfectionẽ do ctrine.iuxta illð aug.defectus bom nomẽ mali accepit. 4 Ad aliud dm.qꝙ preclara doctrina eſt de fide ⁊ moꝛi⸗ bus.ſᷣ nõ quelibet alia doctrina eſt ei ↄtraria.vnde ñ eſt ncce lignũ fe.ſti.eẽ gria:lʒ aligd habeat vanitatis.⸗ Ad illud apłi.ſi oꝑtum eſt euangeliũ noſtꝝ ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ; oplus intendit de doctrina ſua que fuit preclara. q; du⸗ cens in hereditateʒ preclarã:nõ fuit oꝑta oalicui.i.ñ cre⸗ Dita:niſi his qui fuerũt in ſtatu ꝑeuntiũ. vtpote incredu lis: qui ſplendoꝛeʒ veritatis nõ vident merito ꝑfidie ex⸗ cecantis.vt habet᷑ in glo. Doctrina aũt ſignata ꝑ lignuʒ fe.ſti.nõ eſi docirina oꝑta:neq; in hac ſignificatõe ſumi⸗ tur.vñ rõ iſta nihil facit ad ꝓpoſitũ.¶ Ad illud qð que⸗ rit᷑ de doctrina vana ⁊ friuola que ſignat᷑ ꝑ lig.fe.ſti.ſᷣm Ambꝛo. aut eſt vera ⁊c. Dicenduʒ ꝙ vana ⁊ friuola do⸗ ctrina põt eẽ de falſis.⁊ talis doctrina induit ratõeʒ cre⸗ mabilis ſcz lig.fe.ſti.qñ immiſcet᷑ peccatuʒ.Qñ.n.aliꝗs doctoꝛ docet verũ cũ peccato.yt ſi nimis ſit ꝑtinax in ſen⸗ tentia ſua:⁊ eam velit omni modo defendere ⁊ alioꝝ do⸗ ctrine preferre.aut ſi dimittat vtilioꝛa ⁊ minꝰ vtilia do⸗ ceat:vt videat᷑ nouoꝝ inuẽtoꝛ. In hoc caſu a vanitate do⸗ cẽtis ⁊ eoꝝ que docent᷑ dicit᷑ doctꝛina vana ⁊ friuola.aut etiã ſi erubeſcat puram doctrinã theologicã docẽ ſb vᷣbis theologicis.ſᷣ̊ vult videri phᷣus ⁊ ſumit verba phy ſica:ſi cut multi faciũt vt videant᷑ phi. qui ſignati ſunt ꝑ illos ð quibo dicit᷑.ij. Mach.iiij.patrios ꝗdẽ honoꝛes nihil ba⸗ bentes:grecas gloꝛias optimas arbitrabant. De quibo dicit᷑ JYobel.iij. FTilios iuda vendidiſtis filijs grecoꝛuʒ.2 ſic lʒ doctrina ſit de veris: nihilominꝰ cõcurrentibo pᷣ̃di⸗ ctis põt eẽ vana. Ad illud qð querit᷑qualiter poſſit fal ſum doceri meritoꝛie ⁊c. Dicũt ꝙ cõtingit qñq; aliquem docere falſum meritoꝛie:nec eſt vana ⁊ friuola doctrina. quia nõ eſt immixtũ peccatũ.⁊ eſt illa actio a ſpũſoncto. ſcʒ ⁊ caritate mouente ad hoc. nõ tñ ſequit᷑ ꝙ ſpũſſanctꝰ doceat falſumꝛimmo neganda eſt hec.ſpũſſanctꝰdocet fal ſum.qꝛ omĩs docens a ſermone intelligibili:incipit ⁊ ꝓ⸗ cedit ad ſermoneʒ ſenſibileʒ. Spᷣus aũt ſanctus ñ inſpi⸗ rat intelligentiam falſi in aĩia doctoꝛis. cum ipſe ſciat il⸗ lud quod docet᷑ eẽ falſum:quia nec ipᷣe doctoꝛ hoc doceret ſi ſciret eſſe falſum illud.ſᷣſpũſſanctus ſine inſpiratione falſi mouet docentẽ ad docendũ falſuʒ: ꝓut docere falſuʒ induit rõneʒ boni.qꝛ ſpũſſanctꝰ mouet ad bonũ.⸗ Ad il⸗ lud qð vltimo obijcit᷑ de inſufficiẽti diuiſione ediſicioꝛꝝ . Dicendũ ꝙ vt S.tactũ eſi: vno intellectu illi dicunt᷑ ediſi care auꝝ ar.la.pre:qui faciũt bona oꝑa quecũq;:dũmo⸗ do fiant immunitate peccati.Alio mõ dicũt᷑ illi ſoli edifi⸗ care auꝝ ar.la.pre.qui faciunt opera excellentia:cuiuſ⸗ modi ſunt viroꝝ ꝑfectoꝝ oꝑa. Scðʒ primũ intellectũ eſt diuiſio ſufficiens:qꝛ quicũq; ſuꝑedificat fundam̃to ſuꝑ⸗ edificat bona oꝑa in immunitate peccti: aut eũ cõmirxti one peccati.omne:n. opus bonũ aut eſt oĩno purũ ſcʒ ſi⸗ ne peccato:aut bʒ peceatũ immixtũ. Scðʒ ſecũdũ intel⸗ lectũ nõ eſt ſufficiẽs.⁊ ſic ꝓcedit ipſa obiectio. Irticulus quartꝰ Onſequẽter querit᷑ de purgatõe illoꝝ.ſ.ligni feni ſtipule.Circa hoc querũt᷑ q̃tuoꝛ. Primũ ſt.vtꝝ purgent᷑ ꝑ ignẽ purgatoꝛiũ: dico qtũ mam. Secũdum eſt. vtꝝ illa purgatio eſt ꝑ ignẽ ma terialeʒ: an ſpũaleʒ. Zercium.vtrum vnus citins pur⸗ gabit᷑ qᷓ alius.Quartũ.vtꝝ facta purgatõe ſtatiʒ euolat urgatug ſcz ante iudiciũ generale. (Gtuad primu p'o (S.f. cedit᷑ ſic.j.Coꝝ.iij. Aniuſcuiuſqʒ opus quale ſit ignis ꝓ⸗ babit.Glo.duos ignes legimꝰ futuros.vnũ eternũ quo eternaliter punient᷑ reprobi:qui ſequet᷑ iudiciũ.alterum qui precedet quo exuret᷑ facies mundi hꝰ: qui emũdabit eos qui ſuꝑedificauerũt lig.fe.ſti.¶ Item augꝰ.ĩ enche. Poſt hanc vitaʒ incredibile nõ eſt: nõnullos fideles per ignem quendaʒ purgatoꝛiũ:quantomagis minuſue ꝑeũ⸗ tia bona dilexerunt:tanto tardius citiuſq; ſaluari.vnde nõ fruſtra illa tria diſtinrit apłs:lignũ fe.ſti.que illi edi ficant.qui etſi aliena nõ rapiũt:rebo tñ infirmitati ↄceſ⸗ ſis aliqua dilectioni inherent.qui ſᷣm ſuos amandi hec modos diutius vt lignũ: minꝰ vt fenũ:vel minimũ vt ſti⸗ pula igneʒ ſuſtinebũt. Ex his ptʒ rõ ꝙ peccata predicta ꝑ igneʒ purgatoꝛiũ purgabunt᷑.¶ Contra.qð aliud pur gat hʒ oꝓpoſitõʒ aliquo modo ad illud qð purgat. ſᷣ pẽa pene ſiue ignis puꝛgatoꝛius reatui nõ oponit᷑.ꝗᷓ aĩa a re atu ꝑ igneʒ ſiue penaʒ purgatoꝛiã nõ purgat᷑.¶ Itez qð eſt cremabile ſiue puꝛgabile:aut eſt reatus aut macula a⸗ liqᷓ relicta in aĩa ex ipſa culpa.nõ reatus:quia reatus nõ eſt niſi obligatio ad penaʒ.hoc nõ ponit aliꝗd ad purgã dum:ſ potius debitum ſoluendi penam.Si macula ali⸗ qua.aut illa eſt natura aliqua ⁊ tũc bona ⁊ a deo:⁊ tunc nõ eſt purgabilis.aut nihil: ⁊ tunc ſiłr nõ eſt purgabił. 4 Iteʒ. j. C. oꝝ.iij. vbi aplus determiat de purgatiõe ve⸗ nialium dicit. Saluus erit ſic tñ q̃i ꝑ igneʒ.ibi glo. vIſte ignis eſt temptatio tribulatõis de qua ſcriptũ eſt. Vaſa figuli probat foꝛnar:⁊ hoĩes iuſtos temptatio tribulati onis Ecci.xxvij. Sʒ ↄſtat ꝙ ignis iſte nõ eſt purgatoꝛiꝰ. τ+—,. Kñſio. doᷣm ꝙ ſicut habet᷑ ex glo.j. Cox. iij. Et xxj.di.iuij.ſent.vbi recitant᷑ ſnie ſanctoꝝ.qꝙ ex boc ꝙ edi⸗ ficant lignũ fe.ſli.deſcendũt cũ quibuſdaʒ cremabilibus purgabunt᷑ igne purgatoꝛij. 4¶ Ad boc qð primo obijcit᷑ ↄtra. dðm ꝙ etſi ignis purgatoꝛius nõ opponat᷑ reatui: tñ inqrũ data eſt ſibipſi virtus purgãdi aias a reliquijs peccati aliquibo:ignis purgatoꝛiꝰ ⁊ ipſa aia hñt quoda⸗ modo illud genus oppoſitõis que eſt inter actiuũ ⁊ paſſi⸗ uũ.vnde ignis purgatoꝛius non dicit purgare penã ſiue reatũ ad que tenet᷑ ex cõmiſſione peccati:ſ̊ ipſaʒ aĩaʒ ali quo modo maculatã ex peccato cõmiſſo. Pꝛet᷑.nõ ſemꝑẽ curatio ꝑ ↄtrariũ:ſ qnq; ꝑ ſimile.Iñ Grego.in moꝛatł. Mos medicine eſt vt aliqñ ſilibo aliqñ ptrarqs ↄtraria curet. naz ſepe calida calidis:ſepe aũt calida frigidis:fri gida calidis ſanare cõſueuit. vnde põt dici.qꝙ nõ nece eſt aĩam ſemꝑ purgari ꝑ ↄtrarium illi a quo purganda eſt: ſ qñq; purgat᷑ ꝑ ſimile.maxime cũ eius purgatõ ẽ ð ob⸗ ligatde.qð eſt in ꝓpoſito. ANia eniʒ edificando lig.fe.ſti. deſcendens in pin gatoꝛiũ obligata eſt ad penam.abſol⸗ nitur aũt ab iſia obligatõne ꝑ penaʒ quaʒ ſuſtinet ĩ pur⸗ gatoꝛio. Iſta aũt abſolutio purgatio dicit᷑:que marxie cõ uenit fieri ꝑ ſimile.maxime eniʒ ↄuenit abſolui a debito pene ꝑ ſuſtinentiaʒ pene.4 Ad aliud qð obijcit᷑· ꝙ cõbu⸗ ſtibile ſiue purgabile in aĩa aut eſt reatus aut macła ⁊c. Dicũt ꝙ vno modo dr̃ macula reatus:⁊ ſic nõ dicit qua⸗ dam defoꝛmitatẽ in aĩa:ᷣ debitũ pene ſᷣm quantitatẽ c⸗ licti. Alio modo dicit᷑ quedazʒ defoꝛmitas ↄtracta ex ipſo peccato cõmiſſo.Ad hoc ̊ qð obijcit᷑· ꝙ reatus nõ ponit ti i; l⸗ ni ni ü ma ur: lat pè⸗ luo un hbit he. per ei⸗ ge ſi A par ſia aſe 40 G N lbbes biet nui: guts oℳo⸗/ oſſ⸗ liye al. in ufni ec ob⸗ ſ⸗ bol inn⸗ tec⸗ , hi⸗ ic⸗ 0 W Mueſtio aliqd purgandũ.poteſt dici ꝙ etſi inqᷓtũ hmõi ñ poĩt ali⸗ quid purgandũ Iꝓpꝛie ſumptũ vocabulo purgatiõig. poĩt tñ aliqd ſoluendũ qð fiendũ ẽ ꝑ pene ſuſtinentia. Pret᷑. eiſi macula ſit natura aliqua in ſe:qꝛ ipſi aie nõẽ conue⸗ niẽs pᷣ potius illaʒ defoꝛmat:tollenda eſt ꝑ ignẽ cui data eſt virtus ad boc ex diuina diſpẽſatõe.i¶¶ Ad vltimũ dicẽ dũ.ꝙ lʒ verboꝝ ſacre ſcriptuꝛe vnus ſin intellectꝰ pꝛimꝰ: multi tñ ſunt ↄnres. ꝓpter qð ⁊ multe ſunt eoꝛũdẽ expo⸗ ſitiones ⁊ a ſpũſancto.⁊ ſic eſt in ꝓoſito. vnde lʒ pꝛimꝰ intellectus verbi ꝓpoſiti ſaluabit᷑ ſic tñ q̃i ꝑ ignem: ſit de igne purgatoꝛij. alius tñ qui eſt de igne tribulatiõis pre⸗ ſentis congruit materie. Igni s.n. tribulatõnis multos iuſtos purgat a reatu venialiũ 2 etiã moꝛtaliũ. tũ ad ſecũduz que .S. ij. rit᷑.vtꝝ purgatio iſta ſit ꝑ ignẽ materialeʒ an ſpu alẽ. ꝑ ſpũaleʒ: videt᷑. Dicit.n. augꝰ.xxj.de ci. dei. idẽ habet᷑ pᷣma coꝝ.iij. in glo.ſuꝑ illud.Si cuiꝰ opus arſerit: eoꝛũ amiſſione cruciabit᷑. ⁊ iteꝝ.eoꝝ amiſſione tantũ ncce eſt vt vrat:quantũ beſerat amoꝛ. Iſte doloꝛ ſpũalis eẽ videt ⁊ ita ignis purgatoꝛiꝰ nõ eſt niſi ſpũale ꝗd. Itẽ quod purgat᷑ 1 a quo purgat᷑ ⁊ ipſa purgatio ſpũale quid eſt. Feodeʒ modo erit ⁊ illud ꝑ qð purgat᷑.hoc aũt eſt ignis purgatoꝛius.ꝛc. ¶ Itez ſi aia puꝛgat᷑ ꝑ penam coꝛꝑalẽ videt᷑ ꝙ ſufficient puniꝛi poſſit ꝑ penaʒ moꝛtis:cũ illa ſit ſupᷣma penaꝝ. 4! Itez nihil coꝛpale extrinſecũ facit ali⸗ quid ad aĩe iuſtiſicatõʒ: ꝙ nec ad reatus eiuſdẽ remiſſio⸗ nez. p in purgatoꝛio abſoluit᷑ a reatu.nõ &ᷣ videt᷑ ꝙ H̊ fiat niſi ab igne materiali. 4! Itez aia ſeꝑata exñte in gratia li.ar.oĩno conſonat gratie. ipſi feruẽtioꝛ ẽ caritas tũc intenſioꝛ doloꝛ de peccatis quibuſcũq; ſcʒ moꝛtalibo ⁊ venialibo:qᷓ ante ſcʒ ante moꝛtẽ. cum ꝗ feruoꝛe caritatis intenſione doloꝛis remittit᷑ pena venialis in vita iſta ĩ qua aĩa oĩno nõ eſt ita conſona gratie:multofoꝛtiꝰ⸗ tũc.· ita nulla eſt nccitas ignis materialis ad puꝛgatõʒ 7c. Contra. bekab Mag. habet᷑.iiij. ſent.di.xxj. Gra⸗ nioꝛ erit ille ignis q; quicqd põt homo pati in hac vita. S aĩia habebit aliqð affligẽs extra.illud aũt aut erit coꝛpo⸗/ rale aut ſpũale.Q ſpuale: q; tũc eẽt deus vel angel⸗ vel aĩa quoꝝ nullũ eſſe põt.ᷓ coꝛꝑale.⸗ Item iuſte fit vt aĩa que coꝛꝑalibo libidinoſe ſe ſubiecit: ꝑ materialia ⁊ coꝛpo ralia ſacꝛamẽta iuſtificet.̊ paꝛi rõne iuſtũ eſt ꝙ ſoluat᷑ a reatu ꝑ affligens coꝛꝑale.. Itez ſi aia poſt moꝛtẽ punit᷑ g aut doloꝛe qui venit ex ↄtritione:aut qui venit ex tẽpo⸗ raliũ amiſſione: aut qui venit ex interioꝛi afflictõe.i Lon primo mõ:qꝛ nõ eſt amplius locus meriti nec ꝙtũ ad cõ tritioneʒ nec qᷓtũ ad alios actus virtutũ.iõ ſecũdo inõ quia doloꝛ de hmõi amiſſione potius ſapit rationẽ culpe q purgatõis:qꝛ venit ex inoꝛdinato amoꝛe.q̊ᷓ tercio mo⸗ do purgat᷑? punit᷑.ſ.doloꝛe qui venit ex afflictõe exterio⸗ ri.ᷓ ⁊c̃. ¶¶ Itez ſi ignis ille cẽt ſpũalis:cũ ſpũale ñ poſſit dilatari ſiue diffundi localit:ncce eẽt in diuerſis puꝛgan dis diuerſificari.⁊ ita quot eẽnt aĩe purgande:tot eſſent ignes purgatoꝛij. hoc aũt ponere eẽt incõueniens.ꝗ̊ ⁊c̃. Rno Nireabanc queſtionem videt᷑ augꝰ dubitare. vtꝝ ille ſcʒ ignis purgatoꝛius ſit materialis an ſi pũalis de igne inſernali ſiliter in quo ille diues ardebat Lu. xvj· In li.enim de ciui.dei.xxj.ca.x.dicit de diuite illo. Sic ᷣ incoꝛꝑalł ⁊ illa ſlãma qua exarſit ⁊ illa gutta quaʒ popoſcit ſunt.qualia viſa doꝛmientiũ ⁊c̃.⁊ ſatis rationa⸗ bilis videt᷑ ſua dubitatio. diues eniʒ qui erat in inferno cuius lingua vrebat᷑ linguã coꝛpaleʒ ñ hẽbat. vñ aug. ibideʒ. talis illa flãma quales oculos quos leuauit⁊ la⸗ ʒarum vidit:qualis lingua cui bumoꝛeʒ exiguũ deſideꝛa uit infundi:qualis digitus laʒari de quo id ſibi fieri po⸗ ſtulauit. Sʒ alij doctoꝛes nobis hanc dubitatõʒ auferũt vt Grego.in.iiij·dyalogoꝝ.⁊ Aſið.de oꝛdine creatuꝛaꝝ. ⁊ coĩter doctoꝛes moderm tenẽt igneʒ purgatoꝛiũ coꝛpo⸗ raleʒ eẽ.Qec putandũ eſt Aug.in bis dubitaſſe. Oð au teʒ habet᷑ li.de ci.dei.⁊ recitat in glo.j.coꝝ.iij. Animas poſt hanc purgari igne ſpũali.cui addit᷑.nõ redaꝛguo qꝛ „● lxv. foꝛſitan verum eſt.nõ dicit dubitando:ſᷣ ſic poſſe cõtingẽ inſinuando ſcʒ aĩas purgari poſſe igne ſpũali. Satis eĩ in verbis ſuis innuit ꝙ ille ignis purgatoꝛius eſt mateꝛi alis ſieut ignis infernalit. Qualiter aũt ignis materia lis agat in aĩas a coꝛpoꝛe ſeꝑatas:dubitatõʒ hʒ.⁊ qualr illas purget. Et hoc determinãt quidaʒ ſic dicẽtes.ꝙ per vim punitiuaʒ data eſt illi igni vis purgatiua: rõne cuiꝰ purgat a veniali macula vel etiam a peccati ſcoꝛia: ſicut facramenta habent vim ſatiſfaciendi ſibi dataʒ. Et illud videtur per hoc ꝙ Augꝰ. dicit huius flãme eſſe rationa⸗ bilez diſciplinam. Alij aliter. ſcʒ ꝙ ille ignis ꝑ eandẽ na turam punit ? purgat.quia puniendo iuuat grãm. 7 gra tia adiuta ꝑ penam 2 ↄſenſum voluntatis:poteſt purgaẽ maculam ⁊ peccati ſcoꝛiam.ita ꝙ talis purgatio ſit a g⸗ tia li.ar. conſentiente: 1 pena exterioꝛe adiunante. ſic fit in remiſſione venialiũ in bhac vita.4 Si autez queritur: qũo pena adiuuat grãm ad delendum ſiue purgãdũ ma⸗ culam. Rñdetur ꝙ boc facit diuina iuſticia. Ulel hoc po teſt intelligi eo modo loquendi quo dicit᷑.ꝙ grauis infir mitas ſobꝛiaʒ facit aĩam. i.virtus boc facit quodã modo adiuta ꝑ penam. Concedendũ eſt igitur igneʒ illum eſſe materialeʒ. 4l Ad primo obiectum ↄtra hoc poteſt dici. ꝙ Augꝰ. non intendit dicere quin ille ignis materialis ſit qui animas purgat: ſed exponit de ſpũali hoc poſſe ĩ⸗ telligi. Vel vt dicũt quidam.ille doloꝛ ꝑdendi idem eſt ꝙ amoꝛ retinendi:qui fuit cupiditas venialis ⁊ peccatuʒ. vnde iſie doloꝛ peccatum eſi:⁊ Apter iſtum doloꝛez puniet᷑ aĩa in purgatoꝛio⁊ ſentiet alium doloꝛeʒz ab igne ſcʒ pu⸗ niente. Vel melius poteſt dici ad hoc. YObi erit duplex do loꝛ.coꝛꝑalis ſcʒ ſiue coꝛꝑis:⁊ aĩe.quos deſcribit Aug. li.de natura boni ſic. In uĩa doloꝛez facit voluntas reſi ſtens poteſtati maioꝛi. In coꝛpoꝛe doloꝛez facit ſenſus re ſiſtens coꝛpoꝛi potẽtioꝛi. Elel bꝛeuiter põt dici.ꝙ ibi erit doloꝛ ſpũ alis ⁊ tñ ignis materialis.¶ Nd illud qð obij⸗ citur.ꝙ ſpũalis eſt purgatio.Dicendũ ꝙ hoc verũ ẽ effe⸗ ctiue ſcʒ foꝛmaliter.ꝑ quod enim fit purgatio illa foꝛma⸗ liter ſiue effectiue gratia eſt. mateꝛialiter etiaʒ fit ꝑ cor⸗ poꝛale.quia anima peccauit in carne: ita peccando cor poꝛale prepoſuit ſpuali.diuina vcreuit iuſticia ꝙ ĩ ꝑur gatione debuit rei ſubijci coꝛꝑali ſiue materiali. 4 Ad il lud qð obijcit.ꝙ ꝑ penam moꝛtis ⁊c̃.SDicendũ ꝙ ipᷣa pe⸗ na debituz eſt oꝛiginalis peccati. nec eſt oꝛdinata ad aĩe purgationeʒ niſi voluntarie ſuſcipiat᷑ cum vitari põt. vt in martiribus. vel etiam niſi ſuſcipiat᷑ voluntarie2 ſuſti neatur cum vitari non poſſit: ratione illius a quo infligi tur. pena auteʒ purgatoꝛia ad hoc ſpẽaliter oꝛdinata eſt. 4Zid illud quod obijcit᷑.q; nihil coꝛꝑale extrinſecum fa⸗ cit ad iuſtificatõʒ ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt ꝑ ſe:tñ pu nitio exterioꝛ qñqʒ reddit hoĩeʒ diſpoſitũ ad ſuſceptionẽ gfe iuſtificantis.⁊ adiuuat ipam grãz vt poſſit ꝑducere ad iuſtificatõz ꝑfectam. vnde lʒ non oꝑet᷑ ad iuſtiſicati⸗ oneʒ:oꝑatur tamen ad iuſtificatõis ↄſummatõʒz. 4 Ad il lud quod obijcit᷑.ꝙ feruentioꝛ eſt caꝛitas facta ſeꝑatione coꝛꝑis ⁊ anime ⁊c · Dicendũ ꝙ ſuppoſito ꝙ caritas ſit feꝛ uentioꝛ tunc ꝙᷓ ante ⁊ doloꝛ maioꝛ: tñ qꝛ tũc nõ ẽ ſtatꝰ me rendi:nõ fit hmõi purgatio tũc ꝑ feruoꝛeʒ hmõi coꝛꝑis: H potius ad ſimilandũ ⁊ veniendũ cũ ſummo bono. vnð oꝛdinatõe iuſticie diuine neceſſe eſt igneʒ erterioꝛem ſcʒ purgatoꝛiũ adhiberi.ſicut ꝑuulis qui mereri nõ poſſunt ſubuenit baptiſmatis ſacm. — Gtum ad tercium S. i. queritur. Atruʒ vnus liberetur ante aliũ a purgatoꝛio. Et videtur ꝙ ſic per Aug.in enche.dicenteʒ. Poſt banc vitam incredibile non eſt nonnullos fideles ꝑ ignẽ quẽ⸗ dam purgatoꝛiuzʒ. quantomagis minuſue ꝑeuntia bona dilexerunt: tanto tardius citinſqʒ ſaluari.qui ßm ſuos amandi hoc modos diutius vt lignũ: vel minus vt fenũ: vel minimũ vt ſtipula ſuſtinebunt.¶. Iteem in foꝛo peni⸗ tentie grauioꝛi culpe reſpondet grauioꝛ pena.nõ ſolũ q⸗ tum ad intenſionem: ſed etiã qᷓtuʒ ad duratõʒ.vt ptz in⸗ ſpicienti canones in quibo pnie taxant᷑. ſi ᷓ iudiciũ ecciĩe pfoꝛme eſt diuino iudicio.pʒ ⁊c. 4¶. Iteʒ ꝑ peccatũ nõ ſo⸗ lum meruit aĩa igne cremari:̊ dei viſione priuari.ergo vtroq; modo debet tꝑaliter puniri.ᷣ qui grauiꝰ peccauit nõ ſolũ acerbius puniri:ſᷣ etiaʒ dintius debet a dxi viſi⸗ one ſeꝑari.ᷓ tardius purgari. ontra⸗⸗ nantũcunq; merita ſunt inequalia:tam in celo qᷓ in inferno ſunt pꝛe- mia ⁊ ſupplicia equaliter durãtia. pari rõne vt videt de t eẽ pena purgatoꝛia.4! Itez m ꝙ intenſioꝛ ẽ culpa:ĩ⸗ tenſioꝛ ⁊ ei pena reddat᷑.pᷣ quantũ põt minoꝛ pena ſuper minoꝛeʒ culpã:tantũ põt maioꝛ ſuꝑ maioꝛẽ. qᷓcito libe ratur in purgatoꝛio paruꝰ peccatoꝛ ꝑ paruã penaʒ:tam cito liberat᷑ magnꝰpeccatoꝛ ꝑ magnã penã.¶ Itẽ ſi alius citius alio liberat᷑: aut h̊ eſt rone maioꝛis caritatis: aut rõne minoꝛis reatꝰ. O: rõne maioꝛis caritatis videt᷑:qꝛ quanto ẽ caritas maioꝛ tanto aĩa eſt deo ſilſioꝛ: ⁊ quanto do ſilioꝛ tanto ſtatui głe vicinioꝛ. & tãto citiꝰ curatur ⁊ purgat᷑? in celum fert᷑. Sʒ ↄ.videt᷑ ꝙ rõne mioꝛis reatꝰ: qꝛ aia nõ eſt in purgatoꝛio niſi ad ſoluendũ qð traxit ex hac vita.ſᷣ quanto debitũ eſt minꝰ:tanto citiꝰ ſoluit: i der ꝙ talis citius purget᷑ ⁊ in celũ ferat᷑ ¶ Rñſio.dðm ꝙ ſicut dicit Augꝰ. expſſe in illo igne citiꝰ purgat᷑ vnd qᷓ alius.Qui.n.diutius in peccato ꝑmãſit: dignũ ẽ vt diu⸗ tius ſuſtineat penã. KRurſus ꝗ grauius offendit: dignũ ẽ vt puniat᷑ pena acerbioꝛi:⁊ dilatõe patrie lõgioꝛi.diuĩa Hᷣ iuſticia faciente:que oĩbo decentiſſime reddit ſtipendia meritoꝝ.ql Ad illð qð obijcit᷑ in ↄriũ de eq̃ntate durati⸗ onis in celo.dðm ꝙ nõ eſt ſile:qꝛ cũ in inferno pena eter na infligit᷑:? eterno nõ eſt maius ⁊ minꝰ:ex ꝑte poſſuz ex Ete ea que eſt eternũ.ſiłr in celo pꝛemiũ eternũ datuꝛ.In purgatoꝛio vᷣo ſola pena tꝑalis infligit᷑ ⁊ ĩ hac ẽ diutiꝰ ⁊ breuiꝰ. 4 Ad illud qð obijcit. ꝙ pena quis eque cito de⸗ let grauẽ ⁊c. Dicẽdu ꝙ verũ eẽt ſi oiĩno pena intenderet᷑ ſm ꝙ intendit᷑ culpa.ſ̊ diuina dil penſatio ſic oꝛdinat vt nõ oĩno intendat᷑ pena qᷓtũ ad aceꝛbitatẽ ꝓpf magnã dif ficultateʒ patiendi:ſiue etiã qꝛ vult vtroq; mõ puire. ita vt maioꝛ acerbitas 2 diuturnitas recõpenſent ſi ꝗd in al tero deficiebat.! Ad illð qð querit᷑: ꝗs citius purgat᷑. dom ꝗ ille qui minoꝛẽ hʒ reatũ.qm̃ locus purgatoꝛiꝰnõ eſt debitus niſi rõne reatꝰ. 4 Ad ills qð obijcit᷑ ̃m ꝙ ca ritas eſt maioꝛ citiꝰ ⁊c. Dicendũ ꝙ caritas maioꝛ auget glam intenſiue nõ extenſiue ſiue ᷣm duratiõʒ. Si.n.duo innocẽtes inequalis caritatis ſimul moꝛerẽt᷑: ſimul euo⸗ larent. nõ tñ equaliter bti eẽnt. Nð ᷓdicit.ꝙ quãto caꝛi tas eſt maioꝛ tanto eſt ſimilioꝛ ſtatui głe. Dicendũ ꝙ ve⸗ rum eſt rõne oꝛdinatõis ad bonũ: ſ̊ nõ magis qtũ ad li⸗ beratõʒ a malo.velocioꝛ aũt purgatio reſpicit ereptiõʒ a ma 6 habilitatõʒ ad bonũ. Etuz ad quarti S. uij. querit᷑ euolatõne purgatoꝝ. Querit᷑ ů̊ h. vtx aliquis purgatoꝝ ſiue ſanctoꝝ euolet in celũ añ iudiciuʒ. Et vi⸗ ẽ ꝙ ſic. Cuc.xxiij. Hodie mecũ eris in ꝑadiſo. ꝙᷓ aĩa la tronis illo die fuit cũ xrpᷣo. h̊ ↄſtat ꝙ rp̃ᷣs qð ꝓmiſit poſt⸗ modũ nõ abſtulit.q̊ ſemꝑ fuit cũ xpo poſt. Sʒ xp̃ aſcen⸗ dit in celũ.&̊ aĩa latronis aſcẽdit.pari rõne ⁊ alie ſccoꝝ aĩe.¶ Itẽ Phi.j.Cupio diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo: ita dicebat apłes.bᷣ conſtat ꝙ teſideriũ ſuũ ñ erat caſſum.q ſtat poſt diſſolutõʒ fuit cum xpᷣo.¶ Iteʒ apoc.vj. Data ſunt illis ſingule ſtole. ̊ non eſt ſtola niſi gla aie vel coꝛꝑis.&̊ ⁊c̃. 4l Iẽ caritas eſt pondus ſpirituũ ſufficient inclinas ſur ſum ⁊ eleuans.ꝗ ſi nõ ſit aliꝗd retardãs: ſtatim ꝑ carita tem aĩa ſurſuʒ eleuat᷑.ſ̊ ꝗ purgat᷑ in purgatoꝛio poſt pur gatõʒ nõ hʒ aliꝗd retardds. ſtatim euolat. 4 Itẽ diffeꝛ⸗ re mercedẽ mercenarij facit preiudiciũ iuſticie.ſᷣ̊ deus ẽ ſumme iuſtus. ſlatim qñ inuemit hoĩeʒ dignũ retꝛibuit. ¶ Iteʒ ꝓuerbi. xiij. Spes que differ? afnigit aiam. Si &ᷣ differt᷑ premiũ ſanctoꝝ vſqʒ ad indiciũ: videt᷑ ꝙ ſint ĩ cõ tinua afflictõe æ gemitu z expectatiõe. ſi tantũ deꝰ dif⸗ fert: viget ꝙ ipſe ſit illis crudel. = & martiribo ſanctis ⁊ fidelibo di eb.xj. Hi omẽs te⸗ ſtimonio fidei ꝓbati: nõ acceperũt remiſſionẽ teo p no is melius aliqd ꝓnidente.vt nõ ſine nobis ↄſũmaret᷑ ſi ſancti prioꝛes nõ debuerũt ↄſummari ſine alijs ſctis aptis:cũ vſqʒ ad diẽ iudicij cꝛeſcat numeꝛꝰ ſanctoꝝ:vide tur ꝙ rnus nõ euolet añ aliũ.⸗ Item Aldath. xxv. Sta⸗ tuet agnos a dextris:hedos aũt a ſiniſtris. ⁊ dicet bis g4 a dertris eius erũt: Tlenite bñdicti patris mei pcipite re giũ.ꝗᷓ videt᷑ nõ ſint ante illud iudiciũ regnũ ceptuꝛi. Si.n.prius ꝑcepiſſent nõ diceret dñs:pcipite regnum. Itez nullius poſſeſſio que babet᷑ ꝑ ſniaʒ obtinet᷑ ante lationeʒ ſnie. ß vite eterne poſſeſſo habet᷑ ꝑ ſniam. ̊ cuʒ ma dctur in dic iudicij nõ euolat aliq̃ aĩa in celũ. 4 Itez magnifici regis eſt eo modo ſlipẽdia elargiri ꝑ que eius magnifſicẽtia magis declarat᷑.ᷣ hoc ẽ precipue cuʒ ſit eu⸗ 11a vna ex multitudine 2 aggregatõe multoꝝ. videt dñs reſeruet głam eternãẽ vt eã omibo ſimul ↄferat.⸗ Itẽ aa peccauit in carne. videt᷑ ꝙ in carne deberet puniri. nunqꝙ; ꝑfecte purgat᷑ nec punit᷑ quſqʒ reſumet coꝛpus ĩ quo purget. ante pfectaʒ purgatõz nõ euolat aĩa in ce⸗ lum. S nõ ante diẽ iudicij.¶ Iteʒ coꝛꝑa nõ gloꝛificabunt᷑ unte diem iudicij quantũcunq; ſit ſanctꝰ qui moꝛit᷑ ꝗ pa⸗ ri rõne nec aĩe.¶ Rnſio.q; quidam errantes ponebãt ꝙ nullus ſanctoꝝ añ iudiciũ generale in celũ aſcẽdit. ſicut quibuſdam grecis imponit᷑. Et ꝓ iſto erroꝛe videt᷑ ſaceꝛe glo. quedã ſuꝑ pᷣs.Qoli emulari.vbi dicit᷑.ꝙ iuſti q mo⸗ riũt᷑ nõ ſtatim ſunt vbi erũt etiã poſt iudiciũ:łᷣ in illa re⸗ quie vbi erat laʒ arus cũ abrabã. ſᷣ ſicut in ipſa glo. ptʒ ex oſequẽtibo:iſiud eſt dictũ qᷓtũ ad ſtolã coꝛꝑis:h qtum ad glam aie vel locum. Ceꝛtum eſt.n. ꝙ rpᷣus expoliauit pꝛincipatus ⁊ ptãtes Coloc.ij. Ac ꝑ boc ↄſtat lanctos ꝗ in lym bo ſunt ad celũ cũ xpo eẽ ſublimatos.ac ꝑ B̊ 7 oẽs iuſios qui nõ hẽbant reatuʒ pene modo ↄſimili ſublima⸗ tos.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ñ acceperũt repꝛomiſſiões. Dicendũ ꝙ apłs vocat ↄſummatõʒ qtũ ad illius ſuꝑne ciuitatis impletõʒ. Uel dᷣm. ꝙ apls intelligit qtum ad tempꝰ gratie qð ↄſeꝛuauit vſqʒ ad nos.vt nos facti ptici pes gratia:in abundãtia ꝑticipes etiã fieremꝰ ⁊ glorie. ¶ Ad illud qð obycit᷑ ſtatuet agnos ⁊c. Dicendũ ꝙ iu⸗ diciũ illud erit ꝙtum ad ↄſummatã gloꝛificatõz in aĩa ⁊ carne.quã nondũ hñt moꝛtui: quis aĩe iam ſunt beate ĩ celo.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ de ſnia. Dicendũ ꝙ ſiẽ dupłr cõtingit regnũ obtinere.ſ.integre ⁊ ꝑfecte ſiue in toto: 2 alio modo ᷣm aĩam ſiue ĩ ꝑte.ſic duplex eſt iudiciuʒ ſiue duplexr ſnĩa.iQaʒ ſicut homo gloꝛificat᷑ ̃ᷣm ꝑtẽ:ita ꝑti cularit indicat᷑ ⁊ de eo ſnĩa fert᷑ qũ aĩa de coꝛpꝑe egredit᷑. Judiciũ aũt vniuerſale erit q hõ erit gloꝛificãdus tota⸗ liter:⁊ tũc ↄſummabit᷑ curia celeſtis.Ett ſic duplex iudi⸗ ciũ competit mõ duplici poſſidendi głlam.⁊ duplex mo⸗ dus competit duobo.ſ.diuine magmificentie:⁊ nr̃e indi⸗ gentie. ꝓpter nꝛaʒ indigentiaʒ tollendã ſtatim qn aĩa eſt apta ſublimat᷑ ad glam: quia fruſtra expectaret cnʒ non poſſit amplius mereri. ꝓpter diuinã magnificentiã oſtẽ⸗ dendã reſeruat᷑ vniuerſalis ⁊ generalis reſurrectõ coꝛpo rũ in fine ſeculoꝝ.Et ſic in nullo preiudicat᷑ modo nr̃o dũ aĩa aſſumit᷑ in głlam ante iudiciũ generale.nec ſitr di⸗ uine magnificẽtie:cuʒ in fine ſeculi ↄſummabit᷑ gła ĩ coꝛ⸗ poꝝ reſumptione ? gloꝛificatõe.⁊ totũ fiet qð fieret etiã ſi differet᷑ gla aĩa ꝝ.¶¶ Ex his pʒ ꝙ ad vltimo obiecta ſcʒ ůe poſſeſſione ꝑ ſniam ⁊ de dei magnificẽtia ⁊ coꝛpoꝝx re⸗ ſurrectione.de quo habebit᷑ queſtio infra. . ¶Nueſtio.lxvj.de ptibus pnĩe inqᷓtuʒ ſacramentũ in generali. Ictum eſt de parti us pnie diſtinctis ſᷣm diuerſitateʒ ſta⸗ uũ: reſtat dicere de illis q̃ diſtinguũtur Fm diuerſitatẽ actuũ.Iſte aũt ſunt tres ↄtritio ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactio. De his q̃rit᷑ primo in generali: ſcðo in ſpeciali.¶ Circa pᷣmũ qrunt duo. Primũ ẽ.cuiꝰ ſunt ꝑtes.Scðm cuiꝰmõi ſũt ꝑtes. no et. ſis ide 6 ere u. t. nte Neg e i bir. do⸗ ni l 6 lne ge . otn ot s iael i, o fo di⸗ 01 ctii 16 Enc⸗ e — — S. — ¶ Queſtio embꝛũ primũ Irca primũ querit᷑an ſint partes peniten tie virtutis. Secunduʒ.an ſint partes pe⸗ nitentie ſacramenti. rticulus pꝛimus Irca primũ ꝓcedit᷑ ad ꝑteʒ affirmatiuã ſic. Triplex eſt peccatũ.ſcʒ coꝛdis.oꝛis.⁊ opis.ßſᷣ pĩe.xj.ꝑ que peccat ꝗs ꝑ hec ? puniet.2 hoc requirit iuſticia.igit᷑ triplex debet eẽ punitio pcti rñdẽs peccato ſic cõmiſſo.ſcʒ coꝛdis oꝛis ⁊ oꝑis.hec aũt punitõ fit ꝑ contritõz ↄfeſſiõʒ ⁊ opis ſ atiſſactiõz. g iuſticia pnĩe reqꝗrit hec tria:⁊ ex his tri integrat᷑.̊ ⁊c. ¶ Itez oinne peccatũ fit in iniuriã dei ⁊ eccleſie. virtuo aũt iuſticie re⸗ quirit ꝙ emenda fiat illi cui facta eſt iniuꝛia. igit᷑ pnĩa qᷓ eſt ꝑs iuſticie: requirit ꝙ fiat ſatiſſactio deo ⁊ eccĩe.h̊ ſa⸗ tiſfaciens alicui ſine recognitõne delicti nõ hʒ coloꝛẽ iu⸗ ſticie immo magis videt᷑ inducta hmõi emenda violẽtia ꝙ iuſticia.igit᷑ ſi debet fieri ſatiſſactio eccie Fm noꝛmam iuſticie:requirit᷑ nccio recognitio delicti: H eſt confeſſio. igit᷑ pnĩa que eſt ſpẽs iuſticie requirit ↄfeſſionẽ.ſᷣ ↄſiat ꝙ; requirit alia duo.⁊ ita vt prius.⸗ IYtez his vcurrentibo pnia virtus complet᷑ in ſuo eẽ:⁊ his deficientibo deficit. ſᷣ illa ad quoꝝ ↄcurſuʒ ſoꝛtiunt᷑ res eſſe completũ ⁊ adqͥ rum defectũ deficiũt:ſunt eẽntialia ad illud. ſᷣ ↄtritio cõ feſſio ſatiſfactio nõ ſunt eẽntialia niſi eo modo quo ꝑtes ſunt eẽntiales toti.q̊ 2. Kont ſola Snitione otingit eulpam ⁊ penam deleri. hec aũt contritio eſt pnie vᷣtutis nõ pnie ſacramẽti.ſufficit igit᷑ pnĩe virtuti ſola cõtritio. 4 Item Ambꝛo. Pnia vera eſi doloꝛ coꝛdis ⁊ amaritudo aĩe ꝓ malis que quiſqʒ cõmiſit.aut hec eſt rõ pnĩe virtu⸗ tis:⁊ tũc habeo ꝓpoſitũ.aut pnie ſacramẽti:⁊ tũc ſimili⸗ ter. qꝛ pnia ſacramentũ nõ eſt vera neq; efficax ſine illa que eſt virtus.4¶ Item pnia virtus eſt hitus. ß̃ ↄtritio cõ feſſio ſatiſfactio ſunt actus egrediẽtes a pnĩa virtute.ſed ₰ nullus actus alicuiꝰ virtutis eſt ꝑs illiꝰ. ⁊c. ¶ Rñſio. contritio ↄfeſſio ſatiſfactio nõ ſunt ꝑtes pnie virtutis ꝓ⸗ pꝛie loquẽdo.qꝛ ſicut dicit mgr̃.iiij·li.ſen. di.xiiij. Denitẽ tia exterioꝛ ſacr̃m eſt:interioꝛ virtus mentis. nec cõtritõ exterioꝛ confeſſio ſatiſſactio ſunt ꝓprij actus elicin a pe⸗ nitentia virtute:ſ̊ ſolũmodo actus penitendi ſiue dolen⸗ di de peccato... Ad illud ꝗ̊ qð obijcit᷑.ꝙ iuſticia pniĩe re⸗ quirit.qꝙ ꝑ que peccat homo ꝑ bec ⁊c.Dicendũ ꝙ in hoc ſaczo ſunt plures defectus.Enus eſt ex hoc.ꝙ eo ꝙ pnĩa requirit ꝑ que peccat hbomo ꝑ hec ⁊ puniat᷑: infert ꝙ vir⸗ tus pnie bhoc requirit. ⁊ hoc nõ eſt verũ: quia virtus pe⸗ nitentie ſolũmodo eſt in hoc quia elicit actus penitẽdi ſi⸗ ue dolendi.ſed iuſticie pnĩe.i.iuſticia completiua ⁊ peꝛfe etiua requirit ꝙ puniat᷑ peccatũ ꝑ illud qð debite rñdet. hoc eſt:vt illud quo cõmittit᷑ culpa ſubeat penaʒ.hec igi tur rñdentia pene nõ eſt ſᷣm exigentiaʒ pnie virtutis:ſed potius ſm exigentiaʒ iuſticie ꝑficientis in oꝑe qð incbo atum eſt ꝑ virtutẽ pnĩe in nia. Pret.ſi adhuc ſupponere tur ꝙ virtus pnĩe requirit ꝙ punitio rñdeat pcĩo in pec⸗ cante:ex boc nõ ſequeret᷑ ꝙ peccatũ eius puniret᷑ cõfeſſi⸗ one ⁊ operis ſatiffactione: immo eſt peccatũ ꝑ ↄñns ĩ alio qꝛ in omni peccato requirit᷑ ↄtritio confeſſio ⁊ ſatiſfactõ. hec.n.generałr requirũt᷑ in omni pcto.ſ̊ ſi peccatuʒ oris ſit multiloquiũ: debet puniri ſilentio.ſi detractio:reꝑati one fame.x conſiłr in alijs pctis oꝛis. Ad aliud qð ob ijcit᷑.ꝙ iuſticia requirit ꝙ fiat ſatiſfactio deo ⁊ eccie: ⁊ H recognoſcendo peccatũ.ſ.recognitõe ↄfeſſionis ⁊c. Dicẽ dũ vt S.tactũ eſi.hoc bñ requirit inſticia: nõ tñ pnĩa vir tus.actus.n.pnie virtutis nõ eſt in rũdentia Fm debitũ iuſticie:ſ̊ᷣ in ex itu ꝓpꝛio a ſuo habitu:niſi inqᷓtũ oꝛdinat᷑ ⁊ ↄſummat a virtute iuſticie.Duplex.n.requirit᷑ oꝛdina tio in operibo virtutũ:⁊ a duplici oꝛdinatiua.ſ.a carita⸗ te ꝓpter qð dr̃ oꝛdinatio virtutũ:⁊ a iuſticia. Juſticia eĩ eſt virtus generałr oꝛdinatiua ſic ⁊ caritas.ſ̊ hec reſpi⸗ ciendo bonũ ulla reſpiciẽdo debitũ.qꝛ enĩ qð ſumꝰ 2 poſ⸗ lxvſ. ſumus a deo eſt:qð ſumus ⁊ poſſumꝰdeo debemus.j/pꝑa⸗ lip.vlti. Tua ſunt omĩa: ⁊ que de manu tua acceꝑimus cdimus tibi.E igit᷑ penitẽs peniteat ſiue exeat ĩ actuʒ penitẽdi:h̊ debet᷑ pnĩe vituti.ꝙ exeat eo mõ qͥ debʒ vt ſa tiſfaciat deo ⁊ eccie:h̊ de bet᷑ iuſlicie.⁊ ẽ ſiłe in oꝑibꝰ alijs virtutũ.aligꝗs.n.ↄtinet vt mereat᷑: actus ↄtinẽtie elicit᷑ a virtute tꝑantie. aligs ↄtinet vt debito mõ ſatiſfaciat deo cui iniuriatus eſt ꝑ incõtinentiã: actus ↄtinẽdi imꝑat᷑ a virtute iuſticie.ↄtinere vt eſt actus ſatiſfactoꝛiꝰ Fm re⸗ gulã debiti eſt a iuſticia oꝑante.ſilr eſt in ꝓoſito. Ad illud qð obijcit᷑ his ↄcurrentibo pnia virtus ẽ ↄpleta ĩ ſuo eẽ ⁊c. Dicendũ ꝙ virtus vno mõ cõplet᷑ in ſuo eẽ inqꝙᷓ tum eſt babitualr ꝑficiens ſuũ ſubiectũ.⁊ H̊ mõ ↄpletõis completa eſt virtus pnie ſine ↄcurſu pꝛedictoꝝ. Alio mõ complex᷑ in ſuo eſſe inqᷓtũ eſt egrediẽs in actus ſuos ꝗbo ꝓgredit᷑ expedite in fineʒ eliciendo vel imꝑaundo: H mõ complet᷑ in eſſe. his ↄcurrentibo ſiue deficiẽtibo adhuc ẽ pnĩa virtus in ſuo eẽ ſubſtãtiali. vñ pʒ ꝙ hec nõ ſunt eiꝰ ꝑtes. Dicendũ ẽ igit᷑.ꝙ ↄtritio ↄfeſſio ſatiſfactio ſũt oꝑa pniĩe virtutis:nõ ꝑtes ꝓprie loquẽdo. egrediũt᷑ ab ipſa tanqᷓ; actꝰ ab hĩtu.different tñ:qꝛ ↄtritio ab ipſa eliciẽte: ofeſſio ⁊ ſatiſfactio ab ipſa imꝑante. ticulus ſecũdus Onſequẽt querit᷑vtꝝ cõtritio ↄfeſſio ſatiſſa⸗ ctio ſunt ꝑtes pnĩe ſacẽi.O ſint:pʒ ſic.q̃ ↄſti⸗ „ tuũt reʒ in eẽ integre ꝑfecte ſunt ꝑtes illiꝰ. hſ cõtritio ↄfeſſio ſatiſfactio ↄſtituũt pnĩaʒ ſacrm integre 7 ꝑfecte.igit᷑ Tc. ꝛobatio medie. Joh.os aureũ. ꝑfct̃ᷣa pniĩa cogit penitentẽ omia libẽt ſufterre. In coꝛde eiꝰ cõ⸗ tritio: in oꝛe eius ↄfeſſio:in oꝑe tota hũilitas. hec eſt fru ctifera pnĩa.hec Joh.Si igit᷑ fructifera pnĩa eſt pnĩa ꝑ⸗ fecta ⁊ integra.ᷓ ⁊c.4! Iteʒ pnĩa nõ hʒ ꝑfectã efficaciaʒ niſi iſtis tribo ↄcurrentibo.peccatũ.n.ſeꝑat a deo: ab ec⸗ cleſia: a britudine.pnia rõne ↄtritõis hʒ efficaciã recõci liandi deo:rõne ↄfeſſionis recõciliandi eccĩe:rõne ſatiſfa ctõnis merendi ꝙ nõ differat᷑ błitudo.ſine igit᷑ his tribo non habet eſſe ſuũ completuz:ſed iſtis concurrentibo hʒ. igitur ſunt ꝑtes illius.¶ Contra.ſacꝛamentũ ſimpler ẽ. ſed ſimplicitas non compatit᷑ diuiſioneʒ ꝑ ꝑtes.¶ Item qui efficit totum efficit partes.ſimiliter qui miniſtrat to tum miniſtrat ? partes. ſ̊ ſacerdos eſt miniſter ſacramẽ ti pnĩe ⁊ miniſtrat illud.igitur ſi non miniſtrat illa q di⸗ cunt᷑ partes ſcʒ contritioneʒ confeſſioneʒ ſatiſfactioneʒ: non ſunt ꝑtes pnĩe.4:! Item penitens conterit᷑ confitet. ſatiſfacit. ĩgitur ꝑtes iſte ſunt penitentis vt efficientis.ſᷣ penitens non facit ipſum ſacramẽtum. igitur be nõ ſunt ꝑtes penitentie. ¶ Item ex ſumma dei miſericoꝛdia ẽ: ꝙ ſemper punit citra merituʒ ſiue condignum. q̊ peccatum cõmiſſum ſola voluntate coꝛdia:ſolo doloꝛe coꝛdis eſt pu niendũ.Si eniʒ puniretur coꝛde oꝛe ⁊ opere exterioꝛi:vi detur ꝙ ſupra meritũ puniret᷑igit᷑ tria pꝛedicta nõ ſunt generaliter loquendo partes pnie.¶ Item Aug'. lib. de ſermone in monte. Sunt tres peccati differẽtie.in coꝛde: in facto:in conſuetudine vel veꝛbo:tãqᷓ; tres moꝛtes.vna quaſi in domo.ſ.cuʒ coꝛde conſentit᷑ libidini.altera q̃iꝙ⸗ lata iam extra poꝛtam cũ in factum ꝓcedit aſſenſio.ter⸗ cia cum male conſuetudinis tanqᷓ mole premit᷑ animus: vel noxie defenſionis clipeo armat᷑ quali in ſepulchro iã putreſcens. hec ſunt tria genera moꝛtuoꝝ que dñs legit᷑ ſuſcitaſſe Math.ix. Luc.vij. Jo.xj. huic igit᷑ triplici re⸗ medio occurrit᷑ contritione confeſſione ſatiſfactõne. Ex bis pʒ q buic moꝛbo ſcʒ coꝛdis: eſt remediũ ſingłare ſeʒ ↄtritio.alij moꝛbo ſcʒ oꝛis cõfeſſio.igit᷑ generałr hec tria ſcʒ ↄtritio ⁊c.non ſunt ꝑtes pnĩe.ſ̊ ſᷣm ꝙ penitentia ẽ de peccato coꝛdis contritio ſimilit᷑ ⁊ de alije. ¶ Itẽ Yoh.os aureũ. Sicut dñm tribus modis offendimꝰ ſcʒ coꝛde oꝛe ope vel manu:ita tribo modis ſatiſfaciamꝰ.ſ.ↄtritõe ⁊c. 1ita vt S.4¶! Itẽ fructus ſacramẽti nõ ẽ ꝑs ſacr̃i. ſed ot di cit mgr̃ in.iiij.di.xvj.ſatiſfactio precipit᷑ a Yohe. vbi dẽ. facite dignos fructus pnie Math. ij· igitur qui ſatiſfa⸗ nitẽtie:nõ ꝑs.¶ Itẽ nihil dom eſt ꝑs pnie qͥ ñ fit geatia aliqᷓ penitẽti.ſᷣ ꝑ ſatiſſactõz nõ fit aliq ga penitẽti: q; co tritione culpa delet᷑ z2 ↄmutat᷑ pena eterna ĩ tꝑalẽ. In coõ feſſione virtute clauiũ remittit᷑ aligd de pena debita i in⸗ iunctione pene ſoluende facta a ſacerdote.facta igit inin ctione abſolutione a ſacerdote:ſolũmodo ẽ penitẽs &⸗ bitoꝛ pene iniuncte:quã incipit ſoluere q incipit ſatiſſa cere.ſ̊ ad abſolutiõeʒ illius pene iniuncte oĩno tenet nec aliquid remittit᷑ ei in ſatiſſactione ſequẽte inictioe. igit ſatiffactõe illa nulla fit ſibi gra.exq̊ totã penã ncce babet ſoluere. Stez ſacr̃m pniĩe efficit ⁊ ſignat. vñ nihil dz eẽ ꝑs illius niſi efficiat ⁊ ſignificet.ſᷣ ↄtritio qᷓ ſoliꝰ coꝛdis ẽ 7 nullo modo ſignũ nihil ſignat. illa que eſt cuʒ ſigno vt fletu vel hmõi nõ efficit qð ñᷣ ignificat. igit neq; ↄtritio ta⸗ lis:neqʒ talis ẽ ꝑs pnĩe ſacꝛi.ij Iẽ ſuꝑ illð pᷣs.Cogita⸗ bo ꝓ peccato meo.dicit glo.duo modi ſunt ꝑfecte pnie: confeſſio ⁊ emẽdatio.ql IJieʒ Amb.in Sᷣmõe.xl.Ecce nũc tempꝰ acceptabile.ij.coꝝ.vj.dicit. Pnia vera doloꝛ ẽ cor dis amaritudo aĩe ꝓ malis que quiſqʒ ↄmiſit.h deſcri bit᷑ vera pnĩa:nec tangit᷑ aliꝗd de ↄfeſſione vel ſatiſſacti⸗ one. Itẽ in glo.pᷣs. Oñe ne in furoꝛe:pᷣmi.ſ.in glo.titu li.viij. Sunt precipue modi remiſſionis quibo pcta delẽt ſcʒ baptiſmꝰ.elemoſina.martiriũ.fratris errãtis cõuer⸗ ſio.remittere in ſe peccanti.fletus.ſatiſfactio ꝓ pct᷑is.cõ municatio coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñi.hic nihil tangit᷑ de ↄfeſ⸗ ſione ſiłr neq; de ↄtritione.igit᷑ non ſunt de modis ren ſionis peccati.ſᷣ ꝑtes pnie ſunt ð wmodis.ꝗ̊ ⁊¶ Rñſio. ꝙ he ſunt ꝑtes pnie ſacramẽti.ſ.complete ſiuẽ ↄſũmate. Fm ꝙ dicit᷑ res ꝑfecta omẽs defectus reducẽs ad ꝑfeciũ. Et h̊ inſinuat auẽtas Joh̃is os aurei:que eſt.ꝑfecta pe⸗ nitentia cogit ⁊c.¶ Ad hoc igit᷑ qʒ primo obijcit᷑.ꝙ ſac⸗ mentũ eſt ſimplex ⁊c. Dicendũ ſicut dicit Hug.ſacrjm eſt ex ſimilitudine repntans: ex inſtitutiõe ſignificans. S ⁊c̃. Non eſt igit᷑ pnĩa ſimplex rõne inſtitutõis:quia plu⸗ res fuerũt inſtitutõnes:qꝛ ↄfeſſionis. Jac̃.vlt᷑.ſatiſfacti⸗ onis.ath.iij.ibi. JFacite dignos fructus pnĩe.ieq; ĩ⸗ qᷓtum eſt repñtãs ex ſimilitudine.Alia eſt.n.ſilitudo cõ⸗ tritõnis ad illð qdð repñtat: ⁊ confeſſionis ſatiſfactõis ad illa que repñtant.ſed ſimplex eſt ratione qua ſanctifi⸗ cat inuiſibileʒ grãm conferens. Dicit᷑ igit᷑ ſimplex ñ in⸗ ꝙᷓtum eſt ſignuʒ:quia quo ad illud eſi diuiſibile.qꝛ q̃ddã ſignum eſt in contritõne ſᷣm mꝗẽm in ſen.quoddã in con feſſione:quoddam in ſatiſfactione.iQeq; inqtũ eſt cã:ꝗa cauſa eſt deletionis culpe ⁊ pene:⁊ alteriꝰ eſt cauſa ↄtri⸗ tio: ⁊ alterius confeſſio:⁊ alterius ſatiſfactio materialit loquẽdo.h̊ ſimplex dicit᷑ rõne potiſſimi effectꝰ ꝗ eſt ſancti ficatio.Et nota ꝙ aliud eſt dicere ſacramentũ vnũ:⁊ ali⸗ ud ſimplex. multitudo eniʒ partiũ non impedit vnitateʒ: ſimplicitateʒ aũt impedit. Simplicitas aũt dicit indiui ſioneʒ ſimplłr.vnde foꝛme ſimplices dicũt᷑. Vnitas ñ ne⸗ ceſſario dicit indiuiſioneʒ ſimpłr ſ̊ quo. Ex ſimpłr eniʒ diuerſis efficit᷑ vnum.vnde etſi pnĩa ſimilitudine repñta tionis eſt vnum:non tamen ſimptr. ſed ſimplex dicit᷑ ga ſanctificat.q Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ſacerdos mĩſtrat ſac⸗ mentum ⁊ nõ miniſtrat ꝑtes ⁊c. Rñſio.ſacramentũ no⸗ ue legis imagineʒ gerit ⁊ cauſa exiſiit.vnde ſacẽm ñ attẽ⸗ dit᷑ in ſigniſicatõe im̃ vel efficacia tm̃:ſ in vtroq;. Pre. quelibet confeſſio nõ eſt ſacꝛalis:ſᷣ illa ſola que fit haben ti ptateʒ clauiũ.Aʒ igit᷑ actus confitendi ⁊ ſatiſfaciendi non ſit ab illo qui miniſtrat ipſum ſacr̃m: ſũt tñ ab ipſo vt ſunt ꝑtes ſacramenti. Illud euidẽtius pʒ S. vbi tactuzʒ eſt. vtx ſigna ex ꝑte penitẽtis debeant dici ſacramentum vel ex ꝑte ſacerdotis.l Ad illud qð obijcit᷑. penitens eſt efficiens hoꝝ:h̊ penitẽs non efficit ſacrm ⁊c. Jam pʒ rñſio.Eſt.n. efficiens hoꝝ vt actus ſunt:ᷣ nõ vt ſunt ſa⸗ cramentalia ſiue ꝑtes ſacramenti ꝑ ſe loquẽdo.lʒ quodã modo materialr. Ad illud qð obijcit᷑.q; deꝰ punit cit condignũ:igit᷑ peccatũ cõmiſſum coꝛde ⁊c. Dicendum homo peccando meret᷑ redigi ĩ nihilũ.vñ deꝰ punit pec⸗ catoꝛeʒ citra condignũ relinquẽdo illi eſſe. qð ꝗdẽ bonũ cit: facit dignos fructus pnie. igit᷑ ſatiſſactio ẽ fruct? pe⸗ eſt in ſe ⁊ oꝛdinatũ in pena. vnde LTreñ.iij. Miſcdᷣie dñi quia non ſumus conſumpti. Pret.quia iniuriat᷑ peccã⸗ cilli qui eſt infinitus poteſtate ſapia bonitate:meretur penam infinitazʒ non ſolũ duratiõe ſᷣ intenſione.vñ eo q; ens in pena punit᷑ pena finita aceꝛbitate:punit᷑ citra cõ⸗ dignũ. QNð igit᷑ obijcit᷑.ꝙ punit citra meritũ. Dicenduʒ ꝙ cũ dicit᷑ punit citra condignũ: ̊ eſi punit pena mĩoꝛis acerbitatis qᷓ; meruit peccatoꝛ..Ex H̊ nõ ſeꝗt᷑ ꝙ nõ dʒ pu nire peccatum coꝛdis niſi ſolũmodo pena coꝛdis.4¶ Ad illud Aug. ꝙ tres ſunt dꝛñtie peccati. in coꝛde. in facto. in conſuetudine vel verbo.quibo occurrit᷑ ↄtritione ↄfel⸗ ſione ſatiſſactione. Dicendũ ꝙ nõ vult dicere ꝙ pcĩo coꝛ⸗ dis occurrit᷑ remedio qð eſt ↄtritio.⁊ peccato oꝛis reme⸗ dio qð eſt cõfeſſio.⁊ peccato oꝑis remedio qð eſt ſatiſfa⸗ cetio.ſed vult dicere ꝙ vnicuiqʒ hoꝝ eſt occurrendũ h̊ tri⸗ plici remedio.qð pʒ ꝑ boc:q augꝰ.vocat peccatuʒ ĩ vᷣbo peccatuʒ noxie defenſiõis.quo peccat hõ qñ nitit᷑ ad de⸗ fenſioneʒ peccati ſui.vnde dicit augꝰ.Eſi peccatũ coꝛdis ⁊ peccatũ oꝑis.ſᷣm ꝙ dicit᷑ peccatũ oꝑis coĩter qñ cõſen ſus libidinis interioꝛis ꝓgredit᷑ in opus quodcũq;: ſiue ſit opus oꝛis ſiue manus ſiue alterius oꝛgani.⁊ peccatũ conſuetudinis vel verbi. ⁊ ſumit᷑ peccatũ ↄſuetudinis vlł verbi /ꝓ vna dꝛñtia peccati.quia peccatũ verbi defenſio⸗ nis quaſi conſequẽs eſt vel annexũ peccato ↄſuetudinis. ¶Silr dom ad aliud quod dicit Joh.os aureũ. ꝙ licut tribus modis deum offendimꝰ:ſic triba modis ſatiſſacia mus. hoc nõ dicit᷑ ꝗa de peccato coꝛdis ſatiſfſaciamꝰ vno modo ſiłr ceteris:ᷣ intelligendũ ẽ q ꝓ vnoquoq; pec⸗ cato ſatiſfaciamus his tribo modis. VUn comꝑatõ reme dioꝝ ad peccata intelligenda ẽ in genere indiſtincte.Gᷣ eſt: ſicut ſunt tres moꝛbi ĩ genere actualis moꝛtał:⁊ tria ſunt remedia in genere.non ita ꝙ tria tribo diſtincte rñ⸗ deant: ſ̊ ſingulis oĩa.q Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ ſatiſfactio eſt fructus ⁊c. Dicendũ ꝙ ſatiſfactio non eſt fructus pe⸗ nitentie ꝓpꝛie loquẽdo:ſed quo.quia in ꝑtibo pnie ſatiſſfa ctio immediatius ſe hʒ reſpectu fructus.q; illa marime appꝛopinquat᷑ beatitudini que eſt fructus pnie.Contri⸗ tione.n.recõciliamur deo.ↄfeſſione eccie.ſatiſfactiõe ap⸗ pꝛopinqᷓmur beatitudini. Vel põt dici ꝙ.üij. Math. fru⸗ ctus pnie dicit᷑ pnĩa fructuoſa: vt que eſt ↄſummata ꝑ ſa tiſfactõʒ.vnde facite dignos fructus pnie.i.fructuoſam pnĩam.i.ↄſummatã ſatiſfactõʒ.Dignꝰ aũt ẽ fructꝰ pnie: id eſt digne ⁊ fructuoſa ẽ facta: qñ quãtitas ⁊ q̃litas pe⸗ ne in ſatiſfactõe rñdent quantitati ⁊ q̃litati culpe.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ꝙ nulla gr̃a fit penitenti ſatiſſactõe ⁊c̃ · Dicendũ ꝙ ſatiſfactio vt eſt iniuncta ab hñte ptãteʒ cla⸗ uiũ:eſt ꝑs pnie. Iniũgens aũt penam ſatiſfactõis ſoluit ⁊ ligat penitentẽ:ſoluit a pena purgatoꝛij ⁊ ligat ad tem poꝛaĩeʒ.penitẽs igit᷑ ſoluens illam penam tꝑalem abſol⸗ uitur a debito pene purgatoꝛij: que incõꝑabilit grauioꝛ eſt. Si aũt otemnit ſoluere illà:efficit᷑ reus eterne.Si au tẽ eẽt preuẽtus eo ꝙ illaʒ ſoluere nõ poſſz: ſatiſfaceꝛet in purgatoꝛio młto grauioꝛe.vñ pʒ ꝙ ſatiſfactõe fit magna gratia penitenti. ¶¶ Ad hoc qð querit᷑ de ↄtritõne: ꝙ nõ videt᷑ eſſe ꝑs.Dicendũ ꝙ pnĩa duo ↄcernit.efficaciã ſiue cauſalitatẽ:⁊ ſignificatõʒ.ↄtritio igit᷑ interioꝛ eſt ꝑs eiꝰĩ⸗ qtum eſt cauſa.lʒ.n.pnia ſit ⁊ cã ⁊ ſignũ:nõ ꝗꝓpter h̊ oꝑ⸗ tet ꝙ quicꝗd ſit ꝑs illius ſit ſiłr.q Ad illud qð obijcit᷑ q duo ſunt modi pꝑfecte pniĩe:cõfeſſio ⁊ emendatio ſicut dic glo. ibi.Cogitabo ꝓ peccato meo.Dicendũ ꝙ vt ibidem pʒ.pᷣmiſſum eſt ibi de contritõe.ibi: doloꝛ meus in cõſpe⸗ ctu meo ſemꝑ.vñ glo.inde dolet quia deliꝗt.vnde ibidem in glo.vult dicerequia doloꝛ ↄtritionis pcedit accuſatio nẽ ↄfeſſionis.nec hec ſufficiũt ad pfectã pnĩam: ſ exigit᷑ emendatio ꝑ ieiunia:ſletus:⁊ hmõi. vñ inſinuatur ĩ illa glo. comꝑatio eoꝝ que ꝑficiũt pniam.i.ↄfeſſiõis ⁊ emen dationis ad illud qð inchoat pnĩam.ſ.contritõz.vñ cuʒ dicit glo.duo modi ſũt ꝑfecte pnĩe.ſenſusẽ: duo mõi ſũt gqbo pnia inchoata in contritõe ꝑficit᷑.¶¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ xc glo. ſuꝑ illud.Oñe ne in furoꝛe. qꝛ ibi ñ fit mentio de ofeſſione neq; de ↄtritione.Dicẽdũ ꝙ ſatiſfactõ tenet᷑ co⸗ Ni cci⸗ tur pu Da to. i⸗ N remne icr ds ce ſie cgti no ſſio⸗ nis. cit cia no ec⸗ ene e. Itria teri⸗ eti⸗ 8ne⸗ e ſne 1/ ue o tg ndi biden e ben gſne n riit chn ſ „ iß 601 ¶ Nueſtio plexiue:2 ſic ↄprehendit tres ꝑtes pniĩe.ſatiſfacẽ.n.ſacꝛa mẽtalit ſᷣim ꝙ pena eſt ſacrm eccie:ↄpᷣbendit ↄteri ⁊ cõfi⸗ teri ſatiſfaceꝛe ꝑtialit dictũ. Elel pt dici. ſub luctu cõ prehendit᷑ cõtritio q̃ ẽ luctꝰ interioꝛ aie. ſic tãgũtur ibi due ꝑtes pnĩe.nõ tangit᷑ tercia ſcʒ ↄfeſſio:qꝛ ſunt mõi p̃⸗ cipui remiſſionis q̊ͥs tangit. In ꝑtibo pnĩe mogi ſunt pᷣci pui remiſſionis:ↄtritio ſatiffactio. altera. n. dimittit cul pa:reliqua dimittit᷑ pena. lʒ eni oↄfeſſione erubeſcẽtie an⸗ nexe remittit᷑ aliquantulũ de pena:G̊ᷣ nõ fit ↄfeſſione ſim⸗ płr.vnde ꝑtiũ pnie pᷣcipui modi remiſſionis ſunt cõtritõ ſatiſſactio. ꝓpter qð in enumeratõe precipuoꝝ modoꝝ nõ nu o. embꝛn ſecũduʒ Gnſequent᷑ querit᷑.cuiuſmodi ſunt partes ſcʒ vtꝝ ſint ꝑtes integrales vel ꝑtes ſubie⸗ A(Axctiue vel eẽntiales. O ſubiectiue videt᷑ ſic ſte cõtritus eſt pemtẽs. hec ↄñtia ẽ nccia nõ tm̃ quia foꝛme que cõcernũt᷑ conueniũt ſubiectis:hᷣ ra tõne babitudinis ſoꝛmaꝝ adinuicẽ.igit᷑ hec eſt vera. Si ↄtritio eſt: pnĩa eſt. ↄtritõ eſt pnĩa.ᷣ h eſt predicatio to tius de ꝑte.igit᷑ ꝑs eſt ꝑs ſubiectiua. hac eadẽ rõne videt᷑ ; ofeſſio ⁊ ſatiſſactio ſint ꝑtes ſubiectine.4: Ytem la. xlũj. Qarra ſi quid habes vt iuſtificeris.alia lr̃a. dic in⸗ iquitates tuas vt iuſtificeris.Ex Hᷣ videt᷑ ad ↄfeſſioneʒ peccati ſequit᷑ iuſtiſicatio i mpij. Juſtificatio impij cõuer tit᷑ cũ pnĩa.igit᷑ pnĩa ſequit᷑ ad ↄfeſſioneʒ.⁊ ita vt pꝛius. Itez triplex eſt pcẽm. coꝛdis.oꝛis.oꝑis.⁊ huic triplici peccato rñdet triplex remediũ.ſ.ↄtritio coꝛdis.confeſſio oꝛis.⁊ ſatiſfactõ oꝑis..ſẽ̊ᷣ vnũquodq; pctoꝝ ẽ ꝑs ſubiecti na peccati ſimplr.igit᷑ ſiłr videt᷑ vnũquodq; remediuz eſt ꝑs ſubiectiua remedij generalis.i.pnie ſimplr. 4 Ite cõteri eſt penitere:̊ ↄtritio ẽ pnĩa.ſiłr ↄfiteri ẽ penitẽ: S confeſſio eſt pnia.ſilr d ſatiſſactõe.⁊ ita hec ſunt paꝛtes iukieee /Aöind, unci ꝑte ſubiectiua exñte:exiſtit totũ.̊ nõ eſt h. ¶¶ Iteʒ numeratis ꝑtibo ſubiectiuis n merat᷑ totũ.ſi igit᷑ iſie ſunt ꝑtes pnie ſubiectiue cum ſin tres:tres ſunt pnie.aut igit᷑ tres pnĩe virtutes: aut tria ſacꝛza.quoꝝ vtrũqʒ falſuʒ. 4! Iteʒ videt᷑ ꝙ nõ ſint partes integrales.qꝛ totu integrale aut eſt ſuba feta: ant ſuba ĩ fieri. Si pꝛimo mõ:igit᷑ exñte toto ⁊ ꝑtes oẽs exiſtũt.qð nõ eſt H. Si ſecũdo:igit᷑ ꝑtes ſunt ſimul ↄtinuatiõe.qð ñ eſt H. ¶ Iteʒ videt᷑ ꝙ nõ ſunt ꝑtes eẽntiales.nulla enim illaꝝ eſt foꝛmale vel materiale reſpectu alteriꝰ Ad Hᷣ dicũt quidã.qꝙ pnia vno modo dẽ punitio ſimpłr ꝓ pec⸗ catis:ſm ꝙ dicit᷑ pnĩa penaʒ tenẽs. ꝓut dr penitet me.i. pena me tenet.⁊ ſm h̊ ↄtritio cõfeſſio ſatiſfactio ſũt ꝑtes ſubiectiue pnĩe:qꝛ de qualibet põt dici ꝙ ſit punitio ſiue pena tenẽs.Alio modo dicit᷑ ſufficiẽs punitio abſoluens reũ ab omni foꝛo ſcʒ in foꝛo dei in quo abſoluit᷑ ꝑ contri tionẽ:⁊ in foꝛo eccĩe militantis in quo abſoluit᷑ ꝑ cõfeſſi⸗ oneʒ ⁊ ſatiſfactioneʒ pene iniuncte ab eccia: ⁊ in foꝛo ꝓ⸗ prie conſcĩe in quo abſoluit᷑ ſatiſfaciendo ſufficienteꝛ ſᷣm dictamen ꝗprie conſcie.Quia.n.peccat in deũ ꝑ moꝛta⸗ le ⁊ in ecciaʒ ⁊ in ſe:debet ſatiſfacere ⁊ in foꝛo dei ⁊ eccĩe ⁊ ꝓprie conſcĩe.In foꝛo ꝓprie conſcĩe dico:qꝛ cõpleta pe nitentia iniũcta ab eccĩa.ſi dicat ei conſcia ꝙ illa ſatiſſfa⸗ ctio nõ ſufficit ad delendũ magnitudinẽ pene pct᷑i ſui: nõ eſt abſolutus qᷓtũ ad foꝝ ſuum.vnde ad hoc ampliꝰ tene tur ſe punire.debet.n.addere pnie iniũcte.vnde debet fa cere iudiciũ in ſeipſo ⁊ deſeipſo: m illð.j.coꝛint᷑.xj. Si noſmetipſos diiudicaremꝰ nõ vtiq; diiudicaremur.hʒ eĩ quilibet in ſe regeʒ iudicẽ qui debet reprimere motꝰ illi⸗ citos ⁊ iuſticiã facere de ſeipſis tanqᷓ de plebe peccante. iſte rex eſt ſpũs ſiue ſuꝑioꝛ ꝑs rõnis.vñ ꝓuer.xx.Rex qui ſedet in ſolio iudicij diſſipat omne malũ intuito ſuo. ⁊ pnie ſic ſumpte ſunt ꝑtes integrales.il Aliter videt᷑ di cendũ:qꝛ queſtio eſt cuiuſmodi ſunt ꝑtes pniĩe ſacr̃i.Di⸗ cendũ & eſt ꝙ nullo mõ ſunt ꝑtes ſubiectiue neq; eſſentia les. Integrales aũt pñt aliquo mõ dici:nõ tñ totius exi⸗ ſtentis vt ſba facta bᷣ vt ſba q fit.Suba aũt que fit ẽ duo .lxvij. bus modis.aut vt continuũ vt tempꝰ:aut vt diſcretuzʒ vt oꝛo.q̃ exñte ñ ſimul ſunt oẽs ꝑtes illiꝰ:ſ̊ ſuccedit vnaol⸗ teri debita mẽſura ⁊ interceſſiõe.iuy hãc ſiłitudinẽ q̃ ſcʒ or̃o dẽ totũ integrale reſpectu ꝑtiũ illiꝰ.⁊ ꝑtes eiuſdẽ ꝑ⸗ tes integrales:qͥdãmodo dici pñt ꝑtes pnie.ſ.oↄtritio cõ⸗ feſſio ſatiſfactio ꝑtes integrales. integrãt.n.ꝑfectã peni tentiã ſuccedentes ſibi ſ̃m debitũ tꝑis interuallũ ⁊ earũ dem diſtinctõʒ. ¶¶ Ad h̊ igit᷑ qdᷣ obijcitq totiꝰ integꝛał qꝗᷓ eſt vt ſuba q̃ fit:ꝑtes ↄtinuatõʒ hñt.Dicẽdũ qꝙ h ñ ẽ verũ generalrxr vt ex dictis pʒ. 4 Ad alið qð obijcit᷑. ꝙ ſi aliꝗs &tritꝰ ẽ penitẽs.vñ hec ẽ vera:ↄtritio ẽ pnĩa.pʒ rñſio ex pᷣma diſtinctõe.bñ enĩ verũ ẽ ꝙ ↄtritio ẽ pnĩa inqtũ pnĩa eſt ideʒ qð punitio:nõ aũt inꝙtũ ẽ ſacrm. ¶ Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ ꝑtes pct̃i ſunt ꝑtes ſubiectiue pcti ⁊c.dõm ꝙ ñ ſeꝗt᷑.tria eni pcta.ſ.coꝛdis oꝛis oꝑis:ita ſe hñt.ꝙ vnum⸗ qᷣdqʒ illoꝝ ſingularit ⁊ diſtincte pctm ẽ ꝑſe. ſ̊ ꝑtes pnĩe nõ lunt ſingłaria remedia ⁊ diſtincta:h̊ oẽs vnũ ſunt re⸗ mediũ.4l Ad illud qð obijcit᷑ de ofeſſione. ꝙ ad illã ſeqꝗt᷑ iuſtificatio pcti. Dicẽdũ ꝙ nõ ſegt᷑:qꝛ tota rõ iuſtificatõ⸗ nis fit in ↄfeſſione.ſᷣ̊ qꝛẽ vnũ illoꝝ q̃ cooꝑãt᷑ ad iuſtifica/ tionẽ. Pret᷑.ſᷣm lr̃aʒ nzaʒ loqꝗt᷑ ibi de narratõe meritoꝝ. 2 Aponit᷑ iſtud verbũ g volẽtes iuſtificare ſe ꝑ narrationẽ meritoꝝ.lr̃a tñ.lxx.eſt:dic inigtates.ſ̊ vt dic ibi glo.hoc addiderũt de ſuo.⸗¶. Ad illð qð obijcit᷑ꝙ ↄteri ẽ peniteꝛc ⁊c̃.dm ꝙ ſᷣm ꝙ penitẽ dicẽ̃ actũ pnie ſacꝛi: ꝓut cõcernit actũ otritõis ↄfeſſiõis ⁊ ſatiſfactõis:aliud impoꝛtat pe⸗ nitẽ ꝙᷓ ↄteri.nec ẽ p̃dicatio totiꝰ de ꝑte ſubiectiua. Queſtio.lxvij.de contri⸗ tionis quidditate. Eqnitur de ꝑtibus pnie in ſpẽali.Et pᷣmo de ↄtritõe.Scðo de ↄfeſſioe. LTercio de ſatiſfactõe. De cõ tritõe q̃rũt᷑ ſeptẽ ĩ generali. Prĩio ð ipᷣa q̃tũ ad ꝗdditatẽ. Scðo qtũ ad q̃litatẽ. ercio qᷓtũ ad obiectũ. Quarto qᷓtũ ad effectũ. Quinto ĩtũ ad oꝛdinẽ. Sexto qtũ ad oꝛiginẽ· Septĩo qᷓtũ ad im pletõʒ.4. Circa qdditatẽ qrũt᷑ hec.Prio.qd ſit re.Scðo qd ſit noĩe.Lerxcio.qd ſit diffinitõe. — AA E pᷣmo duo querũt᷑. Pꝛimũ eſt. vtx vtritio ſit doloꝛ. Secũdum. vtꝝ doloꝛ cõtritiõis ſit ctio vel paſſio. . rticulus prunꝰ Irca primũ ſic.pnia ẽ doloꝛ ⁊ amaritudo men tis ꝓ petis q̃ ꝗiqʒ ↄmiſit.Sᷣ h̊ ñ ẽ cõfeſſio neq; tiſfactio.̊ ↄtritio.il Itẽ augꝰ.dolendũ eſt ⁊ doloꝛe purgãdũ.ᷣ cõtritio ẽ illð ĩ pnia qð pcta purgat.S oↄtritio ẽ doloꝛ. ¶. Itẽ deſcribit ſic. Cõtritio ẽ doloꝛꝙ pec⸗ catis aſſumptꝰ cũ ꝓpoſito ↄfitẽdi⁊ ſatiſſaciẽdi¶ Cont᷑. Aug. xiiij. li.de ci.dei.xv.c.diſtiguit duplicẽ doloꝛẽ.ſ.car⸗ nis ⁊ mẽtis.diẽc eĩ.doloꝛ er carne ẽ q̃dã ab eiꝰ paſſiõe diſ ſenſio:ſiẽ aĩe doloꝛ ꝗ triſticia nũcupat᷑ ẽ diſſenſio ab alijs rebo qᷓ nobis nolẽtibo accider̃t.hec aug. Sʒ otritio nec ẽ doloꝛ carnis nec mẽtis. O ñ carnis pʒ.qꝛ doloꝛ iſie ẽ diſ⸗ ſenſio a paſſiõibo carnis ſiue Fnamils.s penitẽs ill oſen tit ⁊ de ilł gaudʒ.Qec ẽ doloꝛ mẽtis:qꝛ ille ẽ triſticia q eſt diſſenſio ab his q̃ nobis nolẽtibo accideꝛt. ̊ ſi aligs doloꝛ requirit᷑ in pnĩa:ille eſt doloꝛ de peccatis cõmiſſis. vᷣ illa nõ acciderũt nobis nolentibo. Quia vt dicit augꝰ. pctm eſt ita voluntariũ ⁊c. eſt doloꝛ mentis.4: Si diceret᷑ ꝗꝙ pct᷑a lʒ in ꝑpetratõe fuerũt volita:nihilominꝰ penitẽti 2 cõtrito diſplicẽt ⁊ ſunt nolita.Cõtra.doloꝛ eſt ex coniun⸗ ctione diſcõuenientis.ᷓ ab oppoſitis ex diſſenſiia diſcon uenienti nõ doloꝛ eſt ̊ gaudiũ. ſi peccata diſplicẽt ⁊ per contritõʒ diſſentit ꝗs a peccatis:videt᷑ ꝙ contritio nõ ſit doloꝛ ̊ gaudiũ.⸗¶ Stez cõtritꝰ dolet de peccato facto.aut ᷣqꝛ vuit ipᷣm eẽ factũ:aut qꝛ nõ vult. Si quia vult: cum ℳ% factum ſit tunc euenit qð vult.Si qꝛ ñ vult: ſ̊ oĩis volun tas ẽ indiſcreta que appetit impoſſibile ⁊ refugit ncciuʒ. Scũ volutas ↄtriti nõ ſit talis:pʒ ⁊c᷑.¶ Si dicas ꝙ veꝝ eſt de volũtate abſoluta:ſᷣ ñ ð velleitate:⁊ talis ẽ ↄtritõ. Cõtra.ↄtritus hãc hʒ voluntatẽ a vᷣtute ⁊ gra infſoꝛma⸗ tiua.ſ̊ oĩs talis ↄſiſtit in pleno ↄſenſu.ᷓ volũtas ↄtriti ñ eſt velleitas ſ̊ plena volũtas.⁊ ita nulia ẽ iſta rõ.¶ Iez differt doloꝛ ⁊ timoꝛ.qꝛ doloꝛ ẽ affectio de pnñti malo: ti⸗ moꝛ de futuro.ſ̊ peccatũ ẽ preteritũ:⁊ de eo ẽ ↄtritioꝗn eſt doloꝛ. ¶ Si diceret.ꝙ etſi peccatũ ꝓpetratũ nõ ſit pns in affectu:eſt tñ pñs in aſpectu. Silr põt dici.ꝙ illð qð eſt futuꝝ ẽ pñs ĩ aſpectu.q̊ᷓ doloꝛ ẽ de futuro malo.⸗ Itẽ ſicut penitentẽ ncce ẽ dolere:ſilr ⁊ ncce ẽ pudẽ: ſiłr ⁊ gau dere. Aug. doleas ð doloꝛe gauceas Kno, dm ꝓ ſic pctm ↄmittit᷑ ꝑ ↄſenſuʒ volũtatis rõnalis:ſic delet᷑ peꝛ diſſenſuz eiuſdẽ.diſſenſus aũt a re quã impoſſibile eſt ñ eẽ:eſt doloꝛ.⁊ doloꝛẽ agquat.igit᷑ ↄtritio q̃ ẽ diſſenſus:eſt doloꝛ ꝑ eẽntiaʒ. 4! Ad illð ꝗ̊ qð primo obijcit᷑.dõm ꝙ re⸗ uera eſt doloꝛ mẽtis:⁊ ſicẽ̃ tactũ eſt.lʒ.n.peccatũ in peꝛpe tratõe fuerit voluntariũ:nihilominꝰ exñte pnĩa ñ eſt vo luntariũ.vñ cũ penitemꝰ de peccatis dolemꝰ.⁊ doloꝛ ille ẽ de reb q̃ accidũt nobis nolentibo.i.de his q̃ vellemꝰ nõ accidiſſe.Alit᷑ dicũt aliꝗ.q; cũ ꝑpetratiõe peccati multa accidũt peccantibo nolentibo.vt offenſa dei.leſio natura⸗ liũ.priuatio gtuitoꝝ ⁊ alia hmõi.d quibo dolendũ ẽ.vñ Außs.dolendũ eſt nõ ſoluʒ qꝛ peccauit:łᷣ qꝛ viꝛtute ſe pua uit. Hᷣ̊ h̊ͥ nõ ſufficit:ĩmo debet eẽ doloꝛ de eo ꝙ fuit volüta⸗ riũ.ſ.de ipſa delectatõe.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ diſſen⸗ ſus a re diſcõuenienti adgenerat gaudiũ ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt qñ ẽ tm̃ diſſenſus:vtpote qñ diſſentit ab acti one peccati:⁊ illð refugit ⁊ aſpernat᷑.⁊ hoc caſu nõ eſt do loꝛ ſ̊ gaudiũ.Sʒ qñ eſt diſſenſus cũ ↄiunctõne:tunc ẽ do⸗/ loꝛ.⁊ ita eſt in contritõe:quia nollet peccaſſe:⁊ tñ ncciuʒ eſt ipᷣm peccaſſe.q Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ volũtas ratõna lis ⁊ diſcreta non eſt eius qð eſt ſimptr impoſſibile.dðm ꝙ non eſt inconueniens velle impoſſibile velleitate abſo⸗ luta. Vel ſic.Eſt loqui de impoſſibili q;tum ad agenda: 2 m bunc reſpectum non eſt voluntas oꝛdinata impoſſi/ bilium. Et eſt loqui de impoſſibili qtum ad facta: ⁊ ẽm hunc reſpectum voluntas oꝛdinata eſt impoſſibiliũ. Ra tionabiliter.n.⁊ oꝛdinate licet velle non feciſſe qð deme ritoꝛie factum eſt:lʒ non feciſſe ſit impoſſibile. Honꝰenĩ filius vellet patreʒ ſuum nõ eſſe moꝛtuũ. 4¶. Ad aliõ qð obijcit᷑.ꝙ virtus eſt in pleno conſenſu ⁊c. GSicendũ ꝙ ſen ſus diminutus ſiue ſemiplenus. aut eſt ꝓpter defectũ ex ꝑte voluntatis:ſicut eſt de pigro.de quo ꝓuerb.xiij.vult non vult piger.⁊ talis voluntas nõ eſt virtutis vel gra tie.aut ꝓpter defectum voliti:vt qñ eſt impoſſibile eẽ.⁊ ta lis bene eſt a vutute.vt patet in affectu pietatis:vbi qũqʒ eſt plenus conſenſus a ꝑte volũtatis eo ꝙ eſt reſlexio vo⸗ luntatis ſuꝑ ſe.⁊ ſic vult ſe velle.¶ Ad illð qð obijcit᷑.q; doloꝛ eſt de pñti ⁊c. Dicendũ ſicut tactum eſt:q; doloꝛ eſt de pñti ſᷣm aſpectum.¶ Ad illð qð obijcit.ꝙ ſilr futurũ eſt preſens ſᷣm aſpectũ ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc bñ põt eſſe de futuro pᷣ non inqtum futurũ:ſᷣ inqᷓtum eſt pñs aſpectui ꝑ preſumptioneʒ vel certitudinẽ. vt ſi conſtet alicui ꝙ dã niſicabit᷑ cras in re multũ dilecta:nccio dolet.non ex hᷣ ꝙ damnũ eſt futurum:ſed iam preſumptũ vel certũ.PDꝛet᷑. peccatum de quo conterit᷑ quis etſi nõ ſit pñs ſᷣm ſubſtã⸗ tiam vel eſſe:tamen eſt preſens in effectu ſeʒ damnifica⸗ tõis.nunqᷓ;.n.recuꝑatur damnũ qð incurrit peccatoꝛ ex amiſſione tꝑis quo ꝑſiſtit in peccato ⁊ priuatõe virtutũ ⁊ alioꝝ in quibo damnificat᷑.¶ Ad vltimũ dðm.ꝙ cõtri⸗ tio eſt doloꝛ ꝑ eẽntiã ſicut infra patebit.doloꝛ enĩ vno mõ eſt diſſenſus voluntatis:qui diſſenſus eſt de eſſentia ↄtri tionis. Ad hmõi autez diſſenſuʒ ſequit᷑ pudoꝛ ſᷣm ꝙ diſ⸗ ſentit᷑ a peccato tanqꝙᷓ a pudoꝛe. ↄſequitur etiam gaudiũ Em ꝓ illo diſſenſu ſentit᷑ñ elongatio a peccato.vñ pudoꝛ ⁊ gaudiũ non ſe habent in illa ꝓpinquitate ad contritõnezʒ in qua ſe hʒ doloꝛ. ticulus ſecũdus Onſequẽter queꝛit᷑.vtꝝ doloꝛ ↄtritõis ſit actõ 6 vel paſſio. actõ:videt᷑.iiij.ſent᷑.di.xvj.Cõ Aehunerio nobis ibi ↄmendat᷑. Scindite coꝛda vꝛa ⁊ nõ veſtimẽta veſtra Yoheł.ij. Ex h̊ pʒ ꝙ ↄtritõ ſciſ⸗ ſio quedã coꝛdis eſt.q̊ actio eſt.nõ igit᷑ paſſio.⸗. It/ vtri tione ſiue doloꝛe ꝗ eſt ↄtritio meremur. igit᷑ ẽ actꝰ vᷣtutis vel ipſa virtus.igit᷑ nõ ẽ paſſio.q Itẽ ↄfeſſio actꝰ ẽ virtu⸗ tis ſcʒ obediẽtie.ſᷣm ꝙ ↄfeſſio eſt ĩ pcepto ſiue exequit᷑ vt eſt in pᷣcepto.ſatiſfactio eſt actꝰ iuſticie.ſiłr &̊ videt᷑ ꝙ cõ tritio eſt actus alicuiꝰ virtutis.¶ Itez ↄtritio ẽ doloꝛ aĩe bᷣ doloꝛ aie eſt diſſenſio ab his rebo q̃ nobis nolẽtibo acci dũt ᷣm Aug.diſſenſio aie actꝰ ẽ.̊ ⁊c.¶ Cõtra.Math. iij. Pniĩaʒ agite. Glo. Sine doloꝛe nulla ſunt vulnera: ſi vitalia mẽbꝛoꝝ ñ fuerint circũmoꝛtua.gr̃a ẽ ꝙ ſentit: ſen tiẽs querit ſanitateʒ. hec glo.Dicit ꝙ gea eſt ꝙ ſentit. cõ⸗ ſtat ꝙ h̊ dicit᷑ actiue.ſ.qꝛ facit vulneratuʒ ſentire.ſed ſen ſus ſᷣm ꝙ vulnerati eſt:paſſio eſt.ᷓ doloꝛ quẽ ſentit vulne ratus mediante gra paſſio eſt.¶ Iteʒ in peccato eſt dele⸗ ctatio ⁊ ↄſenſus.in delectatõe inchoat᷑:in ↄſenſu ↄſũma⸗ tur.his duobo rñdẽt duo in ↄtritõe que ẽ remediũ pecca⸗ ti.ſceʒ doloꝛ ⁊ volũtas ſiue ↄplacẽtia doloꝛis. ſicut igit᷑ ex ꝑte peccati delectatõ eſt paſſio.eſt.n.paſſio mulcebris. ſi militer ex ꝑte ↄtritõis doloꝛ rñdens delectatõniẽ paſſio. 4 Item doloꝛ timor gauckium paſſiones dicunt᷑ a pho.⁊ ita vt hrius. Kñſio.ꝙ doloꝛ dicit dupkr. Vno mõ ipſe diſſenſus voluntatis ab ipᷣo peccato.Alio mõ paſſio re⸗ ſultans in diſſentiente ex illo diſſenſu.diſſenſus autẽ iſte eſt de eſſentia contritõnis: paſſio aũt ipſa eſt effectꝰ ulliꝰ. Contritio & eſt doloꝛ qui eſt diſſenſus ꝑ eẽntiam. doloꝛ ꝗ eſt paſſio ꝑ concomitantiã.Ex his pʒ rñſio ad predictai ꝑte.¶¶ Ad illud ꝗ̊ qð obijcit᷑.ꝙ ſenſus doloꝛis ẽ paſſio ⁊c̃. dðm ꝙ ille ſenſus ñ eſt de eẽntia ↄtritõnis:ᷣ potiꝰ diſſen ſus a Jeanſat rolor q ẽ ↄtritio nõ eſt ſenſus de qͥ loqui⸗ tur glo.ſ̊ cũ ſenſu.Vñ dicit ſine doloꝛe nulla ſunt vulnẽa ſi vitalia mẽbꝛoꝝ non fuerint circũmoꝛtua.⁊ ſubdit cãm dicens.gꝛa.n.ſentit ⁊c.i.facit ſentire ſcʒ vulnera: cũ quo ſenſu eſt doloꝛ.¶ Ad ̊ qð obijcit᷑.ꝙ in peccatoẽ delecta⸗ tio ⁊ ↄſenſus.delectatio illa paſſio eſt. 41 in otritõne do loꝛ rñdens delectatõni debet eẽ paſſio.Rñſio.ꝙ ẽ q̃dam delectatio que relinquit᷑ in aĩa ex ↄpᷣhenſiõe delectabilis que ẽ pura paſſio:que inqtũ hmõi nunqᷓ eſt pctm.poſt H̊ delectatio ſequit᷑ volũtaria.ad hmõi.n.delectatõʒ ſequit velle delectari: ⁊ tũc incipit eẽ pctm.qꝛ nũqᷓ; ẽ pcẽm ſine volũtate vera vel interpᷣtatiua.Ad hoc ſequit᷑ ↄoſenſus in opus:⁊ tũc eſt ↄſummatũ peccatũ. Dicendũ eſt igit᷑ ꝙ do loꝛ ↄtritionis qui eſt diſſenſus Apꝛie: rñdet velle delecta⸗ ri.velle dico vere vel interpᷣtatiue. Vñ doloꝛ volũtariꝰ g eſt ↄtritio rñdet velle delectari.nõ aũt rñdet illi delecta⸗ tõni que relingꝗt᷑ ſolũ ex aprehenſione delectabilis.dolor aũt ille qui relinquit᷑ ex aprehenſione peccati: rñdet de⸗ lectationi illi q̃ eſt ſolũ paſſio. Ad vltimũ pʒ rñſio.qa doloꝛ vno modo eſt paſſio ſicut timoꝛ ⁊ gaudiũ.alio mõ eſt actio. . embꝛũ ſecunduʒ Onſequẽter querit᷑ de rõne hꝰ noĩs ↄtritõ. qꝛ cũ ↄtritio ſit actio ꝑ eẽntiã ⁊ ñ paſſio vt tactũ ẽ:videt᷑ ꝙ debeat expᷣmi noĩe ſignifi⸗ cqãte modũ actõis:nõ paſſionis. vt ita eſſet ↄgruentia modi ſignificãdi ad rez ſignificatiuã. autẽ hoc nomen ↄtritio ſignificet paſſiue:pzẽ ꝑ eius denoĩatm qð eſt ↄtritus.a ↄtritione.n.dicit᷑otritus.⸗¶ Item cũ cõ⸗ tritio ſᷣm ꝙ eſt pars penitentie actum impoꝛtet directe: non paſſioneʒ.aliter enim nõ eſſet meritoꝛia:quare a co⸗ tritione dicit᷑ aliquis contritus ⁊ non cõterens.vt expᷣ⸗ meret᷑ penitens magis agens qᷓ; patiens. ¶ Item conſi⸗ tens denoĩat᷑ actiue nõ paſſiue: ſiłr ſatiſfaciẽs.quare nõ ſimilit᷑ contritꝰ.¶¶ Iteʒ cũ contritio ſit doloꝛ eẽntialr q̃re nõ noĩat᷑ doloꝛ ⁊ non contritio. Iteʒ cũ ↄpunctio qnq; Nueſtio accipiatur ꝓ parte penitẽtie et nõ ꝓ confeſſione neq; ꝓ 1 7 fictile ̃pletũ veneno pct̃i. Juxta illdð deut. xxxij. IFel dꝛa 6 ſatiſfactõe ſed ꝓ cõtritõne: q̃re nõ noĩatur cõpũctio in conũ vinũ eoꝝ. Aquo ↄterit᷑ ẽ duplex mola.vna ſuꝑius 4 enumeratõe ꝑtũ penitẽtie.¶ Iẽ nõne ↄuenieter noiare ſurſum eleuãs:et bec eſt ſpes venie. ex cõſideratõne diui 1 tur hec ꝑs penitẽtie cõtritio vel attritio.¶ Itẽ contritio ne miſericoꝛdie. Alia mola croꝛſum depꝛimẽs timoẽ pe . dicit de con et tritio. vnde con notat aſſociatõem ſilr cõ⸗ ne:veniẽs ex cõſideratõe diuĩe iuſticie.Et de his molis vicit᷑ Deut.xxiiij.ſaõ accipies loca pignoꝛis inferioꝛeʒ et ſuꝑioꝛem molã. Iſtud vas cõterit᷑ vt peccati delectatõ totaliter effundat᷑.ideo dicit᷑ cõtritio nõ fractio.qꝛ fra⸗ feſſio. quare tercia ꝑs ſcʒ ſatiſſactio nõ ſiłr cõnotat aſſo ciatõem vt diceret᷑ cofactio vel aliquid tale.vel qᷓre ma gis iſte ꝑtes cõnotãt aſſociatõʒ qᷓ illa.¶¶ Iteʒ que ẽ ratio tri is 1 methaphoꝛe qua dicit᷑ penitẽtẽ cõteri de pcto.et differẽ⸗ ctio eſt in maioꝛes ꝑtes:cõtritio in miĩoꝛes.et qñ in ma⸗ 1 tia buiꝰ cõtritõis ab illa qua pctoꝛ cõterit᷑ ĩ inferno. Au ioꝛes ꝑtes eſt fractio:ſapoꝛ aliquo mõ remanet.vt at᷑ nõ 40 xta illud ecci.xxvij.cõteret᷑ cũ delinquẽte delictũ.Re remaneat nec ſapoꝛ nec veritas:idðo in ꝑtes minutas cõ ſpõſio ꝙ cõtritio actõem dicit et actõem agẽtis in ſeipᷣo. teritur. hec aũt delectat io totaliter remouet᷑ ꝑ penã eter ſc et qm actio ſiue actꝰ cõplet᷑ quaſi in paſſione ⁊ ĩ facto eẽ nam:et remouet᷑ ꝑ gram.et ido vtrobiq; dicit᷑ cõtritio ⁊ cũ aligs ogit in ſe.actõis eius inducẽs cõplemẽtũ ĩ ipo in pena eterna m illud ecci.xxvij.cõteret᷑ cum delinquẽ . relinquit᷑ qſi paſſio ſiue res facta.ideo cõtritõ vt ẽ in pe te delictũ 2 ꝑ gr̃am.põ.Coꝛ cõtritũ et humiliatũ deꝰ nõ 1 nitente noiat᷑ vt paſſio a ſui cõplemẽto.et dẽ penitẽs con veſpicias.ſed aliter et aliter qꝛ ibi cõteret᷑ in puluerem: tritus.et ex hoc ẽ ꝙ penitẽs cõueniẽtiꝰ dicit᷑ cõtritꝰ qᷓ; cõ nõ vt aliud vas ſiat:qꝛ de impijs dicit.Non ſic impij nõ terẽs:cum ſcʒ qr̃a oꝑante inducat ſue actõis ↄplementũ ſic ſed tanꝙᷓ puluis ⁊c.ſed in cõtritõne gratie ẽ cõtritio n nõ ſic ẽ de cõfeſſiõe et ſatiſfactõe.ĩmo ad hoꝝ cõplemẽtũ ad generandũ vas nouũ ⁊ ſolidũ ꝑ humoꝛeʒ gre et lacri e requirit᷑ aligd extra adiũctũ.vt in cõfeſſione ſacerdos:⁊ marũ:et ideo recte dicit᷑ cõtritio nõ attritio.qꝛ ꝑtiũ tri⸗ i in ſatiſſactõe ſacramẽtali aliquid extra in quo excitetur tarũ eſt vnio vt fiat in bonoꝛẽ.ᷣm illud qð dicit᷑ de pau n et ſic patet reſpõſio ad illud.¶ Ad alind dðm.ꝙ ↄueniẽ lo.Alas electõis eſt iſte mihi Act.ix. Et.ij.thi.ij. Si gs tius noĩat᷑ hec ꝑs penitẽtie contritio ꝙᷓ; doloꝛ.qꝛ cõtritio emũdauerit ſe ab iſtis:erit vas ĩ honoꝛẽ ſanctificatũ.et I nõ tm̃ noĩat doloꝛeʒ ſed doloꝛem intenſum cuinſmõi ẽ ne ſic patet ratio dicti et differẽtia cõtritõis huiꝰ ad illam . ceſſariꝰ penitẽti.frequenter n oꝛ ale barud nec que eſt in inferno. 1 tñ acerbitate doloꝛis conterit᷑.¶ Ad illud qð querit᷑ de . 5. cõpunctõne.dicendũ ꝙ licet cõtritio et cõpunctio idẽ di: I embrum teꝛcium cant vt frequẽtius:tñ differũt ſm rõem.At aũt habetur Onſequẽter querit᷑ ꝗd ſit diffinitõne.Et ſe ab aug. Lacrime ſunt teſtes doloꝛis.qꝛ cõtritõ dicit ipaz diffinit᷑ ſic. Contritio eſt doloꝛ ꝓ pct᷑is aſ⸗ p. doloꝛis acerbitatẽ ſine ſigni expᷣſſione qᷓtum ẽ de ratõne ſumptꝰ.cũ ꝓoſito ↄfitẽdi ⁊ ſatiſfaciendi. ag nomĩs.cõpunctio dicit ipᷣim doloꝛeʒ cũ expᷣſſione ſigni.i. NMualiter ſit doloꝛ tactũ ẽ ſup. Querit᷑ cal lacrimaꝝ.lt em̃ dicit aug.lacrime ſunt teſtes doloꝛis. de hoc ꝙ dicit᷑ aſfũptꝰ.ſiẽ em̃ dicit magr in ſenten.li.iiij. . Sicut em̃ habet᷑ ab yſið.de ſum.bo.Cõpunctio coꝛdis Cõtritio.ↄfeſſio.ſat iſfactio ſunt dona dei ᷣm illud act᷑. ſir eſt humilitas mẽtis cũ lacrimis exoꝛiens de recoꝛdatõe xj. Gentibo penitẽtiã tedit deus ad vitã. igr cõtritio eſt Ni peccati et timoꝛe iudicij..¶ Si ex dictu obijceret ꝗꝙ ptibo potius dolor datus q; aſſumptꝰ. Itẽ qð aſſumit᷑ ẽ ĩ po⸗ penitẽtie ſacramẽti magis cõueniret ꝙ expꝛimerent᷑ no teſtate aſſumẽtis.cõtritio aũt nõ. Heb.xij.i¶ õ inueiĩt pe 1 miĩbo impoꝛtãtibo ſigmificatõem exterioꝛeʒ ꝙᷓ alijs noĩbo mitẽtie locũ q̃q; cũ lacrimis ⁊c.igit᷑ ↄtritio aſſũpta nõ ẽ. . nõ hmõi.dicendũ ꝙ illa ꝑte penitẽtie que eſt cõtritio cõ⸗ Item quare nõ dicit᷑ doloꝛ datus ſed aſſumptus.cum mutat᷑ pena infinita.nõ rõne ſignificatõis ex ꝑte nomi⸗ qcqd meritoꝛiũ ſit nobis:a ſũmo largitoꝛe datũ ẽᷣ. vla. 8 nis: ſed rõne intentõnis ex ꝑte rei mediate gratia vt cau xxvj. Dĩa oꝑa nr̃a oꝑatꝰes ĩ nobis dne deꝰnr̃. Reis 4 ſa pꝛima. ꝓpter qð magis cõgruit ꝗ⸗ expꝛimat᷑ intentio ſio vt dicũt quidã.deus pmo dat ißi aime gr̃aʒ· iðo gra . ꝙ ſignificatio.j Ad illud qð querit᷑.an cõueniẽter noĩa magis ꝓpꝛie ẽ datũ dei q; aſſumptũ.ſ̊ habita gra pt qli⸗ t retur attritio vel tritio.dicendũ ꝙ nõ. Cum em̃ doloꝛ pe bet ꝓp peto doloꝛẽ aſſumere ſiue ↄtritõʒ. iõ dicit doloꝛ al⸗ i nitentialis efficaciã babeat a gratia. cõgruit ꝙ etiaʒ ex ſumptꝰ. Ael pĩ aliter dici.q; aſſumptũ notat rõeʒ medij * ꝑte nomis aꝓponat᷑ aliquid qð cõnetet alſociatõem gre. inter dantẽ ⁊ aſſumẽtẽ.vñ illud qð aſſumit᷑ a datoꝛe ꝓpt ui qð notatur ꝑ boc qð dicit᷑ con. Pꝛeterea. qꝛ ao verã pe qð aſſũptũ nõ excludit datũ.vt aũt oñdat᷑ ꝙ ſiẽ pctzʒ fuit in nitentiã reqiirit᷑ ꝙ penitens de multis doleat que circ, volũtariũ ꝙ doloꝛ otritõis neceſſario dʒ eẽ volũtarius 4 . ſtant peccata cõmiſſa.ↄgruit ꝙ ex ꝑte nomis apponatur dicit᷑ doloꝛ aſũptꝰhec aũt aſſumptio ẽ diſſẽſꝰvolũtariꝰ a aliquid cõnotans aſſociatõem.¶ Ad illud qð qrit᷑ qua⸗ malo ↄmiſſo.¶ Ex his pʒ rñſio ad illð qð qrit᷑.q̃re ma⸗ re in tercia ꝑte penitẽtie nõ ponit᷑ aliquid cõnotãs aſſo gis dicit᷑ aſſumptꝰ qᷓ datꝰ.¶ aũt d̃ nõ inueit locum ciatõem ⁊c̃.dicendũ ꝙ aliter reſpiciũt ipᷣm peccatũ con penitẽtie.verũ eſt qꝛ grazʒ nõ hũit.Iſte aũt doloꝛ pᷣcipue tritio et cõfeſſio:aliter ſatiſſactio.Cõtritio em̃ ſet confe aſſumit᷑ ex tribo. Ex cõſideratõe culꝑe ↄmiſſe:vite eteꝛne ſio nõ ſe olum reſpiciũt ipᷣm genus pct᷑i ſed et circũſtanti amiſſe:moꝛtis eterne bune ſSeg? cũ ꝓpoſito cõfiten as:et illa que ad grauamẽ peccati cõcerrũt. pter quoed di ⁊ ſatiſfaciẽdi.¶ Cõtra.ↄfitet᷑ ꝗs ñ ↄtrit.poſtea vᷣo cõ , ex ꝑte nomĩs eoꝝ apponit᷑ nota ſimultatis. Vnde cõtri⸗ terit.⁊ tũc nõ ncce hʒ id cõfiteri nec illud ꝓponẽ.pt igit tio dicit᷑ quaſi ſimul tritio de multis.ſ̊ᷣ ſatiſfactõ magis cõtritio alicui eẽ:nec tñ ꝓpoſitũ ↄfitẽdi.q¶ Itẽ vt dicit᷑ tã reſpicit iᷣm genꝰ oꝑis ſiue pct᷑i.Et hoc ĩnuit gꝛeg.dicẽs tũ ↄterit᷑ ꝗs ꝙ ſufficit ſua ↄtritio ad deletõʒ culpe ⁊ pene . Sicut arte medicine calida frigidis ⁊ frigida calidis cu talis ñ ncce hʒ nec tenet᷑ ſatiſfacẽ:qꝛ iuſtꝰ iudex ñ exigit g⸗ rant᷑:ita dñs noſter cõtraria cpoſuit medicamẽta pec- ſatiſfactõʒ ꝓ culpa ſupᷣ ↄdignũ.et iõ nec ↄfiteri.pꝛĩcipa ſoft catis. vt lubꝛicis cõtinẽtiam: tenacibo largitatẽ: iracun⸗ liter em̃ fit cõfeſſio vt cognita culpa ſciat ſacerdos imũ⸗ pi dis mãſuetudiem:elatis pᷣciperet hũilitatem. Ecce ꝙ ſa gere ꝓ culpa debits penã:et ꝓpt᷑ erubeſcẽtiã q̃ magna ẽ cſie tiſfactio ꝑ ſe reſpicit genꝰ peccati. Pꝛet.ſic ꝑ nomẽ ↄtri ꝑs ſatiſfactõis.Sʒ dicto mõ ↄtritꝰ ꝗꝓpt᷑ neutrũ iſtoꝝ ne⸗ tõis ⁊ ↄfeſſioĩs notat᷑ ſimultas multoꝝ ſuꝑ ꝗbo dʒ peni ceſſe hʒ ↄfiteri.qꝛ ſatiſfacit ꝓ culpa ⁊ pena ſua cõtritio. dun tẽs dolere et q̃ dʒ fateri:ſimiliter ꝑ nomẽ ſatifactõis no In tali igit᷑ pt᷑ eẽ ↄtritio ſine ꝓpoſito irean⸗ Ra io. 06 tat᷑ ſimultas et pluralitas ꝓ ꝗbo dec ſatagendũ eſt. &. dicẽdũ ꝙ hec notificatio hʒ ĩtelligi habito oꝛdie natali ter⸗ em̃ dico ſatiſfocere:dicit ſufficiẽtiᷣ ĩ oꝑibo ꝗᷓ regrit emẽ in ꝑtibo penitẽtie.ita ſcʒ ꝙ cõtritio ↄfeſſionem pᷣcedat.et 615 da penitẽtie.Vñ ⁊ ſi in oĩbo ſit modꝰ diuerſus expꝛimẽ hec duo ſatiſſactõʒ. Ael pt ĩtelligi ſic cũ ꝓpoſito cõfiten c di: idẽ tñ eſt in re expſſa.¶¶ Ad illud qð qrit᷑.q eſt rõ me di: ſi neceſſe ſit.ſcʒ ſi nõ pᷣceſſit ↄfeſſio.Vlł ſic.n ↄtritis conn thaphoꝛe ⁊c. Reſpoſio.nota ꝙ in contritõne penitentie poſt ↄfeſſionẽ ẽ cõtritio cũ ꝓoſito ↄſitendi: ſi ꝗd mẽoꝛie relp tria ſunt at tẽdẽda.qð ↄterit᷑a quo cõterit᷑ et ad ꝗd con occurrerit qð nõ fuerit cõfeſſus.¶ Ad aliud dõm.ꝙ ſic ir tritio termĩat᷑. Qð cõterit᷑ ẽ coꝛ pctoꝛis.qð eſt tanꝙᷓ vas ſufficiẽter otritꝰ dʒ adhuc ofiteri.tũ qꝛ neſcit ſe hr̃e tãtaʒ 2 cõtritõz: ideo ne ſe cõmittat diſcrimi vtile ẽ ei ↄfiſeri.tũ aꝛ dfeſfio ẽĩ p̃cepto.ſilłr ſatiſfactõ.Fm poſſibilitatẽ dico ideo ſic cõtritus niſi confiteat᷑ et ſatiſfaciat ſi poſſit:erit trãſgreſſoꝛ pᷣcepti dñi.⁊ ſic ꝓ illo pcto trãſgreſſioĩs dam naret᷑.ſicut ꝓ alijs ſi de his nõ fuiſſet cõtritus. Nueſtio. ixvin. de cõtri⸗ tionis quãtitate. quitur de quanti tate ↄtritõis de qᷓ querũt᷑ duo. Pꝛio de quãtitate qᷓtũ ad ĩtẽſionẽ.Secũdo qtũ ad duratõem. ꝛum primum Yrca intẽſionẽ qruũt ſeptẽ. Pꝛimũ ẽ vtruzʒ otingat ↄtritõʒ intẽdi.Secũdũ vtrũ opoꝛ/ teat de oibo pctis eq̃liter ↄteri. Lerciũ.v. Aotritio poſſit eẽ nimis pua. Quartũ vtrũ poſſit eẽ nimia.Quintũ vtrũ debeat eẽ mario.Sertũ de quãt itate ↄtritõis in ↄꝑatõne ad penã.Septimũ vtruʒ maioꝛitas ↄtritõis ſit ĩm maioꝛitatẽ auerſionis vel cõ: uerſionis. , Articulus pꝛimus Irca pᷣmũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑtẽ affirmatiuã.Cõ tritõ ẽ actꝰalicꝰ vᷣtutio.̊ qlibʒ vᷣtus pt᷑ intẽdi H̊ ſuppono.ſᷣ vᷣtute augmẽtata et eꝰ actus vel qugmẽtat᷑.ꝗᷣ ⁊c̃.ᷣ pʒ apoc.xxj.ibi.Ciuitas ĩ q̃dro poſita ẽ.glo.quatuoꝛ latera.fides.ſpes.caꝛitas et oꝑatõ q̃ ſunt equalia.Et ĩfra.quãtũ diligit tãtũ oꝑat᷑.Ex h̊ ar guit᷑.ꝙ ſᷣm quãtitatẽ dilectõis ẽ quãtitas ↄtꝛitõis.ſᷣ̊ cari tas augmẽtat᷑:&̊ ⁊ ↄtritio. ¶ It in ↄtritõe nõ ſũt niſi duo ſcʒ doloꝛ et gr̃a.⁊ vnũ ẽ ſic foꝛale: liquũ ſic materiale.ſᷣ poſſibile ẽ ĩ nobis doloꝛẽ intẽdi:poſſibile ẽ etiã gr̃aʒ an: geri. ꝭ̊ ⁊c. ¶ I ſi ñ pĩ intẽdi.&̊ in omibo ẽ equalis.ſᷣ con⸗ tritõe erñte equali ẽ equalis iuſtificatõ ⁊ gratiſicatio.g om̃es m h̊ eĩnt eꝗ̃liter iuſli.¶ Itc in omi actu aĩe ĩ quõ cõtingit ꝓficẽ ꝑ aſſuefactõʒ ⁊ ↄtinuatõʒ: ↄtigit ipaʒ itẽ⸗ di. H pʒ.h̊ ꝓſectꝰ ẽ ĩ multiplicatõe ↄtritõis ⁊ frequẽtati⸗ c.¶ Cõtra.nihil intẽdit᷑ cui peſitio ẽ ĩ termĩo Sʒ ipoſitiò ↄtritõis ẽ ĩ termĩo.qꝛ ꝗ vere ↄterit᷑ plꝰ dolet de amiſſiõe dei ꝑ pctm.qᷓ ſi amiſiſſet om̃e qð ẽ alið ab eo et ita ĩ ſũmo.⸗ I nihil intẽdit᷑ cuiꝰ vᷣtuo ẽ ĩfinita. ſ̊ dtꝰ ↄtritõis ẽ infinita cũ tollat culpã moꝛtalẽ q̃ ẽ infiniti rea tus.. It om̃e qð intẽdit᷑ aut intẽdit᷑ ꝑ acceſſum ad verã noĩs im poſitõzʒ:vel ꝑ vepuratõʒ a ↄtrario.ſ̊ ↄrꝛitio non intẽdit᷑ ꝑ depuratõʒ a ↄtrario.nã ſiatim cũ ẽ: expellit to taliter oẽm culpã.q;ꝛ hæ graʒ ↄiũctã.neqʒ ꝑ acceſſum ad ĩpoſitõʒ noĩs verã:qꝛ eiꝰ ĩpoſitio ẽ ĩ termĩo.g̊ ⁊c. ¶¶ Itez ſi intẽdit᷑.aut ̊ a gr̃a aut a libero arbitrio.A libero ar. nõ:qm otritio ẽ motꝰ gratuitꝰ.⁊ talis mẽſurat᷑ j̃m quãà⸗ titatẽ gre.ſ̊ augmẽtũ gr̃e ⁊ caritatis.nõ pt᷑ eẽ a li.ar.ſᷣ̊ a co. Di a gra ↄtra gr̃a vniſoꝛmiter mouet li.ar.qtũ ẽ de ſe:&̊ nõ videt᷑ intẽdere in eo ↄtritõʒ.¶ Pꝛet.ſm illõ intẽ dit intẽſio augmtũ:penes qð ↄſiſtit rõ quãtitatis.ſᷣ quã tita ẽ ex ꝑte materie.rõ aũt foꝛmalis ↄtritõis potiꝰ cõ⸗ uenit gre ꝙ materialis. ergo m illã no intendit Re ſpõſio.q ↄtritõ ẽ actꝰ ſiue motꝰ vᷣtutis hñs quãtitatẽ viꝛ tutis a vᷣtute a qua ẽ. Uñ et augmnẽtũ ⁊ intẽſionẽ recipit ab illo:et m illud a qͥ recipit quãtitatẽ. Tñ ſᷣm augmẽ⸗ tũ caritatis auget᷑ 1 utꝰ penitẽtie et ↄſequẽter ↄtritio au get᷑ et in tẽdit᷑. Intelligẽdũ ẽ tñ ꝙ ſiẽ caritas auget᷑ q̃tuʒ ad eẽntiã ⁊ H a dono gtuito:et intẽdit᷑ qᷓtũ ad feruoꝛẽ.et ſͦ a li.ar.ſic pt᷑ ĩtelligi ĩ ꝓpoſito ſcʒ q; motꝰ ↄtritõnis fer uẽtioꝛ ẽ ex diſpoſitõe li.ar. Ex equali em̃ gra elicit qũq; motꝰ feruẽtioꝛ qñʒ mĩꝰ feruẽs ex differẽti diſpoſitõne li. ar. ̊ ꝓpꝛie loquẽdo efficit᷑ maioꝛ ſubſtãtialit et intẽſiue a vtute augmẽtata ey que recipit quãtitatẽ. vñ et intẽſi/ oꝛ efficit᷑ ex augmto vᷣtutis ex q̃ bʒ quãtitatẽ:et ex diſpo⸗ ſitõe li.ar. elicit᷑ et exit in eſſe. ¶ Ad illud qð obijeit nibil intendit᷑ cuiꝰ impoſitio eſt in termio ⁊2c dicẽduz ꝙ nomẽ ↄtritõis nõ ẽ ĩpoſitũ ĩ termio.ĩmo ex relatõe ad ðvᷣtutẽ et ad li.ar.vt ꝗbo elicit᷑ inꝙᷓtũ eſt actꝰ ſiue motꝰ pt augeri. nec ſeqt᷑ ſi ↄtritꝰ plus dolet de offenſa dei ᷓ de ali quo dam no alio qð illi poſſet cõtingẽ:ꝙ ꝓpt h̊ ẽ ſumma ſiue nõ poſſit intendi.ſic nec ſequit. habẽs caritatẽ dili⸗ git deũ plus ꝙᷓ aliꝗd aliud:eꝛgo dilectio dei nõ pt augeꝛi in ipᷣo. Pꝛepoderatio em̃ ſũma ĩ his nõ poĩt ſummũ ſlim pliciter.¶ Ad illð qð obicit.ꝙ cõtritio ẽ vᷣtutis infinite quia tollit peccatũ qð ẽ reatus infiniti.dom peccatũ mortale eſt reatus infiniti duratõe nõ intenſione.¶ Si obijciat᷑ ꝙ peccãs moꝛtaliter meret᷑ penã infinite intẽſio nis.ſic dicũt quidã infinite duratõis.poteſt dici ꝙ et ſi ſit dignus pena infinita intẽſione tñ dño puniens citra condignũ nõ inſfligit tantã. Pꝛet.pena nulla pt eſſe infi nita intẽſione ſimpliciter. Sʒ qð dicit᷑ ꝙ peccãs moꝛta⸗ liter meretur penà infinitã: intelligit bac rõne dictum. peccas moꝛtaliter meret᷑ redigi ĩ nibilũ. Vñ ſicut alicꝰ entis ad nihilũ eſt diſtãtia infinita:ſiłr pctoꝛ merẽdo pe nam qua redigeret᷑ in nihilũ dicit᷑ mereri penã infinitã qꝛ pena tollẽs eẽ et nõ tollẽs eẽ ſe hʒ quaſi ĩ infinita di⸗ enis. ckecorritio no delet perẽm niſi vᷣtute gre q gra licet nõ ſit infinita virtute:tñ tollit pctin qð ẽ infiniti re⸗ atus.nec hoc ẽ incõueniẽs:cũ pctʒ hmõi nõ inhereat in⸗ finita virtute.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nõ intendit᷑ ꝑ ac⸗ ceſſum ad verã noĩs impolitõʒz ⁊c̃.reſpõdendũ ẽ Piter⸗ emptõem.intendit᷑ em̃ et rõne gre maioꝛis et rõne maio ris doloꝛis.pꝛimo mõ fit vᷣtuoſioꝛ.ſecũdo fit purioꝛ.Cõ tritio em̃ qñʒ virtuoſius diſſentit a malo et hoc ꝑ augm̃ tum gr̃e.et eſt ĩ maioꝛi puritate.i.ꝓnitate mioꝛi et h̊ ex augmẽto doloꝛis. Doloꝛ em̃ cõtritõis nõ tm̃ habʒ o poſi tum ad culpam ſed etiã ad ſequelas vt ad ꝓnitates pec⸗ cati.que quodãmodo doloꝛio intẽſione ĩ nobis r miltũt᷑ paulatim et expellũtur. ꝓut doloꝛ eſt purioꝛ et intenſioꝛ Acceſſus aũt ad verd impoſitõem no intendit᷑ in boc ꝓ nõ habeat verũ nomẽ:ſᷣ qꝛ nõ ꝑticipat illud in termino. m rõem gratuit.¶¶ Ad illið qð querit᷑an intẽdit᷑ a gr̃a an a li.ar.⁊c̃.dicendũ ꝙ ab vtroq; vt ſup tactum eſt. Si em̃ loquamur de intenſione feruoꝛis:pt dici ꝙ a gratia et a li.ar.Si loquamur de intẽſione eſſentiali: pt᷑ dici ꝙ a gratia augmẽtata. Aera em et eẽntialis augmẽtatio p uenit ab augmẽtate gre.quo augmẽtato: auget᷑ doloꝛ rõ nalis ꝑtis qui ẽ deteſtatõis vel diſplicẽtie.Et ſi queras vnde veniat? dico ꝙ a deo effectiue:a li.ar.diſpoſitiue:a gratia cõpletiue. Et ſi obijciat᷑ ꝙ gratia vnifoꝛmis eſi et pꝛeterea ẽ foꝛma.dicendũ ꝙ quis ipa infoꝛmiter gra⸗ tificet.dum tñ magis a deo influit et habũdantiꝰ datur magis gratificat.et rurſus ꝙᷓuis a gratia cũ ſit foꝛma ñ habeat pꝛĩcipalit oꝛtũ qunitas męlis q ẽ a materia pꝛi cipaliter: habet tñ quãtitas virtutis que ẽ a ſoꝛma. et ex hoc genere quãtitaris eſt cõtritio quãta. ¶ Articnuius ſecundus Onſequẽter querit᷑ vtrũ intenſiꝰ opoꝛteat de vno peccato cõteri qᷓ; de alio.Et ꝙ ſic videtuꝛ hiero.26 ſanat oculũ qð ſanat calcaneum. Simile vidr in anthidotis ſpũalibo.ꝙ moꝛboꝝ diſterẽ⸗ tiũ differẽtes debẽt eẽ medicĩe. cũ cõtritio ſit moꝛboꝝ ſpũaliũ medicia:differẽs debʒ eẽ moꝛboxꝝ differẽtium. et ſm ꝙ moꝛbo quioꝛ ⁊ ↄtritõ efficacõꝛ ⁊ maioꝛ.¶ It ceut. xxv. Pꝛo mẽſura pcti erit ⁊ plagaꝝ moꝗꝰ.Si modꝰ af flictois rñdet mẽſure pcti:otritõ at ẽ cõnueniẽ debita afflictõ peti. m ꝙ petm ẽ guiꝰ:⁊ 9tritio ſiue doloꝛ ↄtri⸗ tõis debʒ eẽ intẽſioꝛ.¶ It maioꝛ ẽ doloꝛ ⁊ debʒ eẽ de moꝛ tali ꝙᷓ de veniali. et hoc qꝛ boc perſm Guiꝰ illo.̊ pari rõe æ vno pcto moꝛtali guioꝛi dʒ eẽ doloꝛ ꝗuioꝛ qᷓ alio mi nꝰ gui. lItẽ m greg. magis ſe dʒ puire ꝑ ſatiſfactõʒ ꝗ guiꝰ peccauit. part rõe idẽ ipe cũ quius peccat gaiꝰ ſe 8 dʒ puire ꝑ cõtritõem.q Itẽ icẽ eſt oꝛdo in doloꝛe: qui eſt get ilß 4 0d eali ne dili⸗ Weri Rſin finie Ccent (8 inteſo⸗ eſ crt ſein norg ictan ſcop hfintz in di ſe⸗ Are⸗ tin⸗ e⸗ er⸗ naio⸗ 15 ugi e Hð e ninit ſoꝛ ho. Gi Nia ig niop lort verns ioea. nis egtr lnn uͤfe ,et NN germ geon viſkri r niung . Nocl 8 n n ſnee oe gi 4 Qnueſtio et debet elſe in amoꝛe. qm ab ipo habet oꝛtũ. ſ magis bo num Fm oꝛdinatã dilectõem magis eſt amandũ: & pari rõne maius malũ magis ẽ deteſtanduʒ. 4 Item cõtritio eſt woloꝛ rõnalis.ſ̊ doloꝛ ſequit eſtimatõem rõis. eſtima tio aũt rõis nõ equaliteꝛ pẽſat omia pcta ſed qdã maioꝛa plus :ergo pari rõe doloꝛ. ¶ Iẽ eſto. ꝑ ĩpoſſibile ꝙ ali⸗ ꝗs ꝑplexus eẽt. ita ꝙ ncce hr̃et cadere ĩ alterũ duoꝝ ma loꝝ.cõſilat ꝙ ſi oꝛdinatã hr̃et dilectõz magis refugeret maius malu. ergo ſi magis refugit maiua mali ante la⸗ pſum:pari rõne 2 poſt lapſũ ſic ⁊c. Cõtra. Cõfritõ celet culpã in inſtati. Gra em̃ otritõis gea iuſtificatio nis.et gra iuſtiſicatõis iuſtificat ĩ inſtãti. motꝰ in ĩſtã ti nõ pt᷑ eẽ magis intenſus ⁊ miꝰ: ꝭ ⁊c.¶ Itẽ gegqd agit ſi mul in multaita ꝙ nõ in ſingula: nõ agit ĩ qddam plus in qdðᷣdam minꝰ. Sed ↄtritio ſił agit ĩ multa ita ꝙ nõ re ſpiciat ſingula.qꝛ tũc opoꝛtẽt reſpectu illoꝝ diuidi acti⸗ onem. ergo ↄtritio nõ magis deteſtat᷑ vnũ petm qᷓᷓ alterũ Itẽ ↄtritio ea rõne deteſtat᷑ peim qua ſeꝑatiuũ ẽ a deo Hᷣ qᷣlibet pcim ſeꝑat a deo.· et ita amittit᷑ deus ꝑ vnũ pec catũ moꝛtale ſiẽ ꝑ aliud.ꝛ ita ſic ꝑ vnũ ꝑuũ ſic ꝑ magnũ 7c. ¶ Itẽ otritio reſpicit pcĩʒ qᷓtũ ad duo.ſcʒ qtuʒ ad offenſam: 2 qtũ ad damnũ. Sʒ qtũ ad offenſaʒ om̃e pec catũ babʒ roem infiniti:cũ ſit ↄtra deũ infinitũ.qꝙᷓtũ ad damnũ om̃e pctm aufert om̃es uᷣtutes. ſic hẽt᷑ iacob. ij. Nui offendit ĩ vno factꝰ ẽ oim reus. Cũ ergo damnum 7 offenſa babeãt rõem equalitatis:videt᷑ ꝙ ↄtritio debʒ om̃ibo eẽ equalis.i¶. Itẽ quecũq; ↄtritio ſiue ſit magna ſi ne pua ſufficit ad deletõʒ ꝗbuſcũq; pcti ⁊ maioꝛis et mi: noꝛis. nõ opoꝛtet gradꝰ eẽ in ↄtritõc. Pꝛet. pt bic eẽ q̃ſtio an ꝓ duobo pct᷑is paribo oĩno ĩ diuerſis:exigit᷑ eq̃ lis ↄtritio.Et vidr ꝙ ſic: cũ pena rñdeat culpe.⁊ deꝰ iu⸗ dex ꝑſonã nõ accipit. Cõtra.a maioꝛi caritate pꝓcedit maioꝛ ↄtritio.ᷣ pt᷑ vnꝰ reſurgẽ cũ maioꝛ caritate ꝙᷓ; alft: Fant caritas erit aliqd ocioſũ.ant erit ĩ eo maioꝛ ↄtritõ Rñſio. ꝙ ẽ loꝗ de ↄtritõe duobo modis. Ano mõ/ꝓut quodãmõ generalis ⁊ deletiua culpe.Alio mõ ſpecia lis diſtincta et deletiua pene. ꝓut pꝛimo mõ ſic oꝑat᷑ in iuſtificatõe et in inſtãti:et ſic nõ pt᷑ actu hr̃e oꝛdinẽ reſpe ctu ſpũaliũ pctoꝝ.qꝛ ſil et in inſtãti oim peccatoꝝ oꝑat᷑ deletõz. bʒ tñ ſᷣm habitũ: qꝛ doloꝛ ille habitualit diſpo⸗ nit ad deteſtandũ aliqð plus aliqð minꝰ. et qꝛ habilitat ad deteſlandũ malũ: ideo ad magis deteſtãdũ maiꝰmalũ Si aũt loquamur vtẽ deletiua pene.ſic dõm ꝙ bʒ maio rem intentõʒ ⁊ miĩoꝛẽ etiã ſᷣm actũ.¶. Ad hᷣ̊ ergo qð pꝛio obijcit᷑ ꝙ moꝛboꝝ differẽtia ⁊c. dicẽdum ꝙ ſecꝰ ẽ de coꝛ⸗ palibo et ſpũalibo qtum ad eoꝝ remedia. moꝛboꝝ eĩ coꝛ ꝑalium neceſſe ẽ medicinas eẽ ↄtrarias.ſpũaliũ aũt vna eſt ſeʒ doloꝛ gra infoꝛmatꝰ.cinꝰ ratio ẽ in ↄtingẽtia peti et gratie. ꝓpter qð ſufficit medicĩa vna ſcʒ ↄtꝛitio indiffe rens ad deletõem multoꝝ pctoꝝ.et hoc dico qᷓtũ ad cul pas vt ĩ iuſtificatõne impij.ſᷣm aũt ꝙ ẽ deletiua pene ſic er ↄuerſione diſtincta ad pcta diueria qʒ efficit᷑ otruio maioꝛ ſiue intẽſioꝛ.q¶ Ad aliud dðm ꝙ illud deut᷑. Pꝛo mẽſura pct᷑i ⁊c. Intelligẽdũ eſt de punitione pcki q̃ ſit in foꝛo exterioꝛis iudicij.grauiꝰ em̃ puniẽdꝰẽ in iudicio.ꝗ graud peccauit.et ẽ fallacia ↄſequẽtis ĩ argumẽto ſiłr ⁊ in pꝛimo.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de ſimili ſum pto ĩ moꝛ⸗ tali ⁊ veniali ⁊c. dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ inter moꝛtale veniale peccatũ nulla ẽ comꝑatio.ſic ẽ inter moꝛtalia quecũq;. Añ nõ eſt neceſſe magis dolere de moꝛtali ꝙᷓ de veniali tm̃.qꝛ hoc eſt maius alio:ᷣ̊ qꝛ hoc tãtũ excedit il lud.q boc offendit᷑ et ↄtemnit᷑ deꝰ:illo neq̃ᷓ· vñ diſlãtia ſimplex maioꝛitatis inter pcta nõ exigit maioꝛitatẽ ↄtri⸗ tionis.ſ̊ diſſãtia que ponit ĩ alio genere.. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ requirit᷑ ſatiſſactõ maioꝛ de pcto maioꝛi ⁊c.di cendũ ꝙ nõ eſt ſiłe de ↄtritõe ⁊ ſatiſſactõe.qꝛ ↄtritõe de letur.culpa que fit in inſtàti:ſatiſſactõne remittit᷑ pena que ſit in temꝑe.Pꝛet.ſatiſſactio nõ ẽ taxãda ſᷣm genꝰ pcri:ſed ſᷣin moꝛã in pcto⁊ alia ex quibo grauat᷑ peccatũ que nõ poſſunt penſari ĩ ↄtritione q̃ fit in inſtãti inqtuʒ ipᷣa delet᷑ cnlpa. Ad aliud qð obijcitur ꝙ idẽ ẽ oꝛdo in lrvuij. J doloꝛe quiẽ in amoꝛe ⁊c̃.dicendũ ꝙ hoc verũ ẽ inqtũ cõ⸗ tritio eſt ip̃ᷣiꝰ rõnalis penſantis pcta ſuꝑ aboↄterit᷑ peni tens. on ẽ aũt veꝝ inqᷓtũ eſt eletiua culpe.qꝛ inqꝗᷓtuʒ eſt hmõi habet efficaciã in inſtãti. Ex hoc rñſio ad illð qð ſequit᷑ qꝛ ↄtritio nõ ſequitur eſtimatõʒ rõnis inq;tiuz eſt deletiua culpe:eſtimatio em hmõi ẽ in tꝑe. xæletio ar in inſlãti. 4¶ Ad illud qð obijcitur. ꝙ habes oꝛdinatã di⸗ lectõem magis refugit maiꝰ malũ ⁊c.dicendũ ꝙ hoc ve⸗ rum ẽ qñ penſatur magnitudo mali. hoc non eſt ſemꝑ vtpote in inſtãti deletõms culpe.¶Roõnes aüt inducte ꝓ alia ꝑte ſcʒ ꝙ ↄtritio delet culpã in inſtãti. et qð ſimł᷑ agit in multa.ita ꝙ nõ reſpicit ad ſingula ⁊c.concedẽde ſunt:qꝛ ꝓcedunt ſᷣm ꝙ ↄtritio ẽ deletiua culpe vt in uſti ficatõe q̃ fit in inſtãti. Nd illud qð obijcit. ꝙ ſic aĩa le ꝑatur a deo mĩoꝛi pcto ſicẽ maioꝛi.et ꝙ; qᷓtum ad offenſã dei vnũqðqʒ moꝛtole pctm ẽ infiniti reatꝰ.et qᷓtũ ad da⸗ num om̃ia lunt equalia. qꝛ vnũqðq; oẽs ouſert ptutes. dicendũ eſt.ꝙ ſicut ſeꝑatio attendit᷑ ᷓtum ad clongatio nem que fit 'm diſſimilitudiem. et oqfenſa attendit vm ↄtemptũ et damnũ ſm amiſſionẽ gratuitoꝝ vulnerati onem naturaliũ ſiue debilitatõem. In bis aũt ẽ gradus Vnñ qᷓuis ſingulis pctis ſeꝑatio a deo ẽ: nõ tñ equaliter In elongatõe em̃ diſſimilitudis ſunt gradꝰ: ſilr ĩ ↄtẽptu NQuedã em̃ pctᷣa fiũt cum maioꝛi ↄtemptu:quedam eum miĩoꝛi. Similiter in damno.ex ↄmiſſione em quoꝛũdam peccatoꝝ plus ledit᷑ peccãs et plus elongat᷑ a virtutibe: qᷓ ex ↄmiſſione alioꝝ. ¶¶ Ad illð qdð vltimo obijcitur ꝙ qᷓ⸗ libet ↄtritio ſufficit ad deletionẽ cuiuſcũq; pcti ⁊c· dicen dum ꝙ hoc nõ tollit ꝗn gradꝰ ſint in doloꝛe ↄtritioms. qꝛ boc ẽ ꝓpter ↄtingentia ſiue incõpoſſibilitatẽ gr̃e ⁊ pec cati. et vidr̃ mibi ꝙ exquo aĩe infoꝛmate gratia diſplicz malũ · qꝛ ẽ malũ:ncce ẽ ꝙ eidẽ maiꝰ malũ magis diſplice at: dũmodo actualiter ↄuertat᷑ ſup malũ miꝰ et maius. Vñ ſine p̃iudicio dico.ꝙ ſi alicui nõ diſpliceret plꝰ pctzx valde enoꝛme cũ maxio ↄtẽptu dei ꝑpetratum qᷓ; peẽm ꝑuũ:nõ ẽ ſuſficiẽter ↄtri:ꝰ.¶¶ Ao h̊ qð vltio queſitũ eſt in ꝑte patet rñſio. patet em̃ ꝙ ↄtritio equalio ↄtritioniſ uf⸗ ficit.nec efficacuer obijcit vt patet ex p̃dictis.nõ eĩ ꝓpter maioꝛẽ caritatẽ ẽ ſemꝑ maioꝛ eſſicacia vel doloꝛ.nec ẽ in⸗ conueniẽs alicuiꝰ caritatẽ exercere mioꝛem actionem qᷓ poſſet. cum hoc fꝛequẽtiue accidat in quibo gratia dei n eſt oĩno ocio0ſa. ticuius tercius Onſequẽter queritur vtrum poſſit eẽ nimis ꝑua.i.ita ꝑua ; nõ ſuffſicit ad ſalutẽ. O ſic: videt᷑ ꝑ hoc ꝙ ſcriptura pcipit intẽſe ama⸗ re dolere ꝓ pctie.Si em̃ ad delenduʒ moꝛtale ſufficeret doloꝛ minimus.fruſtra tam intenſiue ꝓ pctis dolere pᷣci peret ſcriptura Zere.vj.Cuciũ vnigeniti fac tibi plãctũ amarũ.glo.docet penitẽtẽ ꝗd facere debeat.Et alia glo. Aibil dolentius moꝛte vnigeniti. tantũ debet go dle⸗ re ꝓ pcto.quãtum de moꝛte talis:ergo nõ ſufficit ↄtritõ mima. Item Aug. de ciui. dei. Neceſſe ẽ vt tantũ vꝛat doloꝛ quãtum inhe:erat amoꝛ. ergo ſi foꝛtis ẽ inherentia amoꝛis in pcto moꝛtali:nõ ir Kar⸗ doloꝛ ad inherẽ tiã illiꝰ ̊ reqrit᷑ multũ itenſus.¶ Cotra.cõtritõ ẽ doloꝛ aſſumptus ꝓÿ peccatis cum ꝗpoſito confitendi ſatiſfaci endi.hic non determĩatur intenſio doloꝛis maioꝛ et mi⸗ noꝛ.quilibet igitur doloꝛ vt videtur ꝓ peccatis cum pꝛo poſito tali ſufficiet. Item ad deletionem peccati requiri iur gratia gratumfaciẽs ⁊ doloꝛ rationalis. ſed minima gratia ſufficit ad hoc: ſimiliter videtur ꝙ miĩmus doloꝛ. Item albius eſt quod eſt nigro imꝑmixtus.a ſimili do loꝛ maioꝛ eſt qui minus habet de gaudio: et minoꝛ qui maius et minimus qui maximũ.ſed doloꝛ ↄtritionis de bet gaudio admiſceri. ElInde Augu. doleas et de doloꝛe gaudeas.et quãto maius eſi gaudium contritio ipſa eſt magis accepta deo.nec efficitur contritio in accepta deo ſi gaudium illud ſit maximũ: immo foꝛte magis erit ac⸗ cepta ·. ſed ſi gaudium eſt maximum doloꝛ eſt minimus.S ſufficit ꝙ doloꝛ cõtritõis ſit minimꝰ.¶ Si diceret. ꝙ uͦle loꝛ et illud gaudiũ nõ opponũt᷑.qꝛ nõ ſũt reſpecin einſ vem nec de eodẽ.hoc nõ ſuſficit.qꝛ impoſſibiie eſt ĩ aliqᷣ ſumul eẽ doloꝛẽ maximũ ⁊ gaudiũ maximũ reſpectu quo rũcunq; imo neceſſe ẽ.ꝙ vnũ ab altero diminuat.¶¶ Itẽ iij. Reg.xxj.habet᷑ ꝙ qꝛ Achab humiliauit ſe coꝛaʒ dño dñs dimiſit ei penã cõminatã hoc idẽ dicit greg. de eodẽ ſed ipe ſolũ habui: doloꝛẽ attritõis.ergo młtomagis ſuf ſiciet mĩmus doloꝛ cõtritõia qꝛ incomꝑabiles ſunt.4t quocũq; habitu virtutis parũ gaudemꝰ:ſiłr de amiſ. ſione parũ debemꝰ cõtriſtari. Itẽ amiſſio boni cñ diff cultate recupandi illud ẽ cã magni doloꝛis. bᷣ cũ facilita te recuꝑãdi neq̃qᷓ.õ em̃ iuſie teberet aligs afſligi licʒ incurriſſet damnũ maximũ ex amiſſione alicuiꝰ ſi illud faciliter recuꝑari poſſit.ſᷣ̊ que amittũtur ꝑ peccatũ ſcilʒ deus gr̃a ⁊c̃.defacili recuꝑant᷑.qꝛ nõ requirit᷑ niſi ꝙ ille qui amiſit faciet qdð in ſe eſt vt ilia recuꝑet.hoc aũt nõ ẽ magnũ:et deus faciet qð in ſe eſt.ergo ⁊c Reſpõſio. ꝙ aliter eſt loqui de cõtritõe et aliter doloꝛe ↄtritõnis Contritio aũt ↄcernit ĩ ſuo eſſe doloꝛẽ et gram. noĩat em̃ actũ gr̃a ĩfoꝛmatũ.ñ ſi mima ↄtritõ ſufficit quãtũ F ex pte gre nitła ẽ q̃ſtio.qꝛ ſic mima gra gꝛatüfaciẽo et mĩma caritas ſufficit ad qðᷣlibet pctm delendũu:ſic et mima cõ/ tritio.ex illa ꝑte que ẽ gratia.qtum aũt ex illa ꝑte q do⸗ loꝛ eſt:poteſt dubitari vtrũ mima ſufficiat. Poteſt igit dici ad pᷣdicta.ꝙ doloꝛ ↄtritõis eſt diſſenſus ſine diſt pli⸗ centia ꝑtis rõnalis.vel paſſio reſultãs ex hmõi diſplicẽ tia vel in ſenſualitate vł in pte rõnabili.ᷣm aüt ꝙ ẽ act⸗ diſt plicẽtie pꝑr̃ eẽ nimis ꝑuus nec ſi ufficiẽs vt gra otritõis infoꝛmet᷑. Si em̃ alicui diſpliceret deñ offendiſſet per peccatũ.et illa diſplicẽtia nõ excedęet diſ plicẽtiã amiſſio⸗ nis vniꝰ obuli:nulli ẽ dubiũ ꝗn illa diſplicẽtia inſuffiei⸗ ens eẽt ad hoc.q; eẽt doloꝛ ↄtritõis.Doloꝛ aũt paſſio.q̃ ẽ affectio doloꝛis ſenſibilis.ſiue ſit in ꝑte rõnabili ſiue in pte ſenſibili:nõ pt᷑ eẽ ninis puus:dũmodo doloꝛ ille qui eſt diſſenſus ſiue diſplicẽtie rõna bilis ſufficiat. AMedio criter em̃ affici ſenſibili doloꝛe ſiue ex pte rõnabili ſiue ex pꝑte ſenſibili nõ ẽ in nzẽa ptate. ꝓgt qð iderur doloꝛ hmõi minimꝰ ſi ufficit. Poteſt igit dici ꝙ nõ ſufficit do loꝛ ille ꝗ ẽ actꝰdiſſenſ ſiue diſ plicẽtie reſpectu pcti ſit mi nimꝰ. ¶ Ho illud qð pꝛimo obijcit᷑ ꝑ diffinitõem ↄtritio nis.pt dici ꝙ ipᷣa diffinitõ inſinuat doloꝛẽ ebere aliquo modo intẽdi ad G̊ ꝙ ſit doloꝛ 2tritõnis.ꝑ hoc ꝙ in ea po nit᷑ cũ ꝓpoſito ↄfitendi ⁊ ſatiſffaciẽdi.Chᷣ em̃ ↄfeſſio 2 ſa⸗ tiſſactio de pctis grauibo grauẽ penã impoꝛtẽt: pʒ ꝙ nõ cuilibet ꝑuo doloꝛi ꝓ pcto ↄuenit illa diffinitio.qꝛ ꝑuns doloꝛ nõ exercet ex ſe firmũ Aoſitũñ ↄfitẽdi et ſatiffaciẽdi Ad aliud dicendũ ꝙ nõ ſimile de gr̃a gratumſaciẽte quacunq; et doloꝛe quocũq;. Gratia em̃ talis quecnnq; ſafficit pt incõpoſſibilitatẽ illiꝰ et culpe moꝛtał. Pꝛet. ſi ↄueniẽs fieret com ꝑatio ĩ argumẽto.debẽt fieri vl gre quãtũcũq; ꝑue ⁊ ſic deſcẽderet᷑ ad graʒ gratiſdatã ex pte gratie et doloꝛis. qᷓtumennq; parui ey parte doloꝛis. vel gratie gratumfacientis quantumcunq; parue et dolo⸗ ris quantumcunq; ꝑni.qui doloꝛ ↄtritõnis dici ebeat. doloꝛ em̃ certã bʒ mẽſurã contritionis dici debet. qᷓ aũt ſit illa: ille nonit quẽ nihil latet. et tũe argumẽtů hret ne ceſſitatẽ. ſicut em gratia gratũfaciẽs ſuficit quãtũcũ ſit ꝑua:ſic doloꝛ qui doloꝛ cõtritionis dici meret᷑ ſufficit Ad illud qð obijcit.ꝙ albius ẽ qð eſt nigro imꝑpmixtiꝰ ⁊c. dicendum ꝓ illnd gaudiũ nõ diminuit illũ doloꝛem qui eſt actus diſplicẽtie:ſed doloꝛẽ qui ẽ paſſio reſultãs Vel pt intelligi Fᷣm qſdam illud aug. de doloꝛe ganudeas i.volũtarie doleas vt nõ ſuma?᷑ illud gaudere pꝛo motu gaudij:ſed volũtatis.qꝛ ita debes dolere ꝓ ſit doloꝛ volã tarius: quia aliter nõ eẽt meritoꝛiꝰ.41 AU ill qð obicit᷑ de hũilitate Achab. cuiꝰ doloꝛ erat attritio ꝛc· dicenduz illud nihil cõcludit.quia illa hũiliatõe vel attritõe ne P de cõgruo neq; de cõdigno quãtũ fuit ex bte ſua merun it dimiſſionẽ pene cõminate.:ſed dñs er lua ſu pbabun⸗ danti miſericoꝛdia illã ſibi dimiſit. Pꝛet. cõclnditur p multomagis ſufficexet minimꝰ doloꝛ cõtritionis. et hoc verum eſt dimodo eẽt doloꝛ cõtritionis. 4Ad ili quod obijcit᷑. paru gaudemus de habitu virtutũ c̃. dicẽdũ ꝙreuera parum gaudemus de habitu viꝛtutũ.que neſci mus nos habere illas. Ecẽs.ir. Neſcit homo vtrũ amo ſe vel odio dignus ſit. Sitr neſcit vtrũ habeat deum ꝑ inhabittem gram Job.ix. Si renerit ad me nõ videbo eum.quia ergo nõ habetur ſcientia certitudinis de habi m virtutum et de inhabitatione dei per gratiam. licet poſſit haberi quedam pꝛeſum ptio ſiue noti ia erperimẽ talie ſcilicet ꝑ ſigna qued am:ſemper timetur ne habean tur. et pꝛopter hoc non eſt magnum gaudium de habitu on eſt ſimile de doloꝛe habendo ex boꝛum amiſſione peccatum quoꝛum amiſſio certa eſt vel violenter p̃ſum⸗ pta. Ad vltimum dicendum qꝙ hec eſt falſa deus ⸗ gꝛa na defacili recuperantur. Mon eſt em̃ in bominis pote⸗ ſtate redire ad ſtatum gratie amiſſe per peccatum. Eſi enim ſpiritus vadens et non rediens. Unde peccare in ſpe iſta:eſt ſiulta pꝛeſumptio.et marime eum nelſciat pec cano an moꝛte pꝛeneniatur. ¶ Zd illud quod ſupponi⸗ tur. ꝙ poteſt facere et quod in ſe eſt. dicendum ꝙ pecca⸗ toꝛ exiſtens in peccato non poteſt facere quod in ſe eſt et gratiai recuperet. ſacere enim quod in ſe eſt vt gratia,z recuperet:eſt conſentire gratie pꝛeuenienti. hoc autem non poteſi peccatoꝛ de ſe. cum gratia pꝛeueniens non ſit in ſua poteſtate. Pꝛeterea. quo modo conſtare poterit alicui fecit quod in ſe eſt. et ſi multum xoleat et dr mul tis pecca tig ⁊ din: adbuc nelſciet ſi ſu ffictenter fecerit qðᷣ in ſe eſt. Alia hic poſita patebunt infra. 2 Aticulus qnartus nſequenter queritur. vtrum contritio poſ⸗ ſit eſſe nimia. ꝙ ſic: videtur. quia omnie aciꝰ . irtous babens obiectum creatum in medio conſiſtit.quod patet in omnibo. Contritio autem ẽ actꝰ virtutie:ergo ⁊c.ſed ſicut in actibus aliarum virtutum contingit exceſſum fieri per ertenſionem ad extremam. vt in actu libertatis contingit ercedere in dando: ſic vi: detur ꝙ in actu contritionis contingat nimis dolere: et ita nimia poteſt eſſe contritio. virtus em̃ habens obie⸗/ ctum creatum conſiſtit circa medium limitatum. quod quidem exceditur de facili.¶ Item contritio poteſt eẽ ni mis parua quantum eſt er parte doloꝛis.eadem ratione videtur ꝙ et nimia. qua enim ratione poteſt eẽ declina⸗ tio doloꝛis ad vnum extremoꝛum: et ad aliud. 4 Jtem omnis motus cui ad hoc ꝙ ſit meritoꝛius. opoꝛtet admi ſceri aliquid de contraꝛio poteſt eẽ nimius:vtpoteſi non admiſceat aligd de ↄtraꝛio.ſed doloꝛi contritionis debet aliquid admiſceri de contrario ſcʒ gaudiuz:ergo poteſt niiis intendi ſcilicet ſi non admiſceatur. ¶ Item tantꝰ poſſet eẽ doloꝛ de peccato ꝓ induceret voluntatem inijci endi manus in ſeip̃m: et inducere moꝛtem conſequenter Contra. contritio ſed talis doloꝛ ercederet:ergo ⁊c eſt doloꝛ gratia in foꝛmatus.ſed gratia non poteſt nimi⸗ um intendi nec motus eius:quia ommis motus eius elſt laudabilis. ergo nec contritio. ¶ Item quãtum diligen⸗ da eſt alicuiꝰ boni pſentia:fantum wteſtada eſt amiſſio vel abſentia. ſed deum nen poteſt aliquis nimiũ amare vel apetere:ergo peccatũ quod eſt a deo ſeꝑatiuum non poteſi nimium deteſlari.¶¶ Item Anſhebl. appetebat me⸗ dullas exiccari er incenſione diuini amoꝛis. ergo non eſt malum er intentione diuini amoꝛis talia aetere Pꝛopter deum. eadem ratione nec malum er inten ſione doloꝛis pꝛopter recuperandum deum. dicit enim in ſuis meditationibus. vtinam viſcera anime mee ſic impin⸗ guerentur dilectione veſira: vt medulle coꝛpoꝛis mei ex⸗ iccerentur. Hec autem exiccatio medullarum moꝛtem induceret:ergo non videtur inconuenieno penitenti ap⸗ petere vel facere aliquid vt moꝛtem incurreret vit æum recuꝑaret.¶ Item Bug. in li.meditationũ. Sit peniten tia cõtinua amara comes etatis mee.cõtinuus doloꝛiin⸗ ſatiabilis terroꝛ pite mee. Et infra. Si non ſum dignus oculos ad celum leuare oꝛando:certe ñ ſum ĩdignꝰ eos mi on on mer fon ſeſe ſont ſio 4 ickt non ſap⸗ run iten . Queſtio rel eecare ploꝛãdo.et ita vidr̃ ꝙ doloꝛ de dei amiſſione ſu inducat mẽbꝛi mutilatõem.qꝙ ꝓpter boc nõẽ nimꝰ.q¶ piero. dicit ad cõmẽdatõʒz paule.qꝙ; mima peccata ſiẽ et magna plãgebat. ergo cõmẽdabile ẽ ꝓ mimis petis ma . . . 2. 2 2 1 9 xime dolere. ergo ꝓ marimis pctis nõ pĩ eẽ doloꝛ nimi?. tẽ tũ ad quatitatẽ tꝑis nõ eſt modus dolo nabe. dus:et ita nõ pt eẽ doloꝛ nimiꝰ ¶ Rñſio. ꝙ ſic dictu ei in cõtritõne ẽ doloꝛ ꝗ eſt diſplicẽtia volũtatis rõnalis.et eſt doloꝛ paſſio redudãs in ſenſnalitate. Etũ ergo ad di ſplicẽtiã rõnis.cõcedo ꝙ nõ pĩ cõtritio cẽ nimia: qꝛ pec catũ nulli pt᷑ diſplicere nimis inqᷓtũ pcẽm. tum at ad paſſionẽ redudantẽ in ſẽſualitate: vix aut nũqꝙᷓ ẽ nimia. iñ poſſet eẽ tantus doloꝛ ꝙ hũana infirmitas nõ poſſz ſu ſtinere ſine magno detrimẽto.et tũc dico ꝙ tꝑandꝰeſſet. ſ eſto ꝙ nõ tem ꝑaret quis.q; nõ aduerteret er hoc ꝙ ra peret᷑ a feruoꝛe.nõ credo ꝙ in tali caſu peccaret: quia & dit oꝑam rei licite.Si vᷣo aduertẽt et nõ temꝑaret ꝑ affe ctõem gaudij vel cõſolatõem ſpei vel alio mo:credo ꝙ ex cederet metas virtutis et ita ↄtritõis. Contritio em ſiẽ caritas noĩat qꝗd infoꝛmatũñ gra.Vñ doloꝛ cõtritõis ma⸗ nens cõtritõis nõ ptĩ eẽ nimiꝰ. nec ille quiẽ diſplicentia: nec ille qni ẽ paſſio.¶ Ad illud qð pꝛio obicit᷑. doloꝛ cõtritionis cũ ſit actꝰ virtutis pt᷑ ercedẽ mediũ ⁊ c.dic⸗ dum ꝙ inẽtũ eſt actꝰ vᷣtunis nõ pt᷑ excedere mediũ. neq; eſt nimiꝰ.ſiẽ nec nimis ꝑuus.ſic nec actꝰ ſpei vel carita tis.ſᷣm aũt ꝙ doloꝛ noĩat affectõzʒ paſſiuã ipius ꝑtis ra⸗ tionalis aut ip̃ius ſenſualitatis pt eſſe nimiꝰ.boc tñ ſine p̃iudicio dico.qꝛ ex his paſſioniv poſſet moꝛs ei deſpe⸗ ratio cauſari. Pret᷑.dicũt quidã ꝙ nõ oĩs virtutis act eſt ĩ medio cõſiſtẽs:ſed politicaꝝ quibo medistibo oꝛdia tur aia ad exterioꝛa.talis aũt nõ ẽ cõtritio qua oꝛdinat᷑ bomo ĩſe reſpectu peccati deteſtãdi.ꝛet.cõtꝛitio hbabʒ obiectũ a quo ſcʒ peccatũ:et ad qð ſcʒ deũ.et in comꝑa/ tione huiꝰobiecti ad qð:nõ eſt incõueniẽs ꝙ ſit theolo⸗ gica vel actus virtutis theologice. et qᷓtum ad hoc ſic in theologicis modꝰ ẽ nõ hr̃e modũ:ſic et in ꝛtritione qtuz ad actũ deteſtãdi pctm. boc at᷑ nõ ĩtelligo ſcʒ ꝙ ↄtritõ bʒ cũ obiectũ magis qᷓ iuſticia.nec ꝙ ſit magis virtꝰ theo logica qᷓ illa. Pꝛet᷑.actꝰ quidã virtutũ ſunt exercẽdi cir⸗ ca exterioꝛa.in quibo ꝓpter acceſſũ et diminutõem acci⸗ dũt incõmoda.vt in erogatõe elimoſinaꝝ et maceratoe coꝛpoꝝ.tãtũ em̃ datur qnʒ vni:qꝙ alius cui ſimiliter eẽt dandũ et rõne necitatis ſue et boĩtatis patit᷑ detrimẽtu. Siłr tantũ qñʒ affligit᷑ coꝛpꝰ ꝙ deficit et languoꝛẽ inci⸗ dit. In talibo aũt ẽ obſeruatio medij neceſſaria. ſᷣ ĩ actu otritõis ꝗ ẽ diſplicẽtia pct᷑i. quãtũcũq; intẽdat᷑: nulli pt aliqð inde accidere detrimẽtũ.iõ nõ pĩ ibi eẽ ſuꝑfluitas nec ẽ obſeruare mediũ.qꝛ ſemꝑ eſt in medio.⸗! Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ pt eẽ nimis ꝑua ⁊c.dicendũ ꝙ boc verũ eſt nec tñ inqtum eſt actꝰ vᷣtutis.ſicẽ ẽ de actu dilectõis ꝗ pt eẽ nimis ꝑuus:nõ tñ inqᷓtum ẽ vᷣtus dilectio.ſiłr inqtuʒ eſt ᷣtus actꝰ eius nõ pt᷑ eẽ nimiꝰ.¶¶ Ao illud qð obijcit. ꝙ ſi ſcʒ nihil admiſceat᷑ de cõtrario.doloꝛ pt᷑ eẽ nimiꝰ ⁊c dicendũ ꝙ ſi eẽt doloꝛ ſine gaudio ſiẽ in deſperatis: põt eẽ bene nimiꝰ.ſ̊ talis nõ ẽ motꝰ cõtritõis que ẽ pᷣuppoſi⸗ ta ſpe de venia. Vñ tał qñ videt ſe dolere neceſſario gau det et iõ nõ ẽ nimiꝰ.q¶ Ex hec pʒ rñſio ad aliud.ꝙ doloꝛ inducẽs volũtatẽ inijciẽdi manꝰ ⁊c.nõ eſt motꝰↄtruõis nec videoꝙ; motꝰ diſplicẽtie.qui ꝓpꝛie ẽ motꝰ ↄtritõnis poſſet ita intẽdi:ꝙ volũtatẽ talłẽ ĩduceret ſ̊R doloꝛ paſſio. Duas pꝛimas rões. ꝓ alia ꝑte cõcedo.q; neq; doloꝛ ꝗ eſt diſplicẽtia pcti inſoꝛmatꝰ gra:neq; doloꝛ paſſio ex cõ⸗ ſequẽti poſſet tantũ intendi ꝗn ſic infoꝛmati oꝛdiati mo/ uerent᷑. Pꝛet᷑.ſecũda ratio ẽ cõcedenda que arguit dete⸗ ſtatõem pct᷑i nõ poſſe nimiã eẽ. Ad verbũ Anſbel.di⸗ cendũ.q verbũ ſuũ nõ ẽ intelligẽdũ ad lr̃am ſcʒ de viſce ribo coꝛꝑalibo:ſ̊ viſcera vocat interioꝛes appetitꝰ carna les.Eñ nolebat ad lr̃am moꝛtẽ incurrẽ: ſed tãtũ dolere ꝙ oĩno appetitꝰ carnis domaret᷑ et repugnãtia eiꝰ ad ſpi ritũ diminueret᷑. Ad verbũ aug.dicendũ.ꝙ verũ dicit ſcʒ ꝙ nõ erat indignus flendo excecare ſe.nec ꝓpter hoc lxvuij. dicit ꝙ vellet ſe excecare.peccatoꝛ em̃ dignus ẽ moꝛte:ñ tiñ pꝛia ſed et ſecũda.nec tñ tebet boc ſibi inferri.Dꝛet᷑. quidã dicũt.Sigꝗs neſcius moꝛtẽ incurreret ex nimio do loꝛe et coꝛꝑis afflictõe ꝓ peccato ſuo:nõ eẽt illi ꝑiculuʒ ſed ſi p̃ᷣſenſiſſet ſe nimis gquatũ et ꝑiculoſe qtũ ad ꝑiculũ coꝛꝑis:deberet ſibi cauere ⁊ ꝙ aliter peccaret.¶j Ad il⸗ lud hiero.dicendũ ꝙ ille ꝑfectöem paule ↄmẽdabat: ad cuiꝰ ↄſimilẽ non omes tenent᷑.nec ſequit᷑ ex eius facto ꝙ; modꝰ nõ debeat eẽ in doloꝛe qni ẽ paſſio:cũ non habeat᷑ ꝙ eius doloꝛ nimiꝰerat.¶4. Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de quãtitate duꝛatõis ⁊c̃.dicendũ ꝙ qtũ ad actũ rõis qui ẽ diſplicẽtia q̃ eſt ꝓpꝛie doloꝛ cõtritionis:nõ eſt ꝑpetuꝰ.do ſa⸗ em̃ ſacramentalis nõ eſt ꝑpetuus:ſed ille qui ẽ ſatiſ factionis. Articulus quintus Onſequẽter querit᷑.vtrũ cõtritio debeat eſſe maxima.ꝙ ſic:videt᷑.qꝛ ſᷣm aug. doloꝛ om̃is radicat᷑ in amoꝛe.Iñ quãto plus amoꝛẽ ha⸗ 8: tãto plus doleo de eius amiſſione.ſᷣ ſi ſim in carita te:in infinitũ plus amo deũ q; aliquã creaturã.igit᷑ de⸗ beo plus dolere in infinitũ de amiſſione dei qᷓᷓ de amiſſio ne alicuiꝰ creature.ſᷣ cũ pecco moꝛtaliter ꝑdo deũ:eꝛgo debeo plus dolere in infinitũ de pcto qᷓ; de aliqͥ damno.ſᷣ doloꝛ quo dolet gs ſic:maximꝰẽ .ergo ⁊c.q Iteʒ amoꝛ et odiũ equalia ſunt.tãtũ em̃ debet eè odiũ ꝑdendi deum: quãtus ẽ amoꝛ dei.et ideo tãtũ debzʒ eẽ odiũ peccati:quã tus ẽ amoꝛ dei.ſ̊ ſᷣim quãtitatẽ odij rei faciẽde ẽ doloꝛ rei facte:q̊ ſᷣm ꝙ peccatũ odit᷑ ̃m hoc debʒ eẽ doloꝛ de facto Itẽ doloꝛẽ ꝓ patre vel ꝓ filio ꝑdito quãtũq; magnuʒ pt᷑ volũtas exercere ex ſe ſine adiutoꝛio gre.doloꝛẽ n ſuf⸗ ficientẽ ꝓ pcto moꝛtali nõ pt exercere ſine adiutoꝛio ge que ẽ virtutis infinite.Si igit᷑ actões ſunt ꝓpoꝛtõnales virtutibo a quibo exercent᷑.volũtas aũt cũ gra in infini⸗ ttũ ẽ potẽtioꝛ qᷓ; volũtas ſola:igit᷑ dolere qð cauſat᷑ a volũ tate cũ gra.erit in infinitũ maiꝰ qᷓ; dolere cauſatũ a volũ tate ſola.et ita accidit idẽ qð pꝛius.¶ YItem duplex reqꝛi tur magnitudo in cõtritõne.ſcʒ intenſioĩs ſᷣm affectũ: et extẽſionis ſᷣm tẽpus.ſᷣm extẽſionem tꝑis neceſſe ẽ ꝙ ſit maxima.i.ſemꝑ:ſimilit videt᷑ ex alia ꝑte.q¶ Itẽ Aug. de ciui.dei.Qeceſſe ẽ vt tantũ vꝛat doloꝛ quãtum inheſerat amoꝛ.ſᷣ amoꝛ quo deo iheſerat erat maximꝰ.qꝛ amoꝛ ca ritatis quo deꝰ diligit᷑ eſt ſuꝑ omia:ergo doloꝛ de ſeꝑati one debet vꝛere maxime? ita debet eẽ maximꝰ. Si re⸗ ſpõdet᷑.ꝙ aug.intelligit de amoꝛe quo inbeſeꝛat creatuꝛe peccando.idẽ accidit vt videt᷑.qꝛ ſi ille amoꝛ quo dilerit deum fuit maximꝰ:nihilominꝰ auerſus ẽ a deo quẽ tãto affectu dilexit amoꝛe creature.ᷓ ille amoꝛ creature ẽ ma ximus Ccntra.doloꝛ ille ſolus ẽ maximꝰ qui inducit diuiſionẽ aĩme et coꝛꝑis.ergo ſi requirit᷑ doloꝛ maximꝰ ad hoc ꝙ aligꝗs cõterat᷑:om̃es ſufficiẽter cõtriti pᷣ doloꝛe moꝛerentur. quod nullꝰ ponit.4 Ytẽ non eſt huane pote⸗ ſtatis tanto affici doloꝛe.ergo ſi ad veniã peccati aſſeq̃n dam neceſſe eſſet tãto affici doloꝛe.quantũcunq; ad hoc niteret᷑.aut quãtũcunq; faceret quod in ſe eẽt: ĩ nullius ccatoꝛis ptate eſſet aliquo mõ veniã obtinere peccato⸗ rũ.4 Item delectatio in peccato moꝛtali nõ eſt maxima .i.ſũma.ergo nec doloꝛ penitentie einſdẽ debet eẽ ſũmus ſiue maximꝰ:cum doloꝛ cõtritionis debeat reſpõdere de lectatõni peccati.A poc̃.xviij. Quãtũ gloꝛiſicauit ſe ⁊ ĩ celitijs fuit:tantũ date illi toꝛmentũ et luctum. 4 Ytem hic poteſi eẽ queſtio an aliqua cõtritio ſit maxia.¶¶ YIteʒ an aliqua ſit mima.¶¶ Item cũ cõtritio ſit in pᷣcepto.ſic confeſſio et ſatiſfactio.pt᷑ queri an illa que eſt maxima: an illa que eſt mima: an illa que ẽ media.¶. Et pt᷑ queri ſi penitẽs ad tantũ doloꝛẽ tenet᷑ ꝙ ſemꝑ ꝑducat lacꝛimas exterioꝛes.Oð videt᷑ ex illo verbo aug.de ciui.dei.ſciat ſe culpabiliter durum qui deflet damna tꝑis vel moꝛteʒ amici: et doloꝛẽ peccati nõ oſtẽdit in lacrimis.¶ Reſpõ⸗ ſio.ꝙ vt tactũ eſt duplex ẽ doloꝛ in cõtrito.ſcʒ diſplicen⸗ tia et paſſio.doloꝛ qui ẽ diſplicẽtia voluntatis debet eſſe 44 maximus. debet em̃ maxiĩe et ſũme dili plicere penitẽti offenderit deũ et illũ peccato ſuo amilſerit. de alio nõ el. neceſſe.Et qꝛ rões ſupꝛapoſite vident᷑ doloꝛ paſſio de⸗ bet eẽ maximꝰ. reſpõdendũ eſt ad illa.¶ Ad pꝛimũ ergo Dicendũ.qꝙ nõẽ idem amoꝛ a affectio.affectõem em̃ voco paſſionẽ relictã in paſſo exactõne illiꝰ volũtatis cũ gr̃a Nic uũt videmꝰꝙ poſſio pt᷑ eẽ maio vel minoꝛ in paſſo ſm diuerſas diſpoſitões patiẽtis:licʒ agens eodẽ mõ ſe habeat. vt gladiꝰ eadẽ virtute vibꝛatꝰ minꝰ vulnus ifli⸗ git duro iᷓ; molli. ſic fit in aĩma vt nec affectio ſemper ſit maioꝛ ꝓpter maioꝛẽ caritatẽ:nec ſemꝑ minoꝛ ꝓpter mio⸗ rem:ſed pt huic cauſari maioꝛitas et mioꝛitas et etis ali unde.ſcʒ ex diuerſa diſpoſitõne ex ꝑte paſſ. In ſupᷣ.no. cũ amoꝛ nõ ſit niſi boni et cogniti:tamẽ inter oẽs cogni⸗ tiones maioꝛẽ facit affectõʒ cognitio expeꝛiẽtie cũ ſit cer tioꝛ.huic accidit vt minoꝛ ſit affectio ad magis amatnuʒz inerꝑtum: et maioꝛ affectio ad minꝰ amatũ exꝑtum. au⸗ gmentũ oũt doloꝛis ⁊ diminutio ex re amata ꝑdita ẽ ſᷣm magnitudiem affectõis ad eã ⁊ ꝑuitatẽ.nõ ſᷣm magnitu dinẽ et ꝓnitatẽ amoꝛis. Hinc ẽ ꝙ de temꝑali amato ⁊ de filio flere ꝗs pt et dolere vehemẽter cuiꝰ pñtiam ex ꝑtus eſl:et nõ de deo ꝑdito queʒ plꝰ diligit incom ꝑabiliter et quẽ nõ ꝑderet ꝓ vita ſaluãda. Ende nõ eſt neceſſe doleꝛe plus de ceo ꝑdito qᷓᷓ de re alia ꝑdita.¶ Ad aliud qð obij citur.ꝙ tantũ debet eẽ doloꝛ de pcto quantũ eſt odiũ ⁊c̃. dicendũ q; nõ opoꝛtet.licet em tãtũ debet eẽ odiũ peccati quãtus ẽ amoꝛ dei:nõ tñ neceſſe ẽꝙ tãtus ſit doloꝛ.doloꝛ em̃ affectio ẽ et ẽ maioꝛ et mĩoꝛ qñz ex diſpoſitõe dolẽtis vt ex hoc ꝙ ẽ exꝑtus vel nõ pñtiam amati:nõ ſemꝑ a ſua cauſa pꝛima ſcʒ amoꝛe.̊D odiũ ex amoꝛe ĩmediate naſcit᷑ VUnge pʒ ꝙ plus debʒ ↄtritus glibet odiſſe petʒ q; amiſ⸗ ſionẽ cuiuſlibet rei tꝑalis:ſᷣ nõ exigit᷑ ampliꝰ dolere pꝛo pet᷑e ſemꝑ qᷓ; ꝓ tem ꝑali q̃libet dito. 4 Ad aliud qð obij citur.ꝙ ſicut volũtas cũ gra eſt in infinitũ potẽtioꝛ qᷓ; vo lũtas ⁊c. dicendũ ꝙ hoc ſeq̃ret᷑ ſi volũtas cũ gra exercẽt ſemꝑ ex ſe actũ tantũ quãtũ poſſet. In via aũñt nõ eſt ſic. nõ em̃ tenemur hic exercere actũ excellẽtiſſimũ ca ritatis Pꝛet.ſic̃ tactũ eſt ᷣm diſpoſitõez dolẽtio ẽ doloꝛ qñz ma ioꝛ qñʒ mĩoꝛ.4¶. Ao illud qð obijcit ꝑ ſile de extẽſione tẽ poꝛis.dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſimile.Diſplicẽtia em̃ mali ⁊ ma⸗ xime vnde eſt offenſa dei:indita ẽ pie aĩme.nõ ita ẽ de do loꝛe in ſũmo:quia nec hoc ẽ in poteſiate cuiuſcunq; ex ſe neq; cũ adiutoꝛio gre. vniuerſaliter dico.ꝗ Ad id quod obijcit᷑.ꝙ neceſſe eſt ꝙ tantũ vꝛat doloꝛ ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ de doloꝛe qui ẽ diſplicẽtia volũtatis. Pꝛet᷑. ſuppo⸗ ſito ꝙ intelligi debeat de doloꝛe qui ẽ paſſio:tunc pt dici ꝙ tantũ quãtum ñ dicũt pᷣciſam comꝑatõem:ſed quoda modo ꝓpoꝛtionalẽ. vt ſi mognꝰ fuit amoꝛ: magna debet eẽ vltio doloꝛis. et ꝙ dico neceſſe magis dicit ncc̃itatem vtililitatis ꝙᷓ tentionis. Pꝛet. hoc argumẽiũ nõ valʒ.IJl le amoꝛ qnd iuſiꝰ diligit de ẽ maximꝰ:qᷓ amoꝛ creature quo ꝑdit deũ ẽ maximꝰ.Qñʒ em̃ iuſtꝰ cupiditatis pctᷣo Edit deum:et tñ vt dicit glo.ſuꝑ illð ps. Honũ mihi lex oꝛis tui.ſuꝑ milia auri et argẽti. ampliꝰ diligit caritas legẽ dei qᷓ cupiditas milia auri et argenti. ¶ Ad hoc qð querit᷑ an aliq̃ ↄtritio ſit marima. Eſtimo lic: vt illa qua vletur culpa et pena tota. que maorxiaẽ ĩ efficacia, 6B5 hoc in ſingulis moꝛtalibo inequalibo vt vidr̃ eſt differẽs et nõ eadẽ. Poteſt alio mõ dici maxima intenſione dllo ris.vtpote doloꝛis qͥ mqioꝛẽ hõ ꝙ peto hr̃e nõ pt.et certe ſic nõ ẽ maxĩa:qꝛ doloꝛ ꝓ deo iclo ſez ꝓ moꝛtali facto augeri pt᷑:tũ ex maioꝛe dei amoꝛe:tũ ex ex ꝑientia dulce⸗ dinis eiꝰ maioꝛe.ᷣ nullꝰ hic tãtũ amat trũ vel eiꝰ tãtum dulcedinẽ expitur ꝗn poſſit adhuc magis:qꝛ nullus hic habet plenã beatuudinẽ. VUñ nullhic habet tantũ dolo rem. p pcto moꝛtali vel ꝓ deo amiſſo:qn poſſit hẽe maio rem. niſi foꝛte ſi ↄtingeret ꝙ ex ſubꝛeptõe doloꝛis vehem̃ tis aligs moꝛeret᷑.ſic viſum ẽ de pſona aliqᷓ.¶ Ad illud qð querit᷑ ſi ẽ mĩma. pt dici ꝓ ſic. vt ills qua culpa delet᷑ comutat᷑ tm̃ pena ꝑpetua in tem ꝑalẽ.in qͥ doloꝛ eſt ita Euus:ꝙ eo mioꝛ in aliqͥ nõ eẽt gr̃a infoꝛi abilis.⸗ Ao Rᷣ qdð queritur que eſt in p̃cepto.dicendũ illa que ẽ mini ma et media: nõ illa que ẽ marima. 4 Ad id q queꝛitur vltimo. dicẽdum ꝙ nõ requirũtur lacrime exteꝛioꝛes ad ſufficiẽtem cõtritòem.4 Ad illud verbum aug. Sciat ſe culpabiliter ⁊c.dicendũ ꝙ ſic intelligit᷑ culpahiliter du⸗ rum.i.debet culpare duriciã ſuam. vel talis duꝛicia non eſt ſine culpa aliqua veniali ſaltẽ. vel timere debet ꝙ ad buc culpabilis ſit de illo moꝛtali p quo nõ poteſt flere. Onſequẽter querit᷑ de quãtitate cõtritõis in comꝑatione ad penã.ſcʒ vtrũ penitẽs tantuz beat dolere de pcto ꝙ mallet quãcunq; pe⸗ nam ſiue tempalẽ ſiue etiã inferna ẽ ſuſtinere: qᷓ peccatũ moꝛtale ↄmiſiſſe vel etiã cõmittere ſic:videt᷑. qꝛ pena eterna ſolũ ſeꝑat a delectabili creato inqtum pena ẽ cꝛ a gloꝛia. pcẽm aũt ſeꝑat a teo qui ẽ in infinitũ melioꝛ q qdᷣlibet bonũ creatũ:ergo plus dolẽdum ẽ de ſeꝑatione que fit ꝑ peccatũ qᷓ; ꝑ illa que fit ꝑ ſuſtinẽtiã iferni.q¶ R anſheł.in meditatõibo arguit ſic.peccatoꝛ plus debuiſti eligere infernũ qᷓ peccarę qꝛ hoc oꝛdinatũ et iuſticie:illð aũt iniuſticie:eꝛgo ꝛ⁊c. ¶ Itẽ Berñ. de li.ar. dicit de illis qui ſunt in inferno.ꝙ ſi eis daret᷑ optio. mallent adhuc peccare ꝙ; penã pcti ſuſtinere.et tñ illud iniquũ ẽ:hoc iu ſiũ.nunqᷓ aũt volũtas inoꝛdiata magis iniuſtũ eligit q; iuſtũ. vnde patet ꝙ oꝛdinatã habẽt volũtatẽ. ex boe patz ꝙ ßeligenda ẽ pena inferni q peccaſſe:et penã inferni ſu ſtinere qᷓ; peẽm cõmiſiſſe.¶¶ Itẽ vt oñdit aug. damnati in inferno mallẽt ſic eẽ qᷓ nõ eẽ.et boc intelligẽaũ eſt q;tum ad volũtatem naturalẽ oꝛdinatã. ſᷣ magis eẽt eligendũ oĩno nõ eẽ qᷓ ſuum cõditoꝛem ꝑ peccatũ moꝛtale offendẽ ergo magis eẽt eligendũ penam inferni ſuſtineꝛe qᷓ; euʒ ꝑ peccatũ offendiſſe. ¶ Itẽ Ro. vj. hũanuʒ dico pꝛopter infirmitatem carnie nre. glo. inneniũtur foꝛſitan aliqui qui ſicut iuſticie voluntatẽ peccati ꝓoſuerũt:ita pꝛepo nant iuſticie delectatõʒ voluptatibo carnis. pꝛo iu ſticia tamẽ penas moꝛtẽq; pati foꝛmidãt humanũ eſt hoc. pa⸗ rum eſt vt cõtemnas quicqꝗd te delectabat.ↄtemne etiaʒ quicqd te terrebat. carceres toꝛmento et moꝛtẽ. Ecce ꝓ om̃ia quãtũcunq; ſunt grauia ſunt cõtemnẽda et ſuſtinẽ da: anteq; ꝑdat homo iuſticiã.¶¶ R. querit᷑ ſi mõ tenetur cõtritus velle ſuſtinuiſſe quãcũq; penã q; peccaſſe temꝑe p̃terito.Et vidr ꝙ ſic:qꝛ ſi tenebat᷑ ad hoc ãteqᷓ; peccaret et ex pcto nõ debet cõmodũ oꝛtare:ergo et poſt pecca tum ſimiliteꝛ tenet᷑ Eõta.aug. ↄtꝛa pelagianos. Alel le infelicitatẽ nullatenꝰ poſſumꝰ.qꝛ oppoſitũ nobis ẽ im pᷣſſum ſcz velle felicitateʒ.̊ nullo modo mobile.i.nullo modo poſſibile nullo mõ obligat: ergo nullꝰ tenet᷑ ad hᷣ magisa velit ſuſtinere penaʒ infeꝛni q; peccac᷑. 4¶ Item Herũñ.xde li.ar.peccauit petrꝰpaut odiẽdo rpᷣm ſed ſe ni mis amãdo.ſed nec in hunc amoꝛẽ puerſum metꝰ ille ſb⸗ ditus cõpulit:h̊ eẽ cõuicit. Yam tũc ꝓculdu bio tatł᷑ erat ßͤ neſciebat:qñ abiillo quẽ latere nibil poterat audiuit. pꝛinſqᷓ gollus cãtet ter me negabis. Hec Berñ. hic pla ne habet.ꝙ in petro anteqᷓ peccaret erat volũtas q̃ plus ſe ꝙᷓ xpᷣm diligebat.et etiã anteꝙᷓ negaret talis erat: non tñ dicendus ẽ pꝛius finſſe in pcto moꝛtali.maxĩe qñ di⸗ xit et ſi opoꝛteat me teeũ moꝛi nõ te negabo. tñ tunc bm berñ.fuit magis in volũtate negãdi xpᷣm q; moꝛi:ergo n tenet go ſuſtinere uatacuq; penã qᷓ; ꝑpetrare pecca tum ¶Reſpõſio. ꝙ aliley indicgatu eſt de pctᷣo pᷣterito vt di⸗ cũt quidã:et aliter futuro.de pcto futuro intelligẽduʒ eſ.ꝙ quilibʒ tenet᷑ penã quãcũq; tpalem etiã penaã moꝛ tis citius ſuſtinẽ q̃ʒ moꝛtaliter peccare.et dicũt ꝗdaʒ pe⸗ nam inferni. Iñ ſi aligs habẽs vſum cõpletum ratõio. nõ dico ſolum ſapiẽs vel lr̃atus exponeret᷑ moꝛti niſi ꝑ⸗ petraret aliqð moꝛtale.niſi moꝛtẽ peligeret: moꝛtaliter peccaret. boc tamẽ nõ eſt expꝛimẽdũ cuilibet ſi mplici pe nitenti in confeſſione: ſed debet ſufficere ſacerdoti ſi que ſigna aparent contritõis.alicui tamẽ obſlinati i mali⸗ d ſe d in 13 ot ret III Muẽeſtio cia nolẽti doloꝛe de pctis ſuis po ſſet illud m aĩfeſtari in cutien do illi terꝛoꝛẽ. ¶ Ad illud qð obijc it. ꝙ infelicitas inferni nõ eſt eligibilis.dicendũ ꝙ verum e/ſimpliciter. ßm ꝙ eligibile dicit᷑ qð oꝛdinat ad finẽ.tñ pt bene eẽ ali⸗ quid eligibile in comꝑatõne ad alterũ: quoꝝ neutrũ ſim pliciter eligibile erit: alterũ tñ minꝰ.ſic dicit de duobus malis minꝰ malũ magis eligendũ. Silr licʒ pena etna nullo mõ in ſe ſit eligibilis nõ tñ tãtũ ẽ eligibilis quãtũ peccatũ.nec opoꝛtet iſtã electõem qñʒ fieri:cũ nõ ſit ne⸗ ceſſe aliquẽ ad iſtã nccitatẽ deueire. ¶¶ UdD illð go obijcit xe beato petro ꝑ auctoꝛitatẽ berñ. dom ꝙ; q̃ntucũqʒ dile xit plus ſeipᷣm ꝙᷓ deũ moꝛtaliter peccamit. bᷣ hoc nõ fecit anteqᷓᷓ inſtaret tpus qͥ dñm negauit. Et qð dicit Herñ. ꝙ iſte timoꝛ ſubditꝰ nõ cõpulit eum in bũc amoꝛẽ:ſed cẽ in eo ↄuicit ⁊ ꝙ erat tulis ⁊c. dicẽdum ꝙ; hoc dicit᷑ ñ qꝛ baberet iſũ ꝑuerſum amoꝛẽ actu:pᷣ q; habeb at infirmi⸗ tatem ex qua poſtea actꝰ iſte ꝑuerſi us ꝓdijt in eẽ. nec tñ lla infirmitas fecit illũ peccaẽ niſi occaſionaliter. 4 Si aũt obijceret᷑ ꝙ foꝛtimonebat᷑ ad negandũ deũ ꝙᷓᷓ ad ſu/ ſtinendũ pena et ita babebat amoꝛẽ ſiue volũtatẽ malaʒ pꝛius ad hoc mouentẽ. dicũt ꝙ rõ hec ꝓcedit ex ſi uppoſi⸗ tione falſa que ẽ. ꝙ pꝛimi actꝰ mali ꝓcedũt er malis ha⸗ bitibo. qð nõ eſt verũ.cõtrario em̃ mõ ſe habʒz ĩ viꝛtutibo et pct̃is.qꝛ eĩ boni ſumꝰ:bona facimꝰ. et qꝛ mala facimꝰ mali ſumꝰ. Vñ pꝛimi actꝰ mali. babitꝰ malos generant nõ ecõuerſo. ¶¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ foꝛtius mouebat ad negandũ qᷓ; ⁊c. ergo habebat malũ amoꝛẽ ⁊c̃. dicendum ꝙ nõ ſequit᷑ motꝰ em̃ ad negandũ xpᷣm nõ fuit er habi⸗ in malo: occaſionaliter ex infirmitate ipᷣꝰ:et cauſt alit ex li.ar. VUñ magis fuit ex defectu boni q̃ʒ impulſu mali De peccato pᷣterito aliter dicũt ſcʒ ꝗ ſuſſinẽtia cuiuſcũʒ pene nõ ẽ peligẽda illi qð eſt nõ peccaſſe. Vñ dicũt ꝙ pe nitens nõ debet magis velle ſuſtinere penã inferni ꝗꝙᷓ nõ peccaſſe. Cuiꝰ hecẽ rõ.ꝙ pena eterna ſeꝑat a deo eterna liter: penitẽs aũt te pcto pᷣterito iam ẽ reconciliatꝰ deo. Pꝛet. dicũt ꝙ non debet magis velle ſuſtinere moꝛtẽ coꝛ Palem vel mutilatõz mẽbꝛi aut aliqð aliud damnũ irre cuꝑabile qꝙᷓ nõ peccaſſe.quoꝝ pec ẽ rõ.ꝙ deteſtatio ꝓpꝛie eſt eoꝝ que ſunt cõtingẽda et in ptate nꝛa. talia aũt ñ ſũt pterita.ſᷣ magis debet velle amiſiſſe aliquò ſummã pecu nie vel aliquà penã modicam ſuſtinere ꝙᷓ peccaſſe.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ añ ꝑpetratõʒ peccati tenebatur velle — quãcũq; penã ſuſtinere.dicũt ꝙ hoc verũ eſt qꝛ tũc erat in ptate nr̃a nõ peccare.i¶ Si aũt querat᷑ ꝗs abſoluit pe nitẽtẽ ab iſta tentõne. dicũt ꝙ impoſſibilitas.Cũ em̃ iã ſit pteritũ.iam nõ ẽ in ptᷣate pctoꝛis.tentio aũt ſoluʒ eſi poſſibiliũ.Si aũt pctm ẽ futurũ pt᷑ caueri.ꝗꝓpter qð ma⸗ gis ſuſtinẽda ẽ quecũq; pena ꝙᷓ illi ↄſentire. Et poĩt ſile de virgine que ꝑ votũ tenet᷑ ad obſeruatõz virginitatis. ſi aũt coꝛrũpat᷑ nõ tenet᷑ amplius ad virginitatem. licet teneat᷑ aod caſtitatẽ dã. ſiłr eſt in ꝓpoſito reſpectu eccati p̃teriti. ¶ Auiter tñ videt᷑ aliquatulũ ad ꝓpoſitũ dicẽdũ. Ao cuiꝰ euidentiã intelligi pt. Si queꝛat᷑ an peli genda ſit ſuſtinẽtia pene inferni offenſe dei ſiue pcto moꝛ tali. hec queſtio nulla videt᷑. vbi eiñ nõ debet eẽ electio:ñ eſt p̃electio.illud aũt oꝛdinate nõ cadit ſub electõne quo ꝗgs ſeꝑatur a deo. ꝑpetratõe pct᷑i moꝛtalis et pena infer ni ſeꝑatur aia a deo: pena em inferni illata includit dæ⸗ bitũ patiẽdi iuã.Si aũt quadã abuſione electõis ſuꝑpo⸗ neret᷑ interpoſita poſſe fieri electõʒ: peligẽda eẽt perpe⸗ tratio peccati moꝛtalis.ſuſtinẽtie pene infernalis. Et h̊ qe pumittio pene eterne cũ boc ꝙ impoꝛtat cruciatũ vehe mentiſſimũ:impoꝛtat debitũ ſeꝑatõis ꝑpetue a deo. Cũ em pena nõ infligit᷑ niſi in ſepatis a deo eternalit ⁊ hoc merito malicie illoꝝ: inflictio illiꝰ pene duplicez impoꝛ⸗ tat ſeꝑatõem.ꝑpetuã ſcʒ ꝑ culpa:et ꝑ penã.hec at eſt ꝑ carentia poſſibilitatis gratie:illa ꝑ carentiã poſſibilita⸗ tis gloꝛie. Si aũt poneret᷑ electõzʒ debere fieri inter ꝑpe⸗ tratõem culpe et ſuſtinẽtiã pene infernalis inqᷓtũ eſt pe na tm.ſcʒ ſi ſine reatu vel merito:adhuc tñ penã infligi a deo line merito nõ poſſet fieri ſine derogatõe diĩne boĩ⸗ 1 72 lrvüſ. tati cuiꝰ miſericoꝛdia ſuꝑexaltat indiciũ Jaco. ij. qui pᷣcipit inſontem et iniuſtũ nõ occidi Exo. xxij.hec ſuffi⸗ ciẽtia pene nõ ẽ eligẽda neq; pᷣeligenda. deũ em̃ infligere inſonti penam eternaʒ eius derogat bonitati:cuiꝰ ẽ pꝛo pꝛium miſereri ſemper et parcere.Dagis em̃ de teſtan⸗ duz eſt a ſingulis aliquod fieri a deo in ſue bonitatis de rogationem qᷓ; aliquod ſieri ab ip̃ᷣis contꝛa dei legem ſicut em̃ mih peligendũ ẽ me nõ eſſe q̃ʒ deũ:ſic mihi pᷣeliẽ gendum eſt me aliquid iniuſle facere qᷓ; xeum. Si aut pena eterna poſſet infligi alicui inſonti ſine derogatõne diunne bonitati: ſuſtinẽtia illius eſſet p̃eligẽda perpetra tioni peccati moꝛtalis.nullus tamen habet neceſſitateʒ p̃eligendi alterum. Ad pꝛedictoꝛum roboꝛatõem valet illud Enſ beł. de ſimilitudinibo. Si hinc inꝗt peccati pu doꝛem et illinc cernerem inferni hoꝛroꝛem. et neceſſaric vni eoꝛum haberem imergi: pꝛius me in infernũ immer gerem q̊ peccatũ in me immitterem. Mallem em̃ pur a peccato et innocẽs in gehenna intrare:qᷓ; peccati ſoꝛdi pollutus celoꝝ regna tenere: cũ conſtat ſolos malos ir inferno toꝛqueri: et ſolos bonosĩ celeſtibo ſoueri.4 At ꝓpoſitũ ergo reſpõdendũ eſt.q cõſiderata pena infern vt ſuſtinẽda nõ merito culpe alicuiꝰ.et vt nõ infligend. a deo. peligẽda eſt eiꝰ ſuſtinentia: qʒ peccati moꝛtalis petratio.et hoc concludunt rõnes ſupꝛapoſite ꝓ pꝛim ꝑte. 4 Ad illud aũt qð querit᷑. Si cõtritus de pcẽo pᷣten to tenet᷑ magis velle ſe fuiſſe deiectũ in penaʒ infernale vel peccaſſe.poteſt dici ꝙ nullus poſitus eſt in neceſſite te illius electõnis. Si auũt poſitus eẽt quis in neceſſitat buiꝰpᷣelectionis:circũſcripta incluſione reatus quẽ in poꝛtat ſuſtinẽtia pene infernalis et erogatöne dinin bonitatis: deberet peligere ſe fuiſſe detrulum in infern nulli em̃ poteſt magis placere vel minus diſplicere ob diſſe deum qᷓ; penã quacũq; ſuſtinere in innocentia ſin peccato. Qullã em̃ penã puram ta ntüů refugit caꝛitas. offendere deum. et ſilr offendiſſe. ꝓpter quod ponent illud qð ſupꝛa poſitum eſt:minꝰ recte ponere videntu deteſtatio aũt non eſt ſolum futuroꝝ maloꝝ vt dicũt: ſ et eeruoß et eoꝝ que fuerunt in poteſtate noſtra. lie modo nõ ſint. rticulus ſeptimus Onſequẽter querit᷑ vtrũ maioꝛitas cõtritõi . ſit ᷣm maioꝛitatem auerſionis a deo: vel ßi maioꝛitatem cõuerſionis.i.delectatõis ĩ er atura. ο. pꝛimo mõ:videt᷑. cum nihil ſit ita triſtabile cut auerti a ſũmo bono. Ihere.ij. Scito et vide qꝛ mali vt amarũ ẽ te reliquiſſe deũ tuũ et ñ eẽ timoꝛem dei apd te. ¶ Itẽ quãtacũq; delectatiõne cõuerteret᷑ ꝗs ad crea⸗ turam niſi aueꝛteret᷑ a deo: no eſſʒ moꝛtaliter culpabilis Vnde auerſiom ꝓpꝛie debetur ꝙ peccatum ſit moꝛtale. ſed maioꝛitas cõtritionis debet eſſe m maioꝛitatẽ illiꝰ quod facit culpam moꝛtalem. ergo ⁊c.¶ Itẽ eſto ꝙ aliq duo equalit ament creaturã aliquã. tñ vnꝰamet eã plus qʒ deũ et alter min? q̃ʒ veũ.et hic ideo peccat venialiter ille moꝛtaliter. hoc aũt poſſibile ẽ.potelt em̃ vnꝰ habere virtutẽ amãdi deũ maioꝛẽ q́ʒ aliꝰ.ſi ergo doloꝛ et vtritio debeat reſpõdere cõuerſioni ſiue delectatõi in creatura. equalis cõtritio requireret᷑ ꝓ veniali et pꝛo moꝛtali.qð eſi iniuſtũ.quia delectatio in creatura amata eſt equa⸗ lis in vtroq;:ſed in vno venialis ĩ altero moꝛtalis. Cõ tra. ex conuerſione ad creaturã eſt velectatio ĩ pcto. ſed illi ꝑti que eſt delectatio in culpa debet eſſe doloꝛ in peni tentia:ergo ⁊c.¶ Item peto moꝛtali debent᷑ duo ſcʒ caꝛẽ tia vilionis dei et accerbitas gebẽne.et pꝛimũ ꝓꝛie pẽa eſt auerſionis:ſecũdũ pena cõuerſionis.et pꝛimũ remo⸗ uet᷑ ꝑ gr̃am gratũſaciẽtẽ:ſecũdũ ꝑ cõtritõʒ. &̊ videtur q; contritio ſicut gehenna debet eſſe intenſioꝛ vel remiſſioꝛ ſm intenſionẽ vel remiſſionem delectatõis in creatura. Item boc idem videt᷑ ꝑ illud verbum aug. Mecelſe eſt vt tantũ vꝛat doloꝛ:quãtum inheſerat amoꝛ.ergo amoꝛi rñdet doloꝛ c. ¶ Reſpõſ io.ꝙ maioꝛitas ↄtritõis debet eẽ ſᷣm maioꝛitatẽ auerſionis.qð pʒ ꝑ hoc.ꝙ ſi poſſet eſſe in pcto auerſio ſine cõuerſione:adhuc deberet᷑ ei carẽtia viſionis ⁊ pena ignis.Et hoc pʒ ꝑ hoc ꝓ in ꝗbuſdã ma⸗/ ioꝛibo pctis ẽ magis de auerſione ⁊ mioꝛ delectatio ĩ cre atura.qꝛ quaſi nulla. vt in homicidio.inuidia.accidia. vel triſticia et hmõi.et eſtimo ꝙ carẽtia viſionis equalit᷑ eſt in om̃ibo.ſ̊ tñ homicidia ardebit ibi acerbius qᷓ; ſim plex foꝛnicatio:igr pʒ ꝙ nõ eſt maioꝛitas pene ignis ſᷣm maioꝛitatẽ ↄuerſioĩis ſemꝑ:ſed in eodẽ genere pcti.vt in ſimplici foꝛnicatõne erit alicui acerbioꝛ ignis et minus acerbus ᷣm quãtitatẽ delectatõis.nõ ꝓpter delectatõem ſed potius qꝛ ẽ maioꝛ auerſio in maioꝛi delectatõne et q̊ magis delectot᷑ minꝰ cõfſoꝛmat᷑ volũtati diuine qᷓ pᷣcipit oꝑpoſitũ.ĩmo magis defoꝛmat᷑ qʒ ꝓpꝛie eſt auerſio.Et G eſt qd dicit᷑ Apoc.xoiij.Quãtũ gloꝛificauit ſe ⁊c᷑. ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ gloꝛificauit:tangit᷑ ſuꝑbia que ꝓpꝛie ẽ auerſio.ꝑ hoc ꝙ dicit in delicijs:tangit᷑ delectatio in creatura⁊ ſic cõuerſio.et certe vt iam dixi nõ ſᷣm quãtitatẽ alteriꝰ ho⸗ rũ:ſed vtriuſq; debet᷑ acerbitatis ignis quãtitas.ſed ꝑ ſe quãtitati auerſionis et nõ conuerſionis:niſi qꝛ auget auerſionẽ. Ad illud g̊ qð obijcit.ꝙ illi ꝑti que ẽ dele⸗ ctatio in culpa reſpõdere debet doloꝛ in penitẽtia.dicen⸗ dũ ꝙ rõne delectatõis nõ eſt dolendũ:ſed rõne qua ẽ dele ctatio culpabilis.ſ̊ culpabilis ẽ ꝑ ſe rõne auerſioĩs.vñ et illi ꝑti reſpõdet que ẽ auerſio. Ad illud qð obijcituꝛ ꝙ carẽtia viſionis rñdet auerſioni ⁊c̃. Jam pʒ rñlſio.qꝛ vt dictũ eſt.auerſioni de bet᷑ carẽtia viſionis ⁊ acerbitas ignis qð patet. Homicidio em̃ debet᷑ pena ignis acerbi oꝛ ꝙᷓᷓ ſi mplici foꝛnicatõi.licet ĩ homicidio ſit mĩoꝛ dele⸗ ctatio ſiue cõuerſio.qꝛ in eo eſt maioꝛ auerſio a deo qð patet.auerſio a deo nõ dicit᷑ ꝓꝛie:Deus em̃ vbiq; ẽ:ſed trãſlatiue.dt tũc dicat᷑ volũtas cõuerſa ad deũ:iqn ei cõ/ foꝛmat᷑.et auerſa:qñ volũtati dĩne diffoꝛmis ẽ.deus aũt plus nõ vult et odit homicidiũ qᷓ; ſimplicẽ foꝛnica tõem: ideo volẽs homicidiũ plus ſe tefoꝛmat volũtati diuine et ꝑ cõſequẽs auertit:qᷓ; volẽs ſimplicẽ foꝛnicatõʒ.⸗ Ad illð qð obr̃.ꝙ neceſſe c᷑.ꝙ tantũ vꝛat doloꝛ quãtũ adheſe rat amoꝛ.Dicendũ ꝙ ſᷣm ꝙ iutelligit᷑ de amoꝛe dei:nihil facit ad ꝓpoſitũ.ſᷣm ꝙ de amoꝛe libidinoſo reſpectu cre ature:notat᷑ comꝑatio rõe magnitudio doloꝛis reſpectu xælectatõis in creatura.nõ oĩno rõne qua eſt delectatio ſiue amoꝛ creature:ſ̊ potius rõne qua maioꝛ auerſio eſi ex maioꝛi iue cxlectatõne. embꝛum ſecundum Equit᷑ de quãtitate cõtritõis qᷓ;tũ ad du- ratõem.de qua querũt᷑ tria.Pꝛimũ ẽ vtrũ cõtritio ſit inſtatanea vł ſucceſſiua.Secũ dũ vtrũ tenet᷑ penitẽs ſemꝑ ↄteri in hac vi ta.Terciũ vtrũ teneaĩ cõteri poſt hanc vitam. rticulus pꝛimus Irca pꝛimũ oſtẽdit᷑ ꝙ ↄtritio ſit ſucceſſiua ſic om̃is actꝰ circa quẽ eſt minꝰ diuturnũ ⁊ ma gis:eſt ſucceſſiuꝰ.talis ẽ cõtritio.quedã em̃ ẽ bꝛenioꝛ quedã diuturnioꝛ.̊ ⁊c. ¶ IR vere ↄtritꝰoĩa pct̃a deteſtat᷑.ſed plura deteſtari nõ pt᷑ quis niſi de illis cogi⸗ tet et illa intelligat.ſed de pluribo ſimul cogitare nõ põt qꝛ ᷣm phm eſt intelligere vnũ ſolũ:ergo opoꝛtet cõtri tio ꝑluriũ adminꝰ fiat ſucceſſiue.ſed nõ pt eẽ cõtritio di uerſoꝝ pct᷑oꝝ niſi fiat ſimul.nõ em̃ pt eẽ cõtritio de vno et nõ d alio:̊ opoꝛtet ꝙ cõtritio de vno fiat ſucceſſiue. Item ĩitelligẽ nr̃m ẽ cũ cõtinuo ⁊ tꝑe Fᷣm phům. et tñ ẽ ſimpliciſſimnꝰ motus aĩe:g ſimiliter ſiue foꝛtioꝛi rõne et actꝰ cõtritõis ẽ cũ cõtinuo et tꝑe.q¶ Itẽ cõtritio ex miliis cauſat᷑. ſcʒ ſpe venie.timoꝛe pene.doloꝛe diuine offenle et motu li.ar.ſed hec ſimul ſeʒ ĩ vno inſtãti in aiĩma eẽ non poſſunt: cõtritio nõ pt᷑ eſſe inſtãtanea.4¶! Itẽ aĩa ñ mo⸗ uet ad cteſtatõʒ ſiue diſplicẽtiã peccati nũi cũ collatõe mouet᷑ em̃ ad vteſtatõem pcti ex hoc:ꝙ illo ĩiuriatũ eſt * deo et eo ꝙ fectũ eſt cũ ↄtemptu dei. Hmõi aũt collatio nõ pr eẽ in inſtãti igit᷑ nec cõtritio.q¶ Itẽ in actu ↄtritõis fit mutatio circa idẽ ſubiectũ a ſtatu culpe ĩ ſtatũ gratie Vñ in actu illo ẽ manẽte eodẽ ſubiecto trãſmutatio qua litatũ.Ael q̃ſi qualitatũ.hec aũt trãſmutatio ẽ alteratio vel qſi.ſed vt habet᷑ a pho differt generatio ab alteratio ne ĩ hoc.ꝙ generatõ ẽ in inſtãti:alteratio in tꝑe ⁊ ita vt pꝛius. Itẽ nulla foꝛma inducẽda ĩ aliq̃ ſubiecto exiſſẽ⸗ te ſub foꝛma ↄtraria ⁊ diſpoſitõe impediẽte foꝛmã ĩducẽ dam inducit᷑ in inſtãti in illo ſubiecto.qꝛ opoꝛtet ꝙ pꝛiꝰ diſponat᷑ ad ſuſceptõz foꝛme inducẽde:⁊ ꝙ expellat᷑ foꝛ⸗ ma cõtraria ⁊ vbilitet᷑ diſpoſitio habilitas ſubiectũ ad foꝛmã cõtrariã. Hec aũt nõ fiũt in inſtãti.talis at foꝛma eſt gratia iuſtificãs.que inducit᷑ cũ motu cõtritionis:er⸗ go nõ inducit᷑ in inſtati motus cõtritõnie.¶ Item vbicũ ꝙᷓ; ↄcurrũt duo ſcʒ agens et patiẽs circa idẽ:nunq; poſſũt ĩqꝙtũ talia eadẽ mẽſura ĩdiuiſibili mẽſurari.ſ̊ i cõtꝛitõe elt cõterẽs et cõtritũ circa idem ſcʒ aĩam contri tã. ̊ 1c. onnarriinnat auu ad iuſtificatõem impij.ſed ſtificatio eſt in inſtãti et cõtritio nõ łᷣ ſucceſſiua. SS mo tus cõtritõis eſt poſt inſtiſicatõem.qð eẽt incõueniẽs cũ cõtritio ſit ꝓgpter iuſtiſicatõʒ. ¶ Itẽ vt hẽt᷑ a pho a pꝛioꝛi et poſterioꝛi ĩ magnitudie eſt pꝛius et poſteriꝰ ĩ motu.S vbi nulla ẽ magnitudo.nec pꝛius nec poſteriꝰ ĩ motu.et ita nec ſucceſſio.̊ motus cõtritõis nõ eſt circa aliquam magnitudiem: nõ eſt ſucceſſiuꝰcũ nõ habeat pꝛius nec poſteriꝰ.¶ Itẽ aug. de trini.xv.dicit.ꝙ ſi viſus dirigere tur ꝑ aliquod ſpaciũ:et crearet᷑ coꝛpus in medio ſimul videret᷑ et erearet᷑.bᷣ conſtat ꝙ crearet᷑ in inſtãti:qᷓ ſilr ⁊ videret᷑.ſᷣ multũ ſpiritalioꝛ et potẽtioꝛ ẽ viſus aĩe ꝙᷓ viſꝰ coꝛꝑalio.et vniuerſalit actꝰ aĩme qᷓ; coꝛꝑis.& in inſtanti pt᷑ ſima videre pcta et aliqͥs actꝰ exercẽ.ſic dolẽ ⁊ hmõi. ¶ Itẽ idẽ habet᷑ ab aug.ſuꝑ illud.j.coꝝ.xx.In ictu ocu li ⁊c̃. Obi em̃ dicit.ꝙ trãſitꝰ rodij ab oꝛiẽte in occidens fit in inſtãti.et ſi ſᷣm ipᷣm pt actio alicuiꝰ coꝛꝑis eẽ ſubdi ta.quãtomagis actio alicuiꝰ ſpũs.⸗ Item delectatio ẽ in inſtãti ᷣm ph̊ᷣm:ergo et doloꝛ qui ei oponit᷑.⸗ Itẽ vt ha bet᷑ a pho aia creata ẽ in oꝛiẽte eternitatis et temꝑis. et habet quaſdã oꝑatões ſupᷣ tẽpus et quaſdã in tꝑe.ſ̃ᷣ ſi habzʒ aliqs oꝑatões ſupᷣ tẽpus:iſte marxie erũt ille qᷓ cau ſant᷑ a grg et que date lunt ei deſuꝑ.talis eſt cõtrinio:er⸗ go 2= ſm pluriũ aſſertõʒ ẽ ↄſiderare cõ tritõem 'm ꝙ introducit᷑ in eſſe:et ſᷣm eẽ ipᷣius inductũ et ᷣm duratõem ipᷣiꝰ inducti.tũ ad pꝛimã cõſideratõ nem. eo ꝙ multiplex ẽ pᷣparatio ad actũ cõtritõis:ex tĩo re pene eterne et deſiderio celeſtis patrie.⁊ alijs hmõi ẽ ſucceſſiua.tũ ad eẽ introductũ pt᷑ cõſiderari duplici⸗ ter.vno mõ inꝙtũ cõtritio dicit᷑ ſubſtãtia ipiꝰ motꝰ ĩifoꝛ mati gratia.que pꝛimo fit remiſſio pcti:ex hoc nõ eſt in inſtanti. Alio mõ inq̃tũ dicit᷑ actꝰ vel motꝰꝗ eſt diſplicẽ tia mali ↄmiſſi ĩ offenſaʒ ⁊ cõtemptũ dei:ſic ẽ ſucceſſiua Et ſile ẽ quodãmõ de eo ꝙ dico viuere.qð pt᷑ dicere eſſe viuẽtis:et ſic eſt inſtãtaneũ.vel actũ viuentis: et ſic ẽ cõ tinuũ et ſucceſſiuũ. Scðm aũt ꝙ; ↄſiderat᷑ ſm duꝛationẽ eius in eſſe.cũ hec duratio babeat ꝓtenſionẽ longo tem poꝛe:cõſtat ꝙ ẽ ſucceſſiua.¶ Ad illð ꝗ̊ qð pꝛimo obijcit ꝙ actꝰ cõtriiõis ẽ magis diuturnꝰ ⁊c. Poteſt dici ꝙ hᷣ ẽ verũ qtũ ad actus duratõʒ:nõ qᷓtũ ad actꝰ ſubſtãtiam. Ado illð qdð obijcit᷑. plura nõ pñt cogitari neq; ĩtelli⸗ gi ⁊c.pt᷑ dici ꝙ cõtritio ꝑt᷑ reſpicẽ pctm inqtũ pctm ⁊ dei offenſiuũ.et hoc mõ.i.in quadã generalitate aĩa multa ſimul pt᷑ cogitare et intelligẽ.qꝛ ſic et ſi multa cogitant᷑: multo itelligũtur.hoc ẽ vt ſunt vnum.et ſic pt᷑ aims vno motu cõtritionis de om̃ibo cõteri. Ael pt cõſiderare qð libet peccatũ ſigillatim.et ſic nõ pt᷑ omia ſimul cogitare: immo opoꝛtet ꝑ ſingulas noctes.i.ꝑ ſingula peccata le⸗ ctũ cõſcie lacrimis lauare.et ſᷣm hũc modũ nõ pt᷑ aima vno motu cõtritõnis ↄteri ſuꝑ pluribo pct̃is.ſᷣ reqrunt᷑ ſucceſſus tꝑis.q¶ AVd illud qð obijcit᷑. ꝙ intellectꝰ nr̃ fit cũ ↄtinuo et tꝑe ⁊c.pt᷑ dici ꝙ hoc ĩtelligẽdũ ẽ te itellectu n i di m. dli di ¶ Lueſtio fantaſtico.qui quidẽ ſᷣm ꝗꝙ habet᷑ ſm viã aſcenſus et fan taſie fit cũ temꝑe.ilj Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ cõtritio ex mi⸗ tis cauſat᷑ ⁊c.dicendũ ꝙ hec ratio nõ ꝓbat ꝙ ↄtritio ſit ſucceſſiua ſm ſe:ſᷣ̊ ᷣm ꝙ inducit᷑ in eẽ ſucceſſiue.i.ꝙ in⸗ ductio ſua in eẽ ſit ſucceſſiua.qð verũ ẽ.nec argumẽtũ ẽ alicuiꝰefficacie. ·õ em̃ ſequit᷑ illa ex ꝗabo cauſat᷑ aliquid nõ ſunt in inſtãti:ergo nec canſatũ ſiłr. multa em cõcur rũt ad hoc ꝙ habitꝰ vᷣtutio politice ſit in aĩa.illa tñ non ſunt in inſtati:et tñ ipe habitꝰ eſt in inſtãti.¶l Ao illud qð obijcit.ꝙ aĩa nõ mouet᷑ ad diſplicẽtiã pct᷑i niſi cũ col latõne ⁊c̃.dicũt ſᷣm ꝙ collatõ dicit᷑ diſcuſſio rõis ad ali qꝗd eliciẽdũ:nõ pt᷑ eẽ in inſtãti.qꝛ hmõi collatio ẽ diſeur⸗ ſus ab vno ĩ aliud qð ſine ſucceſſiõe fieri nõ pt᷑. Alio mõ dicit pluriũ oꝑatio ſm aliquẽ vnũ reſpectũ.et hoc pt᷑ eẽ in inſiãti ſiue ĩ momẽto.q añt ꝑ diſcuſſionẽ tꝑis cognita ſunt q̃lia ſunt ĩ ſe ſił et in momẽto cõferũt.nec aluer ve⸗ re poſſet cõferre cĩam de duobo:niſi ſil hr̃et in pñtia ſua iſta duo.ſic videmuos in ſenſu.i Zunqᷓ em̃ ſenſus cõis poſ ſet diſcernẽ int albũ et dulce.niſi hret illa ſimul et ſeiel ſibi pntia.exemplũ eſt etiã in inſtꝛum̃tis mu icoꝝ qꝛ nũ ꝙÿ cõcoꝛdiam taliũ poſſet artifex ꝓbare:niſi ſemel ⁊ ſilł auditui ſuo offerent. Eñ licet nõ cõtingat mults in ſe vt multa ſunt ĩtelligere:multa tñ vt vnũ et vt inuicẽ collata Cõtingit.ſicut eſt in ꝓpoſito.collatio aũt que fit ĩ ↄtritõe ſcʒ de pcto in comꝑatõe ad vũ:eſt ſᷣm reſpectũ diſſilitu⸗ dinis volũtatis cei et pctoꝛis.Qec credo ꝙ hec aſſeren⸗ tes intelligãt collatõnes hmõi poſſe fieri in momento. lm ꝙ momentũ dicit᷑ inſtãs ꝗꝓpꝛie:ſᷣ potius ᷣm ꝙ mo⸗ mentum dicit tempus imꝑtibilis duratõis. 4 AUd illud qð obijcit᷑ ꝙ in cõtritione ẽ alteratio.dicendũ ꝙ altera⸗ tio de qua loquit᷑ phᷣus eſt traſmutatio ſenſibiliũ quali⸗ tatũ circa ſubiectuʒ ſenſibile.qdð accidit in ꝓpoſito.ĩmo ron et illud qð expellit ſunt qualitates ſpuales ñ ſen ibiles. Pꝛef.gratia ꝗᷓ infundit᷑ a potẽtia infinita in in⸗ ſtanti inſundit᷑.in cuiꝰ infuſione e xꝑellit᷑ cõtrariũ et ita hec mutatio ſubdita ẽ. Mon ſic eſt de alteratõe qualita⸗ tum ſenſibiliũ que fit oꝑatione nature.cuiꝰ oꝑatio pau latiua eſt et multipliciter diſponẽs ſubiectũ ante inaucti onem qualitatis intẽte.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ nilła foꝛ ma inducit᷑ ĩ inſtãti in ſubiecto exñte ſub foꝛma ↄtraria ⁊c· dicendũ ꝙ actio qualitatis in ex pulſiõt ſui cõtrarij nõ ſem ꝑ fit ſucceſſiue·vt qũ materia vel ſubiectũ diſpoĩ tur diſpoſitõne nccitatis ad foꝛmã agẽtis: licet ad alia que cõcurrũt ſcʒ diſpoſitõʒ materie et inductõem foꝛme neceſſaria ẽ ſucceſſio. Vñ qꝛ in infuſione gr̃e ſił diſponit᷑ aima nccitate ad ſuſcipiẽdũ illã:nulla eſt in actõne gr̃e ſucceſſio.ſic nec in duratione foꝛme qñ diſponit᷑ mateꝛia . diſpoſitione q̃ eſt nccitas.¶ Pꝛet.qnz babet ſubiectum diſpoſitõʒ aliquã ↄtrariã ipi agẽti:nullo tñ mõ reſiſtẽtẽ. et tũc nõ eſt ſucceſſio in inductõe foꝛme nec in pᷣparatõe materie.vt fuit in mutatõe aque ĩ vinũ Joh.ij. Qñz eſt diſpoſi itio cõtraria et reſiſtẽs infoꝛmatõni.et tũc eſt ſuc⸗ ceſſio in inductõe foꝛme.vt qn ex calido fit frigidũ.Qñʒ eſt diſpoſitio aliq̃ non reſiſtẽs inductõni foꝛme ſ̊ vſui:et ſic ꝓnitas reſiſtit vſui gre nõ infoꝛmatõni:qꝛ ſimul ſun Pter qð nõ opoꝛtz vt ſit ſucceſſio in ↄtritõe inqtũ motu ptritõis gratia oꝑante expellit᷑ peccatũ.Inqtũ at expel⸗ lit᷑ diſpoſitio illa motu ↄtritionis requirit᷑ ſucceſſio. pꝛo ntas em quia pena eſt ſimul ſtat cũ contꝛitõne et reſiſtit vſui gratie:culpa po quia pꝛiuatio eſt nõ reſiſtit. ſiẽ nec tenebꝛa in inductõne lucis. Culpa em̃ et ẽ pꝛiuatio et eſt trariu.inqtum pᷣuaricatio pꝛiuat inqᷓtum ↄtrariũ di⸗ ſponit. nqꝙtum aũt ẽ pꝛiuatio ꝓpꝛie opponit᷑ gratie ⁊ in inſiãti expellit᷑ a gratia:inqᷓtũ habʒ naturã cotrarij re⸗ linquit habitũ.i. ꝓnitatẽ in aĩma. Iſta aũt pnitas non directe oꝑonit᷑ gre:ſed potius habilitati ad cte ex gratia vel vᷣtute.Alnde ſic habilitatio enanei⸗ ſucceſſiue ſiłr et illa ꝓnitas expellit᷑ ſucceſſiu e. Pꝛet. rõ qre foꝛma vel q̃litas naturalis ages ĩ inſtãti nõ expellit ſuũ ↄtrariũ eſt. qꝛ ſunt ꝓpoꝛtionalis vᷣtutis.eo em̃ ꝙ ↄtꝛa rioꝝ aliquoꝝ ẽ potẽtia ꝓpoꝛtionalis:vnũ alij reſiſſit nec ꝙ ſubito. Et ꝙ dic aug. ꝙ ſubito attĩgẽ 27„ lxvuj. erpellitur niſi ſucceſſiue. Si aũt agens eẽt impꝛopoꝛtio nalis potẽtie reſpectu ſui ↄtrarij:ſubito illud expelleret ſed gr̃a in iuſtificatõne impij.eſt potẽs quaſi in infini⸗ tum ſupꝛa peccatũ.qꝛ et ſi eẽnt pcta innumerabilia ĩ ali quno:gratia inſuſa om̃ia expelleret.ĩmo ſi poneret᷑ ꝙ gꝛa tia nõ eẽt in infinitũ potẽtioꝛ qᷓ peccatũ: deus tñ agens ꝑ gratiã eſt in infinitũ potẽtioꝛ ꝙᷓ peccatũ.⸗ Ad illð qð obijcit. ꝙ vbicũq; ↄcurrũt agens et patiẽs circa ideʒ ⁊c. Poteſt dici ꝙ quia volũtas rationalis eſt inſtrumentũ ſeip̃ᷣʒ mouens vt dicit Anſhel.cum mouetur actu diſpli centie peccati.et ipa aĩma mediante voluntate:agit illa diſplicentia et patitur. Quod aũt dicitur ꝙ agens et pa tiens nõ eadem mẽſura menſi urant᷑. poteſt dici ꝙ boc in⸗ telligitur vbi ꝓpꝛie et diſtincte numerãtur agens et pati ens. Pꝛet.duplex ẽ menſura.ſcʒ numerans et menſuꝛãs Aumerãs ſᷣm ꝙ dicit phᷣus ꝙ vnüquodq; mẽſurat᷑ ſuo periodo. Adenſurans ſᷣm ꝙ dicitur motus menſurari temꝑe. agẽs ergo ⁊ patiẽs 'ᷣm ꝙ diuerſa ſũt:nõ eadẽ mẽ ſura numerãte menſurãtur.ſic em̃ diuerſa ſunt:et diuer ſis vnitatit menſurant᷑.Aliter videt᷑ mibi doᷣm. ſcʒ ꝙ cõtꝛitio ſiue dicat᷑ diſplicẽtia peccati ſiue paſſio reſultãs nõ pt in inſiãti. Diſplicẽtia em peccati cũ ſit acto affecti⸗ onis et ſic habẽs ꝑtem extra ꝑtem: nõ pt᷑ im ꝑtibili men ſurari. ſimiliter nec doloꝛ pauſſio reſultans bᷣm ſe. et boc videt᷑ ꝑ aug.viij.ſuꝑ geñ.ad lr̃am.qui dicit.· Per tẽpus mouetur aimue. vel remiſcendo qð oblitus erat: vel ad diſcendo qð neſciebat: vel nolendo qð volebat. babito aũt reſpectu ad infoꝛmatõem gratie: qꝛ gatia inſoꝛmãs infundit᷑ in inſtãti.inqtũ cõſiderat᷑ q̃tum ad eẽ gꝛatifica tõnis pr dici cẽ in inſtati. tum ergo ad eẽ ipius cõtriti onis vt eſt actus ſiue motus voluntatis: nõ videtur poſ⸗ ſe eſſe in inſtanti.q;ẽtum ad eẽ gratificationis.que quidẽ gratificatio fit ſubito:eſt in inſtanti .4Ao illud ergo qð pꝛimo obijcitur.ꝙ iuſſificatio fit in inſtanti ⁊c. pʒ rũſio qꝛ cõtꝛitio.qᷓ;ẽtum ad eẽ gratificatõis que fit in in ſtãti iu⸗ ſtificationis:eſt in inſtanti.¶. Ad illud qð obijcitur.; ſi eſt ſucceſſiua motus ↄtritõis eſi poſt iu ſiificatõʒ ⁊c. Re ſponſio.ꝙ cõtritio ratõne qua ẽ motus vel actꝰ nõ ẽ ne⸗ ceſſaria iuſtificatõni ̊ rõne qua ẽ iuſtificata. VUnde qᷓtũ ad eẽ gratificatũ eſt ſimul cũ iuſtificatõe.In infuſiõe em gratie 2 aĩma efficit᷑ grata deo et pcti diſplicẽtia ſimilit Pꝛet.in inſtificatõe ſunt duo pꝛincipaliter. ablatio cul⸗ pe:et diminutio pene. Hec duo reſpondẽt duobo que cõ cernit contritio. que ſũt gra: et motus volũtatis rõalis virtute gre tollit᷑ culpa:vtute motus volũtatis gꝛatifica ti qui dicit᷑ doloꝛ diminuitur pena.Ande licet doloꝛ qui eſt actus cõtritionis ſequat᷑ iuſtificatõʒ qtũ ad deletõeʒ culpe:tñ ſimul et qᷓtum ad diminutõz pene. Un licet ſit ꝓpter iuſtificatõʒ: nõ tñ eſt incõueniẽs ꝙ; ſequat᷑ illam iniᷓtum ea deletuꝛ culpa. Ad illud qð obijcit ꝙ a pꝛio ri et poſterioꝛi in magnitudie ⁊c.dicendũ ꝙ hee ꝓpoꝛtõ eſt motꝰ coꝛpꝑalis et ſenſibilis.reſpectu ſpacij coꝛꝑalis ⁊ ſenſibilis. Alið aũt ẽ genꝰ motus ſcʒ ſpũalis qð non re⸗ buirit hmõi ſpaciũ vel magnitudinẽ. Ande ñ ſequitur. in contritione nulla eſt magnitudo:ergo nec pꝛius nec poſierius.ſed bene ſequit᷑ ꝙ ſi ñ ẽ magnitudo: g nec pꝛiꝰ nec poſteriꝰ:ſᷣm ꝙ pꝛius et poſteriꝰ dicũt ↄtradictõnes motꝰ coꝛꝑalis.¶¶ Ad illð qð dicit aug.ſcʒ ſi viſus diri⸗ geret᷑ c. dvᷣm ꝙ ſuponẽdo ꝙ vilus fiat e mittendo ſiẽ videt᷑ velle ppᷣus in ꝑſpectiua.nõ ſubito expandit ſe ad ſpaciũ magne diſtatie.ſ̊ ncce ẽ ꝙ pꝛiꝰ attĩgat radiꝰemiſ⸗ ſus mediũ ꝙᷓ; extremũ.h̊ aũt fit ĩ tꝑe ĩꝑceptibili:iõ dicit „ t coꝛpꝰcreatũ ĩ il⸗ lo medio.dðᷣm ꝙ h̊ ẽ ĩtelligẽdũ qñ viſꝰ ẽ directꝰ ꝑ mediũ tñc ncce ẽ ꝙ ſubito attigat oẽ exns ĩ medio vᷣ loqndo qñ viſo ẽ diꝛigẽdꝰ:tẽ ñ ſubito a ꝑte rei attigit mediũ ⁊ extre mũ:lʒ a ꝑte nr̃a ſucceſſio ñ appareat. vñ bec rõ ñ ↄcludit Ad iũlẽ qð diĩc aug.qᷓ ꝑtrãſitꝰ radij ab oꝛiẽte ĩ occidẽs fit ĩ iſtãti ⁊c.dõm qᷓ; ̊ itelligẽdũ ẽ ſᷣm ꝙ inſtãs noĩat in⸗ diuiſibile er ꝑte nra.iĩ tꝑe ĩꝑtibili.l Ed h qð obijcit ꝙ delectatio fit in in ſtãti.dicendũ ꝙ hoc nõ dicit᷑ qꝛ inſtãs cõmetiat᷑ lectatõni: cũ delectatõ ſit paſſio mulcebꝛis ipᷣius aĩe:et habet ꝑtẽ extra ꝑtem.vñ requirit ↄmẽſura tõem tpia.ſᷣ hoc dicit᷑ t cõtinuatõem delectatõis ⁊ ꝑ manẽtiã ſine interruptione.ſᷣm quẽ modũ loq̃ndi dicũt᷑ q̃ inceſſanter ⁊ ↄtinue fiũt ĩ qnolibʒ inſtãti fieri.hoc aũt nõ eſt qꝛ eſt pᷣciſa cõmẽſuratio inſtãtis reſpectu motuuʒ hmõi:̊ potiꝰrõne ↄtinuatõis illoꝝ ⁊ ĩceſſatõis.q¶ Ad h̊ ꝙ obijcit᷑ ꝙ aia habet quaſdaʒ oꝑationes ſupᷣ tẽpus ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ actões dicũtur eẽ ſupᷣ tepus.qꝛ ſubiacẽt varia⸗ tioni tẽpoꝛis:ſicut ſubiacẽt oꝑa nature ĩferioꝛis.que ſᷣm tꝑis variationẽ ⁊ mutationẽ variationi ſubiacẽt et mu⸗/ tationi.Alio mõ dicuntur eẽ ſupᷣ tpᷣus.qꝛ mẽſurationeʒ tꝑis tranſcendũt.i.non mẽſurãtur a tꝑe.ſicẽ ſunt quidazʒ actus deifoꝛmes ꝗ ratione ſue imꝑtibilitatis ⁊ ſimplici tatis ſunt ſine ſucceſſione nec tempꝑe mẽſurantur. ꝛio modo dicũtur actiones gratuite eẽ ſupᷣ tpᷣus: ſecũdo mõ nõ. Multe em̃ actiones grate to tem ꝑe mẽſurantur. lus ſecundus Onſequẽter q̃ritur vtrũ penitens ſemꝑ tenea tur ↄteri in hac vita.Et pꝛimo q̃ritur de ten⸗ tione nccitatis. Secundo te tentione vtilita oↄpoſſibilitate gaudij et do⸗ 18. ¶ Pꝛmumoſtenditur.S.). ſic. dicit aug.ĩ tractatu de penitẽtia. ꝙ penitẽtia ẽ quedã dolentis vindicta ſemꝑ puniẽs ĩ ſe qð dolet oↄmiliſſe. 4¶ R aug. Penitere ẽ penã tenere.vt ſemꝑ puniat ĩ ſe peniten d: qd ↄmiſit peccãdo.q] Itẽ aug.ĩ tractatu de penitẽtia hic.i.penitẽs ſemꝑ doleat ⁊ de doloꝛe gaudeat.et non ſit ſatis ꝙ doleat ſᷣ ex fide doleat:et nõ ſemꝑ doluiſſe doleat. ꝑ boc videtur ꝙ penitẽs ſemꝑ debet dolere. ¶ Ytẽ Aug. in eodẽ.vbi doloꝛ finitur:deficit et penitẽtia.ſi vᷣo deficit ⁊ penitẽtia ꝗd relinquitur de venia:ergo videtur ꝙ ſi ñ ſit ↄtinuus doloꝛ.non ẽ ſperãdum de venia.⸗! Itẽ Ecci. v.de ꝓpiciatu pctoꝛis noli eẽ ſine metu. ergo de ꝓpicia⸗ tu pctoꝝ ſemꝑ ẽ timẽdũ. ſᷣ ñ pt eẽ timoꝛ de ꝓpiciatu miſi ſit incertitudo dimiſſionis.vᷣ hec incertitudo malũ pñs eſt. ̊ woloꝛ ẽ de malo pñti: ergo ſemꝑẽ dolẽdũ.¶ Itẽ yſi. ij. de trini. c.xij. uis ꝑ penitẽtiã ꝓpiciatio pctoꝝ ſit:ſi⸗ ne metu tñ hõ eẽ non debet.qꝛ penitẽtie ſatiſſactio dinio tm̃ penſatur iudicio ñ bũano. pinde qꝛ miſeratio dei oc culta ẽ:ſine intermiſſione Rlere neceſſe ẽ.¶ Iteʒ dic greg. ꝙ anchoꝛa mẽtis ẽ pondus timoꝛis.ſ̊ mene nũe debet eẽ ſine anchoꝛa ſua:et ita nunqꝙᷓ ſine timoꝛe et ita vt priꝰ ¶ Sitẽ ſicẽ ſe habʒ vera innocẽtia 2 pſeuerans ad perm de futuro:ita peĩtẽtia ↄtra pcim de pᷣterito.ᷣ ꝑleuerãs ĩ in⸗ nocẽtia ſemꝑ refugit pctm ne fiat:ergo et penitẽtia pec⸗ catũ factũ. Ytẽ ſic culpa ẽ velle peccare:ita culpa ẽ vel⸗ le peccaſſe.ſ̊ homo ſemꝑ tenet᷑ nolle peccare: ergo ⁊ nol le peccaſſe.ſᷣ ex hoc ꝙ non vult peccaſſe ⁊ peccauit gene⸗ ratur doloꝛ: ̊⁊c. SItẽ aut ſemꝑ doledũ ẽ aut nõ ſp. Si ſemꝑ:habeo ꝗpoſitũ.ſi ñ ſemꝑ:aut ita P nunꝙᷓ qð nullꝰ ponit:aut qnq; ſic qñq; non.tunc queritur qn ſic et qñ non. E jre magis ĩ vno tꝑe qᷓ; i alio:⁊ ita ſẽꝑ. Contra. teutro. xxiiij. nõ accipies loco pignoꝛis ĩferi oꝛem et ſuꝑioꝛẽ molã.i.nõ auferas alicui timoꝛẽ 2 ſpem ergo xpᷣionꝰ aliqũ debet eẽ in timoꝛe:aliqñ ĩ ſpe. ſᷣ cũ eſt in ſpe gaudet. Vñ Ro.xij.ſpe gaudẽtes. ⁊ cü gaudet nõ dolet: ergo ñ debet eẽ ĩ ↄtinuo doloꝛe nec ↄtinue conteri. I. j. iohh.iiij. Perſecta caritas foꝛas mittit timoꝛẽ qm̃ timoꝛ penã bʒ.eadeʒ ratione ꝑfecta caritas foꝛas mittit doloꝛẽ qm̃ doloꝛ penã habʒ 2 aligs penitẽs ꝑfectã hʒ cari tute: ille nullũ doloꝛẽ bʒ. Yte aliqs peccat moꝛtalit 2 poſtea peĩtuit ⁊ ſatiſfecit ſuffciẽter.⸗ lõgo tꝑe abſtinuit a Peto.iſte nullũ nocumẽtũ ſentit ĩ ſe.⁊ doloꝛẽ ſenſus rei nociue ſiue diſcõueniẽtis:& iſte nullũ doloꝛẽ hʒz. 7 tñ bõꝰ eſt: ñ tenet ↄtinueoteri. Itẽ otritio ẽ vna ps peniten tie vt confeſſio ⁊ ſatiſfactio.̊ nõ opoꝛtzʒ ſemper confiteri neq; ſatiſfacere:q̊ nec ſꝑ conteri. ItlK contritio medici na.ſ̊ contigit hoĩeʒ ꝑfecte eẽ ſaluatũ vtputa ſi baptiʒat᷑ vel et᷑ ſi ꝑfecerit penitẽtiã condignã qͥ oẽs defectꝰ reducit ad pfectũ.ẽ ſi poſt recuꝑationẽ ſaĩtatis ceſſat vſꝰmedici ne:dʒ igit᷑ ceſſare contritio.q¶ Itẽ contritio ẽ pena q̃ pec catoꝛ ſe punit. eſto ꝙ ſufficiẽter ſit puĩtꝰ ꝓ pcto.tunc ſi ampliꝰ puĩt ſe ꝑ contritionẽ:puĩt ſe ſupᷣ condignũ ſᷣ q̊ ñ ẽ ncce ſᷣ potiꝰ vidr̃ impiũ ⁊ crudele.q IJteʒ Herñ.doloꝛ bonꝰ ẽ ſi ñ ſit continuꝰ.mel em̃ abſintheo admiſcẽdũñ eſt. ergo ñ ſꝑẽ dolẽdũ. It ſi ſemꝑ ẽ dolendũ.hoc ẽ.aut ꝓ cõ miſſione culpe:aut hoc ẽ ꝓ debito pene.Non ꝓ cõmiſſi⸗ one culpe.qꝛ culpa ñ ẽ cum remuiſſa ſit in iuſtificatione. Si dicat᷑ ꝙ dolẽdũ ẽ de pct̃o remiſſo h̊ ñ videt᷑.cũ oĩa co⸗/ oꝑent᷑ ĩ bonũ electis Ro.viij.⁊ et᷑ ipᷣa pcta vt bẽt᷑ exr glo. Pꝛet᷑.ex hoc głificabit᷑ deꝰ ĩ patria. Si ꝓ debito pene. Aut pene eterne:aut tꝑalis.on eterne.qꝛ hec ĩ iuſtifi⸗ catione dimittebat᷑.eq; tꝑalis:qꝛ de illa ñ ẽ dolẽdũ cũ ſit meritoꝛia.Si em̃ doleret de pena inflicta a ſacerdote ñ mereret᷑ ex illa.q¶ I(R. Amb.ð peitẽtia.Qihil bʒ qð eru beſcat cmi pctᷣm dimiſſũ ẽ.Et ſi ꝗd ñ hʒ qð eruheſcat ita nihil habet quod doleat.⸗:! Itẽ Anſheł.ĩ meditationibo Conſolatio.leticia.ſecuritas.nolo vos: reſpuo vos niſi pena peccati reduxerit vos.ſᷣ h̊ aliqñ poſſibile ẽ ꝙ pcẽᷣm dimittat᷑:̊ aliqñ ẽ gaudẽdũ ⁊ letãdũ.ñ &̊ ſꝑ tenetur ad contritionẽ. Si dicas ꝙ ĩmo ẽ.qꝛ nunqꝙꝙᷓ ſumꝰ certi de dimiſſione pcti.ideo ad minus ꝓpter cautelam ſemꝑ do lendum ẽ.Contra.ponamꝰ ꝙ aliꝗs adultus ꝗ multa eõ miſerit peccata baptizetur.talis debet eẽ certus q; oĩa pcta dimittũtur ſibi ⁊ pena pctoꝝ:ergo ñ plus dʒ dolere de peccatis.¶ Item dicit Aug. doleas ⁊ de doloꝛe gaude as.ſi ergo aliqñ eſt gaudẽdũ nõ ſemꝑ eſt dolendu. RRe ſponſio dicendũ ꝙ ſempiterna debʒ eẽ diſplicẽtia ⁊ dete ſtatio.ſemꝑ em̃ debet pctoꝛi peccatũ ſuũ diſplicere.et h̊ pluribo rationibo.na ẽ qꝛ rceſſus a malo dzʒ eẽ ppetuꝰ Ad hoc em̃ ꝙ aligꝗs ſit finaliter bonꝰ:neceſſe ẽ ꝙ finali⸗ ter malũ deteſtetur.Si em̃ alicui malũ ſuñ placeret: bo⸗ nus non eẽt. Alia ratio eſt.qꝛ ad penã ꝑpetuã fuit obli⸗ gatus.peccatoꝛ em̃ qꝛ debitoꝛ fuit pene eterne pctẽo ſuo exigente:debet peccutũ deteſtari ꝑpetuo.Tercia ratio ẽ quia ille qui fuit bonũ eternũ ab eo fuit cerelictꝰ.et hec eſt potiſſima ratio.Vñ greg. ſuꝑ iob.xiiij.ibi. Aiĩa ipiꝰ ſuꝑ ſemetipᷣo lugebit ⁊c.dicit.Dignũ eſt vt in ſe ſꝑ me⸗ roꝛes inueniat:ꝗ in ſe relicto creatoꝛe gaudia querebat Dicendũ eſt ergo ſic vult hugo.ꝙ dñs ſoluẽs penitẽtem a culpa:ligat eũ vinculo ꝑpetue deteſtationis eiuſdem. vnde tenetur malũ qð fecit ſemꝑ deteſtari. Dʒ q; tentio talis ẽ pᷣcepti affirmatiui.qð ſemꝑ obligat ſed ñ ad ſꝑ: ideo dico ſemꝑ tenet᷑ conteri.ſed ñ ad ſemꝑ: ſᷣ ꝓ loco et tẽpoꝛe cum recogitat mala ſua in ꝗbo offendit deũ.vnde obligatio iſta ẽ ꝑpetua.ᷣ ñ continue denteaiEade⸗ Auctes nitens recoꝛdat᷑ pctoꝝ ſuoꝝ abo deũ offẽdit.¶¶ Auẽte⸗ ergo gbo dicit᷑. ꝙ penitẽs debet ſemꝑ dolere. ĩtelligi debz de temꝑibo certis.ſiẽ intelligr illud.j.theſſa.v.Sine in⸗ termiſſione oꝛate.i.hoꝛis certis ⁊ ſtatutis.Abł intelligit ſemꝑ conteri ⁊ dolere:ꝗ finalit conteri?᷑ et dolet.m ilts At indulgẽtiã quã ſꝑ optauerũt ⁊c. Cõſtat em̃ ꝙ null⸗ ſ et cõtinue optauit idulgẽtiã:ſᷣ dr ſꝑ optaſſe ſi finalit optauit.Ex his pʒ rñſio ad tres pᷣmas auẽtes.⸗ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ ꝙ vbi doloꝛ finit᷑ ⁊c.dðᷣm ꝙ doloꝛeʒ finiri pr intelligi duobo mõis.Ael ꝑ interem ptõzʒ actuũ bono rũ.vel ꝑ ꝑpetratõʒ pcti.qñ em̃ aliquis congruo loco et tꝑe occupat ſe circa bona oꝑa.et hac interueniẽte occu⸗ patõne ceſſat a doloꝛe de pctis:pter hoc ñ deficit peni⸗ tẽtia.ſᷣ̊ q finit᷑ doloꝛ eo ꝙ interuenit occupatio pct᷑i: tũc deſicit penitẽtia.⁊ tũc nihil relingꝗt᷑ de venia.Ael pt᷑ di⸗ ci qñ deſicit doloꝛ oĩno ex ĩcuria vł negligẽtia:tũc deficit penitẽtia. ¶ Ad illð qdð obijcit᷑ Ecci.v.ð ꝓpiciatn pecca toꝝ ⁊c̃.Pt᷑ dici .q ſapiẽs ibi diſſuadet pᷣſũptõʒ de indul gẽtia pctoꝝ ſuoꝝ·ꝗdã em̃ ita pᷣſumũt q ñ curãt aligd fa cere ad purgatõʒ eoꝝ:ꝗbo ꝑſuadet ſapiẽs ne tãtum pᷣſu mãt ꝙ ſint peitꝰ ſine metu de ꝓpiciatu pctoꝝ.q̃ſi diceret . i⸗ (0/ lo. ne. ſn he ern ita ib n ——— ſe de ge⸗ ve 1 ¶ Nueſtio timeas ita ne peccata tua ſint tibi remiſſa.q; ſemꝑ labo res ac ſi nõ eſſent tibi indulta. 'm illð greg. Donaꝝ mẽęI tium elt ibi culpã agnoſcẽ vbi culpa nõ ẽ. Et h vult vbũ yſið.ſubſequẽtis·ſcʒ qʒuis ꝑ penitẽtiã 1c. Qð aũt dicit ꝙ line intermiſſiõe flere neceſſe ẽ. expolitũ ẽ ſup in conſi mili. ¶ Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ mẽs nunqʒ debet eẽ ſine an choꝛa ⁊c.verũ ẽ oino:ſcʒ vt neq; actu neq; habitu illa te⸗ neat᷑ vt ꝑ ꝓcellas tẽptationũ inundãtiũ rapiat᷑ ꝑ deuia et piclitet .· Pꝛet. hec nõ v alet. Tima nõ debz eẽ ſine an choꝛa.i.metu:ergo nõ debet eẽ ſine meiu remiſſioĩs pcti ců metus de lapſu futmo ſit neceſſariꝰ.4 Ad illd qð obij cit᷑ ꝙ ſicut innocẽtia ſemꝑ refugit pcẽm ⁊c. dõm ꝙ ſemꝑ refugit actu vel habitu ſimiliter penitẽtia refugit petin ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſemꝑ refugit actu vel habitu.ſiłr penitẽtia refugit pctm factu actu vel habitu. Ex hoc at nõ ſequit᷑ ꝙ ſemꝑ actuali afficit doloꝛe. ¶ Ex his ptʒ rñſio ad vlti⸗ mũ er iſta pte. qꝛ cũ querit᷑.vtrũ ſemꝑ dolẽdũ ſit. Dicen⸗ dum ꝙ ſemꝑ eo modo quo dictũ ẽ ſup̃ ſcʒ in recoꝛdatõne offenle dei. vel ſemp actu vel babitu:. ¶ Qm autẽ rõnes ꝓ alia ꝑte poſite vident᷑ ↄcludere ꝙ ↄtritio ceſſanda ẽ et nõ eſt ſemꝑ dolẽdũ. Rñdendũ ẽ ad illas. 4 Ad pꝛimũ g qð obijcit᷑ ꝙ debet ex ſpe gaudere. doõm ꝙ veruz ẽ. nec ex hoc ſegt᷑ qn ſit ſemꝑ dolẽauũ eo mõ q̃ tactũ ẽ. ¶¶ Ad illð qð obijcit ꝙ pfecta caritas 1c.dicẽdũ ꝙ caritas ꝑfecta fo: ris mittit timoꝛẽ ſeʒ ſeruilẽ.ꝗ bʒ penã.i.timoꝛẽ pene ge⸗ bẽnalis mittit foꝛas.ſcʒ inqᷓ; tuin ad imperiũ.timoꝛ em̃ pene gehẽnalis nõ im perat habẽti ꝑfectaʒ caritatẽ.non em̃ facit q̃ facit imperio talis tĩoꝛis:ſᷣ potiꝰ amoꝛis.ex B nulla ſiłitudine pt inferri ꝙ ꝑfecta caritas foꝛis mittit doloꝛẽ.ſ.otritõis:licʒ ſit penalis et afflictiua. qꝛ doloꝛ co⸗: tritõis ſtat cum caritate ꝑfecta: timoꝛ ſeruilis nequaq;. Ao illud qð obijeit᷑.ꝙ poſt ſufficientẽ ſatiſſactõʒ nullũ . . ſentit nociuũ ⁊c, dicendũ.ꝙ nõ ẽ verũ.penitẽs em̃ vehe⸗ mẽtius affligit᷑ ex recoꝛdatõe pcti pᷣteriti ꝙᷓ exi ſtẽs ĩ pec⸗ cato ex exiſtẽtia pñtis.duplex eĩ ẽ ſenſ us. quids ſpualis quidã coꝛpalis.Senſus coꝛꝑalis exigit pñtiam rei que ſentit᷑.ſed ſenſus ſpũalis nõ exigit. p̊ ſufficit ꝙ ſit in mẽo⸗ ria vel cognitõe. AUñ aĩma magis ſentit et cognoſcit illð qð nõ eſt q nõ ẽ: qᷓ qñ ẽ. VUñ nau.iij. Om̃is ꝗ viderit te reſiliet a te.ſic em viſus coꝛpalis fit ꝑ diſtãtiã rei ĩ ſe ab oculo coꝛꝑali.manꝰ em̃ oↄiũcta oculo nõ videt᷑:ſic pecca⸗/ tum nõ vidr̃ ob ocnlo ſpũ ali.niſi cũ diſtat. Cum em̃ pec catũ moꝛtale ẽ in aĩa:moꝛtua ẽ aĩa.vñ nõ ſentit ſpũaliteꝛ Vel pt aliter dici.ꝙ quidã ẽ doloꝛ volũtarie aſſũptus.vt qñ quis dolet de moꝛte amici.et iſte doloꝛ nõ cauſatur ab amici moꝛte niſi ꝑ accidẽs.ſed cauſat᷑ a volũtate moꝛtẽ amici refugiẽte. et qꝛ refugit qð accidit:neceſie eſt dolere ſicut ſi ego vellẽ vebemẽter infirmari te. ſi tu infirmare⸗ ris. doloꝛẽ:qꝛ ego nollẽ me peccaſſe et ideo me peccaſſe do leo. Vñ de doloꝛe cauſato a volũtate.nõ opoꝛtet ꝙ illð ꝑ quo ꝗs dolet ſit pñs affectu nec effectu nec reputatõne:ſᷣ ſolũ aſpectu certo. ¶ Ad illð qð obijcit ꝑ ſimile de cõfeſſi one ⁊c.dicendũ ꝙ doloꝛ cõtritõis pt dici ꝓut ẽ quedã ꝑs penitẽtie ecõtrario diuiſa ↄtra cõfeſſionẽ et ſR otiſfactõem et hoc mõ ſumpta ẽ purgatiua culpe mediãte gra q ꝓpꝛis eſt purgatina.et ſic ſumpta cõtritõe ſufficit ſemel cõteri de petis cũ volũtate oↄfitedi et ſatiſfaciẽdi.de illis tge et loco ſe offerẽtibo. Alio mõ dici pt doloꝛ ↄtritõis motꝰ in⸗ terioꝛ volũtariꝰ cui ſe ſubijcit aĩima penitẽs.ſic qñzʒ paſ⸗ ſioĩbo coꝛꝑalibo.et doloꝛ iſte ẽ pena ſ⸗ atiſſactoꝛia ĩpetrati ua augmẽti gratie ⁊ gloꝛie.ei ad hũc doloꝛez tenet᷑ ſemꝑ dum viuit. licʒ ů ad ſemꝑ:bᷣ ꝓ loco et tꝑe ↄgruẽtibo. Pꝛi ino mõ dictus doloꝛẽ ſacramẽtalis ꝓpꝛie et ꝑ le.qꝛ ille ẽ effectiuꝰ remiſſioĩs culpe:ad quẽ ſolũmõ ſemel tenet᷑ pe nitẽs.ad aliũ ꝗ nõ ẽ ſacramẽtalis ꝑ ſe ⁊ ꝓpꝛie p̊ ẽ ilicitꝰ ex aliq̊ͥ habitu uᷣtutis:tenet᷑ ſemꝑ ̊ nõ ad ſemꝑ. Ex bis pʒ rñſio ad obieciũ ꝙ ad ↄtritõʒ ſacramẽtalẽ ñ tenet᷑ pe⸗ mnitẽs ſp.ſic nec ad ↄfeſſionẽ? ſatiſfactõʒ. Pꝛet. nõ ẽ ſite de cõtritõe ⁊ alijs. malũ em̃ ſꝑ debz diſt plice. nõ ſilłr opoꝛ tet ꝙ penitẽs illið ſꝑ pfiteat᷑ nec ꝙ ſ ſatiſfaciat pꝛo illo. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ ↄtritio ẽ medicia ⁊c.dom ꝓcõ lrvu. tritio ſacramẽtalis ẽ medicĩa curatiua:cõtritio ſequens elicita ex habitu vᷣtutio ẽ medicina ↄſeruatiua et melio ratiua. ANedicina ſecũda ñ dz ceſſaẽ ſanitate recuꝑata H pꝛima:admiꝰ qᷓʒtũ ad actu curatõis. Ad illð qð obij citur.qꝙ ↄtritio ẽ pena 7c. dõm q; nũqᷓʒ pctoꝛ ſe tãtũ põt puĩre ꝗqn maioꝛi pnĩa ſit dignꝰ ſᷣm rigoꝛem iuſticie.et qꝛ bomo ſibi rigidꝰ debz eẽ alijs pius:nũq̃ᷓʒ tãtũ ſe affli/ git ꝑ cõtritõz ꝙ culpabiliter. excedit.dũmõ rõnabilit᷑ ſe affligat. qꝛ etſi nõ ſit debitoꝛ pene ſenſibilis: valet tñ ad ſuſceptõz gre ꝑfectõꝛis. Cõtritio q̊ que attẽdit᷑ in diſpli cẽtia pct᷑i ſꝑ reqrit᷑ ſaltẽ ĩ habitu. doloꝛ ſenſibilis non ſꝑ reqrit maxie a pfectis ꝗ audierũt voce interna illud qðd audiuit magdalena. Remittut tibi pcta tua Luc. vij. ſiẽ vult Herñ. ſuꝑ Cañ.· j. ¶¶ Ad illud Herñ.doloꝛ bonꝰ eſt ſi nõ ſit ↄtinuꝰ ⁊c.dðm ꝙ; berñ. logt de doloꝛe gẽ pal⸗ ſio:nõ de doloꝛe qẽ diſplicẽtia pcti. ↄiinuatõ em̃ doloꝛis paſſioĩs ſine reſpiratõe oſolatõis et gaudij ẽ ꝓpiqua de⸗ ſperatõi vnde moꝛari dʒ penitens int ſpem et timoꝛẽ. ne depꝛimat᷑ ꝑ deſperatõʒz vel erigat ꝑ pſumptõʒ.¶ Ad IS qð querit᷑ an ſit dolẽdũ ↄmũiſſione culpe.dðim ꝙ et pꝛo ↄmiſſione culpe et damnatõe pene. ¶ Ad boc qð obijcit. ꝙ om̃ia cooꝑant᷑ ĩ bonum ⁊c̃.ddðm ꝙ ſiẽ nõ ſunt faciẽda mala vt bona eueniãt:ſic nec gaudẽdũ ẽ de malis q; pui dentia ſũma ex illis bonũ elicit. ꝙ ei ex malis bona ꝓ⸗ ueniãat. hoc nõ ẽ ex illis ꝗ mala ꝑpetrãt:̊ ex dina ꝓuidẽ tia. eccatoꝛ em̃ quãtũ in ſe ẽ &ũ inbonoꝛat. pᷣmia bo⸗ noꝝ diminuit:et ipʒ vmuerſũ ceoꝛdiat.Silr dolẽdũ eſt de pena. ̊ diſtingueaũ ẽ qʒtũ ẽ pena acta et aſſumpta vl inflicta. pena acta ẽ illa quã ſibi qlibz agit ꝑ pcrm. vt eſt incoꝛruptõ naturaliũ.ſpoliatio qꝛatuitoꝝ hmõi pena inflicta vel aſfũpta ẽ pena a ſacerdote ſibi iniũcta. ⁊ veꝝ ẽꝙ de iſta dʒz gaudẽ nõ ð alia.ĩmo ſemꝑ dũ viuit hbʒ ma teriã dolẽdi.qꝛ dĩc aug. ꝙ nõ ſolũ dolendů ẽ aꝛ peccauit: qꝛ vᷣtute ſe pꝛiuauit.et licʒ culpa nõ ſit pñs ĩ ſe: ſemꝑ tñ pñs ẽ in effectu ſcz qʒtũ ad B. q ſe gratuitis pꝛiuauit. et ita meritũ ſuũ diminuit.vñ ſꝑ bʒ materiã dolẽdi et H ra⸗ tione incertitudis.q; neſcit bõ vtrũ pciʒz ſit ſibi dimiſſũ et ſcit bene ꝙ petᷣm cõmiſit. ¶ Ad ülud qð dicit Ambꝛo. ꝙ nihil habet qð erubeſcat ⁊c.dicendũ ꝙ hoc intelligen dum eſt qʒtũ ad eẽ pcti.nihil em habz in ſe. i. nullũ pec⸗ catũ habet in ſuo eẽ:licet alio mõ vt tactũ ẽ.4 Ad illud qð dicit anſ heł.dicendũ ꝙ et ſi venia qñʒ reduceret leti ciã ⁊ ſecuritatẽ:adhuc reſtaret materia dolẽdi ſcʒ ſeq̃le pct᷑ i.vt pena acta:amiſſio tẽꝑis:recoꝛrectio oſſenſe dei. 4Ad illð qð obijcit᷑ de certitudĩe dimiſſioĩs vt de bapti zatis. dõm ꝙ etli ſint certi de Fmiſſiõe peti q̃ʒtũ ad penã ⁊ culpã.adhuc hñt materis dolẽdi ſcʒ r̃coꝛd atõz offenſe cei.dãnũ ꝓpꝛiũ qð ĩcurrer̃t ex amiſſiõe gtnitoꝝ.ꝛ debili tatõe nataliũ. Pꝛet᷑.ꝙ dr ꝙ oĩs pena remittit᷑ in baptil⸗ mo.ĩtelligẽdũ ẽ de pena ĩingẽda ab ecckia.pene at᷑ acte q̃ attẽdũt᷑ ex peioꝛatòe naturaliũ nõ ita reſtaurãt᷑ quĩ oĩbo diebo bñ hnt materiã dolẽdi.ſic adã ſi ꝑmille milia ãno rum vixiſſet. nũqᷓ; tãtũ iuſtiſicatꝰ fuiſſet.ꝙ veniſſet ĩ ſta⸗ tũ in q̊ fuit ante..¶ Ad illud aug. doleas ⁊c̃. dõm ꝙ gau diũ illud nõ impedit ꝗn ſꝑ ſit dolẽdũ.eo mõ qͥ dictũ ẽ ſcz habitu vel actu. vel tꝑibo debitis 2 certis. (Gitum ad ſecunin S. . dum. Vtrum expedit conninue dolere. E ſic: videtur.qꝛ ſi dolere de peccatis cõmiſſis eſt bonum ꝑ ſe. diutius do⸗ lere eſt magis benum:et ſemper dolere adbuc magis. bo num enim diuturnius eſt melius et magis eligendum. Item dolere de peccatis ſuis beatum reddit peniten⸗ tem ſeilicet ĩ via. Math. v. Beati qui lugent.· glo.Lu⸗ ctus ꝓ peccato vel deſiderio celeſti conſolatõem mere⸗ tur. ꝓpter hoc ꝓpoſuit ꝓpheta dolere quaſi cõtinue pꝛo peccatis dicẽs. auabo ꝑ ſinglłas noctes lectũ meuʒz ⁊c Blo. ad EFaʒ.· In lecio ploꝛabo ꝓ pet᷑is.Lacrimis meis ſtratũ meũ riga bo. gl. ibið dĩc alijs vbis. vm bꝛe lacriaꝝ cumulũ pctoꝝ diſſoluã.vt poſi meſſis virtutũ ſuccreſcat Mota ꝙ dicit ſingulas noctes.ex hi multũ erxpe dit ↄtinuare doloꝛẽ ꝓ pctis. Cõtra.ad phił.iiij. Gau⸗ ete in dño ſemꝑ.glo.nõ ad hoꝛã ſᷣ ſemꝑ.et poſi ̊ a deo nobis neceſſariũ ẽ ꝙ iterũ dico gaudete ex hoc ppatet. ꝙ; gaudere in dnoẽ neceſſariũ vite ⁊ ſemꝑ gaudẽ. Sʒ hũc modũ gaudẽdi im pedit doloꝛ interceptꝰ⁊ maxiĩe doloꝛ cõ tinuꝰ:igit᷑ ↄtinue dolere nõ expedit.⸗ Itẽ Ecci.xxx.Cꝛi ſticiã longe expelle a te.Et poſt ſubdit᷑ ratio q̃re expelli xbet dicẽo.multos em̃ occidit triſticia ⁊ nõ ẽ vtilitas in illa. Ecce plane habet᷑ ꝙ nõ erpedit dolere ſcʒ multũ:qꝛ moꝛtẽ inducit ſine aliq vtilitate.q¶¶ Iteʒ Ecci.xxxviij. A triſticia feſtinat moꝛs et cooꝑit virtutẽ.i.obſcurat. It᷑ ꝓuerb. xviij. Spũs triſtis exiccat oſſa.glo.a pinguedine caritatis.¶ Reſpõſio. ꝙ dolere de pctis ꝑpetue multuʒ expedit.¶ Ad hoc qð obijcit᷑. impedit ↄtinuatõʒz gau⸗ xndi in dño ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ verũ.vt pʒ ex glo.phił. iiij· apłus oſtendit ibi ꝙ nõ eſt gaudendũ in ſeculo. ſed ĩ dño:qꝛ hec gaudia incopoſſibilia ſunt.vñ glo.ibi. Sic nemo pt᷑ duobo dñis ſeruire:ſic nemo pt in ſeculo gaudẽ ct in dño.gaudiũ aũt in dño nõ impedit doloꝛẽ de pctᷣo. ĩmo expedit ad illud:tollẽdo illa que gaudium illud im pediũt.¶ Ad alið dðᷣm.ꝙ illð Ecci.xxx.triſticiã lõge ex pelle ⁊c.Et illð młtos occidit triſticia. Et illð ecẽi.xxx viij. A triſticia feſtinat moꝛs ⁊c. Intelligit᷑ de triſticia ſe D mꝛotẽ oꝑatur vt pʒ ex glo.nõ de doloꝛe penitẽtie. tum ad tercium .S. ij. querit᷑ de cõpoſſibilitate doloꝛis et gaudij quã poĩt aug. dicens.doleas:⁊ de doloꝛe gaudeas.Et querit᷑ an doloꝛ⁊ gaudiũ ſimul poſſũt eẽ in ↄtrito. ſic:vidr̃ ex ðᷣbo aug. ſupᷣdicto.doleas ⁊c.¶ Cõtra.nullꝰ ſᷣm eandẽ vim pt᷑ mo⸗ ueri diuerſis motibo in ſpẽ.ſed eadẽ vi qua ꝗs mouetur motu gaudij mouet᷑ motu doloꝛis.qꝛ in cõcupiſcibili:er⸗ go nullꝰ ſił mouet᷑ his duobo motibo.cũ gaudiũ ⁊ doloꝛ Em ſpẽm differãt ⁊ motꝰ eoꝛũdẽ ſiłr differũt.motꝰeĩ pᷣm fines nũerant᷑.q] Itẽ ſenſus nõ eſt ſił ↄtrarioꝝ.gadium et doloꝛ ſunt ↄtraria:ergo nõ ↄtingit aliquẽ ſił affici gau dio et doloꝛe. Hoc etiã vult berñ. dicit em ĩ omel.x.ſuꝑ ccc̃i.c.x.Qui laboꝛat in gemitu ſuo.poterit ne ſimłĩ dei laudibo exultare? quonã modo in oꝛe gemẽtis et dolẽtis ſonabit: ꝑiter illud yſa.Gratiarũactio ⁊ vox laudis.q̃i diceret nequaqꝙᷓ. Rñſio.dicũt quidã ad hoc.ꝙ doloꝛ et gaudiũ ſił ſunt in ↄtrito.nõ vt ↄtraria:pᷣ vt inſeꝑabi liter mixta.⁊ ꝓpter hac ↄmixtionẽ luctꝰ dicit᷑ reficẽ. Añ greg.Luctu ſuo aĩa paſcit᷑:cuʒ ad ſuꝑna gaudia flendo ſubleuat᷑.et intus quidẽ doloꝛis ſui gemitꝰ tolerat: ſ̊ eo refectõis pabulũ ꝑcipit quo vio amoꝛis ꝑ laciimas ema nat. et hoc ẽ quaſi generale in via.qꝛ in patria ẽ gaudiũ oĩno ſine admirtione ↄtrarij.in inferno doloꝛ ſine admi xtione gaudij. Aliter dicũt alij.ꝙ ſił ſunt doloꝛ et gaudi um ſcʒ doloꝛ actualis de pct̃o.et gaudiũ habituale de do⸗ loꝛe. Item dicũt quidã. ꝙ doloꝛ de pcto ẽ in li.ar. ſᷣm cõ⸗ uerſionẽ ad inferiꝰ.gaudiũ ſᷣm ↄuerſionẽ ſuꝑioꝛis pecca toꝛis ad ſuꝑiꝰ. Quidã ſic m quãdã glo.in leni.iiij.que eſt. Aia dolet ſpuᷣs gaudet.eſt ᷓ doloꝛ er ꝑte qua eſt aia: udiũ ex ꝑte qua ẽ ſpũs. Idem aũt ẽ aĩa qð ſpũs.Sed pũs dicit᷑ id qð eſt:aia eo ꝓ aĩat ᷣm aug.Et ſic inqtuʒ eſt actꝰ coꝛꝑis et viuificat illð:illi inſunt ſenſus et ſic do let. inqtum id qð eſt:gaudet.¶ Ex his ſm iſtos patz re ſponſio ad obiecta.qꝛ motꝰ ↄtrarij nõ ſunt ſm eandem vim ſm illa que dicta ſunt:neq; ſenſus aliꝗs ẽ ↄtrario⸗- rũ. Pꝛet.dicũt ꝙ ſumpto ſenſu paſſiue ſilł ſentit et mo⸗ uet᷑ motibo ↄtrarijs.actiue nequaqᷓ.qð nõ intelligo niſi foꝛie motꝰ cõtrarij dicãt᷑ moiꝰ ↄmixti.cuiuſmõi ſũt illi d gbo ſup tactũ ẽ. Licʒ at iaʒ aliq tacta vera ſint: tñ qꝛ nõ plane mamifeſtãt ꝓpoſitũ. ¶¶ Aliter viar dᷣm ſcʒ ꝙ do loꝛ et gaudiũ ꝓut ſunt in ↄtritõne.nõ ſunt ↄtraria ĩmo ſibinuicẽ ſubiecta.et qꝛ doloꝛ iſte materiaẽ gaudij: et de dloꝛe gaudiũ.nõ pt᷑ vnũ eẽ ſine altero.ſed doloꝛ et gau⸗ diũ hm ꝙ ſunt affectões ↄtrarie nũqᷓ pñ̃t ſił in eodem eẽ et pꝛeterea gaudiũ ꝗpꝛie nõ appellad ibi affectio aliqua ſͤ magis ↄplacẽtia quedã.qꝛ cũ dolet ꝗs doloꝛ dz ſibi pla cere. qꝛ aliter ñ meret illo. Sʒ qð diĩc berñ.ꝙ ñ pñt ſił eẽ dloꝛ ⁊ gaudiũ.loꝗt᷑ ᷣm ꝙ ſunt affectões cõtrarie et di⸗ ſtincte.nõ ſjm ꝙ ſunt ĩ ↄtritõe: ĩmo loꝗt᷑ de gaudio ↄtem platõis de bonis ſibi a ceo collatis:⁊ de doloꝛe aĩe dolẽ⸗ tis de pcttis.que ñ pñt ſil eẽ. ꝗpt᷑ qdð dicit᷑ ꝗ laboꝛat in ge mitu ſuo poterit ne ſił in dei laudibo exultare? vñ dicit᷑ ibidẽ infra. Que udhuc ĩ triſticia ẽ oĩa bñficio ñ gaudet g̊ indiget. habet ergo vnde pꝛeces offerat ñ vnde referat grates.qũo em̃ recolet beneficiũ qð nõ accepit: Ex his potet rñſio ad illa quia in iſto cõcurſu doloꝛis et gaudij neq; eadeʒ vis mouet᷑ diuerſis motibo ſᷣm ſpẽm.neq; ſen ſus eſt ſi rarioꝝ vt ex dictis patet. Onſequẽter querit᷑ vtrũ aĩe ĩ purgatoꝛio ↄte runtur de pctis ſiue teneant᷑ ↄteri.ꝙ ſic:vidr dt hoc.ꝙ ſolũmodo ſeꝑatis a deo ꝑ culpã pla⸗ cent ꝓpꝛi pcta. ergo illis ĩ abo habitat teꝰ ꝑ graʒ ꝓpꝛia peccata diſplicẽt.hoc aũt eſt cõteri. Sed aĩme in purga⸗ toꝛio habẽt gram:ergo ⁊c.¶ Item aĩe in purgatoꝛio do⸗ lent de dilatõne gloꝛie. ergo cauſa dilatõnis diſplicet il⸗ lis.NPꝛouer.xiij. Spẽs que differt᷑ affligit aĩam.¶ Itez ↄtritio ẽ doloꝛ volũtariꝰ de ꝓpꝛio peccato ita deſcribit᷑. hᷣ aimabo in purgatoꝛio ineli doloꝛ talis.¶ Itẽ ſatiſfactõ oꝛdinata ſemꝑ pᷣſuponit ↄtritionẽ.̊ in purgatoꝛio ſatiſ faciũt aĩe.ergo ↄterũt᷑.¶ Iẽ pena purgatoꝛia eſt ſatiſfa⸗ ctoꝛia ꝓ peccatis ↄmiſſis.ſᷣ̊ nullo mõ eẽt ſatiſfactoꝛia ni ſi diſplicerent pctᷣa.ꝗ̊ ⁊c.¶¶ Itẽ in purgatoꝛio cognoſcũt aĩe pctᷣa ſua ⁊ damnũ qð ꝑ peccatũ incurrerũt et hbabent gram infoꝛmantẽ.ergo ncce habent dolere.Om̃e eĩ vtẽs recta rõne habẽs tantã materiã dolẽdi et exiſtẽs in ſtatu dolendi dolet.¶ Itẽ cũ aĩme exiſtẽtes ĩ purgatoꝛio ñ ſũt in ſtatu ↄpᷣhẽſoꝛis.⁊ ñ ſunt deterioꝛis ↄditõis qᷓ; cũ erãt iũcte coꝛꝑibo.neceſſe ẽ ꝙ habeãt ſpem et timoꝛẽ adiũctũ. ſed hec ſunt cauſa ſufficiẽs ad doloꝛẽ ↄtritõnis habẽdũ.2 poſita cã ponit᷑ effectꝰ.ꝗ̊ ⁊c̃.q¶ Item Math.xij. Lon di mittet᷑ neq; in hoc ſeculo neqʒ in futᷣo.glo.manifeſtũ eſt quedã pcta dimitti ĩ futuro.ſᷣ̊ nunqᷓ ctualis ſine 2tritõne dimittit᷑.ergo ⁊c.Cõtra.aĩe erute a coꝛꝑibo ñ ſunt ĩ foꝛo ecclie militãtis.in nullo eĩ ſunt ſubdite nec tenent᷑ illi.ergo ñ eſt ratio aliqua quare debeãt ↄmũicaẽ ſacramẽtis illiꝰ.et ita nec ſacramẽto penitẽtie et ita ñ te⸗ nent᷑ ↄteri.¶ Iteʒ.yſið.Compũctio eſt hũilitas mentis cũ lacrimis veniẽs ex recoꝛdatione peccati ⁊ timoꝛe iu⸗ dicij.̊ exiſtẽs in purgatoꝛio nõ timet iudiciũ.ergo ⁊c. Itẽ tanta poſſet eẽ cõtritio ꝗ ſufficeret ad deletionem pene.igit᷑ ſi aĩme in purgatoꝛio ↄterunt᷑.tãta poſſet eẽ ea rum ↄtritio ꝙ oĩno purgarent᷑ a pena.et ſi hoc: non pu⸗ nirent᷑ Fin exigẽtiam peccatoꝝ ſuoꝝ qð videt᷑ incõueni⸗ ena.cum ſlatus ille ſit ſtatus ſoluẽdi penã ſᷣm merita in carne.¶ Rñſio. dicendũ ꝙ ſtatus ille ẽ ꝓpꝛie ſlatꝰ merẽ di. ſtatus purgatoꝛij ẽ ꝓpꝛie ſtatꝰ ſoluẽdi. atus patrie ẽ ꝓꝛie ſtatus recipiẽdi.Inde eſt ꝙ ĩ via penitẽtia ẽ meri⸗/ toꝛia remiſſionis culpe et dimiſſonis pene. ꝓpter quod contritio ſacramẽtalis ꝓpꝛie reſpicit ſtatũ vie vbi ꝛie eſt ſtatꝰ merẽdi.et quia ſlatus purgatoꝛij ẽ ꝓpꝛie ſtatꝰſol uendi. aĩme in purgotoꝛio ſunt abſolute a rõne merendi et ſunt in ſtatu ſoluẽdi.penitẽs em̃ abſoluit᷑ o debito pe⸗ ne eterne in contritõne.et obligat᷑ pene tꝑali. q̃ ñ ſoluta in via. eriſtit debitoꝛ pene ſoluẽde ĩ purgatoꝛio.nõ eſt g ibi ↄtritio ſiue doloꝛ ſacramẽtalis nec doloꝛ meritoꝛius. ſᷣ potius ſolutoꝛiꝰ.q Adilla q obijciũt᷑ ↄtra hec ſcʒ.q ill diſplicẽt mala ſua pᷣterita.⁊ ꝙ dolent de dilatõe gſie ⁊c. et ꝗq' ↄtritie ẽ doloꝛ volũtariꝰ ⁊c.dðᷣm ꝙ etſi hec vera ſũt nõ ↄterũt᷑ neq; eo mõ quo ↄtritio eſt ſacramentalis neq; eo modo quo ↄtritio eſt ſatiſſactoꝛia. Ratio aũt huius eſt repugꝗnantia ſtatus.¶ Ad illud qð obijcitur ꝗ ĩ pur⸗ gatorio ſatiſfaciunt anime.dicendum ꝙ etſi ſit ibi ſatil: factio.i.ſolutio pene debite.non tamen eſt ſatiſſactio ſa⸗ ti N n e⸗ ge g bi di ſe d wic iol⸗ P Ngn til⸗ 13 . 5 den ¶ Lueſtio eramentalis ꝓpter repugnantiam ſtatus.⁊ propter boe talis ſatiffactio ñ infert ↄtritioneʒ. Pret᷑.qꝛ ſatiſſactioẽ poſterius ad cõtritõʒ:nõ ſequit᷑ ſi ſatiſſactio ſit ibi ꝙ ꝓ⸗ pter hoc ibideʒ ſit contritõ:̊ ſequit᷑ ꝙ affueꝛit aliq.⁊ HG verũ eſt..¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ĩ purga toꝛio habẽt co⸗ gnitõʒz ꝛ2c. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.vnde dolẽt ⁊ diſplicẽt illis que ꝑpetrauerũt in offenſaʒ tei. 5̊ doloꝛ ille non eſt ſacramentalis neqʒ ſatiſfactoꝛius ꝑ cauſam predictam. 4¶ Ad illud qð obicit ꝙ babent ſpem ⁊ timoꝛẽ. Dicẽdũ ꝙ ſpes ⁊ timoꝛ nõ ſunt cauſe eliciendi ↄtritionẽ ſacramẽ taleʒ neqʒ ſatiſfactoꝛiã niſi in ſtatu vie. Pret᷑.nõ ẽ ibi ti moꝛ pene eterne neqʒ ſeruilis neq; initialis ſicut in illa: gᷓ tm̃ reuerentie.qꝛ marime ibi cognoſcũt ꝓpꝛiã ꝑuitatẽ. ſiłr ibi nõ eſt ſpes vie ſᷣm ꝙ ſpes eſt virtus. Spes.n.eſt certa expectatio future beatitudis ⁊c. hec certitudo ſᷣm ꝙ eſt exiſtens in via eſt cũ timoꝛe: quia eſt cũ ↄditõe ſcilʒ ſi ꝑſeuerauerit.vnde illa certitudo bʒ innexã certitudi⸗ nẽ quandã. Spes aũt exñtiũ in purgatoꝛio eſt certitudo ſine timoꝛe. vnde certitudo illaẽ media inter illã que eſt in via:⁊ illã que eſt in patria que eſt certitudo tẽtionis. vnde qᷓtũ ad h̊ ſunt ſupra ſtatũ vie.vñ nõ plus timent de ꝑſeuerantia finali:immo ſine omni ↄditõne certi ſunt ꝙ habituri ſunt vitã eternã.ſunt aũt infra ſtatuzʒ patrie qᷓ⸗ tum ad gloꝛie dilatiõʒ.⁊ ſic nõ hñt ſpem ibi ⁊ timoꝛẽ ſᷣm ꝙ ſunt principiũ ↄtritõnis in via. Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ glo..Math.xij.ſcʒ ꝙ manifeſtuʒ eſi quedã pcta dimitti in futuro. Põt dici ꝙ cũ in pluribo locis inueniãt᷑ pecca ta aliqua dimittenda eẽ in futuro:hoc aꝛbitrãt᷑ gqda debẽ intelligi q;tũ ad penã.⁊ qᷓ;tũ ad illos nulla eſt rõ pᷣtacta. Etum aut ad illos qui dicũt debeꝛe intelligi qtũ ad cul pam:adhuc nõ ſequit᷑ ex H̊ ꝙ aĩe ↄterant᷑ in purgatoꝛio. ga illi ponũt ꝙ illi ꝗ decedũt cũ veniali meruerũt ꝑ cari⸗ tatẽ in q̃ diſcedũt qð in purgatoꝛio remittit᷑ ꝑ penã quã ſuſtinẽt.vnde caritas in qua decedũt cũ pena quã in pur⸗ gatoꝛio ſuſtinẽt:eſt cã deletõis culpe.nõ aũt ↄtritio.vnð lʒ dimittant᷑ quedã pct᷑a in purgatoꝛio: nõ ꝓpter h oꝑtet ꝓ aie ibi terant᷑. — 6 Nueſtio. xix. de contri⸗ lonis obiecto Egqmtur de cõtriti⸗ one qtũ ad obiectũ.de quo querũt᷑ hec. Primo.vtꝝ ↄtritio debeat eẽ de peccato cõmiſſo.Scðo.vtꝝ debeat eẽ ð peccatis . t penis peccatoꝝ.Tercõ.vtꝝ debeat eẽ de diffoꝛmitate ⁊ de actu. Quarto.vtꝝ de oꝛiginali ſicut te actuali. Quinto.vtꝝ requirit᷑ ↄtritio de veniali ſic̃ de actuali moꝛtali.Sexto.vtꝝ de peccato qð ↄmittit᷑ ex tri⸗ ſticia. Septimo.vtꝝ de peccato qð ↄmittit᷑ ꝑ ignoꝛãtiã. Octauo.vtꝝ de peccato oblito.iQono.vtꝝ de pctᷣo futu⸗ ro.Decimo.ſi ↄtritio poſſit eẽ de vno ſolo. embꝛũ primũ VWerit᷑ ̊ pᷣmo.viꝝ debeat penitẽs dolẽ ſiue onteri de peccato ↄmiſſo. ſic:videt᷑ ꝑ h penitẽs tenet᷑ ad oꝑa fidei.ↄteri autẽ de pcto eſt opꝰ fidei.vñ HBerñ. pᷣmũ opꝰ fidei Botlecioz oꝑ antis coꝛdis ↄtritio ẽ.¶ Itẽ Aug.de pnĩa. Munq; dñs aliquẽ ſanauit queʒ oĩno ñ liberauit. Lotũ enĩ hoĩeʒ ſanauit in ſabbato: qꝛ ⁊ coꝛpꝰ ab infirmitate 2 aĩam ab omni ↄtagione. indicans penitètẽ opoꝛtẽ ſimul dolere de omni crimĩe. Ecce plane habet᷑ ꝙ oꝑtʒ penitẽtẽ doleꝛe de pctis.h̊ etiã ſatis pʒ ex iaie Kõtra. verũ de pᷣterito eſt ncciuʒ ⁊ eiꝰ oppoſitũ im poſſibile.ↄtritõ aũt eſt a li.ar.inq;tũ ẽ electiuũ:alit.n.ñ eẽt meritoꝛia.electio aũñt nõẽ nccioꝝ neqʒ impoſſibiliũ. cũ iſtũ peccaſſe: de⸗ mõſtrato aliqͥ q peccauit in aliqͥ tꝑe ſit ncciuʒ ⁊ eiꝰ oppo ſitũ impoſſibile:neqʒ hꝰ neq; eius oppoſiti debet eẽ ↄtri⸗ tio ſiue diſplicẽtia:cũ iſti actus ſint liberi ar.initũ ẽ ele⸗ ctiuũ.⁊ electio debet eſſe alicuiꝰ cuiꝰoppoſitũ põt accidẽ. — .Alxirx. 4 YItez oĩs volutas ẽ indiſcꝛeta ĩmo fatua que appetit im poſſibile ⁊ refugit ncciuz.ſᷣ iſtũ peccaſſe eſt ncciuʒ: ñ pec caſſe eſt impoſſibile.Si g̊ voluntas penitẽtis appetit ſe ñ peccaſſe ⁊ refugit ſe peccaſſe: apetit impoſſibile ⁊ refu⸗ git ncciuzʒ. g̊ in h̊ ẽ indiſcreta 2 fatua.⸗ Itẽ nulla diſpli⸗ centia mali eſt meritoꝛia alicui niſi ſit ᷑m ↄfoꝛmitatẽ vo⸗ lũtatis diuine.malũ.n.cuiꝰ diſplicẽtia ẽ meritoꝛia diſpli cet deo.ſ̊ malũ fuiſſe cõmiſſuʒ ab iſto nõ diſplicet deo. & nec ille qui cõmiſit illud debet diſplicere. ¶ Itẽ exñtes ĩ caritate recti dicũt᷑.Ecci.j.Recti diligũt te.ſᷣ recti ſunt qui dirigũt coꝛ ſuũ ſᷣm voluntatẽ dei que eſt reſpectu vo⸗/ luntatis nr̃e.ſicut habet᷑ ĩ glo.ſuper illud. Rectos decet collaudatio.̊ dirigi ſᷣm regulã eſt ↄfoꝛmari ipi regule.q cũ penitentes ſint recti:debẽt voluntatẽ ſuã ↄfoꝛmaè vo⸗ luntati diuine:⁊ ita nõ velle niſi qð ipſe vnlt.ſᷣ ipe ñ vult penitentẽ nõ peccaſſe:quia ſi nollet hoc ñ accidiſſʒ. ergo nec ipſe penitẽs debet velle ſeipſuʒ nõ peccaſſe nec dolere de peccato ſuo.. Itez vera amicitia eſt ideʒ velle ideʒ nolle in honeſtis ſᷣm Tulliũ. nulliꝰ ꝗ eſt amicꝰ dei dz eẽ voluntas nilſi illoꝝ quoꝝ eſi voluntas xi. ̊ eiꝰ qð eſt ipſum nõ peccaſſe nõ eſt voluntas ci. nec eiuſdeʒ debz eẽ voluntas penitentis.gᷓ penitẽs nõ æbet velle ſe ñ pec caſſe. 4! Itez iſtum peccaſſe eſt verũ.ſ̊ omne verũ a pᷣma veritate eſt verũ:vt ab Aug.habet᷑.j.q.lxxxiij.⸗¶ Itẽ ſuxꝑ illud.j.Cox.xij.iſ emo põt dicere dñs ihs.Glo.Omne verũ a quocũq; dicat᷑ a ſpũſancto ẽ.omne aũt qð eſt ap⸗ ma veritate ⁊ a ſpũſancto dʒ cuilibʒ ↄplacere.ᷓ penitẽti debet placere ſe peccaſſe.4¶ Steʒ ideʒz eſt verũ ⁊ bonũ per eẽntiam.ᷓ iſtum peccaſſe cũ ſit verũ:ipᷣm eſt bonũ.ſᷣ om̃e bonũ eſt ꝓuiſum a deo. Sʒ dicit augꝰ. Impiꝰ ẽ cui ñ pla cet diuina ꝓuidentia. & ſi iſti nõ placuerit ſeipᷣm peccaſſe impius eſt¶ Rñſio. vt ex dictis patet:dolendũ ẽ de pee⸗ catis cõmiiſiv.¶l. Ad illud qð obijcit᷑ pmo ↄtra h̊.dõm ꝙ in electione gratuita requirit᷑ diſcretio que ſit int eligen dũ ⁊ fugiendũ a aſſecutio vel fuga ſequẽs: ad bec ſequit᷑ complacẽtia vel diſplicẽtia.Si.n.dictaret rõ boc eſſe bo⸗ nũ ꝙ ꝓcederet vis motiua ad illud aſſequendũ ⁊ tamen diſpliceret:hec electio ñ eẽt meꝛitoꝛia.lʒ & qᷓ̃tũ ad duo p⸗ ma nõ eſt electio nccioꝝ vel impoſſibiliũ:de illo.n.qð ne ceſſario eueniet vel qdð impoſſibile eſt venire:nõ requirit diſcretio vtꝝ adipiſcendũ ſit vel nẽ: neq; executõ opeꝛis vt habeat᷑ vel nõ.tñ qtum eſt ad tercium qð eſt compla⸗ cẽtia vel diſplicẽtia.vnð lʒ iſtũ peccaſſe ſit ncciuʒ:mhilo minus tñ cadit ſub libe.ar.electio qtũ ad actũ diſplicen tie. Pret᷑. non dicit᷑ volũtas ſiue li.ar.electiuũ:qꝗa ĩ oĩbo actibo ſuis iudiciũ diſcretõis precedit aſſecutõzʒ vel fugã 7 hʒ complacentiã vel diſplicentiã:ſ̊ dicit᷑ electiuũ.quia ſua inclinatio nõ eſt nccio determĩata ad vnã ꝑtem:łᷣ li⸗ bere põt velle hoc ⁊ ſuũ opoſitũ ncciuʒ ⁊ poſſibile.¶. Ad illud qð obicit᷑.ꝙ voluntas eſt indiſcreta ⁊c. Dicenduʒ ꝙ; qñũq; ſic:qñq; nõ.nõ eniʒ omne ncciuʒ ẽ optabile:neq; omne impoſſibile fugibile.ncciuʒ.n.⁊ poſſibile de ſui ra tõne nõ impoꝛtant nccio appetendũ ⁊ fugiendũ:immo ꝙ talia ſunt accidit eis.lʒ.n.ncẽiuzʒ ſit patreʒ meũ moꝛi ho die ⁊ euadere moꝛtẽ impoſſibile:nõ ꝓpter h̊ ebeo appetẽ moꝛteʒ eius ⁊ ↄualeſcentiã refugere. 4 Ad illud qð obij cit᷑.ꝙ nulla diſplicentia mali eſt meritoꝛia: niſi ſit im cõ foꝛmitateʒ volũtatis diuine ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ volũtatis nr̃e ad diuina põt eẽ ↄfoꝛmitas vel qtũ ad exteꝛius volitum: vel qᷓtum ad interioꝛeʒ motũ. DPrima ↄfoꝛmitasnõ reꝗ⸗ ritur ad meritũ.meritoꝛe.n.põt homo velle oppoſitũ eiꝰ qð vult deus.ſicut dicit Aug.de bono filio ꝗ deſiderat ꝙ diu viuat pater eius: cuiꝰ contrariũ vult deus.Secũda aũt confoꝛmitas requirit᷑ que eſt in volendo illud qð deꝰ vult velle illum. vnde lz deus nõ velit iſtũ nõ peccaſſe:tñ vult illũ velle nõ peccaſſe ſe. Rõ aũt poſita ꝓcedit ſᷣm cõ foꝛmitatẽ in volito. penitẽs.n. nollet peccaſſe.qð deꝰ etiã nõ vult: ſed vult. vnde hec eſt falſa.maluʒ cuius diſplicẽ tia eſt meritoꝛia diſplicet deo.i¶ Ex his patet rñſio ad il⸗ lud quod ſequit᷑ cum dicit᷑. ꝙ recti dirigũt coꝛ ſuũ ſᷣm vo luntateʒ dei·hoc poteſt eſſe duplicit.vel volendo qð ipſe ne. vult: ⁊ hoc nõ opoꝛtet.vel nolẽdo qð ipſe vult ipᷣm velle: ⁊ hoc requiꝛit. Silłr cũ dicit᷑ dirigi ſᷣm regulã eſt oↄfoꝛma ri ipſi regule.Et hoc põt eẽ dupłr.vel oↄfoꝛmari i volito exterioꝛi:vel in motu interioꝛi.ql Ad illud qð obijcit.q; vera amicitia eſt ideʒ velle ⁊c.hic nou hʒ locũ pᷣdicta di⸗ ſtinctio.qꝛ ex verbo ꝓpoſito videt᷑ ꝙ amicitia reꝗrit con⸗ foꝛmitateʒ ĩ volito.Propt᷑ hoc dõᷣm.ꝙ vera amicitia di cit᷑ amicitia ꝑfecta ſcʒ que nihil bʒ vanitatis. Qota ꝗꝙ eſt tripler confoꝛmitas voluntatis.ꝑfecta.ſufficiẽs.⁊ de⸗ ficiens. Perfecta ↄſiſtit in tribo: in cõfoꝛmitate qᷓtuʒ ad volitum ⁊ vlterioꝛeʒ motũ ⁊ fineʒ. vt q aligs vult ꝗcqd vult dñs:⁊ quicꝗd vult ipᷣm velle: ⁊ ad illud ad qð domi nus vult. Sufficiens eſt:qñ aligꝗs vult qð deus vult ipᷣm velle.Oeſiciens:qñ generalr ab his deficit.vt neq; gene raliter vult qð deꝰ vult: neqʒ qð vult illũ velle: neqʒ ad illð ad qð deꝰ vult.ſᷣ̊ qũq; ſic qũq; ſic:ſᷣm ꝙ credit ꝓpꝛiũ amodũ aſſequi.vt malus filius vult moꝛiẽ patris ſui qð ſimilit᷑ vult dñs.talis hʒ qtũ ad volitum confoꝛmẽ volũ tati diuine:nõ tñ hʒ cõfoꝛmẽ q;tũ ad finẽ.qꝛ dñs vult vt moꝛiat᷑:vt tollat᷑ de ꝑiculis mũdi.ſ̊ filius idẽ vult vt il⸗ li ſuccedat in bonis temꝑalibo.Pret.ↄſoꝛmitas eſt ꝑfe⸗ ctoꝝ qui ſummã ponũt ratõʒ volendi diuinaʒ voluntatẽ ꝓpter qð ſuam illius ꝑfecte ↄfoꝛmant.Scða eſt genera⸗ liter iuſtoꝝ qui non deuiant a tramite i quo deꝰ vult eos incedere.Tercia eſt peccatoꝝ:que nõ eſt ↄfoꝛmitas ſim⸗ pliciter:̊ quo.lel põt dici.ꝙ verbũ Tullij S.dictũ põt intelligi de amicitia humana.a in honeſtis determĩatur circa ideʒ volitũ.q¶l Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ hoc verum eſt iſtum peccaſie eſt a prima veritate 2 a ſpuſancto ⁊c. Re⸗ ſpondent aligꝗ ꝗ; hec eſt ſimpłr vera.omĩs veritas ⁊c. ſ dicũt ꝙ concluſio nõ ſequit᷑:ſicut nõ ſequit᷑audio ange⸗ los canere eſt verũ:ᷓ audio verũ, variat᷑ enim mediũ.cũ enim dicit᷑ audio angelos canere: actus audiendi trãſit ſuꝑ illud angelos canere rõne inherentie ſiue attributi: ⁊ nõ ratione coherentie ſiue compoſitionis.Sʒ cum di⸗‚ citur angelos canere eſt veruʒ.ſenſus eſt. compoſitio hec eſt vera.⁊ nõ eſt ſenſus:cantus angeloꝝ eſt verus. Sitr dicunt mediũ variari in ꝓpoſito.cum eniz dicit᷑.iſtũ pec⸗ caſſe eſt verũ: iſtum peccaſſe eſt a oo.In prima predi⸗ cat᷑ verum te illo dicto rõne coherentie:nõ rõne attribu ti.vnde nihil aliud eſt dicere:niſi ꝙ hec compoſitio iſtuʒ peccaſſe eſt verum.nec ex hoc ſequit᷑ ꝙ peccatum illiꝰ eſt a deo.⁊ hoc modo videt᷑ męr̃ ſoluere in ↄſiłibo in primo ſent᷑.dans inſtãtiaʒ taleʒ. Geꝰ ꝓhibet furtũ ſieri:hᷣ furtũ fieꝛi ẽ veꝝ:ꝗ̊ phibet verũ. Et bene dicit ꝙ ñ ſequit᷑: ſᷣ nõ oſtendit quare nõ.ꝗl Sed hi adhuc non vident᷑ plene ſol uere. Poteſt.n.obijci adhbuc ſic.verum eſt hunc actuʒ ꝗẽ peccare componi huic.g ſi omne verũ a deo eſt:hũc actũ componi huic a deo eſt.qð eſt falſuʒ.i Iunqᷓ.n.deus effi⸗ cit hanc compoſitõʒ. ꝓpter boc poſſumꝰ addere dicẽtes. ꝙ prima.ſ.omne verũ a deo eſt: veraẽ de omni vero ſim⸗ pliciter.̊ circa aſſumptioneʒ cum dicit᷑ iſtuʒ peccaſſe eſt verum:diſtinguendũ eſt. Aut enim intellectus eſt de ve⸗ ritate ſigni:aut rei.Si ſigni:ſic vera eſt ⁊ a deo.coheren tia eniʒ que eſt ſigni ad ſignatũ in verbo ꝓpoſito eſt in q̃⸗ dam adequatione rei? intellectus.⁊ ita ſermo rerus ẽ. Si intelligit᷑ de veritate rei:ſcʒ ꝙ veritas eſt ex inberen tia actus peccãdi cũ eo ꝙ dicit᷑ iſtũ:ſic nõ eſt a deo.Iſtuʒ enim peccare nõ eſt a deo.effectiue dico:lʒ ꝑmiſſiue.ſie nõ ſequit᷑.iſtum peccaſſe eſt verũ.omĩs veꝛitas ẽ a ig ⁊c. Lʒ eniʒ hec adequatio ſit a deo: nõ tñ actꝰ defoꝛmis eſt a co.vnde ibi eſt variatio medij: quia in pᷣmiſſa ſup/ ponit veritas ꝓ veritate ſigni ⁊ cõcludit᷑ ꝓ veritate rei. ⁊ ita non ſequit᷑:quia põt eẽ ſigni veritas ſimpłr verita⸗ te exñnte:in re tm̃ ſᷣm quid.ſignuʒ.n.dicit᷑ verum ſimptr. nõ quia veritas ſit in re ſimpłr:̊ qꝛ ſignificat eam eẽ ſiẽ eſt ſiue m ꝗd ſiue ſimpłr. ¶ Si dicas ꝙ hʒ peccaſſe ĩ mi noꝛi ſubijcit᷑ ꝓ ipſa re.tunc duo dicunt᷑ſ.actus componi ſubiecto: vel in eſſe.⁊ hoc verũ eſt ſimptr ⁊ a deo eſt:quia omis actio a deo eſt loquẽdo de ſuba actionis.dicit᷑ etiaʒ ibi deſoꝛmitas:que lʒ vere poſſit ſi ignific ꝛi:ſicut iniuſtũ iuſte recitari.tñ ipſa in re nõẽ veritas ſ̊ defectus rerita⸗:·· tis.qꝛ pᷣuaricatio eſt.vnde nõ ſequit᷑ ꝙ iſtuʒ peccaſſe ſit a deo ſimptr.lʒ enĩ ſba actus ſit a deo ſimplr:ñ tñ defoꝛmi tas.cũ aũt dicit᷑ iſtũ peccaſſe eſt a ceo.nõ ſoluʒ ſignificat᷑ ſba actꝰ eẽ a deo:ſ̊ etiã defoꝛmitas.⁊ ita infert᷑ a deo ſim⸗ plicit ꝙ eſt ᷣm quid. Dicẽdũ ̊ ꝙ hũc peccaſſe verũ ẽ ſim pliciter veritate ſigni.⁊ tũc nõ ſequit᷑ ↄcluſio: qꝛ ↄcludit illud eſſe a deo ſimpłr ac ſi eẽt verũ ſimptr.¶ Si obijcia⸗ tur.ꝙ ex eo ꝙ res eſt vel nõ eſt dicit᷑ oro vera vel falſa. ſi eſt veritas ſimpłr in ſigno:eꝛit ſimplr veꝛitas in re.Di cendũ ꝙ illud intelligendũ ẽ ſic.ex eo ꝙ res eſt dicit᷑ oro vera: ñ ex eo ꝙ res eſt ſicut ſignificat᷑ eſſe.vñ illa veritas. eſt in adequatione ſigni ad ſignatũ.lʒ aũt res ſit ens tm̃ Fm ꝗd:tñ põt ei adequari ſignũ ſimptr.⁊ ita erit veꝛitas ſimplłr in ſigno:⁊ ſᷣm quid tm̃ in re. Põt adhuc alit᷑ di⸗ ci.ꝙ res eſt ⁊ dicit᷑ dupłr.ſcʒ ꝓprie ⁊ coĩter. Propꝛie dr res illud qð eſt natura aliqua.coĩter ꝙ eſt defectns ⁊ pri uatio exiſtens circa rem ſimpłr ſiue naturã.cum & ex in⸗ herentia alicuius defoꝛmitas cũ natura aliqua oꝛiat᷑ ve⸗ ritas aliqua.hec veritas nõ eſt a deo:quia ſic defectus ⁊ efoꝛmitas ineſſent aliquibo a deo.ſole autẽ nature ſunt a deo ⁊ non defectus circa natuꝛam exiſtentes. Cũ g di⸗ cit᷑ omne verũ eſt a deo.intelligit᷑ de vero qð eſt ex inherẽ tia nature alicuiꝰ:alij nõ defoꝛmitatis vel defectus natu re. Et ex his pʒ rñſio ad obiecta. I. Ad iſtud qð obijcit᷑. Hꝙ ideʒ eſt verum ⁊ bonũ.Dicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ de ve ritate incompleta ſiue de veritate rei:nõ de veritate com pleta ſiue de veritate ſigni.⁊ ita non valet argumẽtatio. Pret᷑.nõ eſt ſimile de vero ⁊ bono.quia verũ nomĩat rẽ abſolute ſᷣm illud qð eſt. vñ Augꝰ.in ſolilo. Oreuis dil⸗ finitio veri eſt qð eſt.ſed bonũ nomĩat reʒ vt eſt oꝛdinata ad finem.lʒ g̊ verum ⁊ bonum ſint ideʒ per eſſentiaʒ ſᷣm ꝙ lunt diſtincta a ſuis ꝓprietatibo: non tamen ſequitur vnum ad aliud ſᷣm ꝙ ſunt ſuis determinata conditioni⸗ bus.non igitur ſequitur.ſi bonum eſt pꝛouiſuʒ a domino q; ꝓpter hoc hunc peccaſſe eſt ꝓuiſum a dño.peccatũ.n. nõ eſt ꝓuiſum a dno ꝑ ſe loquendo:lʒ bonũ elicitũ ſit ꝓ⸗ uiſum ab illo. Membꝛũ ſecũdum Onſequẽter querit᷑.vtꝝ debeat eſſe contri/ tio de peccatis ⁊ penis peccatoꝝ:an ſolum de peccatis. O ſoluʒ de peccatis videt᷑ ſic. Dicit Augꝰ.de eccĩiaſticis dogma. Pniaẽ ↄmiſſa deflere ⁊ flenda nõ admittere.culpas aũt ꝓprie cõ mittimus.̊ᷓ ꝓpꝛie de his debʒ eẽ doloꝛ. Et ſilr diẽ AUmb. ꝙ pnia eſt mala pᷣterita plangere ⁊ plangẽda iteꝝ nõ cõ⸗ mittere.Et Grego.Pnia eſt ꝑpetua mala plãgere ⁊ plã genda nõ ꝑpetraꝛe. Per has auẽtes põt cõcludi.ꝙ doloꝛ cõtritõis debet eẽ de culpis ñ de penis.¶ Itẽ doloꝛ cõtri⸗ tionis debet rñdere ꝓpꝛie delectatõni pct᷑i.ſᷣ ĩ culpa pro⸗ prie fuit delectatio: nõ in pena. ⁊c.¶ Itẽ omne ũllud qð iuſte infligit᷑ debet volũtarie ⁊ gratant ſuſtineri a iuſto. h̊ pena ꝓpter peccatũ inflicta ſiue a teo ſiue ab homie eſt iuſte inflicta. talis pena eſt gratant᷑ ſuſtinẽda.q̊ᷓ de pẽa peccati nũqꝙᷓ eſt dolendũ.q¶!j SOtez ſuſtinentia volũtaria pe ne inflicte ꝓ peccato appropinquat homo deo. hec autezʒ ſuſtinentia eſt meritoꝛia vel diſponens ad meritũ. omne aũt illud quo penitens apropinquat deo eſt gratãt am⸗ plectendũ. ⁊c. NKontra. doloꝛ cõtritõis debet eẽ ꝓprie de his que elongat a deo.talis eſt omis pena ſcʒ tempoꝛa lis ⁊ purgatoꝛij. nullam.n. penam compatit᷑ ſecũ gloꝛia. ꝛc. ¶ ZItez pena peccati eſt ſenſibiłr nocitiuũ ſiue ſenſi⸗ bile nocumentũ.qð aũt naturale eſt nõ tollit᷑ a gra.̊ cõ⸗ tritio que cõcernit doloꝛeʒ cũ gratia eſt ⁊ eẽ debet de pẽa peccati.l Iteʒ offenſa ⁊ receſſus a deo eſt pena. Hiere. ij. Vide q; malũ ⁊ amarũ eſt reliquiſſe te deũ tuũ.ſᷣ ð bis eſt marie dolendũ.ꝙ offenſa dei ſit pena pʒ: ſicut ira dei. que non eſt aliud qᷓ pena rei.4¶ IJtem Augꝰ. li. de pnia · Bolendũ eſt ⁊ doloꝛe purgandũ.nõ ſolum qma peccauit: ſᷣ quia virtute ſe priuauit.ſᷣ priuare ſe virtute eſt pena · -- . o n 80 di⸗ Ni n ve⸗ 01 int eri nn i. e 0. dit⸗ ata ſtur oni ino n. , d om ſ. niai ſec nb. cͤ⸗ 1 W ctt̃ pro⸗ 45 ſto. eeſt lape antez omae t an pre npen Con. . 146 epen hier ee e . en⸗ ergo de penis eſt dolendũ.ꝗ¶ Iteʒ Augꝰ.de pnĩa.iemo vitam eternã immoꝛtalẽ incoꝛuptibilẽq;ʒ deſiderat: niſi eũ vite hꝰ temꝑalis moꝛtalis coꝛꝛuptibiliſq; peniteat.ſᷣ bec vita eſt penalis cuius penalitas eſt homi inflicta ꝓpt᷑ peccata.quicꝗd.n.patimur:pct᷑a nr̃a meruerũt.Si eꝛgo oꝑtʒz nos dolere ⁊ penitere de hmõi penis.ᷓ ⁊c.¶ Itẽ na tura deteſtat᷑ omne illud qð eſt illaʒ vicians ⁊ deprauãs hmõi aũt eſt pena.ſ̊ virtus ẽ animi habitꝰ nature modo rõni ↄſentaneꝰ.q̊ᷓ virtus deteſtat᷑ penam hmõi.ſ̊ de om̃i eo dolendũ eſt ſi accidat qð viꝛtꝰdeteſtat᷑.ᷣ ⁊c. ¶ Rnſio. ꝙ ↄtritio ꝑ ſe ⁊ ꝓprie qᷓtum eſt de nccĩtate culpã reſpicit penaʒ aũt nõ niſi ex ↄlequẽti.vtpote illud qð ẽ culpe an/ nexum. lʒ eniʒ aliqñ ↄſideratio damnoꝝ que accidũt ex peccati ꝑpetratõne dolendi materiã inducit⁊ etiã doloꝛẽ boc tñ nõ eſt de nccĩtate ↄtritõnis ĩmo potiꝰ ex abũdãti. Cũ.n.Gꝛa gtiſdata excitat ad oſideratõʒ damnoꝝ pecca ti.⁊ ↄſequẽt ad dolendũ de iſtis:ille doloꝛ nõ ẽ ↄtritõis lʒ quodã modo diſpoſitiuꝰ ad illũ.&̊ doloꝛ ille qui ẽ de cõtẽ⸗ ptu dei a auerſione ab illo quẽ inducit ga gtũfaciens eſt ↄtritionis:nec ſine h̊ eſt gratificatio cũ deo.¶ Ad illð qð primo obijcit᷑.ꝙ pena elongat a deo ⁊c̃. Dicendũ ꝙ pena non elongat actiue:ſ dicit᷑ elongare rõne ſtatus. qꝛ ſiatꝰ gloꝛie nõ cõpatit᷑ ſtatũ pene.vnde pena non ꝑ ſe elõgat a dro:ſᷣ potius peccatũ ꝓpt qð inflicta ẽ. Pret᷑.ẽ oꝓproxi⸗ mare deo duptr.ſ.ꝑ grãm ⁊ ꝑ glam.pena autẽ elongat a txo qtum ad appropinquatõʒ ꝑ gloꝛiã:culpa qtũ ad ap propinquatõʒ ꝑ grãm. Gloꝛia eniʒ non compatit᷑ ſecuʒ penam ſicut nec gratia culpaʒ: h̊ pena non elongat a deo ꝙᷓtum ad approximatõʒ ꝑ grãm.de tali aũt elongatõe eſt ꝓprie dolendũ doloꝛe ↄtritionis. Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ aĩa reſugit nocumentũ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hec rõ cõcludit ꝙ; dolendũ eſt de pena peccati.⁊ boc verum eſt.qꝛ nõ cõclu⸗ dit quia dolendũ eſt doloꝛe cõtritõis: immo argumentuʒ peccat ſᷣm conſequẽs.4:. Ad illud qð obijcit᷑ de offenſa ⁊ receſſu a deoo ⁊c. Dicendũ ꝙ receſſus a deo ꝓprie culpa ẽ cui annexa eſt pena. ſicut receſſus a ſummo bono hʒ pe⸗ nam adiunctam. ꝗpter queʒ ſcilʒ receſſum dolenduʒ ẽ ꝓ⸗ prie doloꝛe contritõis: nõ ꝓpter penam annexam ꝗꝓprie. De offenſa aũt dei dicendũ ꝙ duplex eſt.actiua ſcilʒ qua peccatoꝛ offendit eũ.⁊ paſſiua qua deus offendit᷑offen⸗ lſa aũt actina eſt ꝑ culpã ⁊ ꝓpter culpaʒ. vñ offenſa hmõi eſt deteſtanda ꝓpter culpam: ⁊ ita culpa magis.qꝛ vnũ⸗ quodq; ꝓpter qð:illud magis.Sumendo aũt culpã paſſi ue eo modo quo dicit᷑ deum offendi. poſito ꝑ impoſſibile ꝙ oftenſus eſſet ſine culpa:nõ tantũ eẽt dolendũ ꝓ offen⸗ ſa quantũ dolendum eẽt ꝓ culpa qua offendit᷑. Si.n.deꝰ eẽt offenſus eꝛga me ſine culpa mea.ponat᷑ h̊ ꝑ impoſſibi le:non tantũ tebereʒ dolere de illa ꝑ ſe quantuʒ de culpa mea:quia neceſſario ad culpaʒ mea ſequit᷑ offenſa dei. actiua a me offendente: ⁊ paſſiua dei offenſi.⁊ plꝰ debeo dolere de multis alijs malis paribo ᷓ; de vna.offenſa aũt ci paſſiua nõ eſt aliud q; punitio offendentis. vnð ſicut magis dolendũ ẽ de culpa ꝙᷓ de punitiõe culpe: ſic magis culpa iꝙᷓ; de offenſa paſſiua.Cum g̊ᷓ obijcit᷑ ꝙ marie do⸗ lendũ eſt de offenſa dei. Dicendũ eſt ꝙ H̊ verum eſt de of⸗ ſenſa actiue ſumpta: hoc eſt de culpa offendente.offenſa aũt actiua qua offendo ꝓpter culpa eſt: ꝓpter culpã de⸗ teſtanda. ? ita precipue culpa. quia vbi vnũ ꝗpter alterũ vtrobiq; vnum tm. Ad iſtud qð dicit Augꝰ. ; dolẽdũ non ſolum eſt ga peccauit ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hec auẽtas ⁊ cõ ſimiles ſunt intelligende nõ de nccitate ↄtritõis:ſᷣ ex ↄle⸗ quenti.quia enĩ culpe moꝛtali ẽ annexa pena:principalx 2 ꝓPrie dolendũ eſt de culpa 2 ex ↄñti de pena.⁊ doloꝛ iſte nõ eſt ↄtritionis de neceſſitate:p̊ eſt doloꝛ ex abundanti. Pret. H̊ verbũ aug.dolendũ eſi⁊ de doloꝛe purgãdũ ⁊c. põt ſic intelligi.ꝙ doloꝛe purgandũ eſt peccatuʒ:qð oĩm iſtaꝝ penaꝝ erat oꝛigo.doloꝛe dico ſacramẽtali qtuz ad culpã: ſatiſfactoꝛio ꝙᷓtũ ad penã debitã pcto.4 Ad illud aug. emo vitam eternaʒ ⁊c̃. Dicenduzʒ ꝙ nõ ſumit᷑ ibi vita moꝛtalis ⁊ coꝛꝛuptibilis ſᷣm ꝙ ẽ penalis tm̃:bſᷣ ſᷣm ꝙ; eſt vicioſa.q.d.debet ꝗ vult recte penitere: de om̃i eo qð .xlkxix. ↄmiſit in hac vita moꝛtali ⁊ coꝛꝛuptibili dolere.q Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ pena viciat naturã ⁊ deprauat ⁊c̃. Dicẽ dũ ꝙ eſt pena actiua quaʒ ſcʒ ſibi agit homo qñ peccat: ⁊ẽ pena aſſumpta vel inflicta.de hac pena ſcʒ aſſumpta vel inflicta ſemꝑ eſi gandendũ: alit᷑ eniʒ nõ eẽt ſatiſfacto ria.De pena actiua diſtinguendũ eſt.qꝛ põt ↄſiderari ĩ⸗ qtũ eſt leſiua nature tm̃:vel inꝙtũ ẽ iuſte inflicta oꝛdina tione diuine iuſticie que nũqᷓ; relinꝗt peccatũ impunitũ. nec in aliquo inſlanti ꝑmittit dedecus peccati ſine decoꝛe iuſticie.Primo mõ ↄſiderata pena ſempꝑ eſt de ea dolẽdũ. qꝛ inqᷓtũ eſt talis ſolũůmodoẽ nocẽs ⁊ nõ ꝓmouẽs.Scðo aũt mõ ↄſiderata gaudendũ eſt te ea:qꝛ a deo iuſte infli⸗ git᷑ ꝓpt aliqdð bonũ eliciendũ ex ea.⸗¶. Ad h̊ qð ſubdit᷑ꝙ virtus deteſtat᷑ hmõi penã: ꝓpt᷑ qð de ea dolendũ ẽ. Dicẽ dũ ꝙ hẽ verũ.bñ eni dolẽdũ ẽ de ea inqtũ tãtũ leſiua na⸗ ture:nec ꝓpter h̊ ſequit᷑ ꝙ de ea debet eẽ vt tactũ ẽ. Nec ẽ ↄtꝛa h̊ qd obiectũ eſt ꝓ alia ꝑte.ſcʒ ꝙ om̃e illð qdð iuſte i⸗ fligit᷑ eſt gratant᷑ ſuſtinendu.qꝛ tactũ ẽ de pena actiua ĩ⸗ qᷓtũ ẽ iuſie inflicta a deo:gaudẽdũ ẽ de pena ſatiſfactoꝛia ſiue iniũcta a ſacerdote nullus dubitat ꝗn de ea ſit gau⸗ dendu J M embꝛũ terciũ Onſequẽter querit᷑: cum duo ſint in pecca to.ſ.actus ⁊ difſoꝛmitas: an debeat eẽ ↄtri tio de vtꝛoq;. ſic:videt᷑ ꝑ hoc·ꝙ vtrunq; Vequirit᷑ ad ꝑpetratõzʒ peccati actualis.ad eẽ.n.peccati actualis requirit᷑ actus:ob qð dicit᷑ actuale 7 defoꝛmitas ob qð dicit᷑ peccatũ.de peccato actuali dolẽ dũ eſt ꝓprie.¶ Itez ſicut meritoꝛia actio duo ↄcernit ſcʒ ipᷣ̃am naturã actõnis ⁊ eiuſdeʒ infoꝛmatõʒ:ſic pcẽm duo ſcʒ ipſaʒ actõʒ ⁊ defoꝛmitatẽ.h̊ ↄtritio ꝓpꝛie eſt de pecca⸗ to.& debet eẽ de actõe ⁊ de defoꝛmitate.4 Itẽ qꝛ mala fa cimus mali ſumꝰ.factio ́̊ mala eſt quare mali ſumus. ſᷣ e cauſa noſtre malicie ꝑſe debemꝰ ↄteri.ᷣ ⁊c. 4¶ INẽ qð te actu ſolo videt᷑: de illo ꝓpꝛie dolẽqũ ẽ in emẽda de quo erat delectatio in culpa.p̊ ex actu pcti ꝓpꝛie ẽ delectatio ñ ex defoꝛmitate. de actu ꝓprie debet eẽ doloꝛ liue ↄtritio. 1l Iteʒ eſt peccatũ ↄmiſſionis ⁊ omiſſionis: ⁊ ↄtritio re⸗ ſpondẽs vtriq;.ſᷣ otritio rñdens pcto omiſſiõis ẽ doloꝛ de actu omiſſo ⁊ ſimpłxr de actu.ꝗ̊ᷓ ↄtritio rñdẽs p — onis eſt doloꝛ de actu omiſſo ⁊ ſimpłr de actu.Contꝛa. Emne qð a deo ẽ ſᷣm ꝙ hmõi bonũ eſt.nec de aliquo tali requirit᷑ ↄtritio.vᷣ omĩs actio ſᷣm ꝙ hmõi a deo eſt.S ⁊c. ISteʒz hoc ideʒ pʒ ꝑ exemplũ.daꝛe elemoſynã ẽ bonũ in genere. hoc bonũ defoꝛmat᷑ qñq; ꝑ circũſtãtiã:qua vt qñ elemoſyna dat᷑ ſcient malis ad malos vſus: ⁊ ribaldisꝗ erpendũt elemoſynã in oꝑibo luxurie.ↄſtaot ꝙ dãs elemo ſynã nõ hʒ ncce ↄteri de h̊ͥ ꝙ dedit elemoſyna:ſᷣ de boc ꝙ male dedit.⁊ ita nõ requirit?᷑ ↄtritio de ipſa ſuba actꝰ:ſed de ißa defoꝛmitate ¶ ¶ Rñſio.ſicut habet᷑ ab Aug. qð di cit natuꝛã coꝛꝛuptã duo dicit.actõʒ ſcʒ ⁊ maliciã.de mali cia aũt ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe dolendũ eſt:de actõe aũt nõ niſi inqᷓtũ mala.vnde qꝛ a mala actõe nunq põt malicig ſeꝑari: iõ de mala actone inqꝙᷓtũ mala dolendũ.ſᷣ ſi poſſet defoꝛmi/ tas ⁊ malicia a ſuba actõis ſeꝑari: de illa in ſe nunqᷓ eẽt dolendũ, 4 Ad illud qð obijcit᷑.qð de pcto actuali nccio ↄcernit actũ ⁊ defoꝛmitatẽ debet eẽ ↄtritio ⁊c᷑. Dicenduʒ Kk verũ eſt rõne qua defoꝛmitas ipſa quodãmodo cedit in vnũ cũ ſuba actõis:de ipo actu defoꝛmato dolẽdũ ẽ.ſᷣ nõ ðᷣ actu niſi rõne defſoꝛmatõis. Ex G̊ pʒ rñſio ad alia qᷓ ſequũt᷑.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ de illo ꝓprie dz eẽ ↄtritõ c q̊ erat delectatio. Dicendũ ꝙ nõ eſt verũ.cũ.n.in pcto ſit auerſio a deo ⁊ ↄuerſio ad creaturã: ꝓprie ⁊ ꝑ ſe ẽ dele ctatio ex ↄuerſiõe.cũ ↄtritio ꝓprie ẽ de aueꝛſiõe vel ↄuerſi one inqᷓtũ illa ſit auerſio.⁊ ita magis de auerſione.quia vnũqͥdqʒ ꝓpt᷑ qð:illud magis.vñ doloꝛ ſacꝛalis ꝓprie re⸗ fert᷑ ad auerſionẽ:ſatiſſactoꝛiꝰ ad delectatõʒ ↄnerſionis. nec h̊ dico ꝙ doloꝛ ſatiſfactoꝛiꝰ ñ ſit de auerſiõe: ſᷣ ga illo ſatiſfit ꝓꝛie de ipa delectatõe.4. Ad illð qð vltimo obij cit,dðm ꝙ omiſſio ñ reſpicit actũ ſimplir ⁊ abſolute: ſed VV 2 actũ debitũ. ꝓt H. n. omittit qꝛ ñ facit illð qdð debet. ſilłr ↄmiſſio reſpicit actũ debitũ ſiue defoꝛmatũ.vñ ſic culpa ex ꝑte iſia ñ eſt ex omiſſione actꝰ ſimplr ſᷣ actus debiti.2 ex ꝑte illa ex ꝑpetratõe actꝰ deſoꝛmati:ſic ↄtritio debʒ cẽ ex vtraq; pte de actuali:nõ de actu ſimptr. embꝛũ quartũ Onſequent᷑ querit.an requirit᷑ cõtritio de oꝛiginali. E ſic:videt᷑ ꝑ H̊.ꝙ pcto oꝛigina⸗ li fit hõ auerſus actuałr a deo.G̊ ꝓ oĩ tali dʒ hõ ↄteri.̊ ⁊c.¶ Itẽ Ro.j.in fine babe⸗ tur ex glo.⁊ ex tex.ꝙ ↄſentiẽtes ⁊ agentes pari pena pu⸗ niendi ſunt.pꝑ ↄſenſuʒ aũt in Adam oẽs ſumꝰ pctoꝛes.ſ. itũ ad pctᷣm oꝛigĩale.ꝗᷓ puniẽdi ſumꝰ illa pena q̃ ipᷣe fuit punitꝰ.̊ ↄſtat ꝙ puniiꝰ fuit doloꝛe ↄtritõis.̊ ⁊ nos ſiłr ⁊c̃.¶ IJRtẽ ſi cõmũicatõe cũ adã qᷓtũ ad ↄſenſuzʒ vel ↄplacẽ tiã facti ſumꝰ pctoꝛes:coĩcatiõe diſſenſus vel diſplicentie debemꝰ iuſtificari.actus aũt ↄtritõis ẽ diſſentire vel dil⸗ plicere.̊ ⁊c.q¶] Iteʒ etſi gr̃a dat᷑ nobis ſine nobis: nõ tñ dat᷑ nec auferat᷑ ſine nr̃o ↄſenſu.Sitr videtur ꝙ etſi ſine nobis ↄtrahatur oꝛiginale: nõ tñ ſine nẽo aſſenſu aufer⸗ tur.⁊ ita nõ ſine doloꝛe.⸗ Itẽ carẽtia viſiõis debet᷑ tã oꝛi ginali q; actuali. ſi ad tollẽdũ reatũ carẽtie debite aciu ali ncc̃ius ẽ doloꝛ ↄtritiõis:ſiłr ad tollendũ reatũ carẽtie cebite neceſſariꝰ ẽ ⁊c. Cõtra. multi ſunt iuſti ꝗ nunqᷓ de oꝛiginali cogitauerũt.tales & iuſtificati ſunt ſine ↄtri tione.¶l Itẽ cũ ꝑuuli nullo mõ poſſint volũtaꝛie dolẽ:nul lo mõ poſſent ab oꝛiginali iuſtiſicari.niſi dicat᷑ ꝙ ſufficit doloꝛ parentũ.h̊ nũꝙᷓ habet᷑ in ſcriptura ꝙ dolere tenent᷑ ꝓ ꝑuulis.ĩmo ſufficit ſola fides.¶: Iteʒ ſatiſfactio ⁊ cõ⸗ feſſio q̃ ſunt ꝑtes pnĩe poſterioꝛes ſunt qᷓ; ↄtritio.ſed iſte due ꝑtes nõ requirũt᷑ ꝓ oꝛiginali.ᷓ nec ↄtritio.q¶ Itẽ cũ nulla fuerit ↄtrahẽtiũ volũtari atio:nec doloꝛ ali⸗ quis requirit᷑ ad õ ad h.ꝙ cõtri tio cũ ſit ꝑs pnĩe ſacr̃alis q̃ ꝓꝛie peccatũ actuale reſpicit qꝛ ẽ ſecũda tabula poſt naufragiuũ: ꝓprie ⁊ ꝑ ſe ⁊ de nccĩ⸗ tate ↄfſoꝛmatõis cũ ſuo toto.ſ.pnia: actuale pctm ĩ qͥ fuit actualis delectatio reſpicit.ↄueĩt tñ ꝙ diſpliceat auerten ti ⁊ ↄſideranti damnũ qð ex ipſo infert᷑ aie.⁊ maxĩe ꝓpteꝛ damnũ ſeꝑatõis vt alibi tactũ eſt. nec intelligo ꝙ reqrit᷑ diſplicẽtia q̃ eſt actꝰ ↄtritõis:ł̊ diſplicẽtis leuis pnĩe als pigentie ſiue nolleitatis.vñ nõ requirit᷑ doloꝛ ↄtritionis qui vehemẽs debet eẽ:ſ̊ ſufficit lenis diſplicẽtia dũmodo nõ ↄtemnat.¶l Ad illud ꝗ̊ qð obijcit.ꝙ oꝛigĩali fit bomo actualit auerſus a dro ⁊c. DSicendũ ꝙ hͥ vocabulũ auer⸗ ſus põt eẽ nomen vel ꝑticipiũ.Si ſumat᷑ noĩałr ſcʒ ꝓ eo qð eſt auerſuʒ eẽ:⁊ hoc qð ẽ actuatr: ꝓ eo ꝙ pñtialr:veꝝ eſt ꝙ peccato oꝛiginali aueꝛſus ẽ homo actu a deo.i.eſt in eẽ auerſo:q; nõ ẽ ↄuerſus.⁊ G̊ eẽ magis dicit ſtatũ qᷓ actũ Si aũt teneat᷑ ꝑticipialłr ⁊ H̊ qdð dico actualr in ꝓpꝛia ſi⸗ gnificatõe: nõ eſt verũ.qꝛ nullus eſt auerſus a deo oꝛigia liter ꝑ ꝓpꝛiũ actũ.Cũ ꝗ̊ᷓ obijcit᷑ ꝙ ꝓ omni eo ꝙ auerſus ẽ a do ⁊c. Dicendũ ꝙ h̊ eſt verũ inqtũ auerſus tenet᷑ ꝑti⸗ cipiałr.i.ꝑ actũ ꝓpꝛiũ:ſᷣ nullꝰ oꝛiginalłr auertit ſe a deo. 4 Ad illud qð obijcit᷑ q; ↄſentientes ⁊ agẽtes ⁊c. Sicen dũ ꝙ h̊ intelligit de ↄſentientibo ꝓpꝛia volũtate actualit᷑ mouente ad ↄſenſuʒ.hmõi aũt ↄſenſus nõ cadit in oꝛigi⸗ nali. ꝗpꝛie.n.debet dici ↄſenſus reſpectu alicuiꝰ qð vita⸗ ri põt vel nõ vitari.nõ aũt ſic eſt de oꝛiginali qð nccĩtate ↄtrahit᷑. mẽs.n.natura ſumꝰ filij ire Ephe.ij. 4¶ Ad il⸗ lud qð addit᷑.ꝙ ꝑↄſenſuʒ in adam facti ſumꝰpctoꝛes ⁊c. Dicendũ ꝙ ille ↄſenſus nõ eſt li.ar.ſ̊ potiug inclinatõis naturalis:qꝛ oẽg eramꝰ in adaz. illo peccante quodãmõ impꝛopꝛie dicimur ↄſentire ĩ peccatũ illo ↄſentiẽte: quia natura nꝛa in ipſo ſuo li.ar. obediebat. Et ex G̊ pʒ rnſio ad illud qð ſequit᷑. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ virtus ñ da⸗ tur ſine ↄſenſu ⁊c. Dicendũ ꝙ boc intelligit᷑ de adultis. puulis.n.in baptiſmo dat᷑ ſine eoꝝ ↄſenſu. Pꝛet᷑.nõ ẽ ſi⸗ mile de collatõe virtutis 2 tradnctõe oꝛiginalis. qꝛ a ni⸗ cio i carne parentũ conirabit᷑ oꝛiginale ꝑ ꝓpagatõz libi⸗ dinolaʒ qð eſt q̃i materia oꝛiginalis. ſicui dicit magr̃ in ſent.virtus aũt ↄfert᷑ cooꝑanti li. ar. ꝑↄſenſuʒ.qꝛ ꝗ creat nos ſine nobis:nõ recreat nos ſine nobis.ideo ſic oꝛigi⸗ nale ſine ↄſenſu contꝛahit᷑ ꝓpꝛio:ſic ⁊ tolli põt.nõ ſic ẽ de virtute. Itẽ ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de carẽtia viſio nis dei ꝑ ↄtritioneʒ.rõne.n.qua culpe actuali moꝛtali de caꝛentia hec:ablata culpa ꝓ ↄtritõʒ fit abſolutõ a re⸗ atu ipᷣius carentie.vnde culpa ꝗꝓprie remittit᷑ ꝑ ↄtritõeʒ ⁊ reatꝰ ex ↄñti.Culpe aũt actuali ꝗꝓprie debet᷑ doloꝛ actu⸗ alis rõne delectatõis actualis p̃cedentis.nõ ſic ẽ de oꝛigi nali. Supꝛa vbi tactũ ẽ ſi pnĩa requirit᷑ de oꝛiginali: ta⸗ ctum eſt aliqꝗd de hac materia. embꝛum quintuzʒ Onſequẽter queꝛit.vtꝝ requirit᷑ ↄtritio de peccato veniali. E ſic:videt᷑.qꝛ vt habet᷑ ĩ q̃rto ſen.di.xvj.de venialibo quãtulacũqʒ vpnia hñda ẽ.q¶¶ Itẽ ab aug.in li.de decẽ coꝛ dis habet᷑.ꝙ coꝛde dicendũ ẽ: dimitte nobis debita nza. H̊ aũt dẽ ꝓ venialibo.Dicere aliꝗd ex coꝛde ẽ dicẽ cũ pon dere ⁊ affectu.ſic aũt dicẽ nõ eſt ſine doloꝛe.¶ Itẽ augꝰ.ĩ enche.Veĩale ẽ mĩoꝛ amoꝛ dei.ſ.qᷓ eẽ dʒ.ſ̊ ſi ẽ minꝰamoꝛ dei ᷓ eſſe debet. pctᷣo veniali ſubtrahit᷑ aligd de amoꝛe dei debito.̊ pcto veniali vel fit aliq̃ auerſio a deo vel elõ gatio.ſ̊ ꝓ om̃i tali dolẽdũ ẽ. Itẽ nulla creatuꝛa mouẽs ꝑ electõʒ põt mouere motu infinito.q̊ omĩs amoꝛ libidi⸗ noſus moꝛtalis finitꝰẽ.q̊ ñ excedit in infinitũ amoꝛẽ pct᷑i venialis.̊ nec remediũ moꝛtalis excedit ĩ infinitũ reme diũ veniał. doloꝛ aliquãtꝰ reqrit᷑ ꝓ remedio venialis. 4l Itẽ ab aug. habet᷑.q; ꝓ vita hoĩs ſaluãda ñ ẽ dicendũ mendaciũ.⁊ loꝗt᷑ de mẽdacio veniali.q̊ plłꝰ ẽ dolenduʒ de vno mendacio ⁊ ſiłr de alio veĩali ↄmiſſo:qᷓ; de moꝛte ho⸗ minis.⁊ ita ñ modicũ ẽ dolendũ.¶ Contra.Heda.Que ex ignoꝛãtia ⁊ fragilitate cõmittimꝰſine ↄfeſſõe dimittũ tur.ſᷣ̊ de quibo tenemur ↄteri:tenemur ↄfiteri.ꝙ̊ ꝓ veni⸗ alibo nõ tenemur ↄteri ſic̃ nec ↄfiteri.q Itẽ nullꝰtenetur ↄteri niſi fᷣm ꝙ gr̃a infoꝛmat.h̊ gꝛa infoꝛmat ad expellen⸗ dũ ſibi ↄtrariũ.veniale aũt gr̃e nõ eſt ↄtrariũ: qꝛ ſimul in eodeʒ pñt eſſe.̊ veniale nõ eſi dolendũ ¶Rñnſio.ꝙ oim pctoꝝ venialiũ quãtũcũq; ſint leuia requirit᷑ cõtritio in ſpẽali vel in generali.q;ꝛ exquo voluntati actuali cõmiſſa ſunt:nccio ad eoꝛũ remiſſionẽ requirit᷑ doloꝛ actualis.G S.plenius tactũ eſt. Diſtinguũt aũt quidã ꝙ; venialiũ qᷓ⸗ dam ſunt minoꝛa:quedã maioꝛa. ¶NDinoꝛa ſunt ſicut pri mi motus:qui magis dicendi ſunt paſſiones qᷓ; actõnes. peccata tñ ſunt.⁊ qꝛ ꝑs aie in q̃ vigent ſubiacet regimĩ ra tionis:nõ immerito imputãt᷑.iñ vt dicũt de hmõi nõ reꝗ rit᷑ doloꝛ ſiue ↄtritio. Maioꝛa autẽ venialia ſunt q̃ motu volũtatis ⁊ amoꝛe inoꝛdinato ſub deo tñ ↄmittũt᷑.Et de his diſtinguũt.qꝛ aut iſta veniũt in actualẽ ↄſideratõʒ ⁊ auertentiã:aut nõ. Si ſic:requirit᷑ otritio ſpẽalis ad eo⸗ rũ remiſſionẽ.vt eniz habet᷑ ab aug.nulluʒz eſt ita parnuũ veniale qð ñ fiat moꝛtale cũ placet.nõ qꝛ vemiale fiat moꝛ tale:ſ̊ qꝛ adherentia talis dũmodo ñ diſplicet fit libidi⸗ noſa ⁊ moꝛtalis.Si ðᷣo nõ cadat ſub ↄſideratõne ſpẽali: ſufficit generalis ↄtritio ad eius remiſſionẽ q̃ ncce eſi pe⸗ nitentẽ de omni eo qð elongat a deo doleꝛe.¶ Hec aũt lʒ nõ abſqʒ; rõne dicunt᷑: videt᷑ tñ aliquantulũ alit dicẽdũ. ſcʒ ꝙ de omni peccato veniali ſiue ſit ex primis motibus ſiue ex volũtate rõnalis.quocũq; mõ fiat dĩũmodo pctẽm ſit ⁊ actuale:nccia eſt ↄtritio.q Ad illud ̊ qð pᷣmo obij⸗ cit᷑ ↄtra h̊ ꝑ auẽteʒ Mede.Dicendũ ꝙ verbũ bede intelli git᷑ de ↄfeſſione ſpẽali.ſicut.n.ſufficit ↄtritõ generalis qᷓ tũ ad ea que nõ auertit hũana memoꝛia:ſic ſufficit cõfeſ⸗ ſio generalis.vnde q;tũ ad talia ſufficit ↄtritio ⁊ cõfeſſio Gerale Ad illud qð obijcit᷑ de gratia infoꝛmãte ⁊c̃. Dicendũ ꝙ gratia infoꝛmis non ſolum inducit de illis qᷓ ſecuin non contingũt.i.de moꝛtalibus peccatis:ſed etiaʒ de illis que aliquo modo elongant a fine. Pret.etſi gra⸗ tia non opponitur veniali in ſe: opponitur tamẽ illi inꝗꝙᷓ⸗ tũ diſponit ad moꝛtale.q̊ planius tactũ eſt S. Conceden⸗ ſunt rationes quibꝰ ꝑſuadet᷑ꝙ de omni peccato ve⸗ — — ʒð — —— ⸗ W d beti e dn ni i ge no nor el is t⸗ fi d d We ſti ni⸗ i ne, nür öe o Ee giiz di⸗ rui tmo: bicli⸗ lali: ſpe⸗ tß tidi⸗ tibus ſpetm intl lioi⸗ oſt iſſ⸗ zen⸗ e⸗ ſane 6 cten 0ℳ ¶ Qnueſtio niali requirit᷑ ↄtritio in ſpeciali vel in generali.¶ Quia aũt quedã tacta ſunt ꝓ alia pꝑte que vident᷑ hĩe dubitati onẽ:aligꝗd tangenduʒ eſt de illis.Ad illud qð obijcit᷑.q peccatũ veniale eſt minoꝛ amoꝛ dei ⁊c. Dicẽqũ ꝙ ̊ intel⸗ ligit᷑ ſic.ꝙ qui peccat veniatr qᷓtũ ad h̊ minꝰ amat qᷓ de⸗ beret. deo enim tebet᷑ amoꝛ ex toto coꝛde ⁊ tota aĩa ⁊ ex tota mente. totũ.n.illi debet᷑ a qͥ totũ habet᷑. Herñ. Ipe totũ ei ſeſe debere nõ ignoꝛat: queʒ ſui totius nõ ignorat auctoꝛeʒ. ſi minus diligat: nõ tñ intanto minꝰ ꝙ a deo auertit᷑ vel elongat᷑.ſcʒ qᷓtũ ad diminntõʒ radicis.iſj Zon enĩ ſubtrahit᷑ aliꝗd ſiue diminuit᷑ de amoꝛe caꝛitatis:ſed reſpectu eius facia eſt diminutio que ineſſet ſi nõ peccaſ⸗ ſet. ſicut quodã modo loquẽdi dicit᷑.ꝙ peccata alicꝰmali cũ moꝛte preuenit᷑ diminuta ſunt.nõ qꝛ que cõmiſit dimi nuta ſunt:ſ̊ qꝛ ceſſat a malis que poſtea ꝑpetraſſet ꝗq ma la malis addidiſſet.q Ad illud verbũ Nug.ꝙ nõ eſt di⸗ cendũ mendaciũ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ mentiri ⁊ alia mala de ſui natura a nobis nullo mõ ſunt vtibilia.i.oꝛdinanda ĩ finez. Non.n.facienda ſunt mala vt bona eueniãt.⁊ ſic non hac nec alia rõne mala fieri debent: qꝛ nec ex malis poſſumꝰ bona aliqua elicere.ᷣ nõ eſt niſi ſoliꝰ xei.⁊ ꝓpt boc nulla rõne debemus minimũ malũ facere.nec tñ leqꝗ⸗ tur ꝙ ſi mẽtiamur mendacio veniali:ꝙ plus tenemur do lere ꝙᷓ; ꝓ moꝛte ꝓximi vel incurſu alicuiꝰ damni tꝑalis. qꝛ efficacioꝛ eſt doloꝛ ſpũalis gra infoꝛmatꝰ / p ꝑuo veni ali:qᷓ; doloꝛ maximꝰ ſenſibilis ꝓ damno tẽꝑali. embꝛu ſextum Onſequẽter querit᷑.vtꝝ ↄtritio reqritur de pcẽo qð ↄmittit᷑ ex triſticia.ſic ð pcto inui die 1 hmõi.E ſic:videt᷑ ꝑ h.ꝙ pnia eſt re⸗ ediũ oĩs generis pct᷑i actualis ⁊ ̊ maxie ad ꝑteʒ qᷓ̃ eſt cõtritio que ſine alijo ꝑtibus eẽ põt. alie au teʒ ꝑtes ſine iſta ↄcomitante vel pᷣcedẽte inutiles ſunt.g cõtritio eſt remediũ cõtra omne genꝰ peccati actualis. l Iteʒz ↄtrarioꝝ ↄtrarie ſunt cauſe.ſᷣ peccatũ ⁊ viꝛtoſiue gra ſunt ↄtraria.delectatio ? triſticia ſunt ↄtraria. ſᷣ vt babet᷑ ab Aug.delectatio ſiue libido que eſt impꝛoba vo luntas eſt peccati principiũ ⁊ cauſa: ⁊ h generałr omis peccati. doloꝛ qui eſt cõtrarius erit cauſa remiſſionis. Contra.dicit Grego.ꝙ ſicut in arte medicine ↄtraria ↄtrarijs curant᷑:ſic in ſpuũalibo inſirmitatibo ↄtraria con trarijs ſanant᷑vt lubrici ꝑ caſtitatẽ.iracũdi ꝑ manſuetu dinẽ ⁊ hmõi. viciũ ꝑ triſticiã cõmiſſuʒ:ꝑ gaudiuʒ nõ ꝑ doloꝛez bʒ purgari. Iteʒ cũ quedã peccata ex doloꝛe fi⸗ ant:ſicut innidia odiũ accidia ⁊ ſiqua ſunt ſiłia.quedã ex gaudio ſicut illa que oꝛiginẽ hñt ex delectatione.⁊ hec purgari bñt ꝑ doloꝛeʒ. Silr videt᷑ ꝙ mala illa q oꝛiginẽ trabhũt ex doloꝛe ꝑ gaudiũ debẽ ri. ⁊ ita nõ reꝗrit᷑ ꝓ eis remittẽdis ↄtritio.¶ Rñſio.ꝙ omne genꝰ pecca⸗ ti actualis ꝑ aliquẽ amoꝛẽ libidinoſuʒ ↄmittit᷑.nec ẽ ali⸗ qð in quo nõ ſit aliqua delectatio.⁊ ad hoc inducũt ꝗdã illud Aug.de ciui.dei. Omiĩs peccati radix eſt amoꝛ in⸗ oꝛdinatus ꝗ eſt fundamentũ ciuitatis babilonie.⁊ augꝰ. loquit᷑ de radice generali peccati.̊ in omi peccato actu/ ali eſt delectatio actualis:cui ꝑↄtrariũ rñdet doloꝛ actu⸗ alis qui eſt cõtritio vel actꝰ ↄtritõnis.vnde ⁊ hi minꝰ di cũt.Preterea alij dicũt ꝙ peccatũ qð fit ex iuſlicia habʒ duplex oppoſitũ.vnũ in genere doloꝛis:aliud in genẽ gau dij.ð.ꝗ̊. In peccato inuidie eſt doloꝛ de ꝓſꝑitate ſiue ſuc⸗ ceſſione alteriꝰ.huic doloꝛi malo oꝓpomt᷑ gaudiũ bonũ q penitens gaudet de ꝓſperitate ꝓximi. Itez ibi ẽ gaudiũ malũ ſcʒ de aduerſitate ꝓximi.⁊ huic gaudio opponitur doloꝛ bonus quo dolet penitẽs de illo malo gaudio.⁊ ita peccatũ inuidie cõmittit᷑ cũ gaudio ⁊ remittit᷑ cũ doloꝛe. ſ hoc videt᷑ minus ſufficient᷑ dictũ. gaudiũ enim bonũ q̊ penitens gaudet de ꝓſperitate ꝓximi: videt᷑ elici a viriu te alia ꝙᷓᷓ a vᷣtute pnie. n iuſtiſicatiõe.n. impij vnaqueq; virtus expellit viciũ ſibi ↄtrariũ ⁊ inducit habitũ ſibi op poſitũ.⁊ ſic inducit᷑ gaudiũ de ꝓſperitate ꝓximi oppoſi⸗ tũ triſticie precedẽti.nõ virtute ↄtritõis q̃ expellit᷑ peẽm. lxix. Pret᷑.hic querit᷑.an delectationi ĩ pctᷣo ex triſticia rñdet doloꝛ ↄtritõnis. Pret᷑.peccatũ inuidie nõ ↄplet᷑ ĩ gaudio inuidi de malo ꝓximi.nec remediũ peccati in doloꝛe ð il⸗ lo gaudio.ꝓpter h̊ hec vidẽt᷑ minꝰ ſufficient dicta.¶ Vi abz aliter dᷣm. ſcʒ ꝙ in omnibo peccatis que ex triſti⸗ cia oꝛtum hñt eſt delectatio quedam. Kõne.n. qua triſti cia illa complacet nõ eſt vacua a delectatõe.que.n.cõpla cent cũ fiunt oĩno abſqʒ delectatõe nõ ſunt.⁊ G̊ eſt geneꝛa le in omni peccato qð accidit ex triſticia.vñ doloꝛ ↄtriti⸗ onis rñdet delectatiõi ip̃ius ↄplacẽtie peccatoꝝ.q̊ᷓ que ex triſticia accidũt remediũ eſt doloꝛ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ bmõi peccata hñt ꝑ gaudiuʒ curari eo ꝙ oꝛtũ babẽt ex triſticia. Oicendũ ꝙ potius oꝛtum hñt a delectatõe ſiue complacẽtia qᷓ ex triſticia.Si. n. triſticia illa que eſt cau ſa peccati diſpliceret 2 nõ fieret aliquo mõ cũ ↄſenſu xel complacẽtia: ñ eẽt peccatũ vel caunſa peccati. vñ ↄſenſus vel cõplacentia illius triſticie eſt cauſa foꝛmalis illiꝰpec cati:ipſa triſticia materialis.¶l Ad aliud iam pʒ rñſio. ꝙ nullius generis peccati moꝛtalis cã ↄpletiua ⁊ foꝛma lis eſt triſicia:lʒ quodãmodo materialis.⁊ iſta queſtio ſuꝑius tacta nulla eſt. ¶ Membꝛũ ſeptuimũ VBnſequẽter querit᷑. xtꝝ requirit᷑ contritio de peccato ↄmiſſo ꝑ ignoꝛantiaʒ. E ſic:vi etur ꝑ G.ꝙ eſt peccatũ actu volũtario cõ⸗ N 5milſuz. 4 Pret᷑· peccatũ ꝑ ignoꝛantiã com miſſu eſt quodda genus peccati diſtinctũ ↄtra peccatuʒ cõmiſſuʒ ꝑ infirmitatẽ ⁊ maliciã.gᷓ ad eius purgatõz re⸗ quirit᷑ ↄtritio diſtincta ⁊ ſpẽalis:⁊ nõ ſufficit geneꝛalis. ſicut nec de alijs peccatis diſtinctis ſpẽalibo dꝛntijs ſi uffi cit contritio generalis.¶ Itez pᷣs. Delicta iuuẽtutis mee ignoꝛãtias meas ne memineris.Glo.i.peccata q igno rant᷑ feci ne memineris.i.ne ſerues ad dindictã ꝑpetuã. Ecce ꝙ hmõi peccata reſeruant᷑ ad vindictã ꝑpetuam. S ncce eſt ꝙ cõtritione deleant᷑ ſicut alia moꝛtalia.4l SItez Leuit.iiij. m legeʒ ſpẽales fiebãt oblatões ⁊ diſtincteꝓ peccatis ꝑ ignoꝛãtiã cõmiſſis.vtpote. ꝓ pet̃is ſacerdotis offerebat᷑ vitulus immaculatꝰ. ꝓ peccato alicuiꝰ de tur⸗ ba ſũr vitulus.ꝓ pcto aĩe capra Leuit᷑.v. Ecce ꝙ ſm le⸗ gez ad purgatõʒz hꝰ pcti ficbat oblatio ſpẽalis ⁊ diſticta ex q̊ videt᷑ ꝙ requirit᷑ ad illiꝰ purgatõʒ ſacriſiciũ ſpẽale: id eſt ↄtritio ſpealis.de qͥ pᷣ. Sacrificiũ deo ſpũs vtribu latus ⁊c. Glo.ſpũs ↄtritus eſt ſacrificiũ qͥ pcta ſoluunt᷑. SHro alia ꝑte poſite ſunt rõnes S.in tractatu de pnia en in g i.vbi quedaʒ tacta ſunt q̃ valẽt ad iſtud ꝓbleu ma. & ? Rniſio. dom ꝙ d peccatis cõmiſſis ꝑ ignoꝛantiã regꝗrit᷑ ↄtritio generatł.marie ab illis ꝗ diſcretoe vigẽt qᷣs nõ latet ꝙ muſta pctᷣa ꝑ ignoꝛãtiã ↄmittũt᷑.¶l. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ bmõi pctm ẽ actu volũtario ↄmiſſuʒ ⁊c.Dicen dũ ꝙ ſiłr ⁊ de doloꝛe actuali ẽ purgãdũ.⸗ Ad illð qð ob icit᷑. ꝙ ẽ perm diſtinctũ ꝓpꝛijs dꝛñtijs ⁊c. Dicendũ ꝙ di ſtinctio pct᷑i cõmiſſi ñ ẽ cã pᷣciſa ⁊ ſuffieiẽs q̃re ad eius re miſſiõʒ reꝗrit᷑ ↄtritio ſpẽalł: ſ̊ potiꝰ ↄſcia ꝑpetratõis tał. de pcto aũt ꝑ ignoꝛãtiã penitus cõmiſſo ñ ẽ remorſus ali ꝗs ↄſcie:vñ nec tentio ↄtritõis ſpẽalis.Qulla.n.ẽ rõ do⸗ lendi ꝓ aliqͥ qd oĩno ignoꝛat᷑.¶l Ad illud qð obijcitur.ꝙ petᷣm ꝑ ignoꝛantiã cõmiſſuʒ ſeruat᷑ ad vindictã eternam ⁊c. Dicendũ ꝙ h ñ ẽ qꝛ ẽ cõmiſſuʒ ꝑ ignoꝛantiã ſimplr: ſ qa ignoꝛãtia illa ẽ affectata vel ſupina vel ignara iuris. vel aliqͥ mõ alio degenerãs viciũ ꝑ qð illud pctm famiſ⸗ ſum ẽ. ¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in lege diſtinguũt᷑ ſacriſi cia ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ illa diſtinctio fiebat rõne diſtinctiõis ꝑſonaꝝ peccantiũ ꝑ ignoꝛãtiã. vtpote q ſacer vnctꝰ pec⸗ cauerat ꝑ ignoꝛantiã. vel pꝛinceps vel aligs de turba vel alius:vt tactũ eſt. Pret᷑.hec lex dictabat bas oblatõnes tebere fieri intellecto peccato cõmiſſo per ignoꝛantiaʒ. Vnde Leuit᷑.iiij. ⁊.v.vbi loquit᷑ de peccato turbe ⁊ pec/ cato anime: addit 2 poſtea intellexerit peccatuʒ ſuuʒ vel recognouerit. vV 3 mbꝛũ octauum Onſequẽter querit᷑.vtꝝ requirit᷑ ↄtritio de peccatis oblitis.Et primo.ſi põt eẽ ↄtritio de peccatis oblitis. Scðdo. ſi ſufficiat cõtri io generalis. Lercio.ſi ſufficit ↄtritio de obliuione. VIrca primũ ad ꝑteʒ affirmatinã ſic ꝓecedit᷑. Etſi peccatũ oblitũ ſit:nibilominꝰ ipſa aĩa le aĩa.ſᷣ̊ doloꝛ I t ipſo.⁊ ipſa leſio ꝑ ipᷣam illata remanet in ſenſus leſionis.ᷓ etſi peccatũ tꝛaditum ſit obliuioni:nibilominus aĩa babeat qd doleat ex illo.vnð aĩa infoꝛmata gra pnie: hʒ vñ doleat de peccato oblito. Iteʒz actus aie ſpiritales reflectunt᷑ ſuꝑ ſe ⁊ ſuꝑ ſui op poſita. Põt.n. aĩa ſcire ſe aligd:⁊ ſitr ſcire ſe neſcire ali ad.Siłr põt aĩa ſcire ſe peccaſſe:⁊ ſcire ſe pctm ſpiritui obliuioni tꝛadidiſſe.̊ pctẽm ſuũ obliuioni tꝛadidiſſe ẽ ma lũ.ꝭ aĩa dolere debet de G̊ malo:maxiĩe cũ gram bʒ penitẽ⸗ di. ⁊ ita vt prius.¶ Contra.de illo qð nullo mõ cadit in noticiã nõ põt aliquo mõ eẽ atritio.pcĩm aũt oblitũ non cadit in noticiã.ꝗ̊ ⁊c. Rñſio.q; peccatũ duobo modis põt eẽ oblitum.vel ita ꝙ peccati ſic oĩno tradit᷑ obliuiõi: babet᷑ tñ noticia ↄmiſſiois peccati.ſiẽ accidit qñq; ꝙ ali⸗ quis oblitus ẽ peccatũ ſuũ.vnde tñ ↄſtat ſibi ꝙ pcim cõ⸗ miſit ⁊ ꝙ aliqñ illud ſciuit.lel ita eſt ꝙ actꝰ peccati tra ditus eſi obliuioni ⁊ noncia ↄmiſſionis. vt qñ ꝗs ſiẽ nec cogitat vel ↄgnoſcit ſe peccaſſe:ſic nec recoꝛdat᷑ ſe vnqᷓ ſci uiſſe.ſ̊ peccaſſe de peccato oblito primo mõ dolenduz eſt 2 etiã de ipſa obliuione que ſue negligentie eſt imputan⸗ da.nec tñ de peccato oblito inq̃tum bmõi requirit᷑ cõtri tio aliqua.tñ qꝛ innoteſcit peĩtẽti ꝙ qñqʒ ſciuit ſe peccaſ⸗ ſe:⁊ ſic quodãmodo memoꝛat᷑ ſe peccaſſe:nccia eſt illi cõ⸗ tꝛitio.l Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ oblita nullo modo cadunt in noticiã ⁊c. Dicendũ q/ primo modo oblita aliquo mõ cadũt in noticiã.⁊ de illis nccia eſt ↄtritio. Secũdo mõ oblita nõ cadũt.vnde nec dæ illis requirit᷑ ↄtritio aliqua niſi in generali: eo mõ quo dolendũ eſt generalłr de oĩbus illis quoꝝ nõ exiſtit memoꝛia ſpecialis.¶. Ad ills qð ob ijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ꝙ lʒ peccata ſint oblita:nihilomiꝰ exiſtit leſio in aia ⁊c. Dicendũ ꝙ in aĩa penitẽte talis leſio nõ eſt culpa:ſ̊ pena.⁊ ita cũ contritio ꝗꝓprie ſit de culpa: illa leſio nõ eſt materia cõtritõis ſed potius ↄtritõis natura lis ſcʒ vel gratuiti ſatiſfactoꝛij.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑ actus ſpũales reflectunt᷑ ſuꝑ ſe ⁊c. Dicendũ ꝙ illa ratio concludit ꝓpoſitũ de illo cuiꝰ actus peccati eſi oblitꝰ:ſed ſcientia nequaqᷓ;. Se tali aũt dictum eſt ꝙ nece hʒ dolere tce peccato oblito. — rticulꝰ ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtꝝ ſufficit generalis cõ⸗ tritio de peccatis oblitis.Et videt᷑ ꝙ ſic.quia ſpẽalis noticia peccati ⁊ ↄtritio ſpẽalis ĩ q̃dã ↄuertibilitate ſe hñt.ſpẽalis.n.noticia reqrit ſpẽaleʒ cõ⸗ tritionẽ. nec põt eẽ cõtritio ſpẽalis niſi ſit noticia ſpẽalis peti. ñ tenet᷑ quis dolere ꝓ oblitis in ſpẽali.ᷓ ſuffẽ pꝛo eis dolere in generali.4! Itẽ nibil qdð eſt in ptate li.ar.ĩ⸗ pedit oꝑationẽ gre. ̊ obliuio facit ꝙ recoꝛdari peccatoꝝ oblitoꝝ in ſpẽali nõ eſt in ptãte li.ar. cũ ̊ nõ impediat opationeʒ gre ⁊ ſic nec iuſtifſicatõz impij: relinquitur ꝙ; ſufficit cõtritio generalis. 4 Ztez. j. Jo. iiij. Si nõ repre benderit nos coꝛ noſtrũ: fiduciã habemꝰ.ꝙ ꝗcqꝗd petieri mus accipiemꝰ.p̊ dicit᷑ Jo.ix.ꝙ deus pctoꝛes ñ audit. ſi nõ reprehenderit nos coꝛ noſtrũ iuſſi erimꝰ.ſᷣ põt eſſe peccatũ oblitũ de quo nõ reprehẽdet nos coꝛ nẽm. Sma⸗ nẽte obliuione peccati põt quis iuſtificari.4 Item dicit Ambꝛo. ꝙ ſi fides deſit pnĩa releuat. Et exponit mg in ſen. fides.i.conſcia.ᷓ ꝑ penã iniunctã põt purgari quis à peccatis quoꝝ nõ hʒ fidẽ.i.conſciaʒ. remittũt᷑ oblita ſine ſpẽali ↄtritione.⁊ ita vt prius.4l Item ſuꝑ Math. viij. oicit augꝰ. Aut de oblita ignoſcit: aut ad memoꝛiã reducit.S̊ multi ſunt quibo nũꝙᷓ ad memoꝛiaʒ reducũt᷑. 2 ita vt k Ange d generalis venialiũ ñ tol⸗ ã ſp. B lit culpam 27 ſuppono.q̊ multomagis contritõ generalis de moꝛtalibo nõ tollet culpã ⁊ penã q ẽ eterna. illa aũt pena nõ manet ſine culpa. ꝙ nullius pcti moꝛtał ſufficit ↄtritio geneꝛalis.¶ Iteʒ quotienſcũqʒ ꝗs reducit ad memoꝛiã peccatũ moꝛtale de quo ſcit ſe nõ eẽ ↄfeſſum nec cõtritũ nec ↄtritõne generali:tenet᷑ confiteri ⁊ dolere. ſi eẽt ꝑ contritõʒ generalẽ precedentẽ ab illo liberatus ⁊ purgatus:nõ plus purgari tenet᷑.̊ ⁊c.¶ Itẽ nibil in creaturia ẽ ita pns aie vt ipſa aĩa.q̃ at ſunt pñtia aĩe pa tent aſpectui illius in ↄuerſione illius ſupᷣ ſe.ſ̊ de pctis que aie nota ſunt nõ ſufficit generalis cõtritio.ᷓ ⁊c. aũt ſunt pñtia videt᷑ ex glo.ſuꝑ illud Hiere.xxij. Pecca⸗ tuʒ iuda ſcriptũ eſt ſtilo ferreo ⁊c.que eſt.Vñqᷓ; peccatũ faciã:nulla in coꝛde meo peccati imago verſat᷑.cũ autem conſcĩa peccati imaginẽ ſu mpſerit:habeo foꝛmã illius:2⸗ añ oculos coꝛdis mei delicti pompa depigit᷑.Et infra eo tʒz. Quda bit᷑ pectoꝛis mei conſcia ⁊ aꝑto coꝛde videbũt᷑ lr̃e pctoꝝ.j Itẽ.j.Coꝝ.iiij. Aibil mihi conſcius ſuʒ ⁊c̃. BGlo.quia põt latere qdð neſcio.q̊ᷓ ꝓpter peccatũ latẽs po/ teſt quis eſſe nõ iuſtificatꝰ.q̊ hoc eſt peccatũ oblitũ.cũ g quantũcũqʒ quis conterat᷑ in generali cũ ſemꝑ lateat pec catũ qdð nelcit.ſ.peccatũ oblitũ.ᷣ ⁊c. 4¶. Iteʒ queꝛitur de verbo hoc.ſi qui ſibi nihil eſt cõſcius facit qð in ſe eſt vt ſit iuſtus.qꝛ nõ ſinit aligꝗd eẽ in aĩa vnde hr̃et remoꝛſum conſcie.⁊ tñ põt latere qð neſcit.⁊ ita nõ eſt iuſtus. vige⸗ tur ꝙ põt aligꝗs facere qð in ſe eſt:⁊ tñ dãnabit᷑ Kü⸗ ſio. dom vt S. ꝙ peccatũ põt eẽ oblitũ qᷓtũ ad actũʒ:ñ q;⸗ tũ ad certitudinẽ cõmiſſionis:vel qtũ ad vtrũq;. De pec⸗ cato aũt oblito primo requirit᷑ ↄtritio ſpẽalis.rõne eniʒ qua penitẽs certus eſt ſe cõmiſiſſe peccatuʒ:lʒ ignoꝛaue⸗ rit ꝙ eſt peccatũ: requirit᷑ ↄtritio ſpẽalis ex conuerſione ipſius aĩe ſuꝑ certitudinẽ comiſſionis pcti talis.vñ q̃te⸗ nus eſt in hac ↄuerſione deſcenſus ad peccatuʒ ſpẽa le. lʒ neſciat᷑ quid:requirit᷑ ↄtritio ſpẽalis.De peccato ſecũdo modo oblito diſtinguendũ eſt.qꝛ põt eẽ ꝙ oĩno actus pec⸗ cati datus ſit obliuiom ? noticia cõmiſſionis. ita ſcilz ꝙ neq; actus neqʒ noticia aliquo mõ habet᷑ ĩ memoꝛia:imo penitus eſt euacuata. ita ſcʒ ꝙ neq; aliquo modo illis le⸗ dat᷑ conſcia.vel põt eẽ ꝙ ⁊ actu peccati ⁊ noticia ↄmiſſio nis enacuata eſt memoꝛia:tñ penitẽs er ↄſideratõe ꝓprie fragilitatis ⁊ ꝓnitatis credit ſe cõmiſiſſe peccata aliq q tꝛadidit obliuioni.⁊ qtũ ad hoc hʒ remoꝛſuʒ conſcie.n primo caſu requirit᷑ cõtritio ſpẽalis d iſtis quoꝛũ extat memoꝛia:⁊ oblitis cõtritio generalis. lʒ.n.de illis nõ ſit memoꝛia aliqua neqʒ remoꝛſus aliꝗs:tñ qꝛ pcta mor⸗ talia nõ remittunt᷑ ſine cõtritione ſpẽali vel generali: de neceſſitate requirit᷑ ↄtritio de illis ſaltẽ generali 8. Ponẽ aũt aliquẽ ↄmiſiſſe aliqᷓ moꝛtalia ⁊ ea omia xdiſſe oĩno obliuioni ſine pᷣexñti còtritõne.ita ꝙ nec de illis habeꝛet remoꝛſuʒ aliquẽ conſcĩe:eſt ponere illũ extra ſtatuʒ ſalu⸗ tis. In ſecũdo aũt caſu requirit᷑ ſimpłr ſpẽalis ↄtritõ de illis quoꝝ eſt recoꝛdatio ſpẽalis. de oblitis quodãmõ ſpẽalis.ſ.quatenꝰhʒ ↄſciazʒ ſe illa cõmiſiſſe. Remoꝛdente enĩ conſcĩa ex ↄuerſione aĩe ſuꝑ illa aliqᷣ mõ:ſpẽałr iuxta modũ ↄuerſionis ⁊ remoꝛſionis requirit᷑ ↄtritio quodã⸗ modo ſpẽalłr rñdens. vnde nõ incõgrue poſſet diuidi cõ⸗ tritio ꝑ ſingularẽ.ſpẽaleʒ.⁊ geneꝛalẽ.ita ꝙ ſingularis cõ tritio rñderʒ peccatis ſingłarit ↄſideꝛatis. Spẽalis:pec catis indiſtincte ↄſideratis.vtpote oblitis:ſuꝑ ꝗbo certi tudine Anag preueniẽte eſt remoꝛſus conſcĩe.generalit᷑ omnibo quibo deus fuerit offenſus. ¶ Si obijciat 5 h. ↄtritio debet ꝑpetrationi peti rñdere. ⁊ ita ſiẽ ſingula rit᷑ cõmittit peccatũ:ſiłr penitẽs tenet᷑ ſinglarit cõteri d illo. Dicendũ ꝙ penitẽs ſꝑ tenet᷑ ad ſingularẽ ↄtritiõʒ de omnibo moꝛtalibo:ſ̊ nõ tenet᷑ ad ſemꝑ.ſicut.n. p̃ceptũ af firmatiuũ obligat ſꝑ ſed nõ ad ſꝑ:ſic hec tentio ſꝑ ligat ſ nõ ad ſꝑ.⁊ ſicut preceptũ de honoꝛe exrhibendo parẽtibo lʒ ſemꝑ obliget:tñ ſi nunqꝙᷓ exhibeat᷑. vt qñ nũꝙᷓ ſe offert cat — rrr5 ☛ ☛ eee 4 n g ne one te/ 1o 0 W prie i ernt n or⸗ de oni ino eret lu⸗ de ino ente rta odi⸗ dic⸗ risc igſe veeni it i aid * ül 5 nutr Uſes ¶ Dueſtio oppoꝛtunitas:nõ inducit trãſgreſſionẽ.ſic ẽ in ꝓpoſito.lʒ penitẽs ſꝑ teneat᷑ ad ſpẽalẽ ↄtritõʒ de pctis oblitis qcũqʒ modo cadãt ſub obliuione: tñ ſi nunq; penitẽs ↄterat᷑ ſin gularit:nihilominꝰ remittunt᷑ ei ꝑ ſpẽalez vel generalez ↄtritionẽ. vtpote ſi nũqᷓ ſe offerat oppoꝛtunitas. tuc aute offert ſe oppoꝛtunitas qñ reducũt᷑ ad memoꝛiq: etiã alijs ſe offeꝛentibo quo oppoꝛtunitatẽ inducunt.4. Ad illud g̊ qð obijcit᷑. ꝙ generalis ↄtritio de venialibo ⁊c. Dicendu ꝙ moꝛtali pcto añ ↄtritõz debet᷑ pena cterna:q remiſſi⸗ one culpe in ↄtritõne remittit᷑ ⁊ mutat᷑ in tꝑalẽ. hᷣ de bituz illiꝰ pene eterne ſemꝑ manet cũ culpa: debitũ autt ꝑalis manet vſq; ſoluta fuerit ꝑ pniaʒ. Cũ ꝗ̊ obijcit ꝙ cõtritio generalis de venialibo nõ tollit ⁊c. veꝛũ eſt:qꝛ neq; culpa neq; pena venialiũ eſt cõpaſſibilis gre ↄtritõnis ſic ẽ cul⸗ pa moꝛtalis pena eterna. ꝓpter qð argumentu n cõclu dit. ꝙ contritio generalis dumodo oↄtritio ſit: non tollat culpã ⁊ penam moꝛtaliũ.ſ̊ bñ concludit ꝙ nõ delet penã 7 culpã tꝑaleʒ.qᷓtuʒ.n. ad debitũ penc tpalis eſt comꝑa tio inter moꝛtalẽ ⁊ venialẽ.¶l Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ quã⸗ tũcũq; fuerit quis cõtritus ↄtritione generali. ſi reducat ad memoꝛiã peccata oblita tenet᷑ ſpecialius ↄteri ⁊c. Di cendũ ꝙ hoc eſt verũ ⁊ ſemꝑ tenet᷑:nõ tñ ad ſemꝑ ſicut di ctũ eſt. ſ̊ tũc q ſe offert oppoꝛtunitas mõ iaʒ dicto.nibi⸗ lominꝰ peccatũ remiſſuʒ eit in ↄtritione generali:ſ ex no uo quodã ↄtemptu peccat moꝛtatr:erquo ñ ↄterit᷑ ꝑticu⸗ larit᷑ exñte certa ⁊ ꝑticulari recogitatõe.hoc tñ dico opi⸗ nando nõ aſſerendo.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ea que ſunt in aĩa ſunt pñ̃tia aſpectui ipſius aĩe ⁊c. Licendũ ꝙ lʒ q̃ ſunt in aĩa ſunt ipſi aĩe pnñtia:nõ tñ recoꝛdat᷑ ipoꝝ.⁊ hoc q; aĩa in recoꝛdatõe peccatoꝝ que ſunt in ipſa nõ cõuer⸗ tit ſe ſupᷣ ſe intuendo illa que ſunt in ipſa: ᷣ ↄueꝛtit ſe ad ea que ſunt extra ipſaʒ.vt ad actũ cõmiſſionis:tempus ⁊ locũ:⁊ alia hmõi que actũ peccati circũſtabãt.vnð etiaʒ que cecideꝛũt a memoꝛia qñq; recoꝛdamur ↄueꝛtẽdo aſpe ctũ aĩe ad exteꝛioꝛa.t enim habet᷑ a pho.Recoꝛdamur oblitoꝝ ꝑ ſimile cõtinuũ ⁊ contrariũ.ſicut ̊ ipᷣm pecca⸗ tũ labit᷑ a memoꝛia actu peccati oblito ⁊ alijs q̃ ipᷣm actũ circũſtabãt.ſic ſi velimus recoꝛdari peccatoꝝ oblitoꝛuʒ: opoꝛtet 4 ↄuertat᷑ aia ad exterioꝛa intuenda.nõ & recoꝛ⸗ damur iſtaꝝ ꝑ ↄueꝛſionez aſpectus aie ſupᷣ ſeip̃am.vnde ratio pᷣtacta nulla eſt.⁊ glo.S.dicta intelligẽda ẽ de pec⸗ catis que apparebũt in iudicio qñ libꝛi cõſciaꝝ aperient᷑ Dañ.vij.¶l Ad boc qdð obijcit᷑. q quantũcũq; ↄuertatur aliquis in generali põt peccatũ latere ⁊c. Dicẽdũ ꝗ pec⸗ catum nõ eo ſolũmodo ꝙ lateat ipſam cognitiuã efficit ĩ⸗ iuſtũ: ̊ eo ꝙ latẽteꝛ eſt in ipſa aĩa.vnde eẽ ipſius ẽ pꝛima cauſa quare nõ iuſtificat᷑ ille quẽ latet.eẽ autẽ illiꝰ tollit᷑ qñq; cõtritõne generali.vnde lʒ lateat.i.nõ habeat᷑ iĩ me⸗ moꝛia:nõ ꝗꝓpter h̊ ſequit᷑ ꝙ penitens nõ iuſtificet᷑. 4¶ Ad aliud qdð querit᷑ſi ille qui facit qð in ſe eſt ⁊c. Dicendũ ꝙ artis nõ eſt determmare qñ homo fecit qð in ſe eſt: ⁊ qñ peccatũ eſt dimiſſuʒ.ĩmo dei ſolius ⁊ gratie.⁊ h̊ quia nõ eſt terminus fixus quantũ homo debet faceꝛe.q; nũqᷓ põt homo ſcire vtꝝ fecerit qdð in ſe eſt:ideo põt aliqñ ni⸗ bil eẽ ſibi ↄſcius:nõ tñ in hoc iuſtiſicari:qꝛ põt latere qð neſcit.põt tñ cõtritio in generali ſufficeꝛe.̊ qñ h̊ ſit:nõ ẽ hoĩs determiare ſ dei.nec ſequit᷑ ꝙ ſi nihil ſibi ſit ↄſcius Pt h̊ fecerit qð in ſe eſt:qꝛ illud ſcire nõ põt. Articulus terci? Onſequẽter querit᷑.ſi coõtritio de obliuiõe pec cati ſufficit ad deletõʒ peccati obliti. ſic:vi Atet ꝑ h.ꝙ obliuio pcti eſt cã quare penitẽs ñ dolet de pcto oblito.⁊ ita ẽ cã ꝑmanẽtie pct᷑i in aia.& ſi cõ terit᷑ de ipſa obliuione cũ deleta cã delet᷑ effectꝰ: videt᷑ ꝗ; H ſufficit ad deletõʒ pctii obliti.¶ Itẽ in moꝛbis coꝛꝑali⸗ bus ita eſt. ꝙ deleta cã moꝛbi:ipſe moꝛbo delet.ſiłr vide⸗ tur de moꝛbo ſpũali ⁊ cã eiꝰ.¶ Cõtra.ceſſante actu ꝗ in⸗ ducit culpã ⁊ eſt cã illius:nõ ꝗpt᷑ h̊ ceſſat ipſa culpa.ſic pʒ de actu furti vel foꝛnicatõis.nõ &̊ ncce eſt in genẽ pec catoꝝ.ꝙ ceſſante cã peccati vel deleta:deleat᷑ vł ceſſat ipʒ lxix. —- — ccatũ SS hoc dicũt quidã ꝙ ↄtritio de obliuione ñ ufficit ad deletõz peccati. vnũ enim peccatũ nõ tollatur ꝑ doloꝛeʒ de altero lʒ quodãmodo ſit cã illius.Qec ẽ ſiłe t moꝛbo ſpũali ⁊ coꝛꝑali.Noꝛbo.n.coꝛꝑalis ↄuertibili ter ſe hʒ cũ ſua cã ↄiuncta ⁊ nccia ad eſſe.nõ ſitr ẽ de moꝛ bo ſpũali:ad cuiꝰ deletõʒ nccio gẽa requirit᷑. Sʒ lʒ doloꝛ de vno peccato nõ ſufficit ad deletõʒ alteriꝰ peccati vt di ctũ eſt:tñ videt᷑ ꝙ ↄtritõ de obliuione peccati cũ doloꝛe ne ceſſarie annexo ſufficiat ad deletõʒ pct᷑i obliti.annexo di co:qꝛ ↄtritio ſiue doloꝛ de obliuione pct᷑i: oꝛtũ hʒ ex doloẽ de ipſo pct᷑o. vnde doloꝛ de obliuione peccati nccio eſt an nexus doloꝛ de ipſo peccato doloꝛ & de obliuione ñ ſuffi⸗ ceret ad deletõʒ pct᷑i obliti ꝑ ſe:ſufſicit tñ rõne doloꝛis ne ceſſario annexi.¶ Ad illud ̊ qdð obijcit.ꝙ ceſſante cã ali cuiꝰ peccati nõ ꝓpter h̊ ceſſat iᷣm peccatũ. Dicendũ ꝙ B verũ eſt. nec in caſu ꝓpoſito dicit᷑ ceſſare peccatũ ex ceſſa tione ſiue deletione ſue cauſe:ſᷣ ex boc potiꝰ ꝙ cauſe dele tionis obliuionis que eſt cauſa ꝑmanẽtie peccati in aĩa. ⁊ ipſi peccato cõnere ſunt vt ex dictis ptʒ.id eſt: doloꝛ de obliuione ⁊ doloꝛ de ipſo peccato oblito.Iſſi.n.duo dolo res cũ gꝛatia ſunt caula remiſſionis peccati obliuionis 2 ipiꝰ pcti obliti.ꝗ ſeʒ doloꝛes nccio annexi ſunt. mbꝛu nonum Onſequẽt᷑ q̃rit.vtꝝ reꝗrit᷑ cõtritio de pcto futuro.Et primo querit᷑. vtꝝ debet ꝗs ↄte ri de pcto futuro. Scðo.vtꝝ de rõne cõtri⸗ tionis ſit aliq̊ mõ reſpicere futuꝝ. iculꝰ? primꝰ? Cũ contritio reſpiciat peccatũ inqᷓtuʒ pctẽm. eccatũ aũt hʒ tres dꝛñtias. diuidit᷑ eni ĩ pñs preteritũ ⁊ futuꝝ.videt᷑ ꝙ contritio debeat eẽ de futuꝛo. 4l Itez dicit Hiero.ꝙ pena Arrij nondũ eſt teꝛmĩata: qꝛ neſcit᷑ quot ꝑ ſuã hereſim ſunt relapſuꝛi.Ex hoc videt᷑ ꝙ ſemꝑ plus ⁊ plus pena peccato eiꝰ debita augmẽtet᷑ · h nõ niſi pro augmento peccati. & ſi eẽt in ſtatu ꝑpenitẽdi ⁊ vellet penitere:opoꝛteret ꝙ doleret ꝓ augmento peccati ſui in futuro:ex hoc ꝙ adhuc multi lapſuri ſunt in here⸗ ſim ꝑ dogmatizationẽ hereſum ſuaꝝ.4 Itez idem videt᷑ poſſe oſtendi ꝑ primũ parentẽ qui ꝑ ſuam inobedientiaʒ fuit cauſa oim culpaꝝ ⁊ penaꝝ poſteꝛitatis ſue.vñ videt᷑ ꝙ penitẽs de pcto ſuo vebuit dolere de pctis impoſteꝝ /p⸗ uenientibo ex peccato ſuo.⁊ ſi debuit dolereſde peccato al terius futuro cũ ipſe fuit cauſa:videt᷑ ꝙ ſimilit debuit do lere de peccato ꝓgrio futuro.cũ magis ↄgruat vnicuiqʒ dolere de peccato ꝓprio qᷓ; alteriꝰ.¶ Stez lex diuina iudi cat aliqueʒ tanq; homicidã ꝗ aliũ vulnerauit ad moꝛteʒ: lʒ iſte nondũ ſit moꝛtuus.qð pʒ in foꝛo ↄfeſſionis. ei im putat᷑ qd futurũ eſt ꝓ peccatis futuris.Contra. nũqꝙ; iuſie infligit᷑ pena ante culpam. nul lus ꝓ culpa q̃ non⸗ dũ eſt doleri vel conteri debet¶ Ad hoc dðm. ꝙ pecca⸗ ti ſᷣm ꝙ hmõi nunq exigit᷑ contritio.⁊ hoc pluribo rati⸗ onibo. Vna eſt. ꝙ contritio que concernit in ſuo eẽ grãm gratũfacienteʒ: excludit certitudineʒ immo pᷣſumptionẽ peccandi impoſteꝝ.immo cõtritus preſumendo de adin⸗ toꝛio gratie:quandã conſidentiaʒ aſſumit de nõ peccan⸗ do impoſteruʒ.nec ante eſt contritio vera.Si.n.ꝗs pᷣpo⸗ neret vel preſumeret ſe labi in moꝛtale non eſſet vere con tritus. Vere eniʒ contritus ex confidentia gratie diuine quadam certitudine q̃i inheſitabili debet preſumere ſe ñ recidiuatuꝝ.lʒ.n.cõtritus nõ immerito timeat de caſu: tñ ex ↄfidentia diuini adiutoꝛij debet preſumere de ↄtra⸗ rio.Alia ratio eſt.ꝙ doloꝛ eſt ex ſenſu nociui.que autem nunqᷓ fuerũt ſicut illa que futura ſunt nociua non ſunt. vnde de illis doloꝛ etiã nõ põt inꝗtũ hmõi. Int᷑.n.doloꝛẽ timoꝛẽ diſtinguit᷑.qꝛ doloꝛ eſt de pñtibus: timoꝛ de futu ris. Alia ratõ potiſſima eſt.ꝙ penitentia eſt de cõmiſſis vel omiſſis:que ſolũmodo preteritum reſpiciũt. ſicut pa tet ex rationibus penitentie ſupratactis. Eſt enim pnia 2 Irca primũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑteʒ affirmatiuaʒ. mala preterita plangere2 iteꝝ plangenda nõ ↄmittẽ hm Amb. ⁊ ↄtritio eſi ſolũmodo de pᷣteritis.⸗ Ad pᷣmũ 5 qð obijcit᷑q; pcti ſunt tres dꝛñtie ⁊c. Dicendũ ꝙ ↄtꝛitõn reſpicit petm in ſua geneꝛalitate: ſ̊ ſolũmodo petm vt eſt ꝑpetratu ſcʒ in affectu vel effectu. 4l Ad aliud qð obijcit ꝑ verbũ Hiero.de peto Arrij futuꝛo ꝙ deberet de illo cõ teri. Dicendũ ꝙ etſi pctm eius ſit futuꝝ effectu. qꝛ mul⸗ tis erit cã caſus in hereſim: pñs eſt tñ iĩ ſuo eſſe ⁊ ſimplłr. nõ aũt eſti futuꝝ ſimplłr. vñ lz deberet ↄteri de pcto ſuo ſi datũ eẽt illi ꝙ poſſet penitere:nõ oꝑtʒ illũ ↄteri d illoĩ⸗ qtum futuro ſunplr:ſᷣ inq̃tũ futuꝛo in effectu aliqͥ.nõ tñ oꝑtʒ aliquẽ ↄteri de pcto inqᷓ̃tũ eſt futurũ ſimpłr: ſ̊ inq;⸗ tũ futuro in effectu ꝑuerſionis caſus alioꝝ. Lʒ & in ca ſu aliq̃ͥ oꝑteret aliquẽ ↄteri de pcro futuro in effectu aliq̃ nõ tñ oꝑtz aliquẽ ↄteri ð pcto inqᷓtũ eſt futuꝝ ſimplicit. Pret᷑.hoc argumentũ nõ valet.augmẽtabit᷑ ſua pena: ꝗ ⁊ ſua culpa.Si.n.aligꝗs foꝛnicatoꝛ ꝗq cũ multis ꝑſoĩs da⸗ nandis peccauerit multos hẽbit toꝛtoꝛes in pena:vtpo⸗ te quos habuit ↄſolatoꝛes in culpa:nõ ꝓpt᷑ h̊ ſeꝗt᷑ ꝙ pec⸗ cata foꝛnicationũ ſuaꝝ augmentẽt᷑ in inferno.Cʒ opoꝛ teret Arriũ ↄteri de peccato aliqͥ in futuro in effectu: nõ tñ opoꝛteret eũ ↄteri de pcto aliqͥ futuro ſimpłr: ſᷣ potiꝰ tæ peccato pñti ſimpłr ⁊ futuro ſᷣm ꝗd.ſ.in effectu aliqͥ. Ex his pʒ in ꝑte rñſio ad illud qð querebat᷑ de pecca⸗ to primi hoĩs.lʒ eniĩ ille cuius peccatũ eſt in alijs cã pec/ candi impoſteꝝ debet dolere ꝓ eo ꝙ illi peccãt cã ip̃ius: nõ tñ tenet᷑ doleꝛe doloꝛe ↄtritois:iĩmo ð ꝓpꝛio peccato re⸗ quirit᷑otritõis doloꝛ.⁊ eo acerbioꝛ ⁊ intẽſioꝛ ꝙ fuit alijs cã peccati.qal Ad illud qð obijcit᷑ de homicida. Dicendũ qꝛ talis fecit qð ĩ ſe fuit ad homicidiũ ꝑpetrãdũ ⁊q;tuʒ ad exterioꝛeʒ ſcʒ vulnꝰ moꝛtale inferendo:⁊ qtũ ad actũ interioꝛẽ illud idẽ volẽdo.in foꝛo ↄſcie iudicãdus eſt ꝑpe⸗ tratoꝛ pcti homicidij:nõ ꝓ moꝛte futura ſᷣ ꝓ culpa pnte. itũ tñ ad penas ↄñtes:vtpote irregularitateʒ ⁊ bmõi.2 etiã qtũ ad foꝝ ciuile ñ iudicat᷑ homicida anteqᷓ moꝛtuꝰ — fuerit ulnerate. In tali caſu nõ imputat᷑ qð futurũ: öS5 Onſequẽt᷑ querit᷑.vtꝝ de rõne cõtritõis ſit re ſpicere futuꝝ. ſic:videt᷑ ꝑ ratõʒ pnie quaʒ onit Amb. que eſt. Pnia ẽ mala pᷣterita plã⸗ gere ⁊ iteꝝ plangẽda nõ cõmittere.Sitłr alie plures ſunt aſſignate a ſanctis q̃ ſiłr futuꝝ reſpiciũt.vt pʒ in.iiij.ſen. ⁊ ex rõnibo S.poſitis.ſᷣ̊ hec ratio ⁊ alie ↄſiles ſunt ipius pnie ꝙᷓtũ ad illã ꝑteʒ que eſt cõtritio:cuiꝰ ꝗpꝛie eſt pecca⸗ ta deflere.ꝗ̊ᷓ ipſa reſpicit futuꝝ.¶¶ Contra.vniꝰ ↄtritõnis nõ eſt niſi motꝰ vnus.ſ̊ ſi moueret᷑ ad preteritũ 2 futurũ cum hec ſint diuerſa ⁊ diſparata:ncce eẽt ꝙ moueret᷑ di uerſis motibo ⁊ nõ vno Rñſio. ꝙ eſt log de pnia vt eſt ſacrm vel vt eſt virtus.eſt ſacrjm:ſic eiuõ veritas cõſi⸗ ſtit in tribo ꝑtibo eius que ſunt ſatiſfactio.ↄfeſſio.ↄtritio. ⁊ ſic ſolũ reſpicit preteritũ de quo ſolũ ẽ ſatiſfacẽ.ↄfiteri. ⁊ cõteri.Scðʒ aũt ꝙ eſt virtus cũ ð veritate oĩs viꝛtutis ſit ſubiecto inſeꝑabiliter inherere:ſic eſt illius reſpicẽ ad futuꝝ·quelibʒ.n.virtus ad hoc ꝙ vere inſit impoꝛtat p⸗ poſitũ certũ ꝑſeuerandi.nec ſᷣm theologos caſius dicẽt᷑ qui nõ ꝓponeret cõtinere imꝑpetuũ.⁊ ſilr d alijs. Inde eſt ꝙ nõ eſt vere penitẽs qui nõ hʒ ꝓpoſitũ nũqᷓ; recidinã di. ⁊ ſic inherentia ipᷣius inqtũ eſt virtus bñ reſpicit fu⸗ turũ.ipſa iñ vt eſt ſacrm nõ:qꝛ ꝓ futuro nõ ẽ ↄterendum nec cõfitendũ nec ſatiſſaciendũ.h̊ inqtũ eſt virtꝰ reſpicit futuꝝ cauendũ:qꝛ virtus nõ põt eẽ cũ ꝓpoſito cõtrarij ſi⸗ cut viciũ põt eſſe. Per hec pʒ rñſio ad obiectũ.¶ Si ob ijciat᷑ ꝙ vnius virtus vnus ẽ motꝰ. Dicendũ ꝙ h̊ veruz ẽ de motu ꝓpꝛio ⁊ eẽntiali quo mouet in finẽ ꝓpriũ:ſed ni⸗ hil impedit plures eẽ illiꝰ vt ẽ ad cauendũ Zrio. ꝛum decimũ yno pcko ita ꝙ nõ ð alio. E ſic: videt᷑ ꝑ ſi⸗ Onſequẽter querit᷑.ſi cõtritio poſſit eſſe de „* mile de moꝛbo coꝛpali. Cũ enim tritio ſit medicina moꝛ bi ſpũalis:videt᷑ ꝙ ſicut ↄtingit in moꝛbis coꝛꝑalibo vnũ curari ſine alio.ita in ſpuᷣalibo ⁊c. ¶¶ Iez hoc videtur ꝑ Hiero.dicentẽ ſuꝑ illud ¶Math.ix. G̊ genꝰ demonioꝛũ ĩ nullo põt expelli niſi in oꝛone ⁊ ieiunio. Medicia cuiuſ cũq; vulneris adhibenda eſt ei.nõ ſanat oculũ qð ſanat calcaneũ. Jeiunio paſſiones coꝛꝑis: orone ſanãt᷑ peſtes mentis.q̊ ſi ↄtritõ eſt medicina reſpectu pct᷑i:alia erit re ſpectu vniꝰ ⁊ alia reſpectu alteriꝰ. ̊ de vno poterat eſſe ita ꝙ nõ de alio.4¶ Iteʒ ↄtingit in caſu cõfiteri vnũ pecca tu ⁊ meritoꝛie ſine alio:vtpote qñ ille cui fit cõfeſſio non bʒ ptãtẽ abſoluendi niſi de aligbo minoꝛibo. in boc caſu meritoꝛie ↄtingit confiteri aliqᷓ pcta alicui cũ ꝓpoſito cõ⸗ ſitendi alia maioꝛa alij q ſe offert opoꝛtunitas. Silit Otingit meritoꝛie ſatiſfacere ꝓ vno ⁊ ñ ꝓ alio eodẽ tꝑe. Sittr vi õtingat cõteri de vno ita ꝙ tũc nõ de alio. ¶Contra cũ in ↄtritõne remitii᷑ culpa.ſi cõtingeꝛet cõ eri de vno ſine alio:cõtingeret abſolui ab vno pcto moꝛ⸗ tali manente alio. ↄtra qð dicit augꝰ. ſcʒ ꝙ quedã impie⸗ tas infidelitatis eſt ab eo qui iuſtus ⁊ iuſſicia ẽ: dimidiã ſperare veniã. de hoc habet᷑ ſatis de peni.di.iij.ſunt plu⸗ res. Rñſio.ad hoc dicũt quidã.qꝙ ↄtritio põt dici vno modo doloꝛ momẽtaneꝰ ga infoꝛmatus.qui eſt pᷣmo pur gatiuus culpe ⁊ reſpicit peccatũ ſimpłr:⁊ qͥntũ peccatuʒ diſplicet deo 1 eſt eius offenſiuũ.⁊ ̊ mõ eſt oim eccato⸗ ru vna ↄtritio 2 ſimul. nec eſt contritio tm̃ vniꝰ ſed oĩm. Alio mõ põt dici motus quidã ſucceſſiuꝰ diſcurrens peꝛ diuerſa ſiue ſingula peccata.iuxta illud pᷣs.Lauabo pe: ſingulas noctes lectũ meũ lacrimis meis.i.ꝑ ſingła pec cata. Et ſic põt eſſe cõtꝛitio de vno ꝙ ñ de alio:ſᷣm ꝙ vnũ cõfitet pᷣmo:poſtea aliud ſᷣm ꝙ occurrũt memoꝛie.. Sʒ lʒ hac diſtinctione veritas exprimat᷑:nõ tñ eſt vt videtur ad ꝓpoſitum.qꝛ queſtio eſt vtꝝ contingat conteri de vno peccato ſolo.i.de vno cũ voluntate ꝑmanẽdi in alio.non eniʒ eſt intentio queſtionis vtꝑ contingat vno motu con tritionis moueri actu ſuꝑ ſingula peccata vel diuerſis: nec ad hoc ſunt rõnes poſite.Ende alit᷑ videt᷑ dom. ſcilʒ ꝙ nunqꝙᷓ contingit cõteri de vno peccato cũ cõplacẽtia ai⸗ terius.eo eniʒ ꝙ cõtritio nõ eſt ſine gratia gꝛatũfaciente que nunqᷓ eſt cũ ↄplacẽtia pct᷑i: nũqᷓ; cõtingit ↄteri ð vno niſi ſit contritio generałr de omnibo.i¶ Ad illud qð obij cit᷑ primo.ꝙ fit ꝑ ſimile de moꝛbo coꝛꝑali. Dicendũ ꝙ ñ eſt ſimile.medicina.n.moꝛbi gra eſt gratũfaciẽs:que nõ compatit᷑ ſecũ aliquã culpã moꝛtalẽ. Pret᷑.gr̃a gratũfa⸗ ciens nõ eſt ſine virtutibo que connexionẽ hñt indiſſolu⸗ bileʒ. vnde gratia nullũ ſecũ compatit᷑ moꝛtale. nõ ſiłrẽ de medicina coꝛꝑali.nõ enim vna eſt oĩm moꝛboꝝ curati ua:h̊ vna vnius altera alterius.4l Ad illud Hiero.nõ ſa nat oculũ ⁊c.Dicendũ ꝙ illa diſiinctio Hiero.inqᷓtũ re⸗ fert᷑ ad curatõʒ moꝛboꝝ ſpũaliũ.magis reſpicit ↄuenien tiam cõgruitatis ꝙᷓ neceſſitatis. In moꝛbis.n.ſpũalibo qᷓtum ad curatõʒ moꝛbi ⁊ ꝙᷓtuʒ ad culpã eſt vna oim me dicina ſcʒ gratia qtum ad curatõʒ a reatu cõgruit ꝙ cõ⸗ traria cõtrarijs curent᷑:nõ tñ eſt ncce. Si aũt calcaneuʒ ⁊ oculus cõueniret in aliqͥ ex cuiꝰ diſcraſia ſiue exceſſu ĩ⸗ equalitatis vtrũq; infirmaret᷑:poſſet coĩs vtriq; medici⸗ na adpiberi.ſᷣ rõne qua differũt nõ põt.pcta oũt omia ĩ vna rõne cõueniũt.qꝛ inqtũ peccata ſunt dei offenſiua.⁊ ſic vna oĩno ⁊ põt ⁊ ẽ medicina.ſcʒ doloꝛ gra infoꝛmatꝰ: ſiue potius gẽa doloꝛeʒ infoꝛmãs.¶ Ad illud qð obijcit ꝑ ſimile de cõfeſſione ⁊ ſatiſfactõe.Dicẽdũ ꝙ ↄfeſſio vniꝰ peccati cũ volũ tate nõ cõfitendi aliud nõ ſufficit.ſiłit eſt de ſatiſſactione.nec tñ eſt ſiłe de his ⁊ cõtritiõe. Cõfeſſio enim ⁊ ſatiſfactio regrũt diuerſas oppoꝛtunitates tẽpoꝝ locoꝝ ⁊ ꝑſonaꝝ ad hoc ꝙ in actũ vel eẽ ꝑducãt᷑.quas nõ requirit contritio.Pret᷑.nõ cõtingit vna ꝓlatione omia peccata cõfiteri.nec vno oꝑe de omnibv ſatiſfacere: ſicut vna doloꝛis affectõne cõteri.de bis que valẽt ad hãc ma⸗ teriã tanget᷑ in queſtione de confeſſione ⁊ ꝓbleumate de dimidiatione cõfeſſionis. — — — — S —- — —☛ = =☛ — Wr See 8: 6, en ſr ſl ren ſ ͤtd nin hlio mne 65/ eu; ni⸗ ſc fini nat: biet oon⸗ lech 6 in⸗ enn Cil . je NN ¶ Nueſtio ¶ ¶neſtio. lxx. de effectu ↄtritionis ꝗ eſt iuſtiſicatio impij. Equitur de effectu cõtritionis.⁊ qꝛ de eius effectibo ẽ iuſti⸗ ficatio impij. Ad maioꝛẽ euidentiã eoꝝ que dicũt᷑ primo querit᷑ quid ſit inſtifi⸗ io impij. Scðo. vtꝝ ↄtritio efficaciaʒ bẽat in iuſtificatõe impij. Zercio.vtꝝ hẽat efficaciã iuſti ficandi a culpa.Quarto.vtꝝ hẽat efficaciaʒ iuſtificandi a pena de alijs effectibo. videlʒ vtꝝ babeat efficaciã pur⸗ gandi a ſequelis peccati.⁊ de numero eoꝝ ⁊ ſufficientia 7 oꝛaine que requirũt᷑ ad iuſtificatõʒ ⁊c. patebit ĩ ſequẽ⸗ tibus. . lembꝛũ pꝛimu Irca primũ ꝓcedit᷑ ſic.vt dicit Herñ. Ju⸗ ſtiſicatio ẽ diuini ↄſilij reuelatio.ſᷣ̊ cũ reue⸗ latio ↄſilij attendat᷑ qᷓtũ ad amotõeʒ vela mis ipᷣius ↄgnitiue:n aũt qtũ ad amotõeʒ macule ip̃ius affectiue qð fit in iuſtificatiõe: nõ videt᷑ q; iuſtificatio ſit reuelatõ.eiuſdeʒ.n. ꝑtis aĩe eſt iuſtificatõ a pcto cuiꝰ ẽ ipſa malicia pct᷑i.¶ Iteʒ Herñ.timoꝛe vo⸗ camur:amoꝛe iuſtificamur.ẽ cuiꝰ ꝑtis aĩe ꝓpꝛie ẽ amoꝛ: eius Apꝛie eſt ⁊ iuſtificatio.pᷣ amoꝛ ẽ ipſiꝰ affectiue.̊ ⁊c. ¶ Item iuſtificatio eſt volũtatis rectitudo ſiue rectifica⸗ tio.vt enĩ dicit Anſel. Juſticia eſt rectitudo volũtatis/p⸗ pter ſe ſeꝛuata.iuſtificatio &̊ ꝓpꝛie reſpicit ipſaʒ volunta tẽ ſiue affectiuã. ¶ Iteʒ iuſtificatio eſt gratiſicatio.impiꝰ enĩ ꝑ auerſionẽ a deo fit gratis deo ꝑ infuſiõʒ gre Ftüfa⸗ cientis.ſ̊ reuelatio diuinoꝝ ↄſilioꝝ ſiue ſecretoꝛũ dei nõ gratificat deo impiũ: neq; in hmõi reuelatõe dat᷑ ga gꝛa tũfaciens.vt pʒ in li.numeroꝝ.Malaam.n. fuerũt reue⸗ lata diuina cõſilia ſcʒ de incarnatiõe filij quã hhetauit dicens. Oꝛiet᷑ ſtella ex Jacob ⁊c. Qume.xxiiij. Iẽ vt pz ex verbis Berñ. Juſtificatio eſt gratũ amoꝛis ſiue infu⸗ ſio caritatis. Luẽ.vij. Remittunt᷑ ei pcta multa qm̃ dile xit multũ.¶ Pret᷑. vt ex dictis pʒ: ideʒ dicit᷑ ꝑ iuſtificati onẽ ⁊ gratificatõʒ:ꝑ amoꝛis infuſionẽ: ⁊ ꝑ diuini cõſi .- reuelatõʒ. que eſt ratio dicendi ſic diuerſimode.¶ zBe ſponſio.ddm ꝙ iuſtificatio eſt li.ar.rectitudo.iuxtã illð Anſel. Juſticia eſt rectitndo ⁊c̃. hec ẽ rectitudo qua aĩa oꝛdinata eſt a deo pꝛincipio ſcʒ mouẽte in ipſum ſinẽ.qñ eniʒ bi ſunt termĩ inter quos mouet᷑ aia nec recedit abil lis:tunc eſt iuſticia in illa.¶ Ad illud qð dicit Herñ.ꝙ; iuſtificatio eſt diuini ↄſilij reuelatio. Dicendũ ꝙ Merñ· expᷣmit quodãmodo oꝛdinẽ ꝓgreſſus ad iuſtificationeʒ impij.vnð exponẽs illud Ro.viij.qͥs pᷣdeſtinauit ⁊c.dic. AVudit ſe vocari aĩa cũ timoꝛe ↄcutit᷑: ſentit ſe iuſtiſicari cũ amoꝛe ꝑfundit᷑.Et poſtea dicit. Juſtiſicatõ eſt diuini conſilij reuelatio.hoc eſt. diuinũ conſiliũ qð fuit occultũ in predeſtinatõe:eſt reuelatũ in iuſtificatõe.vnde prede⸗ ſtinatio eſt de ꝓfunditate diuini conſilij⁊ q̃ſi fit conſilio diuino.vocatio fit ꝑ incuſſioneʒ timoꝛis.iuſtificatio per reuelatõʒ diuini conſilij que fit ꝑ infuſionẽ gr̃e ſiue amo ris ᷣm Merñ.¶:! Ad hoc ̊ᷓ qð primo obijcit᷑ꝙ reuelatio tollit velamen cognitiue ⁊c. Oicendũ ꝙ hec ablatio ve⸗ laminis eſt ꝑ infuſionẽ ge gꝛatũfaciẽtis ſiue amoꝛis gꝛa tuiti.Infuſio aũt gie hmõi determinat᷑ circa affectiunam primo ⁊ ꝑ ſe:ex cuius traditõe illuſtrat᷑ ↄgnitiua. Gra⸗ tia eniʒ lux quedã eſt.⁊ amoꝛ nõ ſolũ incendit: ̊ illuiat. vnde Ecci.vłl. Lampades eius lampades ignis atq; flã maꝝ.Et ecci.ij. Qui timetis deũ diligite illũ:⁊ illuiabũ⸗ tur coꝛda veſtra.Pret᷑.duplex eſt modus reuelandi cõſi liũ a dño.ſ.verbo ⁊ oꝑe.hoc eſt reuelatiõe conſilij vel ad⸗ impletione conſiliati.hoc vltimo mõ ſumit᷑ hic reuelatio conſilij.⁊ hinõi reuelatio primo ⁊ ꝑ ſe reſpicit affectum. Ex his pʒ rñſio ad alia que ſequũt᷑.¶ Ad illud qð que⸗ 2 g rit᷑ de drñtia inſtificatõis ⁊ gratificatõis ⁊c. Dicenduzʒ ꝙ in iuſtificatiõe reꝑatur aĩa ⁊ infoꝛmat᷑ ⁊ efficit᷑ deifor⸗ lxx. mis. Erx hac autẽ infoꝛmatione ⁊ deifoꝛmitate eſt grata teo ſiue accepta illuĩat᷑ cognitina ⁊ inflãmat᷑ affectiua: diſponit᷑ ⁊ rectificat᷑ oꝑatiua.Ex prima conſideratõe di cit᷑ gratificatio:ex ſecũda reuelatõ:ex tercia infuſio amo ris:ex quarta iuſtificatio. libeꝝ.n.arbitriũ infoꝛmat᷑ fi de infoꝛmante ꝑ dilectõʒ Gatł.v.vnde in hac infoꝛmatõe ocurrũt fides caritas ⁊ oꝑatio.ex relatione ad fidẽ dicit reuelatio.ex relatione ad caritatẽ amoꝛis infuſio.ex rela tione ad opus dicit᷑ iuſtificatio. Juſticia.n.aĩam diſpoĩt ad recte oꝑandũ. Ex his oũt eſt accepta deo:vnde dẽ gra tificatio. Ael hec infoꝛmatio põt conſiderari vt erat pꝛo⸗ uſa ab eterno.⁊ dicit᷑ reuelatio diuini cõſilij: velut red⸗ dat aĩam deo gratam ⁊ dicit᷑ gratificatio. vel ẽ diſponẽs iuuãs ad recte oꝑandũ ⁊ dicit᷑ iuſtificatio.vel eſt oꝛdi⸗ nãs in finẽ ⁊ dicit᷑ infuſio amoꝛis. embꝛũͦ ſecũduʒ Onſequẽt᷑ querit᷑ vtꝝ ↄtritõ hẽat efficaciã in iuſtificatõe impij. ſic: videt᷑.pᷣs. Sa⸗ criſiciũ deo ſpũs ↄtribulatꝰ. Glo.ſpũs cõ⸗ tritꝰ ẽ ſacrificiũ qͥ pcta ſoluũt᷑.¶ Itẽ yſido. Npũictio elt humilitas mẽtis ãnibilans pctm. 4 Iez ſuꝑ illud pᷣs. Juſhcia ante ipᷣm ambulabit.Glo. Pꝛima hoĩs inſticia eſt vt puniat in ſe malũ? faciat ſe bonũ.E his videt᷑ ꝙ ↄtritio efficaciã hbʒ ĩ iuſtificatõe impij.¶ Cõ tra. ANugꝰ. Virtus ẽ bona q̃litas mẽtis quã deꝰ oꝑat᷑ in nobis ſine nobis.ſᷣ deus oꝑando virtutẽ in nobis iuſtifi cat nos. In iniuſtis.n.nõ ſunt virtutes. &̊ ſine ↄtritione aliqᷓ ex ꝑte nza iuſtificat nos deꝰ. ¶ Iteʒ Herñ. Juſticia meritũ reſpicit:miſcðia miſeriã intuet᷑. iuſtificatio & eſt ex merito aliquo ex ꝑte eius qui debet iuſtificari.ſᷣ in im⸗ pio meritũ aliqdð nõ pᷣcedit iuſtificatõzʒ:qꝛ indignꝰ ẽ om̃i bono.pct᷑oꝛ.n.nõ ẽ dignꝰ pane qͥ veſcit᷑.ꝗ̊ doloꝛ aliquis ĩ illo nõ eſt meritoꝛiꝰ.⁊ ita ñ nccius ad iuſtificatõʒ:exquo dat᷑ ꝓ meritis.¶ Itẽ ↄtritio nõ ẽ ſine gůa gratũfaciẽte. vᷣ exñte gra tali iuſtificatꝰ eſt ille in qͥẽ ga. ᷓↄtritio nõ re quirit᷑ ad iuſtificatõeʒ.l Iteʒ Ecẽci.j.Timoꝛ dñi expel⸗ lit peccatũ.&ᷓ põt fieri ſᷣm hoc iuſtificatio ſiue pct̃i expul⸗ ſio motu timoꝛis.nõ ꝗ̊ nccia eſt ↄtritio.¶¶ Itez ſuꝑ illud Luc.vij. Remittunt᷑ ei pcta multa ⁊c. Glo.ardoꝛ carita tis peccatoꝛũ rubiginẽ in ea ↄſumpſit.̊ ñ oꝑtet ꝙ ſit do⸗ loꝛ.4 Iteʒ in adultis eſt eadeʒ rõ iuſtificatiõis.⁊ eadem requirũt᷑ ad eoꝝ iuſtificatõeʒ. In adultis dico:qꝛ illa nõ requirunt᷑ ad ꝑuuloꝝ iuſtificatõʒ que requirũt᷑ ad inſti⸗ ficatõʒ adultoꝝ. Sʒ ponat᷑ ꝙ aligs adultus ſit ꝗ nunqᷓ peccauit moꝛtalr actuałr ⁊ mouet᷑ ĩ crũ. iſti nõ ẽ nccins doloꝛ de peccato:nec ↄtritio de peccato oꝛigiali.qꝛ aliũde ↄtrahit᷑. vnde ↄtritõ nõ exigit᷑ ad h̊ ꝙ iuſtiſicet᷑. ⁊ facit ꝗð in ſe eſt:qꝛ mouet᷑ in deũ. deus iuſtificat ipᷣm. iuſtifi⸗ catio põt eẽ ſine ↄtritione. ¶¶ Itez poſito ꝙ ſit aligs cuiꝰ coꝛ non reprehendat eũ de aliqͥ pcto moꝛtali ſicẽ dic Job. xxvij. Iſte nõ aduertit ſeipſuʒ hr̃e peccatũ: poſito tamen ꝙ habeat.exquo nõ cognoſcit ſe hbabere non dolet.ſ talis exquo nõ remoꝛdet eum conſcia:videt᷑ digne venire ad ſa cramentũ altaris.ᷓ virtute ſacꝛamenti inſtiſicabit᷑ ⁊2 ſine omni ↄtritione ¶ ¶ Rñſio.dðm ꝙ ad iuſtificatõeʒ adulti ncẽio requirit᷑ contritio. lʒ eniʒ ad iuſtificatõeʒ adulti ꝗ nunqᷓ addidit moꝛtale actuale oꝛiginali quantũ ẽ de ſia⸗ tu ſuo non requirit᷑:tamen quia addidit veniale ido reꝗʒ quirit᷑. quia nullus adultus eſt qui nõ addat venialia. Ecẽs.vij.õ eſt iuſtus in terra qui faciet bonũ ⁊ ñ pec⸗ cet.Et ꝓuer.xx. Quis põt dicere mundũ eſt coꝛ meũ ⁊c. vnde necia eſt adulto ꝓpter venialia que ſuꝑaddit cõtri tio.poſito tamen ꝙ nullũ ſuꝑaddat actuale nec etiam ve niale: tunc non exigit᷑ ̊ iuſtiſicat᷑ ꝑ gram in baptiſino ⁊ fide eccleſie.ꝗ.¶ Ad hoc quod obijcit᷑ de illo qui non babʒ conſcientiam remoꝛdentem. Dico ꝙ nihilominus debet dolere ⁊ conteri in generali: lʒ non de boc peccato vel de illo.⁊ contritus meretur remiſſioneʒ vel reuelatiõz pec⸗ cati. Quia dicit᷑ in glo.vij. Math. Si hõ non intelligit pctᷣm ? conterit᷑:deus reuelat:aut non intellectuʒ dimit⸗ tit. vnde ſi talis accedat ad ſacẽm altaris ſine aliqͥ doloẽ pᷣcedẽte.lʒ ñ remoꝛdeat eũ ↄſcia:peccatũ ↄmittit. vñ dico ꝙ attritio vel contritio pᷣexigit᷑ in iu ſtiſicatõe illiꝰ ꝗ pec⸗/ cauit veniatr.⁊ ſic ad iuſtificatõʒ requiꝛit᷑ pᷣcedẽs attritõ vel ↄtritio in adulto ꝓ veniali vel moꝛtali. ⁊ h̊ in genera li vel ſpẽali.¶ Ad illud ꝗ̊ qdð obijcit᷑ pᷣmo.ſ.virtus ẽ bõa q̃litas ⁊c. Dicendũ ꝙ deus facit virtutes ĩ nobis ſine no bis ſimul faciẽtibo:nõ tñ ſine nobis dolentibo de pctis ſi adulti ſumus.̊ infra planiꝰ tanget᷑.¶ Ad aliud qð obij cit᷑.ꝙ iuſticia reſpie meritũ ꝛc. Rñdent ꝗdaʒ ꝙ iuſtifi⸗ catio nõ reſpicit meritũ pᷣcedens ſ̊ ſubſequẽs. Sʒ . cuʒ miſcdia reſpicit miſeriã p̃erxñteʒ nõ ſequẽtezʒ: iuſticia de bet reſpicere meritũ ſiłr pᷣexñs.ſi hec eſt recta diffeꝛentia quã ponit Herñ.Dicendũ eſt ̊ ꝙ iuſticia reſpicit meri⸗ tũ congrui ſimul exñs:ſᷣ nõ meritũ ↄdigni niſi ſubſeqns reſpicit. Heꝛñ.aũt loquit᷑ de iuſticia dei diſtinguens int iuſiiciã ⁊ miſcdiaʒ: ſᷣm quã iuſticiã reqdet vnicuiq; pro meritis.⁊ G̊ q plene iuſtificabunt᷑ in gła.⁊ miſcðia q̃ re⸗ ſpicit miſeria qᷓ eſt qñ primo recipimꝰ grãm.ſᷣ nõ intelli⸗ genaũ eſt de noſtra iuſticia que fit in iuſtificatõe.⸗.Ad H̊ qð obicit᷑.ꝙ in peccatoꝛe nullũ meritũ pᷣcedit iuſtificati onez. Dicendũ ꝙ h̊ verum eſt de merito ↄdigni: qꝛ nullo bono gratuito dignꝰ eſt.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ↄtritio nõ eſt ſine gra ⁊c. Dicendũ ꝙ ↄtritõ ꝓprie ſumpta nccia eſt ad iuſtificatõʒ vt ſimul exñs:nõ tñ pᷣexñs vt tactuʒ ẽ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ motu timoꝛis ⁊ amoꝛis tollituꝛ peccatũ ⁊c. Dicendũ ꝙ in peccato ſunt tria.actõ mala: ⁊ ipſa macula interioꝛ:⁊ ſequela.Actio mala expellitur ti moꝛe: qꝛ malus ceſſat a malo oꝑe timoꝛe pene. Macula tollit᷑ ↄtritione rõne gre que ↄcernit᷑. Sequela tollit᷑ ar⸗ dore caritatis.vnde dicũt.ꝙ timoꝛ ſe hʒ ad iuſtificationẽ vt preꝑatio.contritio vt oꝑatio.caritatis ardoꝛ vt ↄſum ——MK embꝛü terciũ Onſequẽter querit᷑.vtꝝ ↄtritõ hʒ efficaciã iuſtificãdi a culpa. O ſic:videt᷑ ꝑ h.ꝙ per ↄplacentiã ſiue ↄſenſuʒ volũtatis introdu⸗ cta eſt culpa ⁊ ↄſeruat in eſſe.ſ̊ ſi oppoſituʒ oppoſiti: itũ a ꝓpoſiti. & ſi dz tolli culpa:neceſſe eſt ꝙ tollat᷑ ꝑ diſplicentiã ſiue diſſenſuʒ vo luntatis.hic aũt diſſenſus ↄtritio eſt.&̊ ⁊c.¶ Item idẽ vi detur ex gloſis pᷣtactis in ꝓbleumate immediate pᷣceden⸗ ti. ¶ Contra. ↄtingit nõ iu ſtiſicatũ eẽ ↄtritũ.vñ hec ſimul pñt eẽ in eodeʒ ↄtritio ⁊ culpa.q̊ ↄtritio nõ hʒ virtutẽ ex/ pellendi culpã.Probatio pᷣme.Greg.dicit.Quiſꝗs pec cata plangit nec cauſaʒ delerit:coꝛ quidezʒ ↄterit h̊ humi liari cõtemnit. lʒ contritio requi iuſtificatõiʒ:pᷣt tñ nõ iuſtificatus eẽ ↄtritus.¶ Rñſio.dm q cõtritio purgat a culpa.ſ̊ h̊ vt tactũ eſt rone gratie que ↄcernit᷑ Ad verbũ Greg.dðm.ꝙ ↄtritio ſumit᷑ coĩter ⁊ ꝓpꝛie. Coĩter ᷣm ꝙ noĩat coĩter omẽʒ doloꝛeʒ de peccato.Pꝛo⸗ prie ſᷣm ꝙ noĩat tm̃ doloꝛeʒ de peccato infoꝛmatũ ⁊ cauſa tũ ex gratia gratũfaciẽte.ᷣm ̊ ꝙↄtritio ꝓpꝛie ſumptaĩ⸗ poꝛtat contritõz oĩm peccatoꝝ ſimul.⁊ ꝑ h̊ grãm gratũ⸗ facientẽ ſibi coniũctaʒ: ſic ↄtritio hʒ viꝛtutẽ purgandi a culpa.nõ tñ rõne doloꝛio impoꝛtati:Rᷣ potius rõne gee vt tactũ eſt.⁊ h̊ modo nõ ſumit᷑ ↄtritio in veꝛbo Grego.ſᷣm aut ꝙ contritio impoꝛtat ↄtritõʒ peccatoꝝ qualẽcũq;: G modo eſt contritõ ſine iuſtificatõne:primo modo nõ.⁊ B modo ſumit᷑ a Grego. embꝛũ quartũ Onſequenter queritur.vtꝝ contritio habe at virtuteʒ iuſtificandi a pena. Et primo. vtrum a pena eterna.Secũdo.vtrum a pe na tranſitoꝛia ſiue tem ꝑali. AArticulus primus imo querit᷑. vtꝝ otritio rõne ſcʒ qua eſt pẽa 3 ptateʒ ↄmutandi penam eternaʒ debitam moꝛtali in temꝑaleʒ. E ſic:videtur ꝑ hoc.ꝙ peccatũ eff cit in aĩa ꝑ inoꝛdinatã delectatõʒ. cce eſt ꝙ pẽa eter⸗ na cuiꝰ debitrix eſt aĩa ꝑ pctm:tollat᷑ ꝑ aliquã penaʒ.ſed gratia non hʒ dend. cũ in ↄtritione ſiue iuſtiſicatõe tol lat illa pena eterna ſiue reatus illiꝰ: ncce ẽ ꝙ tollatur ꝑ penã.cũ tũc ñ ↄcurrat pena aliqua niſi illa que ẽ ↄtritõis relinquit᷑ ꝙ ↄtritõe tollat᷑ ſiue purgat᷑ pena ⁊ ↄtritõe in ꝓ̈tum eſt pena.X¶: Stẽ deus nõ relinꝗt peccatũ impunitũ. aut.n.hõ punit:aut deꝰ.vñ Aug.in li.de peni. Peccata ſiue ꝑua ſiue magna ſint impunita eẽ nõ pñt.qꝛ vel hoĩe penitente:vel deo iudicãte plectũt᷑.vñ niſi peccatũ puni⸗ atur ab hoĩe tꝑałr: puniet᷑ a deo eternałr. In ↄtrito autẽ nõ punit᷑ eternalr. 5 punitio dei eterna recõpenſat᷑ puni⸗ tione homis tꝑali.pᷣ ſola ↄtritiõe punit᷑ hõ vt pena nccia ad ſaluteʒ. ᷓ pena cõtritõis recõpenſat᷑ pena eterna.ã cũ pena eterna nõ ita remittit᷑ ꝗn contritus ſit debitoꝛ pene tꝑalis:pena cõtritõis mutat᷑ pena eterna in tꝑalẽ. 4¶ IYtẽ nulla pena eſt ita efficax ad diminuendũ penam debitaʒ peccato ſicut illa q̃ eſt ↄtritõ.ſ̊ illa pena tꝑali remittitur pena eterna.̊ᷓ multofoꝛtiꝰ iſta. Aſdediũ ptʒ ꝑ q̃ndã glo. Joſue.vij. vbi loꝗt᷑ de punitõe Achoꝛ.in q̃ dꝛ. Agnoſcat᷑ illa pena hoĩeʒ fuiſſe punitũ:ne puniret᷑ impoſterũ. hᷣ cõ ſtat illum fuiſſe puniendũ impoſterũ pena eterna.ꝗᷓ vide tur ꝙ illa pena relarxata fuit ſibi in pena gemna⸗ (No In iuſtificatõne impij primũ eſt infuſio gre.ſecũduʒ mo tus li. ar. terciũ ↄtritio.quartũ pct᷑i ↄmiſſio.̊ infuſio gr̃e pᷣcedit naturalłr contritõʒ. ̊ in infuſione gẽc efficit᷑ peni⸗ tens dignus vita eterna. g ante contritõeʒ eſt dignꝰ vita eterna. ⁊ ita ante ↄtritõʒ eſt abſolutus pena eterna. Mõ eniʒ põt eſſe ſimul dignus vita eterna ⁊ debitoꝛ pene et᷑⸗ ne.nõ g ex ↄtritione mutat vita eterna in tꝑaleʒ.¶. IJtem ꝓprie ⁊ ꝑ ſe culpa moꝛtalis delet᷑ ꝑ grãm.ᷣ̊ cuiꝰ ẽ delere cauſaʒ:eius eſt delere effectuʒ ncẽio coniũctuʒ. Pẽa aũt eterna ẽ ncc̃io adiuncta peccato moꝛtali vt effectus cau⸗ ſe.̊ culpa deletur ꝓgrie 7 ꝑ ſe ꝑ grãm. ⁊ pena eterna. ¶l Ytez ſiniti ad infinitum nulla eſt ꝓpoꝛtio.ᷣ pena etna infinita eſt:doloꝛ ↄtritõnis finitus.qᷓ doloꝛ ↄtritiõis ñ bʒ poſſe ſuꝑ illũ qui eſt infinitus.̊ nõ h ẽdi illð. Gnõ tollit᷑ ſiue cõmutat᷑ ꝑ illum. 4eſſio don ꝙ dolor ↄtritõis eſt duplex.ſ.ipᷣius ꝑtis ſenſualis ſiue inferioris ꝑtis rõnis: ⁊ iſte doloꝛ eſt finitus.⁊ ipᷣius ꝑtis ſuꝑioris qui ẽ diſſenſus volũtatis ab ipᷣo peccato.⁊ iſte diſſenſus eſt cũ actuali vel deteſtatione habituali peccati ſine fine. gea ꝑ ſe loquẽdo dimittit᷑ culpa:ſ gꝛa cũ diſſenſu peꝛpe tue volũtatis ⁊ deteſtatõe peccati ſine fine remittit᷑ reatꝰ pene eterne.nõ tm̃ ex vi ipius volũtatis:ſ̊ ex gRa cũ hac voluntate. Elñ fuerũt aliꝗ qui dixerũt ⁊ nõ ſine rõne.q; gra ꝑ ſe hʒ quendã effectum ⁊ aliũ ſᷣm ꝙ coniũgit᷑ cuʒ do loꝛe ſpũali ſiue volũtate deteſtandi peccatũ.terciuʒ ſᷣm ꝙ coniũgit᷑ doloꝛi ſenſibili.quartũ ſᷣm ꝙ ↄiungit᷑ doloꝛi cõ⸗ paſſionis ſiue miſcðie qua penitẽs effundit ſe circa oꝑa pietatis adiunctis ieiunio ⁊ or̃one. Effectus aũt gratie Fm ſe eſt delere culpã.Fᷣm ꝙ adiungit᷑ ei doloꝛ hitualis vł actualis ipſius volũtatis cũ &teſtatõne pᷣtacta delet rea tum pene eterne. ſᷣm ꝙ adiungit᷑ ei doloꝛ ſenſibilis delet penam purgatoꝛiazʒ ſub ↄditione.ſcʒ ſi doloꝛ ille ↄueniẽt rñdeat.ſᷣm ꝙ adiungit᷑ oꝑibus miſcðie⁊ ſatiſfactõis: q̃ in tribus pᷣdictis conſiſtit delet penam tꝑalẽ.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ illud qð delet cauſaʒ ⁊c. DGicendũ ꝙ reue⸗ ra gratia delet᷑ cauſa.i.peccatũ.⁊ gẽa cum volũtate dete ſtandi peccatũ ꝑpetuo deletur reatus ipᷣius pene.⸗¶ Ad illud qdð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt ꝗꝓgoꝛtio ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ verũ eſt. eſt tũ quedaʒ cõgruitas voluntatis deteſtandi peccatuʒ ſine fine ad penam ſine fine. quia infinitũ accipit᷑ ̊ du⸗ ratione nõ intenſione.canſalitas aũt deletõis reſidet pe nes grãʒ.ſ̊ voluntas requirit᷑ hic ex ꝑte illius cui remit⸗ titur reatus.¶. Si aũt obijcẽt᷑ ↄtra h.ꝙ gratia finita eſt. 2 finiti ad infinitũ nulla eſt ꝓpoꝛtio ⁊c. Põt dici ꝙ gra⸗ tia hʒ quandaʒ infinitatẽ quantũ in ſe eſt. quia iuſticia ꝑpetua eſi ⁊ immoꝛtalis Sapi.j.¶ Erx his ptzʒ rñſio ad illud qð obijcit᷑ primo.ꝙ in infuſione gratie efficit᷑ peni⸗ . 1 de ni⸗ te ne N te⸗ tu Sch 66 ne. ct ine eeg d fng nich, nohn mne trea delet niit 8: illnd feus⸗ eatt 1 rich nn huſe nie ⸗ ſinn ſno m tens dignus vita eterna ⁊c̃. Dicendũ ꝙ boc verũ ẽ.⁊ ex boc ꝙ facit penitentẽ dignũ vita eterna que hʒz oppoſitõz cũ vita eterna: tollit reatũ pene eterne vt cauſa pꝑ ſe: vt ta ctum eſt. ¶ Ad illa que ꝓ alia ꝑte tacta ſunt rñdendũ ẽ. Et primo ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſicut peccatũ ꝑpetratur ꝑ inoꝛdinatã delectatõʒ:ſic debet deleri ꝑ pena ⁊c. Dicẽ⸗ dũ ꝙ ſicut ĩ peccato ſunt duo.actus peccati:⁊ inoꝛdina⸗ tio auerſionis a deo.prĩcipalis aũt ⁊ q̃i ſoꝛmalis cã pec cati eſt inoꝛdinatio auerſionis. ipſe actus q̃i materialis 2 ſecũdaria:ſic in deletõne culpe prima principalis cã ⁊ ꝓprie actiua eſt ip̃a gratia. doloꝛ aũt ſecudaria ⁊ diſpo ſitiua potius qᷓ actiua zie loquẽdo. cauſa aũt comple⸗ ta ⁊ coniũcta eſt gratia cũ doloꝛe. vnde etſi quadã cõgru entia delectationi in peccato rñdeat pena ĩ deletiõe.cau ſaliter tñ rñũdet gra que eſt ꝓpria ⁊ prima rõ deletionis culpe:cui neceſſaria ↄuertibilitate annexa eſt pena eter⸗ na. 4l Ad illud qð obijcit᷑. ↄtritus pumt᷑ pena tempoꝛali in recompenſatiõe pene eterne debite ſibi in peccato ſuo ⁊c̃.Dicendũ ꝙ boc verũ eſt.ſᷣ illa pena nõ eſt ſolũmõ do⸗ loꝛ cõtritionis: ⁊ illa que eſt conſequẽter ſatiſfactoꝛia. nec doloꝛ ↄtritionis cũ pena conſequẽti ſe atiſſactoꝛia aliq modo recõpenſaret debitum pene eterne:niſi virtute gra tie deletum eẽt peccatũ qᷓtum ad culpam: ? pena eterna remiſſa qᷓtum ad durationeʒ eternitatis. Ad illud qðᷣ obijcit ꝑ glo.que dicit. Achoꝛ fuit punitus pẽa tẽꝑali ne puniret᷑ impoſteꝝ ſcʒ pena eterna. Dicendũ ꝙ ex h̊ non babetł ꝙ virtute doloꝛis contritõis mutata eſt pena eter⸗ na in temꝑalez: ſ̊ potius ꝙ ꝓ pena quã fuiſſet paſſus pꝰ moꝛtez: fuit ſatiſſactum ꝑ penam moꝛtis quam ſi uſtinue⸗ rit ꝓ peccato ſuo. Et ex glo. illa ſi upponit᷑ illum fuiſſe in gratia: aliter enim pena moꝛtis nõ fuiſſet aliquo mõ re⸗ miſſio pene future.vnde ꝑ boc ꝙ dicit᷑ ne puniret᷑ impo⸗ ſterũ. nõ intelligit᷑ punitio pene eterne: ſed potius pene purgatoꝛie ſiue ſatiffactoꝛie quã impoſteꝝ ſuſtinuiſſet p peccato qð cõmiſerat Articulus ſecnundus Onſequẽt querit᷑.vtꝝ ↄtritõ habeat efficaciã iuſtificandi a reatu pene tẽꝑalis. In hac ꝑte ꝓcedit᷑ ſic. Pꝛimo querit.vtꝝ debeat᷑ peccato ri pena temꝑalis. Scðo.vtꝝ ↄtritõ habeat efficaciaʒ iu⸗ ſtificandi a pena tꝑali.Leꝛcio.vtꝝ habeat efficaciaʒ ab omni tꝑali. Ciurca pᷣmũ procedi .S.. tur ſic. vt habet᷑ ab Augquecunq; patimuꝛ peccata nr̃a meruerũt.ꝗᷓ penas tꝑales quibn affuigimur exigẽtibo pec catis ſuſtinemꝰ.̊ hmõi debent᷑ peccatoꝛibo ⁊ iuſte illis ĩ⸗ fligunt᷑. ¶¶ Contra.ponat᷑ ꝙ aliquis cõmiſit vnũ peccatũ moꝛtale ⁊ tm̃ vnũ:⁊ ſtatim decedat. iſti tm̃ debet᷑ pẽa eter na.qð pʒ ex hoc.qꝛ cũ deus ſit iuſtus ⁊ iuſte punit dãna⸗ tos:nõ aũt punit iſtum niſi pena eterna.videt᷑ ꝙ nõ debe tur moꝛtali peccato niſi tm̃ pena eterna.ꝙ nõ eſt aliquis puniendus ꝓ moꝛtali peccato pena tꝑali:exquo ĩ iuſtiſi catione remittit᷑ pena eterna.¶ Iteʒ ponat᷑ ꝙ poſt ofeſſi⸗ oneʒ ſacerdos iniũgat condignã pniam. quam ſi faciat ĩ pñ̃ti abſolutus eſt ex toto.ſic mutata eſt pena puꝛgatoꝛij in penaʒz tꝑaleʒ pñteʒ ex auẽte dei qui dicit Math. xvj. Quodcũq; ſolueritis ſuꝑ terram erit ſolutũ ⁊ ĩ celis.de⸗ cedat g penitẽs nõ completa pnĩa iniuncta.puniat ergo eum deus in purgatoꝛio pena longe maioꝛe ꝙᷓ ei fuit iniũ cta.g̊ deus mutat penã minoꝛeʒz in maioꝛẽ.qð eſt contra diuinam miſcsins. Efſo, vein ꝙ peccãs moꝛtalłr me ret᷑ ⁊ penam tꝑaleʒ ⁊ eternaʒ.immo meret᷑ penã redacti⸗ onis in nihilũ.In hoc.n.agit deus cũ eo miſericoꝛdit:ꝙ nõ redegit eũ in nihilũ.vnde Treñ.iij. MNiſcðie dñi ꝙ non ſumus conſumpti. Pret᷑.ponat᷑ ꝙ nõ meruit niſi pe nam eternam:tñ d exigentia meritoꝝ punit᷑ penitẽs pẽa tꝑali ſiue in pñti ſiue in purgatoꝛio.qꝛ etſi nõ meꝛuit hãc penam tꝑaleʒ:tñ iuſte punit᷑ qꝛ meruit longe maioꝛẽ ſcʒ eternã. Dret᷑.ᷣm veritatẽ ĩ abſolutiõe a reatu pene et᷑ne lxx. obligat᷑ ad penã tranſitoꝛiã vel purgatoꝛij vł vite pñtis. vnde in abſolutione ab vno obligat᷑ ad aliud.i¶¶ Ad alið dõm. ꝙ dñs cõditionalr mutat penaʒ purgatoꝛij ĩ penaãa iꝑaleʒ pñteʒ.ſcʒ ſi penitens in pñniti compleat pnĩam ſibi iniunctã claue nõ errante.vnde ſi nõ compleat: ñ mutat dñs minoꝛez in maioꝛẽ:quia retinuit ſibi foꝝ ſuũ.dñs eĩ conditionalr diſpenſat: vt in caſu ꝓpoſito.⁊ ↄditionalit ꝓmittit ⁊ ↄditionalłr cõminat᷑.vt pʒ Hiere.xviij. Si pe⸗ nitentiã egerit gens illa a malo ſuo ꝓpter qð locutꝰ ſum aduerſum cã:agam ? ego pniam ꝓ malo qð cogitaui vt (EGtum ad ſecũdũ S.ij. querit᷑ vtꝝ contritio babeat efficaciã iuſtificãdi a reatu pene tꝑalis.& ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ in iuſtificatõe impij q̃ tuoꝛ ſunt. Primũ eſt infuſio gre. ſecundũ motus lib. ar. terciũ contritio. quartũ peccati remiſſio.⁊ dicit᷑ ꝙ ꝑ ter/ ciũ mereamur quartũ. contritione meremur remiſſiõz peccati.ſ̊ conſtat ꝙ peccatũ remiſſuʒ eſi qᷓtũ ad maculaʒ in i tritõe tollit᷑ pẽa tꝑał. Itẽ H̊ pʒ ꝑ glo.tactas ẽ Tont᷑. Au. IFides impetꝛat iuſtificatõʒ: bec aũt ẽ fidẽ foꝛata. ñ impetrat iuſtificatõz a culpa:q̊ a pena.ñ ↄtritione delet᷑ pẽa.¶ Rmñlio.ꝙ ↄtritio hʒ efficaciã iuſtificãdi a re atu pene tpalł.¶. Ad illð qð dic aug.q fides impetrat iu ſtificatõzʒ.dðᷣm ꝙ h̊ intelligit᷑ qᷓtũ ad vetuſtatẽ culpe. Hẽ a pꝛauitate pcti: ab impotẽtia reſiſtẽdi malo:2⸗ difficulta te oꝑãdi bonũ:⁊ etiã a pẽa cuiꝰ peĩtẽs ẽ debitoꝛ. Hẽ me diãte otritõe.vñ ñ ſeꝗt.ſi fides impetrat iuſtificatõz ů cõ tritio ñ: qꝛ fides impetrat iuſtificatõʒ mediãte ↄtritõe. Gtu ad terciũ que S. uij. rit᷑. vtꝝ ↄtritio hẽat efficaciã iuſtinicãdi ab oĩ pẽa tẽꝑali. M ſic:videt᷑ ꝑ . ꝙ ↄtritioẽ doloꝛ de pct᷑is cũ gra.⁊ plꝰpᷣt doloꝛ cũ gꝛa qᷓ gra ſolũ. & ſi ſola gꝛa expellit pct᷑ʒ qtũ ad maculã ⁊ penã eternã:doloꝛ cũ gꝛa totatr expellit penam tꝑalẽ:q̃ multo mioꝛ ẽ qᷓ pẽa eterna.¶ Itẽ maius qð me ret᷑ ᷓ meret᷑.ſiẽ maioꝛ ẽ vita eterna qᷓ; motꝰ meritoꝛiꝰvi te eterne. cũ ĩ penitẽte poſt infuſiõʒ gr̃e ñ remaneat ni⸗ ſi obligatio ad penã tꝑaleʒ:ↄtritio aũt ↄcernit doloꝛẽ ſpi ritualẽ cũ obligatõe deteſiãdi pcẽm ſine fine.qð longe vi det᷑ maiꝰ ꝙᷓ obligatio ad penã tꝑalẽ.videt᷑ ꝙ ↄtritio que⸗ libet a tota pena tꝑali iuſtificat. ¶¶ Iteʒ actu malo meret᷑ quie penã eternã ⁊ penã pñteʒ.ſic pʒ in Antiocho Epi⸗ phane ⁊ Herode:quibo ſua damnatio incepit in pñti. S motu bono cũ ſit efficacioꝛ in bonitate qᷓ; malꝰ ĩ malicia. meremur non ſoluʒ vitam eternã: ſed ⁊ remiſſioneʒ pe⸗ ne preſentis quaſi impꝛopoꝛtionaliter minoꝛis qᷓ ſit illa quam meremur actu malo.ꝭ cuʒ contritio ſit motus bo⸗ nus meritoꝛius:ipſa meremur vitam eternam ? remiſſi⸗ onem quantecũq; pene tempoꝛalis. 4 Itez ſuꝑ illð Job xx.flebam quodam ſuper eo qui afflictus erat ⁊ compa⸗ tiebatur anima mea pauperi. dicit go. plus eſt cõpaſſio ꝙᷓ datum. 4q Item glo.alia. Plus eſt dare de ſe ꝙᷓ ð ſuis. ſed qui conteritur dat de ſe: qui dat elemoſy nam dat de ſuo.& plus eſt contꝛitio ꝙᷓ datio elemoſyne.ſed conſtat ꝙ tot poſſunt fieri elemoſyne ꝙ ex toto tollit᷑ obligatio ad penam tempoꝛalcʒ.ergo ⁊c. ¶ Item cum contritio ſit ſpi ritualis datõ elemoſyne ſit coꝛpoꝛalis.⁊ coꝛꝑalia non ſint ꝓpoꝛtionalia ſpiꝛitualibo:videt᷑ ꝙ contritio minima abſoluat penitenteʒ a tota pena tꝑali.4 Yteʒ plus ẽ fla⸗ men ꝙᷓ flumen. plus eſt baptiſmꝰ flaminis ꝙᷓᷓ fluminis. baptiſmus flumĩs omẽʒ penam tollit. ̊ baptiſmus fla⸗ minis omnezʒ penã tollit. Yſido. de ſummo bono. Lacri⸗ me penitentis apud deum ꝓ baptiſmote reputãt. Itẽ peccatũ moꝛtale eſt moꝛbo ſpualis:⁊ contritio eſt medici na tꝑalis.ſed ſi medicina coꝛꝑalis ẽ magis efficar ĩ gra⸗ du ſuo qᷓ; moꝛbus corpoꝛalis in ſuo:totalit expellit moꝛ bum coꝛpoꝛalezʒ.ſed medicina ſpiritualis magis efficax ẽ in bonitate ſua ꝙ; peccatum moꝛtale in malicia ſua:quia ſuper illud Ps. Honum mihi lex oꝛis tui ſuper milia infuſiõe gre. ⁊ ablata ẽ obligatio ad penã =Wð „* 4 auri ⁊ argẽti.dicit glo.plus diligit caritas legẽ dei qᷓ cu⸗ piditas milia auri ⁊ argenti.& ↄtritio ex toto tollit pec- catũ qtuʒ ad culpaz ⁊ penaʒ. ¶¶ Itẽ ſicut ſe bʒ gratia ad peccatũ moꝛtale:ſic ſe hʒ ſequela gꝛatie ad ſequelã pecca ti moꝛtalis.ſᷣ̊ ga ⁊ peccatũ moꝛtale ſunt oↄtraria. vñ nec pñt eſſe ſimul.ſᷣ ↄtritio ẽ ſequela gratie:⁊ obligatõ ad pe nã tꝑaleʒ eſt ſequela peccati moꝛtalis. ̊ ↄtritio 2 obliga⸗ tio ad penã tꝑaleʒ nõ ſunt ſimul.⁊ ſic ↄtritio tollit obli⸗ gatõz ad penam pilez Nontan quelibz tol⸗ lit peccatũ qᷓtum ad penam tẽꝑaleʒ.oino nulli penitenti eſſet iniungenda pena aliqua ſatiſfactoꝛia ꝓ pefis. quod eſſet ↄtra ſiatuta eccleſie ⁊ ↄſuetudinẽ. Ad hoc ideʒ po nũt᷑ rõnes S.vbi querit᷑vtꝝ deleta culpa maneat reat?. nſio.dðm ꝙ contritio ſᷣm ꝙ ꝓpꝛie ſumit᷑ tanta põt eſſe ꝙ ab om ni pena iuſtificat.ſᷣ qn deficit ab illa quãti⸗ tate que ad H̊ ſufficit:abſoluit a ꝑte pene.vñ nõ oĩs cõtri tio a tota pena ſoluit. Ad pᷣmũ ꝗ obiectũ dom. qꝙ gr̃a iuſtificat a culpa ⁊ confert generalẽ rectitudinẽ. Iſia aũt rectitudo eſt.qñ mediũ tenet᷑ in diſtantia ab extremis q̃ ſunt alpha ⁊ 0.i.qñ tenet᷑ medium in diſtantia ab eo qui eſt pricipiũ 2 qui eſt finis.vñ excluſo effectu gre ꝗ ẽ iuſti⸗ ficatio a culpa.eius actus ꝓprie ⁊ ꝑ ſe eſt ꝓmouẽ in me⸗ rito:ñ abſoluere a debito pene niſi ſecũdario ⁊ ꝑ accñs. Ad hoc ſumat᷑ ſimile de caritate.caritas q ẽ radix merẽ⸗ di ignio eſt ſpnᷣalis. Job.xlj.de oꝛe eius lam pades q̃i te⸗ &q ignis. vnde ſicut ignis materialis ſemꝑ tendit ſurſũ: ſic ignis ſpiritualis ſemꝑ tendit ſuꝛſum.i.ꝓmouẽ ad vi⸗ tam eternã. eius ̊ tendẽtia eſt ſurſuʒ. tñ quodã modo di latatõis collateralis extendit ſe ad ſolutõeʒ a pena:ſicut tendẽtia ignis materialis eſt ſurſum ꝑ ſe.tamen quodaʒ modo collateralit dilatat ſe.⁊ ſicut materialis plꝰ põt in illud qð eſt ſurſum ꝙᷓ qdð eſt a latere: vnde plus calefacit qð ſurſum eſt qᷓ; qdð a latere: ſic motus meritoꝛiꝰ.ſ gratie vei caritatis plꝰ põt ⁊ effcit reſpectu vite eterne qᷓ reſpe⸗ ctu ſolutõis a pena.Quod g̊ dicit᷑. ꝙ plus põt doloꝛ cuʒ gratia qᷓ; ga ſola.verum eſt ꝙtũ ad ea ad que directe or⸗ dinat᷑.vnde ſola gratia expellit peccata pter ↄtrarieta⸗ tẽ: cauſalr ſcʒ.⁊ ꝓpter idem remouet obligatõʒ ad penaʒ eternam: qꝛ gra gratũfaciẽs ⁊ obligatio ad penã eternã non pñt ſimul eſſe in eodeʒ. Parua tñ ↄtritio lʒ ſit cum gratia:nõ tollit totã penã tꝑaleʒ pluribo cauſis. Vna eſt:quia non hʒ contrarietatẽ ad illaʒ. Alia eſt: quia nõ directe oꝛdinat᷑ ad illam: ̊ ad culpã potius a qua diſſen⸗ tit rõnalis voluntas ⁊ quã deteſtat᷑.4. Ad illud qð obij⸗ citur.ꝙ maius eſt qð meꝛet᷑ qᷓ; quo meret᷑ c. Dicunt ꝗdã ꝙ pena illa tpalis que remanet poſi infuſiõez gratie ⁊ cõ tritionẽ: intelligit᷑ eſſe pena futura purgatoꝛij:cuiꝰ partẽ tollit ↄtritio penalis. ⁊ illud qdð tollit longe maius eſt ꝙ pena contritonis. dicit.n.aug.ſuꝑ illud.j.Coꝝ.iij. Sal⸗ uus erit ſic tñ q̃i ꝑ igneʒ.ꝙ gꝛauioꝛ erit ille ignis q; ꝗcꝗd põt homo pati in hac vita.vñ pena ↄtritõnis longe tollit maioꝛem penam qꝙᷓ ipſa ſit.⁊ ſic verum eſt ꝙ maius ẽ qð meremur qꝙᷓ quo meremur.Sʒ qꝛ ꝑ hec dicta nõ ẽ rñſum ad illud qð obiectũ eſt.ꝙ doloꝛ ſpũalis cũ teteſtatiõe cul⸗ pe ꝑpetua longe videt᷑ maius qᷓ; obligatio ad penã tem⸗ foralez ⁊c. Predictis addendũ eſt ſicut S.tactũ ẽ. do⸗ oꝛ volũtatis rõnabilis cũ deteſtatione ꝑpetua ipᷣius cul pe reſpicit ſolutõʒ a reatu pene eterne:diſpoſitiue ſeʒ nõ cauſalit.diſponit.n.penitẽteʒ ⁊ efficit dignũ hac ſoluti⸗ onc. dloꝛ aut ꝑtis ſenſualis ſiue inferioꝛis ꝑtis ratõnis reſpicit ſolutõeʒ a pena purgatoꝛij:diſ poſitiue ſcʒ. doloꝛ aũt iſte q̃i incomꝑabilr eſi minoꝛ doloꝛe ſiue pena purga toꝛij. ⁊ ita vt priꝰ.q¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ actu malo me ret᷑ aligs penã eternã ⁊c. Dicendũ nõ eſt ſile de malo actu demeritoꝛio ⁊ bono actu meritoꝛio. tum quia actus malus demeritoꝛius qᷓi ex toto bʒ reſpectum ad penam. amiſſio.n.ſiue priuatio gaudij pena eſt maxima.bonꝰau teʒ actus meritoꝛius directe reſpicit vitam eternã 2 per accidens obligationẽ ad penaʒ. Tum qꝛ q̃i vnũ ↄtinuuʒ ſit ex pena pñti ⁊ pena futura vbi ſcʒ malus actus mere⸗ tur penam pñteʒ.⁊ nõ ſolũ fit q̃i vnũ continuũ:ſed vnuʒ ſimilitudine. In hoc.n. caſu pena pñs ſimilis eſt peneĩ⸗ fernali.vt pʒ. ij. Mach.ix. in pena Antiochi · de cuiꝰ coꝛ⸗ poꝛe vermes ſcaturiebãt.Siłr Act᷑.xij.in pena herodis: e quo dicit᷑.ↄſumptus a vermibo expirauit.Pena enim inferni vermes bʒ Judith.xvj.⁊ Ecẽi.vij. AVla. xiiij. vltimo. Sed in bono actu meritoꝛio nõ eſt vnũ ↄtinuum ex vita eteꝛna ⁊ remiſſione pene temꝑalis.4! Ad alið qð obijcit᷑ de otritione ⁊ largitõe elemoſyne.ſ.q plꝰ ẽ dare x ſe ꝙᷓ de ſuo.Et ſilr ad aliud qð obicit᷑.ꝙ plus ẽ colla⸗ tio doni ſpũ alis qᷓ coꝛꝑalis ⁊c᷑. Oicendũ ꝙ datio elemo⸗ ſyne nõ eſt pure coꝛꝑalis:ĩmo ſpũalis i nqtũ ẽ volũtaria ⁊ ex radice caritatis:vt qñ eſt meritoꝛia.vñ vniuocat᷑ cũ cõtritione ⁊ radice caritatis. Iteʒ vt in pluribus hmõi collatio fit ex cõpaſſione. vñ yſa.lviij. Cuz effuderis eſu rienti aĩam tuã ⁊ aĩaʒ afflictã repleueris.vñ datõ elemo ſyne impoꝛtat dationeʒ de ſe:nõ tm̃ de ſuo. quia fit ex cõ paſſione 2 caritate.qð ptʒ ꝑ hoc ꝙ dicit: cum effuderis eſurienti aĩam tuam. 4l Ad aliud quod ſegt. dðm ꝙ hoc argumentũ nõ valet plus eſt flamen ꝙᷓ flumẽ. plꝰ valet baptiſmꝰ flamĩs ꝙᷓ flumĩs. Et dicũt quidã ꝙ hecẽ falſa: plus valet baptiſmus flamĩs qꝙᷓ flumis.qꝛ baptiſmus flu minis hʒ efficaciã a paſſione xpᷣi rõne cuiꝰtollit᷑ oĩs pẽa: ⁊ nihilominꝰ in illa eſt flamẽ. vñ in illo confert gra.vnð duo ↄcernit a quibo hʒ virtutẽ.ſ.paſſionẽ xpᷣi ⁊ grãʒ. ba⸗ ptiſmus aũt flamis nõ hʒ niſi alteꝝ.ſ.grãm. ⁊ ab illa ha bet virtutẽ iuſtificãdi.Sʒ hoc videt᷑ minꝰ recte dictũ: cũ tam ſacr̃m pnie q; baptiſmi habeat virtutem a paſſione xpᷣi. Dicit᷑ eniʒ.iij.ſent᷑.xix.di.q non ſufficeret illi pena qua penitentes ligat eccleſia:niſi xpᷣi pena cooꝑaret᷑. vñ ſicut baptiſmus bʒ virtutez delendi culpã a Ga vninueꝛſa li que fuit in xpᷣo:⁊ a pena xp̃i virtutẽ tollẽdi penã: ſic hʒ pnia ſacr̃m.in xpᷣo.n.fuit gratia ⁊ pena ſufficiẽs ad dele tioneʒ omĩs culpe ⁊ pene.quare aũt in baptiſmo flumis cletur oĩno culpa ⁊ pena:nõ aũt in ſacro pnie.dictũẽ g vbi querit᷑.vtꝝ deleta culpa virtute pnie maneat reatꝰ. Rñdeat᷑ ̊ᷓ ad argumentũ.·qꝙ nõ ſequit᷑ plus eſt flamẽ ⁊c. quia in prima ſcʒ hac:plus eſt flamẽ qᷓ; flumẽ.comꝑatur ſimplłr flamen ad flumẽ: in ↄcluſione ↄcernit᷑ baptiſmus flaminis in baptiſmo flumis. baptiſmus.n.flumis ñ eſt baptiſmus ex aqua tm:bᷣ ex aqua ⁊ ſpũ.vnð qꝛ baptiſmꝰ ↄprehendit᷑ in baptiſmate flamẽ nõ in flumiĩe:ideo nõ te⸗ net argumentũ. Ael ſicut nõ valet hoc argumentũ. Alde lioꝛ eſt ſpũs qꝙᷓ aqua. melius eſt purgari puꝛgatõe ſpũs ꝙᷓ purgatõe aque ⁊ ſpũs.ſiłr nec aꝛgumentũ iſtud.bapti ſinus nõ apoſitus flamimi ponit flumẽ extra gen? ſuum qtum ad effectum Forgaris: ſͦ baptiſmus appoſitus fla mini nõ ponit illud extra genꝰ ſuũ.q¶¶ Ad illud qð obijci tur ꝑ ſimile de medicina coꝛꝑali ⁊ ſpũali. Dicendum ꝙ; moꝛbus ſpũalis potius ẽ moꝛs ꝙ; moꝛbo vel adminꝰ moꝛ bus letalis.ſicut tactum eſt S.vbi querit᷑ſi pnĩa reducit omẽs defectus ad ꝑfectum.vnde non eſt ſimile de curati⸗ one illius ⁊ moꝛbi coꝛꝑalis.Pret᷑.medicina coꝛpoꝛał nõ ſemꝑ curat ab omĩbus ſyntomatibo moꝛbi coꝛꝑalis: ſic nec medicina ſpũalis curat ab omnibo que ↄcurrũt cum infirmitate ſpũali.ſᷣ ſicut medicĩa coꝛꝑalis qñ ẽ efficax in ſua actione ⁊ virtuoſa.tollit illud quod eſt ſibi incon tingens ſimplr:ſic medicina ſi pũalis culpam tollit 7 rea tum pene eterne.Pret᷑.nõ eſt ſimile de medicina ſpiritu ali cuius actio eſt ᷣm diſpoſitõʒ ſumme ſapie: ⁊ de cor⸗ poꝛali cuius actio eſt ſᷣm impetũ nature.vt S.tactuzʒ eſt. 4 Ad vltimũ dðm. ꝙ hoc argumentũ nõ valet. ſ. gratia ⁊ peccatum moꝛtale ſunt contraria: ergo ſequela gꝛatie ⁊ ſequela peccati moꝛtalis ſunt ↄtraria.conſequẽtia enĩ ſolent eſſe maioꝛis ambitus ꝙᷓ; antecedẽtia. vnde magis compatiunt᷑ ſe. ¶ Mueſtio. lxxj. de effectu ↄtritionis qui eſt purgatio reliquiaꝝ pct᷑i. — ——— , re Dueſtio quitur de effectu ↄtritõis itũ ad puꝛgatõnem reliquiaꝝ peccati.Duꝛgata eĩ aĩa ꝑgraʒ a culpa. qued reliquie peccati remanẽt. ſcilicet . obtenebratioens.ſoꝛdide affectiones. relicte ex operibus peccati.ex quibus ſapoꝛ ſupernorũ 7 deſiderium tepeſcit: 2⁊ infirmitas qua pꝛona fit anĩa ad malũ et difficilis ad bonũ.. Querit᷑ ̊ bic pꝛimo de effectu illumiatõis ſiue exterſionis tenebꝛoſitatis. Secũ do de effectu lauatõis ſoꝛdidu affectꝰ. Lercio de effectu ſanatõis infirmitatis. Uebeum primum AVerit᷑ ̊ pꝛimo.vtrũ deteꝛſio caliginis ſiue illuminatio cognitiue obtenebrate ſit effe⸗ ctus ↄtritõis.Oꝛ ſic videt᷑.qꝛ ſicut elõgatõ a pꝛima luce ꝑ culpã obtenebrat ſiue exce⸗ cat. Sapi. ij. Excecauit eos mulicia eoꝛum: ſic appꝛori/ tio ꝑ doloꝛẽ penitẽtie illuminat.Vñ ſuꝑ illð Job.ix.Si lotꝰfuero q̃i aquis niuis. Ideo quantoplus deo appꝛori mamꝰ: tãto ſoꝛdes nr̃as ex eiꝰmundicia agnoſcimꝰ. O: aũt appꝛopinquamꝰ eo ꝑ doloꝛẽ ↄtritõis:habet᷑ a eriſo. Dicẽte.nihil ita ↄglutinat ⁊ vnit ðo:vt penitẽtis lacrime 4l Itẽ YJſido.Cũ flẽdo a nobis caligo detergũ: mũdatis oculis in ſuꝑna ↄſpicimꝰ.Ex h̊ patʒ ꝙ flendo detergitur caligo relicta in aĩa ex peccatis.Cõtra.pᷣe. Coꝛ meuʒ ↄturbatũ ẽ: dereliquit me virtꝰmea:⁊ lume oculoꝝ meo rũ ⁊c.vt patet ex glo.Cõturbatio de qua loquit᷑ ẽ ↄtur⸗ batio doloꝛis de peccatis.ad hanc vt patet ex textu ſeꝗt pꝛiuatio luis. videt᷑ ꝙ doloꝛ ð peccatis ſit cã obtenebꝛa tõis et nõ exterſionis tenebraꝝ.q¶ Itẽ doloꝛ ẽ in vi affecti ua.que aũt ſunt ĩ vi affectiua eliciũt oꝑa que ſunt ꝓprie ip̃ius affectiue.ſicut amoꝛ actũ inflãmatõis cirea affecti uã.nõ igit᷑ videt᷑ ꝙ doloꝛ qui ẽ ĩ ia affectiua debeat actũ illuminatõnis elicere circa cognitiuã.ꝓ ERñnſio.dvᷣm ꝙ duplex ẽ ignoꝛãtia ſequela peccati duplicis. Una ẽ ſeque la oꝛiginalis ſᷣm aug.dicẽtẽ. ꝙ duoſunt nobis inflicta. ſcʒ ignoꝛãtia agẽdoꝝ:⁊ ↄcupiſcẽtia norioꝝ. ð hoc gꝛeg. Secluſum ab internis gaudijs genus humanũ exigente ceulpa mẽtis oculos ꝑdidit.⁊ quo meritoꝝ paſſibo gradi atur neſcit. Et quia illa que ſunt inflicta hoĩ ꝓpter pecca ta pꝛimoꝝ ꝑẽtoꝝ:ſunt quaſi inſita nature nr̃e coꝛrupte. ſcʒ ignoꝛãtia et infirmitas ⁊c. ODeterſio buiꝰignoꝛãtie ſi ue tenebroſitatis nõ ẽ effectus ↄtritõis.Alia aũtẽ igno⸗ rãtia ſiue obtenebratõ ex auerſione actuali a luce pama ⁊ hec ẽ ſequela actualis peccati:hec aũt ignoꝛãtia ẽ erro ris iudicij qua malus dicit malũ bonũ:ponẽdo lucẽ tene bras:⁊ tenebras lucẽ Zſa.v. In ꝑpetratõe eĩ peccati eſt ignoꝛũtia ĩ eligẽdo.vtpote qñ malũ elgit᷑ bono ↄtempto ꝓter quã dꝛ malus ignoꝛãs. Sequela peccati ꝑpetrati c ignoꝛãtia erꝛoꝛis in indicãdo.qñ appꝛopꝛiat᷑ malnʒ ele⸗ ctũ.vñ aĩa peccatrir obtenebrata ⁊ excecata repꝛobãdũ appꝛobat. ꝓpteꝛ qd peccator dr̃ traditꝰĩ ſenſum repꝛobũ Mo. ij. vbi glo. vt nihil intelligat niſi qd a ꝓbitate remo t eſt. quos ſua cecitas a veritatis lumine funditꝰexclu⸗ dit. vñ uile quidẽ ſit peccatũ.quãtas ſoꝛdes contrahit aia ex peccato.quãtũ damnũ incurꝛit:neſcit.ſ.cũ effectu ſz ipa mita vero lumini ꝑ gram ↄtritõia.ꝛ exteꝛgit igno rãtia fricatõe doloꝛis:a exterſa caligine illuſtrat᷑.2 quã⸗ to plus vnitur et plus xæ peccato aia triſtatur: plus illu minat. VUñ greg.i moꝛa.quo vberius culpa deſlet᷑:eo al tioꝛ cognitio veritatis aitingitur.quia ad vidẽduʒ inteꝛ nũ lumẽ polluta dudũ ↄſcia lacrimis baptiʒata renoua⸗ iur. Cõcedẽdum ẽ ergo ꝙ ↄtritõe abſtergit᷑ obtenebratõ intellectus.qua exteꝛſa illuminat᷑ ad ↄanoſe cẽduʒ ſoꝛdes peccati.nõ dico ſoꝛdes que ſunt cnibaeh que ſunt ſeque⸗ le ipius culpe et alia que aĩiaʒ damnificãt.’ Ad illdð qð obijcitur quia cõturbatio doloꝛis obtenebrat intellectuʒ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ↄturbatio doloꝛis ĩ impetu turbatõis ob⸗ ienebrat.nibilominus doloꝛ ipᷣe qui vnit cũ lumine vero lxxj. tenebrã que ẽ ſequela peccati extergit.⁊ ſolet poni exem⸗ plũ tale ad huiꝰ æclaratõem.qñ aliquis ꝗ mouetur ʒelo magno circa ſalutẽ aĩaꝝ.videt peccatũ alicuius ⁊ mani feſte videt hoc:mouet᷑ ira ꝑ zelũ ⁊ ex motu ad hoꝛã tur⸗ batur.⁊ licet minus clare videat in illa tuꝛbatõe:tamen poſi motũ ire videt clariꝰ ꝙᷓ ante.ꝗa illa turbatõ fuit q̃i colliriũ ſpuᷣale.ſic ẽ in ꝓpoſito.turbatio ex doloꝛe de pec⸗ catis ẽ q̃i colliriũ quoddaʒ qͥ purgatur oculus interioꝛ. Vel põt dici ꝙ verbo pᷣs.notatur ↄturbatio doloꝛis.ibi. Coꝛ meũ meu ↄturbatũ a cã:ibi deꝛelingt me viriꝰ mea ⁊ lumẽ oculoꝝ meoꝝ et ipᷣm nõ ẽ mecũ.ſub hoc ſenſu cor meũ ↄturbatũ ẽ dicit penitẽs.ꝗa dereliquit me virtꝰmea peccato meo exigẽte.⁊ lumẽ oculoꝝ meoꝝ.hec expoſitio põt haberi ex glo.i¶ Ad illuo quod obijcitur.ꝙ q ſunt in afſectiua eliciut actus ſuos circa affectiuã ⁊c. Dicẽdum ꝙ reuera actus doloꝛis nõ ẽ illuminare.tñ qꝛ vnit peni⸗ tẽtẽ vero lumini qui omnẽ hominẽ illuminat vt dictũ eſt ⁊ exponit viſum interioꝛẽ et aptuʒ efficit ad luminis ſu: ſceptõem extergẽdo caliginẽ:dr illuminare.nõ tñ cauſa⸗ liter:ſᷣ diſpoſitiue nec ẽ incõueniẽs illud qð ẽ vnius vis anime actũ ꝓpꝛiũ vis alterius efficere in ipᷣa diſpoſitiue. ĩmo neceſſe ẽ.qð patet.illuminatio em̃ ꝓpꝛie ẽ vis cogni⸗ tiue et amoꝛẽ efficit in affectiua. Membꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑ ð effectu ablutõis.Et querit᷑ ſi ablutio ſoꝛdiũ q̃ ſunt i aĩa: ſit effe ctus ↄtritõis. ſic:viar̃. ITa.j.Lauami et mũdi eſtote ⁊c. Intli.Lauami lacrimis penitetie.ꝑ lacrimas penitẽtie doloꝛ ↄtritõis intelligitur doloꝛe ↄtritõis abluunt᷑ ſoꝛdes aie.il Si diceret᷑ ꝙ hoc intelligitur ð ſoꝛdibo culpe:ſunt eĩ ſoꝛdes culpe.ſ.macu le:⁊ ſunt ſoꝛdes reliquie.i.affectões inoꝛdinate rlicte ex peccato.LZũc obijcitur ſic.ſoꝛdes culpe in pꝛimo momẽ to ↄtritõis tollunt᷑.nec ↄtritõis virtus ceſſat lota anima a ſoꝛdibo culpe.&̊ doloꝛe ↄtritõis ꝑmanẽte in ſua virtute ſi olique reſtant ſoꝛdes ĩ aia?p ꝓceſſum tꝑis virtute ↄtri tõis tollunt᷑. Itẽ aĩa abluituꝛ a ſoꝛde culpe ꝑ gr̃am.eꝛgo ſi doloꝛe ↄtritõis abluit᷑ nia a ſoꝛde aliqua:bhoc erit a ſoꝛ⸗ de relicta in aia pꝰpurgatõem ipᷣiꝰ a culpa.¶ Itẽ iſtarũ ſoꝛdiũ ↄgregatio impedit vltimã ⁊ ꝑfectã vnionẽ aĩe cuʒ deo.illð ꝗ̊ qð maxie vnit ⁊ ↄglutinat aĩiam deo hmõi ſoꝛ: des tollit:hoc aũt ẽ doloꝛ ↄtritõis. Crivᷣ.ſuꝑ math.nibil ita ↄglutinat et vnit do vt penitẽtis lacrime ontra. iſte ſoꝛdes ſpectãt ad veterẽ boĩem.de q̊ ephe.nij. Sepo⸗ nite vos ᷣm pꝛiſtinã ↄuerſatõem veterẽ hoĩem ⁊c.hec ve⸗ tuſtas et iſte ſoꝛdes amouent᷑ ĩ renouatõe homints inte rioꝛis.de q̃ eodẽ. Renouamini ſpũs mẽtis vr̃e.glo.expo nit ſic.Renouamini qͥtidie ſpũ mẽtis vre.i.ꝑ ſpiritũſan ctũ qui ducit mẽtem veſtram. Ex hoc patʒ ꝙ hec amotio ſoꝛdium ẽ ꝑ ſpiritũſanctũ.i.ꝑ gr̃am que eſt a ſpũſancto. Illa em̃ renouatio qͥ fit qᷣtidie nõ ẽ a ſoꝛdibo culpe ſed re⸗ liquiaꝝ.q¶¶ IℳR aug. de coꝛreptõne ⁊ gr̃a.Gratia ſola ho⸗ mines liberãt᷑ a malo.ſine q̃ nullũ ꝓrſus ſiue cogitando ſiue volẽdo ⁊ amãdo ſiue agẽdo faciunt bonũ.q̊ ꝑ Ram aſnado iſtarũ ſoꝛdiũ liberat᷑ aia:nõ ̊ doloꝛe cõtritõnis. Rũñſio.dom ꝙ ſoꝛdes que ſũt relige pct᷑i relicte ſunt ĩ ia ex inoꝛdiata delectatõe circa actꝰpeti. ꝓpter qð ↄgru it ꝙ doloꝛe affligẽte ip̃am aĩam q̃ inoꝛdinate delectabat᷑ obluunt᷑ doloꝛe inqꝙ infoꝛmato a gra.lñ ĩ purgatõe aie a pctᷣo.gra tollit᷑ ißa culpa ꝑ ſe:⁊ ſoꝛdes ſiue macłe que neceſſario maculat ipam aĩam ex pñtia culpe. Que aũt oↄſequẽter inherẽt aO culpa deleta remanẽt:dicũtur relige tollunt᷑ doloꝛe ↄtritõis.ñ tñ ſubito:ſʒ ſᷣm ꝙ foꝛtiꝰ inbe rẽt ꝓceſſu tꝑis longioꝛe ⁊ doloꝛe vehemẽtõꝛe. NVd illud qð obijcit᷑ ꝑ glo.Ephe.iiij. O ſoꝛdes q ſpectãt ad vete rẽ hoĩem ĩ renouatõne ſpũs.ꝑ ſpiritũſcẽm amouent᷑. Di cẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ in pꝛincipali auctoꝛe ⁊ intime oꝑante nihilominꝰcooꝑat᷑ doloꝛ ↄtritõis.⁊ illi rõe illiꝰcooꝑatõ nis ꝑ aꝑꝛopꝛiatõem ↄgruẽtie attribuit᷑ illaꝛum ablutio. ¶¶ Ad illð qð dicit aug: ꝙ ſola gr̃a hoĩes libeꝛant᷑ a malo 1. ⁊c. Dicẽdũ q hoc intelligẽdũ ẽ de malo culpe cꝰdeletõis cã ↄiũcta ⁊ ꝓpꝛia ẽ gra h̊ at᷑ ñ impedit ꝗn pena infoꝛmata gra ſit cã deletõis pene.i Si ant querat᷑ vtꝝ teleantur in toto vel ĩ ꝑte ante infuſionẽ gre qð videt᷑ ꝑ boc qð diẽ greg.Nali aliqñũ vna vitta nequicia pedẽ lauant altera regnãte.hoc aũt põt intelligi de culpa moꝛtali.neq; poſt infuſionẽ ge:cũ tũc pemitẽs nõ ſit dicẽd?malus.⸗.!ꝛe. Si querat᷑ vtrũ ſubita ẽ eaꝝ ablutio ſic᷑ ablutio ſoꝛdis culpe. dõm ꝙ multiplex ẽ lotio. Una que ẽ ſubita.altera que ẽ ſucceſſiua.Illa que ẽ ſubita cocomitat᷑ infuſi ionem gre:ſucceſſiua põt eẽ antecedẽs vł ſubſ. equẽs.antecedẽs vt hõ qñ ꝑ gram gratiſdatã deſlet peccatũ ſuum.pᷣs.La uabo ꝑſingulas noctes ⁊c. Soſt ſequit᷑ alia lotio que ẽ gram gratumfaciẽtem que abluit coꝛ ab omni macula culpe moꝛtalis. Ad hãc lotõem ſequit᷑ tercia lotio que ẽ reliquiaꝝ. Pꝛima aũt lotio ẽ ꝑticularis.⁊ de bac intelli git᷑ veꝛbũ greg. qð ẽ.ꝙ mali aliq vna victa nequicia ⁊c Altera ẽ vniuerſalis.quia illa fit cũ deteſtatõe oĩm pec- catox.de qna Y?ſido.lacrimis purgada ſunt vicia q̃ geſſi mus:vt mãdata mẽtis acie.id quod querimus ↄtemple⸗ mur.Tercia que ẽ reliquiaꝝ põt eẽ ꝑticularis ⁊ vmuer ſalis.Erx his patʒ rñſio ad pꝛimũ.qꝛ pꝛima lotio ẽ ante infuſionẽ gr̃e. Hoc aũt ẽ in attrito qui dolet:ß̊ nõ vniuer ſaliter de oibo peccatis.⁊ ſic dolendo aliã maculã pena/ lẽ dlet.i.alid affectõem inoꝛdinatã quã babuit:qn pec⸗ catũ illud qð mõ deteſlatur exercuit.¶ Ad aliud patz re ſpõſio quia illa lotio que ẽ reliquiaꝝ ẽ ſucceſſiua. ꝛum tercium Egtur de effectu ↄtritõis que ẽ ſanatio aĩe Circa hoc plura querunt᷑. Pꝛimũ ẽ de poſ / ſibilitate ſanatõis. Secũdũ ð merito ſana tõis. Terciũ de cauſa ſanatõis. Quartuz de oꝛdine ſanitatis. Quintũ de mõ ſanatõis. rticulus pꝛimus Rimo querit᷑ vtrũ aĩa poſſit ſanari ab egritu dine quã incurꝛit ex peccato. ſic:videt᷑ peꝛ B.ꝙ aliter fruſtra exercerent᷑ ſacramẽta.ſ. ba tiſmꝰ penitẽtia ⁊ alia.q̃ ad ſanãdum moꝛbos ſpũales aug. ocnlus mẽtis eger ẽ quouſq; ꝑ fidẽ ſanet. Cõtra moꝛbus ſpũalis neceſſario moꝛtẽ inducit. moꝛbus autẽ ſpũalis ẽ peccatũ moꝛtale vel effectꝰeius:quo exiſlẽte ne ceſſario moꝛit᷑ aĩa:ſʒ talis moꝛbus eſt incuꝛa bilis.Si diceret᷑ ꝙ boc nõ ẽ verũ in ſpũalibo.tũe põt queri.quare ↄtingit curaꝛe moꝛbũ letalẽ ſpũalem 2 nõ coꝛꝑalẽ. ¶¶ YIez quare moꝛs ſpũalis cõpatit᷑ ſecũ egritudinẽ etiã inſana bilẽ: moꝛs coꝛꝑalis nõ cõpatit᷑ ſecũ egritudinẽ coꝛꝑalem 2= ꝙ ↄtingit aiam ſanari abegritudine pũᷣali.¶ Ad illud qdð obijcit᷑ q moꝛbus ſpũalis neceſſa⸗ rio inducit moꝛtẽ ⁊c.dðm ꝙ ⁊ ſi neceſſario moꝛtẽ indu⸗ cat:nibilominus ẽ curabilis.nec ẽ ſimile de moꝛbo cox⸗ poꝛali ⁊ ſpũ ali. Aia eĩ de ſui natuꝛa ẽ immoꝛtalis:incuꝛ rit tñ moꝛtẽ accidẽtalẽ ꝑ peccatũ ex ſeꝑatõne illius vite accidẽtalis.ſicut eĩ aia habzʒ eẽ pꝛimũ qð ẽ ei natuꝛale æ eentiale.ꝛ ſecũduů qdð ẽ illi accidetale.ſ.eẽ gratuitũ: ſimi⸗ liter habʒ viis duplicẽ naturalẽ 2 accidẽtalẽ. Secũda vi ta quã ſoꝛtit᷑ ex vniõe cũ deo qui ẽ vita aĩe.pꝛinat᷑ ꝑ egꝛi⸗ tudinẽ ſpualẽ. hec aũt egritudo qꝛ nõ diſſoluit eẽ natura le ſ̊ ſolũumodo accidẽtale:ẽ curabilis.Aceidẽtiũ eĩ ẽ ad⸗ eſſe et abeſſe pᷣter ſubiecti coꝛruptõem. infirmitas coꝛpa⸗ lis diſſoluit infirmũ qᷓtũ ad eſſe naturale pter qð talis egritudo nõ ẽ curabilis.Ex his patʒ quare moꝛs ſpũał cõpatit᷑ ſecũ egritudinẽ.qꝛ cũ moꝛtua ẽ aĩa ex pꝛiuatõe vi te ſue ꝗẽ deꝰ:gadqhuc manet in eo vita ſua naturalis ⁊ eſ⸗ ſentiał. In viribo tamẽ tebilitata ẽ ⁊ hec debilitatio cau ſata ẽꝑ ſe ex illa moꝛte.vñ bic moyo accidẽtalis ẽ eõ de⸗ bilitaiõis naturaliũ. vñ moꝛs bmõi 2 egritudo nõ refe⸗ runt᷑ ad idẽ. moꝛs eĩ reſpicit vitã et eẽ accidẽtale: egritu⸗ W aũ eẽ naturale. ꝛe.egritudo coꝛꝑalis et moꝛs cuꝛca ſunt inſtituta.¶ Itẽ idẽ patʒ ex ſentẽtijs ſcẽĩoꝝ.diei eniz idẽ accidunt a idẽ reſpiciũt.ſ.eẽ naturale.⁊ egritudo oꝛ⸗ dinata ẽ ad moꝛtẽ ſicut ad ſuũ terminũ.nõ ſic ẽ de moꝛte ⁊ egritudine ſpũali ſʒ mõ ↄtrario. ¶ Articulus ſecundus Onſequẽter querit᷑vtruʒ aligs mereꝛi poſſit ſanatõem aĩe.Ek ſic:videt᷑ Nar. vij. vbi loq⸗ vur te ſurdo ⁊ muto ſuꝑ illð verbũ. Appꝛehe⸗ des eũ ſeoꝛſu dicit glo.hiero.Seoꝛſum a tuꝛbuletis co gitatõibo ⁊ actib inoꝛdinatis ſᷣmonibuſq; incõpoſitis educit᷑:qui ſanari meret᷑. Ex h̊ patʒ q aligs ptẽ ſaluatõʒ mereri.¶ Itẽ ex hac glo.pʒ ꝙ hec eductioẽ ĩ ſanatõe ab actu pcti .̊ ſine gra gratũfaciẽte pt᷑ eẽ meritũ huiꝰ ſana tõis.ꝗ ĩ peti educiſiue ceſſare pt᷑ hõ añ infuſionẽ Feanachng deut⸗ mẽtis eger ẽ quouſqʒ ꝑ fidem ſanat.ſ̊ nullus pt fidẽ mereri qẽ cũ gra pᷣueniẽte quam nullus meret᷑.meritũ ei ſupponi Fnullus pt me⸗ reri ſanatõeʒ q̃ ↄcomitat᷑ ſidẽ ¶Rñſio.dðm.qꝙ duplex ẽ ſanatio mẽtis. Una ẽ a pcto ꝑ infuſiõeʒ gre.ſecũda abi⸗ firmitate pcti. bãc duplicẽ ſanitateʒ diſlignit aug.ĩ li. de ei. i. xiiij. vbi dic. aliudẽ telũ infirũ demẽ. alid vo qdð ĩ eo factũ ẽ vulnꝰſanare.pᷣma ſanatio ẽ cũm languoꝛis re⸗ mouere.qð fit ꝑ indulgẽtiã pctoꝝ q̃ẽ ꝑ gr̃am gratũ faci⸗ entẽ.ſcdᷣa ipᷣm lãguoꝛẽ remouẽ.de q̊ ecci:x.languoꝛ ꝓlixi oꝛ guat medicũ.¶ Qð ꝗ̊ dẽ. ꝑ fidẽ ſanat᷑ oculꝰmẽtis.ſi ſu mat᷑ fides ꝓ gra ſidei:ſic ꝑ eã ẽ ſanitas pꝛimo mõ dicta 2.—2260 ſiꝓ motu fidei:ſic ſanat᷑ aĩa ꝑ fidẽ a ſeq̃la pcti q̃ ẽ ignoꝛã tia. Pꝛimã ſanatõʒ nullꝰmeret᷑ m ꝙ meritũ dr eẽ li.ar. ꝑgraʒ infoꝛmato.Scðdam pt hõ mereri.¶ Oð aĩ or.vij ma. ĩ glo. educi a thbulẽtis cogitatõibo.ñ ſumit᷑ h eductõ tm̃ ꝓ ceſſatõe a pcto:ſʒ et᷑ p babilitatõne viriũ ad bonas octões.q.ſ.vires fuer̃t adiute per malas.hec autem ba/ bilitatio ẽ per exercitium bonoꝛum operũ infoꝛmatoꝛuz 2 lic hec eductio non poteſt fieri ſine gratia. *e e hec equctie ticulus terciñus Onſequẽter querit᷑ de cã ſanatõis.Et pᷣmoq̃ rit an hec ſanatio ſit ꝑ virtutes. Secundo an ſit per partes penitentie. irca pꝛmũ pꝛoce S. . ditſ ic. vt habet᷑ a greg.⁊ aug.⁊ babet᷑.ij.ſenteñ. vbi agi tur de gra.ꝙ fides niſi adiũcta fuerit caritati ñ ſanat.⁊ ita caritas ſanat: ̊a vᷣtus. 4¶ Cõtra. iſta egritudo de qua aĩa ſanãda ñ c.ñ ẽ incõtigẽs vᷣtutibo.iĩmo vᷣtus ſecũ pa⸗ tit᷑ iſtã infirmitatẽ: ꝑ virtutes nõ fit ſanatio egritudis illiꝰ. ¶ Ytẽ qdã egritudo ẽ ꝑ veniale.q̃dã ꝑ moꝛtale:ſᷣ viꝛ t ↄpatit᷑ ſecũ veniale: muliofoꝛtiꝰinfirmitatẽ relictaʒ ex veniali.q¶ IYtẽ qrit᷑ q̃re ſanatio attribuit᷑ fidei.Yuxta ill aug.oculus mẽtis eger ẽ quouſq; ſanet᷑ ꝑ fidẽ. ¶ Rñſio ꝓ duplex ẽ ſanatio ſiẽ̃ tactũ ẽ.ſ.ab ipᷣa culpa:⁊ ab infir⸗ mitate q ẽ ſeq̃la culpe.hec duplexr ſanatõ tagit᷑ ibi. Qui Apiciat᷑ oĩbo inigtatibo tuis.ecce ſanatio ab iniꝗtate qᷓẽ idẽ qð culpa.Vn glo. ꝓpiciat᷑ omibo iniꝗtatibo tuis eas remittẽdo.ſ.ꝑ gẽam. Qui ſanat oẽs infirmitates tuas. ecce ſanatio Rärrmitatio⸗Rorg poſt remiſſioneʒ et ſanat oẽs infirmitates tuas vel languoꝛes tuos:qꝛ coꝛpꝰ infir mũ ẽ.⁊ ex lãguoꝛe multa ſuggerũtur aĩe.carnalia deſide ria titillãt.⁊ qbuſdã capit᷑ aia.Ex hac glo.pʒ ꝙ er bac ĩ firmitate naſcit᷑ quedã facultas ↄcupie ad maluũ. Pete. ex hac infirmitateẽ inbabilitas oꝑandi bonũ. Mtũ aũt ad inbabilitatẽ oꝑandi bonũ ſanant virtutes:per quas magis ac magis habilitamur ad bonũ.⁊ quia ex habili/ tatõne ad bonum tollitur facilitas ſiue pꝛonitas ad ma/ lum.adminus iᷓtum ad aliqð:ꝑ virtutes ſanatur infir⸗ mitas q;tum ad ꝓnitatẽ ad malum qᷓtuʒ ad aliquid.vbi virtutes habẽt efficaciam ſanãdi inſirmitatem ꝙptum ad vtrũq; defectum.pꝛimo tñ ꝙtum ad habilitatem ad bo⸗ nũ.ſecũdo qtũ ad facilitatẽ ad malũ.nõ dico tamẽ oĩno. Vnde nota.ꝙ ꝓnitas ↄcupiſcẽtie.qñq; tantũ inclinatuꝛ bonũ ↄmutabile pᷣponit᷑ ĩ appetitu bono incommuta/ — — Aʒ— —— 44 gun Ddi⸗ n iſio ir i in ¶ Mueſtio bili.OQñq; tantũ ꝙ bonũ cõmutabile inoꝛdinate appetit ſub dro tñ.pꝛimũ gꝛadũ inoꝛdinatõis nõ cõpatit gra vel virtus gratuita. ſecũdũ gradũ cõpatit᷑:imo nuq;' in vita iſta tollit᷑ oino. vñ infirmitas qᷓ̃tũ ad hũc gradu nũqᷓ ſa nat᷑ bic. nã in aligbo ꝑſonis gra ſingulari pditis ſiẽ fuit beata virgo vel foꝛti aliqui pfirmati: ſed in patria nullo mõ erit. ¶ Ad illud qð obijcit ꝙ infirmitas quee ſeque⸗ la peccati cõpatit᷑ ſecũ infirmitatẽ curãdã ⁊c. doõm gyin⸗ — ‧ firmitas iſta nõ pfecte ſanat᷑ a vtutibo inqtum hmõi: ſʒ potius vſu et exercitio.⁊ lʒ virtutes hmõi infirmitatẽ ſe⸗ cũ cõpatiant᷑:vſus tñ illaꝝ eã non oĩno cõpatit᷑:bᷣ ßᷣm ꝗ magis et minus exercẽtur:illã magis et minus anibilãt Er bis ptz rñſio ad illud.ꝙ infirmitas venialis ſana⸗ tur ex vſu virtutũ.aĩa em̃ ex frequẽtia venialiũ ꝓnitate a leuitate viciata: ſtabilitur et traquillat er vſu virtutnʒ Ad illud qð querit᷑quare ſanatõ attribuit fidei. dõm fides ẽ pꝛimus vſus ſpũalis ⁊ ꝑ quã alia quibo ẽ viſio ſpiritualis ſunt meritoꝛia.⁊ ꝓpter hoc ſanatio viſus ſpi⸗ rãtualis merito fidei attribuitur. vt patz ex verbo aug. Vel põt dici.ſi velimus dicere ꝙ ſanatio aĩe ſimpliciteꝛ attribuit fidei. ꝙ becẽ rõ. ꝙ ſicut vires anime habent oꝛ Dinẽ inter ſe:ſic virtutes habet oꝛdinẽ inteꝛ ſe ſiue actus gre. Incipit ̊ ſanatio in pꝛimo actu gratie. habz at vnũ — . actũ gratia illumiare cognitiuã.· ⁊ hoc qᷓtum ad actũ ca⸗ ptiuandi intellectũ:nõ credẽdo ratõni p innitit᷑ totaliteꝛ gratie. habet etiã ⁊ aliũ in affectina. ſ. moueri ad inſtin⸗ ctũ gratie.vñ a gratia fidei eſt ꝙ bomo nõ ſequitur ſuã voluntatẽ ſʒ gratiã mouẽtem.hoc aũt ẽ fides oꝑans per dilectõem. vñ nõ excluditur caritas ab hoc actu. qm̃ er⸗ go fides ẽ in li.ar.quo ad illuminatõem iĩ ratõne ⁊ quo ad motuz in voluntate.iõ fidei attribuitur.li.em̃ ar.qð fide mouetur eſt facultas ratõnis et voluntatis.et hec fi ces eſt de qua dicitur. Rdes tua te ſaluã fecit Luce. vij. 7 tum ad ſecunduz .S. ij. qrit᷑ ↄtrũ hec ſanatio fiat ꝑↄtritõeʒ tm̃:aut ꝑ alias ptes penitentie. Uidetur ꝙ ꝑ ↄtritõem. dicit ei Criſo.i Aihil ita cõglutinat et vnit deo vt penitẽtis lacrime. Ex H vi⸗ detur. ꝙ cõtritio maxime vnit aĩam deo. ſʒ niſi infirmi⸗ tas relicta ex peccato ſanetur: nõ ẽ cõpleta vnio anime cũ deo. ergo ſi cõtritio maxime vnit:relinquit᷑ ꝙ ſanat il lã ab infirmitate. 4 Itẽ infuſione anime ſanatur anĩia a culpa ⁊ in inſtãti.ergo illa ſanatio que fit ſucceſſiue nõ eſt a culpa:ſʒ potius ab infiꝛmitate relicta a culpa.Sed dicitur ĩ ps. Qui ſanat cõtritos coꝛde.glo.hic ex ꝑte ĩ fu turo plenarie. hec ̊ ſanatio eſt infirmitatis:ſʒ bec ſana⸗ tio eſt ꝑ cõtritõem qð patʒ.ꝑ boc ꝙ dicitur ſanat cõtri⸗ tos coꝛde.glo.eos qui offeꝛunt deo ſacrificiũ ſpũs cõtri⸗ bulati. ⁊ ita vt pꝛius.¶ Itẽ glo. ibidẽ. Cõtere coꝛ tuuʒ et domin?ꝰalligabit ↄtritões.quid ſignificatur ꝑ cõtritões niſi infiꝛmitates quibo impotens ẽ anima:ſicut illud qð eſt cõtritũ vel cõfractum.¶ Itẽ luce.xvij. de ſanatone le⸗ pꝛoſoꝛum dicit glo.ſuper illud. Surge vade quia fides tua ⁊c᷑. Qui infirmitatẽ ſuam agnoſcẽs humiliter ante dominuʒz iacuit:dinina cõſolatõne ſurgere ad foꝛtia oꝑa et ire creſcẽdo ad foꝛtioꝛa iubetur.Ex bac glo.babetur. ꝗ peccatoꝛ curatur ab infirmitate relicta ex peccato.et ꝑ cõtritõem:patet ex textu qui dicit.dũ irent mundati ſunt.Et ibi glo.numeratis quibuſdã peccatis que opoꝛ⸗ tet cõfiteri ad hoc ꝙ ſanetur aĩa:ſubdidit ceteꝛa vicia di cens. In cõſcientia ꝑ ſeip̃m ſanat et coꝛrigat.⁊ ↄſtat ꝙ B ñẽ intelligẽdum de vicio culpe que ſemꝑ requirit ↄfeſſi nẽ:ſʒ de vicijo reliquiaꝝ.q̊ ↄtritõe ſanãtur bmnot. K tra habet᷑ a greg. ↄtꝛitio pungit apoſtema:oↄfelſio ap perit.ſatiſſactio cathaplaſma aponit. bec & tria ſequũt᷑ ad ſanatõem vulneris.ꝗ̊ᷓ ↄtritio nõ ſufficit.⸗ Itez greg. Quid ẽ ↄfeſſio niſi queda vulneris ruptio.ſʒ in vulneꝛis ruptõe incipit eẽ ſ. nnatio /Reſpoͤſ Din , duplex eſt infirmitas in quã cadit ho per culpã ſuam. E fficitur eĩ bomo debitoꝛ pene: ⁊ hec ẽ quedã infirmitas. VUnde ſuꝑ pᷣs. Miſerere mei dñe quoniã infirmus ſum.glo.reatu lxj. infirmatur aĩa: a quo reatu ſana me dñe. Efficitur etiã inhabilis ad bonũ et impotẽs ad reſiſtẽdum malo. ꝙᷓtuzʒ ad infirmitatẽ que ẽ ex reatu pene: ſanatur adultus per baptiſmũ ⁊ penitẽtiam. ꝙᷓtum ao aliã infirmitateʒ ſana tur virtutes. VUnde baymoſupꝑ illð.iij.coł. Qui reno⸗ nat᷑ in agnitõem: diſtinguit triplicẽ renouatõem.iſ.ꝑ ba⸗ ptiſmũ:penitẽtiam et virtutes. doõm ergo ꝙ a quadã in/ firmitate que ẽ reatꝰpene fit ſanatio ꝑ cõtritõem. Et in⸗ telligẽdum eſt ꝙ reatus pene eterne cõmutatur ĩ obliga tõem pene tꝑalis. que duplex ?.ſ.exterioꝛ interioꝛ.Cõ tritio aũt ſanat ab interioꝛi:ab exterioꝛi ↄfeſſio ⁊ ſatiſſa ctio. ¶ Si aũt obijciat᷑. ꝙ infirmitas ẽ quid derelictuzʒ in anima viciãs ipᷣaz vnde fit impotene ad reſiſtẽdum ma lo ⁊ cũ difficultate aſſurgens ad bonũ.talis nõ ẽ reatus pene. dom ꝙ reatus bmõi rõe qua obligat penitentẽ ad debiti ſolutõem:tollit illi libertatẽ aſſurgẽdi ad opꝑa ſim⸗ pliciter meritoꝛia.et dico illa ſimpliciter meritoꝛia. que cumulo meritoꝛuʒ cooꝑantur.qui em̃ laboꝛat circa illa quibus ꝑficit ĩ merito.⁊ qii circa illa quibo abſoluitur a reatu:nõ equaliter bona ſimplicit coadunat.2 ſic qð⸗ ammõ reatus hmõi aĩam infirmat. Pꝛe. ex ꝓgreſſu ĩ me rito efficitur homo potẽs ad reſiſtẽdum malo.nõ autem equaliter ꝓficit quis in merito ſoluẽdo ⁊ accumulando vtpote penitẽtes et innocẽtes alijs paribo.⁊ ſic reatꝰ in⸗ firmat aĩam vnde efficitur impotẽtioꝛ ad reſiſtẽdum ma lo.reſpectiue dico.vñ quodã modo cõmuni dr̃ reatus in firmitas. Pꝛeterea.peccatũ punitur qñq; cõtritõe. qñq; pena.et hoc pena duplici.ſ.vicioſa ⁊ pena ſatiſfactoꝛia. ſiue ſit talis pena ſiue talis infirmat ipam naturã 2 q, ammõ impotẽtem eã efficit. ¶ Si oũt querat᷑ ſi magis ĩ⸗ firmat naturã ieiuniũ ſatiſfactoꝛiũ ꝙᷓ ieiuniũ gratuituʒ videt᷑ dm ſic.quia ieiuniũ quãtomagis ẽ gratuitũ:tan⸗ tomagis diſponit ad gam ? ↄgruẽtius. vñ hoc ieiuniuʒ nõ tantũ infirmat in ꝓceſſu in meritũ: quãtũ illuo. Põt 8dici.ꝗq a quadã infirmitate.ſ. a reatu pene fit ſanatio P cõtꝛitõem:tamẽ cũ ꝓpoſito ↄfitẽdi ſatiſfaciendi.Licʒ autẽ modo iam dicto poſſet reſponderi ad obiecta quia queſtlio eſt hic de infirmitate que relĩquit aliqd ĩ anima ipᷣam vicians et eneruans:aliter tamen reſpondendum eſt. ſ. ꝙ cõtritio cũ alijs operibus penitentie ab infirmi⸗ tate ſanat animã.4 Ad illud quod obijcitur. ꝙ nihil ita oglutinat c. dom “ hec ratõ nõ cõcludit ꝙ alie partes penitentie nõ ſanant:ſed quia cõtritio maximequod be ne poteſt cõcedi. Cõtritio em efficatio eſt in anime reꝑa tione. quia in illa ſacrificat᷑ deo ip̃i ſ piritus.p̃s. Sacrifi ciũ deo ſpũs ↄtri.coꝛ ↄtritũ ⁊c.in alijs ꝑtibo pen itẽtie il⸗ lud quod exterius ẽ. Et põt illud verbum Criſoſt. Mihil ita ⁊c intelligi ita ꝙ fiat diſtributio/p partibo penitẽtie id eſt nulla pars penitentie ita ↄglutinat ⁊c.vel nihil ſcz in amouẽtibus impedimenta ↄiunctõnis cum deo.nec ꝑ hoc excluditur gratia vel caritas que ſimul concurrunt. Ad aliud quod obijcitur. Dicẽdum ꝙ licz dominus ſa net culpam et penam infiꝛmitatis ĩ ↄtꝛito:nõ ex boc ſe quitur ꝙ ſola cõtritione.¶¶ Ad illuo quoo obijcitur per glo. Luce. xvij. dõm ꝙ intelligitur de ſanatõne a culpa qᷓ intelligitur peꝛ ſanatõem a lepꝛa qua facta poteſt ſanatꝰ aſſurgere ad oꝑa virtutũ.vt inſinnat glo. quod ante non poterat. AVd illud quod dicit glo. ꝙ cetera vicia ſanat dominus in cõſciẽtia ⁊c.dõm ꝙ boc intelligitur & vicijs culparum. intellectus illius glo.plenius manifeſtabituꝛ in queſtione de ↄfeſſione. Sed verbum greg. qð inducit pꝛo alia parte.quod eſt.quid eſt cõfeſſio niſi quedam vul neris ruptio.in ruptõe aut vulneꝛis incipit vulnus ſana ri: ita videtur ꝙ inchoatio ſanitatis eſt cõfeſſio:¶ Cõtra ↄtritio apoſtema pungit⁊ ita ↄtritio eſt initiũ ſanitatis Iteʒz greg. in moꝛa. Argumentum doloꝛis eſt initium ſalutis:ſed in ↄtrito eſt aꝛgumẽtum doloꝛis.¶ Rñſio⸗di cẽdũ ꝙ ſanatio infirmitatis ſpũalisẽ reꝑatio aĩe ᷣm ſe: 7m vires ſuas. Scdm ſe qᷓtum ad infirmitatem culpe gm vires qtũ ad infirmitatẽ relictã ex culpa. pꝛime aũt ſanatõis ẽ ↄtritio initiũ qᷓtũ ad aligo:2 ofeſſio qtuʒ ad = aliquid.q] Mota ᷓ ꝙ ſicut ſanatio ?ẽ reꝑatio ⁊c.ſic ſani⸗ tas ẽ cõmẽſuratio viriũ ſ̃m affectões ſi uas. bec aũt ↄmẽ⸗ ſuratio ẽ in recõciliatõe ⁊ qᷓtũ ad deũ 2 qᷓtũ ad eccliam. qtũ ad illaʒ q ẽ reſpectu dei hʒ initiũ ĩ ↄtritõe:q;tum ad aliã q ẽ reſpectu ecclie hz initiũ ĩ ↄfeſſione.ſ.qtũ ad ma nifeſtatõem. duplicit eĩ celingt peccatoꝛ.in deũ.qꝛ defoꝛ mat ymaginẽ ſuã ĩ eccliaʒ ga ſubtꝛahit mẽbrũ ecclie ita vt nõ ſit iuuatiuũ alija mẽbris.ideo opoꝛtet habere recõ ciliatõem ad drũ z ad primũ ſiue ad ecckiam. reconci⸗ liatio qͥ ad ecchiam manifeſtatur ĩ confeſſione pꝛimo. Articulus quartus Hnſequẽter qritur de oꝛdie ſa nitatis.ſcʒ ad ſuũ opoſitũ.Querit᷑ ̊ vtrũ ſanitas ſił ſit cũ . ritudie. . ſic. videi biere. xxxj. Poſtq oñ dit mihi ⁊c̃. Glo.greg. Quãto incipit quilꝗs ſuꝑius vꝛ uere:tãto inchoat inferiꝰinteriꝛe.ñ aplłs.viuo at᷑ non iã ego:viuit ĩ me xpᷣe.Ex hac glo. habet᷑. ꝙ moꝛs ẽ ſimul cũ vita.qꝛ vita incipiẽte vita ẽ.ſilr de moꝛte:multofoꝛtiꝰ ẽ ſanitas ſilł cũ egritudine.¶l Itẽ aligs bñs vᷣtutes bene oꝑatur ⁊ iterũ hʒ ad h̊ leſionẽ naturalinʒ: ĩ ꝑteẽ ſani⸗ tas⁊ in pte leſio.aliter ñ eẽt ſucceſſiua ſanatio. g ſimul inſunt.¶ Itẽ ſiẽ fides purgat aĩam qᷓtũ ad ignoꝛatiam: ita amoꝛ dei purgat qᷓtũ ad concupĩam ſiue amoꝛẽ mun diiſ cũ gr̃a ineſt amoꝛ dei ineſt ĩqͥẽ ſanitas ſimplicit.et cũ amoꝛ rei mutabilis ꝗq ẽ cũ veniali ineſt:leſio ineſt.⁊ ſic gritudo.⁊ ita cũ vpeniale ſił ineſt cũ gra: ſik ineſt egritu⸗ do ? ſanitas. ¶ Contra. cuz aia ſit ſim plex ⁊ im ꝑtibilis ſm eãdẽ potẽtiã.nõ videt᷑ poſſe hꝛe ſil et ſel egritudineʒ ⁊ ſanitatẽ.cũ eĩ ſint ooſita mediata ⸗ ĩmediata: neqʒ ĩ bis neqʒ ĩ illis ↄtingit extrema ſit r ſeł eidẽ ineſſe imꝑti bili. Rſio vön ſanitas ſil cũ egritudĩe eẽ ñ pt ciꝛ ca iqe.ſanitas tñ ſimpłr pr eẽ ſił cũ egritudie ſᷣm ꝗd: ſi⸗ ue cũ infirmitate.cũ eĩ ho oino ſit habit ad bonũ ſm vi⸗ res anie.ſimplr bʒ ſanitatẽ.nec iſta ſanitas ſecũ cõpatit᷑ egritudinẽ.vñ ſi talis hʒ venialia:ñ ꝓpter h̊ dꝛ eger niſi Fm ꝗd.Qotãdũ ẽ e.q qñ ẽ habilis ad bonũ vt ad deu di ligẽdũ ĩ ſũmo.ita ꝙ nullũ impedimẽtũ ſit ab alio ama⸗ bili:tũc ẽ ſanitas plena.⁊ bec ſanitas n coniĩgit ĩ via ni li conſiꝛmatis.Quidã eĩ ita confirmati ſũt.ꝙ ñ pñt moꝛ taliter peccare: ꝗdã tñ ita ꝙ nec moꝛtaliter nec venialit pñt. In his ꝗ venialit᷑ pñt:iĩ his ẽ retardatio ſʒ nõ diſſo⸗ lutio:ſʒ qñ ẽ oino confirmatꝰ:tũc potẽtia libera ẽ q ñ re⸗ tardatur ꝑ culpã: ſᷣ p̃ter bec ẽ qdã coꝛruptio coꝛꝑis q̃ im pedit libertatẽ potẽtie:⁊ B impedimẽtũ tollituꝛ ĩ futuro. Sic g ſunt tres gradꝰ.ſ.moꝛtale diſſoluẽs ſiue ſeꝑans. veniale retardãs.pena coꝛꝑis impediẽs.i Ad h̊ ꝗ̊ quod obijcit᷑ ꝑ glo.greg.q̃ ẽ. Quãto incipit quiſq; ſupius ⁊c. dom.ꝙ ſi moꝛs de q̃ loꝗtur glo.ẽ moꝛs bona.ſ.q hõ mo⸗ rit᷑ culpe:ñ qua moꝛitur ꝑ culpã ſᷣ q̃ moꝛit᷑ culpe deſtruẽ⸗ do illã:hec ñ ẽ ria vite:ſʒ ſił cũ illa.4. Ad aliud doõm. ⁊ ſi aliquis habeat vᷣtutes ⁊ ſiłleſionẽ aliquã notuꝛaliũ: ñ ꝓpter h hʒ ſanitatẽ ⸗ egꝛitudinẽ:ſʒ hʒ ſanitatẽ ſ implici ter: ⁊ egritudinẽ ſᷣm ꝗd ſiue magis ꝓpꝛie loquẽdo infir⸗ mitatẽ. Egritudo at̃ dr inferre ſenſibile nocumẽtũ 7 gra ne.qð ſolu accidit er moꝛtali. Sanꝰẽ Stalis:ſʒ habʒ in⸗ firmitatẽ vel egritudinẽ ſᷣm agd. ¶ Ex bis pʒ rñſio ad il⸗ lud qð ſequit᷑.ꝙ venialia ñ inducũt egritudinẽ licet ag⸗ gꝛauẽt infirmitatẽ. Et qꝛ ad hoc poſſz obijci vt S obiectũ ẽ.qꝛ aĩa ẽ ſimpler ⁊c.dm ꝙ lʒ aia ſit ſi implexr m ſuam eẽntiam:ẽ tñ quodãmõ pꝑtibilis ſᷣm habilitateʒ oꝛdinis. Eſt ei im ꝑtibilis ſᷣm eẽntiaʒ:2 ꝑtibilis qͥ ad oꝛdinẽ. Nia ei oꝛdinata ẽ inter bonũ incõmutabile 2 bona commuta bilia. ꝓpter H̊ͥ nia ſᷣm oꝛdinẽ ad duo ꝑtibilis ẽ pᷣm habi litatẽ duplicẽ.⁊ ſic ſoꝛtit ꝑtibilitatẽ: lʒ ſm ſe ſit imꝑtibi lis.ex oꝛdinatõe at ad bona cõmutabilia ĩcurrit egritu⸗ dinẽ ſm quid ſiue infirmitatẽ:lʒ p̃dita ſit vᷣtutibo? retaꝛ datur a motu dilectõnis dei in ſummo et impeditur:ſed in futuro liberabitur omnino ab bmõi impedimentis. ——..᷑½.́— — — ticnlus quintus queritur vtrũ ſubita ſit an ſucceſſiua.Et logt 2 ſanatõe infizmitatis: ñ de illa q̃ẽ a culpa ꝑ infuſionẽ gre. ſit ſubita:videtur ſic. Peccatũ ẽ auer⸗ ſio ab incõmutabili bono:⁊ cõuerſio ad cõmutabile. peꝛ h.ſ.auerſionẽ et conuerſionẽ incurrit aĩa moꝛtẽ. egritu⸗ dinẽ ⁊ infirmitatẽ. Si perjm Hᷣ ſuerit ſił ĩ aĩa et ſine ſucceſſiõe.cuʒ gra ſit maioꝛis efficacie 2 vᷣtutis iᷓ petẽm ſiẽ habet᷑.v.ad Ro.nõ ſicut delictũ ita 2 doni.i.gr̃a.vi⸗ det ꝙ ſiẽ gra ſubito ſanat a culpa: ꝙ ſilr ſubito ſanabit ab infirmitate 2 ab egritudine.¶ Contra. ſi ucceſſiue cu⸗ rauit dñs cecũ Marci.viij. vñ ſiẽ ibi ſeribit. pmo vidit hoĩes ambulãtes vt arboꝛes:poſiea impoſitis ocłlis eiꝰ manibo clare vidit. Ibidẽ glo. qd vno vᷣbo curare potat ſucceſſiue curauit.¶ Pꝛe. pt hic qri.cũ duo ſint hoĩ infli cta ſic dicit aug. Ignoꝛãtia agẽdoꝝ:⁊ ↄcupĩa noxioꝛũ. Ex ꝑte ignoꝛãne ſanat᷑ ſucceſſiue ſic ĩ ceco ptz. ſiłr videt᷑ ꝙ etũ eſt ex ꝑte ↄcupie norioꝝ dʒ eẽ curatio ſucceſ ſiua. dns eĩ ſubito ſanauit ſocrũ ſymonis febricitãtẽ.mat᷑ vũij Vñ dẽ ibi. Tetigit manũ eiꝰ⁊ dimilſit eã febris.⁊ ſurre⸗/ xit et miſtrabat eis. Febꝛis ei ↄcupiam ſignat.glo.Que⸗ q; aĩa que ↄcupie carnis ſeruit qi febribus eſtuat.⸗. Itẽ potiꝰvidet᷑ ꝙ ſanatio ↄcupĩe de beat eẽ ſucceſſiua qᷓ; igno rãtie:qᷓ ↄcupia ſꝑ manet.Caro eĩ ocupiſcit aduerſus ſpi ritũ Gat.v.Rñſio ꝙ; ſanatio infirmitatis ñ ẽ ſubita. Et nota ꝙ ẽ dupler infirmitas. vna ex oꝛiginali:alta ex actuali. ꝗllla q ẽ ex oꝛiginali nõ ſanatur.qꝛ illa ẽ q̃i inſi: ta nature.Vnde ibi. ¶iſerere mei dñe quoniã inſirmꝰ ſum.glo. Infirmus ſum natura et vicio. Pꝛet. bhec pena ꝓmouet ad meritũ:tolleret᷑ eĩ oĩno ꝑ paſſionem xp̃i niſi ꝓmouẽt ad meritũ. Incumbit em̃ homiui ꝑ eam neceſſi tas lugẽdi.ĩ quo luctu meritũ augetur. Vnde vt ſemper ſit merẽdi occaſio:ſemꝑ manet. Altera vo que ẽ ex actua li permanet vſqʒ ſatiſſactũ fuerit de peccato.⁊ quãdoqʒ plus foꝛte. Et quia iuſticia domini ſucceſſiue decurrit in penitẽtia:ſucceſſiue ſanat᷑ hec infirmitas. Ad illo qðᷣ obijcitur.ꝙ gratia ẽ potentioꝛ qᷓ peccatum. Dicẽdum.; hoc verũ eſt:ſed ad gratiam omnino libeꝛantẽ a peccato requiruntur duo.ſ.iuſticia ⁊ miſeꝛicoꝛdia.ſed adhuc eſt opus iuſticie ſimiliter et tᷣus. pter hoc gratia non om nino liberat. vnde non tollit inſirmitatẽ. buius autẽ di⸗ lationis plures ſunt cauſe.vna eſt oſtenſio malicie pec⸗ cati. VUnde glo.ſuper pᷣs.ibi. Anima mea turbata ẽ val⸗ de:ſed tu domine vſq;quo.dicit.õ eſt crudelitas dila⸗ tio dei: ſʒ ideo differt vt perſuadeat anume ĩ que mala ſe p̃ciꝑitauit. Alia ẽ vt diligẽtius caueat infirmus a pecca to. Unde in glo. ibidem. et vt ex difficultate ſanatois in⸗ ð magis caueat ſibi.quod em facile ſanatur non multũ cauetur.ex difficultate em̃ ſanatõis fit diligentioꝛ cuſto⸗ dia recepte ſanitatis. Alia ẽ manifeſtatõ quũtitatis pe ne repꝛoboꝝ. vnde glo.ibidẽ. ⁊ etiã iõ.vt ondat᷑ que pe⸗ na ſit nõ conuerſis: ſi tanta difficultas ẽconuerſis.& n⸗ alubi. Si iuſtus vix ſaluabitur impius vbi parebit. In ſuturo autem vbi pꝛincipaliter miſericoꝛdia opera⸗ bit᷑ oĩno erit liberatio.¶¶ Ad illud quod queritur.ꝙ ſuc⸗ ceſſiue ſanat dominus ab ignoꝛantia operandoꝛum.⸗ ſu bito a concupiſcentia noxioꝛum vt in figuris tactis vide tur. Dicendum ꝙ aliter eſt ex parte cognitiue: aliter ex parte affectiue. Ex parte enim cognitiõis ſunt tres gra dus. Inuenimus enim de quibuſdam cecis quia ſtatim illuminati ſunt Math. xx. de quodaʒ enim legitur quia pꝛimo vidit parum poſtea clare Aathei. viij. Primus gradus eſt confeſtim videre. Secundo videre homines velut arboꝛes. Tercius videre clare omnia.Quãdo au⸗ tem infunditur gratia ſimiliter infunditur fides qui eſt pꝛimus viſus ſpiritualis. iſie nominatur per confeſtim videntes. Secundꝰ gradꝰẽ qͥ ad viſum pꝛudẽtie.que ẽ diſceꝛnẽdo int bonũ ⁊ malũ 2 ñ ïtũ ad habitũ.qꝛ hic cũ Onſequẽter querit᷑ de modo ſanationis. Ee di bi N⸗ dit get ii ſii de er ga in vin ns nes il in i 40 ä=ä1= gratie:⁊ hec euacuatio ſi MNueſtio fide infundit᷑. Viſus aũt iſte ſiuẽ actꝰduplexẽ. Unns eſt virtutis diſcretiue imꝑfectꝰ:⁊ ille notat᷑ cũ dr.video bo mines velut arboꝛes ambulãtes. Ibi ei impfecta diſcre⸗ tio notat᷑ꝑ h̊ ꝙ dr poſt. quia clare videret oiĩa:notat᷑ ꝑfe ctus viſus pꝛudetie ad diſcernẽdũ inter bonũ ⁊2 maluz: q̊ ad pꝛimũ purgat᷑ ignoꝛãtia credendoꝝ. in alijs aũt pur⸗ gatur ignoꝛãtia opandoꝝ. ↄcupiſcẽtia ei eſi qua pᷣponit bõ cõmutabile bonũ deo. Itẽ qua ↄcupiſcit mutabile in⸗ oꝛdinate ſub deo.pꝛimꝰautẽ gradꝰeuacuat᷑ in infuſione ignat ꝑ ſanatõem febricitãtis. Secũdus aũt gꝛadꝰ nũqᷓ tollit bic niſi in ↄfirmatis:ſed tollit᷑ in futuro. pteꝛ qð qᷓtũ ad curatõem qua ſignatuꝛ curatio qtũ ad pꝛimũ gradũ:ſemꝑ legit᷑ fuiſſe ſubiio.ꝗa illa ſignat᷑ cuꝛatio a peccato moꝛtali.de alia nõ.quia nõ tollitur in via. ¶ Lueſtio. lxxij. de nume/ roet ſuſiciẽtia eoꝝ que requirũt ad iuſtificotõem. Equitur de nume⸗/ ro eoꝝ ⁊ ſufficiẽtia que requirunt᷑ ad iu ſtiſicatõem impij.Ciꝛca qð qꝛunt᷑ pluꝛa Sꝛimo vtrũ cũ ↄtꝛitõe requirat᷑ infuſio gratie. Secũdo vtrũ cũ hoc requiratur vniuerſalis expulſio culpe.Lercio vtrũ cũ his requira⸗ * tur motus li.ar. Ouarto de numero coꝝ que regrunt᷑ MMlembꝛum primum Irca pꝛimũ querunt᷑ tria pꝛimũ ẽ vtrũ deꝰ iuſtificat immediate vel mediante aliquo Secũdũ dato ꝙ mediãte aliquo.viꝝ medi nte gra inqᷓtum hmõi vel virtute. Terci atio inꝗ̃tum ẽ a deo vt a pꝛima cauſa:ſit ꝑſe a potẽtia vel ſapiẽtia vel honitate. irticulus pꝛeimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic.õ minꝰ ẽ iuſſlificare ꝙᷓ crea:ſʒ deus creat ſine medio: iuſtiſicat ine medio. .Itẽ eẽ creatũ ẽ materiale 2 im⸗ pfectũ reſpectu eẽ infoꝛmati im ꝑfecti.̊ magis ↄgruit nobili artifici ꝙ creatura qtum ad illð eſſe ſit ab illo ſo⸗ lo:qᷓ qᷓtum ad eſſe aliud. Itẽ illud ſemꝑ ẽ deo tribuen⸗ dũ qð eſt nobilioꝛis ↄditõis.Sʒ oꝑatio nobilioꝛis ẽ con ditõis q̃ in actũ egredit᷑ ꝑ vnũ ꝙᷓ; ꝑ multa:S. St Yla. xliij Ego ſum qni deleo inigtates tuas ꝗꝓpter me.et dicit hoc diſcretiue: ſolus deꝰẽ cã deletõis. illi ſoli q̃i toti can⸗ ſe aitribuẽda ẽ impioꝝ iuſtificatio.¶ Stẽ ſi idẽ ẽ iuſtiſi⸗ catio qð gratificatio. Ad hoc aũt ꝙ quis ſit deo gꝛatiſi⸗ catus:nõ requirit᷑ niſi dinina volũtas acceptas: nõ eꝛgo requirit᷑ aliq mediũ.q Itẽ im aug. quia de bonꝰ ẽ bo⸗ ni ſumꝰ: ſiłiter qꝛ iuſtꝰ ẽ iuſti ſumꝰ:lʒ bec ↄſequẽtia nul⸗ lã haberet neceſſitatẽ ſi a deo eẽt iuſtificatio ꝑ mediũ.qꝛ tũc opoꝛteret ponẽ iuſticiã diuinã et qam mediaʒ a qua foꝛmaliter eẽt iuſtificatio:⁊ ita vt pꝛius.⸗ĩ¶ IStẽ iuſtifica⸗ tio ẽ gra quedã.ſi ergo boc fieret gr̃a mediãte.⸗ illa ſimi liter 2 alia:eẽt diſcurrere in infinitũ.¶ Cõtra.ad iuſſifi catõem neceſſaria eſt infuſio Ge.Ro.iij. Juſtificati gra⸗ tis ꝑ gr̃am ip̃ius. ⁊c̃. Itẽ de ex ꝑte ſui ſemꝑ eſt ſilr ſe habẽs reſpectu creature.qᷓ ſi nulla eẽt diſpoſitio ex paꝛte creature qua diffeꝛẽter ſe haberet:ſꝑ ſimiliter ſe hr̃et re⸗ ſpectu dei.⁊ ita ſi ſemel eẽt iniuſtꝰ ⁊ deo minꝰacceptꝰ:ſꝑ ſe habẽt mõ illo? ſtatu.¶ IR.c peccatũ ẽ pꝛiuatio: ſʒ nõ re mouet᷑ pꝛiuatio niſi ꝑ collatõem habitus:& ↄfeꝛt᷑ in dele tõe peccati alicuiꝰhabitus:ſʒ peccatũ deo diſplicebat et diſplicere faciebat.̊ ab opoſitis habitꝰille placet ⁊ pla cere deo facit:ſʒ hac dicimꝰgr̃aʒ gratũſaciẽtẽ.ᷣ ⁊c. ¶ IR ꝑ peccatũ ſeꝑatur hõ a deo ⁊ vnit᷑ deo ĩ iuſtificatõe:ſed ĩ deo vnio nõẽ ſine diſpoſitõe veniẽte.q; tũc peccatoꝛ ini⸗ micus deo haberet ante gram dñi. ⁊c ¶ Rñſio ꝙ qui dã ponebãt deũ iuſtificare ſine gꝛa media.quoꝝ rõ fuit ꝙ tt tactũ ẽ: iuſtiſicatio ẽ quedã gra.ñ ſi iuſliricatio fi lxxij. eret gratia mediãte: eẽt ꝓcedere in infinitũ:quoꝝ nõ eſt atppꝛobãda poſitio. Dicẽdum ẽ ꝙ̊ ꝙ dñs gra mediante iu ſtificat.¶¶ Ad cuiꝰdeclaratõem nota.ꝙ in omni tꝑe dñi miſericoꝛdia et veritas.⁊ maxie ĩ omni oꝑe nobili. cu⸗ iuſmodi ẽ opus iuſtificatõis.qm igitur hõ peccãs ĩ ſtatu peccati nõ meret᷑.dñs iuſtificado eũ iuſto iudicio. nõ ſo⸗ lũ efſectũ culpe tollit: ĩmo pene: ⁊ ſi debito minoꝛis illuʒ cbitoꝛẽ relinquit.vñ in pꝛoꝛẽ ſtatũ eũ nõ r̃ſtituit.⁊ qm miſericoꝛs ẽ:iõ amplius bonũ reddit. quia magis indi⸗ get:iõ nõ tm reſtituit innocẽtiam: ſn etiã dat gram. ideo ꝙᷓuis poſſet deus velere ſine medio culpã: decreuit tamẽ delere ꝑ que nõ tm̃ faceret innocẽteʒ ĩmo etiã naturã de⸗ bilitantẽ babilitaret ad bonũ.¶ Ad illud qð pꝛio obij citur.ꝙ deus creat ſine medio ⁊ẽ̃.dðᷣm ꝙ nõ ẽ ſimile.qa creare dicit opus qð nõ reſpicit materiã recipiẽteʒ: in⸗ ſtiſicare reſpicit materiã ſubiectã. ⁊ iõ ñ tm reſpicit cau ſam efficientẽ: verũetiã foꝛmalẽ. ¶¶ Ad aliud qð obijcituꝛ E ↄgruit nobili artifici ꝙ ab ipo ſolo ſit res Em eẽ eius nobilius ⁊c· dom hoc ita ſe habz in poſito q̃re ab ipo ſolo effectiue eſt iuſtificatio.quia ipa gra ẽ ab ipᷣo ſolo. q̃ re a gratia foꝛmaliter tactũ ẽ. Ad illud quoð obijcitur ꝙ deo attribuendũ ẽ qð nobilioꝛis cõditõis ⁊c̃. doõm ꝙ ſi ſic ẽ in ꝓoſito.nobilioꝛis eĩ ↄditõis ẽ iuſtificatio facta mediãte gra qꝙ; nõ mediãte.¶ Ad illud qð obijcit. nobi lioꝛ ẽ oꝑatio exiẽs ab vno ⁊c.dðm ꝙ verũ ẽ.ſ.ab vno ef⸗ ficiẽte ᷓ a pluribo. Pꝛe.hmõi rões nõ tenẽt vbi auctoꝛ ẽ agẽs ꝑ electõem. ¶¶ Ad illud qð obijcitur per illud Yſa. Ego lum ꝗ deleo ⁊c Dicẽdum ꝙ ſolus deus delet effecti⸗ ue: ſz foꝛmaliteꝛ delet ipa gra. deus aut nulliꝰ ẽ nec eẽ pẽ foꝛma ꝑfectiua:lʒ ſit exemplaris oĩm. 4 Ad illud qð obij citur.ꝙ ad hoc ꝙ res eẽt deo accepta nõ requirit᷑ nili di nina voluntas acceptãs ⁊c· dõm ꝙ bene poſſz dñs ſi vel let acceptare creaturã rõnalem.lʒ nõ eẽt infoꝛmata a eo mõ qͥ acceptꝰſibi fuit pᷣmꝰin ſiatu pꝛio:bᷣ plus cõgꝛuit diuine bonitati et hũane reꝑatõi gratificatõ ſiue iuſtifi catio gr̃a mediãte.¶ Ao illud qð obijcitur.q quia deus ẽ bonus boni ſumus ⁊c̃. Rñnſio.ꝙ nõ ẽ ſimile de bono et iuſio qtũ ad habitudinẽ cauſalẽ. Honũ eĩ ᷣm dyo. ẽ ſui diffuſiuũ.vñ in creatõe ſimile ꝓduxit.ſ.bonũ. nõ ſicẽ de iuſto niſi qui quatenꝰ bonꝰẽ. Pꝛe.cũ dĩ qꝛ deꝰ bonꝰ ẽ bo⸗ ni ſumꝰ: intelligit᷑ de bonitate nature. Quicqd eĩ a pᷣmo bono ẽ: bonũ ẽ: ⁊ hʒ naturã bonãũ.Heñ.j.Vidit deꝰcun⸗ cta qᷓ fecerat et erãt valde bona. Juſtus autẽ ĩ creatura dicit bonitatẽ additã nature:⁊ ꝓpter hoc argumẽtũ non valet. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ iuſtificatio ẽ ga quedam ⁊c̃.dðm ꝙ gea ſeipᷣa foꝛmaliter iuſtificat.Elñ ñ requirit᷑ alia gr̃a ad hoc.⁊ ita nõ ẽ ꝓceſſus in inſinitũ.ꝛeteꝛea. cũ gꝛa multipliciteꝛ dicat᷑ſ.habitꝰ.actꝰet ſiatus.iuſtili⸗ catio magis dicitur actus vel ſtatus in habitu gratie qᷓ habitus· iculus ſecundus Onſequẽter querit᷑.vtrũ ſit iuſtificatio medi ante gra inqᷓ̃tum gr̃a vel virtute inqᷓtũ virtu L te. Oꝛ gr̃a:videt᷑ ſic ad Ro.ix.Cuiꝰ vult miſe retur a quẽ vult indurat. IJbi loquit᷑ apłs de miſeꝛatõne collatõis gr̃e iuſtificãtis.vñ glo.aug.Si querumꝰ meri⸗ tũ obduratõis ⁊2 miſericoꝛdie. obduratõis meritũ inue⸗ nimus: miſcdie vᷣo meritũ nõ inuenimꝰ.qꝛ nullũ ẽ miſeri coꝛdie meritũ:ne gratia vacuet᷑ ſi nõ gratis donat᷑ ſ̊ me⸗ ritis redditur. ¶ Itẽ Ro.iij. Juſtificati gratis ꝑ gratiaʒ ipᷣius.Ecce ꝙ iuſtificatio fit ꝑ is g bera K.. B ſtificati ex fide pacẽ babemus.glo.iuſtificatio dĩ a iuſti cia generali:nõ ab illa que ẽ virtus ſpãlis vna cardina⸗ liũ.⁊ vt dictũ ẽ rõe qua aliqd requirit᷑ iuſte a ꝑte nꝛa:fi⸗ des aũt ẽ vatus. iuſtificatio fit mediante virtute.⸗ It iuſtus ex fide viuit Ro.j.ſed illo viuit iuſtus quo iuſti⸗ ficatur.quia in iuſtificatõe redditur vita ſpũalis. SIẽ vt habet᷑ a berñ. Limoꝛe vocamur:amoꝛe iuſtificamur iuſtificatio &̊ᷓ fit caritate que viꝛtꝰẽ.¶ Itẽ iuſticia virtꝰẽ. Juſticia aũt dicitur quie iuſtificari foꝛmaliteꝛ:& iuſtiſi⸗ 12 catio ſit mediãte virtute.¶ Itẽ querit᷑ cũ omẽs vᷣtutes ſi⸗ mul infundant᷑.quare reꝑatio peccatoꝛis magis nomia tur a iuſticia qᷓ; ab alia virtute? ¶ Itẽ iuſtificatõ dr eẽ ex fide:or eẽ ex caritate:dz eſſe ex iuſticicia ſilr ex gra:quõ bic?:¶ Itẽ aia dr viuere ex fide.ex caritate.ex iuſticia.ſic Ro.viij. habet᷑ ſuꝑ illud.Qui iuſtincat.glo. aĩa viuit ꝑ iuſticiã ſiłr ꝑ gr̃am:quõ bic:¶ Rñſio.dom ꝙ iuſtifica⸗ — tõe impij ania auerſa a deo gatificat᷑ o.ꝛ diſponit᷑ li. ar.ad recte oꝑandũ.inqtũ gratificat inſtiſicat᷑ mediãte gra.inq;tum diſponit᷑ ad recte oꝑandũ mediãte virtute ſicut ein impiusẽ inacceptꝰdeo.⁊ cũ hoc exercẽs ſe ĩ oꝑi bus cultui dei ↄtrarijs:ſic in iuſtificatõe impij duo fiũt. vnũ ẽ ꝙ iniuſtus fit acceptꝰ deo.alið ẽ ꝙ diſponit᷑ ad oꝑa cultus dei.⁊ licʒ potiſſimũ in iuſtificatõe ẽ fieri acceptũ teo qð fit mediãte gr̃a:nihilominus qtũ ad rõem noĩa⸗ tõis inſtificatio ꝓꝛius ẽ mediãte virtute ꝙᷓ gr̃a.¶ Ad il⸗ lud aũt qð obijcit᷑ ꝑ illud ad Ro.ꝙ cuiꝰvult miſeret᷑ ⁊c̃. 7 glo.ibidẽ. Dicẽdum ꝙ ibi nõ habetw᷑ ꝙ iuſtificatio fit a dro mediate gra:ſʒ ꝙ deus ſua gr̃a ⁊ miſericoꝛdia iu⸗ ſtificat:nõ meritis eiꝰqui iuſtificot᷑.¶ Si obijciat᷑ ð hoc qð dicit anſel. Somine ſi punis iuſte punis: ſi ꝑcis iuſie Ecis.ſi iuſtificãdo ꝑcit:⁊ ita iuſte iuſtificat. Põt dici qp iuſte fieri dr multipliciter. no mõ dĩ iuſte fieri qð fit ßm exigẽtiã meritoꝝ. ſᷣm ꝙ dicit berñ. iuſticia meꝛitũ reſpicit: miſericoꝛdia miſcdᷣiam intuetuꝛ. Alio mõ dr iu ſte fieri qð fit in ſolutõem ꝓmiſſi. Meemie.ix. Percuſſi⸗ ſti cũ abrabã fedus vt dares ei terrã cananei. Et. j. Et impleſti veꝛba tua qm iuſtus es. Ro.iij. Ut iuſtificeris ĩ ſermonibo tuis. glo.qui ſunt de ꝓmiſſione filij. Tercio mõ dr iuſte fieri.qð fit ſᷣm ↄdecẽtiã bonitatis.de H̊ anp. Si pcis dñe iuſtus es. qꝛ hoc ↄdecʒ bonitati tue.Et ſᷣm hũc modũ dicit aug. . vniuerſe vie dñi ſunt miſcdia 2 veritas.⁊ iuſticia ſicut ſumpta nõ ẽ ↄtraria miſcsie ſiue gre:ſimiliter nec iuſticia que ẽ de ſolutõne ꝓmiſſi repu⸗ gnat miſericoꝛdie di iuſtificãtis. Vñ glo. ſi uꝑ illud Ro. iij. Nũc aũt ſine lege iuſticia dei manifeſta ẽ.dicit. Juſti⸗ cia dei dẽ qua induit ip̃ᷣm impiũ:q miſericoꝛditer ð in⸗ fideli facit fideleʒ. Et poſt. IJdcirco iuſticia dei dr q̃ ma⸗ gis ꝓpꝛie videt᷑ dicẽda miſericoꝛdia.quia de/ ꝓmiſſiõe oꝛi ginez hʒ.⁊ cũ ꝓmiſſio dei reddit᷑:iuſticia dei dicet. ¶ Ad aliud qð dr ꝙ iuſtificati ſunt ꝑ gr̃am ipius.Dicẽduz.q; ibi ſumit᷑ gr̃a ꝓ fide.Iñ glo. ibidem.quia fide iuſtificati ſunt. Pꝛe.ſcriptura ↄfuſe ponit ꝓ gr̃a virtutẽ⸗ ecõueꝛſo quia ſoꝛte idẽ ſunt in ſubſtãtia:lʒ eẽ differãt. Pꝛet.quo⸗ cũq; mõ ſumant᷑ in iuſtificatõe ocurꝛũt.⁊ inde ẽ.ꝙ qñq; dicit᷑ iuſtiſicatio ex gr̃a.qñq; ex virtute:⁊ꝛ ſic põt ad alia rñderi.q¶ ARd hoc qdð querit᷑quare hec reꝑatio dr iuſtifi catio a iuſticia magis ꝙᷓ ab alia virtute. Gicẽdũ ꝙ in iu ſtificatõne qua ex impio fit pius:aliquid requirit᷑ ex ꝑte dei:aliquid ex ꝑte nza.Vñ berñ.deus tria oꝑat᷑ in nob. cogitare.velle.ꝑficeꝛe.pꝛimũ ſine nobis.ſecũdũ nobiſcũ terciũ ꝑ nos facit.ĩmitẽdo bonã cogitatõem nos pᷣuenit ĩmutãdo malã voluntatẽ ſibi ꝑↄſenſum nos iungit. ĩ mi ſirãdo cõſenſui facultatẽ ꝑ aptũ opus nr̃m:opus ſuũ in⸗ terioꝛ opifex innoteſcit.Ende illud idẽ qð dicebatur gꝛa tificatio er ꝑte dei. m ꝙ exigit aligd ex ꝑte hoĩs: dẽ iu⸗ ſtificatio.Eſt ei ibi motus li.ar.a cõtritio.⸗ intelligituꝛ de adultis iuſtificatis. Ytẽ pꝛima virtꝰẽ fides.cõſequen⸗/ ter ſpes caritas:poſtea virtutes moꝛales inter quas iu⸗ ſticia ẽ. TIñ quia cõplemẽtũ ẽ iuſticia totalis:ille ſtatus odjr iuſtificatio. Ael iuſtificatio dr a iuſticia generali: nõ abilla q vna ſpecialis cardinaliũ. ⁊ vt dictũ ẽ:qua ali q acquiritur iuſte a ꝑte nza.q¶ Sed iuſtificat᷑ puulꝰ. iu⸗ ſtiſicat᷑ paganus ? ſimiliter penitẽs.querit᷑ qᷓẽ differen⸗ tia in his..Rũſio.in his oĩbo requirit᷑ aliquid ex pte ho⸗ minis.nõ dico iuſtificati:qꝛ nõ ĩ puulo.i eo eĩ ſufficit fi⸗ As ecclie ad iuſtificatõem ⁊ paſſio xp̃i a qua baptiſmꝰ bʒ virtutẽ. In pagano vᷣo obediẽtia li.ar. ad credẽdum. In penitẽte vo nõ tm̃ obediẽtia li.ar. ad credẽdum: imo od recipiẽdum gẽam gratũfacientẽ cũ deteſtatõe peccati Vñ vlterioꝛ ẽ obediẽtia in penitẽte qᷓ ĩ pagano. vñ dicit iuſtificatio et in his ſm pꝛius poſteriꝰ.¶¶ Ao illud qð querit᷑ de modo vel differẽtia qua dr iuſtificatio eẽ ex ſi⸗ de ⁊ caritate ⁊c.Dicẽdũ ꝙ vt dictũ ẽ. in iuſtificatõe aĩa peccatrix efficit᷑ accepta deo oꝛdinata ⁊ diſti poſita. ꝑ graʒ aũt fit aia accepta deo:ꝑ fidẽ ⁊ caritatẽ oꝛdinata. Sʒz ½ fidẽ ꝙÿtũ ad cognitõem. p caritatẽ qᷓtũ ad affectiuã. ꝑ iu⸗ ſtici diſpoſita ꝙᷓtũ ad oꝑatiuã. Juſticia em ꝑficit aĩꝛam diſponẽdo ad recte oꝑanaũñ.nec in telligendo ꝙ diſponat diſpoſitõem q ẽ potẽtia:ſʒ q̃ẽ aptitudo ꝓpinqua: nihilo⸗ minꝰ vnaqueq; pdictaꝝ aiam ꝑficit: Iʒ bac alpꝛopꝛiatõe diſtinguãtur. ¶ Ao aliud qð querit᷑ de mõ vel differẽtia qua dr aĩa viuere rpᷣo gra vel fide ⁊c. Dicẽdum ꝙ gra ẽ qua viuit aĩa in ſua ſubſtãtia ſpũaliter. fides. caritos et iuſticia gbus viuit in ſuis viribo. Sicut em̃ vita ẽpꝛimꝰ actus viuẽtis ⁊ olij ſunt mediãte vita:ſimiliter gẽꝛa ẽ pꝛiö⸗ ma pfectio 2 pꝛimo viuificãs ipᷣam aĩam foꝛmalit᷑ fides ⁊c.mediãte gůa a qua viuificat᷑ aĩa in ſe ↄſequẽter:ꝑfici⸗ unt et viuificãt foꝛmaliter. vtpote qtum ad vires ipius oĩe ĩ oꝛdine ad ſuos actus ᷣm hũc modũ ⁊ diſſerẽtiã.ab ipᷣa eĩ vita prima a qua oĩa ⁊ cui oĩa viuũt:eſt vita ſpũał creature rõnalię:2 h̊ ex vnione cũ ip̃a. Gr̃a at vnit ipᷣaʒ ſubſtãtiam aĩe cũ ip̃a vita pꝛima q̃ ſeip̃a viuit. Iides aũt vnit ipam cũ ipᷣa inqtum ẽ veritas.2 H qtum ad cogni⸗ tõem. Caritas vnit cũ ea inꝙᷓtũ ẽ bonitas:⁊ Hᷣ qᷓtũ ad ef⸗ fectiuã. Juſticia vnit cũ ipa inqᷓtũ ẽ eq̃litas:ꝛ q̈tuz ad oꝑatiuã.Juſticia eĩ determinat᷑ in quadã rectitudine.qᷓ nõ exigit mediũ inter pꝛĩcipiũ pꝛimũ 2 finẽ vltimuʒ. Ex hac multiplici vnione ↄfoꝛmitatis cum vita pꝛima appꝛo pꝛiate loquẽdo:dr aĩa viuere ſic differẽter ab his.ſ. gr̃a fide ⁊c. Ferũtamẽ cũ dẽ aĩa viuit ꝑ iuſticiaʒ:intelligit ꝑ gr̃am que intelligit᷑ in iuſticia. In virtute eĩ in telligituꝛ iuſticia generał. In iuſticia at fides. In fide aĩ gr̃a. Uñ iuſticiã itelligit fides qᷓ poꝛ ẽ.⁊ ꝑ quã aĩa pꝛimo viuit. Pꝛima em̃ per fectio anime ſᷣm eẽ theologicum eſt gra⸗ tia. ¶ Krticulus tercius pꝛincipaliter rõe potẽtie vel ſapiẽtie vel boni⸗ atis. M rõe potẽtie:videt᷑.qꝛ magis ẽ iuſti⸗ ficare impiũ qᷓ creare celũ ⁊ terrã.q; vtrũq; ẽ aliquid de nihilo facere in ſuo genere.ſʒ hoc ẽ potẽtie ꝑ appꝛopꝛia⸗ tõem.ſ.de nihilo aliqd facẽ vel creare:g̊ ⁊c. ¶ Itẽ ꝙ rõe ſapiẽtie videt᷑ qꝛ iuſſificatio ẽ diuini cõcilij reuelatio.re⸗ uelatio at ad ſapiẽtiã ꝑtinet.̊ ⁊c. R ꝙ rõe bonitatis videt᷑ Ro.iij. Juſtificati aũt ex gẽa.gra aũtẽ bonitatis. Sſpũiſancto appꝛopꝛiat᷑.¶ Iteʒ ſumme n⸗ Onſequẽter querit᷑ vtrũ iuſtificatio ſit a deo ſibi ſimilẽ facere:hoc autẽ refert᷑ ad ſpiritũſctẽm ſio. ꝙ tota trinitas oꝑat᷑ ibi.⁊ aliqd ẽ qð reſ picit potẽtiã ⁊ aliꝗd qð ſapiẽtiã:aliqd qð bonitatatẽ.ſᷣm ꝙ de nõ eſſe in illo genere fit ibi eẽ:aſpicit᷑ potẽtia cuiꝰꝑ appꝛopꝛiatõ nẽ ẽ eẽ. ᷣm aũt ꝓ oꝛdinatũ:appꝛopꝛiat᷑ ſapiẽtie.ſm dᷣo acceptũ.qꝛ iuſtificari ẽ habere eẽ oꝛdinatũ: ẽ ſpũſſcti ꝗẽ bonitas ꝑ apropꝛiatõem.⁊ hoc patet ꝑ ipᷣas auctoꝛita⸗ tes que obijciunt᷑ ad hoc. embꝛum ſecundum VOnſequẽter querit᷑.vtrũ cũ hac requirituꝛ vniuerſalis expulſio peccati. O ſic:videt᷑ ꝑ hoc ꝙ tenebre peccati nõ pñt ſimul ſta⸗ re cũ luce gre.ij. Coꝝ.vj.Que ſocietas lu⸗ cis ad tenebꝛas.glo.nuila.ꝭ cã iuſtificatio fit niſi mediã te luce gre:cũ nulla ſit ſocietas lucis ad tenebras.vñ ad gfre infuſionẽ requirit expulſio vniuerſalis pct̃i.¶ Con⸗ tra.ſacramẽtum baptiſmi ſuſceptũ ĩ peccato habet effe⸗ ctum ſacramẽtalem:ſimiliter videt᷑ ꝙ ⁊ ſacramẽtũ peni⸗ tẽtie:ſed effectus penitẽtie ſacramẽtiẽ inſtificatio impij Gad hãc iuſtificatõem nõ requiritur vniuerſalis expul⸗ ſio peccati. ¶ Iẽ greg. ſup exoð. dicit de illo öbo Amos iiij. pluit dñs ſuꝑ vnã ciuitatẽ ⁊ ſuꝑ alterã nõ pluit.⁊ eã⸗ em ciuitatẽ ex ꝑte ↄpluit ⁊ ex ꝑte aridazʒ reliquit.Cuʒ —=õ — — — =,⸗ . imm Hſicet le veln nedi Nſe⸗ c⸗ n rpu⸗ nos 66 —.——————— ¶ Lueſtio ille qui ꝓximũ odit ab alijs vicijs ſe coꝛrigit.vna eadẽq; ciuitas ex ꝑte ↄpluit? ex ꝑte arida remanet:Jq; ſunt qdã q cũ quada vicia reſecãt ĩ alijs grauiter ꝑdurãt.& cũ coꝛ/ rectio vicioꝝ nõ ſit ſine infuſione gre qua iuſtificat᷑ im⸗ pius(eſt em̃ penitẽtia coꝛꝛectio male mẽtis) non videt᷑ ꝙ ad iuſtificatõem impij requirit᷑ vniuerſalis expulſio pec cati. ¶ Ieẽ albius ẽ qd ẽ nigro imꝑmixtiꝰ.vñ albedo ma gis accedit ad ſui terminũ. Fm ꝙ magis elongatur a ſuo ↄtrario. Similiter aliquis magis accedit ad terminum iuſticie. ſm ꝙ magis elõgatura peccato. Sʒ nullus in pꝛincipio iuſtificatõis ẽ ĩ termiĩo iu ſticie:̊ nec oĩno elõ⸗ atur a peccato.⁊ ita non ẽ vniuerſalis eypulſio peccati TE illun qd obijcitur pꝛimo ð boc. dom ꝙ nõ ? ſimi⸗ el ſacramẽto baptiſmi ⁊ ſacramẽto penitẽtie. Sacra⸗ mẽtũ eĩ baptiſmi accipit᷑ ſpũaliter ⁊ ſacramẽtaliter. vñ duplicẽ habet effectuʒ.ſ.ſpũalem qui ẽ remiſſio peccati: ſacramẽtalẽ.ſ.impꝛeſſionẽ caracteris.Penitẽtia at᷑ ac cipit᷑ tĩ vno mõ.ſ.ſpũaliter. Vñ ſicut in ſacramento ba⸗ ptiſmatis q;tum ad eſficaciaʒ ſpũalem tollũtur peccata ſiłr in ſacramẽto penitẽtie.⁊ ſic ibi aĩa:ſilr hic.Aliqꝗ tñ ponebãt ꝙ ficte penitẽtes accipiũt ſacramẽtuʒ penitẽtie ſacramẽtaliter: vere penitẽtes ſpũaliter:qð ego ñ video Ad verbũ greg.põt rñderi ſicut rñdet magr.iiij·ſentẽ. di. xv. dicẽs ſic. Illud gꝛeg. pluit dñs ⁊c.i¶ 2õ ad crimĩs veniã ſʒ ad oꝑis pet᷑i diſcretõez referẽdũ ẽ.vt eo paro ci⸗ uitatis dicat᷑ ↄplui.qꝛ ab actu et delectatõne peccati cui añ ſeruiebat mõ ceſſat: nõ ꝙ eius veniã habeat.vocatq; illa pluuia talis ↄſciẽtia qua ab oꝑe peti reuocat᷑: qꝛ ex fonte gre dei id coꝛdi inſtillat..¶ Ad illð qð addit᷑ ꝙ coꝛ⸗ rectioẽ pnĩa ⁊c.dðm ꝙ coꝛrectio ex ceſſatõe ab actu pec⸗ ti nõ ẽ penitẽtia:ſʒ illa que ẽ coꝛrectio male mẽtis. ¶ Ad illud qdð obijcitur ꝙ nullus in pꝛĩcipio iuſtificatõis elon gat᷑ oĩno a pcto ⁊c. Dicẽdũ ꝙ elõgari a pctio ẽ duoba mo — — dis.vel ꝑ elõgatõem ab ipſo peccato qᷓtum ad eẽ ipius: vł ꝑ elõgatõʒ ab ipis effectibo ſiue rliquijs pctoꝝ. Mtũ ad elõgatõem pꝛimo mõ ſumptã oĩno elõgat᷑ in pꝛĩcipio iuſtificatõis.i.in iuſtificatõe exiſtẽte pꝛimo mõ:nõ autẽ ad elongationem ſecundo modo ſumptam.de hoc ſupra ybi tactum eſt. ſi poteſt eſſe contritio de vno peccato tm̃. embꝛumtercimm VOnſequẽter queritur. vtrũ requiritur cum pᷣdictis motus li.ar.Circa hoc queruntur duo. Pꝛimum eſt ſi motus hmõi requirit᷑ Secundum ſuppoſito ꝙ ſic:cuius virtutis eſi motuue rticulus pꝛimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑtem affirmatiuaʒ Aug.Qui creauit te ſine te:nõ iuſtiſicabit te ſine te. ᷓ ad iuſtificatõem impij requirit᷑ ali⸗ toex ꝑte ipius. Sʒ ↄſtat ꝙ motus iſte nõ ẽ motꝰil⸗ liꝰquo ↄtĩgit mereri ⁊ demereri.i.li.ar.̊ ⁊c.¶ R berñ. deus ĩmittẽdo bonã cogitatõʒ nos pᷣuenit ĩimutado ma lã volũtatẽ:ſibi ꝑ ↄſenſum nos ↄiũgit.ↄiũctio ̊ iuſtifi⸗ cati cũ deo que fit ĩ iuſtificatõneẽ ꝑ ↄſenſum.gᷓ cooꝑante li.ar.¶ Jtẽ berñ.opus ſalutis dno requirit.ſ.deũ dantẽ et li.ar. recipiẽs. Sʒ li.aꝛ.ñ ẽ recipiẽs vt oĩno materiale nullo mõ cooꝑans:qᷓ ad opus ſalutis requirit᷑ li.ar.co⸗ opꝑans:⁊ ita motꝰli.ar. Itẽ idẽ pʒ ꝑ hboc ꝓꝙ iuſtificatio adulti qtum ẽ ex ꝑte ipᷣius in aliquo babũdat a iuſtici ꝑuuli.hec habũdãatia ẽ ꝙ̃tũ ad ↄſenſum adminꝰ. Cõ⸗ tra.deus iuſtificat ꝑ gram.fidẽ.caritatẽ ⁊ iuſticiã q̃ vir⸗ — gs mo R tutes ſunt. Sʒ dᷣtus ẽ bona qualitas mẽtis qua de ꝰ oꝑat᷑ ĩ nobis ſine nobis:& iuſtificamur ſine aliquo qð fit a no bis.! It ĩ iuſtiſicatõe accedit hõ ad deũ.Sʒ ioh.vj.e mo venit ad me niſi pꝛ qui miſit me traxerit eũ:ſʒ traciꝰ ẽ motꝰ violẽtus.liberũ at᷑ arbitriũ trabi nõ põt.Iñ Se neca.Generoſus eſt animꝰnaturaliter ð ptatem recalci⸗ lxxij trãs. duci põt: trabi nequaqᷓ;. in bmõi tractu ñ cooꝑat᷑ ſiue mouet᷑ li. ar. ¶ It agẽs infinite potẽtie ẽ potẽtiſſime ogẽs.vñ potẽtius agit qᷓ aliqð creatũ. Sʒz agẽs creatuʒ vt lux expellit ſibi incõtingẽs.ſ.tenebrã ſine aliq̃ cooꝑa tõe ex ꝑte ſuſceptibilis.ſ.aeris:ſimiliter videt᷑ de poten tiſſimo oꝑatoꝛe ꝙ expellit incõtingẽs ſibi.ſ.tenebrã pec⸗ cati ſine aliqua cooꝑatõe ex ꝑte nra.¶ Itẽ motus iſte li. ar. aut ẽ meritoꝛiꝰet infoꝛmatꝰ gra:aut nõ.ↄſtat ꝙ ẽ:cuʒ ſit motus virtutis gratuite vt pʒ er dictis.ſʒ omnis ta⸗/ lis motus ẽ ↄſequens iuſtificatõem ⁊ gram.ꝭ et ille iuſti ficatõem ſequit᷑.ſʒ qdð ſequit᷑ ad aliud eẽntialiter nõ reg⸗ rit᷑ ad ipᷣm vt cã: male ponit᷑ inteꝛ iuſtificãtia ¶ Rñnſio dõm ꝙ in iuſtificatõe adulti requirit motus li. ar. nõ di⸗ co tñ ꝙ li.ar. cooꝑantis:ſʒ obediẽtis ad oↄſenſum. 126 eĩ — datur gratia iuſiificãs nolenti recipeꝛe ſiue diſſentienti. Ao iülud quod obijcitur. ꝙ deus opatur in nobis vir tutẽ ſine nobis c. dõm ꝙ hoc intelligitur ſine nobis ſił facientibuo:non tamẽ ſine nobis.ſ.adultis conſentienti⸗ bus ſine obediẽtibus ad cõſenſum.¶¶ Ad illud quod obij citur.ꝙ tractuo ẽ motus violentus ⁊c.dðm ꝙ ẽ tractus violẽtie ſiue coactõis:⁊ H̊ mõ ñ trahit᷑ li.ar. nec dens ſic trabit.2 ẽ tractus inductõis: ⁊ hoc mõ trabit deus qñq; terrẽdo qñq; ꝑcutiẽdo ⁊ alijs modie:a ſic inducit ↄſenſũe ⁊ de nõ volũtario facit volũtariũ.Iñ berñ. Wenignus pater ꝗ oẽs vult ſaluos fieri.nullũ iudicat ſalute dignũ quẽ ante nõ ꝓbauerit volũtariuʒ. Aliqñ tamẽ terret aut ꝑcutit vt faciet volũtariũ:nõ vt ſaluet inuitũ.quatenus de malo in bonũ mutet volnntatẽ:trãſſerat non auferat libertatẽ. Eñ in h̊ tractu ẽ aliquid pꝛimo qð di eſt.ꝑ qð trahitur iuſtificãdus in ↄſenſum ? in ↄſenſu iuſtiſicatur Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ deus ẽ potẽtiſſime agens c. Di cẽdum ꝙ motus li ar. nõ requirit᷑ in iuſtificatõe ꝓpt im⸗ potẽtiam ex ꝑte dei:ſʒ ꝓpter incõgruẽtiã ĩ agẽdo.dñs em̃ in oꝑando nõ oĩno oꝑat᷑ ſjm infinitateʒ potentie ſue:ſed ſm decẽtiam ſue ꝓuidẽtie ⁊ ↄgruẽtiam ſuſceptibilis.vñ qꝛ li.ar.ſiue volũtas libertate quadã gaudet a ſua cõdi tõe:libera dico et in agẽdo et in recipiendo:decet deum ißi ↄgruit.ꝙ nõ detur illi gra ſiue iuſticia niſi ↄſentiat Mõ em̃ deceret neq; ↄgrueret ꝙ illi qd ↄditũ ẽ in oĩmoda libertate a coactõe ꝙ a ſuo ↄditoꝛe cõpelleret᷑ ad alicuiꝰ gratuiti ſuſceptionẽ.¶ Ad illud qð vltimo querit᷑. Dicẽ dum ꝙ hoc argumẽtũ nõ valet.iſte motus ẽ infoꝛmatus gẽa. ſequit᷑ iuſtiſicatõem. quia bec quatuoꝛ ſimul ſunt tꝑe licet nõ natura. ¶Articnlus ſecundns NRanoe querit᷑ cuius virtutis ſit li.ar. oĩs eĩ motꝰ meritoꝛiꝰ ẽ motus alicuius virtu is. Oꝛ af ſit motꝰfidei:vidĩr act.xv.dẽ. Nide puriſicãs coꝛda. Vñ videtur ꝙ motus oꝑans ad purga tõem que fit ad iuſtificatõem impij ſit motus fidei.q¶ berñ.amoꝛe iuſtificamur.g̊ motus li.ar.ꝑtinẽs ad iuſti⸗ ficatõem ẽ ex virtute caritatis.¶ Itẽ ſine ſpe ñ iuſtifica⸗ bitur quis.qᷓ ſi ad iuſtificatõem requirit᷑ motꝰli.ar.mo⸗ tus iſte erit a virtute ſpei.¶ Itez iuſtificatio ꝑ ſe ⁊ ꝓpꝛie d ⁊ ẽ a iuſticia motus.ꝭ li.ar.cooꝑans ad inſtificatõʒ z virtutis iuſticie.¶ Itẽ timoꝛ dñi expellit pctm Ecẽi.j. ex h̊ videtur ꝙ motꝰli.ar.cooꝑans ad lten pcti q̃ fit ĩ iuſtiſicatoe:dʒ eẽ motꝰtimoꝛis¶ Rnſio.dicũt ꝗdaʒ ꝙ motꝰli.ar. ſᷣm ꝙ bic ſumit᷑ nõ ẽ vtꝰvirtutis anie ſiue potẽtie ſicut motꝰterrẽdi vel diligẽdi ⁊ hmõi: ſʒ pluriuʒ ſiẽ dz de frui et vii ꝙ nõ determinant᷑ pciſe circa vnã vir⸗ tutem aĩe:ſʒ circa plures.ſimiliter ẽ de motu iſto qui eſſt in deũ et in peccatum. vnde motus li.ar.Fm ꝙ bic ſumi⸗ tur neq; ẽ pᷣciſe vis intellectiue:neq; affectiue:neq; elici⸗ tur pꝛeciſe imperio fidei neq; imperio amoꝛis vel timo⸗ ris:ſed exit in eſſe ex intellectu fide illuminato: et timo⸗ re declinante a malo:et amoꝛe accẽdente ad bonum: et ſpe eleuante ipſum intellectum ad celeſtia. Elnde mo⸗ tus iſte ſcdᷣm ꝙ eſt in deum:eſt motus affectus timen⸗ — NM tis et diligẽtis ex intellectu fide illuminato. oſlẽdẽte ꝗð timẽdũ quid ſperãdũ ſit et amandũ. ſᷣm ꝙ ẽ in peccatuʒ ẽ affectus ↄtemnẽtis ⁊ deteſiãtis peccatũ er intellectu fi e üllum inato:oſtẽdẽte quid deteſtãdũ ⁊ aſi pernãdũ ⁊ de quo dolẽdum. Añ motus li.ar.ſm ꝙ hic ſumit᷑ nõẽ mo tus ſimplex. ſicut motus credẽdi vel diligedi:ſʒ opoſitꝰ. ¶l His ſuppoſitis patʒ rñſio ad queſita.qꝛ rõe qua ẽ mo⸗/ tus cõpoſitus nõ elicitur vna vi aie.neq; vnius viꝛtutis gratuite impio exit in eſſe:ſed pluribo ↄcuꝛꝛentibo vt ta⸗ ctũ ẽ. Vel põt aliter dici ꝙ ẽ motus ſidei ꝑ appꝛopꝛiatõʒ qᷓuis pluribo ↄcurrẽtibo d:hmõi appꝛopꝛia tõnis rõ eil ꝙ ſides ẽ pꝛima virtutũ:⁊ ꝙ pꝛimꝰaſſenſus veritatis ſi⸗ ci ẽ.eo eĩ ꝙ iuſtificatio ẽ pꝛincipiũ eẽ gratuiti 2 pfectl: ↄuenit ꝙ motus li.aꝛ.oꝑantis ad iuſtincatõem ſit ipius virtutis q̃ ẽ pꝛima ĩ oꝛdine virtutũ.⁊ q; ad iuſtificatõem requirit᷑ aſſenſus ex ꝑte iuſtificati:cõuenit ꝙ motꝰ li.ar. cooꝑans ſit virtutis fidei cuiꝰẽ ꝗpꝛie et ꝑſe aſſenſus veꝛi tatis.Alia aũt ↄcurrẽtia ad iuſtificatõem nõ impediũt an motus iſte ſit motꝰfidei:cũ ipᷣa ſit pꝛima virtutũ ⁊ q̃i fundamẽtũ.⁊ cuiꝰẽ ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe aſſenſus veritatis. & at iuſtificatõ ſit ex fide.habet᷑.v.ad Ro.Dicit᷑ eĩ ibi. Juſti ſicati ex fide pacẽ habeamꝰad deũ.vbi oñdit᷑ ꝙ iuſſifica⸗ tio a malia cõmiſſis nõ erat ab oꝑibo legis ſᷣ a fide. Nembenum nartum Onſequẽter querit᷑ quare q̃tuoꝛ requirun tur ad iuſtiſicatõem impij ⁊ nõ plura.hec quatuoꝛ ſunt motꝰli.ar.infuſio ge. ↄtritõ remiſſio peccati.⁊ ſumunt᷑ a pᷣo.vᷣm mgzos Cõmoniſti terrã:ecce infuſio gr̃e.ↄturbaſti eã.ecce ↄtri⸗ tio.ſana = remiſſio.quia cõmota eſt:ecce motꝰli.ar.¶ aũt hec quatuoꝛ exigantur: videt᷑ in ꝑte ex pᷣtactis.⁊ videt᷑ ſic.Ro.viij.ſuꝑ illu iuſtificatõnem. glo.i.remiſſionẽ peccatoꝝ.ꝗᷓ remiſſio peccatoꝝ ẽ in iuſti ficatõe.Itẽ Ro.j.Gra et pax.glo.gra remiſſio pctoꝝ·ꝗqᷓ gre infuſio neceſſaria ẽ. Itẽ pᷣs.Coꝛ ↄtritũ ⁊ humiliatũ ⁊c̃.glo.ſpũs ↄtritus ẽ ſacrificiũ qͥ peccata ſoluunt᷑. con tritio erigitur ad iuſtificatõʒ. Itẽ ꝙ motus li.ar.exigat᷑ videt᷑ ex dictis.⁊ etiã ſic.us quãtũ ẽ ð ſe:ſemꝑ ſe habʒ vnifoꝛmiter. VUnde Yaco.j.apud quẽ nõ eſt trãſmutatio neq; viciſſitudinis obumbratio. vñ ꝙ peccatoꝛ adultus mõ iuſtificetur ⁊ nõ pꝛius:hoc nõ ẽ pter diuerſitatẽ ex pte dei. erit igit ex aliq diuerſitate ex ꝑte hois: ſed nul⸗ la diuerſitas videtur in ipo niſi ſolũmõ moꝛꝰ arbitrij eiꝰ ꝗ pꝛio fuit diſſentiẽs a deo:poſtmodũ ↄſentiens ⁊ habẽs motũ in deũ.ꝗᷓ cũ pꝛiꝰ nõ fuerit iuſtificatꝰſʒ poſtmodum pʒ ꝙ neceſſarius fuit ille motꝰ.¶E plura aũt requirũt᷑ videtur ſic.Greg.timoꝛe vocamur amoꝛe iuſtificamur. Samoꝛ requiritur. Itẽ hug.de ſancto vic.Cũ dico bonũ dico virtutẽ.cũ iuſtũ meritũ.cũ ↄuerſum dilectõem. cuʒ verũ gloꝛificatõem: ⁊ ita in ↄuerſione requirit᷑ dilectio. Itẽ act.xv. INide purificãs coꝛda eoꝝ:ꝗ fides requiritur Iẽ pꝓuerb.xv. Per timoꝛẽ dñi declinat oĩs a malo. gti⸗ moꝛ requirit᷑.¶ Eèꝛ aũt aliq̃ iſtloꝝ ſufficiãt ad inſtificatõ nẽ ⁊ nõ oĩa requirant᷑: videt᷑ ſic.Cõtritio ex li.ar. et gr̃a oꝛtũ habet.vñ in eſſe ſuo duo cernit.quoꝝ vnũ ẽ gratia gratũſaciẽs: ſuꝑflue axponit infuſio. It ſi infuſio gẽe aliquã hic bʒ neceſſitatẽ h ẽ ꝓpter eius oꝑatõem in ania Sed nõ opat᷑ qñ nõ ẽ.hoc pʒ ꝑſe et ꝑ beatũ dyoni.in ec cleſiaſtica hierarchia de baptiſmo. qñ ẽ.ſʒ ſuũ eẽ ẽ ĩ el⸗ ſe ſubiecto.cũ aũt nõ ẽ ↄſtat ꝙ nõ agit in ꝗpꝛio ſubiecto. ſcʒ in aĩa:nec cũ ineſt:ineſt culpa. nõ agit in culpã.q̊ ñ ẽ neceſſaria eiꝰinfuſio maxime ad iuſtificatõem.⸗¶: Stem videt᷑ ꝙ ſuꝑfluit ↄtritio.ſufficit eĩ ad iuſtificatõem infu⸗ ſio gre cũ motu li.aꝛ.quo aĩa mouet᷑ in deũ ⁊ cũ peccati erpulſione. Iteʒ cũ aia nõ poſſit ſimul ⁊ ſemel moueri diuerſis motibo.ſi ↄtritio ⁊ motus li.ar.ſint motꝰdiuer ſi:nõ ↄcurrũt ad iuſtificatõezʒ impij.Si ſunt idẽ:qᷓ alter ſuꝑfluit. O aũt nõ poſſit aia moueri diuerſis motibus ſimul pʒ.quia pła ſimul intelligeꝛe nõ pt᷑ ſiᷣm phᷣm. Pꝛe. motus iſie ẽ fidei vt dictũẽ: motꝰ cognitiue: motus oĩ otritoõiosẽ ipius affectine.ſʒ nõ ſimul mouet᷑ aia motu cõ tritõis ⁊ affectõis:ĩmo ẽ diſcurſus ab vnoĩ alterũ: ergo 2 vnũ ẽ pꝛius tꝑe qᷓ aliud.¶ Itẽ ex quo infuſa gra neceſſa⸗ rio expellit᷑ peccatũ.videt᷑ ꝗ exiſtẽte infuſione gꝛatie ſuꝑ ſluit apponẽ expulſionẽ ann Ker põſio.dom ꝙ de nõ iuſtificat nos ſine nobio ↄſentientibo. de adulto dico. opoꝛtet ̊ ꝙ aliquid ſit ex ꝑte ðᷣi et aliquid ex ꝑte nr̃a. In iuſtificatõe eĩ ſunt duo termini.ſ.a malo et ad bonũ.vñ ex ꝑte di requirit᷑ aliqd ex ꝑte termini a quo:⁊ aligd ex ꝑte termini ad quẽ.ſimiliter ex ꝑte nr̃a.⁊ ita duo ex pte dei ? duo ex ꝑte nr̃a.Ex ꝑte vo di reſpectu termini ĩ quẽ eſt infuſio gre:reſpectu termini a qͥ remiſſio pcti. Ex pte nr̃i remiſſio termini ĩ quẽ ẽ motꝰ li.ar.reſpectu termini a qͥtritio que eſt deteſiatio peccati.li.aꝛ.aũt cũ ſit facul tas volũtatis ⁊ rõnis:oʒ ꝙ et rõ infoꝛmetur ⁊ voluntas rõ aũt fide infoꝛmatur.i.gratia ad intelligẽdum:volun tas aũt dilectõe.i.gratia ad diligẽdum. Vñ dicit᷑ ꝙ fide et amoꝛe iuſtificamur.⁊ ꝓpter bec duo qñq;ʒ dꝛ ꝙ fide iu⸗ ſtifſicamur: qũqʒ aũt ꝙ amoꝛe. Infuſio gre ad intelligẽ dũ ẽ fides:infuſio ge ad volẽdum ẽ amoꝛ.4¶:. Ex his ptʒ in ꝑte rñſio ad ea que videbant᷑ oñdere ꝙ amoꝛet ſides exquo illis iuſtiſicamur:debẽt cõnumerari inter ea que requirũtur ad iuſtificatõem.ſaõ eĩ debẽt ↄnumerari di⸗ ſtincte:quia intelligũtur in infuſione gr̃e. Quod em̃ di⸗ citur ꝙ fide et dilectõe iuſtiſicamur:intelligit᷑ de grẽ̃a ad intelligẽdũ et ad diligẽdum.q Ad hoc qð obijcitur de ti⸗ moꝛe.dico ꝙ timoꝛ ẽ pꝛicipiũ remotũ.ꝗa ex hoc ꝙ penaʒ timet infeꝛni:dſiſtit ab actu peccãdi.ſ̊ nõduʒ iuſtificat᷑ Sʒ poſt incipit moueri in teũ ꝑ amoꝛẽ:⁊ tunc iuſtificat᷑ et ſic timoꝛ ẽ pꝛincipiũ remotũ:omoꝛ po ꝓpinquuzʒ.4.·Ao illð quod obijcitur ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ infuſio gr̃e ſuꝑfluit ex quo ↄtritio duo ↄcernit.quoꝝ vnũ ẽ gr̃a. Dicẽdũ ꝙ gr̃a ẽ generał cã inſtificatõis. Vñ ſi hõ nõ eẽt lapſus:adbuc gram iuſtificaretur:ſʒ iuſtificatio generaliter ſumpta qua fit bõ iuſtus.nõ dico q hõ lapſus iuſtificatur:nõ re⸗ quirit ptritõem quã neceſſario requirit iuſtificatio im pij Itrt qð cũ tangunt᷑ ea que regꝗrunt᷑ ad iuſtificatõʒ impij nõ ſuꝑflue cũ infuſione gre ponit᷑ ↄtritio.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ gꝛa eſt accidẽs ⁊ ita nõ agit in eiꝰ ſubiecto ⁊c̃. dðm ꝙ licʒz in iuſtiſicatõe nõ agat in ſubſtãtia aie:tamẽ agit in ip̃a delẽdo culpã foꝛmaliter loquẽdo ⁊ inhabilitã do ad bonum. ¶ Ad hoc qð obijcitur ꝙ qñ ineſt nõ ineſt culpa ⁊ ita nõ agit in culpã ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſimul tpe ineſt ⁊ expellit culpã:nõ tñ ineſt pꝛiuſq culpã expellit. Scõᷣm em̃ oꝛdinẽ naturalis intelligẽtie pꝛimo ẽ a ſua cã.ſ.deo. ſecũdo culpã expellit.tercio aiam infoꝛmat. Simul tam infundit᷑ gratia et expellitur peccatũ: aliteꝛ eĩ ẽ in illis qᷓ ſubito fiunt et ſucceſſiue. In illis eĩ q̃ ſucceſſiue inducun tur pꝛius expellitur vnũ cõtrariũ qᷓ; aliud generatur.ſed vbi ſubita ẽ inductio alicuius ineſſe:ſimul tge pt eẽ gene ratio vnius ⁊ coꝛruptio alterius:⁊ ſic ẽ hic.qꝛ nõ eſſe pec cati ẽ er pñtia gratie.¶ Ad illud qð dicitur.ꝙ tria ſuffi⸗ ciũt ſine ptritõne.dðᷣm ꝙ ẽ ↄtritio ſacramẽtalis ⁊ ẽ dtri⸗ tio ſatiſfactoꝛia.ad alicuius aũt iuſtificatõem in habitu id eſt ad hoc ꝙ quis qui fuit impius ſit iuſtus ſufficiunt tria ſine ↄtritõe ſacramẽtali:ſʒ ad hoc ꝙ fiat iuſtus ſiue iuſtificet᷑ nõ ſufficiũt.qꝛ nũꝗqᷓ iuſtificat deus ſine ptritõe quia nec gram infundit nec culpã tollit. Si aũt ↄtingẽt illa tria ↄcurrere in aliquo ſine otritõe: ↄſtat ꝙ iuſtifica⸗ tus eẽt ſed nõ cõtingit.¶ Adillud quod obijcitur ꝙ aĩa nõ mouetur ſimul et ſemel diuerſis motibus ⁊c̃. Dicen⸗ dum ꝙ verum ẽ de motibo diſpatis ⁊ incõgꝛuẽtibo:ſʒ iſti ſunt tales quoꝝ vnus nõ poteſt eſſe ſine reliquo ꝓut ca⸗ dunt in iuſtificatõe impij:quia nõ poteſt eẽ doloꝛ de pcto doloꝛ dico infoꝛmatus gr̃atia:ſine aſſenſu gẽe. Ad illð qð obijcitur. ꝙ nõ ↄtingit ſumul intelligere plura.Dicen dum ꝙ hoc nõ eſt verũ.niſi eĩ plura caperent᷑ ſimul abi⸗ tellectu: deꝑiret collatio ⁊ iudiciũ vt ẽ plurimoꝝ. at dicit phᷣus ꝙ nõ ↄtingit intelligere plura.intelligitur * — – —–— , N e Nit fca⸗ gis ſeen⸗ i 1cn en 6 in cbe gi ¶ Nueſtio intellectu ꝗq ẽ acceptio pꝛincipioꝝ. Intẽdit eĩ pᷣs oñde⸗ re differẽtis inter intellectũ 2 ſciam: ſm ꝙ intellectꝰẽ ac⸗ ceptõ pꝛincipioꝝ⁊ ſcia ↄcluſionũ. Vñ qꝛ ſcia ẽ acceptio ↄcluſionũ ⁊ etiã pꝛĩcipioꝝ:intellectus pꝛincipioꝝ tim̃·in bac rõe dicit qð ẽ intelligere vnũ ſolũ:ſciꝛe pla.ex h̊ͥ non ſegt ꝙ nõ poſſunt plura intelligi ſil. pt᷑ &ĩa moueri di⸗ uerſis motibo qñ vnꝰad alterũ oꝛdinat᷑imo neceſſe ẽ qn q;. nõ em pt quis diligere aligd niſi ↄgnoſcat illud: et ſit oʒ moueri motu cognitõis 2 dilectõis.ſimiliter ẽ de vidẽ frui⁊ alijs płibo.¶ Ao ̊ qð obijcitꝙ aĩa nõ mouet ſil motu affectõis et cognitõis.ĩmo neceſſe ẽ diſcurſum eſſe ab vno ad alterũ. dom ꝙ nõ ẽ neceſſe ꝙ ſꝑ fiat diſcurſus „ „ — — tꝑalis:ſʒ ſufficit diſcurſus cauſalis.cognitio ei ẽ cã dile⸗ ctõis. AUñ cognito aliqͥ ⁊ dilectõe cauſante cognitõem lʒ anteꝙᷓ diligeret᷑ neceſſaria erat cognitio et affectõ: nõ tñ ẽ neceſſe ꝙ qñcũq; afficiat᷑ aĩa circa illud ꝙ fit diſcurſus tꝑalis ab illo cognito ad illð dilectũ.ſʒ ſimul tꝑe eſt co⸗ gnitio et affectio. ¶ Ad vltimũ doᷣm. ꝙ in enumeratione quatuoꝛ dictoꝝ enumerãt᷑ ea q̃ vniuerſaliter ↄcurr̃t ad iuſtificatõem ⁊ lʒ ad infuſionẽ gẽe neceſſaꝛio ſequituꝛ de letio culpe: nõ ꝓpter boc hac expꝛeſſa expꝛimit᷑ illa: lʒ ſit oſequenter intellecta. NMueſtio.lxxiij.de oꝛdĩe eoꝝ que requirunt᷑ ad iuſtiſicatõem impij. quitur de oꝛdine eoꝝ q̃ currũt ad iuſtificatõʒ impij.Ciꝛ⸗ ca hoc querunt᷑ płla. Pꝛimũ ẽ de oꝛdine infuſionis gr̃e ad alia tria. Secũdũ eſt te oꝛdine motꝰli. ar. ad otritõz. Lerciũ te oꝛdine ↄtritõis ad expulſionẽ pcti. ¶ Membꝛum primum NIrca pꝛimũ querit᷑ pꝛimo de oꝛdine infuſi onis gr̃e ad motũ li.ar. Secũdo ad contri tionem. Tercio ad peccati expulſionem. rticulus pꝛimus Verit᷑ ̊ pꝛimo an infuſio gr̃e pᷣcedat motũ li. ar. e ſic:videt᷑.qꝛ motꝰli.ar.iĩ deũ nõ ẽ meri⸗ toꝛius niſi ipᷣm li.ar.ſit gra ĩfoꝛmatũ.q̊ ſi mo⸗ li· ar. de hic intẽdit᷑ ẽ meritoꝛius.qð pʒ qꝛ alit ñ oꝑa⸗ ret᷑ ad iuſtificatõem:oʒ ꝙ ſit a li.ar.ga infoꝛmato.ꝗ in⸗ fuſio gr̃e pᷣcedit motũ hmõi.i¶ Cõtra.adulto inſtificãdo nõ infundit᷑ gra niſi moueat᷑ in deũ motu ↄgnitõis ? affe ctõis.QAiſi eĩ recognoſcat deũ pctoꝝ indultoꝛeʒ.⁊ et᷑ ſꝑet aliquo mõ ab eo obtinere veniã: nõ infundit᷑ ei gra gra⸗ tũfaciẽs.ᷣ motꝰli.ar.pcedit gre infuſionẽ.⸗¶l SItẽ qñ aliq duo ↄcurrũt ad aliqð vnũ cplendũ.quoꝝ vnũ ẽ materi ale aliud foꝛmale.pꝛiꝰnatura ẽ illud qðẽ materiale:qᷓ il lud qð ẽ foꝛmale:ſʒ grẽ̃a et motus li.ar.oↄcurrũt ad mani feſlatõem impij.⁊ gra ẽ foꝛmale:motꝰli.ar.materiale.q pꝛiꝰẽ motꝰli.ar.qᷓ; gra.¶ Itẽ motꝰli.ar.ĩ deũ eſt virtutis iuſticie hᷣ eĩ exigit iuſticia ꝙ aĩa moueat᷑ ĩ deũ.⁊ ꝙᷓ̃tuʒ ad cognitiuã 2 afſectiuã ⁊ ĩ oĩ ſtatu. Sʒ iuſticia ⁊ Ga ſimul ſunt. nec vnũ ? ſine alio: ſił ẽ infuſio gr̃e cũ motu li.ar. KRñſio.ꝙ motꝰli.ar.qnq; eſt a gra gratiſdata: qñq; a gra gratũſaciente.qñq; eĩ mouet᷑ peccatoꝛ ĩ deũ recogitã do dei miſericoꝛdiã ⁊ q;ꝛtũ ad indulgẽtiã pctẽoꝝ ⁊ q;tum ad munificẽtiã alioꝝ beneſicioꝝ.⁊ etiã qtũ ad erectõeʒ ꝑ ſpem:⁊ boc ex gůa gratiſdata.⁊ ex hac recogitatõne et erectõe pᷣparat ſe ad Ram ſuſcipiẽdã.motꝰaũt hmõi nõ ẽ ille qui ẽ vnũ de q̃tuoꝛ q̃ dicunt᷑ ↄcurrere ad iuſtificatõ⸗ nẽ impij:ſʒ potiꝰilla ꝗẽ infoꝛmatꝰgra gratũfaciẽte. Vñ illũ pᷣcedit infuſio gr̃e adminꝰ pꝛioꝛitate nature.¶ Ad il lud ꝗ̊ᷓ qð obijcit᷑ ꝙ adulto iuſtificãdo nõ infundit᷑ gratia niſi moueat᷑ ĩ deũ ⁊c.dvᷣm ꝙ h̊ ẽ verũ. ſʒ iſte motꝰ aliuo ẽ ab illo ꝗ ẽ vnũ de q̃tuoꝛ pᷣdictis.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ matiale pᷣcedit foꝛmale ⁊c̃.dðm ꝙ motꝰli.ar.ꝗ ẽ vnuʒ lxxuij. de q̃tuoꝛ pᷣdictis nõ ẽ ita mat᷑iale ꝗn ſit foꝛmale.nõ eĩ eſt oĩno materialis cũ ſit gratuitꝰgẽa gratũfaciẽte.õ em̃ noĩat ſolũmodo eẽ motꝰ:ſ̊ motus gtuiti.Pꝛe.eo ꝙ ocer nit eẽ motꝰcũ infoꝛmatõe gre:natura ſubſequit᷑ infuſio⸗/ nẽ gre.¶ Uo vltimũ dðᷣm. ꝙ licʒ ſił ſint gra et iuſticia:ñ tñ motꝰiuſticie ⁊ Ga.vt eĩ tactũ ẽ.gẽa ẽ viuificans ipᷣam aĩam ĩ ſe:iuſtlicia ẽ ĩam oꝛdinãs ad actꝰĩ ſuis viꝛibo.vñ lʒ ſił ſint tꝑe:nõ ſimul ſunt natura.ſic̃ nec ſimul ſũt pꝛi⸗ mꝰactꝰq ẽ vita:⁊ alij actꝰꝗ ſunt vita mediãte. Pꝛe.non intelligo ꝙ ſit motus iuſſlicie niſi im ꝑatiue: ĩmo potius eſt a fide eliciẽte:cuiꝰẽ ꝓpꝛie aſſentire veritati. — rticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ de oꝛdine infuſionis gr̃e ad ↄtritõem.⁊ videt᷑ ꝙ infuſio gꝛe ſit pꝛioꝛ cũ Vtritio ſit motꝰmeritoꝛiꝰ:⁊ h̊ mediãte gratia gratũfaciẽte.¶ Iẽ ĩ oĩ genere actꝰ generale ẽ actꝰ pᷣm⸗ pꝛius ẽ qᷓ actꝰſequẽs.ſic ſciẽtia pꝛius ẽ q ↄſiderare.ſq p/ mus actꝰgr̃e ẽ infoꝛmare ſiue gratificaꝛe:actꝰſequẽs eſt mouere ad dolẽdũ ex quo ẽ ↄtritio.ẽ eĩ ↄtritio a gra ⁊ li. ar.ᷓ pꝛiꝰẽ infuſio gre qᷓ ↄtritio.¶ Item ĩ oĩ genere entis creati pꝛiꝰẽ eẽ qᷓ moueri.ꝓpter qð dr̃ ꝙ angeli nõ ſimul fuerũt mali ⁊ creati.qꝛ pꝛiꝰopoꝛtuit ꝙ haberẽt eẽ qᷓ; mo⸗ uerent᷑ bene vel male. cũ in eẽ ipᷣius gr̃e ſit ip̃am eẽ:pꝛi us erit ipᷣa ĩ aĩa qᷓ ꝑ ißam mam moueat᷑.ſʒ ↄtritio ẽ mo⸗ tus a gra: Eeöen in ꝑpetratõe pecti ſunt duo.cõ⸗ uerſio ad bonũ 'm nũc:⁊ auerſio a bono ſimplicit᷑ ⁊ eteꝛ no.xõe delectatõis ex ↄuerſione ad bonũ vt nũc:requirit᷑ ↄtritio ĩ iuſtificatõe.rõe auerſionis a bono ſimplicit:re quiꝛit᷑ gra.ſʒ ĩ ꝑpetratõe peccati pꝛioꝛ ẽ cõnerſio. qꝛ ẽ cã auerſionis. in iuſtificatõe pꝛiꝰ euʒ eẽ illõ qð rñdet.ſ. ↄtritio.¶ Itẽ ſecus ẽ de oꝛiginali pcẽo ⁊ actuali.qꝛ h pec catũ ẽ ↄtractü actu alieno:illud ẽ ꝑpetratũ actu ꝓpꝛio.ſʒ qꝛ oꝛiginalis culpe nõ ẽ cã actꝰ ꝓpꝛiꝰ ̊ alienꝰ. ꝓpter h̊ il⸗ lud qð ẽ pꝛimũ et pꝛicipale remediũ ẽ ab alio: ſimilit vi⸗ detur ꝙ pꝛimũ et pꝛĩcipale remediũ pcti ꝑpetrati actu ꝑ pꝛio dzʒ eẽ ab illo ꝗẽ ꝑpetratoꝛ ipᷣius.̊ aũt remediũ ẽ cõ tritio potiſſime:⁊ ita dʒ eẽ pꝛiꝰoꝛdine ⁊c.ql Stẽ ſi infuſio gge pcedẽt ipam ↄtritõeʒ. cũ impoſſibile ſit aliqueʒ habẽ graʒ ꝗn ſit iuſtus: ꝗᷓ poſit ii ſtiſicari ſine oĩ teitõe. gcõ⸗ tritio nõ eẽt neceſſaria ad ſalutẽ.hoc aũt falſum ẽ. ⁊c̃. Itẽ videt᷑ ꝙ neutrũ pᷣcedat .qꝛ cũ impij iuſtificatio ſit ĩ inſtãti ⁊ hec oĩa requirunt᷑ ad iuſtificatõem impij.⁊ ĩ in ſtãti nõ ẽ pꝛius ⁊ poſteriꝰ:q̊ ⁊c.¶ Itẽ ſi diceret᷑ ꝙ verum ẽ ꝙ ſimul ſunt.ſ.natura nõ tꝑe.Cõtra.ſi hec ſimul ſunt nec pt᷑ aĩa ſanari ſiue gratificari niſi oꝑans.nec oꝑaꝛi ni ſi gratificata:meritoꝛie dico.tũc ẽ ſibi pᷣcluſa via ſalutis cũ eĩ neutrũ ꝑ ſe poſſit nec ꝑ ſe pt᷑ oꝑari nec ſanari nec gꝗ̊ tificari:ſʒ nũꝙ; d ẽ ĩ via pᷣcludit᷑ alicui via ſalutis:̊ ne⸗ ceſſe ẽ alteꝛũ iſtoꝝ nõ eẽ verũ.ſ.vel nõ ſanari niſi oꝑans: vel nõ oꝑari niſi ſanata. Sed ↄſtat ꝙ nõ poteſt operari meritoꝛie niſi gratificata:ergo nõ operãs poteſt gratifi⸗ cari.ergo pꝛius tꝑe poteſt eſſe infuſio gratie qᷓ motus cõ tritionis.¶ Reſpõſio.ꝙ infuſio gre et ↄtritio ſimul ſũt tꝑe:gratia tamen pꝛioꝛ eſt natura.Qec ↄcludit pꝛima ra tio ꝙ gratia ſit pꝛioꝛ tꝑe:ſed ꝙ pꝛioꝛ.⁊ hoc verum eſt pꝛi oꝛitate nature.4l Ad alið quod obijcitur ꝙ pꝛius ẽ actꝰ pꝛimus ꝙᷓ ſecundus ⁊c.dõm ꝙ eſt agens naturaliter: et electiue ſiue per deliberatõem.ſi ergo dicatur actus na⸗ turalis pꝛimus.actus electiuus vel deliberatiuus ſecun dus:generaliter veruʒ eſt ꝙ ẽ actus pꝛioꝛ pꝛimus ꝙᷓ ſecũ dus. ꝓpter qð dicitur.ꝙ neceſſe ẽ ponere aliquã moꝛulã inter lapſum angelice nature qui ſuit ꝑ motum volũta⸗ tis: eſſe vel creatõni ipoꝛum. ſed in illis que ſoluʒ agũt vt nature ſunt ſimul tꝑe:poteſt eſſe actus pꝛimus ipᷣoꝛũ et ſecundus.et ſic ẽ de gratia cuius eſi pꝛimus actus in eſſe:ſecũdus culpam expellere.Exemplum ẽ de luce q̃ ſi⸗ mul aduenit aeri ⁊ expellit tenebras.aĩa etiam rõnalis ſi haberet aliquas oꝑatões naturales in coꝛpoꝛe in ipſa ſui infuſiõe q̃ facet ad ſui receptõnem ĩ coꝛꝑe:poſſet dici — - —,, — ꝙ ſimul eẽt ſuũ infundi in coꝛpoꝛe ⁊ hmõi oꝑatões.oꝑa tões tñ ipᷣius initũ ẽ electiua ⁊ deliberatiua neceſſario ſecunt᷑ in tꝑe.gꝛa aũt ſolũ ẽ agens vt natura: iõ nõ valet in ꝓpoſito rõ.il Ad illud quod obijcitur ꝙ pꝛius ẽ eſſe qᷓ moueri ⁊c.dðm ꝙ ſimul põt aliquid eẽ ⁊ moueri motu naturali.ſicut ſi lapis crearet᷑ ſuꝑius:ſimul poſſet eſſe ⁊ doꝛſum tendẽ.ideo cũ gratia ſolũ agat naturaliteꝛ ĩ aĩa expellẽdo culpã ſicut lux expellẽdo tenebꝛam ab gere. ſi⸗ mul cũ eſt hunc actũ habet. Aliter ẽ moueri.ſ.mota vo⸗ luntatis ⁊ deliberatõis.⁊ hoc mõ neceſſe ẽ ꝙ pꝛius babe at res eſſe ꝙᷓ volũtarie ⁊ ꝑ electõem ad aliquio moueat᷑. ⁊ ſic fuit motus angeli ꝑ quem cecidit.iõ ibi ẽ ponere ne ceſſario aliquã moꝛulã inter eſſe ⁊ caſum. Exr his patʒ re ſpõſio ad illud qð ſolʒ queri.quare angelus nõ potuit ſi mul eſſe et moueri ſicut gra pt᷑ ſimul eſſe ⁊ moueꝛe ſubie⸗ ctũ.nõ eĩ eſt ſimile de gratia que ſimul agit vt natura.⸗2 angelo qui volũtarie mouet᷑ ⁊ ꝑ electõnem¶ Aod illa q̃ obijciunt᷑ pꝛo alia parte.et pꝛimo ꝙ ↄuerſio pcedit aueꝛ⸗ ſionẽ ⁊c. Dicẽdum ꝙ alius ẽ oꝛdo in ↄſtructõe rei ⁊ de⸗ ſtructõe. Illud eĩ quod ẽ vltimũ in ↄſtructõe debet eẽ pꝛi mũ in deſtructõne.vt patʒ in ↄſtructõe ⁊ deſtructõne do⸗ mus:ſi oꝛdinate ꝓcedat᷑. Añ ph̊ᷣs.qð vltimũ ẽ in genera⸗ tõe pꝛimũ eſt in reſolutõe.vñ in expulſione pꝛiꝰ debet eſſe illud quod reſpõdet auerſioni.ſ.gratie infuſio. Pꝛetea. a gra habẽt alia ꝙ ſunt cooꝑatiua iuſtificatõi: ꝓpteꝛ qð ↄuenit ꝙ ſit pꝛima.¶. Ad aliud qð obijcit᷑q pꝛimum re⸗ mediũ actualis peccati debet eẽ actꝰnoſter ⁊c̃.dðm ꝙ h nõ ẽ verũ.quia cũ hominis ſit ſpũs vadens 7 nõ rediẽs. ſi debeat ſpiritus redire:opoꝛtet ꝙ hᷣ ſit mediãte gratia. nõ em̃ poteſt peccatoꝛ q̃ᷓntum ẽ de ſe ſine adminiculo gꝛa tie in aliquo cooꝑari ꝓpꝛie iuſtificatõi. In om ni em̃ ope cooꝑatoꝛio opoꝛtet ꝙ gratia pᷣueniat. ita motũ cõtriti onis opoꝛtʒ ꝙ gratia pᷣueniat ſaltem pꝛioꝛitate nature. Ao illud qð obijcitur.qꝙ ſi infuſio gratie p̃cederet con tritõem ↄtingeret impiũ fieri iuſtũ ſine otritõne. dðm ꝗ H ſequeretur ſi infuſio pᷣcederet tꝑe nõ natura tm̃.hoc eĩ ſuppoſito ſequeretur ꝙ ↄtritõ nõ eſſet neceſſaꝛia ad iuſti ficatõem impij.vt patet intuenti. Ad illud qð obijcit. ꝙ neutrum pᷣcedit quia iuſtificatio fit in inſtanti ⁊c.Di cẽdũ.ꝙ neutrũ tꝑe pᷣcedit ſed natura ſolum. 4 Ad illud quod obijcitur.ꝙ nõ poteſt oꝑari niſi ſanata ⁊c̃. dom q reuera ad hoc ꝙ oꝑetur.ſ.meritoꝛie oʒ ꝙ ſit ſanata ſiue gratificata:ſed nõ oʒ ꝙ ſanata ſit pꝛius tꝑe 2 poſtea oꝑe tur.ĩmo poteſt ſimui ſanari et oꝑari.quia duplex habet opus.quoddã momẽtaneum ⁊ in inſtanti ipᷣius iuſtifi⸗ catõis.et de iſto verũ ẽ ꝙ poteſt ſimul oꝑari et ſanari.de oꝑibus aũt ſequẽtibus elicitis ab habitibus virtutũ ali/ ter ẽ.quia de illis neceſſe eſt pꝛiꝰtꝑe ſanari 2 poſiea oꝑa ri. VUnde cuʒ dico.ꝙ oꝑatur anata:magis ſumitur hoc ꝙ dico ſanata nominaſiteꝛ qᷓ ꝑticipialiteꝛ. quia ſimul eſt gratia ſanans ⁊ illud opus.nec pꝛius ẽ anima ſanata qᷓ; ſic oꝑetur.⁊ eſt illud opus meritoꝛium nõ a gra tꝑe p̃ce dente vt ſunt oꝑa poſtea elicita:ſʒ cõcomitãte. Articnlus tercius Onſequẽter queritur.vtrũ gratia pᷣcedat pec ati expulſionẽ: de hoc ꝓbleumate tactũ ẽ ſt upᷣ bi actũ ẽ de gr̃a penitentie.vbi dictum eſt. ꝗ gẽa poteſi cõſiderari dupliciter. AUno mõ vt ẽ tollens vi cia ſiue peccata ab anima.alio mõ vt ſui inberentia ꝑfi⸗ cit aĩam et eſt habitus aĩe.vt aũt ẽ tollẽs peccata: ſic na tura pᷣcedit infuſio gratie ablatõeʒ culpe.inq tũ ↄſideꝛa tur vt habitus ꝑficiẽs aĩam penitẽtis:ſic expulſio viecij pᷣ cedit infuſionẽ gre.¶. Cõtra H opponũt quidã ſie.qñ ali⸗ qd ages inducit foꝛmã ſuã ĩ aliqͥ ſuhiecto vel materia.vt infoꝛmãtẽ illã vel vt agẽtẽ ĩ illã:oʒ ꝗ agẽs et patiẽs ↄmu nicẽt in materia.cuiuſmodi materia pt deferre foꝛmã il⸗ liꝰagẽtis.ſiẽ pʒ qñ ignio agit ĩ aera vel ĩ aquã.pꝛiꝰẽ in il lis foꝛma ignis vt agẽs:qᷓ vt inſoꝛmãs.quia materia ae rio vel aque q̃ coĩs ẽ et igni pẽ teferre foꝛmã ignis ipam diſponẽtem ad ſui ſuſceptõem vt ẽ infoꝛmãs: 3 nõ ſicẽ ĩ gpoſito. õ eĩ gr̃a que ẽ agẽs in aĩa.cũ ipᷣa aĩa habet cõ municatiã ĩ materia.iõ ⁊c.¶ Itẽ gr̃a que ad iuſtificatõʒ infundit᷑ ↄſtat ꝙ nõ eſt nihil:̊ ẽ aliquid.ſi ſit nõ ẽ in nul lo.ẽ in aliquo.nõ niſi in illo ĩ q̊ agit.quia deus ad iuſii ficatõeʒ aĩe nõ agit ꝑ aliud qᷓ ꝑ gẽam. in aĩa. ſedẽ in illa non ſicnt quedã ꝑs.⁊ impoſſibile ẽ eẽ ſine eo in quo ẽ gẽ ibi ſicut accidẽs.⁊ ñ niſi vt qualitas.qð pʒ inducẽdo in oĩbo generibo accidẽtis.ſʒ qualitas ẽ ſm quã quales dicimur. ergo neceſſe eſt ſi intelligatur gra in aĩa. vt in⸗ telligatur vt iems 1Ha rões ↄcedũt quidã ponẽ do diſtinctõem ſupᷣdictã nullã eẽ. Alijs aũt videt᷑ alit᷑ di⸗ cẽdũ.ſ.ꝙ ablatio culpe põt eẽ tripliciter.vel qtũ ad reſe catõem actuũ exterioꝛũ.vel qtũ ad ablatõnem culpe vel reatus pene eterne. vel qtũ ad abſolutõem a pena tꝑali. dicũt ꝙ̊ ꝙ ablatio peccati qᷓtũ ad pꝛimũ põt eẽ ante oẽm otritõem ⁊ gr̃am gratũfacientẽ.qꝛ ꝑ gram gratiſdatam pᷣ quis deteſtari pcẽm ſuum ⁊ actuʒ peccati dimittere. Etũ aũt ad ſecũdũ qdð ẽ remiſſio ipius culpe vel macu⸗ le peccati ⁊ reatus eterni:ẽ immediate peinfuſionẽ gra⸗ tie m oꝛdinẽ nature:ſimul aũt ſunt tꝑe. Et dicebãt alig ꝙ hmõi remiſſionẽ ſaciebat deꝰſine infuſione gee create. Apter iſtã auctoꝛitatẽ. IJſa.xliij. Ego ſum ꝗ deleo inigta⸗ tes tuas ꝓpter me. et dicit diſcretiue ego ſum:ad ſignifi⸗ cãdum ꝙ nihil aliud niſi ie delet iniqtates nr̃as. tũ ad terciũ qð ẽ remiſſio pene tꝑalis ſequẽtis.ↄtritio iſtaz remiſſionẽ pᷣcedit.⁊ ad h̊ ẽ ꝓpꝛie vt dicũt. Vnde tãta põt eẽ ↄtritio ꝙ pena debita tꝑalis dimittet᷑. vñ ſic oꝛdinant iſta quatuoꝛ que in iuſtificatõe ocurrũt.q; pꝛimoẽ infu⸗ ſio gratie.deinde remiſſio culpe et reatus pene etne. ter⸗ cio ↄtritio.quarto remiſſio pene tꝑalis.Sed ᷣm hoc cõ/ tritio nõ ẽ neceſſaria ad iuſtificatoem impij. Pꝛe. licz ſo lus deus auctoꝛitate et efficacia culpas deleat:nõ ẽ incõ uemẽs aligo ſibi cooꝑari vt gam infuſam ⁊ li.ar. coo⸗ ꝑando.non ſolũ ĩ ↄſentiẽdo actui gre:ſʒ et deteſtãdo pec catũ et delẽdo.⁊ hoc ẽ ꝑ actũ ↄtritioms.videt᷑ ẽᷓ̊ ꝙ diſtin ctio pᷣtacta ſit ſuſtinẽda.¶ Ad illð qð obijcitur ꝙ cũ ĩdu citur foꝛma aliqua ĩ materia vel ĩ ſubiecto:oʒ ꝙ agẽs et patiẽs ↄmumcẽt in materia.ddᷣm ꝙ hoc ẽ verũ in actõne nature ñ in actionibo gratuitis ſiue ſupꝛa natuꝛã.qñũ em neceſſario docet aiam aligꝗo neceſſariũ ad vitam. delẽdo ignoꝛãtiam ⁊ impꝛimẽdo ſciam:ñ opoꝛtet ꝙ aĩa ⁊ vnctõ ↄmunẽ habẽt materiã. Pꝛe.gr̃a infuſa nõ inducit foꝛmã ſuã in aĩa.ĩmo dens illà infundẽdo ꝑficit aĩam foꝛmalit Pꝛe. qð dr ꝙ gra agit delẽdo culpã:modus loquẽdi eſt. gra em non agit ꝓpꝛie loquẽdo ad deletionẽ culpe.ſᷣ ſua pñ̃tia in aĩa:oĩs culpa moꝛtalis annihilat᷑.¶. Ad ill qd obijcit᷑ꝙ gra ẽ in aia vt accidẽs et ita denomiat illã ꝛc. Dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ. In eodẽ em̃ inſtanti culpꝑã expellit et inn informat:licet pꝛiꝰnatura culpã expellat ꝙᷓ aĩaʒ infoꝛ Miembeum ſecundum 5. Onſequẽter queritur de oꝛdine motus li. ar. ad ↄtritõem.⁊ videt᷑ ꝙ motꝰli.ar. pꝛioꝛ ſit natura.quia pꝛius ẽ motꝰ li.ar.ſiinpłr qᷓ motus li.ar.qᷓtũ ẽ in diſplicentia ⁊ dete⸗ ſtatione peccati:ſʒ ↄtritio ẽ motus li.ar.qᷓtũ ad diſplicẽ⸗ tiã et deteſtationẽ peccati.̊ ⁊c. Motus ei li.ar.ſe habet ad motũ ↄtritionis ſicut illud a qͥ non ↄuertitur ↄſequẽ tia. Contra.ↄueniẽtiſſime inter hec q̃tuoꝛ boꝛdinat᷑ in⸗ fuſio gratie.⁊ hoc gꝗa inter illa q̃ ↄcurrunt ad iuſtificatõ nẽ. p̃cipua et efficaciſſima ẽ.ergo ↄſequenter inter alia ꝗᷓ reqruntur p̃oꝛdinãdum ẽ qð inter illa ẽ efficaciſſimuʒ.G̊ aut ẽ ↄtritio.̊ ⁊c.¶ Itẽ qritur q ſit differentia inter mo⸗ tum li. ar. m ꝙ hic ſumitur et cõtritioneʒ:oↄtritio em̃ eſt motus li. ar o ülluo dðm q circa hoc diuerſi diuer ſa ſentiebant. Quidã em̃ dixerunt ꝙ motus li.ar.ẽ mo⸗ tus rationis ſiue aſpectus.qui eſt credere iſtos artickos fidei:ꝗ bona egerunt ⁊c.et ↄſimiles articulos.oↄtritio eĩ eſt actus affectus. ⁊ ſic ᷣm ipos differũt motus li. ar.et ↄtritio.et ſic ᷣm illos illuminatio fidei ſpectat ad filinʒ· — r-⸗—— . n 6 1. i⸗ in; ui rſno⸗ hiet 16 1 ¶ Dueſtio z ſic motus li. ar. ↄtritio vo ad ſpiritumſanctũ. Pꝛimuz vo vltimũ ſunt a potẽtia pr̃is:⁊ ſic in iuſtificatõe impij ẽ veſtigiũ ⁊ oꝑatio totiꝰtrinitatis.q Aliter dixerũt alij ſcʒ ꝙ cũ motus ſit dupler.ſ reſpectu agẽtis: ſic octio.⁊ reſpectu patiẽtis:⁊ ſic paſſio.ex gra infuſa aĩe bʒ aĩa ze⸗ lũ quẽdã iuſticie aſtringẽdi ſe delinquẽtẽ: 1 illa actio dẽ hic motus li.ar.⁊ ſequit᷑ immediate Gram. 7 dtritio ter⸗ ciũ.ſ.ẽ afflictiua paſſio ſicẽ nomẽ ↄtritõis dicit.⁊ ita bec ſunt idẽ:ſiẽ̃ idẽ motꝰẽ actio ⁊ paſſio. differũt ſicut actõ et ei rñdẽs paſſio.⁊ p̃cedit ſecũdã 2 ſequit᷑ terciã ſic actõ paſſionẽ. hec aũt opinio nõ videt᷑ appꝛobãda. cũ ↄtritio nõ ſit ſolũmõ paſſio:imo potiꝰqtũ ad eius eſſe foꝛmale. dicẽda ẽ actio vt ex dictis pʒ.¶¶ Alij aũt dixerũt ꝙ mot?ꝰ li.ar. appellat᷑ motus fidei.quia ad hoc ꝙ quis doleat de peccato qð fit ꝑ motũ tritõis:nccrio ẽ vt habeat ſenſuʒ ↄtrarij.⁊ boc ẽ ↄgnoſcẽdo deũ offenſuʒ ꝑ peccatu ſuũ.vñ neceſſe ẽ aliquã ↄqnitõem pᷣcedere oẽm doloꝛẽ: ⁊ motum bmõi appellamꝰ motũ li. ar. ꝑ fidẽ.4 Alij dixerut ꝙ mo⸗ tus li. ar. ↄſiſtit in aſſenſu gre. ꝗ aſſenſusẽ neceſſariꝰ av iuſtificatõneʒ. qꝛ nõ dat᷑ gra aie diſſentiẽti. In his videt᷑ mihi magis vltime aſſentiendum. vt dicat᷑ motus li.ar. oↄſentiꝛe in aſſenſu gre ex inſtinctu fidei.marie ꝙᷓtum ad illos articulos qui ſunt remiſſio pctoꝝ. retributio meri⸗ toꝝ.q̃ inſinuant᷑ in his articulis.Qui bona egerut ibũt in vita eternã. qui vᷣo mala in ignẽ eternũ. Cõtritio aũt oↄſiſtit in diſplicẽtia ⁊ deteſtatõe peccati eo mõ quo s ta⸗ ctũ ẽ. Sic ẽ̊ patʒ motꝰli.ar.⁊ ↄtritõis ad inuicẽ ad in fn ſionẽ gre.vt motꝰli.ar. dicat᷑ ↄſiſtere in aſſenſu gre que ẽ pma in his que requirunt᷑ adiuſtificatõem impij.ↄtruio i1i diſplicẽtia pcti deteſtatõe.⁊ licʒ vtrũq; ſit motꝰ li. ar. differẽter tñ tum ad ſubſtãtiã motꝰ 2 ꝙtum ad termi⸗ nos quia motus li.aꝛ.ẽ ad bonũ:motus ↄtritõis a ma⸗/ lo. Ad illð qdð querit᷑ de oꝛdine.dðᷣm ꝙ illa nõ oꝛdinãt᷑ ſm ꝙ efficacia habẽt maioꝛẽ ĩ iu ſtificãdo:ſᷣ ſᷣm oꝛdinem ↄgruẽtie maioꝛis ad impij iuſtificatõem. Pꝛimo eĩ poni tur infuſio gr̃e a qua motꝰli.ar.⁊ motꝰoↄtritõis infoꝛmã tur ⁊ efficiutur gratuiti.deĩde ponit᷑ motꝰli.ar.quo gre aſſentit᷑. tercio cõtritio q̊ͥ peccato diſſentit᷑. Ad bec aũt.ſ. gre infuſionẽ:aſſenſum gtuitũ gr̃e:⁊ diſſenſum gꝛatuitũ a peccato.ſequit᷑ peccan expulſio. natura dico non tꝑe. bis eĩ oꝛdo ↄgruit vt primo numeret᷑ iſtud qͥ alia gratifi cant᷑.ſecũdo illud q̊ bonũ placʒ.tercio quo malũ diſpli⸗ cet.vltimo qð accidit ex bis. Membꝛumtercium VHnſequẽter querit᷑ e oꝛdine ↄtritõnis ad expulſionẽ peccati.⁊ videt᷑ ꝙ ↄtritõ pᷣcedat ſicut cã pᷣcedit effectũ.⸗ Itẽ ſi lumẽ nõ poſ ſet induci in aexrẽ niſi aere ad h̊ cooꝑante. nõ ſolũ lumĩs inductio pᷣcederet expulſionẽ tenebre:łᷣ et aetus aeris:ſʒ ſic ẽ in ꝓpoſito.ꝗ̊ᷓ ſi motus li.ar.q ẽ ↄtritõ reqrit᷑ ad hoc ꝙ gra introducat iuſtiſicatõem ꝑ expulſio nẽ peccati.pʒ ꝙ n ſolũ infuſio gẽe pᷣcedit expulſionẽ pctᷣi ſʒ etiã ↄtritio.⸗ Itẽ ſi ↄtritio ſequeret᷑ culpe remiſſioneʒ cũ remiſſa culpa ncẽrio ſit hõ iuſtꝰ: S etia ſi nõ ſequeret᷑ ↄtritio eẽt iuſius.ſʒ ẽ falſum ꝙ ncc rio pᷣcedit.⸗ Iteʒ ſi remiſſio culpe eẽt oĩno a li.aꝛ.tncↄoſtat ꝙ actꝰeteſtatõis ca pcederet:ſʒ ſicut p̃cedit eẽ illud qð ẽ tota cã: ita qð eſt adinnatiuũ. ꝙ ſi ↄtritio ẽ motus a li.ar.adiuuãg gꝛatui· tia faciẽs viã ad culpã delẽdam: pʒ ꝙ ẽ pꝛioꝛ. ¶Cõtra. motus ↄtritõis ẽ motꝰſoꝛmatus:ſʒ gẽa pꝛius naturalit᷑ infoꝛmat ſubiectũ qᷓ accidẽs.qᷓ Eeune turaliter ẽ hõ gra⸗ tus ꝙᷓ ↄtritus:ſʒ eẽ gratificatu ſequit᷑ peti expulſionem: ⁊ ↄtritio q puenit ab aĩa gratificata. Itẽ ↄtritõ ẽ mo tus meritoꝛiꝰ.ſʒ ois motus meritoꝛins ꝓcedit a radice mũdata. cũ radix mũdet᷑ ꝑ peccati expulſionẽ:patet q expulſio pcti pcedit ↄtritõem.¶ IJ,tẽ ↄtritio ẽ opss bonũ ſ opꝰbonũ pᷣcedit habitꝰbonꝰ. pꝛius aĩa naturalit ha⸗ bilitat᷑ ꝙᷓ ↄterat᷑:bᷣ im poſſibile ẽ aĩam intelligere babileʒ ad bonũ niſi erpulſa culpa:ᷣ ⁊c.¶ Rñſio.ꝙ aliquoꝛuʒ opinio fuit.ꝙ tᷣmiſſio culpe añcedẽt ↄtritõʒ.⁊ qð remiſ⸗ 476 Alxxii. ſio culpe iuqta ẽ vnũ de illis que ↄcurrũt ad iuſtificatõs impij:nõ dĩ ꝙᷓtũ ad ablatõem macule:ſʒ ad remiſſionezʒ pene vel ſequele ablatõem: ſʒ bec opinio minꝰrecta vidẽ qꝛ ↄtritio nccria ẽ ĩ ipᷣius gre infuſiõe.vñ natura pᷣcedit pcti expulſionẽ. Elñ aliter dicũt quidaʒ. Cõtritio pt᷑ dici ip̃e motꝰinſtãtaneꝰdoloꝛis gra infoꝛmatꝰ.pꝛimo purga⸗ tiuꝰculpe qui reſpicit petm inqtũ ẽ per̃m: ⁊ ẽ et reſpectu oĩm inqꝙᷓtum ſunt dei offenſiua. Vel pr ↄtritio dici actꝰ ſucceſſiuus diſcurꝛẽs ꝑ peccata ſingula. Pꝛimo mõ det᷑ᷣa ↄtritio pᷣcedit remiſſioneʒ culpe notura nõ tpe.q tꝑe ſilł ſunt infuſio gr̃e ⁊ motꝰli.aꝛ.⁊ ↄtritõ ⁊ pcti remiſſio.ſub oꝛdine tñ cauſalitatis vel nature.inꝙtu at ↄtritio ẽ actꝰ ſucceſſiuꝰſequit᷑ peccati remiſſionẽ. Et licʒ hec diſtinctõ cõpetat huic materie ⁊ Fm veritatẽ ſic ſumit᷑ ↄtritio du⸗ pliciter:qꝛ ex ip̃a nõ rñdet᷑ ad obiecta. Aliter dom. ſ. ꝙ ↄtritio pꝛimo mõ dicta in vna ſigeratce pᷣcedit: in alia ſequit᷑. Ad buius euidẽtiam nota.ꝙ aĩa deteſtaãdo peim diſponit ſe ad gẽam ſuſcipiẽdã.gẽa vo adueniẽs in aĩaʒ q; illa deteſtatio erat quaſi diſpoſitio media ad Gam in troducẽdã ꝑ naturã: pꝛiꝰreſpicit illã deteſtatõem ꝑ illaz culpã delẽdã. ⁊ ita ex reſpectu ge od illã deteſtatõem eſt otritio:er reſpectu gr̃e ad culpa ẽ remiſſio culpe.⁊ iõ cõ/ tritõ ꝑ naturã pᷣcedit expulſionẽ culpe.Et ponit᷑ ad hoc exemplũ tale. Intelligat᷑ aer obtenebꝛatꝰex pñtia nubiũ nec nubes ille expelli pñt ꝗn obtenebrẽt niſi ꝑ motuʒ ge⸗ ris ⁊ lumis irradiatõem. Ad hoc eĩ ꝙ geꝛ recipiat pᷣmã illumĩatõem: oʒ ſimul cũ ſolis irradiatõe ↄcurrere vẽtũ et poſt ad ꝑfectã reſtitutõem lumĩs opoꝛteret adhuc ven tũ ſequi qui nubes expelleret: ꝑ hũc modũ pri intelligi 8 oↄtritõe infuſione gẽe.ita tñ ꝙ cauſalitas actiua ex iſta ꝑte attribuẽda ẽ irradiatõi ſolio:ſilłr ex alia ip̃i infuſiõi gre. ¶ Ad illð ̊ qð obijcit ĩ ↄtrariũ· ꝗ; motꝰ ↄtritõis eſt gra infoꝛmatꝰ⁊ ita a ſubiecto infoꝛmato.⁊ ꝙ ẽ meritori⸗ us ⁊ ita ꝓcedit a radice mũda.⁊ ꝙ ẽ actꝰbonus ⁊ ita ꝓce dit ab habitu bono ⁊c.dðm ꝙ actus infoꝛmari pt᷑ a ga dupliciter. Ano mõ ſᷣm ꝙ gra ipᷣm motũ hm ſubſtãtiam motus ꝓducit in eſſe.mouẽdo li.aꝛ.ad bonũ.⁊ tũc veruʒ 7ꝙ aĩe gratificatio et mũdatio et habilitatio ad bonum talẽ actũ pᷣcedit.Alio mõ actus infoꝛmat᷑ a gra nõ ꝓdu⸗ cẽte ipᷣm pᷣ adueniẽte ipi aĩe.vt qñ li.ar. eſtĩ actu ↄſono gre.tũc etiã adueniẽs li.ar.ĩ actu ſił vrũq; tꝑe infoꝛmat ſcʒ potẽtiã ⁊ actũ.pꝛiꝰtñ natura actũ qᷓ potẽtiã ſiẽ diſpo ſitõem intermedia.⁊ de tali nõ ẽ verũ ꝙ ſequat᷑ mundati onẽ vel infoꝛmatõeʒ. ĩmo pᷣcedit ⁊ oꝛdinat᷑ ad remiſſionẽ culpe qð quidẽ nõ facit aliquis actus a gratia eductus ꝓut dr gratũſaciẽs.i Aã etiã ille actꝰqͥ aia ſe diſponit eſt a gratia ᷣm ꝙ gratia dicit aliquid gratiſdatũ.quia li.aꝛ bi.nõ ſe diſponit ad gratiò gratumfacienteʒ ſine aliquo gratiſdato. ſic patẽt tria obiecta. U ¶ Mueſtio. lxxuij. de diffe/ rẽtia et ↄueniẽtia attritõnis ⁊ ↄtritõis. Equitur de cotriti one qtum ad oꝛdinẽ. Circa qð querẽda ſuni tria. Pꝛimũ eſt de oꝛdine ip̃ius ad Agratie infuſionẽ. Secũdũ de oꝛdine ipiꝰ ad pcti expulſionẽ. Ceꝛciũ de oꝛdĩe ipiꝰ ad attritõez. Et qꝛ S ꝓximo tetermĩata ſunt q̃dã. ex ꝗbo haberi tminatio duoꝝ.reſtat querẽ de tercio.¶ Circa qð pñt q̃ri pła. Pꝛimũ ẽ ſi idẽ ſit attritio qð ↄtrino.Se cudũ ẽ vtrũ attritio ncẽrio pᷣcedat ↄtritõeʒ · Lerciũ vtꝝ attritio ſiet vel ſtare poſſit cũ ↄtritõe. Quartũ vtrů attri fieri cõtritio. Mlembꝛum pꝛmum Verit᷑ ; pᷣmo vtru idẽ ſit attritio qð cõtri⸗ tio. O ſic:vidr peꝛ h.ꝙ qñ ꝗs atteritur de pet᷑is:doloꝛe ñ ſoluto ſᷣ ↄtinuato:infundit᷑ aliqñ gra vt ẽ ↄtritõ. Sʒ ĩ ↄtinuis cõtinui⸗ tas ẽ vnitas vt dic phᷣs:̊ vnꝰmorꝰẽ aitritõ ⁊ ↄtritõ. ¶ I ſi eẽnt duo motus.cũ ſᷣm phm inter quoſlibet duos mo tus neceſſe ſit intercidere quietẽ mediã: neceſſe eẽt ſemꝑ inter attritõem 2 otritõem intercidẽ quietẽ mediã. aũt falſum.¶¶ Itẽ nulla circũſtãtia mutat ſubſtãtiã oꝑis:ſʒ mutuni qui ẽ attritio mihil addit᷑ niſi circũſlãtia.ſ.gꝛatia Serit idẽ motus ĩ ſubſtãtia.¶¶ Iẽ differre ſᷣm eẽ cõpletũ ⁊ incõpletũ nõ ẽ aliq diffeꝛẽtia ſubſiãtialis.ſicut pʒ ð pu erperio nõ oĩno foꝛmato et foꝛmato. cuʒ attritio dicqt motũ incõpletũ reſpectu ↄtritõis:nõ differũt ſubſtãtia ( Cotra. timoꝛ ſeruilis pꝛĩcipiũ ẽ attꝛitõis.timoꝛ initi⸗ Alis pꝛincipiũ ẽ ↄtritõis:ſʒ timoꝛ ſeruilis nũꝙᷓ fit initia⸗ lis imo ſimpliciter differũt: g̊ c. ¶ Itẽ cõtritio eſt a gr̃a gratũfaciẽte:attritio a grẽa gratiſdata. Gratia aũt gra⸗ tũfaciẽs opponit᷑ peccato:gratiſdata nõ. ꝗa cõpatit᷑ ſecũ peccatũ. ſimpliciter differt gra gratũſaciẽs a gra gra⸗ tiſdata.& eoꝝ pꝛĩcipiata.ſ.attritio ⁊ ↄtritio.i¶ Iẽ ne⸗ ceſſe ẽ oẽem habitũ eẽ foꝛmatũ aqͥ ĩmediate egredit᷑ actꝰ ſoꝛmatus:ſʒ a timoꝛe ſeruili ĩmediate egredit᷑ attritio: g timoꝛ ſeruilis nũqᷓ poõt eẽ foꝛmatꝰ ſicut dicit aug. ĩmo adueniẽte caritate expellit᷑ ſicut ſeta adueniẽte filo.̊ ⁊c. Si dicao ꝙ nõ ſolũ timoꝛ ẽ pꝛincipiũ attritõis imo ali⸗ qꝗs amoꝛ.hoc nihilẽ.qꝛ ille amoꝛ nõ eẽt foꝛmatus nec in⸗ foꝛmãdus.ñ ei ponit᷑ caꝛitas eẽ infoꝛmis ⁊ foꝛmata: ſic e fide dr̃ de alijs babẽtibo virtuteʒ ¶ Rñſio. dom. ſimpliciter differũt attritio ⁊ 2tritio.¶ Ad illud qð obij cit. ꝙ ↄtinuitas ↄtinui ẽ vnitas.dðm ꝙ vnꝰẽ motus ↄti⸗ nuitate natuꝛe ⁊ ↄtinuitatis.ñ ẽ tamẽ ita vnꝰxel ſimplex agn habeat ꝑtem ⁊ ꝑtem. æ in vna ꝑte ẽ a gꝛa gratiſdata: ⁊ hoc nominat attritio.in alia ꝑteẽ a gra gratũfaciente ipᷣm ꝓut ſicẽ nominat ↄtritio:⁊ ſic ſimpliciter diſſerũt En bene verũ ẽ.ꝙ vnus ẽ motus ĩ genere nature:nõ tñ ẽ vnin genẽ moꝛis.ĩmo ſunt diuerſi ⁊ diſi ꝑati. Qec etiaʒ volũtas eliciẽs ẽ eadẽ.Cũ eĩ quis atterit᷑ de aliqbo pctis ſuis:adhuc bʒ volũtatẽ alioꝝ:nec vniuerſaliter dolet.cũ añt gr̃a infundit᷑ ⁊2 ↄterit᷑ illa malã volũtateʒ dimittit ⁊ ſimplicit de oĩbo dolet.¶l Ad illud qð obijcit. ꝙ ſi eſſent duo motus:intercidẽt quies media.dðᷣm ꝙ boc nibil fa cit ad poſitũ.verbũ at᷑ phi intelligit᷑ inter diuerſos mo teiuſdẽ ſpeciei ⁊ eiuſdẽ mobilis.vt inter aſ. cẽſuʒ lapidis ⁊ deſcẽſum eiuſdẽ:neceſſe ẽ quietẽ intcidere.Inter motꝰ aũt diſꝑatos diuerſarũ ſpecierũ nõ ẽ ſic:ſicut ẽ in poſi⸗ to.pt᷑ em ꝗs ſimul ⁊ ſeł moueri ad albedinẽ 2 ſi itũ ſine ꝗ⸗ ete intercidẽte.¶ Ao aliud qð obijcit᷑ ꝙ nulla circũſtan⸗ tia mutat ſubſtãtiã oꝑis.ddᷣm.ꝙ gr̃a in geneꝛe moꝛis nõ ẽ circũſtãtia nec addit᷑ oꝑi vt noua circũſiãtia: ſtz ẽ nouꝰ motoꝛ ⁊ nouũ efficit doloꝛẽ ĩ genere moꝛis.nec dʒ ſolũ at tribui gr̃e qualitas oꝑis:ſʒ ſubſtãtia oꝑis.vt vult beꝛñ. in li.de li.ar.qꝛ vt ẽ motoꝛ facit nouũ opꝰ.4! Ao illud qð obijcit. ꝙ difert bm cõpletũ 7 incõpletuʒ ⁊c.dðm q; qn incõpletũ ẽ aliquid reſpectu alteriꝰ ⁊ oꝛdinat᷑ ad ill vt ꝑficiat᷑ ab eodẽ et cõpleat᷑:tũc vnũ ẽꝙ ſpecie nõ diffeꝛt tale ↄpletũ ⁊ incõpletũ. vt pʒ ĩ exẽplo ꝓpoſito⁊ ĩ cõſimili ho.ſic añt ñ ẽ in ꝓpoſito:ſa qñ incõpleiu ẽ alteriꝰ generis nec oꝛdinat᷑ ad ipᷣm cõpletũ nec ab illo ꝑficiendũ:tunc ñ ſequit᷑ nõ differat: ⁊ ſicẽ ĩ ꝓpoſito. Ebꝛum ſecundum DOnſequẽter querit᷑ vtꝛũ ottꝛitio p̃cedat cõ tritõem. E ſic:vidr.dicit eĩ greg. Alij per timoꝛẽ plãgũt.alij ꝑ amoꝛẽ lamẽtis ſe affi it. Sz cuz ex amoꝛe lamẽtis quis ſe affi⸗ ꝑ timoꝛẽ plagit:attritio ẽ. Sʒ vt habetur cit:otritio ẽ.cũ ab aug. in ꝓgreſſu ad iuſtificatõeʒ timo: intꝛoducit amo . rẽ ſic ſeta filu.ſiłr plãctꝰtimoꝛis lamẽt amoꝛis:qᷓ attri tio introdueit ↄtritõʒ.ᷓ ncẽrio pᷣcedit.q. IJtẽ otritio ẽ q̃ſi tritio int duo.ſ.amoꝛẽ ⁊ timoꝛẽ.hoꝝ dnoꝝ timoꝛ ẽ q̃i teꝛ minꝰa qͥ: amoꝛ q̃i terminꝰad quẽ. Sʒ a qͥẽ motꝰnccrio cedẽs terminũ ad quẽ:ſʒ tritio relata ad timoꝛẽ ẽ attritõ ad amoꝛẽ ẽ ↄtritio.& nccrio attritio Peedit ↄtritõʒ.¶ Itẽ attꝛitio dic tritõʒ q dʒ ad atritõʒ fmiari.ſ plꝰẽ q̃ʒ atri⸗ tõ.ſi eiĩ motꝰad molũ tmiat᷑:pꝛius ẽ illo ad quẽ termia. Cõtra.paulus fuit ↄuerſus ſiue iuſtificatꝰ ſubito ſine aliqua pᷣcedente pparatõe ſiue doloꝛis. ſiue alteriꝰ. vt vi At act. ix. Iẽ greg. neſcit tarda molimina ſpũſſeti gra. SIgfa ſanctiſpũs ĩ repatõe alicꝰnõ requiꝛt aliꝗd pᷣcedẽs qð diſponat ſuũ ſuſceptibile.¶ SIẽ ſi in infuſione gẽe re⸗ quirit᷑ attritio diſponẽs ad ge ſuſceptõem ⸗ ↄtritõez: H E pter diſtãtia li.ar.exiſtẽtis ĩ ſtaru diſtãdi a ſtatu gre. 5 in oꝑe creatõis ẽ maioꝛ di ſtãtia.vtpote int᷑ nibil ⁊ ali⸗ qd.nec tñ requirit᷑ aliqd mediũ: vt videt᷑ multofortius nec in oꝑe recreationis. I opera dei fiunt ad teclara tionẽ ſue magnificẽtie:ſʒ illa in quibo ẽ vltima diſpoſitõ pᷣcedẽs: manifeſtius et magis illa declarãt:2 ita videt q; oꝑa mirabilia vtpote creatõis ⁊ recreatõis debẽt eẽ ſine aliqua creatura diſponẽte. ¶ Item quare non iuſtificet nos ſine nobio: ſic cꝛxeat nos ſine nobis.¶ Relſpõſio.di⸗ cẽdum ꝙ m legem cõmunẽ qua diuina ſapientia ↄueniẽ ter oꝛdinat illa que oꝑantur ad iuſtificatõem. pcedit iu⸗ ſtificatõem p̃paratio ex pte noſtra.que in ſinuatuꝛ ʒach. j. cũ dr. Conuertimini ad me ⁊ ego puertar ad vos. hec aũt pᷣparatio debet eẽ ᷣm ↄuenientiã ad iuſtiſicatõem.qᷓ tũ ad aliquid quod eſt ex ꝑte dei in iuſtificatione.2 qᷓʒ tů ad aliꝗo quodẽ ex ꝑte noſtra.Sicut eĩ in iuſtificatione requirit᷑ ex ꝑte iuſtificãtis dei gr̃a gratiſdata. ſilr er paꝛ⸗ te nra doloꝛ attritionis.vñ ad ↄſũmatã iuſtificatõem qᷓ fit ſolutio a culpa ⁊ a pena:requirit᷑ triplex doloꝛ. l. añ⸗ cedẽs iuſtificationẽ. ⁊ coexiſtẽs ⁊ ſubſequẽs.pꝛimusẽ do loꝛ attritionis.ſecundus ẽ doloꝛ ↄtritionis.tercius ẽ do⸗ loꝛ ptritionis ſatiſſactoꝛius. Et ſiẽ ↄtritio quodãmodo eſt ex motu li.ar.que eſt ex inſtinctu fidei foꝛmate:ſic at⸗ tritõ ex motu li.ar.qui eſt ex inſtinctu fidei infoꝛmis.vñ pᷣparatio ad iuſtificatõem debet eſſe ſ̃m ↄuenientiam ad tria que requirunt᷑ ad iuſſificatõem. hec aũt lex cõmũia non pᷣiudicat pꝛiuilegio ſpeciali.quo deus aliqñ foꝛtaſſe aliquẽ iuſtificat ſine omni p̃paratione.xt videt᷑ de paulo quod tamen nõ aſſero.Concedẽde ergo ſunt rationes pꝛima parte que ſunt ad boc.ꝙ ſᷣm legem cõmunẽ requi rit᷑ attritio pꝛecedens ↄtritionem.. Zld illud quod obij citur contra hoc de paulo.ſuppoſito ꝙ ñ pᷣceſſit ĩ eo attri tio quod non ↄſtat mihi:ſʒ potius videtur mihi contra⸗ rium.Dicẽdum ꝙ iuſtificatio pauli q̃tũ ad boc nõ erat Fm legem omunem:ſʒ potius fuit factum pꝛiuilegiatum ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ neſcit tarda molimina ⁊c̃. di⸗ cẽdum ꝙ hoc nihil facit ad ꝓpoſitũ.dẽ em̃ ſpũſſcti gratia neſcire tarditatem ratõne infuſionis ſubite ⁊ repentine oꝑationis:cũ non obſtat impedimẽtum.ſubito em̃ infũ⸗ dit᷑.nec ſucceſſiue aliquãdo inducit᷑:2 repente oꝑat᷑ poſi infuſionem. ¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ Apter diſtantiam li.ar.⁊cᷣ/requirituꝛ pᷣparatio ꝑ attritionem ⁊c. dᷣm ꝙq diſtantia extra genus ⁊ boc eſi inter ens ⁊ non ens.⁊ di ſtantia in genere:⁊ hoc eſt inter ea que ↄueniunt in eſſe: diſtant tamẽ q;tum ad confoꝛmitatem in genere nature vel moꝛis.vbi eſi pꝛimus modus diſtantie vti ope crea⸗ tionis quia ibi non eſt mediũ aliquod:neceſſaꝛio excludi tur medium diſpoſitionis.non eſi ſic vbi eſt diſtantia in genere. Ad illud quod obijcitur de declaratione diuie magnificentie.dðm ꝙ diuins magnificentia attenditur in poteſtate qua omnia condidit.⁊ ſapientia qua om̃ia regit.⁊ bonitate qua omnia oꝛdinat ſcʒ ad finem. VUnde licʒ foꝛte ſi inſſificaret impiũ nulla pᷣcedente pᷣparatione ex parte ipᷣius impij videretur ſuo magnificentia qᷓʒtum ad eius potentiam magis dclarari q́; aliqua pcedente nõ tamen declararetur intãtum q̃ʒ tum ad eius ſapienti am et bonitatem. rectins eĩ regitur impius in via ad iu⸗ ſtificatõem et melius oꝛdinatur ad finem: ſi iuſtificatur hcedente attritõne q; non pcedente.magis em̃ ↄueniꝛet impio ꝙ ſicut pꝛius receſſit a dño per peccati delectatio nẽ.ſᷣm ꝙ dicitur eʒech.xxiij.denudauit foꝛnicationes ſu as ⁊ diſcooperuit ignominiam ſuam et receſſit aia mea ab ea.ſic attritõne pꝛeparet ſe ad acceſſum ad dominum qʒ ꝙ in nullo pꝛeparet ſe.ſimiliter eſſet vtilius quia af⸗ flictus attritione ante gratie infuſionem facilius penam i⸗ dia⸗ nde one tumn nn ſen din id hi 6 n n Nueſtio penitentie ſuſtineret: ⁊ habilioꝛ fieret ad ↄtritõneʒ ſatiſſa⸗ ctoꝛiam. vnde modus iſte magis diuinã teclarat magniſi centiã qtum ad ſapientiã ⁊ bonitatẽ qᷓ aliꝰ. 4 Ad hoc qð querit᷑.quare nõ iuſtificat nos ſine nobis ⁊c̃. doᷣm ꝙ vna ratio põt ſumi ex ꝑte li.ar. cuiꝰlibertati pᷣiudicaret᷑: ſi ex⸗ iſtenti in placẽtia pcti daret᷑ gra iuſtificans. de h̊ tactuʒ ẽ ſupᷣ. Alia ratio eſl ex ꝑte diuine iuſticie.cui ↄgruit ꝙ ſicut peccatoꝛ pꝛius receſſit a dño male delectãdo q; domin? ab eo gratiam nõ ↄtinuando:ſic prius quodãmodo ↄnertat᷑ ad dñm dolendo ꝙᷓ deus ad eum gram ↄferendo.nec eſt ſi⸗ mile de creatõne que eſt nulla pꝛeeriſiente gratia materia actõnis:et que eſt a non eſſe in eſſe ſine medio:vt tactũ eſt de iuſtificatione. bꝛum terciũ Onſequenter querit᷑.ſi attritio ſtat vel ſtaꝛe põt cum cõtritione. ſie: videtur ꝑ boc. vtrũq; bonum eſt ⁊ donum dei.taliũ non e oppolitio vel repugnantia vt videt᷑ergo ⁊c. 4 tumfaciente.ſed iſta ſimul ſtant ſcʒ gꝛatia gratiſdata 2 6⸗ tia gratũfaciens: ̊ ⁊ cauſata ab bis.quoꝝ em̃ ſe cauſe in⸗ uicem ↄpatiunt᷑:⁊ cauſata.ſicut quoꝝ cauſe ſunt ↄtrarie: ipſa cauſata ſimiliter. ¶ Item cum quis cõteritur. doloꝛ p̃cedens qᷓtuin ad ſubſtantiaʒ vel habitum nõ tollit᷑.quia ſi voluntas peccati mala eſt:nõ tamen ipſe doloꝛ eſt malꝰ. ꝓpter quod non tollit᷑ adueniente gra:mala em̃ voluntas non eſt de ſubſtantia attritõnis: 7c Contra. fides ĩ⸗ foꝛmis neceſſaria annexa eſt attritõni: ſides ſoꝛmata con tritõni. Vnð ad attritõnem ſeꝗtur fides infoꝛmis:ad cõ⸗ tritionẽ fides foꝛmata. ſed ſi ↄſequentia non poſſunt ſimł ſtare:nec antecedẽtia. ¶ Item hoc idem videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ ne⸗ ceſſario cõſequunt᷑ ad hoc ti rnilis ? initialis: quia ſimul ſtare non poſſunt.¶ Rñ.dicendũ ꝙ nõ poſſunt ſił ſiare. 4 Ao pꝛimũ obiectu ↄtra hoc dicendaum. ꝙ licz vtrũ q; bonũ ſit ⁊ donum tei.⁊ inꝙᷓtum hmõi nec hñt oppoſiti⸗ onem nec incõpoſſibilitatẽ. tñ rõne annexoꝝ ⁊ ↄcomitan⸗ tium ſimul ſtare non pñt:ſicut nec illa ſcʒ fides infoꝛmis 7 foꝛmata.amoꝛ ſeruilis ⁊ initialis. Similiteꝛ virginitas caſtitas ↄiugalis inqᷓtum ſunt dona dei non repugnãt: rõne tñ ſiatuum oppoſitoꝝ oppoſitionẽ ht. Ao boc qðᷣ obijcit᷑ ꝙ attritio eſt a gra gꝛatiſdata ⁊c. dicendũ ꝙ inꝙ;⸗ tum attritio ⁊ contritio dicunt actus doloꝛis cauſatos qͥ⸗ dãmodo a gratia tali.niſi eſſent annexa illis que ſunt in⸗ cõpoſſibilia:bñ poſſunt ſimul ſlare.i¶ Ex hoc pʒ rñſio ad aliud qð ſegꝗtur.ꝙ licet mala voluntas non ſit de ſubſtan tia doloꝛis: tñ ↄcomitatur illũ ⁊ illa que ſunt incompoſſi⸗ bilia gratie et virtutibus que infoꝛmant dolorem contri⸗ nionis -- Membꝛum quartũ LQ Onſequenter querit᷑. vtrum attritio põt ſie ri ↄtritio. E ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ fides infoꝛ⸗ mis eſt pᷣncipiũ attritionis:fides foꝛmata ẽ pncipiũ ↄtritõnis.ſed fides infoꝛmis poteſt fier ſoꝛmata vt coiter ſuponit:̊ ⁊c. ¶ Item doloꝛ attri⸗ tõis bonꝰeſt ⁊ donũ dei qntũ eſt de ipſo. ñ tollit adueni⸗ ente gra. Sed adueniente gra gratificat᷑ ⁊ infoꝛmat ipſa aĩa in ſe a ꝙᷓtum ad potentias eiꝰ.⸗ etiã actus ꝗ eliciũtur ex ip̃is:̊ doloꝛ attruõnis exq̊ nõ expellit᷑ gratiſicat᷑: ⁊ ita fit ↄtritio. .¶ Item diſpoſitio ⁊ habitꝰdifferũt ꝑ facile mo bile 2 difficile. Iſte aũt ꝓprietates facile difficile circa idẽ ſimul nõ ſe ↄpatiunt᷑.nec hoc impedit qn diſpoſitõ fiat ha bitus:a ſimili videt᷑ in ꝓpoſito.ꝙ licet aliq̃ ſint annexa at tritõni ⁊ ↄtritõni que nõ ſe ↄpatiunt᷑ circa idem:h nõ im⸗ pedit qn attritio ꝙᷓtum ad actũ ſiue ſubam doloꝛis poſſit fieri ↄtritio. ¶ Item taʒ attritio ꝙᷓ ↄtritio fit ex timoꝛe.ſed attritio ex ſeruili:cõtritio ex ininali.ſed poſſibile eſt ꝙ ti⸗ moꝛ initialis tollat᷑ a ↄtruõne ꝑ timoꝛẽ finalẽ ſiue reuere⸗ tie:ſitr videt᷑ ꝙ poſſidile eſt ꝙ timoꝛ ſeruilis tollat᷑ ab at⸗ tritõne.⁊ ſi hoc:tũc doloꝛ attritõnis poſſet infoꝛmari gꝛa⸗ Ziem attritio eſt a gra gratiſdata: ⁊ contritio a gra gꝛa pnia ductus ⁊c.i ihil ꝓfuit iud p ſcelus coꝛrigere non potuit: illa attritio non ꝑotuit per uenire vt fieret contritio que coꝛrigit ſcelus. Rnho.did 71172 lxuij. tia. et ita doloꝛ ↄtritõnis: et attritio fieret tritio .Con tra.attritio eo ꝙ eſt in moꝛtali ⁊ opus moꝛtuum et ita no poteſi reuimiſcere ꝑ gratiam. et ita cum contritio ſit opus gratuitum ? ita viuuʒ: attritio non poteſt fieri contritio. ¶ Item attritio eſt ex timoꝛe ſeruili: contritio eſt ex timo re initiali qui habet reſpectum ad pꝛimũ.ſed timoꝛem ſer uilem impoſſibile eſt fieri initialem: cum vnus ſit a ſpiri⸗ tu ſeruitutis. alicuiꝰaũt a ſpiritu adoptõnis: g attritõ nõ põt fieri otritio.¶ YItem Hiero.ſuꝑ.xxviij. MMDath. iudas iude egiſſe penitentiaʒ ꝑ quã cendum ꝙ cum querit᷑. vtrum attritio poteſt reri cõtritõ. iſtud põt duobus modis intelligi. vel ita ꝙ motus attri⸗ tõnis põt infoꝛmari ⁊ ita fieri contritio:vel ꝙ babitꝰex q̃ quis exit in actum attritõnis poteſt infoꝛmari fieri con tritio. tum ad pꝛimũ intellectum non põt: ꝗtum ad ſe⸗ cundum poteſt. ¶ Ad ülud & quod primo obijcit ꝑ ſimile te fide infoꝛmi que põt fieri ſoꝛmata ⁊c. põt dici.ꝙ; H ſup poſito. ꝙ fides infoꝛmis põt fieri foꝛmata.i. habitus fide infoꝛmis adueniente gꝛatia: non tñ ſequit᷑ ꝙ attritio pt ſi⸗ eri contritio.habitus em̃ fidei quia eſt quoddaʒ pꝑmanès 2 non ſucceſſiuũ adueniente gra poteſt infoꝛmari: attritõ aũt que eſt actꝰz cuiꝰ eſt eſſe fieri non in ꝑmanẽtia: nõ põt infoꝛmari adueniẽte gra. Pꝛet.attritio 1 ↄtritio ſunt actꝰ ſpẽ differentes ſicut gra gꝛati em̃ eſt a li.ar.⁊ gra gꝛatufaciente quoꝝ vtriq; actꝰtotalit eſt attribuendus: attritio ex li.ar. ⁊ gra gratiſdata. vnð 2 rõne dr̃ie qua actus differt ab babitu.non eſt ſimile ð at tritione 2 ↄtritõne ⁊ de fide infoꝛmi a foꝛmata. Pꝛe. rõne qua ipſi actus differũt ſpẽ et materialiter 2 foꝛmaliter lo quendo:actus iſte non põt fieri ille. Actus emzʒ ſubaliter tranſeũt.et etiam illud quo infoꝛmant᷑ ſuo modo ſcilʒ gra gratiſdata 2 gratumfaciens eſſentialiteꝛ differüt. nec vna põt fieri altera.4 Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ doloꝛ attritio⸗ nis bonus ⁊c. Dicunt quidam ꝙ ſi actus attritionis ſiue doloꝛ non interꝛumpit᷑: ſed ſit vt ↄtinuus quoaduſq; gtia adueniente aĩa infoꝛmet᷑ gratiſicet.⁊ tũc attritio fit cõ⸗ tritio.ſi interꝛumpat᷑ nequaqᷓ. Videt᷑ tñ aliter dõm. ꝙ ſi⸗ cut tactuʒ eſt ſup .pmõi actꝰnunqꝙᷓ eſt ita ↄtinuus vel ſim⸗ plex ꝗn habeat ꝑtem ⁊ ꝑtem.nec vna pars põt eſſe alia. 2 ita licet bona ſit attritio q̃ntuʒ eſt de ſe.i.de ſubſtãtia mo/ tus: tñ quia deficit ⁊ euaneſcit in ſuo ꝓgꝛeſſu. quia nõ ha bet eſſe niſi in fieri: adueniente gr̃a non informat᷑ neq; fit ↄtritio. 4 Ad alind dicendũ.ꝙ nõ eſt ſinnle de diſpoſitiõe 7 habitu ⁊ attritõne ⁊ ↄtritõne.quia licet diſpoſitio ſit fa⸗ eile mobilis:tñ eius eſſe eſt ꝑmanens vnde ↄtinuatione ĩ ꝑmanentia radicat᷑ ⁊ fit difficile mobilis.4 Ad illug qð obigcit. ꝙ poſſibile eſt ꝙ ab attritõe tollat᷑ illa im ꝑfectõ qᷓ eſt ex ↄſideratione pene ⁊c̃. Dicendũ ꝙ vt tactuʒ eſt. quia motus ↄtritõnis deficit ſemꝑ in ſuo ꝓgreſſu. poſito ꝙ tol leret᷑ illa imꝑfectio que eſt ex ↄoſideratione pene: nõ infoꝛ⸗ maretuꝛ adueniente gra..¶¶ Si obijciat᷑ · ꝓꝙ bac ratõne nec motus ↄtritionis infoꝛmaretur quia deficit in ſuo ꝓgreſ⸗ ſu. Sicendũ ꝙ infoꝛmat᷑ er infoꝛmatõne li.ar.cuiꝰeſt mo tus. nec eſi ſimile de imꝑfectõne ↄtritionis vel timoris ini tialis qui eſt ex ↄſideratõne pene ⁊ de attritõnis vel timo ris ſeruilis: quia ablatio im ꝑfectõnis ex vna parte ponit attritõnẽ extra genꝰſuũ ſcilʒ ingꝛatuitoꝝ ex alia nõ ponit ↄtritõnẽ extra genꝰſᷣ gratuitoꝝ. Scdᷣm aũt ꝙ attritio no⸗ minat habitũ vtpote diſplicentiã peccati radicatã in ani⸗ ma de quo inſurgũt motꝰfreqᷓnter. põt dici ꝙ attritio põt fieri ↄtritio.ſᷣ̊ dilqtinguenduʒ eſt.ꝙ attritio ſic ſumpta Eerx fide infoꝛmi q̃ põt fieri formata ſic ⁊ fides. Sʒ adbuc di⸗ ſtinguendũ eſt.qꝛ quedã fides infoꝛmis nũqᷓ põt fieri foꝛ/ mata ſiẽ fides demonũ.qꝛ credũt ⁊ ↄtremiſcũt YSac.ij.hec em̃ fides declinat tm̃ ad penã ⁊ nõ põt inclinare li.ꝗr. ad pᷣmiũ.hec etiã fides eſt in dãnatis.qꝛ inclinat eos tm̃ ĩ ti, moꝛẽ ꝗ penalis ẽ eis.Alia eſtfides infoꝛmis inclinãs ad penã:põt iñ inclinare li. aꝛ. ad pᷣmiũ eternũ.⁊ iſta fides ge nerat attritiõez poſſibilẽ fieri ↄtritõnẽ. Vñ hec attritio bʒ ſdata 7 gratufaciens. ↄtritõ poſſibilitatẽ vt ſiat ↄtritio:alia nõ.¶ Ad hoc ꝗ̊ qd obijcit otra hoc.ꝙ opus moꝛtuuz non põt viuificari. dom ꝙ eſt quoddã opus moꝛtuũ ð ſe vt eſt opꝰpct᷑i:et iſtð nõ põt re⸗ uiuiſcere. Aliud eſt opꝰ moꝛtuũ ex ↄtagionis ꝑticipatõne peccati nõ ex ſe:ſᷣ potiꝰex hoc ꝙ ẽ in moꝛtuo.⁊ hoc duplr. qꝛ vel ſemꝑ eſt cũ moꝛtali nec põt eſſe ſine:et ſic eſt de actu attritonis.vel nõ eſt neceſſe ꝙ ſemꝑ ſit cũ moꝛtali:⁊ ſic eſt de habitu motꝰattritõnis.pꝛimũ nuniꝙᷓ viuificat᷑:ſcdᷣm qꝛ bʒ eſſe in ꝑmanẽtia: hʒ poſſibilitatem ꝙ nõ ſit cũ moꝛtali ꝓpter qð põt infoꝛmari:⁊ q;tum ad h̊ attritio ſiet cõtritõ. Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ timoꝛ ſeruilis nõ põt fieri initiał 7c.dõm ꝙ ſᷣm Gꝛeg.in moꝛał ex habitu timoꝛis ſeruilis retrohit᷑ a pcto timoꝛe pene.tñ libẽter peccaret ſi nõ time/ ret. Alio mõ ex timoꝛe initialis babitu ceſſat a ꝑpetratõe peccati ⁊ libẽter relinqret pcẽm ⁊ ſatiſſaceret de pcto.ſi do minꝰdaret illi gr̃am. Iſte.ſ.timoꝛ ſeruilis põt fieri initia lis:̊ alius nõ.qꝛ in eo viuit volũtas peccandi ſi ſperaret impunitas:põt tñ diſponẽ ad ipᷣm. 4! Ad illud qð obijcit de pnĩa iude.dðm ꝙ pnia ſua nõ fuit poſſibilis ad ↄtritõ⸗ nem.qꝛ nõ habuit reſpectũ ad pᷣmium ſed ad penã.nec ad dei bonitatẽ ſed ad ſui maliciaʒ vñ deſperauit.Añ leo pa⸗ pa. nfeliciter extitiſti inda quem non pnia reuocauit ad dñm:ſed ſperatio traxit ad laqueũ. ¶Due ſtio.lxxv.de oꝛigine Equitur de oꝛigine ↄtritõnis:de qͥ querunt᷑ plura. Dꝛimũ eſt vtrũ ſit donũ ſpũᷣſſancti. Scõm vtrum ſit motus alicuiꝰvirtutis. Lerciũ vtruʒ ſit ☛ cmotus virtutis generalis vel ſpecialis. Quartũ vtrũ ſit notus dᷣtutis theologice vel cardinalis. Quintũ vtrũ poſſit impleꝛi in via a penitentibo. —— ¶ Membꝛum primu Veri pꝛimo. vtrũ ↄtritõ ſit donũ ſpũſſcti E ſic:videt᷑.dicit aug.⁊ hr.iiij.ſen. donum ſpũſſancti hʒ ꝗq ↄſitet᷑ et penitet.i.q cõterit᷑ Item ꝓuerb.j.Initiũ ſapĩe timor dñi.ibi habet᷑ ex glo.ꝙ duplerx ẽ timoꝛ.ſ.ſeruilis ⁊ initiał.et vter⸗ q; eſt initiũ ſapie.ſ̊ attritio eſt ex timoꝛe ſeruili:ↄtritio ex timoꝛe initiali.ſᷣ̊ qð eſt cauſa cauſe:ẽ cauſa cauſati.q̊ con tritõ dat᷑ a ſpũſancto a qͥ dat᷑ ſua cauſa.ſ.timoꝛ initialis. Atem doloꝛ de pcto.i.ↄtritio efficacioꝛ ẽ ad iuſtificandũ ꝙ tioꝛ.̊ tioꝛ ẽ donũ ſpũſſcti:̊ foꝛtioꝛi rõe ⸗ ↄtritõ. 4 Yteʒ Ko. viij. Spũs poſtulat p nobis gemitibo inenaꝛꝛabililo id ẽ facit poſtulare.⁊ expoĩt glo.quedã de ſpũſctᷣo. glo. fa⸗ „ — cit nos gemeꝛe plus qᷓ dici poſſz. ᷓ gemit?pnie. i. otritio ẽ datũ ab rlo Monkrmi eſt aliqð ſeptẽ donox. neq; eei ſapiĩa neq; intellectꝰ⁊c.ᷣ nõ eſt donũ.¶ Rmñ. dicht quidaʒ ꝙ doloꝛ ↄpᷣhendit᷑ ſub pietate.eo enim ꝙ; pietas eſt ↄtraꝛia duriciei ⁊ vt freqᷓntiꝰ ꝑducit coꝛ in teneritudinẽ.vñ eſt do⸗ loꝛ ⁊ paſſio de ꝓpꝛia miſeria ⁊ aliena.duricia aũt faocit de⸗ ſiſtere ab hmõti ſiue retardare: dicũt ꝙ ad donum pietatis reduci hʒ.Cilr põt dici ꝙ donũ ſumit᷑ coiter et ꝛie.coĩ⸗ ter. put dicit᷑ in cõꝑatione ad dantem. qui dat ſine ſi pe re⸗ tributõnis.Fm ꝙ ſᷣm phm dicitur ꝙ donuz eſt datio irꝛe⸗ dibilis.m ergo ꝙ donum dicitur in relatõne ad datoꝛem liberalem ſcʒ ſine redditõne:vt ad illum qui dat om̃ia af⸗ ſiuenter 2 non impꝛoperat.ſimiliter contritio a alia colla ta a liberali datoꝛe: dona poſſunt dici. Juxta illud Jaco. j· Omne donum pfectum delurſuz eſt deſcendens a patre luminuʒ. Pꝛopꝛi?ſumitur donum ex ſi uꝑadditõne gratie ſuper gratiam virtutũ.vtpote quando datur in adiutoꝛiũ virtutum ad actus eoꝝ erpediendos. pᷣm quem modũ ſu⸗ muntur ſeptem dona numerata yſa. ix. et ſic non eſt donũ o alind quod obijcitur. ꝙ dolor melius dicendum eſi onum ꝙᷓ timoꝛ. dicendum ꝙ non eſt verum: eo enim ꝙ ti moꝛ negligit.et dono ↄuenit iuuare virtutes ad actus ſu⸗ os expediendos: plus conuenit iſia expeditio et iuuamen timoꝛi q; doloꝛi. Ilud perfectius terminatum eſt in tra⸗/ ctatu de donis.¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ lugere eſt be atitudinis et ita non ẽ donũ.hoc poteſt concedi eo modo quo tactum eſt. Ad illud quod opponitur.ꝙ virtus ⁊ be atitudo diuidunt᷑ per opoſita.dicendum ꝙ virtus ſumit᷑ omuniter et ꝓꝛie.Fᷣm ꝙ ↄmuniter:diffinitur bona quali/ tas mentis ⁊c.et ſic beatitudo eſt virtus.ſᷣm autem q; ꝓ⸗ pꝛie dicit᷑ virtus circa pꝛimos actus potentiarum in finẽ. vel in id quod eſt ad finem: non eſt beatitudo virtus.pro⸗ pꝛie eniʒ loquendo dicunt᷑ beatitudines:quia ſm ſtatũ di gniſſimum vie diſponunt ad beatitudinem patrie.licʒ em virtutes et dona diſponant: digniſſime tamen diſponunt ille forme. et er relatõne immediata ad beatitudinem pa trie dicũtur beatitudines. ſicut patet ex ſerie euangelica. cum dicitur beati pauperes ſpiritu qm̃ ipſorum eſt regnũ celoꝛum. Pꝛeterea accepio nomine virtutis ſm ↄmunem rationeʒ.adhuc eſt dicere.ꝙ aliunde eſt virtus ⁊ aliunde beatitudo.iQam in exemplum virtus eſt ad aliud.in exẽ: pluʒ beatitudo eſt ad qð alia.et pꝛeter hoc virtus determi nat ſibi actum: beatitudo non ſed poſſe hebet ad omnem Blembeum ſecunan Onſequenter querit᷑.vtruʒ ſit motus alicu⸗ ius virtutis.Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ ipſa eſt meritoꝛia.exqͥ enim ↄtritõne meretur:ẽ vir/ ⸗ us vel actus virtutis.4 Item ↄtritio reddit ſpiritũ acceptum deo.pᷣs.Coꝛ contritum et bumiliatũ de⸗ us non deſpicies: ̊ contritio eſt motus gratie vel vᷣtutis. Ao idem faciũt que dicta ſunt vbi queſitum eſt ſi ↄtritõ eſt 2=ð de malis ↄmiſſis ? illa deteſta ri inſertũ eſt nature rõnali.ſed ad illud qð dictat natura eſt exitus in eſſe ꝑ naturam: & ſic dolere eſt actus nature. non g̊ actus virtutis neceſſariꝰſaltem.¶ Item om̃is actus vᷣtutis terminꝰet obiectũ eſt bonũ.ſed actus ↄtritõnis ter minus ⁊ obiectũ eſt malũ qꝛ pctm.¶ Item quẽlibʒ actum vᷣtutis pᷣcedit habitꝰvirtutis.ſ̊ omnẽ habuũ virtutis pᷣce⸗ dit ↄtritio cum ↄtritio ſit pꝛincipiũ iuſtificatõnis:q̊ cõtri⸗ tio non eſt actus vᷣtutis.¶ IJtem motui lapidis deorſum ſi addat᷑ violentia dicit᷑ motus mixtus.ſimiliter videt᷑ cum doloꝛe de malo ꝑpetrato ſit a natura ſᷣm aũt ꝙ hmõi dole re eſt ↄteri addit᷑ gratia:videt᷑ ꝙ actus hmõi ſit a natura ⁊ ita mixtus tam actus nature qᷓ; gratie. Rũñ. ꝙ ↄtritõ eſt actus ſiue motꝰvirtutis ſiue gratie.¶ Ad illud qð pꝛi⸗ mo obijcit᷑.ꝙ eſt motꝰnature.Ddm ꝙ lſicut qð eſi gue ten dit ad centrũ:nmature ẽ qð citiꝰtendit violentie.Silr dete⸗ ſtari ⁊ dolere de malo ↄmiſio nature eſt.Sʒ dolere q̃ntuʒ debet 2 vt dz ita ꝙ dolere illud ſit meritoꝛiũ eſt gr̃e.⁊ quia ↄtritio noĩat doloꝛẽ de ↄmiſſo vt eſt meritoꝛius:ↄtritio/p⸗ pꝛie ⁊ ꝑ ſe eſt actus ſine motus gre ſiue virtutis.Fᷣm quid tñ poteſt eſſe naturalis ſicut ꝓiectio mercium in mare eſt inuolũtaꝛiũ ſimpłr:voluntariũ aũt Fᷣm ꝗd.Eñ hic poteſt hr̃e locũ qð dicit᷑ in Eʒech.j. Aperui os meum ⁊ cibauit me.glo.initiũ boni eſt a noſ ſed a deo ꝑfectio.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.q; actꝰvᷣtutis ẽ bonũ ⁊c.dðm ꝙ actꝰ vᷣtutis qñ⸗ q; eſt ad malũ deteſtandũ ⁊ tunc obiectũ eiꝰmalũ.qñq; ad bonũ aſſequendũ ⁊ obtinendũ: tũc obiectũ eiꝰeſt bonum. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ pᷣcedit iuſtiſicatõeʒ ⁊ ita oẽm ba⸗ bitũ virtutis.dðm ꝙ licʒ iu ſtiſicatõ ⁊ habitꝰ vᷣtutis ſiue ĩ⸗ fuſio habituũ.oꝛdinẽ hñt nature:ſimul tñ ſunt tꝑe.vt em̃ ſupᷣtactũ eſt. ᷣm ꝙ ↄtritio dicit᷑ motꝰ inſtantaneꝰ gꝛatia ĩ⸗ foꝛmatꝰpꝛimo purgatiuꝰculpe ꝗ reſpicit pctm inqtum eſt petm: ſic tꝑe ſimul funt infuſio gre.motꝰlib.ar.ↄtritio.et peccati remiſſio.ſub ordine tñ cauſalitatis vel nature vel ſił tꝑe:cũ his impij inſtificatio. Cuʒ ̊ obijcit᷑ ꝙ euiuſlibʒ actũ virtutis pᷣcedit habitꝰ.hoc verũ eſt naa:mon tũ tꝑe. ſiłiter ↄtritio pᷣcedit iuſtificatiõeʒ.ſw nata nõ tꝑe.habitꝰtñ inſuſus a qͥ eſt ↄtritio:priꝰeſt natura q; ↄiritio. ſimul tñ ẽ tempoꝛe.De his habetur ſupꝛa vbi tangitur de ordine cõ tritõnis ad expulſionem pcti.q¶ Ao boc qð querit᷑.quare —— — ☛ –☛ — * - 4 ini⸗ ck ett l ⸗ e. en e e ¶ Lueſtio non dicitur actus ſiue motus mixtus cum ſit tam act'na⸗ ture ᷓ gre. Bom qꝛ agere de cõtritoõne Mie dicta que e 2 motmeritoꝛi. cuiꝰinqtum bmõi ẽ ↄſũmatio a gra: iz m quid eſt a natura. ꝓpꝛie loquẽdo dz dici actus virtutis: lʒ Fym quid põt dici actus nature. 4 Mem by tercium virtutis vel ſpãlie vᷣtutis. generalis vi⸗ detur ſic:eiuſdẽ virtutis ẽ gaudiuʒ ſiue pla i centia boni: 7 doloꝛ ſiue diſplicentia eiꝰ op/ tus annſec otutis: dolere de oppoſito boni ſiue di⸗ ſplicẽtia mali ẽ actꝰſiue motus generalis vᷣtutis. diſpli/ centia ſiue dolere de malo ↄtritio ẽ: Sotritio emot? genera lis vᷣtutis vel ſpalis.¶¶ Item vt hr a phᷣo.bonũ ⁊ malũ nõ Onleamer querit᷑. vtrum ſit motꝰgeneralio poſitl. te bono ſiue placẽtia boni eſt actꝰſiue mo⸗ ſunt in genere vᷣ ſunt genera alioꝝ· ů cũ generalitas virtu tis eſt a termio ſine a bono actſiue mot ſui:cũ cõtritõ ſit actus ſiue motꝰvᷣtutis:cuiꝰterminꝰſiue obiectũ eſt maluʒ cteſlandũ:relingtur ꝙ contritio ſit mot ſiue actꝰ vtutis 4 gre generalis. Ad hoc valet qð ſuptactu eſl. vbi queſitũ ẽ vtrũ pnia ſit in vna vi vel in pluribo Contra. cotritio e diſplicentia mali erñtis in ꝑticulari ubiecto. qꝛ in ꝓprio ſubiecto inqᷓ tum bmõi.ſᷣ motꝰtalis eſt ſtutis ſpãlis. ⁊c Ao hoc valet quedaʒ q tacta ſunt locis ſupꝛa nominatis. 1 Rñ.ad boc pĩ dici.q; cõtritio ẽ motꝰ ᷣtutis ſpalis elici liue. 4 Ad illud qð obijcii. q diſplicentia mali ẽ actus ge neralis. Dom ;2 ſi boc ſit veruʒ. diſplicentia tñ mali bꝰ ꝑſone ſiue exntis in hoc ꝑticulari ſubcto: eſt motꝰ vᷣtutis ꝑticularis. At em brĩ ab Amb. Pnia.i.ↄtritio ẽ doloꝛ coꝛ dis 2 amaritudo aie ꝓ malis ꝗᷓ quiſq; comiſit. hec em̃ dici tur de pnia rõne contritõnis.4 Sitłr põt dici ad aliud.qꝙ; licet malũ ? bonũ ſunt geneꝛa alioꝝ:nõ tñ bonũ2 malum ſ̃m ꝙ ſunt determiata circa h̊ pticulare ſubiectũ de cuiul· modi malo eſt ꝑ ſe ⁊ ꝓprie contritio..¶ Ad illud ꝓbleuma terminandũ. valet eà qᷓ tocta ſunt in pbleumate de penitẽ tia. vtrũ ſit virtus generalis vel ſpecialis. embꝛum quartũ Onſeq̃nter querit᷑.vtrũ ſit motꝰvᷣtutis theo logice vł cardinalis. theologice: videtur ſict ↄtritio ẽ diſplicẽtia pcti inqtum ẽ offen⸗ ⸗ iuũ dei. vñ vt videt᷑ reſpicit deũ vt obiectuzʒ ſcʒ den offenſum. eſt motꝰtheologice uᷣ̈tutis. Pꝛe. cum dr. diligo deũ offenſuz. ꝑ boc ꝙ dĩ diligo: notat᷑ motꝰutu tis theologice.ſiłr vt videt᷑ cũ dr̃. Ego ↄteroꝛ de xo offen ſo:cũ ideʒ ſit obiectũ hᷣ ⁊ ibi. i. Si diceret᷑. ꝙ dedoffenſus nõ eſt hic obm ↄtritiõis.qꝛ intercipit᷑ ppoſitio.hᷣ nihil vr: qꝛ ↄueniẽter dr̃ credo in deũ offenſum. ? ſpero in deũ offen ſum:tñ ꝑ G̊ ꝙ dico credo.ſpero.nõ cauſat᷑ mot vᷣtutis the ologicoꝝ. Ad idẽ valẽt ꝗqᷓ inducta ſũt ad ondendũ ꝙ pni eſt virtꝰ theologica. ¶ Kont. viget ꝙ ſit motpᷣtutis cardi nalis ſic. dolẽ et amaricari mẽte ꝓ ꝓprijs delictis eſt motꝰ vðᷣtutis iuſticie.ſ̊ pnia eſt doloꝛ ⁊ amaritudo mentis pec catis q; quiſq; ↄmiſit vt ſupᷣtactũ eſt. Hexrõ ie rõne contritõnis: cõtritio eſt motꝰiuſticie¶ VHñ. ꝙ vtritio eſt motus vᷣtutis theologice.qꝛ ei obiectuʒ nõ eſt e p potiꝰ offenſa dei. Ad hoc ꝓbleuma valẽt q tacta ſunt ſupᷣ.vbi q̃ ſitũ eſt. vtꝑ pnia ſit virtꝰtheologica. Poõt ẽᷣ dicl. q eſt mo⸗ tus vᷣtutis caꝛdinalis.I. iuſticie. ſiue pnie inqtum ẽ redu⸗ cibilis ad iuſticiã.· Et boc hr̃i põt a glo.ſuꝑ illud pᷣs. Sa⸗ crificiũ iuſticie oblatõnes ⁊ bo. vbi hr̃ ꝗd iuſtiꝰeſt qᷓ vt a⸗ ꝗs ſuis pctis iraſcat᷑.i.indignet᷑:hec indignatio diſplicen tia dr. Ao ̊ valẽt qᷓ tacta ſunt ſup. vbi qſituʒ eſt.an pnĩa ſit virtegeneralis vel ſpalis. . Ad illud qð obijcit. ꝙ cuz dr. diligo deũ offenſum. ꝑ hoc ꝙ dr: diligo deſignat᷑ motꝰ vᷣtutis theologice. ſibr cũ dr ↄteroꝛ de deo offenſo. Dðm ꝙ non eſt ſile. qn cũ dr. diligo xeũ offenſum. bec ẽ vera ꝑ ſe qꝛ diligo:nõ qꝛ diligo offenſaʒ illiꝰ.ſᷣ cuʒ dẽ oteroꝛ de deo offenſo. Hec ẽ vera qꝛ ↄteroꝛ:⁊ doleo de ervoffenſa. vbi/ p⸗ pꝛie loquendo aliud eſt obiectum motus huiꝰ illius. Membꝛum primũ lxxv. embꝛum quintin Egtur dte adimpletõne cõtritionis. Querit vtrũ pnia poſſit impleri in via a penitẽti⸗ bus. Gꝛ ſic: videt ꝑ hoc.contritio eſt cã ſalu Vtis penitẽtibo. cõtritio dico impleta adminꝰ ſine qᷓ nõ.ãſi penitẽtibo nõ negat᷑ ſalus ꝑ illa qᷓ gerunt᷑ ab eis in via:relingꝗtur ꝙ cõplete cõterunt᷑:⁊ ita põt cõtritio impleri ab eis in via. 4 Qont᷑. Joek. ij. Conuertimi ad me in toto coꝛde vro. hoc reqꝗrit᷑ ad ſufficientẽ cõtritionẽ. ſed nõ eſt poſſibile in via ſicut nec diligẽ deũ er toto coꝛde.Vt em̃ dic Aug.ſuꝑ illud Deut.vj. Diliges dñm den tuuz er toto coꝛde tuo.i Zemo põt diligẽ dñm ex toto coꝛde ſuo in via. qꝛ ſiẽ ipſe determiat. dilige dñm ex toto coꝛde eſt con/ uerti om̃s affectones ad ipᷣm: g eadeʒ rõne 2 pteri in toto coꝛde.¶ Item Meda. veraciter penitẽ eſt er toto coꝛde cõ/ uerti ad de oẽm materiax peccadi reſecare: nullopt H facẽ in via.̊ ⁊cc.ERñ. qꝙ otritio q ſufficit ad ſaluteʒ põt impleri in via. Oʒ nota ꝙp couerti in toto coꝛde ẽ duplicit aut ita ꝙ aia m totalitatẽ li. ar. vertat᷑ in deũ.ſ. m ratõ nem 7 volutatẽ. i. ita nulla re tpali vellz ꝑpetꝛaſſe pec catũ. ſᷣm bũc modũ bene põt impleri in via. Alio mõ dici tur ex toto coꝛde cõuerti: ita ſcʒ ꝙ nulla delectatõne natu ralis vel actualis retra bat aliq̃ modo. vel ad tpᷣus ab affe ctõne in deũ.⁊ ſm hũc modũ no põt adimpleri in via. Si milit diligẽ deuz ex toto coꝛde dr dupłr. ita ꝙ diligat fᷣm totalitatè li.ar.i.ſumme ſiue pᷣeipue int oĩa:vel ita ꝙ nul⸗ la delectatio.ſ.naturalis actualis retrabit alqͥ mõ ad tp̃s ab affectõne in deũ. ſic diligẽ deũ ex toto coꝛde nõ põt bõ in via: ̊ diliget ſic in patria. Silr nec põt cõuerſio ĩ toto coꝛde ſic impleri in via:qꝛ ĩ via accidit nccio delectatõ na⸗ turalis vel accidentalis ſcʒ venialis vel moꝛtalis.q̃ auer tunt vt nõ ſit ſemꝑ totalitas affectõis in deũ.nec hec tota litas cõuerſionis exigit᷑ in ↄtritõe:ᷣ reqrit totalitas ↄuer⸗ ſionis ad den.ſ.volũtatis ⁊ rõnis.ita ꝙ ſumme afficit ad cũ ita deteſtando petm: ꝙ nulla re vellet illð ↄmiſiſſe. Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ penitẽ veracit ẽ reſecare materi⸗ am ⁊c. Dðm ꝙ materia peccãdi ẽ in duplici dr̃ia.qꝛ velĩ ꝓpinqua diſpoſitõe:vel inpotẽtia vel impoſſibilitate. ma teria pinq̃ ſiue diſpoſitio põt reſecari ne ꝓgrediat᷑ in effe⸗ ctum: ſed ꝙ non ſit poſſibilitas ad peccandũ non põt reſe⸗ cari niſi in confirmatis. Lueſtio. lxxvj. de ↄfeſſi/ one in comꝑatõne ad confitentem. Equitur de confeſ⸗ ſione. Et pᷣmo ꝑ compatõeʒ ad cõfitentẽ. Scðo ꝑ com ꝑatõeʒ ad abſoluentẽ. Ter⸗ cio de ptate abſoluẽtis. ¶ Circa primũ q̃ runt᷑ plura. Pprimo.ſ.de quidditate con feſſionis. Scõo itate ↄfeſſionis. Leꝛcio de inſtituti⸗ one cõfeſſionis. Deinceps de vſu ſiue exercitio cõfeſſionis 2 de ordine. / Bprimum. quid ſit cõfeſſio: et põt deſcribi ſic. Confeſſio eſt coꝛam ſacerdote legitima pctoꝝ ꝓprioꝝ declaratio. Declaratio cõtra Moccultationem. Legitima.i. nõ in toto vl in te excuſata.pctoꝝ nõ bonoꝝ.pct᷑oꝝ ꝗprioꝝ. no alienoꝝ · ps. Dixi cofiteboꝛ ð occultatõeʒ. aduerſuz me 5 excuſan⸗ — ies ſe. iniuſticiã meã nõ alioꝝ coꝛã ſacerdote. nõ em̃ ſuffi cit ſoli deo cõſiteri.nec oportet coꝛam ppko: quia licet tibi erpediret non tamen populo. embꝛum ſecundu Onſequenter querit᷑ de neceſſitate confeſſio nis. Et pꝛimo an ſit neceſſaria. Secundo 4 ſit neceſſaria. Lercio qñ ſit neceſſaria· rticulus primus Verit᷑ ̊ pꝛimo.an neceſſaria ſit ofeſſio penitẽ i. . ſic:videt᷑. Yoh.criv.nõ põt quii. ᷓ gꝛatiã cei accipere:niſi fuerit purgatꝰ ab om̃i peto ꝑ nie ↄfeſſionẽ 2 ꝑ baptiſmum. 4. IJtem Amb. in li. paꝛa diſo.nõ põt quiſq; a pcto iuſtificari añ confeſſionẽ. 4Bteẽ in ſermone q̃qrageſime. Ecce nũc tpus acceptabile.i. in q̃ 2feſſio a moꝛte aiam liberat.ↄfeſſio atxit ꝑadiſum:cõfeſſio ſpem ſaluandi tribuit. Uñ ſacra ſcriptura dic. dic tu iniqꝗ tates tuas vt inſtificeris.yſa.xliij.alia lra.. Item ſupꝑ il⸗ lud pᷣs.Cõfeſſio ⁊ pulcritudo in ↄſpectu eiꝰ.Glo.cõfiten⸗ do fit hõ ð fſedo pulcer.Si g amas pulcritudinẽ. cõfiteꝛe vt ſis pulcer.i.iuſtus.ecce ꝙ ad iuſſiciã ſiue ad boc ꝙ pe⸗/ nitens de fedo fiat pulcer neceſſaꝛia ẽ cõfeſſio. Ex bis ptz ꝓ ofeſſio neceſſaria ẽ penitẽti.¶ Item ꝓuerbi.xxviij. QNui abſcondit ſcelera ſua nõ diriget᷑. Qui aũt ↄfeſſus fuerit 2 reliquerit ea:miſcvᷣiam ↄſequet᷑.¶ Item boc pʒ ꝑ rõnem. qꝛ confeſſio ẽ in pᷣcepto.yſa.xluij.i Qarꝛa ſi ꝗd babes vt iu⸗ ſtiſiceris.̊ᷣ intelligit᷑ e narratõne culpe in cõfeſſione. ſic vult Amb.ᷣ obſeruantia aũt pcepti ẽ neceſſaria:quare trãſ greſſio inducit ꝑditõeʒ.¶¶ Iẽ Ja. v. Confitemĩ alterutrũ peta veſtra. Ex his videt᷑ ꝙ eſt neceſſaꝛia. ¶Contra. aug. exponens illud. Diri ↄfiteboꝛ adueꝛſum me iniuſticiã me am dñno.dic:ſicut auẽtas teſtat᷑.volũtas remũeꝛat᷑ nõ opꝰ volũtas vᷣo in coꝛdis ↄtritõne eſt:opꝰvo in oꝛis cõfeſſione Luce clariꝰcõſtat coꝛdis cõtritiõe nõ oꝛis cõfeſſione pct̃a dimitti. Si ᷣ vt ex hoc ᷣbo Aug.pʒ cõtritione delet᷑ petm nõ cõfeſſione:non videt᷑ confeſſio ncc̃ia penitenti.¶ JOtem Amb. in ſermone q̃drageſime. Ecce nũc tpᷣs acceptabile 2c.· pnia vo eſt doloꝛ coꝛdis ⁊ amaritudo aĩe ꝓ malis qne quiſq; ↄmiſit.hic aſſignat᷑ rõ veꝛe pnĩe. in qͥ nihil tãgit de cõfeſſione:igit᷑ vt videt᷑ vere penitenti nõ eſt nccia cõfeſſio Itẽ miſcdia ſuꝑeraltat iudiciũ Ja.ij.vñ de ꝓnior ẽ ad miſerandũ ꝙᷓ; ad odẽnandũ.igit᷑ ſi ſola volũtate meret᷑ hõ dãnatõeʒ ex diuina iuſticia:⁊ ſola voluntate meret᷑ iuſtifi cationẽ er diuina miſcðia.meret᷑ dico de ↄgruo: igit᷑ non eſt neceſſaria oↄfeſſio.¶ Item penitenti ſufficit iuſtificatio ad ſalutẽ.ſ̊ ad iuſtificatõeʒ impij nõ requirit᷑ cõfeſſio.tm̃ em̃ qᷓtuoꝛ reqrunt᷑.ſ.infuſio gratie.motus li.ar.contritõ. remiſſio peti.q̊ ⁊c. ¶ Item tanta poſſet eẽ ↄtritõ penitẽtis ꝙ ſufficeret ad deletõeʒ culpe ⁊ pene:ſed deletõ culpe 7 pe ne ſufficit ad ſalutẽ:q̊ ⁊c.¶¶ Item aug. determinat. ꝙ gen⸗ tes pñt obligare ꝑuulos deo ⁊ nõ dy abolo.dicit enim ad Honifaciũ.ꝙ ſemel generatꝰꝑ aliquoꝝ carnalẽ volupta⸗ tem. cũ ſemel regeneratꝰfueꝛit ꝑ aliquoꝝ ſpũalẽ volupta⸗ tem: deinceps nõ poſſit vinculo alieno inigꝗtatis aſtringi cui nulla ſua volũtate cõſentit. Ex qͥ ptʒ. ꝙ faciliꝰpõt fieri obligatio cũ deo ꝙᷓ cũ dyabolo.&̊ ſola mente ſiue volunta te põt ſe obligare iuſtꝰdy abolo:ꝗ̊ᷓ ſola volũtate põt impiꝰ obligare ſe dxeo:&q̊ nõ eſt neceſſaria ↄfeſſio ad ſalutẽ.¶ MReẽ penitẽtes qñq; ſatiſſaciũt in mundo iſto:qñq; in purgato rio.ſatiſfaciẽtes in purgatoꝛio longo grauiuſq; puniũtuꝛ ꝙᷓ ſatiſfacientes in mũdo. ponat᷑ q̊ q aligs penitẽs abre⸗ nũciet foꝛo dei in mũdo obligãs ſe foꝛo cei in purgatorio. ſoluẽs igit᷑ penã debitã ſᷣm foꝝ dei in purgatoꝛio.cuʒ illa ſit incom ꝑabiłr guioꝛ illa qᷓ debet᷑ iurta foꝝ dei in mũdo abſoluit᷑ ab illa qᷓ debita eſt m fſoꝝ dei in mũdo: ſ in tali caſu nulla ẽ neceſſitas ↄfeſſiõis:̊ vt videt᷑ cõfeſſio nõ ẽ ne⸗ ceſſaria ad ſalutẽ.¶ Item ſuppoſito. cõtritus de pcẽo ni⸗ hil cogitat de ↄfeſſione.r in tali caſu decedat: cõſtat ſalua bitur. cõfeſſio nõ eſt nccia ad ſalutẽ.¶¶ Item Amb.ꝛ hr̃. iiij.ſniaꝝ.ideo fleuit petrus.qꝛ culpa obrepſit ei.nõ inue⸗ nio qꝗ dixerit inuenio qð fleuerit lacrimis eius.lego: ſa⸗ tiſfactõeʒ nõ lego:quod defendi nõ põt ablui põt.q Item Criß.lacrime lauãt delictũ qdð voce pudoꝛ ẽ ofiteri.⁊ veĩe fletꝰ»ſulũt verecũdie.¶ Iteʒ ignoꝛãs vinculũ ſoluẽ nõ pt. ſ oꝑtet vt cognoſcat ⁊ vt ſciat mõ ↄpetẽti illud ſoluẽ.et p⸗ pter boc xtegit᷑ alligato ꝑoↄfeſſionẽ. Igit᷑ ſi ſacerdos coqᷓ ſcat vinculũ.i.petm ſufficiẽter ſoluẽ põt.igit᷑ non oꝑtet vt penitens cuiꝰ pctᷣa ſcit ſacerdos ↄfiteat᷑:ſed ſacerdos ſine confeſſione põt ſibi iniungẽ pnĩaʒ. ¶ Itez iſtð videt exem:⸗ plo dñi ꝗ młtis remiſit pcfa ſine ↄfeſſione.ſic mulieri dep⸗ henſe in adulterio Joh.viij. Qeme inꝗt te ↄdẽnauit muli er: nec ego te ↄdẽnabo.vade⁊ ampliꝰnoli peccaꝛe.Siliteꝛ languido ꝗ trigintaocto ãnis lãguerat Yoh.x. ꝗ etiã iſtã infirmitatẽ meruerat ꝑ pcẽm ſun.vñ dixit ei dñs. Ecce ſa nofactꝰes:iã noli peccaꝛe ne deteriꝰaliqd tibi ↄtingat.nul⸗ lam tñ exigit ab eo gfeſſionẽ ¶ Rñ · nccia eſt ↄfeſſio pe nuenti ſic oñdũt auẽtes ⁊ rõnes poſite ꝓ ꝑte iſta. Sʒ no⸗ ta ꝙ ẽ neceſſitas obligatõis ſiue tentõis ↄgꝛuentie.2 vti⸗ litatis.et his modis nccia eſt ↄfeſſio penitẽti Primo mõ ſcʒ neceſſitatis eſt nccia rõne pᷣcepti ſiue inſtitutõnis rpᷣi ſeu eccłe.neceſſe eĩ hẽmus facere ea q inſtituta ſunt a xpᷣo eccłia:ne peccemꝰp atemptũ.Diĩc em au. donatum. nullo mõ dicenda ẽ ↄuerſio coꝛdis ad deũ cũ ſacrm dei cõ⸗ temnituꝛ. Vbi auteʒ confeſſio inſtituta ſit infra patebit. Scðo modo nccĩtatis.ſ.cõgꝛuentie eſt nccia ratõne re⸗ cõciliatõnis cum eccłia.peccatoꝛ em̃? in deuʒ peccat ⁊ in eccłiaʒ. Vñ ſuꝑ illud Yoſue.v. Fac tibi cultros dicit᷑. ec⸗ cleſia eſt corpꝰxpᷣi.vñ in eccleſiã delinquit:ꝗ aliqd mẽbrũ maculat.contritõne aũt recõciliamur deo:cõfeſſione recõ ciliamur eccleſie. vñ ſuꝑ illud pᷣs. Ediſicabunt᷑ ciuitates inde.i.eccleſie xpᷣi. ꝗ edificant ꝑ confeſſionẽ huilitatis:vñ foꝛis ab eis remanẽt ꝗ confiteri erubeſcũt. Hec aũt neceſ⸗ ſitas eſt cõgruentie:qꝛ facta recõciliatõne pctoꝛis cũ deo: pariter effecta eſt cum eccłia.cõgruit tñ vt ofitendo oſten dat ſe deo recõciliatũ gratia recociliatõnis ſiue remiſſio⸗/ nis peccati.¶ Item tercio mõ nccĩtatis.i.vtilitatis nccia eſt: ꝓpter multas vtilitates que acꝗrunt᷑ ↄfeſſione.e¶ Eſt em̃ vtilis ad peccati cognitionẽ. tenet᷑ enim ſacerdos con⸗/ fitentẽ inſtruere.qñq; em̃ aliquis credit veniale eẽ moꝛta⸗ le ⁊ ecõuerſo. ꝓpter qð neceſſe eſt conſeſſio vt inſtruamur. Keui.rx. Vinũ ⁊ om̃e qð inebꝛiare põt et doceatiſq; filios iſrael.Deut.xvij.loquit᷑ cõfitenti. Aſcende ad locũ quem elegerit dñs deus tuus.venieſqʒ ad ſacerdotes leuitici ge neris.et ad iudicem ꝗ fuerit in tꝑe.quereſq; in eis ꝗ indi⸗ cabũt tibi iudicij veritatẽ. Item ad ſ atiſfactiõeʒ. verecun⸗ dia em̃ eſt magna ꝑs ſatiſfactõnis.eſt ei quaſi palliũ pre⸗ cioſuʒ operiens pctm a deo puniendũ.pᷣs.confuſio faciei mee cooꝑuit me.Ecci.iiij.eſt confuſio adducens gꝛatiam gloꝛiã.vñ aug.in li.de pnĩa. Qui ꝑ vos peccaſtis ꝑ vos erubeſcatis. Erubeſcentia em̃ ipſa ꝑtem babet remiſſiõis ex miſericoꝛdia em̃ hoc pᷣcepit dominꝰvt nemo peniteret ĩ occulto.In hoc em̃ ꝙ ꝑ ſeipᷣm dicit ſacerdoti ⁊ erubeſcen⸗ tiam timoꝛe offenſi.fit venia crimĩs:fit em̃ veniale ꝑ cõfeſ⸗ ſionẽ qð crimiale erat in ꝑpetratõne.Et alibi idem. mul⸗ tum ſatiſfactõnis attulit ꝗ erubeſcentie coĩcans nihil eoꝝ qᷓ cõmiſit dei nccio denegauit.¶¶ Ad quandã mẽtis ſecuri tatem qu ex cognitõne venie accepit. Criſ. dic pcta vt co gnoſcas quoꝝ acceꝑis veniã. Et ideo in mẽte efficit letici am. Pꝛouer. xv. Secura mens q̃ſi iuge ↄuiuiũ.pᷣs. In ro ce exultatõnis ⁊ ↄfeſſionis ſonꝰepulãtis.i Ad pene dimi⸗/ nutõʒ ex vi clauiũ.¶Mat.xxvj.Qðcũq; ligaueris ſupꝑ teꝛ⸗ ram.et Joh.xx.Quoꝛũ remiſeritis pcta remittunt᷑.põt eĩ ſacerdos aliqꝗd pene dæbite relaxaꝛe:lʒ nõ oẽʒz penã. Ad intceſſoꝝ młtiplicatõeʒ. ſᷣm illud Ya.v. Cõſitemi alteru⸗ trũ pcta vr̃a ⁊ oꝛate ꝓinuicẽ vt ſaluemi. Sacdos tenet᷑ ei ſpalit᷑ oꝛare ꝓ eis ꝗ ſibi ↄfitebunt᷑.vñ aug. qᷓnto płibo cõfi⸗ tebit᷑ in ſpe venie iuꝛpitudinẽ crimis: tantofaciliꝰoſequet᷑ gratià remiſſionis.¶¶ AUd augmentũ gre. ſepe em̃ in ofeſſi⸗ one xuota dñs augmentat graʒ collatã in contritõne qð ſignatum eſt in Eʒechia a qͥ egꝛotante ad moꝛtẽ dñs nõ ſo lum remouit infirmitatẽ pꝰↄuerſioneʒ ad ꝑietem et fletuʒ ſᷣ eddit vite ꝗndecim ãnos y ſa.xxxviij.qð maxie augʒ bu militatẽ. In ſuꝑ illud p̃s.hpec me conſolata ẽ in huiĩlitate mea.humilitatẽ dicit.quã ſibi facit qſq; cõfitendo pcta:n ſibi aꝛrogãdo iuſticiã.¶ Ad remiſſionem culpe.qñq; eniʒ nõ cõterit᷑ hõ añ cõfeſſionẽ. ſ̊ in ipſa confeſſione dat᷑ gtia cõtritõnis.vñ p̃s. Aeritas de terꝛa oꝛta ẽ et iuſticia de ce⸗ lo ꝓſpexit.h ẽ cũ ꝗs ↄfitet᷑ vᷣe pcta ſua rex celeſtis ipᷣm iuſti ſicat. hec ẽ vna ex poſitõ.vñ gl.i.ↄfeſſo ð hoĩe pctoꝛe nata . — ——— ¶ Nueſtio eſt vt ſe accuſet cinerẽ ⁊ terꝛã ſe eſſe cognoſcẽs.cin dictum eſt terꝛa es ⁊ in terꝛã ibis.et ſic iuſticia de celo ꝓſpexit. ſiẽ publicanꝰcõfitẽs redijt iuſtificatꝰ.¶ Itẽ aug. laboꝛat mẽs pariendo erubeſcẽtiã ⁊ quõ verecũdia magna eſt pena:ꝗ erubeſcit p xpᷣo ſit dignꝰveĩa.ij. Reg.xij. peccaui glo. qui puiliter ↄſitet veniã ↄſeq̃tur. ¶ Item ad cautelã futuroꝝ. Si em̃ aligꝗs fluctuet ad caſum confiteat᷑ ꝓnitates ſuas 2 cõfirmabit. Aug. Si cepiſti fluctuare cõfiteris mecum ne plangas ruinã. ¶ Ad dei gloꝛiã ſine gloꝛificatõez. vñ Yo⸗ ſue. vij. Da glam dño teo iſrł ⁊ conſitere atq; indica mihi qd feceris. Qui em̃ ↄfitet᷑ pcta ſua ſe iniuſtũ cõfitet᷑ ⁊ deũ ijuſtũ.vñ cõfeſſio fit ad laudẽ dei.vñ ſuꝑ illud pᷣs. Confite mini dño qm bonꝰ: qm in ſcłm miſcdia eius.ſ.cõfeſſione pcti ⁊ laudis:licet nõ ſit pia cõfeſſio petoꝝ ſine laude. Hʒ & ci laudẽ ꝗ pcta cõſitet᷑:ſic igit᷑ vt tactũ eſt nccia ẽ confeſ ſio.¶¶ Ao ea vᷣo que obiecta ſunt in cõtrariũ rñdendũ eſt. Pꝛimo ad pꝛimũ.ſ.illud qð dicit Aug.ꝙ cõſtat coꝛdis cõ triutõne nõ oꝛis ↄfeſſione pcta dimitti. dom ꝙ licet cordis cõtritõne pcta dimittant᷑ qᷓtum ad culpã 2 nõ cõſeſſione: nibilomin?cõfeſſio nccia ẽ eo mõ qͥ dictũ ẽ. Nec dieo ꝙ pꝑ⸗ fecta ẽ ſiue ꝑficiens cõpunctõ niſi aſſit volũtas cõfitendi. ſicut dĩc mgr̃ in ſentẽtijs.i ec ſimpłr remittit de peccata in ↄtritõe vt dicũt:ſ̊ ſub cõditõe vicʒ ſi penitẽs cõfiteat᷑ il⸗ la qñ offert ſe opoꝛtunitas. Nihilominꝰ tꝑe medio inter cõtritõeʒ ⁊ ↄfeſſionẽ remiſſa ſũt pcta.et h̊ dico ſi penitens hʒ. ꝓpoſitũ cõfitendi.nec ſine h ꝓpoſito ſiue volũtate ẽ ſuffi ciens pnĩa ſiue cõpunctõ.hoc ſignat aug.in li.de pnĩia di⸗ cens. Qui peitet oĩno peniteat ? doloꝛẽ lacrimis oñdat et p̃ſentet vitã ſuã deo ⁊ ſacerdoti.ꝑ ſacerdotẽ pᷣueniat iudi⸗ ciũ dei ꝑ cõfeſſionẽ. pcepit em̃ dnñs mũdandis vt oñderẽt coꝛã ſacerdotibo Luc.xvij.¶l Ad aliud.ſ.qð dĩc Amb.ꝙ pnia vera ẽ doloꝛ coꝛdis ⁊ amaritudo aĩe.Oðm ꝙ bec rõ deſcribit pnĩaʒ nõ in ſuo eſſe ↄpleto.ſ.ᷣm ꝙ cõceꝛnit ĩ ſuo eſſe cõtritõeʒ ofeſſionẽ ſatiſfactõneʒ:ſ̊ ſᷣm ꝙ ſpãliter dicit cõtritõeʒ · Ael põt dici.ꝙ pnĩa cõſiderat᷑ duplr.vel inqtũ ad eiꝰeẽ abſolutũ ⁊ ſimpłr:vel inꝙᷓtum cõꝑatur ad ſubie/ ctum in qͥ eſi inqᷓtuʒ elicit ex illo actꝰac motꝰcõueniẽtes.Rᷣ mõ vltimo ſumpta diffinit᷑ ab Amb. Ao aliud.ſ.ꝙ ſola volũtate meret᷑ hõ dãnatõeʒ ⁊c.dðm ꝙ non oꝑtet.qꝛ ſi ſic eadẽ rõne nec reꝗrit᷑ aliq ſatifactio ꝓ pctẽo bmõi.ĩmo ꝓt cauſas pᷣdictas nccia ẽ cõfeſſio:nõ eĩ ſine cã datũ ẽ pᷣceptũ de cõfeſſiõe.cuiꝰẽ cã vna ĩmo maxĩa miſcðia dei.pt eius multiplicẽ vtilitatẽ vt infra dicet. Pꝛe. nulla rõ ducit ad hoc.ꝙ ita facilis deveat eẽ curatio vulneris ſpũalis ſicut inflictõ vulneris. ſiẽ nec in vulnẽ coꝛꝑali.ĩmo lõge pła re⸗ gqrunt᷑ ad curatiõeʒ qᷓ ad leſionẽ in ſpalibo ſiue coꝛꝑalibo. Pꝛe. plures ſũt rões q̃re punit᷑ culpa exercitijs penalibo exterioꝛibo.vicʒ cõſeſſiõe et ſatiſſactõe.rõnes aũt cõfeſſio/ nis tacte ſũt in ꝑte: ſatiſfactõis inſinuat aug.in li.de pnĩa dicẽs. Pꝛoductioꝛ ẽ pena ꝙᷓ culpa.ne paꝛua putaret᷑ cłpa ſi tñ illa finiret᷑ pena.ac ꝓpt h̊ vel ad demõſtratõeʒ de bite miſerie. vel ad emẽdatõez labilis vite. vel ad exercitatõeʒ nccie patie:tꝑaliter hoĩeʒ detinet pena.que iaʒ ad dãnati onẽ ſein piternã reũ nõ retinet culpa.ql Ad aliud qð obr̃. ꝙ cõfeſſio nõ ẽ aliqð illoꝝ q̃ regrunt᷑ ad iuſtificatiõeʒ ĩpij Dõðm ꝙ ſic ſupᷣdictũ ẽ de cõtritõe.nõ eſt eĩ ſufficiẽs ↄtritõ ſine ꝓpoſito cõſitendi:⁊ executiõe ꝓpoſiti cũ ſe offert tpᷣs et facultas ↄfitendi.Vñ cõfeſſio intelligit᷑ ꝑ cõtritõeʒ.¶¶ Ad aliud qð obr̃.ꝙ cõtritio qũq; ſufficit ad delectõeʒ culpe et pene ⁊c.dðm ꝙ qᷓntacũq; eẽt ↄtritio: oꝑteret ꝙ ſeqret᷑ con feſſio niſi eẽt ↄtritꝰ pᷣnentꝰ.ſicut ſi ꝗs adult nõ baptiʒatus baptiſmo fluĩs ſine gra vel vᷣtute fidei eſſet ſolutꝰa culpa: nipilominꝰopꝑtʒ ꝙ boptiʒaꝛet᷑ baptiſmo flumĩis ꝓpt decre tũ dñi Yoh.iij.i Liſi ꝗs renatꝰfuerat ex aqua et ſpirituſan cto nõ intrabit ⁊c̃. Vñ in caſu ꝓpoſito neceſſaria ẽ ↄfeſſio. ne interpᷣtaret᷑ ↄtemptus cauſa cõfeſſionis omiſiſſe. .. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝑ augu.ꝙ faciiiꝰvnit᷑ hõ deo qᷓ dy abolo. Dicendũ ꝙ hoc poſſet cõcedi in caſu ꝓpoſito ab augu.ſ.in regeneratõne ꝑuuloꝝ ⁊ in ſacrificijs demonioꝝ.vᷣba at᷑ e⸗ ſunt hec.queris a me.vtrũ ꝑentes baptiʒatis filijs noceãt cum eos demonioꝝ ſacrificijs ſanare curãt᷑. et ſi nõ noce⸗ lexvj. ceant:quõ eis ꝓſit cum baptiʒant᷑ parentuʒ ſide quo eis nõ põt obeſſe ꝑfidia. Ex hoc aũt nõ ſequitur ꝙ faciliꝰ põt bõ ſurgendo a culpa actuali vniri deo ꝙᷓ; cadẽdo ꝑ culpaz vniri dyabolo.i¶ Querit᷑ autẽ q̃re ꝑentes pñt ꝓdeſſe ꝑuu⸗ lis qᷓtuʒ ad liberatõeʒ a culpa ⁊ nõ obeſſe qᷓtũ ad deiecti/ onẽ in culpã. Hec eſt rõ Augibidẽ ꝙ ſpũs regenerans in ſacr̃o baptiſmi eſt coĩs ꝑentibo ⁊ ꝑuulis:ſᷣ̊ qñ ꝑentes pec cant nõ eſt eis et ꝑuulis vnus ſpiritꝰcoĩis: id ẽ vna anima ſiue vna volũtas.vñ coĩcare poſſint culpã vnã.a ſunt ver ba eiꝰhec nt poſſit regenerare ꝑ confeſſionẽ volũtatis alie ne. cum offert oſecrãdꝰ:facit hoc vn ſpiritus. exquo rege nerat᷑ oblatus: nõ em̃ ſcriptũ eſt. Aiſi qs renatꝰ fuerit ex ꝑentũ voluntate vel offerentiũ fide:ſed niſi ꝗs renatus fu erit ex aqua ⁊ ſpũſancto. Aqua igit᷑ exhibens foꝛinſecuo ſactᷣm: et ſpũs operans intrinſecũ beneficiuʒ gre ſoluẽo vinculũ culpe:recõcilians bonũ nature:regenerat hboĩem in vno xpo ex vno adam generatũ. regenerans & ſpiritul / ſctus in maioꝛibus offerentibus ꝑuulo oblato renatoq; coiĩs eſt. IJdeo ꝑ hanc ſocietatẽ vni eiuſdẽq; ſpũs pꝛodeſt offerentium volũtas ꝑuulo oblato.qñ aũt in ꝑuulo maio res peccãt:nõ eſt aĩa vtrũq; coĩs vt etiã vtrũq; culpazʒ pol ſint hbr̃e ↄmunẽ.nõ em̃ ſic coĩcat᷑ culpa ꝑ alteriꝰ voluntatẽ. quẽadmodũ coĩcat᷑ gra ſpũſſancti vnitatẽ. Põt tñ in hoc hoĩe et in illo eſſe vnsſpiritꝰ ꝑ quẽ ſit vtriuſq; coĩs gratia. Mõ aũt põt ſpus bomiĩs eſſe buiꝰet illiꝰꝑ quẽ peccante al⸗ tero et altero nõ peccãte ſit tñ culpa coĩs.Et ideo ſemel ꝑ ceptam ꝑuulus gratiã rp̃i non amittit niſi ꝓpꝛia impieta te. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ qe obligatõnibo penitẽtis ad fo rũ dei in purgatoꝛio⁊ renũciãte foꝛo dei in mũdo. Dicen⸗ dum eſt ꝙ hoc ẽ ↄtra om̃e ius.ſicut em̃ in iure rerũ.nullꝰẽ iuder in ſua cauſa:ſic nec in iure moꝝ ĩmo multomagis. qꝛ ſicut dĩc greg.multũ diſtant dãna moꝝ a dãnis rerum tꝑaliũ.cum illa extra nos ſunt ⁊ iſta in nobis. igit in ge⸗ nere moꝛũ.pct᷑oꝛ ꝗ eſt auctoꝛ pncipalis criminũ:nõ dʒ eſſe iudex in ſua cauſa. Item Ro. xvj.non eſt ptas niſi a deo. igit᷑ ptas iudiciaria nulliꝰeſt niſi illius cui collata ẽ a deo ſed ſolis vicarijs ſuis collata eſt quibo dixit. Qðcũq; liga neris ſuꝑ terꝛã ⁊c. AQDath.xvj.i.ſacerdotibo. vnð aꝛbitrio ſacerdotum debet fieri pnĩa ſiue ſatiſſactio pctoꝝ. Vñ in tractatu de pnĩa di. v.ponat ſe oĩno in poteſtate iudicis ĩ iudicio ſacerdotis.nihil ſibi reſeruans ſui.vt om̃ia 2 iubẽ te paratꝰſit facere ꝓ recipienda vita aĩe:quecũq; faceretꝓ euitanda coꝛꝑis moꝛte.¶¶ Ao boc qð obijcit᷑.ꝙ ſi cõtritꝰde peccato nihil cogitaret de ↄfeſſione ⁊c.dðm ꝙ in hoc caſu attendẽda eſt cauſa. q̃re nõ cogitat de ↄfeſſione faciẽda. ſi vehementia doloꝛis ſit cauſa. vel qꝛ ſubito ſit puentꝰ:non imputat᷑.volũtas em̃ habitualis ſiue quã bʒ in habitu re putabit᷑ ꝓ facto et etiã qꝛ excuſat eũ impotentia.vñ Hug. vbi fides cũ dilectõne ẽ.ſicut nõ minuit᷑ meritũ etiã ſi opꝰ qð in vero ꝗꝓpoſito deuotõnis eſt exteriꝰ non ꝑficit᷑: ſic ſa⸗ lutis effectꝰnõ impedit᷑ etiã ſi ſaccẽ̃m qð in vera volũtate ⁊ teſiderio ẽ articulo nccĩtatis excludit᷑.ſi negligẽtia vł oc⸗ cupatio circa alia imputabit᷑ ſibi in culpã etĩ puaricatõʒ interp̃tabit.¶¶ Ad aliud qdð obijcit᷑ de vᷣbo Amb. dicentis nõ inuenio quid dixerit: inuenio ꝙ fleuerit ⁊c· Dicenduʒ ꝙ AUmb.ꝑ hoc vult ondere.ꝙ tanta põt eſſe vtritio ꝙ delz culpã ⁊ penam.Nibilominꝰtñ eſt ↄfitendũ ⁊ pnĩam ſa⸗ tiſfaciendũ: qꝛ nõ conſtat ꝙ peccatũ ſit remiſſum omnino nec ex verbo iſto habet᷑ ꝙ ↄfeſſio nõ ſit neceſſaria.quia ſi⸗ cut habet᷑ a magiſtro in ſententijs.nonduʒ erat ↄfeſſio in⸗ ſtituta penitentibo:licet data eſſet tunc poteſtas a dño di⸗ ſcipulis dimittendi peccata qñ dixit Petro. MMath. xvj. Quodcunq; ligaueris ſuꝑ terꝛam ⁊c.et poſt alijs diſcipu lis. Johᷣ.xx. Accipite ſpmſanctuʒ quoꝝ remiſeritis pecca ta remittunt᷑ eis ⁊c̃. Ex illo ergo verbo AUmb.non babet᷑ ꝙ nõ eſt ↄfitendum: ſed potius ꝙ lacrime cum cõfeſſione ſunt magne efficacie: exquo ſine confeſſione fuerũt tante. Vnde hug.de ſancto Tlicto.Quid tibi hoc dici putas.vt qꝛ petrus lacrimatꝰlegit᷑ ↄfeſſus nõ legit.tu ſi lacrimans nõ ↄfiteris.nonne multomeliꝰeſt vt illud potiꝰ dxemonſtra ri intelligas.quia ſi illic tantuʒ lacrime valuecrũt vbi con/ — — — feſſoneʒ oꝛis nõ habuerũt:quanto magis ſi vere fuerint nũc valent vbi cũ coꝛdis ↄtritõne etiã oꝛis ↄfeſſione habẽt Hoc em̃ tibi demõſirat᷑ cũ ſubdit᷑ prius ſlendũ poſtea con fitendũ.h̊ ſiquidẽ ad veritatis ↄfeſſioneʒ ſpectat vt pꝛiꝰcõ pũgaris poſiea ↄfitearis.¶ Ad illud qdð obr ce illo verbo Cri. Lauãt lacrime væxlictũ ꝙ oꝛe pudoꝛ eſi ↄfiteri ⁊c. di⸗ cũt ꝙ hoc intelligendũ eſt de lacrinus ſecretis qᷓ fiſt in cõ feſſione ſecreta q̃ fit vnico ſacerdoti.ſ. de pcto.ſ. ꝙ eẽt pu⸗ doꝛ ↄfiteri in publico. Vñ nõ ex hoc ſeꝗtur ꝙ nõ ſit nccia oↄfeſſio. Aliter põt dici S̃m Hug.ꝙ; hoc verbo dat᷑ intelli⸗ gi ꝙ pera lecrimis ↄtritõnis abluunt. Qec ꝓyter hoc ta⸗ cendũ eſt a ↄfeſſione:ſ̊ eo magis ẽ ↄfitendũ.cum lacrimis ↄtritõnis adiũcta bumilitate ↄfeſſionis abſoluat᷑ penitẽs a tali pcto.vñ veꝛba eiꝰſunt hec.Si ſcriptᷣa dicit. lacrime lauant delictũ qð oꝛe pudoꝛ ẽ ↄfiteri:nunꝗd ideo dirit ti⸗ bi. Si erubeſcis ↄfiteri pct᷑m tuum ꝙ tibi ſufficiat ſi tñ la crimaris ⁊ nõ ↄfitearis.nõne multomeliꝰẽ vt ſcpᷣturã hoc potius dicere voluiſſe intelligas.ꝙ lacrime ex intima coꝛ⸗ dis ↄtritõne ꝓlate.illa etiã pcta lauere pñt:que ſint pudo re ⁊ verecũdia oꝛe ↄfiteri nõ pñt.quid ꝗ̊ ſi pudenda pecca⸗ ta lacrime lauant:ibi tacendũ eſt vbi diuinũ auxilii ma⸗ gis neceſſariũ eſt:imo multomagis ibi ↄfitendũ eſt.vt bu militas ↄfeſſionis lacrimas adiuuet ↄtritõnis. Mec intel Wenau⸗ eſt ꝙ ſubdit᷑.venie fletꝰↄſulũt et verecũdie.q vbi eſt fletꝰↄtritõnis nõ reqrit verecũdia ↄfeſſionis.ſ̊ dicunt fletus ↄſulere verecũdie.qꝛ vbi ſunt lacrimeè ex intimo do⸗/ loꝛe coꝛdis otriti:nõ deſiſtit᷑ a ↄfeſſione ꝓpter verecũdiam. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ſi ſacerdos cognoſcat vinculuʒ ſol⸗ uere põt ſine oſtenſione.i.ↄfeſſione.dðm ꝙ nõ eſt vex. nõ em̃ ſufſicit ꝙ pet̃a penitẽtis manifeſia ſunt ſacerdoti qcun q; modo.ĩmo reꝗrit᷑ ꝙ pñtia coꝛꝑali cõfitendo manifeſiet iila. ñ aug.in li.ð pnia. pᷣcepit dñs mũdatis vt oñderẽt ſe ſacerdotibo.docens coꝛꝑali pñtia pcr̃a nõ ꝑ nũciũ nõ ꝑ ſcriptũ manifeſtanda. Ex boc pʒ. ꝙ nõ ſufficit ꝙ ſacdos ſciat pcta penitentis ab eo ſoluẽda:ſᷣ requirit᷑ vt illi maĩ⸗ feſtent᷑ ꝑↄfeſſionẽ penitẽtis.dʒ em̃ ſcire illa vt index nõ vt homo qð eſi qñ in fſoꝛo penitẽtiali ↄfitendo arbitrio eidꝰqᷓ⸗ tum ad ſatiſfactõneʒ de illis relinquit᷑ Zec ẽ nccia ↄfeſſio tm̃ vt ſciat ſacerdos quõ ſoluẽ debeat:h̊ pt mulias alias cauſas ſuꝑius tactas.i¶ Ad illud qð obicit᷑ de exemplis Dni.dicũt ꝙ dñs erat in loco ſacerdotis q pctoꝛes 2 lan⸗ guidi ei offerebont᷑ et eoꝝ oſtenſio 2 pntia erat loco ↄfeſſi onis. Aliter tñ dvᷣm ꝙ nõ remiſit pcta ſine ↄfeſſione vt ſic daret intelligi pcta foꝛe dimittenda ſine ↄfeſſione: ſ̊ vt ſic cognolſceret᷑ ab hoĩbo ipᷣm hr̃e ptatẽ dimittendi pcta. et ꝑ oſequens ip̃m eſſe deuz.ex hoc ꝙ hoĩm cognouit pctᷣa ſine illoꝝ ↄfeſſione.qꝛ inter oĩa ſigna quibo ondit ſe eſſe dum maximũ fuit 2 euidentiſſimũ ꝙ mentes ⁊ cogitatões ho⸗ minũ ꝑ ſe cognouit.ñ hiero.in omelia ſuꝑ illud Luce. xj. Erat ihs deijciens demoniũ ⁊ illud erat mutũ dic.dñs phaꝛiſeis ñ ad dicta ſ̊ ad cognita rñdit:vel vt ſic ↄpellerẽt credere potẽtie eiꝰꝗ coꝛdiũ videbat occulta. rticulus ſecundus Onſeq̃nter querit᷑q ofeſſio eſt nccia.ſ. an illa q̃ eſt coꝛdis ⁊ fit deo:an illa q̃ eſt votis et fit ho⸗ minũ. videt᷑ q ille qᷓ ent cordis 2 fit deo.ſed du⸗ plex eſlↄfeſſio.ſ.laudis ⁊ pcti. ſicut d ſuꝑ illud ps. Con⸗ fiteboꝛ tibi in toto coꝛde meo.Glo. gaudẽedo.nõ eiĩ eſt hec ofeſſio pctorũ ſed laudis.ad ↄfeſſionẽ dᷣo laudis nõ regrit᷑ vox expſſa:ſᷣ ſufficit laus coꝛdis.ſiliter videt᷑ de cõfeſſione pcti.¶¶ Item in pᷣs.Dixi ↄfiteboꝛ aduerſum me iniuſticiã — meq dño.⁊ tu remiſiſti ⁊c̃. qdð exponens Mug.ait.magna oni pietas vt ad ſolã ꝓmiſſioneʒ pet̃a dimiſt it. nondum ꝓ⸗ nuciat oꝛe: ⁊ tñ iam deus audit in coꝛde.qꝛ ipᷣm dicere q̃ſi quodãmodo ꝓnũciaꝛe ẽ: votũ eĩ ꝓ oꝑe reputabit᷑.¶ Item boni ⁊ diſcreti p̃lati nõ eſt mittere laqueuʒ ſubditis:ſ Sm magis expedit eis eoꝝ ſ alutẽ ꝓcurare.j. Coz. vij. poꝛro ad vtilitatẽ vraʒ dico.nõ vt laqueũ vobis inijtiã.ſed expe ditius et cum minoꝛe difficultate ſolueren?᷑ penitentes a petis ſi ſoli deo ↄfiterent᷑ ꝙᷓ ſi ↄfiterent᷑ bomini. hoc eniz alij qᷓ; deo pꝛia. Dieꝛ maxime difficile eſt flagicia ſua homĩ et marime ſacerdo⸗ ti reuelare:& vt videt᷑ nõ eſt diuine ꝓuidentie vt ↄfiteatur Contra.ſolus deꝰ põt eſſe iudex in cauſa pꝛo xxix.iudex ⁊ teſtis ego ſum.q̊ cuzʒ hõ intret iu diciũ in ↄfeſſione.oꝑtet ꝙ cõfiteat᷑ alicui qui dʒ eſſe iudex illius.¶¶ Si dicat᷑ ꝙ luflicit habere deũ iudiceʒ. Cont᷑.leo papa ſufficit penitenti ↄfeſſio q̃ pꝛimũ deo ↄfert᷑ deinde ſa cerdoti.ꝗ ꝓ delictis penitentiũ pᷣdicatoꝛ accedit:ecce cum boc ꝙ offert ſe dro: dz ſe etiã offerꝛe ſacerdoti.4 Item de pniĩo diſ.v. Qui vult ↄfiteri pct̃a ſua vt inueniat gatiam: qrat ſacerdotẽ ⁊c. ¶ IJFtem ex hoc nõ humiliat᷑ bomo ſi ðo ſubijcit᷑. ſ̊ hoc requirit egtas iuſticie. Iñ hug.de ſcto Ai⸗ cto. Juſtũ eſt vi hõ qui pꝛiꝰdeu ſupbiendo deſerens terre⸗ nis ſe ꝑ ↄcupĩam ſubdidit:nũc ꝑ humilitatẽ deũ requirẽs vt plenius affectũ ſue deuotõnis inſinuet: homini ſe ꝓpteꝛ pᷣceptũ dei ꝑ obedientiã inclinet. ſicut eĩ ꝑnitioſa fuit ela⸗ tio ſuperioꝛi nolle ſubijci:ſic laudabilis ⁊ fructuoſa deuo tio eſt. ꝓpter ſuꝑicꝛẽ etiã infeꝛioꝛibo inclinari.nõ igit᷑ ſuffi/ cit penitenti in cõfeſſione humiliari ſe deo ̊ inferioꝛi deo. hoc nõ eſt niſi hbomi:ſed hoc nõ põt eſſe niſi in afeſſione vo cali:̊ ⁊c. Rñ.ſine pᷣiudicio ſententie melioꝛis.ꝙ ſiẽ ſu it diuerſum remediũ exterius dico moꝛbo oꝛiginalis iur diuerſitatẽ tempoꝝ ⁊ inſtitutõeʒ:ſiłr eſt de remedio moꝛ/ bi actualis.Vñ dico.ꝙ ſemꝑ regꝗrebat᷑ ⁊ nccia fuit coꝛdis ↄfeſſio facienda deo:ſ ↄfeſſio vocis facienda homĩ nõ fu⸗ it nccia niſi poſt pᷣceptũ ſiue inſtitutõem. dicit em DHugo. Mullꝰin elemẽtis ſic legẽ iuſticie cõſtituat diuine vt dicat boĩem nõ iuſtificari ſine bis.etiã ſi iuſtꝰfuerit:cuʒ ab bis ꝑcipiendis vel aꝛticulꝰneceſſitatis excludit:vel ad hec ꝑ⸗ cipienda ratõ tꝑis nõ oſtringit.quẽadmodũ hi ꝗ ſub lege naturali erãt iuſti cuiuſmodi ſacr̃is nõ im buebat᷑.ſicut et p̃ceptis cuiuſmodi tenebant.¶ Rñ.ad boc igit᷑ qd obijcũ ꝙ ſufficit cõfeſſio laudis ꝓut eſt coꝛdis.dðᷣm ꝙ qtum ad aliquas pſonas ſufficit 2 ꝙᷓtum ad aliquod tp̃s.non enim ſufficit ꝑſonis eccłiaſticis cõfiteri in coꝛde tm̃.ſed cuʒ cõ⸗ feſſione in coꝛde requirit᷑ cõfeſſio in voce.Pꝛe.tꝑibo deteꝛ minatis officio diuino exequẽdo nõ ſufficit ↄfeſſio coꝛdis ſed cũ hac requirit᷑ ⁊ oꝛis.Pꝛe.ſecus eſt de cõfeſſione lau dis ⁊ de ↄfeſſione pcti ꝓut ↄfeſſio eſt ſacr̃alis.deꝰem cõtu⸗ lit virtutẽ verbis in ſacr̃is.¶ Ad aliud qð obijcit.ſcilʒ Aug. exponens illud. Dixi ↄfiteboꝛ ⁊c.qð nõdũ ꝓnũciat oꝛe et iñ de audit in coꝛde.Dicendũ ꝙ aug.loꝗtur duobo ſuꝓpoſitis.ſ.ꝙ pᷣceſſerit cõtritio et voluntas cõfitendi.vñ dicit volũtas remunerat᷑ nõ opꝰ.volũtas em̃ in cordis cõ⸗ tritione eſt opꝰnᷣo in oꝛis cõfeſſione.Vult igit᷑ aug. dicere ꝙ exiſtente cõtritõne cũ volũtate confitendi:dñs indulgʒ offenſam añ confeſſionẽ oꝛis.Ex hoc aũt nõ ſeꝗtur ꝓnon reꝗritur confeſſio oꝛis.q¶¶ Ud hoc qð obijcit᷑ꝙ boni ⁊ di⸗ ſcreti plati nõ debent inijcere ſubditis laqueuʒ.dðᷣm ꝙ do minus inſtituens vt fieret cõfeſſio ſacerdotibo non inijtie⸗/ bat laqueos:łᷣ potiꝰefficaci ⁊ diſcreta diſpenſatõne pꝛoui dit᷑ ſaluti penitentiũ.Ille eĩ videt᷑ inijcere laqueos alicui q ꝓgreſſum illiꝰim pedit.dñs aũt ſic nõ impediuit ꝓgreſſũ penitentiũ:̊ multipłr ꝓmouit qð patet ex multiplici fru⸗ ctu quem aſſequunt᷑ penitẽtes ex hmõi cõfeſſione.propter boc dicit aug.in li.de pnĩa.qꝙ ex miſericoꝛdia pᷣcepit domi⸗ nus ꝙ nemo peniteret in occulto:vt ſupᷣtactum eſt.¶ Rñ. ad h̊ ꝗð obijcit᷑.ꝙ ſolus deus eſt iuder in ꝓpꝛia cã.dðim ꝙ qñ pctoꝛ ↄfitet᷑ coꝛde deꝰẽ iuder ĩ ſua cã.¶ Ad id qð obij⸗ citur in ↄtrariũ ex quẽte Leonis pape.dᷣm ꝙ Leo papa logtur ꝓ tꝑe.poſtqᷓ; pᷣceptũ fuit ſiue inſtitutũ:qꝙ ↄfeſſio de⸗ beat fieri ſacerdoti.Silr dicendum eſt ad boc ſegtur. Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ penitens dʒ huiliare ſe ſub inkeri⸗ oꝛi xeo ⁊c̃. dicendũ ꝙ hoc reꝝ eſt.nec tñ oꝑtet ꝙ boc fiat cõfitendo ſed in ſatiſfaciendo.qꝛ ſꝑ fuit ritus aliꝗs q̊ pec⸗ cutoꝛes ſatiſſaciebãt p petis. vt in lege ert ſacr̃a: xxcima⸗ tiones:ſocriſicia:et oblatões.Siltr in lege ſepᷣta circumci ſio ⁊ oblatões.el in ſuſcipiẽdo materialia ſacr̃a vt ĩ ba⸗ ptiſmo in noua lege.ꝛ in illo caſu loqtur Hug. Loquituꝛ eiñ ibi ð ſacro ꝓut eſt coꝛpale vel materiole elementũ ſᷣm diſfinit ſacr̃m coꝛꝑale vel materiale elemẽtũ foꝛis ſenſi⸗ * — — — — —. --— — — π r⸗ ν — — –⏑.⏑ – — S=S en biliter ex ſimilitudine repꝛeſentans. Articulus tercius Bnſeqnter querit᷑.qñ fuit neceſſaria.Et pᷣmo vtrũ fuit neceſſaria curꝛẽte lege nature.ecun do vtrum curꝛente lege moyſi. Tercio vtꝝ ex⸗ iſtente lege euangelij. (Etumad primum S.). querit᷑.vtruʒ in lege nature.i.anteqᷓ data eſſet lex moyſi neceſſaria erat ↄfeſſio vocalis ſiue ſacr̃alis.e ſic:videt᷑ ꝑuentio ad iuſtificatõnes dei moꝛalis eſt.qð aũt moꝛale ẽ a nulla lege excludit᷑.ſed ſuꝑ illud pᷣs.doce me iuſtificatõ nes tuas.dicit glo.nota qꝛ iam puicro oꝛdine ad iuſtifica tiones dei ꝑueniendũ putat: vt primũ pcta ſua fateat᷑.ita eĩ alibi dicit᷑ yſa.xliij.dic tu iniqtates tuas vt iuſtiſiceris Item cũ ſint tres ꝑtes pnĩe.ↄtritio.ofeſſio dico vocalis 1 ſatiſſactio.duo tũc erãt neceſſaria.ſ.ↄtritio ⁊ ſatiſfactõ quare ſiłi modo ⁊ ↄfeſſio.ſ.vocis exterioꝛis.q. Si diceret᷑ ꝙ nõ ſ ſolũmodo in lege gre.qñ vᷣbũ incompᷣhenſibile ſeʒ verbũ eternũ factũ eſt ↄpꝛehenſibile.tunc ſolũmodo de be bant ſacr̃a voce ſine verbo exterioꝛi expꝛimi. Cont᷑.vt oñ⸗ dit Hug.ſemꝑ neceſſariũ fuit ad hoĩs ꝑfectã curationem verbũ exterius. dicit em̃ ſic.qꝛ totꝰhõ coꝛruptꝰerat.totuʒ qð hois foꝛis erat ad ſacrẽ̃m ſumendũ erat. vt totũ in ſac⸗ mento foꝛis ſanctificet᷑: ⁊ in toto virtꝰſacr̃i remediũ oꝑet᷑. Itaq; in rebp ſacr̃a ſanctificanda erãt vt ſanctificaret᷑ ho minis materia.in factis vt oꝑa:in dictis vt verba:vt totũ vicʒ ſanctũ ſit. Ex his verbis pʒ.ꝙ ex q̊ homo in lege na⸗ ture totus fuit coꝛruptꝰ:ꝙ triplici modo erãt ſacr̃a exer⸗ cenda.¶¶ Item ſicut habet᷑ in quadã glo.ſuꝑ epłam ad co loceñ. Ecclia incepit ab abel. ñ ſicut ꝗ modo peccãt in deũ et eccłiam:ſiliter in lege nature. VUn ſicut modo reꝗ/ ritur cõtritio ad recõciliandũ deo ⁊ cõfeſſio ad recõcilian dum cum eccłia:ſiłr tũc:ſed recõciliatio fit ecclie ꝑ cõfeſſi onem rocalem factã homi:igit ⁊c̃.¶¶ Item cuiuſcũq; actꝰ circũſtantia ꝓpꝛia ẽ de lege nature:et ipſe actꝰeſt ſiłr de le ge nature. ꝓpꝛia circũſtantia confeſſionis vocalis eſt huĩ lis recognitio pcti ſine excuſatõne: ſi humilis recognitõ peccati ſine excuſatõne reqrebat᷑ in lege nature: cõfeſſio vocalis de lege nature fuit.ꝙ reꝗrebat᷑ ptʒ.qꝛ adam repꝛe hendit᷑ eo ꝙ ſic nõ recognouit pctẽᷣm ſuũ.Vñ geñ.iij.dixit adam.mulier quã dediſti mibi. Glo.nõ humiliter confi⸗ tens.ſed ſuꝑbe excuſans:in auctoꝛẽ mulieris culpã retoꝛ/ quens..¶ IJtem Geñ.iiij. dñs exigebat a Cayn confeſſionẽ vocalem. querendo ab eo:vbi eſt abel frater tuus.ſ̊ minꝰ recte hoc egiſſʒ niſi tꝑe illo teneret᷑ ad hmõi confeſſionem c. ¶¶ Rem emſdeʒ dictaminis nature eſt dicta facẽ bec 7 fugere eiꝰↄtrariũ.pᷣ lex ſcripta in mente dictat pctm non eſſe ſu ꝑbe excuſandũ.Igi?᷑ ler eadẽ dictat eiꝰ opoſituʒ.ſ. petᷣm eſſe huiliter cõfitenduʒ. Hec em̃ oppoſita ſunt ſuꝑbe excuſare ⁊ huiĩliter cõſiteri.¶ Ieem ꝑ que pecct hõ ꝑ hec 2 toꝛquet᷑ Sapᷣ.xj.⁊ hoc ẽ de equitate iuſticie:quã lex nul la excludit:ſᷣ in lege nature ꝑpetrata fuerũt mala ⁊ coꝛde oꝑe ⁊ oꝛe:igit᷑ ⁊ punitio tũc debuit fieri cõtritõne coꝛdis cõfeſſione oꝛis ⁊ ſatiſfactõne oꝑis.ñ ioh. Os aureuʒ. ꝑfecta pnĩa cogit pctoꝛeʒ oĩa libẽter ferꝛe.in coꝛde eiꝰ con⸗ tritio.in oꝛe confeſſio.in oꝑe tota huilitas.hec eſt fructife ra pnĩa:vt ſicut tribo modis ⁊c̃.il Item lex nature dictat hoiem reſurgentẽ pꝰlapſuʒ debeꝛe oꝛdinaꝛi qtum ad actũ coꝛdis oꝛis et oꝑis.ſᷣ̊ reſurgens poſt lopſum oꝛdinat᷑ qtũ ad actum coꝛdis.pꝑ ↄtritõezʒ:q;tum ad actũ oꝛis.ꝑ ↄfeſſio⸗ nem:q;tum ad actũ operis.ꝑ ſatiſſactõnẽ.ſ̊ ea que dictat lex nature exerceri debebãt in lege nature:q̊ ⁊c. Nẽ vul⸗ nera ꝑuuloꝛuʒ facilioꝛi modo quo pñt curanda ſunt. VUn⸗ de de nõ alligauit hoĩes in lege nature preceptis: qꝛ erãt q̃ſi ꝑuuli ↄſilio nutrienai.Vnð bug.deꝰ hoĩem a pᷣncipio ad ſacramenta exercenda ↄſilio erudiuit ⁊c̃.ex hoc ptʒ ꝙ; velat ꝑuuli ⁊ non capaces maioꝝ faciliꝰ erant educãdi et reconciliandi deo:ꝑ̊ facilius eſt peccatoꝛem cõfiteri qᷓ; cõ⸗ teri:quia pꝛimũ poteſt ex ſe ſecundũ nequaqᷓ;.⸗¶ IJtem faci lius eſt ſatiſſacere verbo ꝙᷓ facto. magis igitur cõgruebat ruditatilexiſtentium in lege nature ſatiſſacere ꝓ peccatis confeſſione vocali: q; cõtritione vel ſatiſſactione: igit᷑ ⁊c̃. 4 Item iob.xxxj.Si abſcondi quaſi homo peccatũ meuʒ celaui in ſinu meo iniquitatem meam. Glo.in ſinu iniꝗ tatem celare.eſt hanc ↄſcientiam latibulis occultare: nec ꝑ confeſſionem detegere.ecce ꝙ ſub interpᷣtatione mali fa/ tetur Yob ſe nõ celaſſe peccata ſua:cum tñ eſſet ante legeʒ ſcriptã.ex quo videt᷑.ꝙ tũc fuit illa confeſſio.et conſtat ꝙ non loqꝗt?᷑ de abſconſione qᷓtum ad deuʒ ſed de abſconſione qᷓtum ad homines.¶ Item omne opus virtutis ẽ de dicta mine nature.ſed ↄfeſſio eſt opus virtutis:q̊ ⁊c.ꝙ ſit opus virtutis patet.dicit eniʒ phᷣns.veritas eſt virtus.veritas em̃ habilitat ad dicendum veruz. vnde verum eſt circa bo/ num. et maxima difficultas eſt in enarꝛando vere ꝓpꝛium peccatum:ergo marime circa bunc actũ conſilli on tra. confeſſio vocalis non hobnit efficaciaʒ ante vſum cla uium. vſus autem clauiũ non fuit in lege nature nec ante legem gratie ⁊c. ¶ Pꝛet. in lege nature non erant miſi tria ſacramenta.ſicut dicit Hugo.decimatõnes ⁊ ſacrificia ⁊ oblatõnes dicit em̃ ſic.ſub lege naturali primũ data ſunt ſacramenta decimatõnes ⁊ ſacrificia ⁊ oblatõnes.vt ĩ de⸗ cimatõne peccatoꝝ remiſſio:in ſacrificijs ᷣo carnis mor- tificatio:in oblatione aũt boni oꝑis executio ſignificatur ſed neutrum iſtoꝝ eſt cõfeſſio:̊ ⁊c. ñ. ꝙ in lege natu re neceſſaria erat confeſſio.non tamen vocalis ſiue ſacra⸗ mentalis: occulta ſiue coꝛdio facta deo.que conſiſtit ĩ di ſplicentia malicie ↄſiderate.ſᷣm ꝙ dicit Hug. Lug. x. cõ⸗ feſſo.Cũ malus ſuʒ nihil aliud eſt mibi ↄfiteri ꝙᷓ diſpli⸗ cere mihi ⁊ in damnatõne ſiue accuſatione.Eñ pᷣs.de vi⸗ tam meam anũciaui tibi. Glo.vitam deo anũciat: ꝗ pcta eo ↄfitetur.nõ deũ docens:p ſe damnans.l! Ad boc ̊ qð pꝛimo obijcit᷑.ꝙ illud qð morale eſt nullã legẽ euacuat.ve ruʒz eſt de moꝛali ſimptr non de moꝛali ſᷣm ꝗd.vt in moꝛa⸗ li ioco vel tꝑe determinato.vt nõ ſecare ſegetes vſq; ad ſo lum vt aligꝗd relinqret᷑ pauꝑibo Leuit.xxiij.fuit moꝛale qꝙᷓ tum ad locũ.i.iudeis exñtibo in fra fertili.ſ. ꝓmiſſionis Similit᷑ celebꝛare ſabbatuʒ.vij.die fuit moꝛale q;tum ad tpᷣs non ſimpłr.celebꝛare aũt ſabbatũ eſt morale ſimplici ter. ↄfiteri ̊ eo modo qͥ dictũ eſt moꝛale elſt ſimpłr. vnde a nulla lege excludit᷑.ſic aũt ↄliteri vel ſic:nõ eſt moꝛale ſim pliciter ̊ ſᷣim quid.cõfeſſ o igit᷑ in lege nature non nume⸗ ratur inter ſacra.quia illa q̃ eſt ſacralis nõ reqrebat᷑ tunc ſ illa q̃ eſt moꝛalis ſimpłr.4 Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſicut tũc requirebat᷑ cõtritio ⁊ ſatiſſactio ⁊c.dicendũ ꝙ bond quia ſacr̃a ſᷣm ꝙ ſuccedentia erant tẽꝑe ⁊ ꝓpinquioꝛa ad⸗ uentui vᷣbi incarnati.⁊ꝛ ſigna erãt maniſeſtioꝛa et virtꝰſig rũ efficacioꝛ vt dic Hug.vñ ↄueniens fuit vt curꝛente lege nature fieret ↄfeſſio coꝛdis:⁊ poſt tꝑe ↄgruo cõfeſſio oꝛis. q̃ eſt ſignũ euidẽtius ↄpunctõnis.et efficacie maioꝛis qᷓtũ ad meritũ remiſſionis. Pꝛe.ↄtritio q̃ tũc requirebat᷑ non fuit ſacr̃alie.ſilr nec ſatiſſactio:cuzʒ ſatiſſactio ſacr̃alis ſit illa que iniũcta eſt a ſacerdote habẽte claues.vñ pnia diſ. v.ponat ſe oĩno in ptate iudicis in iudicio ſacerdotis.ni⸗ hil ſibi ſeruans ſui.vt om̃ia eo iubente paratꝰſit facẽ ⁊c̃. ¶ Ao illud qð obijcit᷑ ex verbis Hug.ꝙ totus hõ fuit cor ruptꝰ.dᷣm q; Hug.logꝗtur de ſacr̃is noue legis. Vñ poĩt ibidẽ exemplũ de baptiſmo ⁊ ſacra vnctõne ⁊ ſacr̃o coꝛꝑis xpᷣi. in quibo eſt inuocatõ trinitatis.Pꝛe.hug. aſſignado tria p̃dicta determiat materiã in q̃ ↄficiunt᷑ ſacr̃a.vñ diĩc ĩ triplici materia oĩa dñi ſacr̃a ↄficiunt᷑.ſ.aut in rebo: eutĩ factis:aut in verbis.in rebo ſicut ſacrẽ̃m baptiſmi in aqua in factis cũ ſignũ crucis ꝓ ſct̃ificatione quibuſcũq; rebus ſanctificandis impꝛimẽtes facimꝰ.in dictis quẽadmodũ eſt inuocatio trinitatis. VUñ hug. determĩat q̃ᷓ materialia reſpicit ſanctificatio ſacr̃alis.vñ ſub hac dria verboꝛũ nõ cadit ↄfeſſio peccatoꝝ. 4¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ peccans tunc peccauit in eccleſiã ſicut nũc.dici poteſt ſᷣm quoſdaʒ ꝙ qlibet tꝑe añ incarnatõeʒ ſolus de oſffendebat᷑: vñ ſufſi ciebat mẽtalis ↄfeſſio. Sʒ ſuppoſito ꝙ offendebat eccia.et ꝙ pctoꝛ tũc peccabat in ecciaʒ. Alit dðm.ꝙ ⁊ ſi peccabat in eccleſiã.ſufficiebat tñ ↄfiteri deo:ga nondũ fuit pᷣceptũ de ↄfeſſione vocali.⁊ cõgꝛue qꝛ nõdũ erãt aꝛtãdi verecũdie cõfeſſionis hꝰ.qꝛ vt vult hug.puuli erant ⁊ adhuc diffici lius ad difficilioꝛa ꝓmouẽdi. ꝛe.nec tũc debuit remedi⸗ um inſtitui q̊ͥ hõ recõciliari debuit.debebant em̃ tũc q̃reꝛe dictamẽ nat᷑e cũ interioꝛi ↄſilio dei ſiẽ̃ vult hug.⁊ pꝰinua⸗/ leſcẽte ↄcupia debebàt reſtitui quedã remedia. ſicẽ ſacrifi⸗ cia et alia q̃ determĩant᷑ in lege.pꝰveniẽte tꝑis plenitudĩe 7 vᷣtute ſacr̃oꝝ efficaciori erñte in vᷣtute paſſiõis ipſiꝰme/ diatoꝛis dei hoĩs:debuit ſu ꝑaddi ↄſtitutio clauiũ:⁊ eaꝝ pt̃as ↄferꝛi mediatoꝛi puro hoĩ qᷓ;tuʒ ad ſacr̃jm pniĩe.vt ſic membꝝx ꝑaliticũ mediãte viuo viuificaret᷑ ĩ coꝛꝑe: ⁊ infe⸗ riꝰꝑ ſu ꝑius capiti deo hõ vniret᷑.¶ Ad alið qð obr. ꝙ bu milis recognitõ pcti ſine excuſatõne reꝗrebat᷑ in lege nat᷑e ⁊c. dõm ꝙ ↄfeſſio q̃ exigebat᷑ a dño ab adã nõ fuit ſacr̃m ſᷣ canonica.qꝛ exigebat᷑ a iudice punitõ ſiue ↄdẽnatõ reo⸗/ rũ vt euidẽtia facti freq̃nter oñdit.Vñ dñs fuit ibi q̃ſi iu⸗ dex terꝛenꝰꝗ dãnat reos nõ q̃ſi eccłiaſticos ꝗ vitã reᷣuat. vt eĩ dr̃ ſr̃ illð.pᷣs.Cõfitebimur tibi deꝰↄfitebimur. SPct᷑i ofeſſio facta vł ſemel terꝛeno iudici moꝛtẽ inducit:hſ̊ do fa cta freq̃ns cõfeſſio vitã parit.huilis at᷑ recognitõ pct᷑i ſine excuſatiõe nõ eſt ſolũmò circũſtantia cõfeſſiois ſacr̃alis.ſᷣ canonice:⁊ h̊ marĩe ſᷣm ꝙ regulat᷑ lege dei ſcripta in ↄſcia qꝛ ̊ ſuꝑbe excuſabat ſe adã refundẽs crimẽ ſuũ in iudicẽ falſo redarguitur.¶ Ao alind qð obijcit᷑.ꝙ lex ↄſcĩe di/ ctat petẽm nõ eſſe ſuꝑbe excuſandũ.igit᷑ dictat huiliteꝛ cõ⸗/ fitendũ. Dðm ꝙ nõ ſeꝗtur.pctᷣmn em̃ ſuꝑbe excuſari ſemꝑ malũ eſt:⁊ ꝓpter h̊ lex ↄſcĩe ſꝑ dictat ↄꝛiũ.ſᷣ petẽ̃m huĩliter cõfiteri nõ ſꝑ eſt bonũ:pᷣ ſolũ in cõĩeſſione.Añ qꝛ alteꝝ ſꝑ eſt malũ alteꝝ nõ ſꝑ bonũ niſi cũ ſuppoſitõe:lʒ ↄſcĩa dictet vnũ:non ſeꝗtur ꝙ dictet aliud. Pꝛe.ſuppoſito ꝙ ſeq̃tur ex H̊ qð ſeꝗtur.ꝙ lex ↄſcie dictet cõfeſſionẽ ſacr̃aleʒ ſꝑ debere fieri:nõ tñ dictat quãcũq; cõfeſſionẽ debẽ fieri:pᷣ illã quã inſtituit lex dĩna.Vñ illa dictat nõ eſſe ſuꝑbe recuſandaʒ H huiliter ↄfitendã.vñ qꝛ curꝛẽte lege nat᷑e nõ fuit inſtitu⸗ ta a deo cõfeſſio vocalis.ſ̊ illa ſolũmõ q̃ eſt mẽtalis: illaʒ dictauit nat᷑a nõ debẽ ſuꝑbe excuſaꝛi:ſ huiliter confiteri. 4 Ad aliud qð obr̃.ꝙ dñs exigebat a Cayn cõfeſſionẽ vo calẽ ⁊c̃.dðm ꝙ exigebat cõfeſſionẽ canonicã nõ ſacr̃alem. ERñ. ad illud qð obr̃.ꝙ ꝑ q̃ peccat hõ ⁊c̃. dom ꝙ vᷣbo ꝓ⸗ poſito magis expᷣmit᷑ cõgꝛuentia punitõnis qᷓ; necitas.qñ em̃ ad pctẽm oꝛis ſilłr ⁊ oꝑis ſufficit punitio coꝛdis.tãta eĩ poſſet eẽ cõtritio pcti cuiuſcũq; ſiue oꝑis ſiue oꝛis:ꝙ ſuffi ceret ad deletõʒ culpei pene.Pꝛe.auẽtas illa nihil facit ad ꝓpoſitũ.qꝛ intẽtõ auẽtis ẽ ꝙ materialia ſiue inſtrum̃ta pctti erãt mala ſiue inſtrumẽta toꝛmenti ſiue pene. vt ſicut ſpłs peccauit colẽs hoſtias:ſilr punitꝰfuit in vltõem pcti a beſtijs.nõ aũt loꝗtuꝛ de punitõe ſatiſfactoꝛia.⸗. Ad illð qð obr.ꝙ eꝗtas iuſticie ̊ reqrit ꝙ ꝑ que peccat ⁊c᷑.Ddm ꝙ aliter ẽ d punitõe ſatiſffactoꝛia⁊ illa q̃ eſt in vindictaʒ illa aũt q eſt in vltõeʒ illata infligit᷑ vel ᷣm rigoꝛẽ iuſtie vł hm egꝗtatẽ vt erat in punitõe ydolatrie illata a beſtijs:illa q eſt iniũcta in ſatiſfactõeʒ dat᷑ m diſpẽſatõeʒ iuſticie.ꝓ⸗ pter qð ñ oꝑtet ꝙ ꝑ eadẽ puĩat᷑ ꝑ q̃ ↄmiſſũ ẽ pctm.¶ Ad hᷣ qð dic Johes. Os aureũ ꝙ ſicẽ̃ tribo mõis deuz offendimꝰ ⁊c. dðᷣm ꝙ h̊ nõ dr̃.qꝛ tria ſatiſfactoꝛia rñdeãt ꝓprie tribo mõis pcti.ſ.otritio pcto coꝛdis:cõfeſſio pcto oꝛis:ſatiſfa⸗ ctio pcto oꝑis:ſ̊ qꝛ modis peccãdi coĩbo rñdẽt modi cões ſatiſſaciendi indiſtincte.ſ.ita ꝙ ſingulis modis pct᷑i rñde ant oẽs modi ſatiſſactoꝛij.⁊ h̊ in ꝑfecta pnia q̃ ẽ in lege ꝑ⸗ fecta.i.gr̃e:quod ſonãt vᷣba eiꝰcum dĩc in ꝑfecta pnĩa ⁊c̃. ¶ Rñ.ad ſ̊ qð obr̃.ꝙ lex nat᷑e dictat hoĩeʒ reſurgentẽ ptꝰ lapſuʒ debẽ oꝛdinari ⁊ qᷓtũ ad actũ coꝛdis oꝛis ⁊ opis ⁊c̃. Bõm veꝝ ẽ. ꝙ lex nate dictat hoĩem debẽ eſſe oꝛdinatũ in oĩ ſtatu ⁊ qᷓtũ ad actũ coꝛdis oꝛis ⁊ oꝑis.⁊ dictat hoĩem dbẽ eſſe ordinatũ in affectõibo 2 cogitatõibo in ſᷣmoni⸗ bo⁊ in oꝑibo:ſ ex H̊ nõ ſeqtur ꝙ dictet qð ordinet᷑ qᷓtũ ad aetu oꝛis ꝑ ↄfeſſionẽ vocalẽ.hec em̃ oꝛdinatõ ẽ potiꝰex lege poſitiua ꝙᷓ ex lege natali: vñ peccat ſᷣm ↄſequeno.¶lAd Gᷣ qð obijcit.ꝙ faciliꝰeſt cõfiteri vᷣbo ꝙᷓ; cõteri ⁊c. DOicenduzʒz licet conteri inqtum dic actũ infoꝛmatũ gratia eſt ho⸗ mini difficiliꝰ: qꝛ nullo mõ illi poſſibiliꝰinqtum hmõi qᷓ ↄfiteri:nihilominꝰqꝛ nulli faciẽti qdð in ſe ẽ ceſt gra dei. er alia ꝑte actꝰcõfeſſionis difficultatẽ magnã impoꝛtat ꝓ pter verecũdiã annerã.faciliꝰẽ neophite qͥles erãt exñtes in lege nate conteri qᷓ ↄfiteri.q Ad aliud qð obr.ꝙ facili⸗ us eſt ſatiſſacẽ veꝛbe qᷓ; facto.dðm ꝙ licet ſatiſfaceꝛe facto vt ꝓpꝛia dando vel offerẽda ſimplłr eſſet difficiliꝰqᷓ; ſatiſfa⸗ cere ᷣbo quocũq;:nihilom inꝰſatiſfacẽ facto hmõi inqtuʒ erat inſtitutũ a deo ſatiſſacẽ verbo:nõ faciliꝰerat h qᷓ illð ME aũt in lege nate obtulerũt decimas ꝓ pctis hoc erat ĩ⸗ ſtinctu diuini ↄſilij. VUñ hug.vñ hõ rerũ ſuaꝝ dcimã po⸗ tius ꝙᷓ; nonã vel octauã vel aliã quãcũq; ꝑtem offeꝛendam eſſe ſcire potuiſſet.niſi a deo doctꝰfuiſſet.ꝙ aũt oblatõ de⸗ cimaꝝ fiebat ꝓ pct̃is ſupᷣdictuʒ eſt.¶ Ad qð obr̃ de verbo Yob. dðm ꝙ logtur ibi de abſconſione coꝛdis q̃ eſt qũ bõ nõ recognoſcat pꝑctm ſuũ nec de illo penitet.tũc em̃ dr ab⸗ ſcondere:qꝛ nõ ↄfitet᷑ co.¶ Ad aliud qdð obr.ꝙ nihil põt abſcondi deo.dðm ꝙ deꝰqnq; eſt vltoꝛ malicie de iuſticia qñq; indultoꝛ de miſcðia.pie em̃ ↄfitentibo indulget.ſuꝑ⸗ bis nõ cõfitentibo nõ indulget ſed eos damnat. Elñ ſuꝑil lud pᷣs.Letent᷑ et exultent gentes habet᷑. confeſſis xpᷣc eſt adquocatus indultoꝛ: nõ iuder non vltoꝛ. Mã bonus eſt cui ofeſſio fit.Mã confeſſos liberat et ſuꝑbos damnat.poteſt & eſſe ꝙ quiqã abſcondũt pct̃a ſua deo.ſ.miſericoꝛdi:ſuꝑ⸗ bi manẽtes ĩ ↄtemptu dei:quidã ðᷣo iuſto dro ſiue iuſticie dei. ſ. ꝗ humiliter ↄfitent᷑.loꝗtur ̊ᷓ ð abſconſione facta ðo miſericoꝛdi.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ↄfeſſio eſt opꝰvᷣtutis ⁊c̃.dðm ꝙ eſt opꝰsᷣtutis h̊ nõ ſimpłr neq; ſᷣm ſe: ſᷣ̊ inqtuʒ inſtitutũ eſt a deo vt fiat ad recõciliandu deo. nata em nõ dictat ꝙ pcta occulta dimittant᷑ homĩ.neq; virtꝰ hoc opꝰ elicit ſimplłr:ſed nat᷑a dictat et ᷣtus imperat ꝙ ſic ↄfiteat exquo inſtlitutum eſt a dño ſic debẽ confiteꝛi.vt fiat hoĩm recõciliatio cũ deo.¶ Si querat᷑ cuiꝰpᷣtutis. põt dici ꝙ iu⸗ ſticie ſiue obedientie.¶ Si autẽ querat᷑.ſi aliq ſit confeſſio vocalis de dictamĩe nat᷑e.dðᷣm ꝙ duptlr ſunt aliq̃ de dicta mine natxe.ſ. ſpãliter et ſimpłr:vt ſunt p̃cepta dcalogi vt honoꝛare pentes ⁊ alia hmõi. Et in generali ſicut p̃cepta diſcipline.qᷓ nõ dictat nata ſimpłr:ſᷣ inqtum ſunt data a dño.qꝛ dictat ꝙ in om̃ibo eſt obediendũ.nat᷑a vo nõ dicta⸗ bat ſimpłr et ſpãliter nõ eſſe comedendũ de ligno ſcientie ſed qꝛ hoc fuit pᷣceptũ a dño.dðim ẽ ꝙ vocaliter ↄfiteꝛi bo/ mini nõ dictat natura niſi in generali.ſ. dictãdo ꝙ oĩbus modis debet hõ recõciliari deo quibo ipᷣe ſtatuit.eſt Hvo calis confeſſio aliquo mõ de dictamine nature.ſed nõ rati one qua eſt talis: ̊ potiꝰqua eſt a deo inſtituta. ¶ Etum ad ſecundn S. y. queritur.vtrũ confeſſio vocalis erat neceſſaria in lege mo yſi · e ſic:videt᷑.NQũeri.v. Air ſiue mulier cuʒ fecerint ex om̃ibo pct̃is que ſolent hominibo accidere.et ꝑ negligenti am tranſgreſſi fuerint mandatũ dñi atq; deliquerũt:con⸗ fitebunt᷑ pcẽm ſuũ.a reddent ipᷣm caput:gꝗntamq; ꝑtem de⸗ ſuꝑ ei in quẽ peccauerũt. ecce q; de pcepto legis tenebant confiteri furtũ:qꝛ reſtituebat᷑ cũ additõne ꝗnte ipᷣi capita li.¶ Iteʒ dic ibi glo.hoc capło amouemur vt ſi gd ꝑ negli gentiã delingꝗmus:ꝑ cõfeſſionẽ et pniaʒ diluamꝰet damnũ reſtituamus. IJtem puerbᷣ.xxvuj. Qui abſcondit ſcelera ſua nõ dirigetur:gꝗ aũt confeſſus fuerit reliquerit ea: mi ſericordiã conſequet᷑.¶ Item yſa.xliij.Qarꝛa ſi ꝗqd habes vt iuſtificeris.Et alia littera dicit. Dic tu iniꝗtates tuas vt iuſtificeris:̊ in veteri lege confeſſio erat in pꝛecepto. Item ꝓuerbiĩ.xxvij. Diligenter agnoſce vultum pecoris tui.hoc erat pᷣceptum tꝑe legis.et loꝗtur ibi de vultu inte rioꝛi.i. ↄſcientia.igit᷑ tenebat᷑ tũc pᷣlatus cognoſcere cõſci⸗ entiã.ſed hoc nõ poterat niſi eſſet ſibi reuelata. Hmõi au tem reuelatõnes fiũt in ↄfeſſione.igit᷑ ⁊c.¶ Item ꝓuerbi. xij. Qouit iuſtas animas iumentoꝝ ſuoꝝ.i.prelatus ani mas ſubditoꝝ ſuoꝝ.hoc dictum fuit temꝑis legis. igitur tũe tenebat᷑ pꝛelatus cognoſcere animas ⁊ ↄſcias ſubdito rũ ſuoꝝ:et ita vt pꝛius.¶ Iteʒ Ecẽi.iiij. Pꝛeſbitero bumi lia aĩam tuã.hec aũt humiliatio videt᷑ fieri ꝑ ↄfeſſionem. fti h Item idem videt᷑ ꝑ rõnes.hmõi gloꝛificatõ dei moꝛalis eſi. ̊ cõfiteri pcta ſua ſacerdotiẽ gloꝛificare deů JYoſue. v⸗ ij. Filij da glam dño deo iſrael 2 cõfitere atq; indica mihi gd feceris ne abſcondas: ↄfeſſio pcti q̃ fit boĩbo moꝛalis .ſ̊ moꝛalia ĩmobilia 2 ꝑpetua ſũt tã in veteri ; 1 lege no ua: ⁊c. ¶ Item huiliatio penalis magis ogruebat tpe le gis ſcripte pctoꝛi.q̊ indices ecckiaſtici hẽbant erecutõneʒ iudicialiũ legis:q; tꝑe legis gre qͥ nõ hẽbant qð ſignifica⸗ tũ eſl AMath. xxvj. vbi dirit dñs petro. Cõuerte gladium tuũ in locũ ſuũ. IJdeo cũ cõfeſſio vocalis facta hoĩ ſit val⸗ de penalis:magi ebat hᷣmõi cõfeſſio tꝑe legio ſcpte q tꝑe legis Seſhen lex gre reſpicit ꝓprie aim ſiue ho⸗ minẽ interioꝛẽ:lex ſepta opꝰſiue boĩem exterioꝛt. igr ma⸗ gis congruit vt viget legi gre. in remedijs gbo ſit reꝑatio boĩs vti illis que ſunt animi ſiue boĩs interioꝛis: q; legis ſcripte vti illis q̃ ſunt oꝑis ſiue boĩs exterioꝛis.ↄfeſſio igi tur vocalis magis coĩter legi ſcripte cõuenit q̃ legi gre:⁊ ↄfeſſio coꝛdis legi gre qᷓ legi ſcripte. ¶ Item lex ſcripta a⸗ ſiringit pctoꝛes ꝓ pctᷣo tali pene. ſ̊ ꝓ multis pctis aſtrixit ler moꝛti coꝛꝑali. ſic ꝓ intfectõe ꝓximi volũtaria:⁊ ꝓ fur. to boĩs ⁊ maledictõe pr̃is.vt pʒ Exo.xxj. et.p mltis alijs Ab bmõi aũt pcttis aut purgabant᷑ hoſtijs ſiue ſacrificijs aut pᷣuata pnĩa. nõ boſtijs ſiue ſacrificije:qꝛ ſic publicarẽ tur bmõi pctᷣa.ad q̃ nccio ſm legẽ ſeq̃ret᷑ punitio moꝛtis. igit᷑ pᷣuata pnĩa:ſᷣoſiat ꝙ pctoꝛ non debebat ſibi iniũgere pniam: qꝛ tũc fieret iudex ĩ ꝓpꝛia cã.igit᷑ debebat iniũgi a ſacerdote legis: ̊ h̊ eſſe nõ poſſet niſi pcedente ↄfeſſiõe vo⸗ cali 7c. 4 Ytez eadẽ lege ernte idem erat mod⸗ cõfitendi:ſᷣ ſacerdotis ᷣm oꝛdinationem legis erat confiteri pcta po⸗ puli cõfeſſione vocali.Ceui.rxvj. poſtq emũdauerit tabna culũ 2 ſctuariũ ⁊ altare:tũc offeret hircũ viuentẽ ⁊ poſita vtraq; manu ſuꝑ caput ei cõfiteat᷑ oms iniqꝗtates filioꝛũ iſrł: 2 vniuerſa delicta ſiue pcta eoꝝ.igit᷑ modꝰ oↄfitẽdi ge⸗ neralis erat exp̃ſſione vocali.ᷣ cõfitebant᷑ tũc ſic. IYtem triplex erat cõfeſſio exñte lege ſcpta.ſ.laudis. Vñ ecci.lj. Cofiteboꝛ tibi dñe rex ⁊ collandabo te deũ ſaluatorẽ me⸗ um. Et fidei. Ro.x. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã.oꝛe aũt fit cõ feſſio ad ſaluteʒ. hec aũt cõfeſſio nccia fuit in omi tꝑe.Et peti. ꝛouer.xxviij. Qui abſcõdit ſcelera ſna nõ diriget᷑. ꝗ aũt ↄfeſſus fuerit? reliq̃rit ea:miſcðᷣiaʒ ↄſeq̃tur.ſR oſtat ꝙ cõfeſſio laudis a cõfeſſio fidei erat vocalis:igit᷑ ⁊ tercia ſilłr vt videt᷑.¶¶ Iteʒz ſacerdotes erãt in lege mediatoꝛes in ter ꝓplm 2 deu. qð pʒ Exo.iiij.cuʒ dr̃. Pone vᷣba mea ĩ oꝛe eiꝰ. ⁊ ego ero in oꝛo tuo ⁊ in oꝛe illiꝰ:et oñdaʒ vobᷣ ꝗd agẽ tebeatis. ipe loq̃tur ꝓ te ad pplm a erit os tuũ:tu aut eris ei in his q̃ ad deum ꝑtinẽt. ¶ Pꝛe. aꝑiebãt ⁊ claudebãt ſic mõ:⁊ illis mediatibo fiebat recõciliatõ ꝓpli cũ deo qð ptʒ Mue.xvij.vbi dr. Stãs aaron inter moꝛtuos ⁊ viuẽtes ꝓ plo depcat eſt ⁊ plaga ceſſauit.Ex q̊ videt᷑.q ſił tũc debe⸗ bant fieri occulte 2 ſingulares reuelatões pctoꝝ ſiue con⸗ feſſiones ſicut modernie.vel q̃ꝛe nõ.hmõi aũt fieri nõ po⸗ terant niſi cõfeſſione vocali:̊ ⁊c ¶ Contra. Augu. obla tio ſacrificioꝝ confeſſio fuit pctẽoꝝ.igit᷑ nõ fuit neceſſaꝛia ↄfeſſio oꝛis cũ ſufficiebat illis ⁊ ex pᷣcepto ſiue oꝛdinatõne legis debebãt cõfiteri oblatõibo hmõi. 4 Mez in lege vete⸗ rinõ erat virtꝰnec vmus clauiũ.ſᷣ rõne vᷣtutis clauiũ fit cõ feſſio ſacr̃alis:ꝙ̊ nõ bebat tũc eſſe ↄfeſſio vocalis ſiue ſa cramentalis hoim. ¶ Rñ · ꝙ confeſſio vocalis nõ erat ne ceſſaria in lege moyſi.qꝛ ſient dic Hug.tria genera ſacra mentoꝝ inueniunt᷑ fuiſſe ſub lege ſcripta.quedaʒ ſpãliter ad remediũ:quedã vᷣo ad obſequiũ:quedã ad cultuʒ diui num .pꝛima ꝑtinẽt ad pctoꝝ remiſſionẽ. ſcdða ad exercen⸗ dam deuotõeʒ.tercia ad colendaʒ pietatẽ. Pꝛima inſtitu⸗ ta fuerũt q̃ſ ad neceſſitatẽ vt in eis hõ ſanctificaret᷑.q̃lis circũciſio fuit et hoſtie ꝓ peto et ꝓ delicto ⁊ cetera.q̃ ſpeci aliter ad emũdationẽ ⁊ remiſſioneʒ inſtituta erant.cetera dicit ꝓpter modos determinatos expiatõnis ᷣm legem. vt de aqua luſtratõms ſiue expiatõnis ũe. xix. et de affli⸗ ctione ꝑſonaꝝ.ſ.decima die ſeptimi menſis.de qua leuit. xxiij. decima die menſis huiꝰſeptimi dies erpiationũ erit celeberꝛimus et vocabitur ſanctus.affligetiſq; animas ve lexvj. ſtras in eo.de hoc ſimiliter habetur Qũe.xxix. Secunda fuerũt ad exercitationẽ ꝗꝓpoſito.vt in eis uotio fidelium exercitaret 1 meritum augeret᷑ ſcʒ hoſtie pacificoꝝ que of ferebant᷑ a fidelibus ad placandã offenſam diuina. Ler⸗ cia inſtituta fuerũt quaſi ad pꝛeꝑationeʒ quandã vt qua⸗ ſi inſtrumenta quedã eſſent ad cetera ſacramenta tractan da 7 ſanctificanda. quale fuit tabernaculũ ⁊ atria ⁊ om̃ia vtenſilia q̃ cõtinebant᷑ in eis. VUñ dicendum.qꝙ non fiebat aliqua expiatio ſm legem ꝑ cõfeſſionem vocalem ipſoꝛuz penitentiũ. Legit᷑ autẽ leuit. xvj·ꝙ ſacerdos poſita vtraq; manu ſuꝑ caput hirci emiſſarij ebebat cõfiteri om̃es ini⸗ qtates filioꝝ iſrael ⁊ vniuerſa clicta atq; peccata eoꝛum que impoſitis manibo capiti eiꝰemittit ulum in delertuz. hmõi autẽ confeſſio nõ erat conſeſſio ſ. acramẽtalis que eſt vna ꝑs pnie. ꝗꝓpter hoc dicendũ: ꝙ in lege ſcripta cõfeſſio vocalis nõ requirebat᷑ ad expiationeʒ peccati. 4 Kñden⸗ dum eſt igitur ad ea que vident᷑ conciudeꝛe ↄtrarium. Et pꝛimo ad illud ꝙ habet᷑ Mue. v. ſcz ſiue vir ſiue mlier mã⸗ datum tei deliqrit: pcim ſuũ confitebunt᷑ ⁊c. dicendum ꝙ boc intelligit᷑ e confeſſione oblationeʒ ſacrificioꝝ. Fᷣm dicit Nug. oblatio ſacrificioꝝ confeſſio fuit peccatorũ. ¶ Ad glo. illam q̃ dicit. ꝙ amouemur ſi quid deliquimus vt ꝑ confeſſionẽ et penitentiã diluat᷑. Dicenduʒ ꝙ glo.illa non eſt Falis ̊ miſtica.exponens verbum legis ſᷣm ꝙ mo dernis ↄuenit. 4 Ad aliud qð obijcit ꝓuerbi.xxviij . Qui abſcondit ſcelera ſua ⁊c̃.dicendũ ꝙ loquit᷑ ð avſconſione que fit deo.q̃ eſt qũ homo non cognoſcit pctm ſuum nec ð eo penitet.tũc em̃ dicit᷑ abſcondere petm deo. Vel põt di⸗ ci ꝙ temꝑe legis manifeſtabãt peccata ſua oblatõnibo de⸗ terminatis a lege. IIñ abſcondere ſceleꝛa: fuit nõ ſatiſfacẽ ßm ritũ legis ſine q̃ nõ iuſtificabat᷑ ſi dimitteret ex cõtem⸗ ptu. Elel pot dici.ꝙ loq̃bat᷑ ſpũſſcts tũc ꝑ ſalomonẽ ꝓ tꝑe iſto q̊ neceſſe ẽ pcta detegẽ homĩ. Multa ei dixit ſalomon alij ꝗ loqbant᷑ inſtinctu deiꝓ tꝑe iſto.¶ Rñ.ad alið ſᷣm yſa. xliij.ſ Qarꝛa ſi ꝗd habes vt iuſtificeris c. dõm ꝙ ho⸗ ſtie oblate ꝓ peccatis 'm inſtituta legis dicebant iniqui⸗/ tates. Mlia ei lr̃a eſt. Dic tu iniqtates tuas vt iuſtificeris. Vel põt dici.ꝙ loqtur de dictamie coꝛdis qᷓ fit deo:qñ pec catoꝛ recogſcit pcẽm ſuũ deo..¶ Ad alið qð obĩ diligenter aaͤſce vult 1c. dom ꝗ illa exhoꝛtatõ fuit ad excitãdã ſolli citudinẽ ſacdotũ.qtũ ad ea q̃ ſpectabãt ad officia eoꝝ cir ca ſbditos.vñ diligẽs ognitõ vultꝰpecoꝛis nibil aliud fuit qᷓ diligẽtia cogſcendi ea q circa pditos fiebãt.⁊ q̃ ad offi⸗ ciũ eoꝝ ꝑtinebat. Ad hᷣ at ꝙ reꝗrebat᷑ ↄfeſſio vocalis.hec auẽ tas nihil facit ad ꝓpoſitũ. ¶ Ad illð qð dĩc. ꝙ loꝗt ibi de vultu interioꝛi. ̊ veꝝ ẽ qtũ ad ĩtellcẽm miſticũ. qᷓ tũ ad intellcẽm lalẽ ĩtelligit᷑ de vultu exterioꝛi.ſ.de his q̃ e cir⸗ ca ſbditos gerebãt᷑. qbo ĩterioꝛa patebat ꝑ extẽioꝛa. ¶ Ad HEG;B qð obr.ij Jouit iuſꝰ.i.ſacdos aĩas iumẽtoꝝ.i.ſbditoꝝ. dðm ꝙ alio mõ poterat noſcẽ ꝙᷓ ꝓↄfeſſiõeʒ.qꝛ ꝑ oblatiões 7 moꝛes exterioꝛes qͥs dʒ p̃lat? attẽdẽ in ſbditis ſuis. Pꝛe. aꝛgumentũ illud nõ valet. iuſtꝰnouit ⁊c.igr p̃latꝰtenebat᷑ cognoſcẽ ⁊c.nõ eĩ tenent᷑ iuſti ad ome illud qð faciũt. Rel põt dici ad h ſiẽ ad alia pᷣcedẽtia.qꝙ logt ꝓ tpe iſto.¶ Ad aliud.ſ.pᷣſbiteꝛo buĩlia aĩam tuã ⁊c. Rñ.q alio mõ eſt bu miliare aĩam qᷓ ↄfeſſione vocis.vt ſubijciẽdo ſe create infe rioꝛi ꝓpt̃ deũ.qꝙ ↄtingit in oblatõe hoſtiaꝝ in ᷓ hõ int quẽ dũ ñ dʒ eſſe mediũ.ponit creaturã q̃ſi mediu. Vel pt᷑ di ci ꝙ nõ loquebat᷑ ibi de ſacerdote legali ſed miſtico de ſa⸗ cerdote ſᷣm oꝛainẽ melchiſedech.i.de ſacerdote tẽꝑis mo⸗ derni. ¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ yfitens dat glam deo. ſic pʒ ioh. vij. dicendũ ꝙ ibi nõ exigebat᷑ ↄfeſſio ſacr̃alis. ſed potius canonica. Joſue.n. tũc geſſit vices iudicis ſecularis.non em̃ fuit intentiõis eiꝰoffenſam remittere qð eſt iudicis ec⸗ cleſiaſtici: ̊ potiꝰvelinqᷓntẽ puniꝛe.¶. Ad aliud qð obĩr̃.ꝙ builiatio penalis magis cõgruebat pcioꝛi tꝑe legis ſepᷣte q tꝑe gre.dicendũ ꝙ hᷣ verũ eſt rõne penalitatis: ſᷣ nõ rõe q̃ eſ ſignũ expᷣſſe remiſſionis culpe et maioꝛis efficacie re⸗ ſpectu eiuſdeʒ. 4¶¶ Nd h̊ qð obr̃.ꝙ lex gre reſpicit aĩaʒ:lex ſcpᷣta opꝰ.ddᷣm ꝙ; ̊ nõ eſi Fin ꝗꝙ dictãt modi expiandi deli cta ꝑ ſacra.nõ ei eẽnt ſacr̃a ũi ſignis exterioꝛibus caꝛerent ſiue ſenſibilibo niſi dicamꝰꝙ lex gr̃e qᷓtum ad efficaciã d aĩm reſpicẽ:qꝛ efficaciã hʒ in aia.qꝛ ſacr̃a no.le.efficiunt qð figurãt.ſacra aũt ve.legis nõ hẽbant efficocia aliquã in aĩa inq;tum hmõi.exercitatio tñ illoꝝ merita fuit rone opis oꝑantis ⁊ obie pᷣceptis legis.ſ̊ lexr noua dr reſpicere aĩm:vetꝰopꝰqᷓium aa pᷣceptõeʒ moꝛaliũ. Pꝛecepta em le⸗ gis veteris ꝓut ſunt actꝰexterioꝛes pᷣcipiuũt vel ꝓhibẽt.lex noue interioꝛes. ꝓpt᷑ qð dic aug.ꝙ lex cohibet manũ non aĩm: euãgeliũ vtrũq;. Vñ math.v.dictũ ẽ antigs.i·õ oc/ cides.q at occiderit reꝰerit iudicio.egꝗo at᷑ dico ꝙ oĩs qui iraſcit᷑ fratri ſuo reꝰẽ ocilio. Hac igit᷑ rõne d reſpicẽ aim lex noua vetꝰopꝰ pluribo alijs.¶ Ad aliud qð obr.ꝙ qᷓ uia pctᷣa nõ fuerũt purgata ꝑ oblatiões.ꝗpt᷑ qð nccia fuit pᷣuata pnia.vñ ⁊ ↄfeſſio ſacr̃alis ⁊c᷑. dðᷣm ꝙ lex üla vt lex erat illiꝰtꝑis inſufficiẽs fuit ad ſalutẽ.tũ qꝛ ſacr̃a nõ expi⸗ abãt a culpa ꝓ cuiꝰexpiatõe offerebant᷑.tũ qꝛ nõ dictabat quõ ſatiſfaciendũ erat. ꝓ aliꝗbo pct̃is.ſ.ꝓ guioꝛibo. Qua re atẽ nõ dictabãt modũ expiandũ quioꝛa vt adultia ⁊ ho⸗ micidia ⁊ ſiłia:põt eẽ rõ ꝓnitas eoꝝ ad malũ.qꝛ.ſ.cogni⸗ ta pena ꝓ illis debita:audaciã maiorẽ aſſumerẽt peccãdi bᷣ vt foꝛtiꝰa talibo pctis cohiberẽt et cuſlodirẽt diligẽtiꝰ:ĩ⸗ terdicta erãt ſp pena moꝛtis ſic̃ pʒ ĩ iudicialibo Exo.xxj. NMuõ at᷑ his purgabant᷑.dico ſine pᷣiudicio:oꝑibo boĩs in foꝛmatis fide oꝑante ꝑ dilectõeʒ.⁊ maxĩe oꝑibo pietatis. 2222 ſiẽ ex mitio locis ſcript᷑e appaꝛet.Vñ dañ.iiij. Audi ↄſili⸗ um meũ ⁊ redime pct᷑ᷣa tua elynio.⁊ thob.iiij. Nuõ potue ris ita eſto miſericoꝛs ĩ die nccĩtatis.qm̃ ełyna ab oĩ pctẽo 1 a moꝛte liberat.yſa.lviij.Frãge eſuriẽti panẽ tuũ et ege⸗ nos vagoſq; induc ĩ domuʒ tuũ.cũ videris nudũ oꝑi eũ et carnẽ tuã ne deſpereris.tũc erũpet q̃ſi mane lumẽ tuũ ſa nitas tua citiꝰoꝛiet᷑. Glo.remiſſio pctoꝝ oĩm. ¶ Ad illud qð obr̃.ꝙ eadẽ exñte lege ideʒ ẽ modꝰofitendi.ſ̊ ſacerdos ↄfitebat᷑ voce expᷣſſe ⁊c.DHðm ꝙ ↄſeſſio illa ſacdotis ñ erat ↄfeſſio ſacr̃alis:ſᷣ potiꝰq̃dã recognitõ huilitatis añ dñm. inqᷓtũ erat coĩs ꝑſona ad impetrãdã veniã ꝓ ꝓpbo.ſiẽ faci unt ſacdotes moderni:añ introituʒ miſſe.¶ Ad h̊ qð obr de ↄfeſſiõe laudis fidei ⁊ pcti ⁊c̃.dðm ꝙ ↄfeſſio laudis fit duobo mõis.⁊ voce exterioꝛi ⁊ voce interioꝛi:ſiẽ ⁊ cõfeſſio pniĩc.ſicut ſupᷣtactũ ẽ. Sitłr et ↄfeſſio fidei ꝓut coĩter ſumit᷑ ↄfeſſio:fit dupłr.qñq; eĩ cõfitet᷑ aligs fidem ſuã dro coꝛde ſolũ:fidẽ ſuã recoꝛdado coꝛã deo ſic ſolent aligꝗ volẽtẽs ali qd impetre a œo. reqri tñ ↄfeſſio oꝛis offerente ſe tꝑe op⸗/ poꝛtuno vt ĩ ꝑiculo fidei.⁊ ĩ tali cãu dic apłs Ro.x.oꝛe fit ↄfeſſio ad ſalutẽ.vñ vult ibi diſtinguẽ inter effectũ fidei ↄfeſſiõis dicẽs.q; coꝛde credit᷑ ad iuſticiã.i.iuſtificatio fit ꝑ fidẽ creditã: oꝛe fit ↄfeſſio ad ſalutẽ. Salꝰfit ꝑ fidẽ ↄfeſſã ſiẽ in martiribo ꝗ in cõfeſſiõe ſidei ſaluati ſũt.iʒ ̊ cõfeſſio fidei fit oꝛe ad ſalutẽ in cau:nihilominꝰofeſſio fidei eſt cor dis. Pꝛe.ofeſſio fidei ꝓprie ſumpta ẽ ⁊ ad dilatõez fidei. ꝓ pter qð neceſſe ẽ vt fiat alijs nota ꝑ vocẽ expᷣſſam. ¶ Ad Sᷣ qð obr. ꝙ ſacerdotes erãt mediatoꝛes ĩ lege int deũ ⸗ plʒ dðm ꝙ h̊ verũ eſt ꝙᷓtuʒ ad q̃dã.ſ.ad offerendũ ꝓ illo obla tõnes. Añ heb. v. ODis põtijer er boĩbo aſſumptꝰ ꝓ hoĩbo cõſtituit in his qᷓ ſũt ad ceũ vt offerat dona ⁊ ſacrificia p pctis.et h̊ pʒ in pluribo locig in Leuit. IJtẽ qᷓtũ ad intimã qũ illis volũtatẽ dñi.vñ deut.v.Ego ſequeſier ⁊ mediꝰfui int deũ ⁊ vos in tꝑe illo:xvt ãnũciaꝛẽ vob vᷣba eiꝰ. Itẽ qtũ ad recõciliandũ ſiue reducẽdũ irregłares eiectos de ſyna goga.Vñ leuit.xiiij.hic ẽ ritꝰlepꝛoſi qũ mũdandꝰẽ.addu⸗ cat᷑ ad ſacerdotẽ ꝗ egreſſus de caſtris cũ inuenerit lepraʒ eſſe mũdatã.pcipiet ei ꝗ purificat᷑ vt offeꝛat p ſe duos paſ ſeres.nõ aũt erãt mediatoꝛes qtũ ad recõciliãdũ peniten tes deo ⁊ eccĩe ꝑↄłeſſionẽ ſacr̃alem. Pꝛe.⁊ ſi hr̃et ptatem aperiendi ⁊ claudẽdi.ſ.qᷓtũ ad q̃ſd irꝛegłaritates detmi natas i lege. vtpote ꝓueniẽtes ex ↄtactu moꝛticinij.ſiẽ legi tur Mũe.xix.ibi. Qui tetigerit cadauer boĩs ꝛc. vł ex pu⸗ erꝑio. ſicut legit᷑ Leui.xij. młier cum opleti fuer̃t dies purgatiõis ſue p filio ſiue p filia ⁊c̃. Uel ex alia ĩimũdicia legali:nõ tñ bẽbant ptatẽ apiendi ⁊ claudẽdi vᷣtute clauiũ quã ſolũmõ hñt vicarij.i.apli.pꝛĩo:⁊ ſcdᷣo ecẽi.ſ acdotes. Etu ad tercin que S. iij. ritur.vtꝝ cõfeſſio vocalis ſit ncc̃ia ĩ lege euãgelij.Et pᷣmo querit᷑.an ſufficiat ↄfiteri deo vel reqꝗrat᷑ cõfeſſio vocalis. Scvo an ſufficiat vocalis confeſſio ſine oblatione hoſtie. 7 M aũt ſufficiat ↄfiteri deo videt᷑ ſic. Aug. Jauſlum. ſocr̃a q̃ ex lege Fuabant᷑ ablata ſũt 2 alia inſtituta virtute maioꝛa:vtilitate melioꝛa:actu facilioꝛa: nũero paucioꝛa. tanqꝙᷓ iuſticia fidei reuelata:et in libertatem vocatis filijs dei iugo Fuitutis ablato:qð duro⁊ carni dedito ꝓpło con gruebat.ſ̊ guioꝛi iugo oꝓꝛimit᷑ q obligat᷑ ad ↄfitẽdũ deo ⁊ hoĩ qꝙᷓ ſoli deo.ſ̊ in ve.le.oↄfitebanẽ᷑ deo.igit᷑ ſi mõ neceſſe ẽ ofiteri hoĩ:guiꝰimpoſitũ ẽ iugũ exñtibo in le.no.qᷓ ĩ ve. E at᷑ tũc non ↄfitebant᷑ niſi deo.pʒ.qꝛ ñ ↄfitebant᷑ niſi in oblatõibo:vñ illi cõfitebant᷑ cui offerebãt.⸗ Pꝛe. tũc ñ cõ fitebant᷑ niſi ro:qꝛ oblatões ſacrificioꝝ potiꝰerãt oꝑa ſa tiſfactõis ꝙᷓ ↄfeſſiõis.vñ dr ĩ lege offeꝛãt h̊ vel h ꝓ pct᷑o.vñ dr Leui.iiij.offert vitulũ ꝓ pcto dño vel coꝛã dño.⸗ Pꝛe. H̊ pʒ.qꝛ ꝗ magis offenderat maius offerebat: vt ſic magis puĩret᷑.qꝛ maioꝛi culpe debet᷑ maioꝛ ſatiſſactõ.nõ at᷑ de bet maioꝛ reuelatõ ſiue oñſio.⁊ h̊ veꝝ ẽ.hoſtie nõ erãt pᷣncipa lit᷑ ad oñſioneʒ pcti.ſ̊ ad ſatiſfactõez ꝓ pcto ꝑ accñs tamẽ erãt ad oñſioneʒ.¶¶ Hoc iteꝝ vr̃ ꝑ h̊ ꝙ dicit aug. in avẽte p̃dicta.ꝙ erãt actu facilioꝛa:ſᷣ nibil qð ꝑtinet ad expiati⸗ onẽ pet᷑i videt᷑ ita difficile:ſic ↄfeſſio qᷓ d fieri boĩm ꝓter verecũdiã onnexã.vñ longe faciliꝰẽ ↄfiteri doo qᷓ hoĩ.̊ ⁊c Iteʒ leuiꝰẽ iugũ euãgelij ꝙᷓ iugũ legis.Aſdat.xj. Juguʒ meũ ſuaue ẽ.q̊ ont moeſestiſa inſinuat᷑. Ja.vl. vbi dr.Cõfitemi elterutꝝ pctᷣa vr̃a.ↄfeſſio alterut x nõ pt fieri niſi hõ cõfiteat᷑ boĩ.vn bug.Cõfitemĩ inqt. Jacobus apls alterutꝝ pcta vr̃a ⁊ oꝛate ꝓinuicẽ vt ſaluemĩ.qd ẽ al terutꝝ alt᷑ alteri:hõ hoĩ.nõ ſolũ hõ deo.ſic ille verꝰcõfeſ⸗ ſoꝛ uit. Dixi ↄfiteboꝛ aduer.me iniuſti.me.dño:ſᷣ hõ hoĩ ꝓter deũ.plꝰ em̃ facit ꝗ ſeruo huĩliat᷑ gter dñm: g ipſi dño huĩliat. ꝓpterea ↄſiteri alterutꝝ pcta vꝛag Rñn· ꝙ; añ legẽ gre ꝑ ſe loqndo fiebat cõfeſſio deo ⁊ nõ hoĩ. Eñ vt tactũ ẽ.hoſtie legalis oblate ꝓ pct᷑is fuerũt ad ſatiſfacien⸗/ dũ ꝓ pcto:⁊ nõ ad oñſioneʒ peti niſi ꝑ accñs. Aibilomiꝰ legi gre cõgruebat ꝙ fieret ↄfeſſio hoĩ ⁊ nõ teo tm̃ rõe mł/ tiplici. AUna fuit ꝑfectõ legis gre q̃ ad ſilitudinẽ ꝑſectiõis legiſlatoꝛis.i.xpi oſtendebat huilitatẽ eſſe exercendã in ſb ditis legũ. Jur illud Mat. xj. diſcite a me.qꝛ mitis ſuʒ et huĩlis coꝛde.maioꝛ ei ẽ huilitas cõfiteri hoĩ qᷓ; deo. Vnde hug. plꝰfacit ꝗ fuo huiliat᷑ ꝓpt deuʒ ꝙᷓ q ipſi dño huiliat᷑ vt ſupᷣ. Alia fuit ratõ vtilitas ↄfeſſiõis talis.ſicut pʒ ſupᷣ. Alia fuit boĩtas vel puidẽtia legiſlatoꝛis q̃ ſic ꝓuidit ho minis infirmitati p̃ſtando ſibi fiduciã reuelãdi mala ſua ⁊ cõfidentiã plenã ð illoꝝ remiſſiõe.fiducialiꝰ em̃ reuelat aligꝗs facta ſua familiari ſuo ꝙᷓ alij. ⁊ magis cõfidit de eiꝰ ſubuentõe. VUñ bug. ꝓpt h de fact eſt hõ.vt ſe ad ↄfabulã dum hoĩ ꝓrimũ ac familiarẽ exhibẽt.vt i vna eadẽq; ꝑſo⸗ na ⁊ ſuũ genꝰhõ inueiret:cui infirmitatẽ ſuã fiducialiter reuelaret.⁊ ſup hoiem dũ credẽs de accepta ab illa r̃mil⸗ ſione pctoꝝ ſuoꝝ nõ diffidẽt. Deinde vt diſpẽſatõnis gr̃a largiꝰmultiplicaret᷑.deꝰhõ hoĩes ꝗ puri eẽnt hoĩes ꝑtici⸗ pes ſecit pratis ſue vt officiũ erꝰimplerẽt.penitẽtiũ ↄfeſſio nẽ ſuſcipiẽdo:⁊ ptateʒ eiꝰexercerẽt penitẽtibo ⁊ cõfitẽtibo pcta remittendo.Accipite inꝗt ſpmſctm Joh.xx. hec hu⸗ go. ¶ Ad H̊ igit᷑ q obꝛ ſm aug.ꝙ dñs ĩ lege noua abſtulit iugũ ſeruitutis ⁊c.dom ꝙ iugũ de quo loquit᷑ Aug.ẽ illð iugũ de quo habet᷑ Act.xv. AUt quid temptatis imponere iugũ ſuꝑ ceruices diſcipuloruʒ. qð neqʒ nos neq; pres nr̃i poꝛtare potuimꝰ. vt vuit glo.ibidem. Jugũ ibi dicit gra⸗ tuitas legis. de qua Exo.xvij.manꝰ Moyſi erãt graues. et hoc fuit ꝓpter plura.ſ. ꝓpter pluralitatẽ cerimoniaꝝ ꝓ pter acerbitatẽ penaꝝ. Heb.x. Irꝛitã ꝗs faciẽs legẽ moy⸗ ſi ſine vlla miſeratõne duobo vel tribo ieſtibo moꝛit. Pꝛo. pter obſcuritatẽ figuraꝝ ſine litteraleʒ intellectum legis que nõ excitabãt adimpletõnem legis. Uñ greg. in ometl. Rogabat ihᷣm quidã phariſeꝰdicit.aarõ ⁊ hur.ques ma⸗ nus moyſi ſuſtentãt atq; leuioꝛes ſuſlentando reddebant. =S ☛ — 6 N. g kbi an um ee t 8 N. i dus lal ſ⸗ hoi ng ot n/ i⸗ 6 z wde ict ſuß⸗ tbo aſun neler xes ſo ter niſ⸗ Ga ¶ Lueſtio quia mediatoꝛ dei ⁊ hoĩm cũ igne ſpuſſcki veniens: mãda/ talegis grania qᷓ dũ carnałr tenerent᷑ poꝛtari nõ poterãt: tolerabilioꝛa nob ꝑ ſpũalem intelligentiaz oñait · Propt inefficaciã motiui qð fuit timoꝛ. Aug. bꝛeuis dr̃a legis ti moꝛ euãgelij amoꝛ.efficaciſſime eniz mouet amoꝛ. Juy q dicit Aug. Om̃ia ſunt facilia amãti ꝓpter pᷣmij vtilitatem ſeʒ bonũ tꝑale.yſa.j. Si volueritis audieritis me bona terꝛe comedetis. ꝓpter defectũ qtum ad miſtrandũ robur ad oꝑandñ · vñ Ro. iij. lex fidei· Glo. lex q̃ dr ſactoꝝ mĩa⸗ batur: imꝑabat:ſ̊ gram oꝑandi nõ p̃ſtabat. lex aut fidei oꝑa mãdat:a credẽdo impetrat vt fiant. Et ꝓpter Fuitutẽ legis.vñ Gal.iiij. bec ſunt duo teſtamẽta. vnũ quidẽ ĩ ſer⸗ uitutẽ generaͤs. Glo. qꝛ p timoꝛe Fuiebãt iudei:vel qꝛ ſui pceti erat. loqtur &ᷣ de iugo ſiue Fuitate legis. Cũ igit᷑ obr. Fuioꝛi ingo oſpꝛimit obligat᷑ ad ↄfitenduʒ hoĩ qᷓ deo ⁊c. dõm.q; qtum ad aliqd veꝝ eſt: nõ ſimpłr. nec ẽ dubiũ qn lex euagelica tuz ad qdaʒ ſit Euioꝛ qᷓ lex moyſi moꝛa lis legis:nõ tñ eſi dicilioꝛ ↄſiderata cũ illis a ꝗbo alleui atur qᷓ maxie ſunt. ADotiuu.ſ.amoꝛ finis ſiue pᷣmiũ.gre⸗ go. ↄſideratio pᷣmij minuit vim flagelli. In effluẽtia in mi niſirando vᷣtutẽ oꝑandi.vt pʒ ex glo. ſuꝑ illud Ro. iij. lex fidei 2 libertas ſpus.vñ Hug.nouiſſime ſub gẽa pꝑfectõis in libertate ſpũs ambulare pmittit. boc dĩc:qꝛ nõ fũt aſti cti iudicijs legis. Gal.iiij. Blla qᷓ ſurſum ẽ libera ẽ. Glo. qꝛ diligit ex amoꝛe ſeruit. licet ̊ dñs abltulerit iuguz le⸗ gis. nõ pter h ſegtur ꝙ nihil difficile ſit in lege euangelij Er bis ptz rñſio ad aliud.ſ.q ea q̃ ſunt legis noue ſunt facilioꝛa.qꝛ facilioꝛa ſunt ſimpłr:nec m̃ oꝑtet ꝙ ſingla qᷓ ſunt oꝛdinata m legẽ gre ſunt facilioꝛa ſingulis eoꝝ que lunt in lege moyſi. Vel põt dici ꝙ ↄfeſſio ↄſiderata vt ad- iuta motiuo pᷣmio alij cõmodis:vt dimiſſione pctẽoꝝ et alijs pluribo:facilioꝛ eſt ꝙᷓ fuerit illa qᷓ fnit legis. ¶ Do boc qð obr.ꝙ inguz xp̃i leuiꝰerat ⁊c̃.pʒ rñſio qꝛ leuiꝰfuit ſimpłr:nõ tñ qᷓtum ad hoc eo mõ quo dictũ eſt. Qqnenker aue S. Uij. ritur. vtrũ ↄfeſſio rocalis ſumficiat ſine oblatõne hoſtiaꝝ. ⁊ videt᷑ ꝙ nõ. Mat · v. NQon veni ſoluere legẽ h adimplere. Aug. li. queſtõibo ve.et no.teſia.nõ illã deſtruit ſed po tioꝛa adgit. ille dr addere alij ꝗ alio exñte aliquid appo⸗ nit exiſtenti. Hoc em̃ videt᷑ ꝑ boc qð dĩc Aug.in eodẽ lib. Implere libꝝ nihil aliud ẽ ꝙᷓ plene addere.hoc eſt autẽ le gem adimplere: manentibo pteritis nona addere. ̊ mõ fitendi qͥoſitebat᷑ in iege:dʒ aliꝰmodꝰaddi ĩ noua.4l Itẽ ſolũmodo dimittit factũ ⁊ minꝰrecte deſtruendũ ſiue coꝛ⸗ rigendũ.vñ in collatõnibo de ſententijs ſcc oꝝ. ob cau⸗ ſam ſacrificijs vet ib⸗ repudiatis nouis delectatꝰeſi:cũ ni hil coꝛrigit niſi qð nõ recte putat᷑ factũ.ex hoc videtur ꝙ; odꝰoↄfitẽdi Fm legẽ ſtabit: vel adminꝰrcte factũ ẽ a dño. Contra. Aug. ↄtra fauſtuʒ. ſacr̃a ꝗ obſeruabant᷑ ? cele bꝛabant ex lege.pᷣnũciatiua erant xpᷣi venturi.q cũ ſuo ad nentu xpᷣc impleuiſſet:ablats ſunt.Et ideo ablata: qꝛ im⸗ leta:relinqtur ꝙ nõ dñt eſſe in noua lege ſacr̃a ↄfeſſiõis. Oð ocedimè. dom igit᷑ ad p̃mũ. ; voce ſiue expᷣſſione cali ſolũmodo ofi tenqũ eſt eccie.. Ad illud Aug. ꝙ im piere ẽ manẽtibus p̃teri tis noua reddere. doᷣm ꝙ pᷣterita manere dicunt᷑ duoba modis:vel ad oꝑandũ: ⁊ ſic nõ de⸗ bent manere. Uñ aug. mKemanſerũt ſolũ qtum ad auẽteʒ ſignificandi vt in eis poſſet bõ legere et intelligere: ſed nõ qᷓtum ad auẽteʒ obſeruandã.hec Nug.manent Sad legẽ⸗ dum vt oñdat᷑ vmbꝛa pᷣteriſſe: nõ aũt manent ad oꝑanduʒ vt oñdat᷑ veritatẽ veniſſe. Vel põt dici ꝙ pᷣterita dicũtur manere nõ ſub vmbꝛa vanitatis: in eſſe veritatis. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ nihil coꝛrigit᷑ niſi qð nõ recte factũ pu tatur. dom ꝙ et ſi aligd ſit recte factũ qtum ad ſtatũ vnũ ſiue tp̃s vnũ.bñ tamen habet mutari fm exigentiam tꝑis Z ſtatus alterius.Añ Aarcellinꝰ dicit querit ab aug. Cur bic deus qui veteris teſtamẽti deus eſſe firmat. ſpꝛe⸗ tis veteribus ſe acrificijs delectatus eſt nouis. Mhil eniz poteſt coꝛrigi niſi quod ante non recte factum/ ꝓbatur. qðᷣ ſemel recte factum eſt:mutari nullatenus debet recte eniʒ lxxvj. facta mutari niſi iniuſie non poſſunt. Rñdet Aug. ſic. cũ agricola aliud iuſſerit eſlate ꝙ; iuſſerit hieme:et cuʒ mane ſurgit qui nocte geſcebat. vite oſiliuʒ non mutauſt. Aliud magilter adoleſcenti qᷓ puero ſolebat imponẽ no itaqʒ ve⸗ rum eſt qð vicit. ſemel rectũ.nullatenus eſſe mutandum. mutata quippe temꝑis cauſa quod recte ante factum ſue/ rat.etiam mutari plerũq; flagitat.vt cum ipſi dicãt recte non fieri ſi mutetur: ↄtra. Beritas clamat recte non fieri niſi mutetur.apertũ fuit pꝛimis tem ꝑibus ſacrificium qð p̃ceperat dominꝰ:nũe vo non eſt ita. Aliud enim pᷣcipit ⁊ buic temꝑi aptum eſſet: ꝗq multoma is qꝙᷓ homo nouit ad cuiq; tempori accõmodate adhibeat᷑. embꝛum terei quit de inſtitutõne confeſſionis de qᷓ que⸗ runt᷑ duo. Pꝛimũ eſt. ſi debet inſtitui in lege euangelnj. Secundum eſt dato ꝗ ſic. vbi in euangelio fuit inſtituta. Articulus prunus IYrca pꝛimuʒ ꝓceditur ſic. Plus eſt ↄfiteri ali⸗ 4 quid in ſui verecũdiam facto q; verbo: ⁊ coꝛaʒ AMWultis ꝙÿ̈ coꝛam vno. ſed ꝓpfeſſoꝛes legis moy⸗ ſi ficbanð facto et coꝛam multis ofſerendo hoſtiam pꝛo peccatis.cum & ſacramenta ſm tꝑis ſucceſſionẽ? ſiatuuʒ tebebãt eſſe pfectioꝛa. vt dicit Hug. in lege euangelij non debebat cõfelſio vocalis fieri vni: & nec talis in illa inſti⸗ tui. ¶ Item Ecẽi · xxvij. QDui denudat archana amici peꝛ⸗ dit ſideʒ denudare & archana amici culpabile ẽ· et quãto maioꝛ eſt amic?tanto magis eſt culpabile. ᷣ nullus eſt ita amicus alij ſicut ſibipi: qð eſt ſibi archanũ reuelare alij maxime eſt culpabile. ſed nihil tale in lege euangelij debu it inſtitui.boc aũt facit ↄfitene peccata ſua homini ↄfiten do ↄfeſſione vocali.¶ Item gra eſt ꝑfectiua nate. 5 lex gẽe eſt ꝑfectiua legis nature. lex nature dictat turpitudines . tam coꝛꝑis qᷓ aie eſſe tegendas: ſtiatuere aliqꝗd otra Bnõ legis gre:cuiꝰeſt ſupponere q natura dictat. S E tra.ſacra legis ſcripte et nature ſũt q̃ſi embꝛa reſpẽcin ſa cramentoꝝ euangelij. vnde ſacr̃a nõ ꝓdierũt in lucem an⸗ te legẽ euangelij: ofeſſionis genus qõ pd it manikfeſte ĩ lu⸗ cem: nõ debuit inſtitui ante legẽ euan elij in illa. ſed cõo⸗ feſſio vocalis omia ꝓdit in apto. ̊ c OKRñ. duo ſunt ̈n⸗ cipaliter pᷣter vtilitates pᷣtactas. ꝓpter que ouenit conkfeſſi onem ſacralem inſtitui. Unũ eſt manifeſtatõ pet᷑i ſiue de⸗ tectio. Aliud ẽ recõciliatõ facienda deo? ecckie. Nit con⸗ feſſio ꝓpter pcxi ctectõeʒ· pctoꝛ em dũ male agit odit lucẽ oH. uj. Et ideo in ↄuerſione ad inſticiã opoꝛtet oꝑa illiꝰ tenebꝛoſa redaꝛgui.que autẽ arguun k a lumie manifeſtat Ephᷣ.v.hoc autẽ eſt ꝑ ꝓfeſſionem:et ideo ebuit in ea lege inſtitui ↄfeſlio in qua eſt manifeſtatio veritatis. vtpote in ea in qua ver bũ caro factũ eſt et habitauit in nobis Yohᷣ. j. vt intelligibile fieret ſe enſibile. in qᷓ etiã dñt occulta mai⸗ feſlari:et vᷣba coꝛdis foꝛmã vocis induẽ. Hec at eſt ler gre ideo ofeſſiõis inſtitutio qtũ ad hũc finẽ ↄpetit legi Qatie Alius finis ẽ recõciliatio faciẽda deo ⁊ eccie.⁊ hec hũano arbitrio mediãte vñ ſacerdos fit iudex et arbiter int᷑ pcto rem et teũ. arbiter at talis dz eſſe ꝗ poſſit manũ ponere ĩ ambobo Job. ix. talis non potuit eſſe quſq; ce factꝰẽ hõ ꝗ eſſet hõ deificatꝰ arbit mediatoꝛ.ſ. pc. ͥ exñte ille religt in eccłia ſucceſſoꝛes qͥs rectoꝛes ecckia inſlituit 1 arbitros gboomiſit auẽtem recõciliãdi. Et qm̃ hec auẽtas pꝛiꝰ fuit in capite xpo a q̊ͥ deriuata ẽ ad mẽbꝛa. 1 in nlto potuit eſſe anteꝗꝙ veniret ille p̃cipuꝰ ⁊ pᷣmꝰmediatoꝛ.⁊ H ſolũmõ fuit in noua lege: ideo in illa tĩ debuit inſtitui talis confeſſio Cõcedẽdũ eſt . ↄfeſſio vocalis ſacr̃alis ſoliꝰ noue legis fuit ⁊ debuit eſſe. nec pceſſit in veteri lege niſi in figura.vt qñ data fuit ſa acerdotibo auẽtas diſcernẽdi int leprã et nõ lepꝛã int᷑ ſanctũ et Aꝓpbanũ. 4Ald illud að obijcit . ꝙ ꝑfe⸗ ctiꝰ? ↄfiteri facto ꝙᷓ vbo ⁊ coꝛã multis 7c. doõm ꝙ ñẽ veꝝ qꝛ illa oblatiõe oñdebat᷑ pctm ĩ generaliet nõ in ſpali.i.ñ cũ circũſtantijs aggrauãtibo.neq; peta guia ⁊ enoꝛmia B6 coĩa.4 Ad illud Ecẽi.Qui denudat archana ꝛ⁊c. doᷣm ꝗ; logꝗtur ibi ſapiẽs de nudatõe ꝓditõis.vt q aligs fidei al⸗ teriꝰarchana ſua ↄmittit:⁊ ipe q̃i infidelis illa ꝓdit:⁊ ſic nec amiciciã nec fidelitatẽ cuſtodit.vñ caritateʒ diſſipat. hec at᷑ denudatio ẽ oĩno alia ab illa q̃ eſt ↄfeſſio ſacr̃alis. Ao illð qð obr.ꝙ lex nate dictat turpitudies corꝑis et aie eſſe tegedas ⁊c.ddᷣm.qꝙ turpitudinũ maĩſeſtatio qñq; fit ſine cã aliq̃.⁊ maifeſtatio hmõi nonẽ de dictamiĩe naĩe rõnalis:ſᷣ potiꝰ deſipiẽtis ⁊ deſtitute regimine rõnis q̃lis ſolet fieri a ſtolidis.Qñq; fit ad ſui ↄmẽdatõeʒz ſiẽ faciũt inuerecũdi.de ꝗbo dr̃ hiere.iij. Frons młieris meretricis facta ẽ tibi ⁊c.⁊ glłantes in pctis ſuis. ꝓuer.ij.q letant᷑ cũ malefecerit 2 exultat in rebo peſſimis.de gbo y ſa.iij. pcẽm ſumit᷑ q̃ſi ſodoma p̃dicanerũt.hmõi maifeſtatio ẽ ʒ̊ natazʒ ⁊ rõnem rectã:qꝛ puocatina dĩne offenſe. Qñq; fit ad ſui ↄſuſionẽ vt dinaʒ inueniat ꝓiciatõeʒ.⁊ hec ẽ oꝛdinata ad plagã occultã curandã.⁊ hac dictat nata ⁊ rõ recta.ſiẽ eĩ nat᷑a dictat vulnera etiã ĩ locis ſecretis eſſe detegẽda me⸗ dico coꝛꝑali q;tũcũq; ſit padendũ ꝓpt᷑ ſanitatẽ obtinendã. ſic dictat de vulneribo ſpũalibo.⁊ ſic ſi aligs ꝓpt ſanitateʒ recuꝑandã nollet vulnhmõi detegẽ fatuꝰ iudicaret᷑ ⁊ ſuꝑ bus ⁊ dictamĩ nature inobediẽs: ſic eſt intelligendũ in p poſito.Ex hoc pʒ rñſio ad ꝓpoſitum. Articulus ſecunduo Onſequẽter querit᷑ vbi in euãgelio fuit ↄfeſſio inſtituta.de h̊ diuerſi diuerſa ſentiũt.Quidaʒ em̃ dicũt ꝙ inſtituta ſuit Math.viij.vbi dr. vade oñde te ſacerdotibo. Cont᷑.nbo iſto nec ĩ textu nec in glo.fit mẽ/ tio de ofeſſione vocali.¶ Item glo. ẽ ↄꝛia q̃ dicit.mittit ad ſacerdotes ꝓpt huilitatẽ vt ſacerdotibo deferat bonoꝛẽ:q/ bus lex iubet mũdatos mũera offerꝛe:⁊ vt vidẽtes credãt ei: vel ſi nõ credũt inercuſabiles ſũt ⁊ ne legẽ frangẽ vide⸗ ret᷑.¶ Alij dicũt ꝗꝙ inſtituta fuit ofeſſio vbi dictũ ẽ ſiue pᷣ ceptũ de pnĩa agenda Alat.iiij.ibi.pnĩaʒ agite.Oicũt eĩ ꝙ ibi datũ fuit pᷣceptũ de pnĩa q eſt ſacr̃m qᷓ bʒ tres ptes. Vnñ inſtituta fuit ꝙtuʒ ad tres ꝑtes illiꝰ:⁊ ita qtuʒ ad cõ feſſionẽ ſacr̃aleʒ.¶¶ Cont᷑.greg. dic ſuꝑ illud.pniaʒ agite. pniaʒ agẽ eſt dignos fructꝰpnie facere.łᷣ H̊ ꝑtinet ad ſatiſ⸗ factionẽ. Vñ glo.ſuꝑ illud ¶Dat.iij.dic carnis moꝛtifica⸗ tionẽ. Ieʒ alia glo. dic m q̃ntitatẽ culpe.4 Itez q̃re non expᷣſſe inſtituit ↄfeſſionẽ ſiẽ baptiſmũ Joh.iij.xbi dic.iA⸗ ſi ꝗs renatꝰfuerit ex aq̃ ⁊ ſpũſcto ⁊c̃. Ita ſilr dicẽ debuit. NQiſi ꝗs ↄfeſſus fuerit ⁊c.vel dicẽt cõfitemini. ſiẽ dic Ja. apls vlti. ¶ Alij dicut ꝙ inſtituit ↄfeſſionẽ qñ ↄtulit pĩa⸗ tem clauiũ Mat.xvj.et Joh.xx. Cont᷑.in inſtitutõe cõ⸗ feſſionis debuit dari pᷣceptũ ſine iudicio ↄfitentibo ñ illis ꝗ nõ dñt cõfiteri ̊ audire cõfeſſiones:ſiẽ factũ ? in inſtitu⸗ tione baptiſmi baptiʒandis Yoh.iij. Si diceret ꝗ inſti tuta fuit a Jac.vlt.Querit᷑ exqͥ ẽ ſacr̃jm ſalutis.dñs autẽ ſaluatoꝛ ad ſaluãdũ venit Luc.xix. Venit filiꝰhoĩs q̃rere 7 aabe e nõ fuit ab eo inſtituta ſiẽ bapti ſmus.Rũñ.ꝙ; dñs ſaluatoꝛ h̊ ſacr̃m inſtituit. Sʒ nota. ꝙ duo reſpiciũt ↄſeſſionẽ.vnuʒ materiale.ſ.detectõ pcti.Rᷣ aũt nõ inſtituit dñs lucide ſ̊ inſinuatiue.¶ MDat.iiij. pnĩaʒ agite. qͥ intelligit᷑ digna ſatiſfactio ꝓ pcto q̃ dʒ fieri arbi⸗ trio ſacerdotis.ad qð nccio regrit᷑ ↄfeſſio.vt pʒ ſup vbi ta ctũ eſt de inſtitutõe pnie.Aliud ẽ formale.ſ.ptas abſoluẽ⸗ di.⁊ qtũ ad h̊ iſtituta fuit ĩ collatiõe ptᷣatis clauiũ penes quã reſidet oᷣtus ipſiꝰſacri.fſoꝛmalr g et ↄplete inſtituit eã dñs ↄferendo ptᷣateʒ clauiũ bio petro Aath. xvj. ⁊ alijs JYoh.xx. ¶ Ad h̊ qd obr.q debebat inſtitui pᷣcepto penitẽ⸗ tibo 2 nõ pᷣlatis ſiue ſacerdotibo.dvᷣm ꝙ h̊ fuit er diſpẽſa⸗ tione vĩne ꝓudentie. volẽtis ꝙ ad cumulũ meriti volunta ria eſſet cõfeſſio ⁊ nõ extoꝛta ꝑ pᷣceptũ. ꝛe. nõ fuit necelſ⸗ ſe qꝛ collata ptate curãdi a moꝛbo ſpũñali.certuʒ fuit ꝙ ꝓ⸗ pꝛia neceſſitate curãdi vꝛgẽte curꝛerẽt ſine omi p̃cepto ad medicos. Eñ nõ fuit neceſſe eis dare p̃ceptũ de cõfugiẽdo ad eas.et h̊ eſt qð dic hug. Deꝰhõ hoĩes ꝗ puri hoĩs erãt bticipes fecit ptatis ſue.vt ofciũ eiꝰ implerẽt penitentiñ ofeſſionẽ ſuſcipiẽdo. vt pr̃atem eiꝰexercerent penitẽtibo ¶ Lueſtõ. lx rit᷑ e mõ cõſiten confitentibo pcta remittendo. Accipite inꝗt ſpm̃ſcẽm ꝛ⁊c. xpᷣe hõ diſcipulis ſuis vices eiꝰagẽtibo in terꝛa.ptatẽ de⸗ dit dimittẽdi pcta.¶ Sʒ dicis foꝛtaſſis.q̃re nõ ſiłr xpᷣe pᷣ ceptũ dedit hoĩbo pcta ſua cõfitendi:ſiẽ̃ diſcipulis ptateʒ cdit oↄfitentiũ pcta dimittẽdi.Audi q̃re voluit xpᷣe vt a ſe metipſo ſurgeres vt nõ q̃ſi extoꝛta vel coacta videret᷑ con⸗ feſſio tua.Ydcirco qtuzʒ ad ſe ꝑtinuit officiũ ſuũ diſcipłis ꝑagendũ iniũrxit.vt medicoꝝ moꝛe egros veniẽtes excipe⸗ rent ⁊ ſaluarẽt.medicis ̊ dixit vt curarẽt:b̊ infirmis ñ di rit vt ad medicos curãdi venirẽt. G̊ q̃ſi certu eſſe voluit ꝙ egri libenter ſalutẽ q̃rerẽt:⁊ ſe curandos offerꝛẽt ſi medi⸗ cos innenirẽt. ꝓpterea ſolos medices monuit. Infirmum em̃ ipe moꝛbo ſuno ſufficient admonuit nec opꝰpcepto bʒ ſi dolet. hec hug. Alia rõ põt eſſe amotõ occaſiõis recidi uandi.qꝛ eĩ dñs fuit fũdatoꝛ eccie:⁊ veniẽtibo oĩm pctorũ ꝑ baptiſmũ fiebat remiſſio.iõ ab eo nõ debuit inſtitui con ſeſſio:ne aliꝗbo ex vᷣbo dñi daret᷑ recidiuãdi occaſio. Ptʒ rõ q̃re inſtituẽdo ↄfeſſionẽ nõ pᷣcepit aliꝗd neq; indixit. penitẽtibo:p ſolũ diſciplłis.poſtea apłi de dĩno ↄſilio cõſi⸗ derantes curados negligẽtes de ſuo curatõe qᷓrenda: alle⸗ xerũt monitiõibo. Vñ iac.v. Cõfitemi alterutꝝ pcta vr̃a. Vnñ hug.ipᷣi medici poſtea negligẽtes in curatõe ſua egꝛo tos inueniũt eos ad ſalutẽ qrendã: ⁊ ãmonitõe ſua excita uerũt:⁊ pᷣcepto attraxerunt.¶ Ad illð igit᷑ qʒ querit᷑q̃re dñs ſaluatoꝛ ñ inſtituit ſacrin illð ſalutis.dm ꝙ foꝛma⸗ liter inſtituit ſiue ptatiue: nõ tñ inſtituit vt erat exercẽda ab ip̃is penitẽtibo niſi eo mõ qͥ dictũ ẽ.neq; ſiẽ fecit bapti⸗ ſmũ ꝗꝓpter rõnes pᷣdictas.iQec ẽ ſiłe de ↄgruẽtia inſtitutõ⸗ nis baptiſmi ⁊ pnie ſiue ↄfeſſionis.baptiſmꝰ eĩ ẽ ſacr̃m in⸗ trantiũ.dñs aũt fundauit ecciaʒ: ꝓpt᷑ qdð ↄgruebat ꝙ inſti tueret ſacr̃m intrantiũ ꝗ erat q̃i materia fundamẽti ſiue ex ꝗabo fundabat᷑. IOpᷣaʒ aut fundatã reliꝗt ↄſũmandã vica rijs ſuis ſibi ſuccedẽtibo. Ad ↄſũmatõeʒ aũt reqrit᷑ ↄſerua tio fundamẽti:ad qð regrit᷑ reꝑatio recidiuantiũ ꝓpter qð ↄgruebat ꝙ ipᷣi inſtituerẽt ſacrjm qͥ releuãdi erãt recidiuã tes.fuit gᷓ cõfeſſio a dño inſinuata:eb aplis auẽte illiꝰtra dita:a dno ĩ clauis collatõe inſtituta ⁊ ab aplo Za. ꝓml⸗ gata Ya. vlt.¶¶ Ad illð qð obr. ꝙ vt ex glo.pʒ.ꝙ dĩc pniaʒ agite. ꝑtinet ad ſatiſtectõeʒ. doᷣm ꝙ h̊ verũ eſt. ſi inqtuʒ ẽ iniũcta a ſacerdote: ⁊ ita implicite cointelligit᷑ cõfeſſio.de his ſupᷣ de inſiitutõne pnie tactum eſt. — 2. ſionis. Equituꝛ de vſu con feſſionis d qͥ qrunt᷑ plura. Pꝛimũ ẽ qui cæbeãt cõfiteri. Scðm ꝗd debeãt ↄſiteri. Tercio vtꝝ circũſiantie pctoꝝ ſint ↄfitẽ de.Quarto qñ dʒ fieri ↄfeſſio. Quinto q̃ idi. Sexto de oꝛdine cõfeſſionis. mby primũ Yrca * qui debeant conſiteri.Queꝛi tur primo. vtrum non habentes cõſcientia moꝛtalis.cðdðo vtꝝ nõ hñtes ↄſcĩam veni/ alis. Tercio vtrum perfecti. Quaꝛto vtruʒ Articulus primus erit᷑ ̊ vtꝝ nõ hñtes ↄſciaʒ moꝛtalis teneant᷑ Wdfiteri.et vr ꝙ ſic:qꝛ vt hr ext᷑ li.v.de pe.et re. ca.dm̃is vtriuſq; ſexus fidelis poſtqᷓ ad ãnos diſcretõis ꝑ uenerit oĩa ſua pcta ſaltem ſemel in anno fideliter ↄfiteat᷑ ꝛio ſacdoti.ecce ꝙ ex inſtitutõne eccĩe exqͥ adultꝰẽ fideł tenet᷑ ↄfiteri ſemel in ãno.i ꝛe.j.Joh.j.ſi dixerimꝰquia perm nõ habemꝰ:noſmetipſos ſeducimus? veritas in no 5 bis nõ eſt. ̊ nullꝰdʒ reputaꝛe ſe ſine pco.ĩmo vnuſquiſq; dʒ ſe reputare peccatoꝛẽ et ↄfiteri ſe talẽ. ontra. ꝗno bʒ ↄſciam moꝛtalis:nec tenet᷑ ad ↄfeſſionem venialis.igit nõ tenet᷑ ↄfiteri.moꝛtale eniʒ nõ debet ↄfiteri.quia ſaceret èòð mi. ede e 5 alez taſe con⸗ ſplis ipe⸗ ndi luit meche Vmbn Pioh di Miezi ltwicon mnapt loch larch la nn d e jercinn it q em⸗ rcide Lpti⸗ iuto⸗ min⸗ jinſti iſine ien erya liui a n; 3 R on gei thii intoq ueri entii veni⸗ virnz enennt e.etre⸗ ros⸗ r,te Kiſck wg gsll 1 lug g lo ————— — — Mueſtio contra conſciam diceret᷑ ꝙ tenet cõfiteri veniale ex inſti tutõne ecclie. Cõtra. ſm hoc vidr̃ ꝙ eccłia initiat laque os mẽbꝛis ſiue maioꝛes mĩoꝛibo. qꝛ qua rõe tenet homo cõfiteri boc veniale:et illud.et ita omia ſi tenẽtur ad cõ⸗ fitendũ et ſic ex inſtitutõe eccłie obliuio illeꝑ nõ pt eſſe ſine graui ofſenſa et negligẽtia culpabili. Pꝛet.· habẽ⸗ tes coſciam moꝛtalis nõ tenent confiteri venialia ex bac inſtitutõe.ſi ergo nõ habẽtes moꝛtalia tenent᷑ ſolũmodo cõfiteri venialia.qꝛ nõ habet cõſciaʒ moꝛtaliũ: ergo ma licia nõ habentiũ conſciam moꝛtalis patrocinax ei W alij obligati ſint ad difficilia eo ꝙ boni ſunt. eſpon ſio.ꝙ ⁊ ſi quis nõ habeat cõſciam moꝛtalis ni bilomin? tenet cõfiteri ſemel ĩ ᷓno. Fm ꝙ inſtitutũ ẽ ab ecclia.ſed nõ debet cõfiteri aliqð genus peti moꝛtalis:b in genera li debet ſe cõfiteri eẽ milerũ et peccatoꝛẽ. Si em ↄfiteret᷑ aliqð peccatũ ſpeciale: diceret cõtra ↄſcĩiam. qꝛ vnuſaſq; ex bona conſcĩa ⁊ ſecura pt dicere ſe eẽ peccatoꝛẽ. Jux ta illð ꝓuerb.xx. Quis pĩ dicere. mũdũ ẽ coꝛ meũ purꝰſuʒ a peccato. Et. 3 .ioh. j. Si dixerim. qꝛ peccatũ nõ habẽ⸗ Pꝛet. qꝛ bec cõfeſſio inſtituta ẽ ab eccleſia t reuereti⸗ am coꝛpis rp̃i. Ad qð accedendũ eſt cũ maxima reuerẽ⸗ tia et timoꝛe: etiã venialia tenet᷑ homo cõfiteri. Si quis em̃ habet cõſciam venialis nec cõfitetur illud nec cõſite⸗ ri ꝓponit:minus reuerẽter accedit.nõ tñ dico ꝙ peccet moꝛtaliter: ſed foꝛte diminuit ſibi efficaciã ſacramẽti.di cendũ igit᷑ ꝙ nõ bñs conſciam moꝛtalis tenet᷑ confiteri tentione neceſſitatis rõne inſtitutõis eccłie ſaltem ſe eẽ peccatoꝛẽ in generali.nec ſi pecificãdo de aliquo peccato moꝛtali vel peccata venialia. Centione auũt eꝗtatis tene tur cõfiteri venialia ꝓpter reuerentiã ſacramẽti: ad q8 accedere debet diligetiſſime pparat. xpᷣianꝰaũt de bono et equo tenet᷑ modo quo meliꝰ pt ſe p̃parare ad tantũ ſa cramentũ. Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ qua rõne tenet᷑ hõ ad cõfeſſionẽ vniꝰ venialis: et alteriꝰ. et ita oĩm. dicẽdũ ꝙ; ñ ſequit᷑qꝛ multie modis fit remiſſio venialiũ.vicʒ oꝛone dñica:tunſione pectoꝛis.et aſperſione aque bñdicte. et multis alijs modis. vnde nõ tenet᷑ niſi ad cõfeſſionẽ eoꝝ quoꝝ recoꝛdat᷑ nec offẽſa in hoꝝ obliniõe niſi foꝛte veni⸗ alis. 4 Ad illud qð obr. ꝙ bñs cõſciam moꝛtalis ñ tene tur cõfiteri venialia ⁊c. dõm ꝙ ea tentõne tenet᷑ ille qua alu. tenet᷑ eĩ tentõne nccitatis ↄfiteri moꝛtalia: et tentio ne equitatis.id ẽ de bono et equo cõfiteri venialia quoꝝ recoꝛdat᷑. maxĩe ꝓpt reuerẽtiam ſacramẽti ad qð debet accedere ſemel in ano. ꝓpter qð tenetur cõfiteri tempo⸗ re ꝓpinquo ante acceſſum. ticuius ſecundus Onſequẽter querit᷑ ſuppoſito ꝙ aligꝗs ex q̃dã pura ſimplicitate nõ habeat ↄſciam venialis vel ſuwoſito ꝙ ſit ꝑſona habẽs q̃ſi ſemꝑ mẽ⸗ tem circa ſu ꝑna.vel q̃ſi nullã habẽs inoꝛdiatam cogita⸗ tõem vel motũ ad boc q̃i cõtinuus in oꝛõne et meditati one.et frequẽtãs illa que valẽt ad deletioneʒ venialiũ.et ex bis ex quadã ſimplici puritate nõ bʒ cõſciam alicuiꝰ venialis.ĩmo certiſſime cꝛedit omĩa venialia ſua deleta. Quero ſi iſta ꝑſona tenet᷑ cõfiteri ex inſtitutõe eccłie: et videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ nõ poſſet cõfiteri aliqð pctẽjm niſi diceret cõtra cõſciam.qX: ꝛet.nulla bũilitas ſiue pfectio debet inducere hoĩem ad hoc ꝙ ĩponat᷑ ſibi in cõfeſſione de qͥ nullã habʒ ↄſcĩiam.vñ aug.Si cauſa hũilitatis mẽtiris efficieris qʒ vitaſti ſcʒ pctoꝛ. ¶ Cõtra.ſi nõ ↄfitet᷑ incur rit culpã trãſgreſſioĩs.¶¶ IOẽ Gꝛeg. bonaꝝ mentiũ eſt ibi culpã agnoſcere vbi culpa nõ eſt.ergo vt videt᷑.licʒ nullã habeat cnlpã.pt ſe eRnare culpabilẽ et cõfueri culpaʒ aliqna boden ũ ꝙ ſi aliq ꝑſona eẽt talis ↄſciẽtie tñ deberet cõfiteri et teneret᷑ rõne inſtitutõis ecclie. non tñ deberet dicere aliꝗd ↄtra cõſciam:ſed in generali dice re ſe eẽ peccatoꝛẽ et hoc a pctᷣo nõ exiſtẽte in actu ſᷣ in ha bitu.quo ẽ reus pene alicuiꝰ:licet in eo nõ ſit aliqd pcĩʒ niſi oꝛigiale.nõ dico vt oꝛigiale eſt culpa:ſᷣ eo mõ qͥ oꝛi⸗ ginale manet actu poſt baptiſmũ licet trãſeat reatu: ad/ lxxvij. huc obligatꝰ eſt a multas penas. ꝗpt᷑ qð bene pt᷑ cõſite⸗ ri ſe eſſe peccatoꝛẽ.nõ cũt ſemꝑ qn homo confſitet᷑ ſe pec catoꝛẽ hoc cõſitet᷑ ex culpa actuali quã babʒ: ſ̊ ex reatu culpe q̃ pceſſit. Pꝛet᷑.licet nõ habeat conſciam culpe ve nialis.pt ſecure cõfiteri venialia q̃ cõmiſit.ſic quãtũcũʒ cõſtaret alicui pcta moꝛtalia ſibi fuiſſe remiſſa vᷣmte cõ⸗ tritõis: tenet᷑ ea cõfiteri.iQec tñ dico ꝙ tenet᷑ tentõe ncci tatis cõfiteri venialia:nec dico contrariũ.qꝛ iſtud infra babebit q̃ſtionẽ.¶ Ad illud qdð obijcit᷑.ꝙ bonaꝝ mentiũ eſt ibi culpã agnoſcere ⁊c. dicendũ ꝙ intellectꝰvᷣbi hmõi nõ eſi ꝙ aligꝗs de beat ſibi imponẽ pctẽm cũ nõ habeat cõ ſciam alicuiꝰ pcti:ſᷣ de bet reputare culpabilẽ ex hoc.ꝗ minꝰꝑfecte cooꝑatus ẽ ge ſibi date a deo.intellectꝰeꝛgo puiꝰ verbi bonaꝝ mentiũ ⁊c̃.eſt.ꝙ ülli ꝗ ſunt bone ↄſciẽ tie:cognoſcãt ſe minus ꝑfecte fuiſie cooꝑati gre dei.⁊ G imputẽt ſibi in culpã licet nõ ſit ex culpa pcti· Pꝛet.vᷣbũ iſtud intelligit᷑ in dubijs.vbi cõſtat de bonitate oꝑis in genere: dubitat᷑ tñ de modo.ſcʒ vtrũ bene vel male ſit fa ctum. in talibo igit᷑ dubijs debet ille qui eſt bone mentis agnoſcere culpam:id ẽ reputare ſe minꝰ bene feciſſe.In dubijs em̃ debet vnuſqſq; interpᷣtari cõtra ſe.vñ qui du⸗ bitat vtrũ bene vel male ſecerit aliqð opus de genere bo noꝝ:debet reputare ſe minus bene feciſſe:etiam ſi in ve⸗ ritate ticulus tercius Onſequẽter querit᷑.vtrũ ꝑfecti teneant᷑ confi teri.ꝙ ſic:vidr̃ ꝑ auẽtem pᷣdictã q̃ dicit.ꝙ oĩs vtriuſqʒ ſexuſq; fidelis.poſtqᷓ ad ãnos diſcre tõis ꝑuenerit:ſaltẽ pctᷣa ſua ſemel in anno cõfiteat᷑ fideli ter. ¶ Yẽ. j. ioh. j. Si dixerimꝰ qꝛ peim nõ habemꝰ ⁊c̃. loquit᷑ de oibo.ergo ꝗ dicit pct᷑ʒ ſe nõ br̃e peccat moꝛtali ter.̊ quãtũcunq; fit ꝑfectꝰ debet ſe recognoſcere pctoꝛẽ ᷣm foꝛmã traditã ab eccłia.hoc aũt ẽ ꝑ cõfeſſionẽ.¶ Itẽ quãtũcunq; ſit aliꝗs iuſtꝰ tenet᷑ ieiunare quadrageſimã ſi eſt potẽs coꝛꝑe.nec ꝑ aliquã ſcetitatẽ abſoluit᷑ ab ecclie inſlitutõe:ſili rõne a cõfeſſione¶ Cõtra.ſuꝑ iillud ps. In hymnis ↄfitemi illi:dicit᷑.in portis virtutũ eſt cõfeſ⸗ ſio pcẽoꝝ de q̃ bic agit᷑ a qͥ incipiamꝰ ad miſericoꝛdiam intrare ecce ꝙ bic habet᷑ ꝙ ↄfeſſio ẽ poꝛta: q̃ intratur ad miſericoꝛaiã.igit᷑ ſi viri ꝑfecti iam intrauerũt poꝛtã im⸗ mo ad interioꝛa hmõi camerce vel ↄclanis ꝓgreſſi ſunt: nõ habet neceſſe intrare poꝛtã. ¶¶ Sẽ ſuꝑnilud. Cõfitebi mur tibi deus cõfitebimur. Elo.hec cõfeſſio ẽ euacuatõ a malis.om̃ia em̃ in cõfeſſiõe lauant᷑.igit᷑ ſi nibil pecca⸗ ti eſt euacuandũ in illis neq; aliꝗd abluendũ: nõ tenere tur ad cõfeſſionẽ. Jtẽ Greg.medicina vim ſuõ ꝑdit et ſi ſanis membꝛis apponat.¶ I Aug. pfecta pnia ad ba ptiſmi puritatẽ conat᷑ reducẽ.ᷣ poſſibile ẽ auquẽ ꝑfecte pnia m ugẽ.p̊ talis nõ tenet᷑ ↄfiteri: qꝛ oĩno purꝰ ẽ. RRe ſpõſio.ꝙ quãtũcũq; ſint ꝑfecti tenẽt ↄfiteri.vid cuiꝰmaĩ feſtatõem nota. ꝙ tenẽt᷑ ad cõfeſſionẽ ex inſtitutõe pᷣma facta ab apłis et ꝓmulgatã a beato iaco. Jac.v.qꝛ inſti tutio illa facta ẽ ſub pᷣcepio.tenẽt᷑ etiã ex inſtitutõe ſuꝑ⸗ addita a pr̃ibo in cõcilio generali ⁊ ꝓmulgata ab ĩnocẽ tio.ij. Rõne aũt pꝛime inſtitutõis q̃ directe fuit contra moꝛtale:tenẽt᷑ cõfiteri oẽs ꝗ poſt baptiſmũ peccauerunt moꝛtalit.rõne ſecũde inſtitutõis tenẽt᷑ oẽe ſaltẽ ſemel in ãno ↄfiteri.¶ Rõ aũt hmõi inſtitutõis multiplex ẽ.vna q̃ẽ generalis indigẽtia.qꝛ oẽs peccauerũt et egẽt gratia dei Ro.iij. et nõ eſt qui facit bonũ et nõ peccet Ecci.vij. et ideo deum debet glibet glificare ↄfitẽdo ſe pctoꝛẽ. qui cĩ ↄſitet᷑ ſe pctoꝛẽ den głificat ondẽs ſe dei gra ⁊ mißicoꝛ dia indigẽ. Alia rõ ẽ reuerẽtie ſacre cõionis.qꝛ em̃ oẽs tenẽt᷑ ĩ paſcha cõicare.oẽs debẽt ſe purgaẽ ne idigne ac⸗ cedãt.⁊ ſic iudiciũ ſi bi maducẽt ⁊ bibẽt.ij.coꝝ· xj.Ter⸗ cia rõ ẽ diſcretõ gregis dñici.ne em lupi abſcõditi inter agnos latitarẽt.i.heretici int fideles.inſtitutũ ẽ vt ↄſciẽ tias ſuas oẽs ſacerdotibo oſiẽdẽ t: ꝓpt h ᷓ oibo ꝓfiteri pᷣ⸗ ceptũ ẽ.vñ oẽs ↄſiteri tenẽt᷑ ſemel i ano. Ao B qð obr. ꝙ iam ꝑtrãſierũt poꝛtã ecclie.dðim ꝙ boc verũ ẽ ꝙtũ ad VN õs ĩdulgẽtiã pctoꝝ oĩm moꝛtaliũ ⁊ plimoꝝ veialin.ſᷣ qꝛ vt dẽ ꝓuerb.xxiiij. Septies ĩ die cadit iuſtꝰ.qñ ↄfitet intra poꝛtã miſcdie qᷓtũ ad ĩdulgẽtiã veialiũ aliqꝝ.⁊ foꝛte ali co pene debite:et et᷑ rõe alicꝰ fructꝰ ꝑcipiẽdi merito ↄfeſ⸗ ſioĩs.q] Ad alið dðm.ꝙ licʒ ĩ ꝑfectis ñ fiat euacuatõ ve⸗ nialiũ.ſit tñ euacuatõ veialiũ ⁊ maloꝝ pene.At pt dici ꝙ iſte auẽtes ĩtelligi hñt de pctoꝝ ↄſeſſiõe ꝗbo ↄfeſſio fit poꝛta miſcðie qtũ ad offeſã eccłie inqᷓtũ exercet᷑ ĩ actu vł ïtũ ad offẽſa di ĩqtũ het᷑ ĩ gꝓpoĩto.¶ Ad alið gre dD83. quãtũcũʒ ſit hõ ſanꝰ.hʒ aliqd curãdũ ſcʒ culpe vł pene: niſi fuẽit aliqᷓ ꝑſona pᷣmlegiata. Ad vltimũ obiectũ pʒ ſolutio ex ſupdictis.Ał pt᷑ dici.ꝙ h̊ qð dĩc ꝙ pnĩa ꝑfcta rducit ad inocẽtiã baptiſinalẽ.ĩtelligẽdũ ẽ de pnĩa vᷣtute 7 de ĩnocẽtia qtũ ad culpã.vł pt ĩtelligi de pnia ſacro et te inocẽtia qtũ ad pct᷑z ꝓ q̊ illa pnĩa ſũpta fuerit.Sʒ qꝛ gdiu h̊ ſumꝰ culpe ſuccedit culpa.iõ opoꝛtʒ ꝙ pnĩia ruo et cõfeſſio. Onſeq̃nt qjrit. vtrũ obſtiatꝰ teneat᷑ cõfiteri.i. erñs ĩ moꝛtli nec hñſ volũtatẽ dimittẽdi pcts et itelli Ptre raato ab ecclia. ⁊ vr̃ ꝙ ſic.ene ceſſitate pᷣtacta ex iſtitutõe eccłie q̃ artãt᷑ oẽs fideles ad eſſiõʒ 4 IM,/ ppᷣa malicia niłʒ abſoluit a tẽtõe qᷓ tenet ðo Bled ni⸗ er h ꝙ vult ſtoẽ ĩ pcto abſoluit᷑ a tẽtõe ↄfitẽdi.qꝛ ſi H: ꝓpꝛia malicia procinaret᷑ illi.¶ Itẽ adul⸗ tꝰ ñ baptiʒ atꝰ ⁊ ſi nullũ moꝛtale pct ʒ ↄmiſit excepto ꝙ baptiʒari ↄtẽnit ſi diſcedẽit ſic.n ſolũ puĩret᷑ ꝓ oꝛigĩali: B ꝓ actuali rõe pᷣuaricatõis pᷣcepti ſiue iſtitutõis a dño facte de baptiſmo.A ſili vr̃ ꝙ exñs ĩ pcto moꝛtali nõdũ peĩtẽs niſi ↄfiteat᷑ ᷣm ꝙ pᷣceptũ ⁊.ĩterpᷣtãdꝰ ẽ pᷣuaricatoꝛ pcepti ⁊ peccat ñ exeqndo bepu/ Cõſfitemĩ dño qm̃ bonꝰ.dẽ.pia ↄfeſſio pctoꝝ ñ ẽ ſine lau ð dei.ſ̊ nullꝰ tenet᷑ ad id qð nõ ẽ ſpẽoſũ ĩ ↄſpectu dñi:igr niłꝰ tenet᷑ ↄfiteri exñs ĩ pcto.¶¶ I Ecci.xvij.a moꝛtuo q̃i nihil ꝑit ↄfeſſio.ↄfiteberis viuẽs: viuꝰ ⁊ ſanꝰ ↄfiteberis et laudabis deũ et gliſicaberis ĩ mibatõibo eiꝰ. ↄfeſſio moꝛtui ẽ opꝰ ꝑdituʒz et nulliꝰ vtilitatis.&̊ nullꝰ tenet᷑ ad bmõi.& ⁊c.ql Itẽ tres ſũt ꝑtes pnie.ſ.ↄtritio ↄfeſſio ⁊ ſa tiſfactio.ſ̊ ĩpoſſibile ẽ aliquẽ ↄteri dũ ẽ in volũtate pec⸗ cãdi.ſiłr et ſatiſſacẽ.a ſiłi vr ↄfiteri ĩpoſſibile.q̊ ꝛc.q J ꝓuerb.xviij. Juſtꝰ pꝛiꝰ ẽ accuſatoꝛ ſui.pꝛiꝰ igr dʒ qs eẽ iuſtꝰ qᷓ accuſet ſe ꝑ ↄfeſſionẽ.¶ R. oꝛdiate ſũt ꝑtes pnie. vñ pᷣma ẽ ↄtritõ.ſecũda ↄfeſño.tercia ſatiſfactio.dʒ igit᷑ ptritõ pᷣcedẽ ↄfeſſionẽ.ᷣ nõ ↄtritꝰ ñ dʒ ↄfiteri:ſic ñ ↄtri⸗ to nec ↄfeſſus ſatiſſacẽ. ¶¶ IR nullꝰ tenet᷑ ↄfiteri ficte.ſᷣ ↄfi tẽs ñ hñs volũtatẽ dimittẽdi pct᷑ʒ ficte ↄfitet᷑. ̊ nullꝰ exi ſiẽs ĩ volũtate peccãdi tenet᷑ adↄfeſſionẽ.¶ Ite nullꝰ te⸗ net᷑ ad aliqd vñ irridet᷑ deꝰ.ſᷣ ↄfeſſiõe facta ĩ pcto ſiue in volũtate peccãdi irridet᷑ deus. vñ yſi.de ſũ.bo. Irriſoꝛ ẽ nõ penitẽs.ꝗ agit qð penitet.nec vr̃ deũ poſcẽ ſubditꝰ: f6/ ſubſãnare ſuꝑbo.ᷣ q rõe ſubſãnat deũ ꝗ facit oꝑa pnĩe ĩ pcto:eað et ille ꝗ ↄfitet᷑ ĩ Eio ineſpo ſio.ců qrit᷑.vtꝝ exñs ĩ moꝛtali pꝑcto cũ volũtate pꝑmanẽdi in pcto teneat᷑ ↄfiteri. Hec q̃ſtio duos ĩplicat ĩtellectꝰ.qꝛ vnꝰĩtellectus pt᷑ eẽ.vtꝝ exñs ĩ pcto moꝛtli.teneat᷑ ↄfiteri exñte ĩ eo vo lũtate peccãdi.Aliꝰ ĩtellectꝰ ẽ.vtrũ aligs exñs ĩ pcto cũ volũtate peccãdi nec dimittẽdi petʒ:tenet᷑ cõfiteri.dico igit᷑ ꝙ ſm pmũ ĩtellectũ nõ tenet᷑.Fᷣm ſecũdũ tenet᷑. boc ẽ eo mõ qͥ determĩatõ cadit ex ꝑte ſuppoſiti tenet᷑. eo modo q̊ ex ꝑte appoſiti:G̊ ẽ Fm ꝙ determiat ꝙ dico ↄfiteri: ñ te⸗ net᷑.exñs ei ĩ pctᷣo nõ tenet᷑ ↄfiteri cũ vtũtate peccãdi qꝛ hbmõti ↄfeſſio magis ẽ illi ad cumulũ pcti qᷓ ad rmiſſionẽ Mões at᷑ ꝗbo ondit᷑ ꝙ exñs ĩ pcto tenet᷑ ↄfiteri.ſumũt᷑ Fm ꝙ hec determĩatio nõ hñs volũtatẽ dimittẽdi pcim cadit ex ꝑte ſubiecti.vñ ↄcedẽda ẽ ↄcło.et rationes ap⸗ ꝛobando quibus oſtenditur concluſio.¶ Zid h̊ qdð obẽ. ꝙ ↄfeſſio facta ĩ pcto ñ ẽ ſpecioſa ĩ ↄſpectu di.nec ad ali⸗ qð hmõi tenet᷑ aligs.dᷣm ꝙ veru c.nullꝰ eĩ tenet᷑ ad cõ⸗ feſtionẽ factã ĩ pcto:exñs tñ ĩ pcrto tenet ad ofeſſionẽ. VTlñ ot.ñ ẽ ſpẽoſa laus ĩ oꝛe pctoꝛis Ecci.xv.bᷣ ↄfeſſio pcti ẽ laus dei.vñ ſr̃ illð ilið argumẽtũ ñ valz. Aullꝰ tenet ad ↄfeſſionẽ qᷓ nõ ẽ ſpe cioſa ĩ cõſpectu tei:igit᷑ exñs ĩ pcto ñ tenet᷑ ad cõſeſſionẽ b debẽt iferre: ̊ ñ tẽet ad ofeſſiõʒ talẽ. ¶ Ad illð qð obẽ ꝙ opꝰ moꝛtuũ nulliꝰẽ vtilitatis.ad bmõt at nullꝰ tenet᷑ hec veꝛa ſũt ⁊ ↄcedẽda.cũ igit᷑ ĩſert g moꝛtuꝰnõ tenet᷑ cõ fiteri.dðᷣm ꝙ nõ ſeqt᷑:bſ̊ ſeqꝗẽ nõ tenet ad hmõi ↄfeſſionẽ. vñ ĩ bmõi argumẽtis ſp ĩfert ↄcło vᷣm ꝙ determĩatõ ĩitel ligit᷑ ex ꝑte ſupoſiti.ĩ medijs at᷑ itelligit er ꝑte appoliti. vt pʒ ĩtuẽti.¶ Ad qð obr̃.ꝙ ſiẽ ĩpoſſibile ẽ ↄteri ⁊ ſatiſfa cere ĩ pcto:ſilr ⁊ ↄfiteri.dõm q h̊ veꝝ ẽ ꝓut ↄfeſſio ẽ ꝑs pnie et meritoꝛia.nec ad h̊ ĩpoſſibile aliꝗs tenet᷑.ᷣ lʒ nul lus teneat᷑ od ↄfitẽdũ meritoꝛie in pcto:tenet᷑ tñ exñs in pcto ↄfiteri meritoꝛie.vñ bic ẽ idẽ modꝰ ꝓcedẽdi.ſic ĩ p⸗ dictis argumẽtis.¶ Ad illð qð obr.ꝙ ptes pnĩe ſũt oꝛ⸗ diate. pt qð nõ ↄtritꝰ nõ dʒ ↄfiteri.qꝛ h̊ ꝙ dico ñ ↄtri⸗ tus pt ætermĩaẽ G̊ ꝙ dico ↄfiteri.⁊ ẽ ſenſꝰ.aligꝗs ñ dʒ cõ fiteri nõ ↄtritꝰ.et bec vera ⁊.vel ptẽ determiare ꝙ dico dz et ẽ ſenſus.aligꝗs nõ ↄtritꝰ nõ dʒ ↄfiteri.hec ẽ falſa qꝛ ſi ne ſit ↄtritꝰ ſiue nõ dʒ ↄfiteri tꝑe ſtatuto ab eccłia.nò tñ̃ ↄfiteri nõ ↄtritꝰ.i.ſine ptritõe bᷣ cũ ↄtritõe.¶ Ad alið qð obr. ꝙ nullꝰ tenet᷑ ↄfiteri ficte ⁊c.dðᷣm ꝙ nõ ſegt: imo ẽ iutilis ↄiugatio ex q̃tuoꝛ termĩs. mediũ eĩ debet eẽ tene⸗ tur afiteri ficte:cũ videat᷑ ſilogiſmꝰ ĩ ſecũda figura. iſte termiꝰ nõ ſuinit᷑ bis.qꝛ iſte term iĩꝰofiteri ficte:ẽ p̃ᷣdicatũ mioꝛis.vñ mediꝰ termiꝰ nõ ẽ idẽ. Silr duo ſũt termĩ ex pte ſubiectoꝝ:et ita ſũt q̃tuoꝛ termĩ.ꝛ ita ĩutilis ↄiugatõ Rñdẽdũ ẽ ſir ad aliud qdð ſegꝗt᷑ cũ dꝛ. Qullꝰ tenet ad cõſeſſionẽ unde deꝰ ir ridet᷑ ⁊c. L embꝛum ſecundum Equit᷑ qd debeat confiteri. Circa hoc ſic. Pꝛio q̃rit᷑ vtꝝ de beat ↄfiteri oꝛigiale. Se cũdo vtꝝ occultũ pctz. Teꝛcõ vtꝝ pctʒ coꝛ dis. Orto vtꝑꝝ aliena pcta. Quiĩto vtꝝ ve⸗ nialia pcta. Sexto vtꝝ oblito. Septio vtꝝ omiſſa ꝑ is⸗ rãti. Ociauo vtꝝ radices pctoꝝ. Lono vtꝝ tẽptatẽes. Articulus pꝛimus Mio igit᷑ qrit᷑.vtꝝ oꝛigĩale pctʒ ſit ↄfitẽdũ.et vr̃ ꝙ ſic. pnĩa ẽ faciẽda ab adulto p oꝛiginali ed penitẽtia facienda ẽ arbitrio alteriꝰ ſacer dotis. Hoc at᷑ arbitriũ pᷣcedit cõfeſſionẽ.̊ ⁊c eE pꝛima ſit vera hẽt᷑ ab aug.ð coꝛreptõe ⁊ gra ꝗ dic ſic Aut iõ pꝛauitas iſia.i.oꝛigialis coꝛripiẽda nõ ẽ ĩ hoĩe. qꝛ eiꝰ ꝓpꝛia cui coꝛripit᷑:ſᷣ cõis ẽ oĩbo.iĩmo ðo coꝛripiat᷑ ĩ ſingulis qð ẽ oĩm.nõ eĩ ꝓpterea cuiuſqꝙᷓ nõ ẽ:q ab ea nul l termiꝰ c.hec aug. Hec at᷑ coꝛreptio qꝗd aliud ẽ q; pnia. Supꝑ illud math. iiij.pniaʒ agite.dicit᷑ pnĩa ẽ coꝛreptõ vel coꝛrectõ male mẽtis.Mens aĩ᷑ dꝛ ma la.mẽs deoꝛdi⸗ nata ſiue auerſa a deo.qð fit oꝛigĩali:qꝛ oꝛigiale ẽ caren tia nat᷑alis iuſticie.¶¶ Itẽ ab aug.li. de coꝛreptõe et gr̃a hẽt.ꝙ hñtes oꝛigiale debẽt ſibi diſplicẽ. Sʒ dic aug de ꝓfefſ.x.cũ malꝰ ſũ nibil aliud ẽ tibi ↄfiteri qᷓ diſplicẽ mi hi. Ex bis vr̃ ꝙ exñs ĩ oꝛigĩali tenet᷑ ↄfiteri.¶ It adultꝰ accedẽs ad baptiſmũ accedit ĩ fide.alit᷑ accedẽt ficte.dʒ et᷑ accedẽ cũ doloẽ ſiue ↄtritõe q oꝛigiali.vñ aug. de coꝛ⸗ reptõe ⁊ gr̃a.coꝛripiat᷑ oꝛigo dãnabilis.vt ex doloꝛe coꝛ⸗ reptõis volũtas regeneratòis oꝛiat᷑.talis igr̃ hẽt᷑ moue⸗ ri ĩ deñ ꝑ fidẽ et ꝑ pct᷑ʒ ꝑↄtritõʒ.ſᷣ ex ꝑte q̃ mouet᷑ ĩ deuʒ exigit᷑ ↄfeſſio fidei.vñ dʒ dicẽ Cꝛedo ĩ deũ ꝑ fidẽ.⁊ et᷑ pec catũ pↄtruðʒ.ᷣ ex ꝑte qͥ mouet᷑ ĩ eũ exigit᷑ ꝓfeſſio fidei. vñ debz dicere. Crede in deũ ⁊c.igit᷑ vt videt᷑ ex alia pte cõſilłr reꝗrit᷑ cõfeſſio pcti de qͥ cõterit᷑.¶ Itẽ ſic exntes in actuali moꝛtali nõ ſũt in eccłia:ſiłr nec exntes ĩ oꝛigiali. Ex q̊ pʒ.ꝙ dãniſicat᷑ eccłia ꝑoꝛigiale ſiẽ ꝑ actuale.igit ſi damnificatio eccłie regrit recõciliatõʒ pctoꝛis.ꝑ ↄfeſſi onẽ factã homi: vidr̃ ꝙ ſiẽ ĩ recõciliatõe actualis reqrit̃ ↄfeſſio.ꝙ ſilr ĩ recõciliatõe oꝛigialis.¶ I ꝓpꝛiũ rmediũ oꝛigiał ẽ ſacr̃ʒ baptiſmn.ſiẽ actualł ſacrz pnie nihilomi⸗ adultonõ hñs copiã baptiſmatis pt᷑ ſaluari ꝑ pniaz ſine baptiſino flumis:̊nõ pt ſine pnĩa ſaluari ꝑ baptiſmuʒ. nul in i 109 tr⸗ 36 leſ ai no: nen ri S. S ¶ Queſtio Aug. de pnia arbiter ſue volũtatis nõ pt inchoare nouã vitã niſi peniteat eũ vite veteris.qũo ad nouitatis ĩdul⸗ gentiã pueniet ꝗ odij vetuſtatẽ nõ de poluit. ex hᷣ videt ꝙ penitẽtia ĩ adultio efficaciꝰ et eẽntioliꝰ oꝑet ad remiſſio nẽ pcti qᷓ; baptiſmꝰ. Si igit᷑ hñs copiã eoꝝ qꝗͥᷣ regrunt᷑ ad ſacrᷣm baptiſmi ncce bʒ ſuſciꝑe ſacrẽ̃m baptiſmi ꝙᷓtuʒ ad ea q̃ ſũt eẽntialia ipi ſacro.coſilr vel ſoꝛtioꝛi rõne videt᷑ ꝙ adultꝰ nõ poſſit ſaluari miſi ſuſcipiat ſacr̃m pnie qᷓtuʒ ad eẽntialia pnie ſi bʒ copiã eoꝝ q̃ reqrũt᷑ ad ipaʒ. eẽntia lia aũt pnĩe ſt ↄtritio ↄfeſſio ⁊ ſatiſſactio:g hec tria reg runt᷑ neceſſario ad ſalutẽ ſi facultas hoꝝ ſe offerat.̊ ⁊c Itẽ idẽ videt᷑ ꝑ cõfefeſſionẽ.dauid ꝗ dixit.iibi ſoli pec⸗ caui et malũ coꝛã te feci.et pꝰ.Ecce ei ĩ inigtatibo 2 ſũ ⁊c.ex h̊ vidr ꝙ cõfeſſio faciẽda ẽ de nſeena. penitẽtia ẽ ſolũmõ ꝑpetratoꝝ maloꝝ nõcõtrttoꝝ.v ñ greg. Penitẽniã agẽ ẽ ꝑpetrata mala plãgere 2 plãgẽda nõ ꝑpetrare.oꝛigiale aũt nõ ẽ ꝑpetratũ ſᷣ Htracthgitn⸗ nulla debet eẽ pnia de oꝛigiali.⁊ ita nec cõfeſſio.¶¶ cõcedimꝰ ſcʒ ꝙ nõ tenet᷑ adultꝰ ad ↄfeſſionẽ oꝛiginalis. nibilominus dolere dz de H ꝙ caret natali iuſticia. et ꝙ clõgatꝰ ẽ a deo ꝑ oꝛigiole vt doloꝛe ſtimulatꝰ qrat reme⸗ diũ. Vñ Aug. de correptõe et gr̃o.Coꝛripiat᷑ oꝛigo dã⸗ nabilis.vt ex doloꝛe coꝛreptõis volũtas regeneratõnis oꝛiat᷑.nec dico ꝙ coꝛreptio de q̃ loquit᷑ aug.dicẽs.coꝛri⸗ piat᷑ ĩ ſingulis qdð ẽ oĩm.ſit coꝛreptio q̃ ẽ pnĩa:h ẽ coꝛre⸗ ptio repᷣhẽſioĩs et accuſatõis.q̃ ſolẽt ſuꝑioꝛes coꝛripere mĩoꝛes ſeu inferioꝛes:vt ſic eos ſtimularẽt ad bonũ.vñ aug. doloꝛ ille ꝗ ſibi diſplicet q ſentit coꝛreptõis aculeũ excitat eõ ĩ maioꝛis oꝛois affectũ.vt deo miſerũte ĩcꝛemẽ to caritatis adiutꝰ:deſinat agẽ pudẽda et dolẽda et agat laudãda atʒ gratãda.⸗ Ao k̊ igit᷑ qdð dicit aug. ꝙ oꝛigo dãnabilis coꝛripiat.⁊ ĩtelligit᷑ de coꝛreptõe eoꝝ ꝗ debe⸗ bãt ĩ foꝛmare ſiue ĩſtruẽ illos ꝗ erãt baptiʒãdi.q̃ ſcʒ coꝛ reptõe excitarẽt ad deſideriũ baptiſmi.q Ad alið quod obr̃. ꝙ diſplicẽ ſibi ẽ idẽ qð cõfiteri.dðᷣm ꝙ diſplicẽ ſibi nõ ẽ cõfeſſio ſacremẽtalis.ſcʒ q̃ ſit homĩ:ł̊ potiꝰ cõfeſſio interioꝛ.ſcʒ recoꝛdatio ꝓpꝛie miſerie q̃ fit deo.vñ dicit cõ fiteri tibi ẽ diſplicẽ mihi.q¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ acce⸗ dens ad baptiſmũ accedit ĩ fide et ĩ doloꝛe ſiue cõtritõe. ⁊c.dðim ꝙ ofeſſio fidei nõ ẽ de ncc̃itate ſacr̃i.ĩmo potius ⁊ iudiciũ ſidei baptiʒãdi.AVñ cõfeſſio fidei exigit᷑ ĩ cathe ciʒatõe ñ in imerſiõe ſiue ĩ baptiʒatõe.Vñ pt dici.qꝙ in accedẽtibo ad baptiſmũ ſufficit fides ſine ↄfeſſiõe exteri⸗ oꝛi.niſi ĩ caſu vt ſi imineret ꝑiculũ fidei ⁊ ↄtritio ſine cõ feſſione ſacrali.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ danificat᷑ eccłia oꝛigĩale ⁊c̃.dðm ꝙ licet dãnificet᷑ ſũůpta damnificatõe coĩter ꝓut dicit᷑ aliqð dãnificari.nõ ſolũ ex ſubtractõne rei poſſeſſe.ſ̊ poſſidẽde:non tñ dãnificat᷑ ꝓ culpa ꝑpetꝛa ta habẽtis oꝛigiale ̊ potiꝰ aliũde cõtracta.illoꝝ aũt ſo⸗ lũmõ ẽ culpã ↄfiteri ꝗ culpã ↄmiſerũt.q¶¶ Vo aliud quod obijcit᷑.ꝙ adultꝰ hñs oꝛigĩale nõ pt᷑ ſaluari ſine pnia ⁊c dðm ꝙ boc verũ ẽ ſumpta pnia noie extẽſo.ꝓut pnĩa dẽ diſplicẽtia culpe cõtracte.niſi em̃ diſpliceret adulto ſta⸗ tꝰ ſuus h̊ ẽ carẽtis debite iuſticie ⁊ auerſioĩs a deo: ficte accedẽt ad baptiſmũ.¶¶ Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ ſi ſe offerat facultas ꝙ ad ſalutẽ hñtis oꝛigiale reqrũt᷑ ea q ſũt eſſen tialia baptiſmo.dðm ꝙ qᷓtũ ad h̊ ẽ ſile.ꝙ ſicẽ purgatõni ab oꝛigiali reqrũt᷑ eẽntialia baptiſmatis ſi facltas ſe of⸗ ferat:ſic purgatõi ab actuali eentialia penitẽtie.ſcʒ ↄtꝛi tio cõfeſſio et ſatiſſactio.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ adultꝰpños oꝛigiale pt᷑ in caſu purgari ſine baptiſmo non ſine pniĩa. dðm ꝙ bñ pr ſine pnĩa ſacri.dũmõ nõ ſu ꝑadderit aliqð actuale. liʒ nõ ſine pnia cõiter ſũpta:eo mõ qͥ ꝑnĩa dicit᷑ diſplicẽtia ſtatꝰſui.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ð cõfeſſiõe da⸗ uid. ddm ꝙ illa oꝓfeſſio nõ fuit ſacr̃alis neqʒ focta ſacdoti ſᷣ fuit cõfeſſio facta deo.publica tñ et ĩ cõſpectu hoim q̃ cognouit miſeriã ſuã actã et cõtractã.vt ſic hũiliando ſe ꝓuocaret deũ ad miſericoꝛdiã. Alit canon videt᷑ velle. ſcʒ ꝙ pctm oꝛigiale reuiuiſcit ꝑ actuale moꝛtale. ꝓpt᷑ qð illud cõſitebat᷑ dauid.dicit᷑ em de pnia dil.v.quis fide ⁊ ſacr̃o circũciſioĩs ab oꝛigiali pcto ſe mũdatũ cognoſcẽt lxxvij. tñ adulterio et homicidio qð cõmiſerat illð reuixiſſe in⸗ telligẽs.nõ ſine cã int cetera ipʒʒ cõſitet᷑.et dĩc.Ecce em̃ ĩ inigꝗtatibo conceptꝰ ſum.qð melius hʒ determiĩari ĩ que⸗ ſtione de reditu peccatoꝝ· rticulus ſecundus Onſequẽter q̃rit᷑.vtꝝ pctz maifeſtũ ſit cõfitẽ⸗ dũ an ſolũ occultũ. ſolũ occultũ:vr. Au. Cõfeſſio ẽ ꝑ quã moꝛbo latẽs ſpe venie aꝑit᷑. no ig̃ ẽ cofeſſio niſi de rebo latẽtibo. I Gꝛeg. ĩ omek. 8 diuite epulõe.Luc.xvxj. Quid ẽ pcteꝛũ cõfeſſio. niſi q; dam vulnerũ ruptio.qꝛ pcti virꝰ ſalubꝛit᷑ aꝑit᷑ ĩ cõfeſſio ne qð peſtifere latebat ĩ mẽte.vulnera etem cutis ĩ ſuꝑfi⸗ ciẽ trabũt bumoꝛẽ putredis.⁊ cõfitẽdo pcta qd alið agi mꝰ:niſi malũ qð ĩ nobis eꝛat aꝑimꝰ.¶ IO Geñ.iiij. San guio fr̃is tui clamat ⁊c̃.glo.Euidẽtia patrati ſceleris ñ indiget clamoꝛe accuſatois.Cũ igr̃ iuſtꝰ ĩ pꝛicipio ſi: ac cuſatoꝛ ſui Pꝛouerb.xviij.qð ĩtelligi dʒ ĩ cõfeſſiõe.vbi ẽ ſcelꝰ euidẽs nõ reqrit᷑ confeſſio: vt ſciatur q̃ntitas culpe a ſacdote.vt ſᷣm quãtitatẽ culpe iniũgat quãtitatẽ pene. Jur illð deutro.xxv. Pꝛo mẽſura pcti erit ⁊ plagarum modꝰ.Si igr̃ euidẽs ⁊ maifeſta ſit jntitas illiꝰ nõ erit nccia hmõi pct᷑i cõfeſſio.¶ Cõtra.cõfeſſio fit ſa⸗ cerdoti vt recõciliet᷑ penitẽs ecclłie ĩ quã peccauerat ſᷣ tã tũ vel plꝰ ledit᷑ eccłia pcto maĩſeſio q latẽte: igr ncce bʒ cõfiteri h̊ ſiẽ illð.¶ It oĩa pcta dʒ fidelis cõfſiteri vt hẽt ĩ decre. de pe.⁊ re.Rñſio.q; oẽ pctz moꝛtale ẽ cõfitẽ dũ ſiue ſit occultũ ſiue maĩfeſtũ. Aꝑtũ ẽ cõfitẽdũ duplici de cã. Vna ẽ ex ꝑte audiẽtis.ſcʒ vt audiat ſiue ↄgnoſcat perẽm. nõ vt bõ:h̊ vt dei vicariꝰ.ſcʒ ꝑ teſtiomũ ↄſciĩe accu ſantis q ẽ teſtis dĩnꝰ:qͥuſq; em̃ ſic nouerit nõ ẽ eiꝰ ſoluẽ aut ligaẽ.et iõ opoꝛtz cõſiteri pctm quãtũcũq;ʒ fuerit pu⸗ blicũ. Alia ẽ ex ꝑte cõfitẽtis vt iuſtificet. quatũcũq; em̃ aligꝗs ab alio accuſet᷑ ñ ꝓpt ̊ iuſtꝰ iudicat᷑:pᷣ magio ĩiu⸗ ſtꝰ.qñ em̃ hõ ſeipᷣn ꝗ ẽ dignꝰ accuſatõe accuſat. tũc exer cet opꝰ iuſlicie.Et iõ ꝓuerbᷣ.xviij. Juſtꝰ ĩ pꝛicipio accu⸗ ſatoꝛ ẽ ſui.vt ᷓ ꝗs iuſtificet᷑ et dignꝰ ſit eccłie recõciliati atõe nccia ẽ ꝓpꝛia accuſatio quãtũcũq; pctẽm eius ſit pu⸗ blicũ. Silr pctʒ occultũ cõfitẽeũ ẽ duplici de cã. Vna ẽ ex ꝑte audiẽtis.ſcʒ obligatio ad penã et abſolutõ a cul⸗ pa.qꝛ em̃ ꝓ pcto moꝛtali meret᷑ ꝗs penã eternã.ꝓ q̃ im⸗ mutãda iniũgẽda ẽ ſatiiſfactõ tꝑalis arbitrio ſacerdotis et ſic ncce ẽ ꝙ fiat illi cõfeſſio pcti occuln.Exr ꝑte ↄfiten⸗ tis ẽ cã vt ꝗ n erubuit ĩ occulto ĩ ↄſpectu dĩne maieſiatis erubeſcat ĩ ↄſpectu ſacdotis.hõ ei carnalis plłꝰ erubeſcit oculis boĩs qᷓ dei. He aũt rões lſʒ ſic poſſent appꝛopꝛia⸗ ri:cõueniũt tn ↄfeſſiõi pcti publici et occulti.¶ Ad pᷣmũ ſcʒ ꝙ moꝛbo latẽs aꝑit᷑ ⁊c.ꝙ ſiẽ̃ i foꝛo iudiciali iudex nõ bʒ ꝓcedẽ ĩ dãnatõʒz delinquentis niſi vt iuder cognoſcat delictũ:licʒ illi als vt hoĩ inoteſcat.Siłr ĩ foꝛo pnĩe ali⸗ qð pctm pi eẽ notũ indici ſpũali.i.ſacerdoti vt ẽ hõ: nõ vtẽ iudex.qꝙ nihilomiꝰ dʒ ſibi aꝑiri vt iudici.ſcʒ ꝑ accu⸗ ſatõʒ pꝛiã vt ſupᷣ tactũ ẽ. hec aũt accuſatio fit ĩ ofeſſiõe tollit᷑ latẽtia hmõi.ꝙ igr dẽ ꝙ moꝛbo latẽs oꝑit᷑ ĩ ofeſſi one. H itelligẽdũ ẽ de latẽtia q̃ latet ſacerdotẽ inquãtũ ẽ medicꝰ vel iudex:nõ inquãtũ ẽ hõ.¶¶ Silr dðõm ẽ ad iliðᷣ greg. ꝙ logt de latẽtia qᷓ latet nõ hoĩeʒ ſ̊ iudicẽ ſpũalłᷣ vk medicũ. Uel pt dici ꝙ itelligr de latẽtia qᷓtũ ad reatũ vł debitũ pene.⁊ tũc dr latẽs q;tũ ad ipᷣʒ ↄfitẽtẽ.q.d. conteſ ſio dʒ eẽ pct᷑i de q̊ignoꝛat᷑ an remiſſũ fuerit qᷓtũ ad rea⸗ tũ vel ſaltẽ an iniũcta ſit pnĩa ſufficiẽs.4. Ad illð quod obĩr̃.ꝙ ſi euidẽtia pct᷑i ſeu patrati ſceleris patuit nõ indi get clamoꝛe accuſatõis.dpm ꝙ H̊ ĩtelligr de crimie noto rio ĩ foꝛo iudiciali.vt qñ ſcelꝰ ita ẽ maifeſtũ ꝙ nõ ĩdiget inquiſitione neq; teſtionij ꝑbibitione. non d accuſatõe. qua penitẽs accuſat ſe ĩ foꝛo penitentie. In foꝛo em̃ iudi⸗ ciali ſufficit euidẽtia ſceleris ad ↄuincẽdũ reñ et ud ↄdẽ/⸗ nãdũ. In foꝛo vᷣo in q̊ͥ nõ ꝓcedit᷑ ad ↄdẽnãdũ ſᷣ ad rcõcili andũ:regꝗrit᷑ volũtaria ↄfeſſio.dicit em hugo.voluit xpᷣe vt a temetipo ſurgẽs nõ vt em̃ q̃ extoꝛta vel coacta vidr cõfeſſio tua. ¶ Ao id qð obijcitur.ꝙ ſacerdoti fit ↄfeſſio Wr “ „ . vt ſciat᷑ quãtitas culpe ⁊c.dðᷣm hoc verũ ẽ:ſj nõ tamẽ ꝓpter hoc h̊ ꝓpt erubeſcẽtiã.ſcʒ vt erubeſcat ꝓpꝛiã mali ciã in ↄfitẽdo:ꝗ nõ erubuit creatoꝛem ſuũ ĩ deliquẽdo. et Apter alias mitas cauſas ſuꝑius tactas rticulus tercius Onſeq̃ᷓnter q̃rit᷑.vtꝝ pct᷑ʒ coꝛdis ſit ↄfitẽdũ.q; ſic:videt᷑. Pꝛecipit᷑ em ĩ decretali de pe.et re. . ſemel ĩ ano fideles ↄfiteant᷑ oĩa pcta ſua.vt ſupᷣ ẽ habitu. Itẽ ſic dãnificat᷑ ecclłia pcto oꝛis et oꝑiu. ita dãnificat᷑ pcto coꝛdis.vñ ꝑ pct᷑ʒ coꝛdis delingt ĩ eccle ſiã ſic ꝑ alio. nõ ſufficit recõciliatio de eiꝰ pcto facto ſo li deo:hᷣ reꝗrit᷑ ꝙ fiat eccłie.et ita reqꝛit᷑ ↄfeſſio illiꝰ.¶¶ I ↄtritio regꝗrit᷑ ad hͥ ꝙ remittat᷑ pct᷑ʒz oꝛis.ſilr ad h̊ ꝙ rmit tat᷑ petm oꝑis:igit᷑ ⁊ viceuerſa ad hoc ꝙ remittat pctm — coꝛdis reꝗrit᷑ ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactõ ¶ Cõtra.ſic hbẽt᷑ a iode· cri. tribo generibo pctoꝝ.ſcʒ coꝛdis oꝛis ⁊ oꝑis.rũdent tria genera ſatiſfactõis cõtritio ↄfeſſio et ſatiffactio.Di cit em ſic. ꝑfecta pnĩa cogit pctoꝛem oĩa libẽter ferre. In coꝛde ẽ ↄtritio.ĩ oꝛe ↄfeſſio.ĩ oꝑe tota huĩlitas.hec ẽ fru⸗ ctifera pnĩa.vt ſiẽ̃ tribo mõis deũ offendiꝰ.ſcʒ coꝛde oꝛe manu:ita tribo mõis ſatiſfaciãꝰ.4. Itẽ idẽ videt᷑ ꝑpaug. q ↄpat tria genera pct᷑i tribo moꝛtuis reſuſcitatis a dño dicit em̃ ſic.tres ſũt pct᷑i differẽtie.ĩ coꝛde.ĩ facto.ĩ oſue⸗ tudie.vna q̃ſi ĩ domo:ſcʒ vt cũ ĩ coꝛde ↄſentitur libidini. Alia q̃i ꝓlata iã er poꝛtã: cũ iã in facto libidis ꝓcedit executio.tercia cũ male ↄſuetudis tãqᷓ; mole pᷣmit᷑ aimꝰ vel noxie deſeſioĩs clipeo armat᷑:q̃ſi ĩ ſepulcro hõ iã pu⸗ trẽs. Hec ſũt tria genera moꝛtuoꝝ q̃ dnos legẽ ſuſcitaſſe huic igit᷑ triplici moꝛti tꝛiplici remedio occu rrit᷑.otritõe cõfeſſiõe.ſotiſſactõe.¶ Ite Aug. vbi pctʒ oꝛit᷑ ibi moꝛiat᷑ igit᷑ pcta q̃ ſolũmõ oꝛiũt᷑ ĩ coꝛde ibidẽ de bẽt moꝛi. ſ̊ tunc moꝛiũt᷑ qn remittũt᷑.igit᷑ nõ ẽ ncce ad ̊ qd moꝛiãt᷑ ꝙ ve⸗ niãt ĩ actũ cõfeſſioĩs.ᷣ ĩ coꝛde debẽt moꝛi. Itẽ Saß. xj. Eꝑ q̃ peccat ꝗs ꝑ bec et toꝛq̃tur h̊ ẽ de iuſticia dĩna.ſufficit ergo iuſticie dine.ꝙ cũ ↄmittit᷑ pctm ĩ coꝛde: ꝙ coꝛ ſolũ⸗ mõ puniat᷑: ̊ 7c. ¶ Itẽ in foꝛo iudicij ita ẽ.q; nõ deducũ tuꝛ maifeſta iĩ iudiciũ niſi ea q ali modo ſũt maifeſta.vñ math. xviij. Si peccauerit ĩ te frater tuꝰ coꝛripe eũ int᷑ te et ipᷣm. a ſili videt᷑ ĩ foꝛo pnĩe ꝙ pct᷑ʒ ĩ coꝛde cõmiſſuʒ qðᷣ ſcʒ intuet᷑ deꝰ.j.Ro.xvj.deus at᷑ ĩtuet᷑ coꝛ. nõ dz coꝛripi niſi interiꝰ ĩ coꝛde.ꝙ ſic ex alig ꝑte qð mittit᷑ vno ſciẽte bz coꝛripi vno ſciẽte. nſio.ꝙ oẽ genꝰpcti ẽ ↄfitẽdũ ſic pᷣcipit᷑ i cretali.vñ et pcta coꝛdis oꝛis 7opis.4 Ud duo pᷣma obiecta dm.ꝙ nõ ẽ intẽtio iohis crib.⸗ aug. ꝙ penites ñ debeat ↄfiteri pcta coꝛdis ⸗ oꝑis ⁊ ↄteri ſuꝑ pctis oꝛis et oꝑis.⁊ ſatiſiacẽ de pctis oꝛio ⁊ coꝛdis:łᷣ po tius de oĩbo pctis reꝗrit᷑ cõtritio ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactio.ſed pᷣbis ſupᷣpoſitis quãdã appꝛopꝛiatõʒ aſſignãt. pᷣdictoꝛũ ptes pnie ptibo pcti quodã mõ generali appꝛopꝛiãtes.vt oñdat᷑ ꝙ ſic tribo mõis ↄmittit᷑ pct᷑ʒ:ſic tribo mõis ſatiſ⸗ Hciat hõ ꝓ pcto.¶ Ad illð aug.vbi oꝛit pct᷑ʒ ibi moꝛiat᷑ dom qtẽtio aug.ẽ determiare modũ penitẽdi iuxta mo dũ delinquẽdi.Ouidã em̃ peccãt ĩ occulto.ꝗdã ĩ publico ꝗ aũt peccãt ĩ maiſeſto et ſcãdaliʒãt alioe. in caſu tebẽt penã ſubire ĩ foꝛo pnie et ĩ foꝛo iudicij.vñ dicunt publice penitẽ.ꝗ aũt ĩ occulto peccãt ĩ occulto debẽt penitẽ.vnde cri.Qõ tibi dico vt te ꝓdas ĩ publico neq; apud aliquẽ accuſes:̊ obedire te volo ꝓphe dñi.ſeuela dño viã tu am.qð exponẽs magj in ſentẽtijs dic illð criſ.non ẽ ita ĩtelligẽdũ vt liceat alicui ſi hẽat tp̃ᷣus ſaceꝛdoti nõ ↄfiteꝛi H qꝛ ſufficit vbi crimẽ occultũ ẽ ſoli deo ꝑ.ſacerdotẽ dicẽ ⁊ ſemel.nec opoꝛtʒ publicari coꝛã multis qð occultũ eſt. qð notauit dicẽs.õ tibi dico vt ꝓdas ĩ publicũ. ſiẽ eĩ pu blica noxa publico eget remedio: ita occulta ſecreta cõfeſſione et occulta ſatiſfactõe purgat᷑. Juỹ hãc ſniam vult aug.dicere. ꝙ pctʒ moꝛiat᷑ vbi oꝛit᷑.i.ſi occultum ſit petin et pᷣuatũ:occulte ſepeliat᷑ et nõ ꝓdat᷑ publicũ. vel bpt dici.ꝙ vbũ aug.itelligit᷑ qᷓtũ ad ꝓgreſſũ pcti.i.vt pec catu nõ ꝓcedat:ᷣ vbi oꝛit᷑ ibi moꝛiat᷑. nõ aũt intelligit tum ad emẽdã ſatiſfaciẽdã. 4 Adillud Sap̃.xj. ꝑ que peccat quis ⁊c.dicendũ ꝙ illo verbo nõ ſignificat᷑ ꝙ pꝛe ciſe puniendꝰ ẽ hõ in illo ĩ qͥ peccat:ſ inſinuat᷑ diĩna iuſti cia ex q̃dã cõgruẽtia punitõis. Pꝛet᷑.ex ĩtellectu illiꝰpᷣbi nõ hẽt ꝙ peccãs coꝛde ñ debeat puniri oꝛe vł oꝑe.ĩmo ꝙ; debet puiĩri coꝛde.ſiłr ꝙ peccãs oꝛe debet oꝛe puiri ⁊ pec cãs ope væbet oꝑe puniri:ſᷣ nõ ↄcludit ꝑ hoc qnetiã alit de beat puiri.¶ Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ ĩ foꝛo iudicij nõ de ducũt᷑ in iudiciũ maĩfeſta ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ; ↄfitẽdũ ẽ ſacerdo ti non vt hõi: ̊ vt ſacerdoti dei ſeu vicario dei et gerenti vices eiꝰ.vñ ex ↄfeſſiõe pꝛiuata nulla fit reuelatõ ſecreti Pꝛet.ſecꝰ ẽ de foꝛo iudicij et de ſoꝛo penitẽtie. Joxꝝ eĩ in dicij ẽ ſoꝝ iuſticie et dãnatõis:foꝛũ pen itẽtie ẽ ſoꝝ milſe⸗ ricoꝛdie ⁊ remiſſioĩs.vñ ꝑſona cui fit ↄfeſſio ĩ foꝛo pnie gerit vices recõciliãtis:vñ q̃ſi amici et familiari manife ſtãda ẽ ſibi culpa ſuꝑ qua dʒ recõciliari.ꝑſona vᷣo cui fit oↄfeſſio culpe ĩ foꝛo iudicij:gerit vices puniẽtis et dãnan⸗ tis. ꝗꝓpt qð quãtũ pt᷑ vitar̃ eius iudiciũ et maĩfeſtatio de licti ab ipo puniẽda.vñ nõ offert ſe iudicio hmõi: ſiẽ iu dicio in foꝛo penitẽtie. rticulus quartus Onſequẽter qrit᷑.vtꝝ gꝗs teneat᷑ cõfiteri pctᷣa aliena. qd videt᷑ ꝑ ſite ſumptũ ab antigꝗs pr̃i⸗ Vus ꝗ opfitebant᷑ pcta patrũ ſi uoꝝ. vñ dañ.iij. peccau imꝰ et iniq egimꝰ recedẽtes a te et deliqmꝰ in oi⸗ bus ⁊c.oↄſtat ꝙ aʒ arias dicẽdo ſic nõ tũc cõfitebat᷑ peta Aꝛia:ſ pctm alteriꝰ.qꝛ ipe ñ receſſerat o deo.q¶ IJtẽ. nee⸗ mie.j · Cõfiteboꝛ ꝓ pctis filioꝝ iſrł ꝗbo peccauerunt ⁊c̃. Itẽ ex caritate pt᷑ ꝗs pcta ꝓxĩ defiere ⁊ ꝓ illis pnĩiam facẽ. Siłr vꝛ.ꝙ poſſit pctᷣa aliena ĩ ↄfeſſiõe referre.⸗¶ Jil pctm alienũ frequẽter agẽnat per̃in ꝓpꝛiũ vt ſi filia ſit co gnita a pr̃e carnali vel ſpũali.ᷓ cũ debeat pctm ſuum a ꝑte explicare.vidr̃ ꝙ opoꝛteat pct̃a aliena ĩ ↄfeſſicne ſua referre. ¶ Ytẽ cõfeſſio nõ fit ſolũ ĩ remediũ pctci pᷣteriti:ſᷣ in cautelã futuri.p̊ frequẽter pctʒ alienũ ẽ olicui cã ſcan Dali et ruine.vt qñ luxurioſus ſollicitot᷑ aliquaʒ de p.to carnis.& ſi penitẽs dʒ erpꝛimẽ occaſiões petoꝝ ſacerdo ti: vt illas euitet ꝑ ↄſiliũ ⁊ a u clfawid rbent alie na pcta ĩ cõfeſſiõe referre.¶ Cõtra.ſuꝑ illð ps. dixi cõ⸗ fiteboꝛ adluerſũ me iniuſticiã meã dño.Glo.nõ aliena. Rñſio.ꝙ nõ cœbẽꝰ ↄfiteri pct̃a aliena niſi ĩ caſu. ſcilʒ qtenꝰ ſt circũſtãtie ꝓꝛij pcti.et tũc ita ꝙ nullo mõ fiet ditio alicuiꝰ crimĩs.¶ Ad he̊ qd obr̃ de pr̃ibo antigꝗs. di⸗ cẽdũ ꝙ ſic dicit᷑ ſuꝑ illud pẽ.Cõfitemĩ dño qm bonꝰ.nõ eſt pia ↄfeſſio pctoꝝ ſine laude dei.vñ duo intẽdebant in hbymõi ↄfeſſioĩb.ſcʒ ↄmẽdare dĩnam iuſticiaʒ:et excitare diuinã miſericoꝛdiã.vñ duo ꝓponebãt ĩ ſuis ↄfeſſionibo diuinẽ iuſticiã ĩ puniẽdo illos:et ꝓpꝛiã miſeriã iĩ ſuſtinẽ d penas inſte ĩfſtictas ꝓ pctis.vñ dañ.iij.añ ↄfeſſioneʒ p̃mittit᷑iuſiꝰ es dñe ĩ oibo q̃ feciſti nobis:et oĩa iudicia tua vera.et poſt.et nũc nõ poſſumꝰ aꝑire os.ↄfuſio ⁊ ob ꝓbꝛiũ facti ſumꝰ ᷣuis tuis:et his ꝗ oderũt te ne tradas nos ĩꝑpetuũ:et ne auferas miſcðdiaʒ tuã a nobis. hbmõi igit᷑ ↄfeſſiões fiebãt deo et rõne p̃tacta.nec ẽ ↄceſſio ſecẽa lis:de cuiuſmõi intẽdimꝰ.q¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ ſiłe de ↄtritione ⁊ ſatiſfactõe.reſpõdẽdũ ẽ ꝙ ſi doleo et cõdoleo peto ꝓximi et pumo me ꝓ illo:miſericoꝛdiã illi ipetro. nec illi iniu riã facio.nec ſic eũ accuſo.xvñ nõ ẽ ſile.⸗¶ Ad aliud dðm.ꝙ ſi culpa ꝗpꝛia explicari nõ poſſit ſine reue latõe pct᷑i alteriꝰ:bñ licet ĩ caſu tali illud cõfiteri.cautio ri tñ modo quo pr̃ ſine maifeſtatõne ꝑſone.vt ſi mulier cognita fuerit ab ep̃o ſuo:ſufficit dicẽ ĩ Fenerali ꝙ cogni ta fuit a quodã magno p̃lato.4 Ad ali gð obỹ. ꝙ de bz dicẽ ea q̃ valẽt ad cautelã futuri.dom ĩ cãu tali lʒ. mł tũ tñ cauẽdũ ẽ et obſeruãdũ:ne aliqñ aliũ occuſet ĩ ofeſſi one. Si at vellet gꝗs ad ſui expeditõʒ 2 vtilitatẽ pcĩʒ alte riꝰ referre vt ſacerdos ſciret: tutiꝰ eẽt cõfitẽti extra foꝛ⸗ mã cõfeſſioĩo referre et ſacerdoti audire et ꝑquirere. 3 di⸗ no in are itv ine e; leo tro⸗ 1 reue Ptio lier Ni i ſa⸗ Articulus quintus Onſequẽter q̃rit᷑.vtꝝ pcta vemalia ſint cõſi/ tẽda.q ſic:videt᷑ ꝑ diſtinitõʒ ↄfeſſioĩs q̃ ẽ. cõ⸗ feſſio ?ẽ volũtaria ꝓpꝛioꝝ pctoꝝ ꝓnũciatio ſa a. ecce ꝙ dr petoꝝ ſine vetermiĩatõne: oim oti fac peĩoy: get venialiu. ¶¶ Ytẽ Aug. Si cepiſti fluctuare cõ⸗ ſitere motũ:ne plãgae ruinã.ſ̊ motꝰ hmõi ſcʒ fluctuatõ nis ẽ peem veniale: tenet᷑ gs ad ↄfeſſionẽ veĩlalis.4¶ R. Jac. vlſt. Cõfitemi alterutru pcta. Glo. pcta q̃ fiũt ex ig rãtia vel ex ifirmitate bũana ↄmittũt᷑.dicit et pᷣcipit al⸗ terutrũ ↄfiteri. ̊ ↄſtat ꝙ pcta bmõi ſũt venielia. 4¶ YItem alia glo. ſuꝑ illð. Cõfitemi alterutrũ pctᷣa vr̃a q̊tidiana et leuia. ¶ Iẽ Jac. v. Si ĩ pertis fuerit dimittẽt ei. Glo. neqʒ ſine emẽdatõe et ↄfeſſione pcta queut dimitti.vñ re⸗ cte ſubdit᷑. Cõfitemĩ alterutrũ pcta vr̃a ⁊c.et q indulgẽ tur in vnctõe extrema ſine ↄfeſſiõe nõ dimittũt᷑. B bmõi ſüt venialia... Itẽ Ro.xij. Qui miſeret᷑ ĩ bilaritate.Gl. hec miſeratio ẽ qtidiana medicia qͥtidianis. et ſi leuioꝛi⸗ bo:tñ vulneribo ⁊ multis.iudiciũ em̃ ſine miſcdia fiet ei q nõ fecerit miſericoꝛdiã. Jac.ij.ex hac glo.pʒ.ꝙ venia⸗ lia ſũt vulnera aĩe.et dic greg.ſi medicãtis oꝑã expectaſ opoꝛtz vt vulnꝰ detegas. Igit᷑ cũ vemiale ſit vulnꝰ.opoꝛ/ tet ꝙ detegat᷑ medicãti.i.ſacdoti.bᷣ hᷣ fit ꝑ ↄfeſſionẽ.¶ I Aug.ad felicianũ.neqʒ ea dimitti nobᷣ voluꝰq dimiſſa ĩ baptiſmo ñ dubitãꝰ ſ̊ illa vtiq; q̃ hũane fragilitati qᷓuis ꝑua:tñ crebꝛa ſubꝛepũt.q̃ collecta ſi ↄtra vos fuerĩt ita vos grauabũt ⁊ oppꝛimẽt ſicẽ̃ vnũ graue pct᷑ʒ. ſi ̊ pcta q̃ rauãt et opꝛimũt ſũt cõfitẽda: ̊ c. ¶ Item vᷣtus dz re Ppoͤere vmbꝛe. ß ĩ lege fiebãt oblatões ꝓ venialibo ꝗbo oblatõibo ↄfitebãt᷑ pcta.igit᷑ ⁊c.¶¶ IOtẽ ꝑ venialia ↄtingit naufragari. vñ auẽtas.vitaſti gãdia:caue ne obꝛuaris arena.igit᷑ cũ pnia ſit ſecunda tabula poſt naufragiũ et maxiĩe qtũ ad ↄfeſſionẽ:relinꝗt᷑ ꝙ bõ tenet᷑ ad ofeſſionẽ venialiu. ¶ Itẽ peccãs venialit ẽ debitoꝛ pene.&̊ nulli in⸗ fligẽda ẽ pena ꝓpꝛio iundicio.nullꝰ em̃ ẽ iudex ĩ cã ꝓpꝛia igit᷑ dʒz infligi ab aliq̃.ꝗ̊ opoꝛtʒ ꝙ pet᷑ʒ ꝓ qͥ iſligẽda ẽ pẽa alij ondat᷑. ⁊c. ¶ Ite offedẽs deũ tenet᷑ ſatiſfacẽ de onfen ſa.⁊ nõ ꝓpꝛio iudicio.ſ̊ peccãs veniali offẽdit deũ.igit᷑ ⁊c.¶ Icẽ vt vult aug.hõ dʒ ↄfiteri de veĩalibo.ſilr ſatuia cere.igit᷑ ⁊ dʒ ofiteri veialia. Itẽ ptas clauiũ extẽdituꝛ ad moꝛtalia ⁊ veialia.ᷓ iudiciũ moꝛtaliũ ⁊ venialiũ ſpe ctat ad habẽtes claues.iudiciũ at de hmõi nõ pt᷑ eẽ niſi pcedat ↄfeſſio:igit᷑ ⁊c.¶ I.t pᷣlati mediatoꝛes ſũt int.ib⸗ ditos et deũ.deut.v.Ego ſeq̃ſter ⁊ mediꝰ ſui inter deũ ⁊ vos.pꝛiꝰ ergo bʒ ſubditꝰ ſubire indiciũ ſacerdotis qᷓ; iu diciũ dei.gradatim em̃ opoꝛtʒ aſcẽdẽ ĩ iudicio.pꝛius ad iudiciũ mioꝛis:deinde ad iudiciũ maioꝛis.cũ igit᷑ ptᷣas clauiũ q̃ ẽ ſacerdotũ extẽdit ſe ad venialia.pꝛiꝰ debẽt ve⸗ nialia diſcuti iudicio ſaceꝛdotũ ꝙᷓ iudiciũ dei. cõſtat ꝙ; veniũt ad iudiciũ dñi.igit᷑ ⁊c. Itẽ maioꝛa hñt diffiniꝛ a maioꝛiłbo iudicibo mioꝛa a mĩoꝛibo.vñ exo.xviij. Quic qd maiꝰ fuerit referãt ad te et ipi tãtũmõ mĩoꝛa iudicẽt. igit᷑ cũ veialia mĩoꝛa ſint int illa qͥꝝ ẽ iudiciũ.⁊ illa pᷣci⸗ pue tbẽt referri ad mioꝛes iudices.i.ſacerdotes.4 IJt Joh.v. Pater oẽ iudiciũ dedit filio.filiꝰaũt petro dedit iudiciũ q;tũ ao q̊ qð ſpectat ad claues Mat.xvj.⁊ alija aplis Joh.xx. Igit᷑ vicarioꝝ bti petri et alioꝝ aploꝝ ẽ iudicare de oĩbo q̃ ſpectat ad claues.qᷓ cuʒ venialia ſint bosie⸗ ⁊c.¶¶ Itẽ medicꝰ coꝛꝑm cõſulit᷑ nõ tm̃ de moꝛib⸗ giculoſis.bᷣ etiã de pꝛauis diſpoſitõibo qᷓ diſponunt ad moꝛbos ꝑiculoſos.igit᷑ cũ incõꝑabilit᷑ fit magis ꝓuidẽ dũ ſacerdoti ſpũali ꝙᷓ coꝛꝑali:magis ↄſulẽdꝰ ẽ medicus ſpũalis de diſpoſitõibo an moꝛbũ ꝑiculoſũ ſpũalẽ qᷓ; me dicꝰ carnalis.igit᷑ ⁊c.¶ Itẽ ſatiſfacẽ de pcto veĩali ẽ opꝰ iuſticie.igit᷑ tenemur ad id:cũ teneamur ad opꝑa iuſticie hᷣ ſatiſfactio dz fieri ꝑ arbitriũ ſacerdotis:igit᷑ ⁊c᷑.¶ Jtẽ pctm ꝓ qͥ puniẽdꝰ ẽ pctoꝛ pena ena:puniẽdꝰ ẽ arbitrio ſacerdotis.h̊ repꝛobi puniẽdi ſũt ꝓ venialibo pena ꝑpe⸗ tna:ꝗ̊ ⁊c.¶ Itẽ ponat᷑ ꝙ aligs nõ peecet niſi veĩaliter.cõ ſtat ꝙ. tenet᷑ ↄfiteri admiꝰ ſemel ĩ qno.⁊ H̊ nõ niſi de pcto lxxvij. veniali:igit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ vt bẽt᷑ ab aug.difficile eſt indicare int᷑ veniale ⁊ moꝛtale.ſ̊ ĩ difficilibo iudicijs recurrẽdũ ẽ ad iudiciũ ſacerdotũ. iudiciũ em̃ eoꝝ ſpectat ad claues. eut. xvij. Si difficile ⁊ am biguũ apud te indiciũ eẽ pꝛo⸗ ſpexeris int ſanguinẽ ⁊ ſanguinẽ.cauſã et cauſam.lepꝛã et nõ lepꝛũ.et iudiciũ intra poꝛtas tuas videris vᷣba va riari: ſurge et aſcẽde ad locũ quẽ elegerit dñs deꝰ tuꝰ. ve/ nieſq; ad ſaceꝛdotes leuitici geneꝛis ⁊c̃.iudiciũ aoũt illud fit ĩ ↄfeſſiõe: ̊ ⁊c. ¶ Itẽ veniale pctm tẽdit ad dãnificati⸗ onẽ: & emẽda venialis dʒ fieri iudicio eccłie.hmõi at᷑ iu⸗ diciũ ncce ẽ pᷣcedere ↄfeſſionẽ.ꝓbatõ medie.mẽbꝛa eccle ſie vniũt᷑ fide oꝑãte ꝑ dilectõʒ.motꝰ aũt fidei ſurſum ẽ: motꝰ aũt venialis ẽ doꝛſũ.hic aũt ẽ gre:hic coꝛruptõie. Cũ igit᷑ ſimul et ſemel nõ mouet᷑ aia motibo ↄtrarijs:pʒ ꝙ tendit ad diſſolutõʒ eoꝝ q̃ fide mouẽt᷑ ſurſum.i.ĩ deũ Hec aũt ſunt mẽbꝛa ecclie.tẽdit ergo ad diſſolutõeʒ mẽ⸗ bꝛoꝝ ecclie:et ita ad dãnificatõʒ eccłie.¶ Itẽ oẽ petm de q̊ͥ opoꝛtʒ pct̃oꝛẽ iudicari et reddẽ rõem ĩ iudicio ẽ ↄfiten⸗ dũ.ſ̊ de venialibo ĩ iudicio iudicabit᷑ et regdet rõem pec catoꝛ. Math̊.xij.de om̃i vᷣbo ocioſo ⁊c. Cõtra.pnia ẽ ſecũda tabula poſt naufragiũ.pcẽm veial naufragiũ nõ eſi:igit᷑ nõ ẽ neceſſe ↄſiteri nec ꝓ eo peniteri.q Item ſᷣm ſctos.ĩ purgatoꝛio remittũt᷑ veialia:igẽ nõ opoꝛtʒ ea hic ↄfiteri.¶ Itẽ pcta venialia nõ ſunt ĩ ꝓhibitõe: igit᷑ eoꝛũ remediũ ↄtritio ſcʒ ⁊ ↄfeſſio ⁊ ſatiſſactio nõ ẽ in pᷣcepto. Itẽ extra ecclſiam nõ ẽ ſalꝰ intra eccłiaʒ nõ ẽ damnatõ ſolũ ꝑ moꝛtale excludit᷑ hõ ab eccłia nõ ꝑ veniale.ig ſo lũmõ nccia ẽ ad ſalutẽ recõciliatio poſt moꝛtale. Iteʒ ĩ ↄfeſſiõe iniũgit᷑ pena ↄfitẽti.ſᷣ q̃ ẽ ꝓoꝛtio pcti ad pcẽm: eadẽ eſt ꝓpoꝛtio pene ad penã.ſ̊ pcti moꝛtalis ad venia le nulla ẽ ꝓpoꝛtio:ergo nec pene ad pe naʒ. ᷣ qlibet pena tꝑalis ẽ ꝓoꝛtõnalis pene iniũcte a ſacerdote ꝓ moꝛtali quãtũcũq; ſit magnũ.ſ̊ pctm moꝛtale ẽ in roꝛtionale ve niali:igit᷑ ⁊ pena hmõi pene illiꝰſed ſi ↄfeſſio reqreret᷑ ð veniali.cũ pena ſit iniũgẽda ↄfitẽti:ſeq̃ret᷑.q; pena veĩa⸗/ lis eẽt ꝓpoꝛtõnalis pene moꝛtali qð cũ ſit falſũ: igit᷑ et il lud ex qͥ̊ ſegꝗt ⁊c̃.ſcʒ ꝙ ↄfitẽda ſint venialia.⸗l Itẽ veĩalia neq; auferũt caritatẽ neq; minuũt.qꝛ ſi ſic:ꝑ ↄſequẽs mi nuerẽt pᷣmiũ..et ita dãniſicarẽt aĩam ĩ aliqͥ eterno: et h̊ eſt falſum.qꝛ veniale vertet᷑ tm̃ ĩ penaʒ tꝑalẽ.ſaluabit᷑ q̊ ſine ↄfeſſiõe venialiũ.¶ Itẽ peccãs venialit᷑ nõ dãnificat eccłiam ĩ aliq̊.cũ fides viua q̃ facit eccłiaʒ nõ tollat᷑ nec minuat᷑ ꝑ veniale.̊ peccãs vemalit᷑ nõ tenet᷑ ſubire foꝝ ecclie ꝑ ↄſeſſionẽ. RRñnſio.ꝙ ↄfeſſo venialiũ nõ ẽ in pᷣ⸗ cepto:qꝛ de ſui natura ſũt venialia.vñ ꝑ ſe poſſũt veniaʒ aſſequi.ſcʒ ſine ↄfeſſiõe facta ſacerdoti vel ꝑ pnĩaʒ incer tã vel alijs multis modis.Muis aũt de rõe ſui generis nõ ſit ncce ↄfiteri illa.vtile tñ ẽ.qꝛ pena illis debita mi⸗ nuit᷑ ex vi clauiũ.Et etiã alie ſunt vtilitates.ſcʒ cautela ↄtra lapſũ ĩ moꝛtale:et ↄſeruatio puritatis aĩe. Hoc aũt generolit de venialibo diciũ ẽ. In caſu tñ ↄtingit ꝙ bõ te net᷑ ea ↄfiteri.vt qñ dubiũ ẽ de aliqͥ.vtꝝ ſit veiale vł moꝛ tale.vñ niſi peniteat ſic de moꝛtali ↄmittit ſe diſcrimi.⁊ ideo dʒ ↄfiteri ſic hʒ ĩ ↄſcia.et relinq̃re iudicio ſacerdo⸗ tis. vtꝝ ſit veĩale vel moꝛtale. Pꝛet.qñʒ tenet᷑ talia ↄfite ri ꝓpt ſlatutũ ecclie qð ẽ.ꝙ oĩs fidelis ſemel ĩ ãno tenet᷑ cõfiteri etiã qñ nõ bʒ moꝛtale ĩ ↄſcia neq; ĩ veꝛitate.ſ̊ hoc nõ ẽ ꝓpt genꝰ pct᷑i:ß ꝗpt pᷣceptũ.q¶ Ad ꝓblenma g̊ ꝓpo ſitũ rndendũ.ꝙ duplex ẽ tẽtio.ſcʒ ncc̃itatis ⁊ expeditois Vna ẽ qua omiſſa nõ ẽ ſalꝰ:alia ſine q̃ ẽ ſalꝰ expedit tñ ad falutẽ.Tẽtio aũt ncc̃itatis ẽ duplex.vna q̃ omiſſa eſt caſus ĩ culpã.qꝛ fit trãſgreſſio pᷣcepti.⁊ hac tentõe tenet quilibʒ fidelis ſemel ↄfiteri ĩ znorin ꝙ dicit de pe. ⁊ re. oĩe.Alia ẽ tẽtio nccitatis q̃ omiſſa nõ reſurgit᷑ a culpa. et hac tentõe tenemur cõfiteri moꝛtalia. tentõe aũt q eſt expeditõis tenemur cõfiteri venialia.expedit em̃ vt cõfi teamur venialia.cõcedimꝰ ꝗᷓ rões ꝗbo ondit᷑ ꝙ nõ tenet᷑ hõ cõfiteri venialia tentõe necitatis.¶. Ad h̊ qdð pꝛio obẽ Pꝓ diffinitõʒ pnĩe.dðim ꝙ pcta abſolute dicta et maxie in diffinitõe pct᷑i dicũt᷑ moꝛtalia.In diffinitõibo em̃ ſolent poni ea q̃ ꝑ ſe et ſimpliciter dicũt᷑.vñ ĩ diffinitõe gleino⸗ 4– 2* nis pcẽm ſupponit ea q̃ ꝑ ſe ⁊ ſimpłr ſũt pcta:⸗ ſimpkr⸗ E ſe ſunt ↄfitẽda:hmõi ſunt moꝛtalia.¶¶ Ad illð ang.ofi⸗ tẽ motũ ⁊c.ddᷣm ꝙ h̊ ñ dicit aug.qꝛ motꝰinqᷓtũ ẽ hmõi ẽ ncẽrio ↄfitẽdꝰ:h̊ ad cautelã.ſ.vt caueat᷑ a lapſu ĩ moꝛta le. AUñ vult dicẽ.ſi motꝰhmõi ſit ꝓpinquꝰruine ↄfiteat᷑ il lũ ne coꝛruat.qdð ſonãt verba q̃ ſunt:oſitere motũ ne plã gas ruinã.. Ad illð qð obijcit de illo JZac.vlt.Confite mi alterutrũ ⁊c.dðᷣm ꝙ qᷓtũ ad leuia ⁊ qͥtidiana ↄſiliũ ẽ. ofeſſio eĩ venialiũ ñ ẽ ĩ pcepto.qꝛ venialia ñ ſunt ĩ ꝓhibi tõe.cũ ſᷣm ſtatũ nate ñ pñt vitari.qᷓtũ at᷑ ad moꝛtalia ẽ pᷣ ceptũ.Ael vt dicũt qdã qᷓtũ at᷑ ad leuia ⁊ qtidiana intel⸗ ligit᷑ de generali ↄfeſſiõe quã fecit eccłia ĩ pᷣma ⁊ cõpleto rio.¶ Ad illð qdð obijcit᷑ ꝙ pcta q̃ fiſt ex ignoꝛãtia ⁊ in⸗ firmitate bũana ſunt venialia⁊c.dðm ꝙ qdã hmõi ſunt moꝛtalia q̃ ſine ↄfeſſiõe ñ dimittunt᷑.⁊ q;tũ ad hmõi pᷣci⸗ pit᷑ ↄfeſſio.qᷓtũ ad ea q̃ venialia ſunt ↄſulit᷑.¶ Ad aliam glo.qᷓ dicit.qͥtidiana ⁊ leuia.dðm vt dictũ ẽ. ꝙ qtũ ad h̊ ↄſiliũ.Vñ interli.dicit coeq̃libo.q¶ Ad glo.illa.neq; ſi ne emẽdatõe ⁊ ofeſſiõe pcta queũt dimitti ⁊c.dðm ꝙ gl. illa intelligit᷑ ð moꝛtalibo q̃ ᷣbo illo pᷣcipiũtofiteri. Ael qdã exponũt ſic.ññ queũt dimitti.i.ñ cõpetent vł defacili ſine ↄfeſſiõe.qꝛ neſcit᷑ quãta pena debet᷑ veniali. ꝓpt᷑ qd neceſſaria ẽ ↄfeſſio venialiũ.et vtilis vt relaxet᷑ pena vir tute clamũ.¶ Si aũt obijcẽt᷑ ↄ pᷣdicta.cũ pᷣceptoꝛie dictũ ſit Jac̃.v.Cõfiteni alterutrũ ⁊c̃.vidr̃ ꝙ h̊ bo ↄfitemini det᷑ pᷣceptũ:⁊ ita ſolũmõ pᷣcipit᷑ ↄfeſſio ibi ⁊ ñ ↄſulit᷑.pꝛe. glo.dicit:pᷣcipit.dðᷣm ꝙ qñq; aliꝗd dꝛ ſub foꝛma pᷣcepti: n tñ ẽ pᷣceptũ.ſic illð.vade ⁊ vẽde oĩa q̃ habes ⁊ da pau pibo Mat. xix.glo.dic:pᷣcipit.qꝛ ſbᷣ foꝛma pᷣcepti ꝓponit ſiẽ qñqʒ dr pᷣceptoꝛ ñ ꝗ pᷣcipit:vᷣ ꝗ inſtruit.ſic luce.v.pᷣce⸗ ptoꝛ ꝑ totã noctẽ labo.nihil cepimꝰ.i.doctoꝛ ł inſtructoꝛ Ad h qð obijcit᷑ ex glo. Ro.xij.ꝙ qͥtidiana ſũt vulneꝛa aĩe.dm ꝙ veniale pctm ẽ vulnꝰ ſuꝑficiale nec ĩ aĩia.Iñ ñ ẽ neceſſe ꝙ detegat᷑ medico:ſʒ leui medicia ⁊ coĩ curet ſic oꝛõe dñica tũſiõe pectoꝛis ⁊ hmõi.q¶] Et ꝙ dic̃ gꝛeg. Si medicãtis oꝑam expectas ?ẽ neceſſe vt vulnꝰdetegas. dðm ꝙ h̊ verũ ẽ:ſʒ nõ ẽ neceſſe vt ꝓ vulnere tali expectes oꝑam medicãtis.qꝛ leui mediciĩa ⁊ cõi ſanat᷑.q] Ad alið qð obijcit᷑ ꝑ illð aug.ꝙ venialia collecta grauãt ⁊ oppri⸗ mũt ⁊c̃.dðm ꝙ rõ dicti pt᷑ eẽ vł qꝛ ex negligẽtia venialiũ ⁊ frequẽtia oꝛit᷑ qñq; libido moꝛtał᷑ vł ↄtẽptꝰ. vel qꝛ fre⸗ quẽtia hoꝝ cũ negligẽtia ↄfitẽdi reddũt hoĩeʒ ꝓnũ ad la pſũ ĩ moꝛtale:⁊ ſunt occaſio ꝓpinq̃ ruine moꝛtatł. qð igr diẽ aug.q oppꝛimũt ſiẽ̃ vnũ gue pctẽm:intelligit᷑ occaſio nalit ⁊ diſpoſitiue.i¶ Ad h̊ qð obijcit᷑ꝙ ꝑ venialia ↄtin git naufragari.dðm vt tactũ ẽ ꝙ venialia pñt eẽ occaſio naufragij nõ cã.diſponũt ei ad naufragiũ: ꝗpt᷑ qð expe⸗ dit vt fiat illoꝝ ↄfeſſio ñ tñ ẽ neceſſe.q Ad illð qð obijcit ꝙ pena nulli ẽ infligenda arbitꝛio ꝓpꝛio.doᷣm ꝙ pene ſa⸗ tiſtactoꝛie ꝓ venialibo inſtitute ſũt ab ecchio.⁊ ita ducte ĩ ↄſuetudinẽ ꝙ nõ ẽ neceſſe ad aliquẽ recurrere ꝓpt illaꝛũ iniũctõʒ.pene aũt ſatiſfactoꝛie ꝓ talibo ſũt oꝛõ dñica.tũ⸗ ſio pectoꝛis.aſꝑſio aq bñdicte.generales ↄfeſſiões eccłie ⁊ hmõi alie. Ad h̊ qð obꝛ. peccãs veialit᷑ offẽdit de⸗ um ⁊c.dðm ꝙ peccãs venialit ñ offendit deũ ſᷣm ꝗ; ꝓpꝛie or offendẽ. offendẽ eĩ deñ coĩter dictũ ẽ: mereri penãa in⸗ fligẽdã a co. ꝗꝓpꝛie dictũ ẽ mereri penã inferni. peccans igr venialit ñ offendit deũ ꝓpꝛie loquẽdo niſi occaſiona⸗ liter.qꝛ ſola auerſiõe a deo q fit ꝑ caſuʒ a caritate offen⸗ dit᷑ deꝰ. caritas ei ſecũ patit᷑ venialia.nec veĩalibo dimi⸗ nuit᷑ qtũ ad eẽntiã.occaſionalit tñ offendit᷑ deꝰ veniali⸗ b. qꝛ ſunt occaſio caſus a caritate 2 ruine ĩ moꝛtale. ꝓ⸗ ut aũt offendẽ coĩter dr.ſ.mereri quãcũq; penã:ſic offen dit deü. h p tali offenſa ñ reꝗꝛit᷑ ↄfeſſio de ncc̃itate.q Ao illð qð obijcit᷑.ꝗ debemꝰofiteri venialia ſiẽ debemꝰ ↄte⸗ ri ⁊ ſatiſfacẽ ꝓ ilt.dðm ꝙ H̊ nõ oʒ.ↄtritio eĩ a ſatiſfactio ſunt magis moꝛales ⁊ magis eẽntiales coꝛreptõi pcti qᷓ pfeſſio buiꝰ.ↄtritõeʒ eĩ ⁊ ſatiſfactõeʒ dictat lex nature ĩ⸗ ſeripta aĩe rõnali.ñ aũt ſic ẽ de ↄfeſſiõe vocali faciẽda ec⸗ cleſ ie. 4 Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ ptᷣas clauiũ extendit ſe ad moꝛtalia ⁊ venialia ⁊c.dðᷣm ꝙ h̊ verũ ẽ qᷓtũ ad aliquem actũ clauiũ.ſ.qtũ ad illũ ꝗ attẽdit᷑ i diminutõe pene de⸗ bite.qtũ aũt ad actũ recõciliatõis cũ eccłia.nõ qꝛ venia lia ñ ponũt cõmittẽtẽ hmõi er eccłiam. ꝓpt᷑ actũ recõcili atõis ncẽria ẽ ↄfeſſio:nõ ſolũ ꝓpter actũ diminutõis pe⸗ ne.4¶ Ad h̊ qdð obijcit᷑.ꝙ ĩ iudicijs gradatim ẽ aſcendere NRñſio.ꝙ ñ ĩ oĩbo regrit᷑ ille aſcẽſus.alie eĩ cãõe detminã tur a ſũmo põtifice.q̃ ñ vẽtilant᷑ coꝛã inferioꝛibo iudici⸗ bo.Silr nec diffinit᷑ ab inferioꝛiba ĩ ſingulis gradibo ſi⸗ ue aſcẽſu et deſcẽſu.frequẽter eĩ detminãt᷑ cãe ab inferio ribo iudicibo ſine apellatõe ad ſuꝑioꝛes: frequẽter a ſu⸗ perioꝛibo ſine cõmiſſiõe facta inferioꝛibo. ̊ obijcit ꝗ pᷣlati ſũt mediatoꝛes ⁊c᷑. dðᷣm ꝙ h̊ nõ ẽ neceſſe q;dtum ad actaꝰſingulos:ſᷣ qtũ ad q̊ſdã.q¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ma ioꝛa a maioꝛibo ſũt diffiniẽda ⁊c.dðm ꝙ boc verũ ẽ ĩge⸗ nẽ determĩato.ĩ genẽ eĩ moꝛtaliũ maioꝛa ſũt de᷑minãda a maioꝛibo:minoꝛa a minoꝛibo.ñ eĩ q̃cũq; moꝛtalia ſub⸗ ſunt iudicio ⁊ diffinitioni quoꝛũcũqʒ ſacerdotũ:ſʒ qdam — — cA— referunt᷑ iudicio maioꝝ.ſic põtificũ.⁊ etiaʒ inter põtifſi⸗ ces quedã delinquũt᷑ ſolũ iudicio ſũmo põtificis:queaã iudicio ſuffraganeoꝝ.venialia aũt ñ ſpectãt ad eoꝝ iu⸗ dicia.nec ſũt de eoꝝ foꝛo de neceſſitate.ſ.q;tũ ad neceſſi⸗ tatẽ ↄfitẽdi illa.¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ filiꝰdedit iudici⸗ uin beato petro ⁊ diſcipulis qtũ ad ea q̃ ſpectãt ad cla⸗ ues ⁊c.ddm ꝙ verũ ẽ:ſʒ venialia ñ ſpectãt ad claues il⸗ la neceſſitate qᷓ reꝗrit᷑ ↄfeſſio illorũ: lʒ ꝓpter multas cãs expediat ↄfeſſio vemaliũ.q¶¶ Ao illð qð obijcit᷑ de moꝛbis coꝛpoꝛalibus ⁊c̃. Dicendum.qꝙ non eſt ſimile de malis diſpoſitõnibo coꝛꝑis:et de malis diſpoſitõnibo aĩme.ꝗa male diſpoſitꝰpᷣm coꝛpus neſcit ſibi cauere a moꝛbo coꝛ ꝑali vñ ↄſulit medicũ:ſʒ male diſpoſitꝰ ſᷣm aĩam ſcit ſibi cauere ſᷣm volũtariã ↄtritõeʒ ⁊ alia remedia q̃ tacta ſũt Pꝛe. ſecꝰẽ de moꝛbo coꝛꝑali ⁊ ſpũali.qꝛ quãtũcũq; hõ ſit diſpoſitꝰad moꝛbũ ſpũalẽ nulla inducit᷑ neceſſitate ĩ illũ H̊ ſola volũtate.nñ qð inducat᷑ vłñ inducat᷑ volũtatis ẽ ñ neceſſitatis:ũñ ſic ẽ de moꝛbo coꝛꝑali.qꝛ tãta ⁊ tãpꝛopĩ q̃ pt᷑ eẽ diſpoſitio ꝙ neceſſitate inducit᷑.¶ Ad h̊ qd obijci tur.ꝙ ſatiſfacẽ de veniali ẽ opꝰiuſticie.dðm ꝙ lʒ ſati ſfa⸗ cẽ hmõi ſit opꝰiuſticie:ñ tñ tenemur ad illð ꝓut teneri ĩ⸗ poꝛtat trãſgreſſionẽ.qꝛ ñ ẽ de rigoꝛe iuſticie:hᷣ de honeſta te.ſic̃ ſi teneoꝛ ꝛeddẽ aliqð ðᷣbitũ creditoꝛi ĩ paſcha.ſi ſol uo añ paſcha:opꝰfacio iuſticie.qꝛ reddo qð debeo:ñ tñ teneoꝛ ſoluẽ añ paſcha.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑· ꝙ pcetm p quo puniẽdꝰẽ pct̃oꝛ pena etna ĩ via ꝑuniẽdꝰ ẽ iudicõ ſacerdo tis.dᷣm ꝙ quedã pct᷑a ſũt puniẽda pena etna debito ipᷣi us pcti:talia ſunt moꝛtalia·quedã ſunt puniẽda pena et⸗ na ñ debito ip̃ius pcti:ſᷣ rõe ↄneriõis cũ alio pcto:ſiceſt de venialibo.veniali eĩ pcto ñ debet᷑ pena et᷑na inqᷓ tũ ve nialis.rõe tñ annexiõis cũ moꝛtali punit᷑ ꝑpetualit᷑.illð at᷑ pctm qð ꝓpꝛio reatu ⁊ ſimplicit dʒ puniri pena inſer⸗ ni:puniẽdꝰẽ pena iniũcta a ſacerdote.ꝗ bʒ ptᷣatẽ axpᷣo remittẽdi penã debitã pcto.ptas aũt vniueꝛſalis dimittẽ di pcẽm ẽ xp̃i dei:pt̃as excellẽtie xpᷣi hoĩs.a qͥ.ſ.xpᷣo deo ⁊ hoĩe deſcẽdit ptas miĩſterij ĩ miniſtros ecclie.q virtute clauiũ pñt aliqd remittẽ de pena pcti.¶ Ad h̊ qð obijcit ꝙ ſi ñ peccet ꝗs niſi venialit:nibilominꝰ tenet᷑ ſemel cõ⸗ ſiteri ĩ anno ⁊c.dᷣm ꝙ ĩ caſu ꝓoſito hẽ veruʒ:ſʒ magis ex p̃cepto eccłie:ꝙᷓ ex ꝑiculo veĩaliũ.4. Ad h̊ qðᷣ obijcituꝛ ꝙ difficile ẽ iudicare iuteꝛ veniale ⁊ moꝛtale.ddᷣm ꝙ ⁊ ſi rõe certitudis habẽde ſuꝑ aliqͥ facto.vtrũ ſit veniale vel moꝛtale recurrẽdũ ẽ ad iudiciũ ſacerdotis:ex h̊ ñ babet᷑ ꝙ tenemur ↄfiteri venialia:qꝛ ſi ↄſiat ꝙ ſit moꝛtale tene⸗ mur ↄfiteri:ſi ꝙ veniale ñ tenemur.¶ Ad h̊ qð obijcit ꝙ motꝰ venialis tẽdit ad ↄriũ motui fidei:⁊ ita ad diſſolu⸗ tõem mẽbroꝝ ecclie ⁊c.dðm ꝙ ⁊ ſi tẽdit quodammõ ad diſſolutõem:ñ tñ diſſoluit niſi diſpoſitiue ⁊ occaſionali⸗ ter. Vñ ñ dãniſicat eccłiam neq; tollẽdo mẽbra eiꝰ neq; merita eẽntialia diminuẽdo. ꝗꝓpter qð cõmittẽs veniale nõ indiget recõciliatõe cũ eccłia.¶ Ld illud qð obijcituꝛ dʒ ſatiſfacẽ iudicio eccłie.dvᷣm ꝙ ñ ẽ ncce niſi illo mõ dicunt᷑ ſpectare ad iudiciũ eccłie:q fint ĩ remediũ veni aliũ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de illo verbo mat.de oĩ verbo ———— — — — C ——N oo dihi hatt⸗ ſeck ziͤc 1 ſe atio nini go ur ags cinn ſi ſed habet etene⸗ ietg ſv⸗ ood noli, pne cine in ono ſen bo —— ¶ QNueſtio ocioſo ꝛc.dõᷣm ꝙ reddere rõnem intelligit᷑ in ſuſtinẽtia ne. i. penã: ſilr niſi pᷣus ſatiſfecerĩt. vel dies iudicij dỹ oꝛẽ tps.q̊ peccatoꝛ intrat ſecũ iudiciũ ↄſcic.ĩ qͥ reppẽdit ſe et arguit ſaltẽ ĩ generali de verbis ocioſis et de alijs ve⸗ nialibo. vel pt dici ꝙ intelligẽdũ ẽ de vbis hmõi qñ ſunt ãnexa moꝛtali vel qn ꝓferunt ex libidine moꝛtali. Articuius ſertus Onſequẽter querit᷑ vtrũ aligꝗs tenet᷑ ad oleſſi onẽ pctoꝝ oblitoꝝ:⁊ videt᷑ ꝙ ſic. qꝛ negligen tia cõmittit pcto oblimõis.· igit cũ negligen⸗ tiã nõ pa inat᷑ negligẽti: ad idẽ tenet̃᷑ ad qð anqꝗᷓ erat negliges. ſz añ tenebat: 7 poſt. 4 Itẽ illa pcta neceſſe ẽ ↄfiteri ꝓ quoꝝ oↄfeſſione neglecta puniretur gs ĩ inferno. Sʒ repꝛobi punient᷑ ĩ inferno p neglecta ↄfeſſiõe petoꝛũ oblitoꝝ: peta oblita ſunt ↄfitẽda. duplex eĩ malũ acci⸗ dit ex obliuiõe pcti. ſ. negligẽtia q̃ tradit᷑ obliuioni: ob miſſio ↄfeſſionis ſequẽs· vñ ſicut ebriꝰduplices habebit maledictões:ſiłr tradẽs obliuioni duplici de cã punituꝛ pter negligẽtiã ? pter obmiſſionẽ. ¶ Cõtra. lic dicit aug. dñs indulget peccata oblita ſine cõfeſſione:⁊ redu⸗ cit illa ad memoꝛiã. Si indulget ſine ↄfeſſione:nõ tenet᷑ gs ad üloꝝ oↄfeſſionẽ.ſi reducit ad memoꝛiã:ñ ſunt obli⸗ ta. 4 Stem nullus tenet᷑ ad impoſſibile:ſ peccata oblita elapſa ſunt a memoꝛia. ſz talia ↄfiteri ẽ impoſſibile: cum nulla poſſint ↄfiteri niſi qᷓ babent᷑ ĩ memoꝛia Kñſio. ñ tenet᷑ gs ad ofeſſionẽ oblitoꝝ. ꝓut oblita nili ĩ gene⸗ rali.qꝛ ſi h: teneret ad impoſſibile. Si aũt reducunt᷑ ad memoꝛis: tenek. Ad illud qð obijcit. ꝙ nõ patrocinat᷑ negligẽtia ⁊c· dõm q; ꝑ veru ẽ. nec ĩ caſu ꝓpolito patꝛoci nat. lõge em̃ guioꝛẽ pena ſuſtinebit oblitis: qᷓ ſuſtinẽt ꝓ eiſdẽ ſi eẽnt ↄfeſſa ſpaliter. qꝛ ĩ erubeſcẽtia ex ꝑte ↄfitẽ tis dimittit de pena debita er vtute clauiũ? ex ꝑte audi entis et iniũgẽtis prĩam. Ad aliud dðm. ꝙ negligẽtia q̃ fuit cã obliuionis pu niet᷑.⁊. ꝓ omiſſione ↄteſſionis ſilꝛ vel Fuiꝰ puniet ẽᷓ ſi eẽt ꝓfeſſus vt dictũ ẽ.nec tñ ſ. equit᷑ ꝙ tenet ofiteri illa dũ ñ habent᷑ ĩi memoꝛia.4 Ad vltimum qð obijcit ꝙ illa tenet᷑ oẽs ↄfiteri: ꝓ quoꝝ ↄfeſſiõe omiſ⸗ ſa puniet ĩ inferno. dᷣm ꝙ verũ ẽ ſi occurrt memoꝛie aliter non. rticulus ſeptimns Onſequẽter querit᷑. vtrũ ↄfitẽda ſint peccata cõmiſia ꝑ ignorãtiã. ꝗ; ſic: videt᷑ ꝑ ſimile ſum ptũ a cõmiſſis ꝑ infiꝛmitatẽ. c. 4 YRẽ aug. de ofeſl. iõ erat inſanabiliꝰ pctm qð me nõ peccare arbi⸗ troꝛ. pcetm cõmiſſum ex ignoꝛãtia ẽ Suius.qꝛ inſanabi⸗ lius petᷣo cõmiſſo ex certa ſcĩa:̊ ↄfitedũ ẽ. quãto eĩ petm Fuius magis ẽ fitẽdũ. 4 Itez oẽ illud perm ꝓpter qð re⸗ pꝛobat᷑ peccatoꝛ a deo:ẽ ↄfitẽdũ.tale ẽ pcim comiſſum ex ignoꝛãtia: qð patz. qꝛ dẽ.j.coꝝ.xiiij. Ignoꝛãs ignoꝛatuꝛ⸗ ignoꝛari ibi ẽ a xeo repꝛobari. Idẽ videt᷑ ꝑ ambro. dicẽ⸗ tẽ. grauiſſime peccat ignoꝛat le peccaꝛe. ¶ Iẽ Lamech punitꝰfuit diuino iudicio ꝓpt homicidiũ ignoꝛãter com miſſũ. vt Geñ. v. vñ oſtat. ſi inſtituta fuiſſet ↄfeſſio tꝑe ſuo:tenẽt ad ↄfeſſionẽ peti homicidij.¶¶ Itẽ ignoꝛatia eſt malũ.malũ vo addritũ malo nõ diminuit malũ.ſcia autẽ bona ?ẽ: Saddita malo diminuit.gᷓ maiꝰ ẽ peccatũ cõmit tere ignoꝛãter ꝙᷓ ſciẽter. ̊ peccãs ex ignoꝛũtia tenet᷑ ma⸗ 2 ioꝛi emẽde ꝙᷓ peccãs ex ſcia. Si peccãs ex ſcĩa tenet᷑ ad emẽdaã qᷓ fit ↄfeſſione ⁊ ſatiſfactõe ⁊ peccãs ex ignoꝛãtia. ⁊c̃.¶ Itẽ in veteri legi ſm legẽ ſiebat ſatiſfactio ꝓ pctᷣo ꝑ ignoꝛãtiã. vt pʒ Leuit.v.Siłi mõ videt᷑ ꝙ ĩ lege noua tebeat fieri ſatiſfactio ꝓ eodẽ:ſed ſatiſfactio dʒ fie i km arbitriũ ſacerdotis ad qð ncẽ ria ẽ ↄfeſſio.&̊ ⁊c̃. on⸗ tra.nibiẽ ofitẽdũ niſi qð imputat᷑ ad culpa:ſʒ cõmiſſuz ignoꝛãtiã nõ tibi imputat᷑ ad culpã qꝛ ignoꝛas: ̊ ⁊c. Iẽ oĩno inuolũtarie cõmiſſa:nõ ſunt ↄfitẽda: ſimilit videt᷑ ꝙ cõmiſſa ignoꝛãter ñ ſint ↄfitẽda.ĩmo foꝛtioꝛi ra· tõe: cũ ignoꝛãtia ſit inuĩcibilis qnq; volũtas vł bhabitus nũꝙᷓ.cũ nihil inſit in ptate nra.ſic eĩ volutas q̃ ẽ vis ſiue lxxvij. yntus aĩe 2 volũtas q̃ babitꝰ vel actꝰ illius inuĩcibilis eẽ ñ põt. ¶ Iẽ vt babet᷑ ab aug. Si qua nupſerit viro al⸗ teri?mulieꝛis neſciẽs ⁊ ſp neſciat:nũꝙᷓ erit ex H adulteꝛa qð dz intelligi adbibita debita diligetia ad noticiã veri tatis talis.̊ ñ tenet᷑ ↄfiteri ſe cõmiſ iſſe adulteriũ. Cau⸗ ſa aũt huiꝰẽ. qꝛ ꝑ ignoꝛãtiã cõmilſit:ᷣ ⁊c ¶ Rnſio.dðm 7pcta ꝑ ignoꝛãti cõmiſſa ñ ſunt ↄfitẽda.niſi aliq̊ mõ ſtea innotuerit illi ꝗ ea cõmiſit ſe peccaſſe ĩ illoꝝ ꝑpe tratõe.hoc aũt pʒ ex exẽplo aug. ð poſito de muliere que igrãter nupſit viro alteriꝰ. Uñ dico ſine p̃iudicio.ſi ali⸗ qs x ignoꝛũtiã cõmiſit pcim moꝛtale ⁊ ñ adhibita diligẽ tia lufficiẽti: lʒ ex h peccaueꝛit moꝛtali t:dũmõ ſꝑ ꝑſiſtat ĩ irãtia illa ſiue nelciẽtia: nũqᷓ tenebit᷑ ↄfiteri illud ſpe⸗ ciali ↄfeſſione..¶¶ Ad illð qð obijcit᷑ poſt.ꝙᷓ cõmiſſa tene⸗ tur ↄfiteri ꝑ infirmitatẽ et maliciã ⁊c̃. dom ꝙ ñẽ ſile . qꝛ igrtia tollit neceſſitatẽ ſiue debitũ ↄfitẽdi.ſola eĩ cogni ta ſũt ↄfitẽda. nulla eĩ rõ vel ius dictat ignoꝛata vel ne⸗ ſcita inqtũ talia ſpãli ↄfeſſione eẽ ↄfitẽda.expedit tñ cõ⸗ fiteri talia mõ generali. 4 Ad alia qᷓ ſequũtur.doᷣm.ꝙ B5 argumẽtů ñ valet: ̊ perm ẽ ꝑiculoſius illo. vel H petm ẽ maiꝰillo.g̊ magis ↄfitẽdũ:niſi addat᷑ alijs paribo. Du töene eĩ peccatũ ſit piculoſum vel que:ñ obligat ad ↄfi tẽdũ li ſit ꝑ ignoꝛãtiã cõmiſſum:niſi poſiea rcgien cog tũ. qꝛ vt tactũ ẽ: ſolũmõ cognita ſunt ↄfitẽda.. Ao H qð obijcit ꝙ permpqᷣ repꝛobat᷑ pctoꝛ dʒ ↄfiteri. dom ꝙ B ve rũðẽ ſi aliqͥ mõ innotueꝛit alit ñ. ¶ ANo illud qð obr · ꝙ la mech ⁊c. doᷣm ꝙ punitfuit iuſte. qꝛ peccauit ñ adhibita diligẽtia quã debuit ne homicidiũ cõmittẽt. Pꝛe. licʒ i rãter bomicidiũ cõmittẽt: tñ veritas facti ſlatim ſibi in, notuit. ꝓpt qð illð cõfiteꝛi cebnit: ſi peta eẽ ↄfitẽda inſti tutũ fuiſſet. Ad illð qð obijcit . ꝙ ĩ lege veteri fiebat ſa tiſfactio ꝓ pcto ꝑ ignoꝛatiã ĩ genẽ ñ deſcẽdẽdo ad aliqð ſpeciale pctm Cuiorõ fuit. ꝙ exiſtẽtes ſub lege illa maxi me erãt ĩ tenebris ignoꝛãtie: mltiplicit peccabãt ꝑ iß⸗ rãtiã. nec babebãt a lege. vñ poſſent oĩno ſibi cauẽ a pec⸗ cato bui. ñ ſicẽ de exiſtẽtibo ſub lege euãgelij .ĩ qᷓ ita cla⸗ reſcũt q̃ ſũt ncẽria ad ſalutẽ. ꝙ adhibita ſufficiẽti diligẽ⸗ tia oẽs pñt cauẽ ſibi a pcto xꝑ ignoꝛãtiã. Pꝛe. bene ocedo q peccatis ꝑi Srantiã cõmiſſis debeat fieri ſatiſfactio generalis. ſ. vtritõe generali ſatiſfactõe:ſiẽ fiebat ĩ lege boſtiaꝝ oblatõe. dʒ eĩ penitẽs timẽ ne peccauerit ꝑ igꝛã tiã. ⁊ de bmõi cõmiſſis dolẽ. ſi qᷓ ſint ꝓfiteri. Pꝛe. i lege offerebat p peĩo ꝑ ignorãtiã cõmiſſo.qñ inotuit ꝙ erat im. Elñ Leuit. v. Aia ꝗᷓ peccauerit ꝑ ignoꝛãtiaʒ ⁊ pcii — rea intellexerit iniꝗtatẽ ſuã ⁊c. Et ſiłr tenet᷑ penitẽs mo dernis tꝑi ita ꝑi bo cognita ꝑ ignoꝛãtiã cöfiteri. rticnius octaunus Onſeqnt᷑ q̃rit᷑ vtꝝ ↄfitẽde ſint radices pcłoꝝ ſez igrãtia ĩfirmitas. malicia. ſic:vr . greg · L etm tribo modis cõmittit. Qam aut igꝛãtia Jur ffir mitate aut ſtudio ꝑpetrat. ãuiꝰqdeʒz ĩfirmitate ᷓ igꝛãtia:b młtoãuiꝰſtudio ꝙᷓ infirmitate peccat᷑ecce ꝙ ym radices petoꝝ diſtiguit᷑ qᷓntitas pcti maioꝛ⸗ minoꝛ. Si igẽ q faciũt aꝰ auginẽtũ 2 dimiutõez pcti ſũt ↄfitẽda ac̃.¶ R ofeſ ſio ifirmitatis ⁊ igrãtie ꝓuocãt dinã miſeri⸗ coꝛdiã. vñ dð.ↄfitẽdo pctm ſuũ dixit. Miſerere mei dñe qm ifirmſũů Et apls.j. thĩo. j Aldiſcðiaʒ dñi ↄſecutꝰſũ icrãs feci · ſi qᷣn cõfeſio vᷣinã miſcdiaʒ excitat ſũt cõ fitẽda:& ⁊c. ¶ It hõ recoãſcẽdo ſuã i Srãtiã ifirmitatẽ a maliciã hũiliat ſe:bſ quãto ↄfeſſio ẽ huilioꝛ tato deo ac ceptioꝛ:g vẽ ꝙ bec ſint cõfitẽda · õtra.ĩ ꝓgreſſu pcti ineſſe pᷣmo erũpũt pᷣmi mot. ſecudo delectatis. tcio ↄſen ſus.⁊ tũc ẽ cõſũmatũ pctmĩ celectatõe ſi fuerit vicioſa: ß motñ ſũt necrio cõfitẽdi ſi ñ cõſequat᷑ delectatõ.Cum igit᷑ radices magis differ̃t a peto qᷓ motꝰ: minꝰ cõfitende ſut ᷓ motꝰ igr ꝛc ¶ Ad Hᷣ dom· ꝙ radices ñ ſunt ↄfitẽ⸗ te nili quatenꝰſũt volũtarie.vt qn ẽ ignoꝛãtia affectata. vłqñ ĩfirmitas cõplacet vt er his habeat᷑ licẽtia qdã pec cãdi.ſic alig nolũt ue ad mões ne ruocẽt a volũtate pec cãdi ꝑ maĩſeſtatõʒ pẽti ⁊ pene õbite eið.ſiłẽ placʒ aliqbo cõſulit eis nõ debẽt ↄtinere pf aliquẽ defectũ coꝛrn ptois natalis.ꝛ ſic ĩfirmitas et ignoꝛãtia qͥdãmõ ſũt vo⸗ lutarie. vñ q̊ ad hſit ũt volũtarie ſũt ↄfitẽde. Ignoꝛãtia em ꝓutẽ ſimplicit᷑ pena ĩflicta ꝓ oꝛigiali.licz ſit qñʒ ra dir ſiue oꝛigo pcti:nõ ẽ ↄfitẽda.neq; imiꝛmitas neq; mali cia. ſcʒ ꝓut ifirmitas dic ĩ habilitatẽ ad bonũ malicia ꝓnitatẽ ad malũ.hec ̊ inqnãtũ ſũt talia nullo mõ volũ⸗ taria nõ ſũt ↄfitẽdo:qꝛ hec cõfeſſio magis excuſaret pec- catoꝛẽ ꝙᷓ accuſaẽt. Pꝛet.recoꝛdatio iſtoꝝ inquãtũ ſũt pe ne ſimplicit. ĩ ↄfeſſõe pcti qd mõ infũdit pct᷑z ĩ ill cui⸗ iuſticia inflicta ſi ũt.¶ Ad illud qð obijcit. Fuiꝰ peccat ꝗ beccat ex ifirmitate qᷓ ꝗ ex ignoꝛãtia ⁊c̃.ddðim ꝙ h ẽ.qꝛ faciliꝰ pt᷑ caueri a pcto ĩfirmitatis qᷓ igꝛantie.qð eĩ igno rat᷑ eẽ petʒz nõ cauet᷑.grauiꝰ aũt peccat ex ſtudio qᷓ qer ĩ⸗ firmitate.qꝛ pctm ex ſtudio ẽ ex certa malicia.vn nõ ex/ cuſat᷑ ex ignoꝛãtia:qꝛ certitud iĩeʒ hʒ.nec ex ĩfirmitate:qꝛ oĩno ẽ volũtaria. Eſt em ex malicia volũtatis qᷓ culpa ẽ. nõ er malicia nate coꝛrupte q̃ pena ẽ.ſtudiuʒ aũt pcti.i. qũ aligꝗs ſtudioſe peccat ꝑẽ ↄfitẽdũ.qꝛ hec ↄfeſſio nõ ex⸗ cuſat pᷣ accuſat ↄlitẽtẽ et illũ ſolũ.¶ Ao H qð obr̃/ꝙ radi ces faciũt ad augmẽtũ pet᷑i ⁊c.doᷣm ꝓẽ log de quatitate pcti abſolute:2 i com ꝑatõe.qd aũt gꝛauat pctz abſolute cõſt ideratũ.i. gen⸗ pcti ẽ ↄfitẽqũ.ſiẽ ĩ ↄfeſſiõe foꝛnicatõis ꝗ aggꝛauat pctm foꝛnicatõis ſũt ↄfitẽda.Sʒ cũ dicit᷑ gꝛa ui peccat᷑ 2 ifirmitate ⁊c mnotat᷑ gauitas com ꝑatiue.no tat᷑ em ſm comꝑatõʒ vniꝰ generis pct᷑i ad alið genꝰ pct᷑i Ao aliud qð obijcit᷑.ꝙ ignoꝛãtia ⁊ ifirmitas diuinaz ercitãt miſericoꝛdiã. doᷣm ꝙ H verũ ẽ. qꝛ cinꝰ miſeret᷑ iltł beccat ex ignoꝛãtia et ĩfirmitate:qᷓ; q ex certa malicia 2 ſtudio.̊ nõ oĩa ꝗ excitat dĩnã miſericoꝛdiã ꝑ ſe debẽt ex pꝛimi ĩ cõfeſſiõe:nec etiã qcũʒ mõ ꝓlata excitãt dĩnã mi ſericoꝛdiã/ qð pʒ. opa de genere bonoꝝ excitãt dinã miſe ricoꝛdiã.nõ tñ debẽt dici ĩ ꝓꝛia ↄfeſſiõe.ſicut dixit ille pbariſeꝰ. Gr̃as ago tibi dne. qꝛ nõ ſũ ſiẽ ceteri hoĩes ⁊c uẽc̃. xviij. Infiꝛmitas igit ignoꝛãtia nõ ſũt ofitẽda licʒ excitat dinã clemẽtiã:qꝛ ercuſant ipʒʒ penitẽtẽ ⁊ tollunt cam erubeſcẽtie. Ad illd qo obijcit. ꝙ hõ recognoſcẽs ſuã ignoꝛãtiã ⁊ ĩfirmitatẽ huiliat ſe ⁊c.dðvᷣm ꝙ recogno ſcere ſe ignoꝛãtẽ et ĩfirmũ ẽ huiliare ſe:ſ̊ nõ ĩ caſu Poſi⸗ to.qꝛ recognitio ſue ignoꝛãtie ⁊ ĩfirmitatis inquãtũ ſũt oꝛigo ſiue cã pcti.cõfeſtim ? excuſatõ q̃dã.vñ magis ex/ tollit ſe ĩ h̊ cau qᷓ builiet. Humiliatõ at aecepta deo ĩ cõ feſſiõe ẽ in accuſa tõe ꝓpꝛia et plena detectõe pcti ſine ali qua excuſatõe.ps.iꝛ? declines coꝛ meũ ? verba malicie ad excuſandag excuſationes ĩ peccatis. rticulus nonus nſequẽter querit᷑. Atꝝ tẽptatões ſint ↄfitẽ e.· ꝙ ſic: videt᷑. qꝛ młtograuiꝰpeccat ꝗ mimo notu expoit ſe pcto qᷓ ꝗ violẽter ipulſus. Si ut ↄfitẽda qᷓ opant᷑ ad augmẽtũ et diminutõʒ pcfi Hoc aũt faciũt tẽptatões: tẽptatões ſũt ↄfitẽde.⸗ IStez Yac.j. vnuſgſqʒ tẽptat᷑a cõcupia ſua abſtractꝰ z illectꝰ. HBlo.tẽptat᷑ a ſemeipo.tẽptatoes igit᷑ ſũt a nobiſmetip̃is noꝛte peti iĩducũt. Si mala q; a nobis ſũt marie ſunt pfitẽda: tẽptatões ſũt ↄfitẽde. Cõtra. nihil ẽ ↄfitẽdũ niſi gen peki aut circũſtãtia.ſᷣ tẽptatõ ñ ẽ genꝰpcti.hᷣ cõ ſtat: ne qcircũſtatia:iCircũſtãtia em̃ adiacet peto.qð at ancedit aliud inquãtũ hmõi nõ adiacet illi.cũ igit᷑ tẽpta tio añcedat pctm:ñ adiacet pctᷣo. IJItẽ oꝓfiteri ſe peccaſſe ex feptatõe tñ ex cau vel ignoꝛãtia vł ifirmitate ? magio excuſaẽ ſe qᷓ accuſare.ſᷣ excuſatõ pctoꝝ ẽ magnuʒ viciũ. vñ ſuꝑ illud ps.Oſtiũ circũſtãtie labijs meis.dr.et hoc oſtiũ pone: vt nõ excuſem petm meũ qð ſũmũ viciũ dñat᷑ ĩ hoĩe¶ Kñſio.ſup ill pb. Ab occultis meis müuda me BGlo. occulta mala fũt q pcedũt a ꝛia volũtate:aliena q ab aliena vt a volũtate dyaboli. dom igr ꝙ tẽptatões nõ ſüt ofitẽde niſi qtenꝰ ſũt aliqͥ mõ volũtarie.vñ qñ ge poĩt ſe volũtarie tẽptatõibo. vt faciũt q vadũut ad ſpe⸗ ctacula vt videãtimulieres de gꝗbo poſtea tẽptãt᷑.ↄtra qᷣs ob. xxxj. pepigi fedꝰ cũ ocłis meis vt ne cogitarẽ ga de cum ſtatie od virgine. vel cñ mime reſiſtit᷑ vel luctat᷑ Z tẽptatõʒ que ex hoc rolũtaria interpᷣtat᷑.vł q ſine oĩ teptatõe exponit ſe pcto.ſi hmõi expoſitio aliqͥ mõ dicẽda ẽ ienrocie e qᷣ al⸗ ſumẽda ẽ pnĩa.ĩmo ſũt q nõ ſolũ nõ vincũt᷑: ſᷣ vlt᷑ ſe pctᷣo offerũt. nec expectãt tẽptatõʒ:ſᷣ pueniũt volũtatẽ.no igẽ ſũt tẽptatõnes ꝑ ſe ofitẽde ſᷣ ꝑ accidẽs.ſcʒ ſᷣm ꝙ aliqͥ mõ ſũt volũtarie modis ſi upᷣdictis vel ſiꝗ ſunt alij. ¶ Ex bio pza rñſio ad obiecta.qꝛ cũ dicit᷑ ꝙ ↄfitede ſũt:qꝛ ex illis ẽ augmẽtũ vel diminutio pcti.dᷣm ꝙ h̊ noẽ niſi qꝛ minoꝛ vel maioꝛẽ lucta.vel qꝛ volũtaria ẽ expoſitio tẽptatõꝛ vł qꝛ pᷣneĩt᷑ volũtas nec expectat᷑ tẽpta tõ.¶ Ad illð qð obr̃. q; hõ tẽptat᷑ a ſemetipᷣo ⁊c.dðᷣm ꝙ a ſemetipᷣo pt᷑ eẽ duo⸗ bo modis.vela coꝛruptõe ꝓpꝛia vel aliũde ↄtracta:⁊ in⸗ quãtũ ſũt h̊ mõ a ſe:nõ ſũt ↄfitẽde qꝛ hmõi ↄfeſſio excuſa ret et nõ accuſaẽt. vel ſi gs iponẽt pctʒ ſuũ iſirmati ꝓpꝛie vela ꝓpꝛia volũtate aliq mõ vt tactũ ẽ.⸗ inquãtũ ſunt h̊ͥ mõ a lemetipo ſũt ofitẽde:q;ꝛ hec ↄſeſſio ñ excuſat ſ̊ accu ſat. ¶ Ad h qð obr. ꝙ tẽptatio nõ ẽ genꝰ peti nec circum ſtãtia ⁊c.dᷣm ꝙ ĩmo ꝓut noĩe extenſo ſumit᷑ circũſtãtia vñ vbi nũerãt᷑ circũſtatie ↄfitẽde de pnĩa diſ.v.nũeratur p̃uentꝰ tẽptatõi ſiue volũtaria oblatio ad pctʒ ⁊ lucta ſi ue reſiſſẽtia tẽptatõi.¶¶ Ad h̊ qð ohijcit.ꝙ tẽptatões non adiacẽt pcto ſ̊ añcedũt.dᷣm ꝙ circũſtãtie ñ ſolũ ſequũt᷑ actũ pcti vel ↄcomitãt᷑ ̊ añcedũt.⁊ H ipoꝛtat hͥ vocabulũ circũſtãtia qð dicit᷑ a circũſtãdo.et q̃ pcedũt⸗ ocomitãt᷑ actũ peti et ſequũt᷑ circũſtãtie dici pñt a ſunt ↄfitẽde.vñ ys.xiiij. Perd babilonie nomẽ ⁊ reliquias 2 ꝓgeniẽ et germẽ.babilon cõfuſio pct̃i ducẽs ad ignomiã Ecẽ.iij. q̃ debet deſtrui oĩno.ita ꝙ nomẽ nõ relinq̃t.i.noticia ali qua.vñ et reliquie debẽt deſirui.i.circũſtãtie ſeqntes ꝓ genies.i.pᷣcedẽtes et ip̃ʒ germẽ.i ip̃i act pcki cũ circũſtã tijs qbo defoꝛmat᷑ et germĩat ĩ culpã.4¶. Ad H qð obicit piteri ſe peccaſſe ex tali tẽptatõe ẽ excuſare pctm ſuũ patet reſpõſio. , embꝛum tercium BHnſequẽter qrit᷑.vtꝝ ↄfitẽde ſint circũſtã⸗ tie. Et pꝛĩo ꝗrit᷑ ĩ geneꝛali.vtꝝ ſint ↄfitẽde circũſtatie.Secũdo q̃ ſint ↄfitẽde. Tercio qbo ſint ↄfitẽde.Quarto de comꝑatõe cir⸗ genus peccati. ticulus pꝛimus Irca pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑. In canõe pᷣcipit᷑ ↄfite ri diſcreto ſacerdoti. vñ de pñia diſ.vj. Qui ult ↄfiteri pcta vt ĩueniat geaz: qᷓrat ſaceꝛdo te ciẽtẽ ſoluẽ ⁊ ligare.ne cũ negligẽs circa ſe extiterit:ne gligat ab illo ꝗ eu miſericoꝛd it monet et petit:ne ãbo in foueã cadãt ſᷣ niſi eẽnt ciꝛcũſtãtie ↄfitẽde cũ eq̃lis pfatis ſit ſacerdos ſimplex 2 lr̃atus:et eq̃lis vᷣtutis ſint claues iſtiꝰ et illiꝰ:nulla eẽt vtilitas magis ↄfitendi iſti ꝗᷓ illi. It ſciĩa ĩfoꝛmat iudiciũ.vñ nõ pt᷑ eẽ ↄueniẽs iudiciũ de quãtitate pct᷑i niſi pueniat cognitio eax q faciũt ad ima ginẽ pcti.ſcʒ circũſtãtiaꝝ.cognitio hoꝝ ñ pt eẽ ſine ↄfel⸗ lione. igr ⁊c. ¶ Itẽ qdã circũſſãtie auget petʒ qdã dimi⸗ nuũt.¶ Ad h̊ igr vtſciat ſacerdos recte iudicaẽ ⁊ ſine er roꝛe d quãtitate pcri opoꝛtz ꝙ ſciat circũſtãtias.hoc at̃ nõ pt eẽ niſi penitẽs ↄfiteat᷑ illas.¶ Itẽ in lege moyſi eo mõ qͥ ↄfitebãt᷑ ꝑ oblatões ↄfitebãt᷑ circũſiantias pctoꝝ. vñ leuit. v. Nia q peccauerit ꝑ ignoꝛãtiã feceritq; vnũ ex his q̃ ĩ lege ꝓhibẽt᷑ et pcti rea ĩtellexerit iniqtatẽ ſuã.of⸗ ferat arieteʒ imaculatũ.ecce ꝙ ex oblatõe ꝑpẽdebãt᷑ cir⸗ cuũſtãtie pctoꝝ. multofoꝛtiꝰ 1 i tꝑe euãgelij qdð maioꝛem huĩliatõʒ p̃cipit et ꝑfectioꝛẽ ſũt ↄfitẽde.¶ Itẽ int alia eſt 2feſſio nccia ꝓpt᷑ duo.ſcʒ erubeſcẽtiã ex ꝑte ↄfitẽtis:⁊ iu diciũ diſcꝛetũ ex ꝑte ſaceꝛdotis.ᷣ ↄfeſſio circũſtãtiaꝝ plꝰ opꝑat᷑ ad vtrũq; pdictoꝝ qᷓ cõfeſſio generis pcti. igit ⁊c̃. Itẽ qñʒ magis aggrauat circũſtãtia qᷓ ipʒ genꝰ pcti vt ſi gs in ↄtemptũ coꝛꝑis xp̃i hr̃et coꝛpꝰ xpᷣi ĩ oꝛe vel maũ: dũ aliqð pctm carnis ↄmittit.igit genꝰ pcti ẽ ↄfitẽdũ et circũſtaãtia magis vt videt᷑. ¶ Itẽ oẽ illud ꝓ qͥ puniẽdꝰẽ reeõ — — — —– — — — = 22 —— liſe i ite i ¶ Mueſtio peccatoꝛ ꝑpetualiter ẽ cõfitẽdũ ſea acerdoti I ꝑ circũſtanti as pcti puniẽt dam nati ꝑpetualit:g ⁊c. ¶ Ite ad hoc ꝙ opꝰ ſit meritoꝛiũ nõ ſufficit tm̃ genꝰ oꝑis ßᷣ etia modus. Silr ĩ ↄfeſſiõe ad hᷣ ꝙ ſit meritoꝛia nõ ſufficit actꝰ ofiten di. reqrit᷑ modꝰ. et ille marie g ẽ neceſſariꝰ 7 cõfitẽti et cõfeſſionẽ audiẽti ſcʒ maife ſtatõ circũſtãtiaꝝ. Stez lex euãgelij addit ad legẽ nate legẽ ſcriptã. b ĩ illis pfitebãt enꝰ peki: et ĩ lege euãgelij tenet cofiteri circũſtantias: cũ nulliꝰ alteriꝰ poſſet fieri additio. It Adath. iij. Fa cite dignos fructꝰ pnĩe H ẽ ſᷣm quãtitatẽ.ſ. iẽ dicit gl · ma ioꝛis peti maioꝛ pnĩa faciẽda ẽ. ⁊ ita ſacerdos maio ri pctᷣo dʒ iniũgere maioꝛẽ pniaʒ et ꝓ mioꝛe mĩoꝛẽ.⁊ ita tenet᷑ ingrẽ de circũſtatijs ageuãtib) peim et diminuen to et cõfitẽs tenet᷑ cõfiteri illas. 4 Itẽ medicꝰcoꝛꝑalis bʒ cõſiderare nõ ſolũ genꝰmoꝛbi coꝛꝑalis ſᷣ circũſlatias.mł tofoꝛtiꝰ medicꝰ ſpualis.hoc aũt nõ pt᷑ eẽ niſi eas cogno⸗ ſcat ꝑ ↄfeſſionẽ.¶ ꝛet magis dz artare pctoꝛẽ volũtas vt curet᷑ ᷓ medicũ.ſᷣ medicꝰ.i.ſacerdos bʒ ſcire de circũ ſtãtijs vt lufficiẽte poſſit: & młtofoꝛti et i piꝰ egri eſt illas onñdere. Cõtra. ern. q ꝓpf caritatẽ inſlitu tũ ẽ ↄtra caritatẽ obſᷣuari nõ dz . qð fit ĩ ſcãdalũ ꝓximi fit ↄtra caritatẽ:igr cũ ofeſſio ſit t caritatẽ inſtituta: nõ dz fieri ĩ ſcãdalũ ꝓximi.ſᷣ ex oꝓfeſſiõe circũ ſtãtia ⁊ oꝛi tur ſcãdalũ ĩ multis caſibo.ver bigr̃a Aligs intficit fꝛeʒ ſcʒ ꝗ erat frater ſacer dotis ex alia ꝑte. v. ꝙ iſte hoĩcida nõ teneat ↄfiteri niſi ſimplex hoĩcidiũ.⁊ ꝙ nõ debeat cõ fiteri de ciꝛcũſtãtia fr̃nitatis ne ſcãdalizet ſacerdotẽ ⁊ ꝓ: uocet eũ ad intficiendũ ſe. Sitis caſus ẽ ſi cõfitẽs cog⸗ uit neptẽ ſuã q̃ ẽ filia ſaceꝛdotis.ĩ bis caſibo vidẽ ꝙ nõ te neat᷑ ofiteri circũſtãtid oſãguĩtatis: ne ſcãdaliʒet ſacer⸗ dotẽ. Sibis ẽ caſus ſi ſacerdos ẽ lubꝛicꝰ ꝛ ꝓuocet᷑ ad lu xuriã audiẽdo circũſtãtias.Siłis caſꝰ ẽ ſi ſacerdos ſit ſolitꝰ reuelaẽ ↄfeſſiões. ¶ Itẽ ſi ↄfeſſio circũſtantiaꝝ eſſet omittẽda h̊ marie eẽt ꝓpf̃ ſcãdalũ.ſᷣ vidr nõ ꝓpt ſcan dalũ qꝛ qñ magis ſcãdaliʒat factũ qᷓ circũſtãtiã: nõ ẽ di mittẽda ↄfeſſio ꝓpt facti ſcãdalũ.cũ cõfeſſio facti ſit ð ve ritate vite. ̊ 1c· ¶¶ Itẽ ſcãdalũ ? dictũ vel factũ miꝰ rectũ bens alijs occaſionẽ ruine. ad ſcãdalũ igẽ duo regrũt᷑ cz ꝙ lit dictũ vel factũ mĩiꝰ rectũ:et ꝙ pᷣbeat occaſioneʒ ruine.ßᷣ ofiteri pcĩʒz ſuũ et circũſtãtias agauãtes perim nõ ẽ factũ vel dictü miorectũ igit᷑ nõ ẽ ſcãdalũ nec ꝑs ſcã dali. ¶ Itẽ ſi papa coduiſſet aliquã.nõ vr ꝓ debẽt ofitẽi ſe fuiſſe cognitã a papa:q; leuit.xviij.dicit. turpitudĩeʒ pꝛis tui nõ diſcooꝑies.ibi glo. qlqs turpitudinẽſi pũaliũ carnaliũue cognitoꝛ reuelat:totiꝰ legis trãſgreſſoꝛ ?. in caritatẽ em peccat q plemtudo legis ẽ Ro. xiij. Yẽ ĩ dar guit᷑ cham qꝛ pr̃is verẽda nndata nunciauit fribo ſuis. fratres ſui.ſcʒ ſem et iafeth cõmẽdãt᷑.qꝛ pallio in hũeris ĩpoſito verẽda pꝛis operueꝛũt Geñ. ix. vt pʒ er bñdictõi bus ſequẽtibo.pris at verẽda nuda fribo nũciaẽ:ẽ pctm pꝛẽis ſpũalis alijs reuelaẽ. nudata cooꝑire:ẽ pct᷑ʒ eiꝰ oc⸗ cultaẽ. Vñ greg. Quid ẽ ꝙ filij veꝛẽda pꝛis ſuꝑiectis pal lijs doꝛſo auerſi veniẽdo oꝑueꝛũt:niſi ꝙ boĩs ſubditis pᷣ⸗ poſitoꝝ ſuoꝝ ſic mala diſplicẽt. vt alijs nota occultent. Ex qͥ videt ꝓ nullꝰ tenet᷑ pctʒ pꝛis reuelaẽ. ¶ Pꝛet. cir⸗ cũſtatie nõ ſũt de eẽ peti vt vꝛ. p qi eỹ exñtes. vñ circũſtã tia dẽ a circũ et ſtãdo. Iʒ igit᷑ pctʒz ſit ↄfitẽdũ.ñ vr ꝙ ccũ⸗ ſatie ſint ↄfitẽde.¶ Itẽ gra oppoĩt pcto.nec opoꝛiʒ geaz ꝓoꝛtõnari pcto. qꝛ mĩma gra gtũ ſcʒ faciẽs: ſufficit ad erpellẽdũ pctvʒ quãtũcũʒ ſit Fue. quãtũcůq; igit agẽuet petʒ circũſtãt ijjs perxñte dtritõe ſufficit ↄfiteri ipʒ genus pcti.¶ Itẽ nõ ẽ ncce ↄfiteri circũſtãtias niſi vt ſciat᷑ ma⸗ gnitudo pcti. Sʒ vt dic aug· q̃ntitas 7 magtudo pct᷑i tm̃ ẽ dĩni indicij:igit᷑ nõ ẽ hũani.igẽ nõẽ ncce ↄfiteri pet᷑ʒ vt ſciat eiꝰ magnitudo cũ nõ poſſit ab hoĩe ſciri.⸗ Itẽ trãſ lato pꝛĩcipali trãſſfert illð qðẽ ãnexũ.vñ heb. vij. Tranſ lato ſacerdote ncce ẽ vt et legis trãſlatõ ſiat. cũ igit petʒ ſit pꝛĩcipale circũſtantie vo qi adiacẽtia.traſlato pcto ꝑ ↄtritõʒ et ſatiſſactõʒ trãſferẽt circũſtãtie.igẽ nõ ẽ ncce ↄfiteri circũſtãtias.⸗ Itẽ circũſlãtie nõ augẽt quãtitatẽ culpe.qdð videt᷑ ꝑ boc ·ꝙ ĩ boĩs circũſtãtie nõ augẽt quã⸗ l lrxviij. titatẽ meriti:ſed quãtitas radicis.i.caritas qua cõuerti tur hõ ĩ deũ.pori rõe cũ pcĩz ſit auerſio a ceo:quantitas peti exiſtit ex libidĩe coꝛdis ñ ex circũſtãtijo exterioꝛibo. Itẽ ↄfiteri circũſtãtias ſ inglares cũ ſint infinite ẽ ĩpoſ ſibile. ̊ nullꝰ tenet᷑ ad ĩpoſſibile. 7c. 4 Ytez ſi tenemur ad ↄfeſſionẽ circũſiãtia vbi pcipit᷑ ꝙ oẽs fideles =. ſiẽ ad ofeſſiõʒ generis peti. qᷓꝛe ↄfiteãt᷑ nõ pᷣcipit ꝙꝙ ofiteãt cir⸗ cũſtãtie. ¶ Itẽ nec alicubi ĩ ſcriptura pr̃ pᷣceptũ de illoꝝ pfeſſiõe vt vidr. ¶R niio. ad pdicta. ꝙ ſic hẽt in qdã gl. ſuꝑ illð leuit.v.iuxta mẽſurã pcti et eſtiatõʒ offerent. vt ꝓ q̃litate et q̃ntitate culpe mẽlurẽt᷑ flagella pnĩe:. et den. xxv. ꝓ mẽſura pcti erit ⁊ plagaꝝ modꝰ. ꝗpt᷑ h̊ ad h̊ ꝙ pe ne ſiue pnĩe mõ debito iniũgãt᷑ opoꝛtʒ ꝙ ſciat᷑ q̃litas cul * — paꝝ. Hoc at᷑ nõ pĩ fieri niſiſciãt᷑ circũſtãtie ꝓpt qð ncce ad h̊ ꝙ penas ſiue pnĩias iniũgãt debitas ſaceꝛdotes ꝙ ſciãt circũſtatias. Pꝛet.qꝛ pctoꝛ nõ erubuit efficacit di⸗ ninã pñti ĩ peccãdo:dʒ erubeſcẽ pcim ſuũ penitẽdo qð marie acci dit ĩ ↄfeſſiõe c ſũt ꝑſone.q̃dã negocij et ircũſtãtia . Circũſtãtie at᷑ qdaʒ tinẽt ĩ H vſu. Quis gd vbi quo tiẽs ꝑ qð cur qũo qñ. He at circũſiãtie pleniꝰ expᷣmũt᷑ ð pe. dil. v. vbi dẽ. cõſideret q̃litatẽ crimĩis ĩ loco.ĩ tꝑe.ĩ pſe uerãtia.ĩ varietate pſone. et qli hec fecẽit tẽptatõe ⁊ ipiꝰ vicij multiplici excuſatõe.opoꝛtʒ em̃ penitẽtẽ foꝛnicãtezʒ Fm excelletiã ſui ſtatꝰ aut officij: aut vᷣm modũ meretri⸗ cis et ĩ mõ oꝑis.et q̃lit turpitudiez ꝑegit ſi ĩ loco ſacro aut cni debuit excellẽtiã fidei vt ſũt domꝰ dĩnoꝝ ⁊ alioꝝ multox. ſi in tꝑe oꝛoi⸗ tꝑa ieiunij.ↄſideret quã ſtituto vt ſüt feſtiuitates ſctoꝝ et tuz pſeuerauerit: doleat ꝙ ꝑſe uerãter peccauit. quãta victꝰ fuit ĩpuãtõe.ſ. utgꝗ ñ ſolũ ñ vicũt᷑:pᷣ ſe vltro pct᷑o offerũt.nec eypectãt ad tẽptatoeʒ ꝑtractãt ſecũ qmktiplici actõe vi⸗ H pᷣueniũt volũtatẽ:et cij delectabilit peccane rĩt.oĩs iſta vari etas ↄfitẽda ẽ et deflẽda. vt cũ ↄgnouerit ꝙ pct᷑ʒ ẽ multũ. et cito ĩueniat de um ꝓpiciũ. ¶¶ Ad h qð ritatẽ obſᷣuari nõ dʒ ⁊c obꝛ. qð ꝓpt caritatẽ ĩſtitutũ ẽ ð ca dom ꝙ caſibo dz penitẽs pete licẽtiã a ſacerdote ꝓpꝛio ↄfitẽdi alij ſacdoti peta ülla cuz ₰ ſuis ccũſiãtijs.ſi vᷣo ñ vult daẽ licẽtiã: ↄfiteat᷑ genẽa pec⸗ — catoꝝ taceat circũſtatias Iyt ſcãdalũ. Alij vo ſacdoti diſcreto ↄſiteat᷑ eaſdẽ q̃i ↄſulẽdo ipʒ ð maioꝛitate pnie qᷓ ĩiũgẽda ẽ ꝓ ill circũſtatijs. vł adeat ſuꝑioꝛẽ. ſcʒ pnĩariũ epi vl ißʒ epᷣm cui ↄfiteatur vkł alij obteta licẽtia ab ipo. magis ſcãdaliʒat factũ qᷓᷓ ciꝛcũſtã tia. dᷣm ꝙ ſiẽ dictu ẽ ð ↄkeſſiõe circũſtatia · ꝙ qñ vehe mẽs ẽ pᷣſũptõ ð ſcãdalo ſacdotis ꝙ ð licẽtia ſua dz alij cõ fiteri. Si at᷑ ñ pt obtinẽ licẽtiã: adeat ſuꝑioꝛẽ.ſic dictũ ẽ. Pret. ñ ẽ ſile ð ofeſſiõe peti ⁊ ciꝛcũſtãtiaꝝ.qꝛ ↄfeſſio pcti E de vitate vite ꝙ ñ dz omitti ꝓpt ſcãdalũ. AVd aliud qð obt. ꝙ ſcãdalũ ẽ factũ vł dictu mio rectu ⁊c. doõm ꝙ ñ ſo Tlo h̊ qð obr ꝙ qñʒ lũmõ vitãdũ ẽ ſcãdalũ actm̃.ſᷣ paſſiuũ ĩfirmoꝝ. vñ leuit. xix. Mõ maledices ſurdo nec coꝛã ceco pones offẽdicłm Hlo.coꝛã ceco offẽdiculũ ponẽ:eſt diſcretã qdẽ rem agẽ ß ei g lumẽ diſcretõis nõ hʒ ſcãdali occaſionem pbere.j. coꝝ.viij. Si eſca ſcãdaliʒat frẽm meũ nõ mãducabo car nes ne frẽʒ meũ ſcãdaliʒẽ. Aarci.ix. Quiſꝗs ſcãdaliʒa uerit vnũ de pulillis ill ⁊c · ibi glo. ĩ bono tꝑe aliqñ cauẽ dũ ẽ ſcãdalũ ꝓximi aliqñ ꝓ nibilo bñdũ ĩquãtũ poſſũꝰ ſñ pcto vitaẽ ꝓxioꝝ ſcãdalũ debẽꝰ. Si vdo ð vitate ſcãda lũ ſumit᷑:vtiliꝰ naſci ꝑmittit᷑ ꝙᷓ vitas liq̃t.vñ vᷣſꝰ. Scã⸗ dala ñ vitãt doctoꝛ iudex bõ vita. Ylla notificatõ ſcãda⸗ lũ ẽ factũ vł dictũ ⁊c̃.ẽ ſcãdali actiui.4 Ad illð qð obr de ↄgnita a papa.dðm ſ̃ ſb dria dicẽdo ↄgnita Vbł ſic aliqͥ mõ ñ detegẽ ſñ p̃iudicõ.ꝙ ñ dz expᷣſſe hH ↄfitẽi ſũ a qᷣdã de maioꝛibo p̃latis mði poſſʒ eẽ pᷣ ũptõ boĩtatis ſctitatis ꝑſõe cui debẽt ofiteꝛi ĩ illo cãu n eẽt ei timdũ cũ viꝛi magne ꝑfectõiſ ppatiũt ☚ petoꝛibo ⁊ ñ ſcãdaliʒãt᷑ ð pctis.⁊ q̃ntomagis enoꝛmia ſt tãtomagis opatiũt᷑.ij · coꝝ · xj. Quis ĩifirmat᷑ ego ñ ifiꝛ moꝛ. ꝗs lcãdaliʒat᷑ et ego ñ vꝛoꝛ. 4 Ad alið qð obr. ꝙ cir cũſlãtie ñ ſũt ð tẽ pcti · qꝛ ſũt er ⁊c᷑.dõᷣm ꝙ ſic ĩ actu meꝛi toꝛio q̃daʒ ſũt de ſba ac lute kůᷣ de ipo inquãtũ eſt to abſolute. qᷓdam nõ de ſba abſo oꝛdiatꝰ in finẽ. Similit de actu do certã ꝑſonã. Eſtio tñ ꝙ tanta peccati q̃dã ſũt de ſubſtãtia deoꝛdinati actꝰ:q̃dã ſunt de ip̃o vt ẽ tm̃ xoꝛdiatꝰ.Licʒ igit᷑ circũſtãtie nõ ſint de ſub⸗ ſtãtia actꝰ:ſũt tñ de ipo vt ẽ deoꝛdiatꝰ.vñ licʒ nõ ſint ð eẽ pet᷑i vt ẽ pccẽm:ſũt tñ de eẽ ipiꝰ vt ẽ cau ſatũ.vñ veriꝰſunt eẽ pcti inquãtũ ẽ ꝙ̃tũ q; inquãtũ ẽ.q¶ Ad illud qð obr ꝙ gra oppoĩt᷑ pcto ⁊c.dicẽdũ ꝙ licʒ gr̃a tollat᷑ culpa vt ẽ ctpa:nihilominꝰ ad huc reſtat emẽda faciẽda deo ⁊ eccle ſie.vñ nõ ẽ plena recõciliatio ex infuſiõe gre:ſ ad hoc ꝙ ſit plena reꝗrit᷑ cõfeſſio et ſatiſfactio iniũcta a ſacerdote Fm quãtitatẽ culpe. ꝓpt᷑ qdð regrit᷑ ofeſſio circũſtantiaꝝ. Ao h̊ qð dic aug. qꝛ magnitudo pcti tm̃ eſt dĩni iudicij ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ h̊ verũ ẽ pᷣciſe loq̃ndo.⁊ ſi iudiciũ ẽ illiꝰ cꝰ eſt auẽtas:nihilominꝰ miſterialit ẽ ip̃iꝰpᷣlati.diſcretus em̃ pᷣlatꝰ m ſciaʒ ſibi datã a dno ⁊ vnctionẽ quãtũ ncce eſt penitẽti iudicat de quãtitate pct᷑i illiꝰ.et iuxta quãti⸗ tatẽ diſcretã iniũgit pniaʒ.¶ Ad h̊ qd obr.ꝙ t᷑nſlato pꝛĩ cipali trãſfert᷑ ⁊ illnd qð cẽ adiacẽs ⁊c.ddᷣm ſiẽ tactũ ẽ. ꝙ circũſtãtie licʒ ſint adiacẽtes pcto vt ẽ pctm: nõ tñ vt pec catũ ẽ tãtũ.vñ q;ꝛ iudicãdũ ẽ de pcto nõ tm̃ vt ẽ pct᷑ʒ. ſᷣ vt ẽ quãtũ:ncce ẽ vt fiat iudiciũ ð pcto vt ẽ circũſtãtionatũ Ad h̊ qð obr̃.ꝙ nõ augẽt quãtitatẽ meriti ⁊c. dðim q; nõ ẽ ſile de bono meriti et malo demeriti.quãtitas eĩ bo ni meritoꝛij ẽ a bono intriſeco. Mona em̃ facimꝰ qꝛ boni ſumꝰ. quatitas aũt demeriti ẽ ab actu extriſeco.q; eĩ ma⸗ la facimꝰ mali ſumꝰ. Pꝛet᷑.circũſtãtie licet ſpeciẽ pcti ñ mutẽt:tñ libidinẽ augẽt et cõtẽptũ.¶¶ Ad h̊ qdð obijcit᷑ ꝙ ciꝛcũſtãtie ſunt de infinitate ⁊c.dðᷣm ꝙ licz pct᷑i ſimplici ter poſſint eẽ circũſtãtie ĩfinite:nihilominꝰtñ pcti hmõi ſũt circũſtãtie finite.nõ aũt fit cõfeſſio niſi petoꝝ et de⸗ terminatoꝝ.q̊ꝝ ſunt circũſtãtie finite.vñ poſſibile ẽ cõ⸗ fiteri circũſtãtias pctoꝝ ofitẽdoꝝ.¶¶ Ad illð qð querit᷑. qᷓre nõ pcipit᷑ cõfeſſio circũſtãtiaꝝ ſiẽ generis pcti.dðᷣm ꝙet ſi vtrũq; deoꝛdinet pctoꝛẽ: tñ illud qð pꝛio et ꝑ ſe de⸗ oꝛdinat et diuertit a deo et dãnificat eccleſiã:eſt ipʒ genꝰ peti.circũſtãtie aũt deoꝛdinãt cõſeq̃nter.et ꝓpt H̊ ſimpli citer et vniuerſalit᷑ ẽ tentio ad ↄfitẽdũ genꝰ pcti: nõ ſilr circũſtãtias vt infra habebit᷑et ꝓpt᷑ h̊ ↄueniebat vt eſſet artatio ꝑ p̃ceptũ ad ofeſſionẽ pctoꝝ qᷓtũ ad genꝰ pct᷑i.tñ &æterminat᷑ in canone modꝰ ↄfitẽdi vbi expꝛimit᷑ ꝙ ciꝛcũ ſtãtie ſũt cõfitẽde ſiẽ ſup̃ tactũ ẽ.q¶¶ Ad aliud qð obr. ꝙ ĩ nullo loco canonis pcipit᷑ ↄfeſſio circũſtãtia ꝝ.dicẽdũ ꝙ; nõ pᷣcipit᷑ et hͥ foꝛtaſſe rõe pᷣtacta.inſinuat᷑ tñ debere fieꝛi tam i lege veteri qᷓ ĩ noua. In veteri vbi p̃cipiebat᷑ ꝓ eo dem genere pcto diuerſis ꝑſonis dr̃ſa offerꝛe.vt leuit. iiij vbi pcipit᷑ ſacerdoti ꝙ offerat vitulũ:pꝛincipi hircũ:aĩe capꝛã. hac em oblationũ difinitõe dr̃ſaꝝ ꝑſonaꝝ iĩnuit᷑ ofitẽde ſunt circũſtãtie pctoꝝx. Item Yeremie.xj.dẽ. NQuid ẽ ꝙ dilectꝰ meꝰ ĩ domo mea facit ſcelera młta. ecce hic hoꝛtat᷑ de circũſtãtia dilectõis qᷓẽ circũſtãtia ꝑſone.⁊ de circũſtãtia loci cũ dicit.ĩ domo mea. I ĩ noua inſinu atur hmõi ↄfeſſio debere fieri ĩ licitis locis. ſic. ij. pe.ij. meliꝰ erat eis viã veritatis nõ agnoſcẽ qᷓ poſt agnitã re croꝛſũ.cõuerti ab eo qð tꝛaditũ ẽ eis ſcto mãdato.augmẽ tat em pctm bone circũſtãtie:qꝛ augmẽtãt obligatõʒ qᷓ te net᷑ gs bona agere ⁊ mala vitare.vbi em plꝰ ↄmittit᷑ plꝰ ab eo exigit. vñ plus peccat ꝗ plꝰ tenet᷑ vitare petz alijs paribo.Itẽ ĩ euagelio expᷣſſũ ẽ de circũſtãtija.vñ ioh.nj. tu es magj in iſrł et hec ignoꝛas.q.d.ignoꝛãtia magis ẽ culpabilis in mgr̃o qᷓ in nõ magr̃o.etẽ magiſteriũ vl ſci⸗ entia circũſtatia ꝑſone. ſilr et ignoꝛãtia. Itẽ de circüſtã tia tꝑis legi᷑ Marci.ix.vbi dñs introgauit pr̃em luna tici.quãtũ tꝑis hʒ ex quo ei h̊ acciderit etẽ tpᷣus circũſtã tia negocij. I de circũſtãtia loci hẽt᷑ Alath.xxj. et ioh. ij. vbi dñs eiecit vendẽtes et emẽtes de tẽplo dei. vbi non licebat talia facere cũ eẽt domꝰ oꝛois. Hoc aũt attendũ Aroes poſite nõ ↄcludũt ↄfitẽtẽ teneri ad ofeſſionẽ circũ tatiqꝝ tentõne nccitatis:̊ tentõne ↄgruitatis ſeu vtili⸗ tatis. Si afr alique ſint cõfitẽde tentõe nccitatis.et a g⸗ bo infra tan etur. ¶Articulus ſecundus Onſequẽter q̃ri. Que circũſtãtie ſint cõfitẽ⸗ de. Et pꝛio q̃rit᷑ de alleuiãtibo.Secũdo de ag⸗ xorauantib. , irca pꝛeimũdubi §. f. tat᷑.videt᷑ ꝙ circũſtãtie alleuiãtes ſint ↄfitẽde.qꝛ ꝓpt hoc cõfitẽde ſũt cirtũſtãtie:qꝛ maĩfeſtãt quãtitatẽ pct᷑i qua co gnita rectũ ſeꝗt᷑ iudiciũ.vñ de pnĩa diſ.vj.caueat ſ pual iudex ſic nõ ↄmiſit crimẽ negꝗcie:ita nõ careot munẽ ſciẽ tie.opoꝛtet vt ſciat cognoſcẽ ꝗcꝗd dʒ iudicare.iudicaria aũt ptas hoc poſtulat vt qð debʒ iudicare diſcernat.iOo ta diligẽs igit᷑ inꝗſitoꝛ ſubtilis iueſtigatoꝛ ſapiẽter et q̃ſi aſtute interroget a pctoꝛe qð foꝛſitan ignoꝛat vel verecũ dia velit occultare.ſ̊ ad cognitõz pcti valʒ ↄfeſſio circũ ſtãtiaꝝ.nõ tñ aggrauãtiũ ̊ diminuẽtiũ vtroꝛũq;:igitur dæbet eẽ cõfelſio.¶ Itẽ clauis dr errare iniũgẽdo pniam nimiã ſic iniũgẽdo diminutã.ſ̊ ad ̊ laboꝛaꝛe dʒ ſacdos vt clauis nõ erret:ſir ⁊ ↄfitẽs debet velle ne erret. ergo et iacerdos dʒ ingꝗrere de circũſtãtijo diminuẽtibo ne ex⸗ cedat nimiã iniũgedo pniam: et penitẽs ſił ↄfiteri: ſic de bet inqrere æ aggrauãtibo ne nimis diminutaʒ iniũgat bnlan ſ Cötra. in cõfeſſione pct᷑i nulla dʒ eẽ excuſatio vñ ſuꝑ illð pẽ. Oſtiũ circũſtãtie labijs meis dr̃. ad hᷣ po ne oſtiũ vt nõ ercuſem pctz meũ qð ſummũ viciũ dñatur hoĩbo.h̊ cõfitẽtes ciꝛcũſtãtias diminuẽtes excuſant ſe ali quo mõ.igit᷑ ⁊c nſio.qꝙ circũſtãtie diminuẽtes nõ ſunt cõfitende geſeralit.ſ̊ in caſu.¶ Ad h̊ͥ qd obr pᷣmo P At h̊ ſũt circũſtãtie cõfitẽde vt ſciat᷑ quãtitas pcti ⁊c dicendũ ꝙ ↄfeſſio circũſtãtiaꝝ nõ eſt ſolũmõ vt ↄgnoſca tur quãtitas pcti:ſᷣ vt huilitas et verecũdia cõfitẽtis re⸗ ſpõdeat ſuꝑbie et inuerecũdie peccãtis.maxiĩe at huiliat ſe penitẽs ĩ cõfitẽdo circũſtãtias aggrauãtes et verecun dat᷑.nõ ſic aũt cõfitẽdo circũſtãtias diminuẽtes.vt ꝗ̊ bu miliet᷑ et erubeſcat qð ſuꝑbie inuerecũdie cõmiſit: debet cõfiteri circũſtãtias aggrauãtes.¶Ad illð qð obijcit.q laboꝛare debet ſacerdos et cõfitẽs velle ne clauis erret ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ qñq; expedit ꝙ ſacerdos reqrat ꝓ ſciat cir⸗ cũſtãtias diminuẽtes.ſcʒ q videt penitẽtẽ valde aggra⸗ uare pctm ſuũ.et lenire eũ et cõſolari.vñ de pnĩa diſ.vj. Supꝑ eũ viuet leniẽdo et cõſulẽdo ſpem ꝓmitiẽdo.et lo⸗ quit᷑ ibi & ſacerdote ⁊ penitẽte.⁊ cõfitẽs regꝗſitꝰ bñ pt cõ fiteri circũſtãtias diminuẽtes.nõ vt ſe exrcuſet: vt veri⸗ tutẽ reſpõdeat et vt inꝗrentẽ dirigat. Pꝛet.qñz cõfiten⸗ da ẽ aliq̃ circũſtãtia alleuiãs cauſa ſcadali fugiẽdi. vt ſi aliꝗs de cuiꝰ boĩtate eẽt magna pᷣſumptõ intfeciſſet la⸗ tronẽ impetẽtem ſe de nocte et ad moꝛtẽ.ne ſcãdaliʒaret ſacerdotẽ ꝗ poſſet credẽ eũ ingilatoꝛeʒ hoĩm et y pocritã ſi ſimpliciter et abſolute cõfiteret᷑ ſe cõmiſiſſe homicidiũ debet expꝛimere caſum ⁊ occaſionẽ homicidij ↄmiſſi.nõ vt ſe excuſet: ſed vt ſcãdalũ euitet. ¶ Etum ad ſecun / S. ij. dum qrit.vtruʒ teneamur cõfiteri oẽs circũſtãtias ag/ grauãtes.et dicũt ꝙ nõ:łᷣ illas q trahũt ĩ aliud gen peti LCõtra.actꝰ inquãtũ actꝰ nõ ẽ pctz adiũctũ actui.̊ nõ cxoꝛdiat actũ nec facit illũ eẽ pctm vt coire nõ ẽ pct᷑ʒ:ſed coire cũ nõ ſua ẽ pctm. Sʒ qð facit petm nõ ẽ circũſtãtia neq; ẽ cõfitẽdũ vt ẽ circũſtãtia:ſᷣ vt pcim. vt ĩ caſu ꝓpoſi to.igit᷑ illð qð trahitĩ aliud genꝰ pct᷑i nõ ẽ cõfitẽdum vt circũſtãtia ̊ vt pctm. Si igit᷑ aligs cognoſcẽt aliquã in eccleſia.cũ hoc ꝙ ĩ ecclia facit pctm.ſcʒ ſacrilegiũ:xebet cõfiteri vt pctm nõ vt circũſtãtiã N Rarpeh ito ꝙ ali ꝗq adulteret᷑ in eccłia.iſte cõmittit petʒ ĩ ecclia ⁊ peccat pcto adulterij.̊ ↄoſtat ꝙ vnico actu nõ peccat duplici ge⸗ nere pet᷑i: igit᷑ qð addit᷑ adulterio er hoc ꝙ ꝑpetrat᷑ ĩ ec⸗ cleſia cõfitẽdũ ẽ vt circũſtãtia.¶ Pꝛet.ĩ caſu iſto iſte cõ⸗ mittit adulteriũ ⁊ ſacrilegiũ qð iſtoꝝ ẽ cõfitẽdũ vt petm et qð vt circũſtãtia?qꝙ ſe acrilegiũ ſit ↄfitẽdũ vt circũſtan⸗ tia videt᷑.qꝛ ſacrilegiũ ꝑpetrat᷑ exr hboc ꝙ ꝑpetꝛatio bmõi facti ĩ locc tali.loc at᷑ int᷑ circũſtãtias nũerat᷑.vñ ð pnia diſ. vj· cognito crimiĩe varietatis eiꝰ ñ dubitet ĩueſiigat wi⸗ ten⸗ ſ tlo⸗ zaret Witi dii Ino ci d ti ¶ Dneſtio et locũ et ts c Cõtra. ſacrilegiũ ẽ grauiꝰ petʒ ꝙ oclul⸗ teriũ.igit ↄfitẽqũ ẽ vt pꝛiĩcipale: adulteꝛiũ vt circuſtatia. Rñſio. ſine piudicio ꝙ ↄſitẽde ſũt circũſiãtie agãuan ex gbo awaret augmẽtũ ↄtẽpt pcti. cui dictat oſcia ↄtẽptũ pct᷑i maioꝛẽ eẽ ex circãſiãtia aliq̃:tenet᷑ illã ↄfitẽi ⁊ ſinõ ↄfitet illa vt eſtio ñ ſufficiẽter dolet de peto. ¶ Ad H qð qri vtrũ ofitẽde ſũt ſoliſ ille q rebũti. aliud gen? peti. dicẽdũ nõ:ß he et alie. nec videt mihi ꝙ qꝗᷓ trahuũt ĩ aliud genꝰ pcti inquãtũ tales ↄfitẽde ſũt 2 dicẽde circũ ſtãtie: cũ ſint qi foꝛme petoꝝ ⁊ ꝑ ſe defoꝛmãtes actũ pec cati. vt comede carnes i q̃drageſima 2 cognoſcẽ ſuã ĩ ec cleſia cũ hẽat copiã alioꝝ locoꝝ.comedẽ em̃ carnes nõ ẽ peĩʒ nec cognoſcẽ ſi uã: ̊ comedẽ tꝑe tali ⁊ tali loco coõ⸗ ſcẽ peiʒ ẽ. Pʒ igit᷑ ꝗ, deſita ꝑ q dico tali tꝑe ⁊ tali loco defoꝛmãt aciꝰ pᷣdictos ⁊ faciũt actꝰ peti. nec cogſcẽ ſuã ĩ eccłia ẽ ſoꝛnicari nec adulteriñ nec ↄmittẽ ĩceſiu: h̊ poti us ſacrilegiũ.· vñ boc ꝙ dico ĩ ecclia e illd ſolu p crſoꝛat actũ:et ita ꝙ facit illũ actũ eẽ actũ pcti diſtinctu ab alijs ſpẽbo pcti· n v mibi dicẽda circũſtãtia.b foꝛma pcti po tius. . — , rticulus tercius Onſeqnt qrit᷑.vtꝝ oẽs tenẽtk᷑ ad ofeſſiõez cir⸗ cũſtãtiaꝝ.aut alig ſic. aut alig nõ. E oẽo:vr eiſdẽ rõibo gbo oñdit᷑ ꝙ circũſtãtie ſũt ↄfiten Sq 8 pnia di. vj. vbi dꝛ. Qui vult peta ↄfiteri vt ĩueĩat graʒ:qrat ſacerdotẽ ſciẽtẽ ſoluẽ ⁊ ligaẽ ⁊c.vt ſupᷣ.ecce ꝙ vniuerſalit dẽ. Qui vult ⁊c̃.¶ IR ſiẽ iſte penitẽs ncce hʒ recte indicet de Intitate peti ſui Silr et ille et ita de ingulis. igr 1c. 4 R nccia ẽ huic erubeſcẽtia ꝓ pcto. et vt iuſta pena ſibi ĩponat᷑.ſitr et illi.vᷣ ꝓpt h̊ nccia ẽ ↄfeſ· ſio. igit᷑ ⁊c. ¶ Itẽ oibo ncce ẽ facẽ dignos fructꝰ pnie. ſcʒ ym quãtitatẽ culpe ad qð reqrit᷑ ofeſſio circũſiãtiaꝝ.igt ⁊c Cõtra.pltenet᷑ fidel vel ſaltẽ eqᷓ ad ↄfeſſiõʒ fidei 5 ckoꝛ. ad ofeſſionẽ fidei expᷣſſaʒ ⁊ diſtictã ñ tenẽt᷑ oẽs olũmõ ſapiẽtes ſiue magis diſcreti:a ſili vr ꝙ lʒ oẽs teneãt᷑ ad ↄfeſſionẽ pctoꝝ ſuoꝝ nõ tñ oẽs tenẽt ad ofeſſi⸗ onẽ exõſſã et diſtictã circũſtãtiaꝝ.igr nõ oẽs tenẽt᷑ ad cõ feſſionẽ expſſã ⁊ diſtictã circuſtitian. NQð ↄcediimnꝰ. di cẽdũ igit ꝙ ẽ vlłis tentio ↄfitẽdi ⁊ ꝑtic aris. vlis qᷓtũ ad peĩʒ ſiue genꝰ pcxi. oẽs em tenẽt.ſcʒ ſapiẽtes et ĩſipiẽtes ad dfitẽdu gẽy peti ſiue peta ſua tũ ad genẽa pcrẽoꝝ · ꝑti cularis tẽtio ẽ qtũ ad circũſtãtias pcti.nõ em̃ tenẽt᷑ oẽs ad ofeſſionẽ circũſtãtiaꝝ hᷣ edocti et iſtructi qͥꝝ dictat cõ ſcia illas eẽ ↄfitẽdas. ꝗlibʒ tñ reqſitꝰ a ſacerdote ⁊ iſtru erꝰ tenet᷑ eas ↄfiteri. Bicẽdũ igit , ſimplices cũ neſciãt circũſtãtias agquari pcta ñ tenẽt᷑ eas ↄfiteri: niſi poſtqᷓ E ĩqſitõʒ vlł iſtructõʒ ĩtellexerit ſe teneri.¶ Do illð qð obr c illo vecreto. Qui vult ↄfiteri pcta vt ĩueĩat graʒ. Irat ſacerdotẽ ſciẽtẽ ⁊c᷑.dᷣm ꝙ H̊ nõ dẽ qꝛ ſacerdotis ẽ ſo liñ põderare circũſtãtias cõfeſſas ⁊ Fm qͥlitaiẽ 2 qᷓntitatẽ pcti pnĩaʒ ↄgꝛuã iiũgẽ:ſᷣ qꝛ eiꝰẽ ifoꝛmaẽ ſimplices ⁊ ĩiqꝛẽ peta et pctoꝝ circũſtãtias et ĩ illis ↄfitẽdis los inrue. oẽs igr vxbẽt qrẽ ſaceꝛdotẽ diſcretũ ⁊ ſapiẽtẽ vt pcta coꝝ Kalrräntätlas põderaẽ ſciat ⁊ pnĩam ↄueniẽtẽ iniũgat. implices vt diſcrete ⁊ pꝛudẽter genera petoꝝ circũſtã ee ingpare ad hec ↄſitẽda illos ĩſtruat.et iur qð expe⸗ ir talibo pnias iĩiũgat. ᷓ ẽ qð vult auctas ſupᷣdicta cum ubiungit. ſacerdotem querat qui ſciat ſoluere et ligare ſcire em ſoluere et ligare eſt ſcire oſlendere que requirũ⸗ te ad ſolutõʒz a pctᷣo 2 ligaẽ eũ pnia opetẽti. ¶ Aod alið g obf. ſic iſte nccẽe bʒ ꝙ recte indicet᷑ de pcto ſuo ⁊c. am , ẽ.nec ꝓpt h ncce ẽ ꝙ ofiteat ꝑ ſe ſi ñ ſit di her loct? p ꝙ, Afiteat᷑ illas reqſitꝰa ſacerdote ⁊ ĩſtꝛu ct. pt ei ignoꝛatiã ⁊ ſimplicitatẽ ſuditoꝝ pᷣceptũ ẽ ſac⸗ dotibo vt ſint diſcreti et ingrãt de circũſtãtijs pctoꝝ.vñ de pe.⁊ re.ſacerdos ſit diſcretꝰ ⁊ cautꝰ vt ĩ oꝛe piti medi dici ſuꝑinfũdat vinũ a oleũ vulneribo ſautiati.iligẽter igrẽs 2 pctoꝛis circũſtãtias et peti. ꝗbo pꝛudẽt᷑ ĩtelligat qie dʒz ei p̃bẽ oſiliũ:et cuiuſmõi remediũ adhibẽ diuerſis exꝑimẽtis vtẽdo ad ſanandũ egrotũ.Ex his pʒ qũo ad lxxvij. alia rñdẽdũ ẽ.qꝛ lʒ onicuiq;ʒ nccia ẽ erubeſcẽtia ſiue ↄſeſ ſio ꝓ pcto.et ꝙ ↄfeſſio ſua ſit meritoꝛia ex mõ cõfitẽdi ꝗ attẽdit ĩ ↄleſſiõe circũſtãtiaꝝ. ⁊ facẽ dignos fructꝰ peĩtẽ tie. ñ tñ ncce ẽ ꝙ vnuſqſq; ofiteat᷑ ꝑſe circũſlãtias pecca⸗ toꝝ ſuoꝝ:ſᷣ ꝙ vel ꝑ ſe lit diſ. cretꝰ vel edoctꝰ. vel ↄfiteat᷑ il las reqſitꝰ et ĩſtructꝰ a ſacerdote.Si at᷑ ſit tãta ſimplici tas ꝙ nõ videãt circũſtãtie ſibi alicꝰpõderis.nec regſitꝰ fuerit nec ĩſtructꝰ a ſacerdote:nõ tenet᷑ ad ↄfeſſionẽ cir⸗ cũſtãtiaꝝ. 4¶¶ Si at obijciat ꝙ ignoꝛãtia iuris nullũ excu ſat. hec at ignoꝛãtia vr eẽ iuris. Rñſio.ꝙ ñ ẽ ignoꝛantia iuris qtũ ad oẽs circũſtãtias:licʒ foꝛte ꝙᷓtũ ad q̃ſdaʒ. B infra pleniꝰ patebit. — — ticulus quartus Onſeqnt᷑ q̃rit de ↄpatõe circũſtãtie ↄfitende ad genꝰ pcti. Et pꝛiĩo qrit᷑. Quid ẽ ↄſitẽdũ ĩ ca Mu vt circũſtãtia ⁊ qd vt actus pcti · Cũ circa ecudẽ actũ ↄtingat mibi peccaẽ mlta geneꝛa peroꝝ omit tere. videt᷑ ꝙ qᷣcũʒ ſũt ibi cfoꝛmãtia ? faciẽtia nouũ ge⸗ nꝰ pcti:ofitẽda ſũt vt pcĩa. verbigra. ðᷣgo aliq̃ tᷣdita nu⸗ ptui.ſtati pꝰ ↄſenſũ expᷣſſuz ꝑ vba de pnti. trãſſert ſe ad frugẽ melioꝛis vite ⁊ ↄuolat að religionẽ. p? cognoſcit᷑ — 7 a fre ꝓpꝛio carnali.ↄſtat ꝙ cogſcẽs eã ĩ h̊ cãn omittit ſtu pꝛũ:adulteriũ:ĩceſiũ ſacrilegiũ. ↄmittit igi? multa ge⸗ nera pctoꝝ ĩ vno ↄcubitu. Dia igit hec ↄfitebit᷑ vt pcta qꝛ q rõe h: et ilð.? ita nullã ofitebit vt circũſtãtiã.¶ Si diceret᷑ ꝗq ĩ caſu ꝓpoſito ñ ẽ niſi vnũ pct᷑z:qꝛ vno actu ſin gulari ñ pi fieri niſi vnicũ petz · Cõtra ponat ꝙ aligs vo⸗ lẽs defloꝛaẽ vᷣginẽ ⁊ defloꝛãdo infficiat.ↄſtat ꝙ vno actu ſingulari ↄmittit ſiu ꝛũ a boĩcidiũ q̃ ſũt dĩſa genẽa pec ñſio.ſine pᷣindicio q vno actu ſingulari nõ iſi vnũ pctz. cũ ei ad eẽ peti regrit actẽ et de ſoꝛ⸗ mitas. ad eẽ pcti multiplicis regrit᷑ nccio młtiplex actꝰ defoꝛmatꝰ.vñ cũ vnicꝰ actꝰ mltiplicif᷑ defoꝛmet᷑ nõẽ niſi vnicũ peĩz tñ mltiplicit cefoꝛmatũ. vñ poſito ꝙ aliquis ↄgnoſcat ſoꝛoꝛẽ ſuã vᷣgiem ductã i vxoꝛẽ moĩalẽ.nõ cõ⸗ mittit niſi vnũ petz. ¶ Ad h̊ qð obĩ.· ꝙ eadẽ rõne ꝑpetꝛat adulteriũ ꝑpetrat ĩceſtũ 7c. dom ꝙ omittit ſi acrilegiũ eo ꝙ violat mulierẽ deo ↄſecratã. alia at ñ ſũt dicẽaa peta bᷣ circũſtãtie pcti · vñ omittit ſacrilegiũ cũ vgie 9ſãguies ducta ĩ vxoꝛẽ. ¶ Si qrat᷑ adhuc lic. ↄſiat ꝙ coꝛrüpit viꝛ ginẽ nõ ſuã: omittit ſtupꝛũ.ſiłr vↄmittit adulteriuz. ſilr inceltũ. Dec at ſũt pcta dr̃ſa: peccat pet᷑is dr̃ſis.Dicen dũ ꝙ nõ ſegt᷑: b ſegt ꝗ multis mõis peccat peccãdo vno pcto. ſi pcto ſacrilegij qð ẽ inaximũ⸗ pᷣcipue defoꝛmans actũ pcki· indicãdũ ẽ em̃ peĩʒz a ↄditõe q̃ maxĩe defoꝛmat ĩ eodẽ genẽ. ¶ Si obijciat q circũſtãtia aliqñ magis gra uat pciz ꝗᷓ illð qð deoꝛdiat vt q̃i foꝛma.Dicẽdũ ꝙ B acci dit qñ illð qð ẽ qſi foꝛma circũſtãtia nõ ſũt eiuſdẽ gene ris.ſic ſi aligs foꝛnicat᷑ ĩ eccłia iuxta coꝛpꝰ xp̃i vel ſuꝑ al tare ↄſecratuũ.·ᷣ qñ ſũt eiuſdẽ genẽis ſic adulteriũ ſtupꝛũ iceſt? 2 ſacrilegiu: ab illo qð ẽ q̃i marie defoꝛmãs ? agg uãs perm dz iudicari.¶ Si obijciat ꝙ qñ omittit᷑ adul⸗ teriũ ĩ ecckia ⁊ ↄmittit᷑ ſacrilegiũ.nibilomiꝰ ſic dictũ eſt peccatum boc iudicandum eſi adulterium et non ſacri⸗ legium. ſed eſt circumſtantia aggrauans et confitenda eſi quaſi circumſtantia. in alio caſu dicitur ſacrilegium eccatum:et adulterium circumſtantia. et ſic confuſe quandoq; dicitur peccatum quandoq; ciꝛcumſtãtia.Di cendum ꝙ in vno iſtoꝛum caſuum cõmittitur ſacrilegiũ ex fedatõne loci conſecrati:in alio ex cognitione perſo⸗ ne conſecrate et fedatione.perſona cognita er fedata eſt materia actus. vnde eſt ſubſiantialis actui locus in quo efficitur. feditas buius eſt omnino extra actum. vnde fe datio rei ſacre in vno caſu magis intranee et eſſentiali⸗ us reſpicit actum peccati ꝙᷓ in alio. ꝓpter quod ĩ vno iu⸗ dicatur foꝛma peccati.in alio circumſtantia. 4 D Bꝗqð obijcit.ꝙ ꝗ defloꝛando virginem intficit illã vnico actu ſingulari cõmittit duo peccata. Dicẽdũ ꝙ nõẽ veꝝ qꝛ lʒ . ſit ibi vnicꝰ actus exercitꝰ pꝛimo ſcʒ actꝰ diuiſionis ſeu & floꝛatõis:ẽ tñ aliꝰoſequẽs ſcʒ actꝰiterfectõis.vñ deflo rãdo ↄmittit pctm ſtupꝛi:et ĩterficiẽdo pcim homicidij. ticulus quintus Onſequẽter querit᷑.vtrũ pꝛicipaliꝰ circũſtan tia ↄfitẽda ſit an genꝰ pcti. genꝰpct᷑i:vidẽ ſie⸗ Siperm gſe olitꝛc pmo ⁊ pꝛiĩcipaliteꝛ illis eofiledũ: penes qð pᷣmo et ꝑſe exiſtit ſha pcxi.ᷣ aũt ẽ ipᷣm genꝰ pcti.̊ ⁊c. ¶ I Hugo ſi foꝛte ↄtĩgẽt tãtã eẽ vo lũtatẽ ĩ eo ꝗ nõ oꝑat᷑ quãta ẽ ĩ illo ꝗ opꝰexercet.vbi volũ tas eadẽ ẽ:meritũ diſſiłe eẽ nõ pt.Ex h̊ ðbo videt᷑ ꝙ me⸗ ritũ om̃e depẽdet ex volũtate:ſilr et demeritũ.⸗. Itẽ ps. etem̃ ĩ coꝛde oꝑami. Glo. Quicꝗd vis et nõ potes: dñs factũ reputat.Ex h̊ videt ꝙ ſi nõ augeat᷑ ex oꝑe volũtas tãtũ peccat ꝗ hʒ volũtatẽ cognoſcẽdi mulierẽ ĩ loco ſa cro quatũ ſi cognoſcẽt eandẽ ĩ eodẽ.igit᷑ circũſtãtia q̃ eſt penes opꝰ pcti exercitũ ĩ loco ſacro nõ agquat pct᷑ʒz:igr bmõi circũſtãtia nõ ẽ ↄfitẽda vel ſaltem no pꝛicipaliter. Cõtra.nullꝰ actꝰ ſine circũſtãtia ẽ pctm.coire em̃ nõ ẽ pct᷑ʒ:lʒ coire cũ ñ ſua ſit pct᷑ʒ ſoꝛnicari ẽ actꝰcircũſtãtõ natꝰ.coire igit᷑ nõ ẽ pcrjm.̊ coire cũ tali:vel tali mõ:vel tali tꝑe: vel tali loco ẽ pctz. Ex h̊ vidr̃ ꝙ actꝰ ſiue circũ⸗ ſtãtia nõ ẽ pctm ſ̊ cũ circũſlãtia ẽ pet᷑zʒeq nõ poſita nõ eſt pctm.illud igit᷑ qdð ẽ cã pct᷑i ſimpłr ẽ circũſtãtia: igit cir cũſtstia ẽ ſimpłr a pꝛĩcipalit᷑ ↄfitẽda. KRñſio. ꝙ pꝛici paliꝰ ofitẽdũ ẽ genꝰpct᷑i qᷓ circũſtãtia.¶¶ Ad Hᷣ qð obijcit ꝙ nullꝰ actꝰ ſiue circũſtatia ẽ petʒ ac.dᷣm ꝙ act vt cõ ſiderat᷑ ĩ genẽ actꝰ ſimplłr:nõ ẽ pcẽm. vt aũt defoꝛmatꝰcõ trabit᷑ ĩ genꝰ moꝛis ꝑ aliqd defoꝛmãs ẽ petʒ.et licʒ illud qð defſoꝛmat actũ ipᷣjm exns ſimplicit᷑ ĩ genẽ actꝰpoſſz di ci circũſtãtia reſpectu actꝰ ſimplłr:nõ tñ dicit᷑ circũſian⸗ tia pct᷑i. qꝛ ẽ q̃ſi foꝛma poeti ſiue ꝑ ſe defoꝛmãs illũ ⸗ vtra⸗ hẽs ĩ genꝰ pcti.ſᷣ circũſtãtia dicit᷑ eo p actũ defoꝛmatuʒ rõe loci vel tꝑis vel alicuiꝰ alteriꝰ circũſlãtie am pliꝰ de foꝛmat. Ao illð qð obijcit᷑ ꝙ volutate tãtũ peccat᷑ quã tũ ſi opꝰ ſequat᷑ vbi creſcat volũtas ipᷣo oꝑe. et ad illud quicqd vis et nõ potes:dñs factũ reputat.dðᷣm ẽ vo⸗ lũtas plena reſpectu oꝑis nõ erercẽdi E coꝛpꝰ.ſic ẽ ĩ ſpi⸗ ritualiba pctis vt in ſuꝑbia.et qꝛ volũtas ĩ hmõi ẽ tota intras ad actũ:qꝛ in hmõiẽ volũtatis facultas: ĩ bis re putat᷑ volũtas ꝓ facto.ẽ aut volũtas plena r̃ſpctu oꝑis exercẽdi ꝑ coꝛpꝰ vt ĩ carnalibo pctis:⁊ hmõi volũtas ple na reputat᷑ ꝓ facto iᷓtũ ad aliqꝗd et qᷓtũ ad aligd non re putat᷑.ꝓ facto aũt qtũ ad BH.ꝙ ipᷣa volũtas vel meret᷑ pe na generalez. ſcz aie et coꝛꝑis. ſcʒ ꝙ ẽ pꝛiuatio vtriulſq; ſtole et ſenſus qͥ ẽ cõbuſtio ignis eterni.qtũ ad aligꝗd nõ reputat᷑ ꝓ facto:qꝛ nõ tãta pena puniet᷑ pcẽᷣm volũtatis ſimplicit et volũtatis vt ẽ exiẽs ĩ opꝰ miniſterio coꝛꝑis. Coꝛp? em grauiꝰ punitet ĩ igne etno ſi volũtas ꝓgrediat᷑ 1in actu intẽtũ miniſterio coꝛꝑis:qᷓ ſi nõ egrederet᷑. vnde aug. vnuſgſq; miſer volütate efficit᷑:ß miſerioꝛ prate. et loquit᷑ de ptate ꝓgreſſiuaĩ actũ q̃ adimplet᷑ deſiderium volũtati lembeum quartum Onſequẽter querit᷑.q debet fieri ↄfeſſio. Circa hoc tria querũt᷑. Oꝛimũ ẽ virũ pec⸗ catoꝛes nõↄtriti de pctis tenẽt᷑ ſtati ↄfite⸗ rrri.ſcʒ offerẽte ſe opoꝛtuĩtate. Secundũẽ vtru ↄtriti ſiliter teneent᷑. Cerciũ ẽ in q̊ caſu differẽdaẽ confeſſio. ————— rticulus pꝛimus Rimo ergo querit᷑. vtrũ exiſtẽs ĩ moꝛtali ſta⸗ tim tenet᷑ ↄfiteri q ſe offert facultas.et videt᷑ ꝓYſic. Hugo.Si ncẽcitas nõ eſi q̃ p̃ᷣtendat᷑: cõ eptus nõ excuſat᷑.ſ̊ nulla ẽ neceſſitas qua opoꝛteat pec⸗ Catoꝛẽ moꝛari in pcto et nõ ſtatim cõfiteri:igit᷑ otẽptꝰ nõ cõſitẽdi nõ excuſ. at᷑. igit᷑ ſlatim debet cõfiteri.¶¶ Iẽ aliqs egrotans moꝛbo vel vulnere letali:qͥ ita axꝛoximat moꝛ ti ꝙ neſciat ſi ſtatim vel hoꝛa ſeqᷓnte moꝛiat᷑ niſi opponat remediũ.ſi ſcit et pt:peccat moꝛtaliter.q; inijcit manꝰin ſe nõ faciẽs.vel adminꝰ cõmittit ſe diſcrimi.A ſiłi viir ꝙ nec egrotãs moꝛbo vel vulnere ſpũali qͥ ita vicinus eſt moꝛti ꝙ neſciat hoꝛã moꝛtis.ſcʒ ſpualis et gehẽne.ſi igi talis ſcit et pt᷑ aponẽ remediũ et nõ appoĩt: peccat moꝛ⸗ taliter. ¶ Ite maioꝛ ẽ ↄtẽptꝰ in moꝛa pcti q in caſu ĩ pciʒ igit ſi ex caſu peccat moꝛtalit᷑:multofoꝛtiꝰĩ moꝛa.igitur oĩs peccat moꝛtalit᷑ ꝗ moꝛat᷑ in pcto.igit᷑ ſtatim tenet᷑ cõ fiteri¶ Itẽ pceptũ affirmatiuũ obligat ad ſpꝑ offerrẽte ſe ogoꝛtunitate ſ̊ ſꝑ offert ſe opoꝛtnnitas ↄfitẽdi hoĩ exi⸗ ſteti ĩ moꝛtali q ſuppetit facultas:igit᷑ ſꝑ q hʒ faculta tẽ tenet᷑ ↄfitẽi.¶ IR qð ſine fmĩo de bet᷑ ſꝑ obligat ad ſolu tõʒ. ̊ ſine mĩo obligãt᷑ ad ↄfitẽdũ pcka. vt ptʒ Yaco.x. ſtatĩ q peccauẽit ꝗs tenet᷑ ↄfiteri.¶ Ie dñs ꝓhibz ne ne gligat pctoꝛ pnĩaʒ.· Ecc.v.ne taꝛdes ↄuerti ad dñm et ne differas ⁊c.ꝗ̊ quãtũ in ſe ẽ teneĩ ſtati pctoꝛ penitẽ poſtq peccauẽit:hᷣ cũ pctoꝛ ñ poſſit peĩitẽ quãtũ ẽ ð ſe ꝑↄtritõʒ pt tñ ꝑ ↄfeſſiõʒ.ᷓ nlla dʒ eẽ dilatõ ↄſitendi.¶ Jie cadẽ ĩ pct᷑ʒʒ ⁊ reſurgẽ a pcto quendã modũ hñt oppoſitõis.Si milit nũꝙᷓ ſꝑ hñt oppoſitõʒ.igit᷑ ſi fideł exns ĩ gr̃a tenet nũqᷓ; cade ĩ pctm:ꝗᷓ aligs ĩ pcto exiſtẽs tenet᷑ ad ſp reſur gẽ. igit ſi exiſtẽs ĩ pcto bʒ reſurgẽ ꝑ ↄfeſſiõʒ ⁊ alia opera pnĩe:tenet᷑ ſꝑ ad illa ¶ Stẽ aliꝗs lʒ ſit ĩ moꝛtali tñ tenet vitare caſũ ĩ aliud moꝛtale.ſᷣ ñ pt᷑ vitare moꝛtale ſi ꝑma neat ĩ ↄtẽptu ↄfitẽdi.qꝛ vt dicit Gꝛcg·pctm qð ꝑ pñiaʒ ñ ðᷣlet᷑:mox ſuo põdẽ ad alidð thit.igr exñs ĩ pꝑcto mox tẽet᷑ 2ſitẽi . ¶ It imago dei defoꝛmata ꝑ pct᷑ʒ reſoꝛmat᷑ ꝑpfeſ⸗ ſiõʒ · vñ ſuꝑ illð pᷣs.Cõfeſſio ⁊ pnlcritudo.glo.ↄfitedo fit hõ pulcer.ſigs defoꝛmauit imaginẽ dei ſtati tenet᷑ illã re foꝛmare ꝓ poſſe ſua ne guiꝰ offendet illũ cꝰ ẽ imago 5 cũ h fit ꝑofeſſiõz:igit öra i ſtatĩ ꝑpetrato pcto te net᷑ pctoꝛ ↄfiteri ſi aſſit facultas ⁊ peccat ñ ↄſitẽdo q rõe peccat ĩ h ĩiſtãti nõ ↄfitendo.⁊ ſilr peccabit ĩ ſeq̃nti.⁊ ſic ↄſequenter ita centies peccabit ĩ die.qð ẽ valde dãnabi⸗ le diffinire.¶ It pᷣceptũ affirmatiuũ nõ obligat ad ſꝑ.ſᷣ ad aliqð tꝑs detmiatũ.ſ ſi rei ĩdefmĩate addat᷑ detmĩa tõ tꝑis nõ tenet᷑ aliꝗs añ illð tp̃s pᷣceptũ illð obuare ſᷣ ĩ mãdato illð obſᷣuare:̊ ĩ mãdato eccłe ð ↄfeſſiõe detmi nat᷑ ꝙ ſeł ĩ anno dʒ fideł ofiteri:& nõ ẽ trãſgreſſio q̃ntũ: cũq; differat dũmõ ſeł ĩ ano ↄfiteat᷑ marxie ſi ↄfiteat᷑ tꝑe ſtatuto ab ecclia vt ĩ q̃drageſima.¶ NR licitũ ẽ penitenti differre ↄfiteri ⁊ q̃rẽ idoneũ ſacerdotẽ ⁊ expectare vt ĩue: niat talẽ.a ſiłi viðꝛ ꝙ licitũ ſit differre ⁊ expectare tpᷣns idoneũ ad ↄfitẽdũ.tpᷣs aũt idoneũ ẽ tꝑs ſtatutũ abeccłia ſeʒ qᷣdrageſime.igit᷑ ⁊c. Rñ.ꝙ de hac dubitatõe diuerſi diuerſa ſẽtiũt.ꝗda ei dicũt ꝙ ↄfeſſio ñ ſit nccaria ad pcti remiſſiõʒ:qꝛ ꝑ ↄtritiõʒ remuut᷑:bᷣ ꝓpt h̊ nccaria ẽ.qꝛ iſti⸗ tuit᷑ ab eccłia ⁊ ab ecclia defmĩatũ ẽ tp̃s ↄfitẽdi ſcʒ tpᷣs q dꝛageſime niſi ꝑiculũ moꝛtis ĩmineat ⁊ hmõi dilatõis di cũt oceſſã eẽ licẽtiã ex dcretali ſepe dicta ſcʒ oẽs vtriuſq; ⁊c. Iſti dicũt ꝙ ñ tenet᷑ pcta ↄfiteri añ qͥdrageſimã:nec peccat ð dilatõe ↄfeſſiõis vſq; ad tp̃s.Alij dicũt ꝙ pctoꝛ tenet᷑ ofiteri qñ ſe offert oppoꝛtuĩtas.vtpote qn le offert locꝰ idoneꝰ⁊ tpᷣs idoneũ ⁊ copia diſcreti ſacdotis:ſᷣ neu⸗ tra iſtaꝝ opinionũ viðꝛ ſine ꝑiculo ſuſtinẽda.aſſerẽ eĩ ge neralit ꝙ poſſit hõ ↄfeſſiõʒ differre vſq; ad paſca ꝑiculo ſũ videt᷑ vel ꝙ qñ ſe offert opoꝛtunitas loci tꝑis ⁊ ꝑſone teneat᷑ ↄfiteꝛi nimis durũ viðꝛ.¶ Alit᷑ viðꝛ vðm ꝙ qua⸗ ſi mediũ ĩ his ſit tenendũ.dicẽdũ ẽ ꝗ̊ᷓ diſtiguẽdo ꝙ gꝗdam ad ofeſſiõʒ obligat᷑ nõ ex culpa ↄmilſa ſᷣ ex ĩſtitutõe eccle ſiaſtica: vtpute illi ꝗ nõ hñt moꝛtalia.tales differre pñt vſqʒ ad paſca.qꝛ madatũ illiꝰ dcretał nõ obligat niſi ſiẽ obligat ad euchariſtiã ad quã pᷣparat ↄfeſſio facta ſacer doti. qdã vo nõ tm̃ obligãt᷑ ex eccłiaſtica ĩſtitutõe:bᷣ ex ꝓ pꝛia trãſgreſſiõe.⁊ hi tenent᷑ ex ipſa ſacmẽtali ĩſtitutiõe 7 tles tenẽt᷑ ↄfiteri offerẽte ſe oppoꝛtunitate loci vel tꝑis ⁊ ꝑſone actu vel ꝓoſito. Sʒ adhuc diſtiguẽdũ ẽ ð oppoꝛ tunitate hac.qꝛ oꝓpoꝛtunitas loci tꝑis ⁊ ꝑſone duplicit pr ſe añ paſca offerre.aut ꝙ timet᷑ ne vnqᷓ ſe offeꝛat ſicut eſt mõ his ꝗ qᷓuit᷑ infirmant᷑⁊ tales tenentur abſq; dila: tig aſ tia oſſen as ſede ei it e e ſic LQneſtio tione tũc ad ↄfeſſionẽ actu. aut ita ꝙ maioꝛ oꝑpoꝛtuitas expectat᷑ vel ꝙᷓtũ ad tpᷣus vel qtũ ad locũ vel ꝙᷓtuʒ ad ſa cerdotẽ:et tũc vt eſtimo pt differre actꝰ ↄfeſſioĩs ſine pec cato. Si aũt ſe offeꝛt opoꝛtuitas qᷓtũ ad locũ tp̃s ⁊ ſaceꝛ dotẽ ea que ꝑ rectũ iudiciũ ſufficiãt ↄſcĩe oꝛdĩate.adhuc vt opinoꝛ nõ tenet᷑ ↄfiteri ſlatim actu:ſ̊ ſufficit hr̃e ꝓpo ſitũ ↄfitẽdi.nõ em̃ video ꝙ ex dilatõe ↄfeſſioĩs tali exñte oppoꝛtuĩtate oꝛiat᷑ ↄtẽptꝰmoꝛtalis. Si at offerat ſe oppoꝛ tuitas p̃tacta et ipe pctoꝛ ex aligbo motiuis efficacit ſii⸗ mulet᷑ ad ↄfitẽdũ.ſine p̃iudicio dico ꝙ tenet᷑ ad ↄfitendũ ſtatim. ſtimulet᷑ dico:vt q ex ↄſideratõe incõueniẽtiũ q ſequũt᷑ ex pctᷣo et ſtimulo cõſcĩe 2 hoꝛe moꝛtis ignoꝛãtia attẽdit pctoꝛ et r̃cognoſcit ſe teneri ad ↄfitẽqũ.⁊ dico in⸗ cõueniẽtia q̃ ſequũt᷑ ex pcto offenſã dei: ꝓpꝛiã ĩgratitudi nẽ:et pcti diſpẽdia.qñ em̃ ex ↄſideratõe hoꝝ q dicta ſũt et ſtimulo ↄſcie comitãte nõ pparat ſe ad ↄfitẽdũ ſtatim id ẽ icito comede poterit.ſᷣ vt pꝛiꝰ ſtat ĩ ſuo pcto vł oꝛit cõtemptꝰ ⁊ peccat moꝛtaliter. Pt igit᷑ dici ꝙ offerẽte ſe oppoꝛtuĩtate loci et tꝑis ⁊ ſacerdotis tenet᷑ ꝓpoſito cõfi teri.ſi buic aũt oppoꝛtuĩtati aſſiſtat ex ꝑte pctoꝛis ſtimu lus ↄſcĩe ex ↄſideratõne pᷣdicta:tenet᷑ ſtatĩ cõfiteri actu. Ad illa qᷓ vidẽt᷑ oñdere ꝙ oppoꝛtuitate ſe offerẽte de⸗ bet ſtati ↄfiteri.rñdeo.Et pꝛio ad illð Hugo.ſi nccitas nõ ẽ q pᷣtẽdat᷑ ⁊c.dðm.ꝙ hugo loqt᷑ de ↄtẽptu ſuſceptõis ſacr̃oꝝ.vult em̃ dicẽ.ꝙ niſi aſſit nccitas excuſãs nõ ſuſci piẽtẽ:iudicat᷑ ſiue interpᷣtat᷑ cõtẽptꝰ.Si aũt obijciat᷑ a ſi mili de ↄtẽptu ĩ ꝓpoſito.dᷣm ꝙ nõ iudicãdꝰ ẽ contẽptus moꝛtalis.niſi illis cõcurrẽtibo q̃ tacta ſũt.Si at᷑ illa cõ⸗ currãt:oꝛit᷑ cõtẽptꝰmoꝛtalis.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ð moꝛ bo ſpũali ꝑ ſiłe de moꝛbo coꝛꝑali.dom ꝙ etſi iſie ꝗ egro⸗ tat moꝛbo letali nõ ꝓcuret ꝙ curet᷑.nõ ꝓpt᷑ ̊ peccat moꝛ taliter.ᷣ ſi cõſideratis ↄſiderãdis nõ ꝓcuret peccat moꝛ ataliter. Silr ex alio ſi egrotãs moꝛbo ſpũali 2 cõſtet ſibi e piculo et nõ ꝓcuret ꝙ curet᷑ ꝑ cõfeſſionem:nõ peccat moꝛtalit.̊ illis ↄcurrẽtibo ex ꝗbo oꝛit᷑ nouꝰ cõtẽptus:ſi tũc nõ ꝓcurat detegẽdo medico ſpũali actu vel ꝓpoſito peccat. ¶ Ad illð qð obijcit᷑.q; maioꝛ ẽ cõtẽptꝰ ĩ moꝛa j caſu.dðm ꝙ licʒ augeat᷑ cõtẽpt ex moꝛa:pt tñ eẽ ꝙ cõ temptꝰ ille ꝗ auget᷑ pꝛimꝰnõ ſit moꝛtalis ſ̊ veĩalis.ſic ac cidit qñ leuiter de ſtatu cogitat et leuit᷑ dictat ſibi ↄſcia ꝙ deberet penitẽ. et qꝛ ille cõtẽptꝰ nõ ẽ ita guis. ſic̃ cõtẽ⸗ poal ꝗ anget᷑:ñ tenet᷑ ſibi cauẽ ab illo ſic a pꝛio.Pꝛet. nõ credo ꝙ ex moꝛa quacũʒ ĩ pcto creſcat cõtẽptꝰniſi ite ret᷑ actꝰpcti:vel niſi ex aliq̃ cõuerſiõe actuali ſuꝑ ilið ꝓ⸗ ueniat.vt ſi cogitaret diſpendiũ pct᷑i ⁊ offenſã dei 2 alia hmõi.q efficaciter mouerẽt eũ ad pnĩam nõ tñ peniteret Sʒ ex dictis videt᷑.ꝙ pct᷑oꝛ aliqua hñs cõſciam graniꝰ peccet ⁊ frequẽtiꝰ qᷓ; iſte ꝗ oĩno negligit ſe.pct̃oꝛ em̃ bñe ↄſciam frequẽtiꝰ cogitat offenſam dei et diſpẽdiũ pcti ⁊ hmõi q̃ excitãt ad reſurgẽdũ a pctᷣo et ad ↄfitẽdũ qᷓ; pctoꝛ q negligit penitꝰ. Ex qͥ videt᷑ ꝙ huic patrocinat᷑ ſua ma⸗/ licia et iſti noceat ſua boĩtas.Rñſio.q reuera ꝗ ſepe hʒ remoꝛſũ cõſcie grauiꝰpeccat illo ꝗ negligit ſe ⁊ ſiatũ ſuũ ſb ille peccat ꝑiculoſiꝰ.¶¶ Ad illð qð obijcit᷑. illi patro: cinat᷑ ſua malicia.dᷣm ꝙ h̊ nõ ẽ verũ niſi occaſionalit pͤ mioꝛ malicia.i.mĩoꝛ cõtemptꝰ patrocinat᷑ illi. Alij at nõ obeſi ſua boitas niſi occaſionalit.nõ qꝛ ẽ cã q̃re ꝗuiꝰ peccat remoꝛſꝰ cõſcie neq; cõſideratio pᷣtacta: ſᷣ cõſeq̃ns cõtemptꝰ.vñ qꝛ iſte freqntiꝰ cõtẽnit: frequẽtius peccat. Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ pᷣceptũ affirmatiuum obligat ad ſꝑ oꝑoꝛtuitate ſe offerẽte ⁊c.ddm ꝙ; oppoꝛtuĩtas qñʒ di cit cõgruẽtiã qnz exigẽtiã.cõgruẽtiã dico vtilitatis:et ex igentid nccitatis.qñ aũt offert ſe oꝑpoꝛtuĩtas ⁊ cõgruen tia vtilitatio. licʒ expediat: nõ ẽ tẽtio ao impletõʒz pcepti affirmatiui.ſemꝑ em q̃cũʒ leui ſe offerente oꝓpoꝛtuĩtate oppoꝛtunũ ẽ.i.vtile.ꝙ filiꝰ honoꝛet preʒ. qñ at dic exigẽ tiã nccitatis tũc ẽ tentio ad executõeʒ.pꝛio aũt mõ ſꝑ le offert ogoꝛtuĩtas ↄfitẽdi ĩ caſu ꝓpoſito:nõ ſecũdo.⸗ Ad Hᷣ qð obijcit᷑. ꝙ ſine termio obligat᷑ pctoꝛ ad cõfeſſioneʒ ⁊c̃.dðim ꝙ hoe ẽ falſũ.ĩmo cũ termiĩo ſcʒ tꝑe q̃drageſime Liczʒ em̃ nõ expꝛimat᷑ termiꝰ in ĩſtitutõe ↄfeſſiois ſiue in lexvij. ꝓmulgatõe:iĩſtituit᷑ tñ ĩ executõis obligatõe.vt ĩ illa de⸗ cretali oĩs vtriuſq; ſexus ⁊c̃. In cau tñ ſupᷣdicto vt qñ ſe offert opoꝛtuĩtas tꝑis loci et ſacerdotis et cũ hoc ſtimu⸗ lꝰ cõſcie ex recogitatõe pctoꝝ:ſine termioẽ tẽtio ad cõfi⸗ ten dũ.q Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ dñs ꝓbibʒz dilatõʒ cõfeſ⸗ ſionis.Ecci.v.ibi.Ne tardes cõuerti ad dñm ⁊c.dom ꝙ nõ ẽ ꝓhibitio q̃ ipoꝛtat obligatõʒ nccitatis:ſᷣů potius cõſiliũ vtilitatis. In ſacra em̃ ſcripta multa ꝓponũt᷑ ꝑ modũ imperij:q̃ ꝑſuadẽt illud qð ẽ conſilij.¶¶ Vd illð qð obijcit.ꝙ exiſtẽs in gra tenet᷑ ad hoc ꝙ nũꝙᷓ cadat.Et ſi militer exñs ĩ pcto tenet᷑ ad h ꝙ ſemꝑ reſurgat.dðm ꝙ; nõ ẽ ſiłe.tenet᷑ em̃ ſꝑ ad H̊ ꝙ nõ cadat:qꝛ cadẽ nõ pt᷑ ſine nouo cõtemptu moꝛtali.ſᷣ exiſtẽs ĩ pctᷣo pt᷑ nõ reſurgẽ ſi⸗ ne nouo cõtẽptu moꝛtali.vt ex dictis pʒ. Pꝛet᷑.reſurgeꝛe ĩpoꝛtat ꝓficere cadẽ deficere.ſ̊ nõ tenet᷑ hõ ad ꝓficiedũ ſemꝑ:p tenet᷑ ad ñ deficiẽdũ ſꝑ ꝑ lapſũ moꝛtalis.ꝛet. cadẽ ꝑ moꝛtale ſiue recedere a deo ?ẽ ꝓhibitũ. reſurgẽ ſi⸗ ue cõiũgi deo ẽ pᷣceptũ ſiue affirmatiue diciũ.ꝓbibitões ſiue pᷣcepta negatiua obligãt ad ſemꝑ.pᷣcepta affirmati⸗ ua nõ ebligãt ad ſemꝑ.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ nũq; cade re et ſꝑ reſurgẽ hñt quondã oppoſitõʒ ⁊c.dðᷣm ꝙ q̃cunq; oppoſita nõ eque ligãt.dehonoꝛaẽ em ꝑentes ⁊ honoꝛare ſũit oppoſita:et tñ nũqᷓ; de bemꝰdehonoꝛaẽ ⁊ nõ ſꝑ honoꝛa re.¶ Ab illud qð obijcit᷑.ꝙ ſꝑ tenet᷑ hõ vitare caſũ ĩ moꝛ tale.ꝑ illð greg.pctẽᷣm qð ꝑ pniaʒ ñ delet᷑ ⁊c.dm ꝙ actꝰ trabẽdi dĩc iclinatõʒ ab actũ pct᷑i:nõ ruinã in actũ pct᷑i. Ao pꝛimũ nõ tenet᷑ hõ ſꝑ.qꝛ ſic teneret᷑ ad fugã venialiũ q̃ abilitãt ad caſũ.ad ſecũdũ ſemꝑ tenet᷑.⸗ Ao ilð quod obijcit᷑.ꝙ ꝗ defoꝛmat imaginẽ dei ſtatĩ tenet᷑ illã rfoꝛmaẽ ⁊c · Dõm ꝙ reuera ſtan tenet᷑ reꝑare:łᷣ nõ reꝑare ſtatim. Vñ verũ ẽ qʒ ꝓpoĩt ſᷣm ꝙ hoc aduerbiũ ſtatim:determi nat h̊ verbũ tenet᷑.ſalſũ ſᷣm ꝙ hoc vᷣbũ reꝑare.et logmuꝛ de tentõe nccitatis. Qm̃ aũt rões poſite ꝓ alia ꝑte ſcʒ ꝗbo oñdit᷑ ꝙ pctoꝛ nõ tenet᷑ ſtatim cõſiteri.qꝛ ille poſſent induci iur illud qð dictũ ẽ ſcʒ ꝙ offerẽte ſe oppoꝛtuĩtate loci ⁊ tꝑis et ſacerdotis.et cũ G̊ aſſit ſtimulꝰcõſcie eo mõ quo dictũ ẽ nõ tenet᷑:ſiłr reſpõdẽdũ ẽ ad illas.⸗ Ao illðᷣ ergo qð pᷣmo obijcit᷑ſcʒ ꝙ ſi tenet᷑ pctoꝛ ĩ caſu tali cõfite ⸗ ri ſtatim ⁊ nõ cõfiteat᷑ peccat.et q̃ rõe ĩ hoc tꝑe vel momẽ to peccat ⁊c᷑.dðᷣm ꝙ nõ multiplicat᷑ pctm miſi multipli⸗ cet᷑ cõtemptꝰ vt ſi cõcurrẽtibo ſupᷣdictis nolit ↄfiteri pec catoꝛ. et ex hac ꝑuerſitate volũtatis oꝛiat᷑ cõtemptꝰ cõ⸗/ mittit pctẽm moꝛtale.ſᷣ̊ quãtũcũq; cõtinuet᷑ illa voluntas ſimplicit et cõtemptꝰ.niſi oꝛiat nouꝰ:nõ accidit nouum pctm. ꝓpt᷑ qð nõ ſic peccat ĩ hoc tꝑe vel momẽto nõ cõſi⸗ tẽdo.eadẽ rõe nõ peccat ĩ oiĩbo q cõſequũt᷑.qꝛ em̃ vnꝰ ẽ cõ tem ptꝰ cõtinuatꝰ nõ ẽ niſi vnũ pctm.non tñ nego ꝗn ag⸗ grauet᷑ pctm ex moꝛa ĩ cõtemptu. Ao aliud qð obijcit᷑ ꝙ tp̃us cõfitẽdi determĩatũ ẽ vbi expꝛimit᷑ ꝙ cõfitẽdũ eſt ſemel ĩ ãno.dðdm qꝙ illa decretalis nõ abſoluit a tentione cõfitẽdi.pluries et diuerſis tꝑibo ſi nccitas h̊ reqrit:ſed obligat admiꝰ cõfitẽdũ tꝑe determiato.⁊ marie illoʒ ꝗ alio tꝑe cõſiteri neglexerũt.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ lici tũ ẽ differre cõfeſſionẽ vſq;q̊ ſe offerat tpᷣs oppoꝛtunũ ſic vſq;quo hẽat ꝑſonã ydonea.dðim ꝙ ̊ veꝝ ⁊.ſ̊ tpᷣs q̃dꝛa⸗ geſime nõ ẽ tm̃ ydoneũ pctoꝛi:ↄcurrẽtibo ill q pcta ſũt. ¶ Articulus ſecundus Onſequẽter q̃rit.vtꝝ cõtritꝰ de pctis ſuis te⸗ neat᷑ ſtatĩ cõfiteri offerẽte ſe opoꝛtuĩtate: an poſſit differre vſq; ad qᷓdrageſimã. poſſit difer re vſq; ad tũc.videt᷑ rõe illoꝝ ſupᷣdicta ꝗ ponũt.q; petõꝛes pñt cõfeſſiões illoꝝ differꝛe vſq; ad tpᷣus illð.cũ cõfe ſſio nõ ſit ncẽia ad pct᷑i remiſſionẽ q̃ hẽt᷑ ꝑ cõtritõʒ: hſᷣ ſolũ ẽ neceſſaria.qꝛ ẽ ĩ pcepto.et eccłia n cogit añ q̃dra⸗ geſimã ad cõſeſſionẽ.et hmõi dilatõis cõfeſſio hẽt ex de⸗ cret ali illa oĩs vtriuſq; ſexꝰ ⁊c̃.¶ IJItẽ ſuꝑ illð ps.dixi cõ fite boꝛ adueꝛſũ me ⁊c̃.dĩic aug.ſic̃ auẽtas teſtat᷑ volũtas rem ũerat᷑ nõ opꝰ. ꝗ̊ᷓ peitẽti ſufficit hr̃e volũtatẽ ↄfitẽdi ⁊ maxĩe reſpectu tꝑis determiĩati ab eccłia.et ita pt differ/ re vſq; ad tꝑs ᷣillð.i Itẽ ſatiſfactõ ẽ ꝑs pnie.nec opoꝛtet penitẽtẽ facẽ ſatiſfactõeʒ ſibi iniũctã niſi tꝑe ĩſtituto ab ec⸗ cleſia.i.a ſacdote iniũgẽte.ſilłꝛ videt᷑ ð ↄfeſnõe. Cõtra.ſi aliꝗs ↄtritꝰoffeꝛẽte ſe ooꝛtũitate loci ⁊ tꝑis ⁊ ſacdotis ñ ↄfeſſus decedẽt dãnaret᷑.̊ nullꝰ dãnat᷑ nili ꝓpt᷑ petm moꝛ⸗ tale: ſi offeꝛẽte ſe oꝑpoꝛtũitate ñ ↄfitet᷑ ↄtritꝰpeccaꝛet moꝛ talit.ꝗᷓ vltra hmõi opoꝛtunitatẽ ñ debʒ differre ↄfeſſionẽ. Itẽ ꝗ differt ↄfiteri vſq; ad q̃drageſimã.ĩ arbitrio ſuo ſi/ bi tps viuẽdi ↄſtituit.⁊ ſili miſeratõis dei.qð ẽ deũ tẽptaꝛe Judith.viij.ꝗ eſtis vos ꝗ tẽptatis dñm. poſuiſtis vob tpᷣs miſeratõis dni ⁊ ĩ arbitrio vr̃o diẽ ↄſtituiſtis ei.¶¶ Itẽ ne⸗ ſcit hõ finẽ ſuũ.ecẽs.ix. cũ fideł teneat᷑ ofiteri pcta q̃ ↄmi ſit ⁊ maxĩe moꝛtalia ſi oppoꝛtũitas ſe offerat niſi ↄfiteat᷑ cõ tritꝰde ↄmiſſis moꝛtalibo.exponit ſe diſcrimĩ.ſ̊ tał peccat moꝛtalit᷑.q¶ IOẽ idẽ videt᷑ ꝑ gꝛeg.ĩ omeł.q̃dã dicẽtẽ.hoꝛã vl timã dñs nũc idciꝛco noõbᷣ voluit eẽ ĩcognitã.vt ſꝑ poſſet eẽ ſuſpecta vt dũ illã pᷣuidẽ ñ poſſumꝰ:ad illã ſine intmiſſiõe p̃paremꝰ.Si igẽ nccria ẽ ↄfeſſio ad ſalutẽ.⁊ ñ pᷣ nitẽs ſine intmiſſiõe:ex ponit ſe diſcrimĩ ¶¶ Rñ.ꝙ ſic nũqᷓ ẽ ſufficiẽs ↄtritõ de moꝛtali ſine ꝓoſito ↄſfitẽdi:ſiłꝛ ſine pᷣ iudicõ dico ꝙ nõẽ ſufficiẽs ↄtritõ ſine executõe ꝓpoſiti offe rẽte ſe opoꝛtũitate ⁊ mẽoꝛia pct᷑i.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ de cꝛetalẽ illã.oĩs vtriuſq; ſexꝰ⁊c.dicẽdũ ꝙ illa decꝛetałñ dat licẽtiã differẽdi vſq; ad tminũ pᷣdictũ offerẽte ſe oꝑpoꝛtũita te.̊ vltra tminũ illũ ꝓhibʒ negligẽtiã ⁊ dilatõeʒ.ſiẽ cũ ec⸗ cleſia ꝓhibz ne ꝗs vltra ãnũ ĩ excoĩcatõe rfmaneat:ñ tñ ꝑ H dat licẽtiã remanẽ vſq; ad hoꝛã illã.¶. Ad illð qð dĩc aug. ꝙ volũtas remũerat᷑ n opꝰ.dicẽdũ ꝙ aug.intẽdit q actꝰin⸗ terioꝛ.ſcʒ coꝛdis maioꝛis ẽ efficacie ⁊ meriti:qᷓ; opꝰexteriꝰ. ſcʒ oꝛis.vñ vᷣbo pᷣtacto.ſcʒ volũtas remũerat᷑ ñ opꝰſubiun git. volũtas eĩ ĩ coꝛdis ↄtritõe ẽ:opꝰðo ĩ oꝛis ↄfeſſione luce clariꝰ ↄſtat coꝛdis ↄtritõe nõ oꝛis ofeſſiõe peccata dimitti. Ad illð qʒ obijcit᷑.ꝙ nõ optet ſatiſfacẽ niſi tꝑe iniũcto a ſacerdote ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſiłe.penitẽtia em̃ qᷓtũ ad ꝑtẽ illã que ẽ ſatiffactõ arbitraria ẽ. nõ ſic aũt eſt ꝙ̃tũ ad illas tes que ſunt ↄtritõ et ↄfeſſio. 7 rticulus tercius Onſeqnt q̃rit᷑ in qͥ caſu differẽda ẽ ↄfeſſio.Que rit ;. an gs vel qᷓ poſſit vł debeat differꝛe ↄfeſſio nẽ vt ↄliteat᷑ bono ſacdoti ⁊ diſcreto.ꝙ ſic:vide tur i.diſ.vj. Qui vult ↄfiteri pcta vt inueiat graʒ.q̃⸗ rat ſacdotẽ ſciẽtẽ ſoluẽ ⁊ ligare. ſi ncce ẽ ↄfitẽtẽ inuenire graʒ.ĩmo inutilis ẽ ↄfeſſio n inueniẽti:debʒ differꝛe vt ↄfi⸗ teat᷑ diſcreto ſacerdoti. ¶ IJtẽ.iiij. ſentẽ.xviij.diſ.oñdit᷑ q̃⸗ rendꝰẽ ſacerdos diſcretꝰ.i¶ Itẽ in eodẽ. Qui ↄfitet᷑ melioꝛi ſaceꝛdoti q; pt᷑ ↄfiteat᷑.⁊ ita videt᷑ ꝙ licʒ differꝛe ↄfeſſionẽ vt poſſit diſcreto ↄfiteri ⁊ etiãẽ bono. Cõtra.ita vere abſol⸗ nit indiſcretꝰſacerdos ⁊ minꝰbonꝰſiẽ magis diſcretꝰ⁊ ma gis bonꝰ.ſicẽ magis ũ ↄficit ⁊ baptiʒat vnꝰ qᷓ alt. ̊ tãtũ ex⸗ pedit ↄfiteri vni ſic alteri¶ Rñ.ꝙ ĩſtate tꝑe ↄfitẽdi detmi⸗ nato ab eccłia:nõ debet ꝗs differꝛe ↄfiteri.ſi at differat gs poſt pctm omiſſuʒ ꝑ tp̃ᷣs aliqð vt poſſit ↄfiteri diſ cretõꝛi. ꝗ poſſit meliꝰ ĩueſtigare ↄſciaʒ ſuã.dũinõ h̊ fuerit er tp̃s ſta⸗ tutũ ab eccłia:dũmõ tpᷣs illud ñ multũ diſtet:eſtimo nõ peccat. Si aũt ↄmittẽt ꝗs pctm moꝛtale ptꝰ paſca ⁊ credẽt ſe nõ poſſe habẽ diſcretũ ſocerdotẽ añ q̃drageſimã:nõ eſti⸗ mo liceat differꝛe tãtũ.ſᷣ ĩ caſu tali ↄfitẽdũ eẽt ſacerdoti indiſcreto:⁊ ptꝰdata oꝓpoꝛtunitate diſcreto.4! Ad illð qð obijcit. ꝙ g vult ↄfiteri peta vt inueiat graʒ ⁊c.dicẽdũ ꝓ H nõ dẽ ꝙ penitẽs nõ inueiat graʒ ↄfitẽdo minꝰdiſcreto:ſᷣ qꝛ ſua ↄfeſſio ẽ ſibi vtilioꝛ qñ ↄſitet᷑ magis diſ. cꝛeto. ꝓpt᷑ multa q̃ ſpectãt ad ip̃m ſacerdotẽ.qꝛ vtiliꝰfacit di ſcretꝰqᷓ indiſcꝛe tus q tãgũt᷑ de peni.diſ.vj.vbi dicit᷑. Opoꝛtʒ vt ſciat ↄgno ſcere ꝗcꝗd debʒ iudicare.diligẽs igit᷑ ingſitoꝛ ſubtilis ĩue⸗ ſtigatoꝛ ſapiẽt ⁊ aſtute introget a pctoꝛe: qð foꝛſitan igno rat vt verecũdia velit occultare.ↄgnito inquã crimĩe vaꝛie tates eiꝰñ dubitet ĩueſtigaꝛe.ꝗbo ↄgnitis aſſit beniuol?pa⸗ texigẽ ⁊ ſecũ onꝰpoꝛtare.habeat dulcedinẽ ĩ affectõe: pie⸗ tatẽ ĩ alteriꝰcrimie:diſcretõeʒ ĩ varietate.adiuuet ↄfitẽtem oꝛãdo elemoſi inã faciẽdo ⁊ ceta bona ꝓ eo agẽdo.ſ ꝑ em̃ vi⸗ uet leniẽdo ↄſolãdo ſpeʒ ꝓmittẽdo:⁊ cũ fuerit opꝰetiã icre pãdo. doleat loqndo.ĩſtruat oꝑãdo.̊ᷣ at vtiliofacit pꝛudẽs ⁊ bonꝰ ꝙᷓ aliꝰ.⁊ ꝓpt᷑ h̊ citiꝰinueit graʒ ↄfitẽs bono ⁊ pꝛudẽ ti q;ᷓ alij.¶¶ Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ ita vere abſoluit idiſcretꝰ ſic diſcꝛetꝰc. dᷣm ꝙ ſiẽ ẽ ĩ ſacro altaꝛis vbi avo veꝛe ↄficit malꝰſacerdos vt bonꝰ.vñ qͥ ad id qð ẽ ð eẽntia ſacmẽti:a⸗ do efficax ẽ miſſa vniꝰ vt alteriꝰ.nõ tñ q̊ ad ea q̃ ſũt ad de corẽ. oꝛones eĩ ĩ miſſa dicte a bonis ſũt efficacõꝛes qᷓ; dicte a malis ſacerdotibo.Cõſitꝛ ẽ in ꝓpoſito.vñ qtũ ad ea q̃ ta cta ſũt.ſcʒ inꝗſitões ⁊ ĩueſtigatões de pct̃is ⁊ circũſtãtijs ⁊ vaꝛietatibo vtilioꝛ ẽ vnꝰqᷓ; aliꝰ:licʒ qtũ ad abſolutõʒ q fit pᷣtute clauiũ eandẽ habeãt ptatẽ.¶ Ad h̊ qð dicit᷑.ꝙ q̃rẽdꝰ ẽ bonꝰ ſacerdos ⁊c.dicẽdũ ꝙ vtilioꝛ ẽ bonꝰ ſaceꝛdos ↄfitẽti qᷓ aliꝰ ꝓpt᷑ quedã p̃tacta.qꝛ efficaciꝰiuuat ↄfitẽtem oꝛãdo ⁊ elemoſinã ꝓ eo faciẽdo ⁊ ↄſolãdo ⁊ hmõi qᷓ; aliꝰ.⁊ hoe in⸗ nuit aug.in quodã ſermõe dieẽs. vtiliter ac ſalubꝛiter ad⸗ monemur vt pcta noſira debeamꝰiugiter ⁊ humiliter non ſolũ deo:ſed etiã ſanctis et deũ timẽtibo ofiteri. embꝛu quintũ nſeq̃nt᷑ q̃rit᷑ de mõ ofitẽdi.de h̊ q̃rũt᷑ pluꝛa Pꝛimũ ẽ.vtꝝ debeat fieri ↄfeſſio ſigillatĩ de ſingulis pct̃is: aut ſufficiat oĩa generalit et ſũmatim ↄſiteri.Scðm eſt.vtꝝ oꝛa pcta ſint eidẽ ſacerdoti ↄfitẽda.aut liceat diuidẽ ↄfeſſionẽ. Cerciuʒ eſt.vtꝝ oia pct᷑a ſint ſimul ĩ ãno quolibʒ ↄfitẽda.Quartuzʒ vtrũ quotiẽs recidiuat penitẽs totiẽs teneat᷑ omia ↄfiteri. Ouintũ vtꝝ licet aliqd pctm addẽ qð nõ fecit. Sextũ vtrũ licet aliqdð pcrm diminuere ĩ ↄfeſſione. Sepꝛimũ vtꝝ tene⸗ atur oↄfiteri ex caritate.Octauũ vtꝝ teneat᷑ ĩ publico vł oc⸗ culto.NQonũ vtꝝ ſufficiat ↄfiteri ſcripto vel nũcio. rticulus pꝛunns pᷣmo videt᷑ ꝙ ſufficiat pctᷣa ↄfiteri ĩ generali. ij. Re. rij. dixit dð ad nathan. peccaui dño.⁊ ſe⸗ quit᷑ imediate dixit natban ad dð.dñs q; Enſtu lit pctm tuũ.¶ Itẽ Luẽc̃.xviij.deꝰ ꝓiciꝰeſto mihi pctoꝛi.et ſeꝗt᷑.deſcẽdit h iuſtificatꝰĩ domũ ſuã ab illo. cũ h̊ nõ exp⸗ mat᷑ pctm niſi ĩ geneꝛali:videt᷑ ꝙ ſufficiat pcta ↄfiteri ĩ ge⸗ neꝛali vicẽdo.młtũ peccaui ꝑ ĩcõtinẽtiã ⁊ alijs pctis.¶ Itẽ ↄtĩgit cogitãtẽ ſe offendiſſe deũ ↄteri geneꝛali.⁊ illa ↄtꝛitõe pctm deleꝛi:ſilłꝛ vẽ ꝙ ↄtigẽte ꝙ aligꝗs ↄfiteat᷑ pcta ĩ genera⸗ li ipᷣm illa ↄfeſſiõe abſolui a reatu.¶ Itẽ ſufficit ꝓ plu ribo pct᷑is ⁊ diſſeꝛẽtibo vna ſatiſfſactõ generalł:ſic videt᷑ ꝙ ſufficẽ debeat ↄfeſſio ĩ generali fcta.maxĩe cũ ↄfeſſio ñ fiat niſi ꝓ⸗ pter ſatiſſactõeʒ. Cõtra.lauabo ꝑ ſingłas noctes lectum meũ.i.ꝑ ſingła pet᷑a ↄſciaʒ meã.vt vult glo.4¶! Itẽ.iiij. ſen. habet᷑ ꝙ ſingła pcta ſint ↄfitẽda.xxj.di.c.ptꝰ hec.q J9tem Herñ.ſuꝑ cant᷑. Om̃e qð r̃moꝛdet ↄſciĩaʒ ↄfitẽ hũilit.pure fidelit.nota ꝙ dĩc om̃e. Itẽ ᷣm Hiero.nõ ſanat oculum qð ſanat calcaneũ. Vñ medicinis ꝑticularibo ſanãde ſunt infirmitates ꝑticulares.⁊ h̊ in ſpualibo ſic̃ coꝛꝑalibo.actꝰ em̃ ⁊ oꝑatões ſũt circa ſinglaria ſᷣm phᷣm.ꝗ cum oↄfeſſio ſit medicina q̃daʒ.nõ adhibẽda ẽ moꝛbo generali ſᷣ ꝑticulaꝛi et moꝛbi ſanãdi ſũt ꝑticularit᷑ ↄfitẽdi.¶¶ Itẽ ſᷣm quatitateʒ delicti debʒ quãtitas pnĩe iniũgi.hoc aũt eẽ nõ põt niſi fi⸗ at ↄfeſſio ſigillatim de oĩbo pctis. ¶Rñ. pcta moꝛtalia ſi⸗ gillatĩ ⁊ ſingłarit ſũt ↄfitẽda ⁊ ꝓpt plures cauſas.vna ẽ ex ꝑte ofitẽtis · ſic eĩ ex auerſiõe a deo culpa ↄmittit᷑:ſic ex cõ⸗/ uerſiõe ad deũ cũ ↄtritõe ⁊ obligatõe ad penã culpa remit tit.doloꝛ eĩ ↄtritõis debʒ eẽ ex ſeꝑatõne a deo:pena vo q̃ ſa tiffacit de bʒ rñderi delectatõi quã ĩ ↄuerſiõe ad cret᷑az ha⸗ buit.⁊ qꝛ iſia ↄuerſio trahit pctm ĩ ſpẽʒ: ⁊ ↄfeſſio q fit rõne pene iniũgẽde debʒ fieri in ſpãli.Alia vo ẽ ex ꝑte ſacerdo⸗ tis ꝗ nõ põt taxare quãtitatẽ pnie.niſi ſibi ĩnotuerit ꝑ ofeſ ſionẽ quãtitas culpe.quãtitas at᷑ culpe nõ põt ĩnoteſci ni: ſi fiat cõfeſſio de ſingulis pcttis ⁊ circũſtãtijs aggꝛauãtibo. Tercia ratõ eſt ex ꝑte ſtatꝰ.nũc em ſumꝰin lumine gre. et ideo ſicut in lumie nihil abſcõdit᷑:ſic nec in ↄfeſſione debet aliquid occultari.occultaret᷑ aũt ſi cõfeſſio fieret in geneꝛa li.¶ Ad pᷣmũ in ↄtrariũ dicendũ ꝙ ſecus ẽ de ↄfeſſiõe fa⸗ cta deo et facta homĩ. in ↄfeſſione em̃ que fit deo iuſtificat᷑ nde nud ets ficit tirg d de diete n küͤtis zäſi jrich fititi ſo e in⸗ rac⸗ Knon e id blite nſint u; eri. rü ene⸗ Koc⸗ erali 2ſe nln 1,et y e⸗ Nie e Ca⸗ Nri lhice ilip⸗ tetunn jlen. Nem pure Glum eſunt aet voſit lori tez ifi gier crch gremit voiſi lzba⸗ ſtröne eerdo⸗ ne ceim⸗ nuln SFe⸗e fne Cnen ſeſe ſiest — ¶ Nueſtio quis a culpa.In ↄſeſſiõe vᷣo facta homĩ iuſtificat᷑ a pẽa a culpa eĩ pt gꝗo iuſtiſicari ꝑ cõtritõzʒ generalẽ qͥ ẽ ex coõſi deratõe offenie dĩne.quã ↄmiſit aneꝛtẽdo ſe ab ipo.vñ qꝛ auerſio nõ diſtiguit peẽm ſpecie vł nũero.ſᷣ cõuerſio tm ideo ad ↄfeſſionẽ q fit eo de pcto reſpectu auerſioĩs:ſuf ficit ꝙ fiat ĩ generali:cũ illa rſpiciat pet᷑ʒ qᷓtum ad auer ſionẽ tm̃. Cofeſſio vo q̃ fit hbomi.qꝛ reſpicit pc᷑ʒ qᷓtuʒ ad ↄuerſionẽ ꝑ quã ĩ ſpẽ et nüero diſtiguit᷑.opoꝛtʒ ꝗ fiat di ſticte qᷓtũ ad ſingta pcta.Dicẽdũ igit᷑ ad illas anctes.q; trãſlatio pcti ⁊ remiſſio ĩtelligit qᷓtũ ad iſtitutõʒ a culpa ad quã nõ exigit᷑ ↄfeſſio ꝙ̃tũ ad ſingula:ł ſufficit ꝙ fiat qtũ ad oĩa ĩ generali.. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ſufficiat ge⸗ neralis cõtritio ⁊c.dðm ꝙ ↄtritio refert᷑ ad deũ ꝗꝓpꝛie lo quẽdo ꝗ oĩa nouit ſpãliſſime.ↄfeſſio fit homĩ quẽ opoꝛtʒ iniũgere pnĩam m erxigẽtiã meritoꝝ. qð nõ pt niſi ſiat ſibi diſcreta et ꝑticulata ofeſſio.Qec et iã nego ꝗqn opoꝛ: teat aliq̊ mõ ↄteri de pcĩis ĩ ꝑticulari.duplicit em̃ ↄuer tit ſe penitẽs ſuꝑ pcta moꝛtalia.vel cõuertẽdo ſe ad deũ a q̊ ſe auertit:et ſic vt eſtimo ſufficit ꝙ ↄſiteat᷑ illa deo in generali.vel ſᷣm ꝙ illa oꝑe velↄſenſu ꝑpetranit.⁊ ſic pu to ꝙ opoꝛtʒ ſuꝑ ſingulis ↄteri ſicut confiteri. ¶ Ao aliud dðm ꝙ nõ ẽ ſile de ſatiſſactõe ⁊ ↄfeſſiõe.nã quatitatẽ pec catoꝝ nõ pt᷑ ſcire ſacerdos niſi penitẽs ſingula pcta ↄfi teat.pniam aũt pt iniũgẽ vel ſatiſfactõʒ puniẽdo om̃ia vna pena generali.qᷓuis de ↄgruo m diuerſas ſpẽs pec catoꝝ diuerſe debẽt iniũgi ſpẽs ſatiſfactõis. vel pt᷑ dici. vnõẽ ſile de ſatiſfactõe et ↄfeſſiõe.ſatiſfactio eĩ reſpicit pct᷑i quãtitatẽ.ↄfeſſio vᷣo pcti ſpeciẽ vel genꝰ.et qꝛ in quã titate nõ diſtiguit᷑ pct᷑ʒ.eo ꝙ quãtitas attẽdit᷑ penes libi dinẽ q vna ẽ m ſe et indiſticta:ſpẽs vᷣo reſpicit materiã penes quã dʒ diſtigui.pt h̊ ĩ ↄfeſſiõe opoꝛtet ꝙ diſticte reuelẽt᷑ pccai ſatiſſactõe nõ opoꝛtʒ hmõi diſtictõʒ fieri. rticulus ſecundus Onſequẽter q̃rit.an licʒ diuidẽ ↄfeſſionẽ ſuã vni ↄfitẽi ꝑtẽ vnã:et alij alterã. liceat di lidẽ:vidr ſic.Vulneꝛa diueꝛſa coꝛꝑis ꝑ diueꝛ ſos medicos pñt curari.et nõẽ ncce ꝙ ꝗ ſanet vnũ vulnꝰ ſanet aliud.ꝗ ſiłr erit ĩ pct̃is q̃ ſũt vulnera ſpũailia q̃ po⸗ tuerũt hr̃e diuerſos medicos.i.ſacerdotes.nec erit ncce ꝙ vni dicãt᷑ oĩa ĩ ofeſſiõe.¶ Itẽ licʒ ſint diuerſi ſacerdo⸗ tes tñ vnꝰ ẽ pꝛiceps ſacerdotũ.ſcʒ xpᷣe.ẽ̊ ꝑlłibo ↄfitẽdo cõ⸗ fitet᷑ tãqᷓ; vni.eo ꝙ piures ibi reputãdi ſũt tãqᷓ; vnꝰ.g ſic bona eẽt ↄfeſſio de oibo vni:ſic bona erit ↄfeſſio facta de oĩbo ſi ꝑ ꝑtes pluribo fiat.q. Itẽ ſolꝰ papa bʒ pleĩtudieʒ prᷣatis.vñ ꝗpt᷑ q̃dã pcta ncce hʒ penitẽs ↄfugẽ ad ipſum nec ẽ ncce ꝙ ↄfugiat ille idẽ ad papã ꝓpt᷑ mioꝛa pctᷣa.ĩmo ſufficit ꝙ ↄfiteat᷑ illa hñti ĩmediate curã aĩe eiꝰ.igit᷑ cuʒ nullo mõ pt᷑ abſoluẽ eũ a maioꝛibo:ncce ẽ qñʒ diuidẽ cõ⸗ feſſionẽ ſi na õtra. Aug.caueas ne verecũdia ductꝰ diuidas ↄfeſſionẽ.vt diuerſa diuerſis velis maifeſtare. Itẽ Berñ.oↄfeſſionẽ diuiſi et fructu cõfeſſioĩs me pꝛi⸗ uaui. It moꝛs nõ pt᷑ tolli ĩ ꝑte vñ nec ↄteri hõ poteſt ð vno pct̃o moꝛtali alio retẽto ĩ volũtate.qꝛ ſic ſił eẽt viuꝰ et moꝛtuꝰ.viuꝰ rõe ↄtritõis:moꝛtuꝰ rõe volũtatis pcti.& cũ in ↄfeſſiõe aĩa viuificet.ſpᷣm qð dicit Herñ.ſuꝑ cant᷑. ſermõe.xv.Cõſeſſio aĩe iudicat vitã.nec vita poſſet ſuſci pi niſi moꝛs totalit tore eni fiat nõ de vno moꝛtali tm̃ ſ̊ de oĩbo ſil.Rnſio.ꝙ vni opoꝛtet oĩa moꝛtalia ↄfiteꝛi qᷓ ad mẽoꝛia rducit ↄfitẽs. Rõ hbmõi ẽ młtiplex.Vna ẽ ex ꝑte ↄfitẽtis.qꝛ in h̊ qͥdãmõ ſe iuſtifi caret:cũ mĩꝰ petoꝛẽ ſe ondẽt q eẽt ſic diindẽdo ↄfeſſionẽ ⁊ ĩ h ypocrita apparẽt. Alia ẽ ex ꝑte ↄfeſſoꝛis.qꝛ alit᷑ nẽ pt᷑ maioꝛẽ penà tꝑalẽ ↄueni ter cõmutare ĩ mioꝛẽ cũ non intẽdãt ſaceꝛdotes ꝑtẽ pene tꝑalis mutaẽ ĩ mioꝛẽ.ſᷣ potiꝰ totã:ſic deꝰ tetã eternã mutauit ĩ tꝑalẽ.et et ſic diuidẽs ↄfeſſionẽ xcipit ſacerdotẽ. Tercia ẽ ex ꝑte petoꝝ.qꝛ ab vno nõ pt iuſtificari aĩa miſi viuificet᷑ ab alio.nec ĩnocẽ tia pr ſibi reſlitui miſi tota reſtituat᷑.ꝑoↄfeſſionẽ em̃ ⁊ ab ſolutõʒ reſtituit᷑ inocẽtia et dat vita.vñ berñ.ſuꝑ cant᷑. Cõseſſio aĩe indicat vitã.vbi oↄfeſſio:ibi ĩ aſpectu di pul lrxvij. critudo.hec aũt pulcritudo iudiciũ ẽ ĩnocẽtie reſtitute q́⸗ dãmõ.⸗. Ad pꝛimũ dᷣm.ꝙ duplicit ẽ loꝗ de vulneꝛibus coꝛꝑis.q̃dã em̃ ſũt vulnera q̃ nccio moꝛiẽ ĩferũt coꝛꝑalẽ alia ſũt ad qᷓ nõ ſeqt᷑ nccio moꝛs coꝛꝑalis.Cũ ergo dicit ꝙ vnũ vulnꝰ coꝛꝑale pt᷑ ab vno medico ſanari et alið ab alio ↄſequẽter.dðm ꝙ non loꝗt᷑ de vulneribo pꝛio mõ qꝛ falſũ ẽ.ĩmo fruſtra vnũ vulnꝰ moꝛtale ſanat᷑ ſi aliud ab ſcõdat᷑. Si vo loq̃t ð vulnẽibo ſcdðᷣo mõ:tũc dðʒ ꝙ maioꝛ poſitõ ẽ vera ⁊ aſſũptio falſa.nõ em̃ ẽ ſile de xctis moꝛ talibo et de vulneribo coꝛꝑis q̃ moꝛiẽ nõ iferũt neceſſario ſʒ magis eẽt ſile rſpectu veialiũ.ibi bñ ↄcedẽdũ.ꝙ ſicut vnũ dæ illis vulneribo pt᷑ ſine alio aſſeꝗ ſolutẽ:ſic abſolui pt᷑ de vno veĩali aliꝗs retẽto alio ex ca rõnali.dũmõ ſit ĩ caritate.¶ Ad aliud doõm ꝙ ĩ ↄfeſſiõe duo t. veritas intẽtõis ĩ coꝛde:et erpᷣſſio ſignificatõis ĩ Fmõe.dðm igit ꝙ et ſi plibo ↄfiteat᷑ tãqᷓ; vni qtũ ad intẽtõʒ ⁊ veritatem coꝛdie.qꝛ oẽs ab vno bnt ptatẽ ꝑ qͥs et ĩ ꝗbo abſoluit.ſcʒ xpᷣc:nõ tñ qtũ ad expᷣſſionẽ ſignificatõis exterioꝛis ſer⸗/ moĩs. Vl pt᷑ dici ꝙ argumẽtũ magis ẽ ad oppoſitũ qᷓ; ad ꝓpoſitũ.nã ſic ↄfeſſio qͥ in ꝑte xpᷣo fieret nulla eẽt: ſic cõ⸗ feſſio qᷓ ꝑ ꝑtes fit płibo dʒ ĩ mihilũ reputari. Si eĩ ꝗs cõ fitet᷑ xpᷣo cũ intẽtõe celãdi ꝑtẽ pctoꝝ.⁊ iterato ediẽ cũ in tẽtõe celãdi illð qð i eẽt ipi ↄfeſſũ.nulla eẽt ↄfeſſio. Vlel pt᷑ dici ꝙ licʒ oẽs ſint iſti vel illi loco vniꝰ.nõ tñ oẽs ſũt iſti vel illi loco vniꝰ ſacerdotis:h̊ ille tm̃ cui ẽ cura aĩme ſue ↄmiſſa. Pꝛet᷑.lʒ oẽs ſint q̃i vnꝰ qͥ ad ptᷣatẽ ligãdi atq; ſoluẽdi:nõ tñ qͥ ad ſciam diſcernẽdi. dðo etiã integre dʒ vni ↄfiteri.vt ↄtritio equet᷑ ofeſſioĩ et ecõuerſo. vt ſiẽ cõ⸗ tritio ẽ oĩm coꝛã deo ſil.ſic ↄfeſſio coꝛã ſacerdote.alit᷑ ñ eẽt ↄfeſſio ſacr̃alis. õ et᷑ vt ſiẽ̃ ſatiſfit deo ĩ ↄtꝛitõe plene ſilr et ecclie ĩ ↄfeſſiõe ĩtegra. Pꝛet᷑.ioꝛdiata volũtas ↄfi tẽtis q̃ ẽ vt minꝰ malꝰa ꝓpareat quã ↄcomitat᷑ viciũ y po criſis.defoꝛmat actũ hmõi ↄfeſſioĩs. Ad illð qð obr. ꝙ; ncceẽ qñʒ diuidẽ ↄfeſſionẽ.qꝛ ncce ẽ ↄfugẽ qñʒ ad dñʒ papã ⁊c̃.dðm ꝙ aliud ẽ ↄfiteri pcta ſua vni ſacerdoti et qᷓdã alij vt ſic mĩioꝛ apareat malicia ſua:et aliud ẽ cũ nõ poſſit abſolui ab illo ꝗ ĩmediate hʒ cãʒ aie ſue.ð ↄſẽſu ⁊ volũtate illiꝰ adire ſuꝑioꝛẽ ꝗ pt᷑ eũ abſoluẽ:et h̊ qꝛ nõ pt abſolui ab illo. Pꝛĩo mõ em diuidẽs ↄfeſſionẽ mouet᷑ ex inoꝛdĩata ⁊ ꝑuerſa volũtate:q̃ vult ſe ĩ ꝑte iuſtiſicaẽ enʒ ſe deberet ↄtẽnare. Secũdo mõ diuidẽs mouet᷑ ex volũ⸗ tate bona et oꝛdiata: q̃ ſic ꝓuidere intẽdit ſaluti ꝓpꝛie. nec talis dicit᷑ diuidẽ ↄfeſſionẽ cũ de ↄſenſu et cõſilio vni us alij oꝓfiteat᷑. rticulus tercius Onſeqnter q̃rit.vtꝝ gꝗlibʒ teneat᷑ ſintis gan nis pcta ſua ſilł ↄfiteri.ꝙ ſic:videt᷑.qꝛ dxcretał S pe. et re.dĩc. Dis vtriuſq; ſexꝰ poſtqᷓ; ad an⸗ ſcretõis ꝑuenerit oĩa pcta ſua ↄfiteat᷑ ꝓpꝛio ſacer doti. ¶ õ ꝙ dic oĩa. ¶ Itẽ ↄſtat ꝙ oẽs tenẽt᷑ ↄfiteri ⁊ ñ de⸗ bẽt dimidiare cõfeſſionẽ.̊ oĩa ⁊c.¶ IJt pꝛimꝰ adã foꝛma ẽ pctoꝛis:ſecũdꝰ adã foꝛma ẽ reſurgẽtis.j.coꝝ.vv.ſic in adã oẽs moꝛiũt᷑ ita ⁊ i xpᷣo oẽs viuiſicabũt᷑.Sʒ in qͥlibet ãno recẽſet᷑ ca us pꝛimi ade ⁊ reſurrectio ſecũdi.ſic ptʒ ĩ pꝛicipio.lxx.⁊ ĩ fine.Sʒ qdð facit ecclłia ĩ ipis inuit foci endũ ĩ ſinglis mẽbꝛis.ᷓ ſiẽ ecclia q̃libʒ ãno ſemel recẽſet lapſũ ade et reſurrectõʒ xp̃i:ſic vr̃ ꝙ ꝗlibʒ fidelis qͥlibet ãno pctᷣa ſua ꝑq̃ cecidit debeat cõfiteri ⁊ reciꝑe pniaʒ ꝑ quã reſurgat. Itẽ iſtud oñdit᷑ nobis ex curſu reꝝ nata liũ q̃ ſũt liber ſimpliciũ.qꝛ q̊libʒ ãno videmꝰar boꝛes ſuc cindi.vt pʒ ĩ vinea materiali.& cuz iſta ſenſibilia nos ad ſpũalia manuducãt:vidr̃ ꝙ et nos de mꝰ? tot vetuſta tẽ nr̃am falce cõfeſſioĩs amputare.Cõtra.pctẽm qð re cedit a mẽoꝛia di recedere dʒ a mẽoꝛia miſtri. pctm em̃ qð dñs vult obliuiſci nõ vr ꝙ velit ad mẽoꝛiã miſiri re⸗ dnci.cũ miſter teneat locũ ipiꝰ dni.̊ cuʒ dñs pctᷣa ſemel obliuiſcit᷑ et nũq; ad memoꝛiã reducat:nec ad mẽoꝛiã mi ſiri debẽt reduci. Itẽ cũ medicꝰ coꝛpalis recipit aliquẽ vt ip̃ᷣm ĩ ſanitate cuſtodiat et cõſeruet.nõ opoꝛtet ꝙ exq̊ vb⸗ N nouit ifirmitatẽ eiꝰ et paſſibilitatẽ ↄplexionis.ꝙ poſtea ſibi reiteret᷑. ſibr erit ð medico ſpuali.qꝙ exqͥ nouit pec cata alicuiꝰ generalif:q poſtmodũ iterũ generalit᷑ ĩno⸗ teſcat.ñ opoꝛtʒ igit᷑ ↄfiteri oĩa pcta oĩ ãno.¶ Itẽ ↄfeſſio fit ꝓpꝑt᷑ abſolutõʒ et ſatiſfactõʒ.ergo illoꝝ pctoꝝ ñ ẽ rõ⸗ nabilis feſſio q; pceſſit abſolutio⁊ ſatiſſactio ẽ ↄpleta ñſio.ſine pᷣiudicio dicẽdũ.ꝙ nõ glibʒ tenet᷑ ſinguł anis vniuerſalit᷑ ſingła pct̃a ↄfiteri.Si aũt ſinguł ãnis pateret᷑ recidiuũ.et cũ h̊ totiẽs mutaret ↄfeſſoꝛẽ:eſtĩo ꝙ teneret᷑.pᷣ ſi ſollicite ⁊ digne facit ꝗs pniam de pctis q cõ miſit als ↄfeſſis:nõ tenet᷑ ad ãnualẽ ↄfeſſionẽ de eiſdem. Si at qñʒ vellet g bret curã aĩe ſi ue. ꝙ ofiteret ſibi gene⸗ raliter vt magis diligẽter agnoſcẽt vultũ pecoꝛis ſui et illi ↄfiteri pᷣcipet:credo ꝙ deberet obedire.Dicẽdũ eꝛgo Apꝛio ſacerdoti ꝗ imediate bʒ curã oaĩe ſue.tenet᷑ omia ſemel peta ofiteri:ſi fuerit reꝗſitꝰ.niſi obſtet aliqdð ſpÄle vt ſup̃ tactũ ẽ. Facta at᷑ ſeme ofeſſiõe ſua fidelit ñ tenet᷑ illi eidẽ oĩ ãno ſingła ↄfitẽi:hᷣ ſufficit ↄfiteri illa q ↄmiſit in illo ãno.et hoc mõ itelligit᷑ decretalis ſuꝑiꝰ allegata Fm modũ magr̃oꝝ.Ad illð qð obr.ꝙ nõ ẽ dimidiãda ofeſſio. dᷣm ꝙ ↄfiteri ea de ꝗbo non ẽ facta ↄfeſſio ⁊ alia ſubticere ꝗboẽ facta mẽtio mõ iã dicto nõ ẽ dimidioẽ ofeſſionẽ. Sʒ tũc dimidiat᷑ q fit ↄfeſſio ð aliqͥ et ſubticet aliqd qͥꝝ ſi alterutrũ taceat᷑ ianis reputat᷑ ↄfeſſio alteri us. Ab aliud dðᷣm.ꝙ lapſus ade et reſurrectõ xp̃i po⸗ nũt᷑ ĩ exẽplũ qᷓtũ ad pcta moꝛtalia et qᷓtũ ad pnioʒ eoꝛũ⸗ dem ſuꝑ aꝗbo nõ pceſſit ↄfeſſio vel ſatiſfactõ.aut ſi ĩtelli⸗ geret᷑ de pctis ta ↄfeſſis qᷓ nõ ↄfeſſis:potiꝰ ĩdicat illð ex emplũ ↄſiliũ qᷓ; p̃ceptũ.qᷓuis em̃ nõ teneamur oĩ ano ge⸗ neralit ſiteri:tñ illis ꝗ de pcto nouit exierũt expediret maxie:ſi freqns ↄfeſſio ↄfuſionẽ q̃ ſin deũ ẽ inducẽt ⁊ do loꝛẽ.Silr oibo expediret.¶ Ad vltimũ dðᷣm. ꝙ putatio p̃dicta ĩſinuat nobis ſuꝑfluo eẽ amputãda q̃ ſinglis an⸗ nis ĩ nobis oꝛiũt᷑.nõ q̃ a pꝛicipio ĩ nobis oꝛta ſũt.ampu tãda dico nõ ſolũ ↄfeſſione:łᷣ ceſſatõe.et h̊ inſinuat᷑ ex ſi⸗ mili ꝓpoſito. In purgatõe em vinee nõ tollit᷑ niſi qᷓ ſuc⸗ creuerũtĩ anno illo ꝗᷓ putant᷑ . Articnius quartus Onſeqnt᷑ q̃rit᷑ An penitẽs pꝰ r̃cidiuũ teneat᷑ ↄfiteri oĩa pcta ſua.ꝙ ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ Fᷣm greg.vnũ pctʒ diſpoit ad aliud.⁊ ita ẽ ca alte riꝰ pcti ſubſeqntis. Sʒ cã pcti reuelãda ẽ in ↄfeſſione.qꝛ aliter nõ pt᷑ medicia ſpũalis ſibi ↄueniẽter miſtrari. ſiẽ pʒ ĩ medico coꝛpis ꝗ nõ pt᷑ cuꝛare infirmitatẽ:niſi cã in⸗ firmitatis ſibi inoteſcat.¶ Itẽ ĩ ↄfeſſiõe pcti eſt q̃litas et quatitas attẽdẽda.Qualitas at᷑ attẽdit᷑ qtũ ad genꝰ.ſcʒ vtrũ ſit ſpũale pecẽm vel carnale. Quãtitas aũt attendit᷑ ̈tũ ad dr̃ias petoꝝ et circũſtãtias agguãtes. vt ſi pec: catũ ẽ carnale:attẽdendũ ẽ.vtrũ ſit ſimplex foꝛnicatõ vł adulteriũ vł ĩceſtꝰ. ¶¶ It qtũ ad circũſtãtias qᷣtiẽs qũo vbi peccauerit.ſᷣ nccio ↄfitẽdũ ẽ genꝰ pcti ſiue q̃litas: S pari rõe ↄfitẽda ẽ ⁊ quãtitas.ſ̊ quãtitatẽ nõ pt᷑ ofiteri ni ſi pcta pᷣterita ↄſiteat᷑.neceſſe ẽ igit᷑ q nõ tiñ pctm ꝑ q recidiuauit: eĩ pcra pᷣterita q vidẽt᷑ pctʒ ſubſequẽs ag⸗ grauare ĩ ↄfeſſiõe reuelet.Añ ſic nõ valeret ↄfeſſio ſi di⸗ ceret᷑ peccaui ⁊ nõ expꝛimẽt genꝰ pcti:ſic vr̃ ꝙ nõ vebeat valẽ ofeſſio vbi tota qᷓntitas ñ expꝛimit᷑qð eẽ nõ pt᷑ niſi peta pᷣterita reuelẽt᷑.¶ SItẽ ſi nõ ↄfiteret᷑ alia pcta.ſeq̃rẽt᷑ quedã incõueniẽtia.Si em̃ nõ ↄfiteret᷑ aligs niſi pctin ꝑ q8 recidiuat:ſacerdotẽ deciꝑet ⁊ ſeipʒʒ.ſacerdotẽ:qꝛ non poſſet ſcire.ptruʒ pctoꝛ añ extitiſſet vel ĩnocẽter vixiſſet. imo ncce hr̃et intp̃tari in ꝑtẽ melioꝛẽ.credẽdo ꝙ inocen ter vixiſſet.et ita nõ puiret ip̃ʒ de pcto ꝓut ẽ recidiuũ:ſᷣ ſolũmõ ꝓut ẽ ſimplex pctʒ.et ita nõ puniret᷑ ꝓ igratitu⸗ dine collate gre 2 remiſſe culpe.Seipʒʒ et videret᷑ deciꝑe qꝛ cũ ſubintellecta ↄditõe abſoluat᷑ ĩ ↄfeſſiõe.ſcʒ ſi iiũctã pniaʒ pfecerit: videt᷑ ꝙ ñ ſit abſolutꝰ: cũ nõ ſuffecerit an teꝙ; palſus ſit recidiuũ.⁊ ita videt᷑ ꝙ decipit ſeipᷣʒ niſi to tũ ↄfiteat᷑. cũ in h̊ caſu nihil valeat ſibi ſua ↄfeſſio.Si at᷑ ponat᷑ ꝙ añ ſatuſecerit ꝓ pctis qᷓ ↄmiſit an recidiuuʒ. * adhuc videt᷑ ꝙ teneat᷑ ad illoꝝ ↄfeſſionẽ.qꝛ pnĩa ẽ donũ dei.hoc nõ ẽ dubiũ.vñ ſi de pꝛioꝛibo ↄmiſſis ſu fficiẽteꝛ pe nituerit:hoc fit ex ſpẽali dono dei. Si &̊ pꝰ hoc donũ ſpe⸗ ciale recidiuauit.duplicit peccauit.ſcʒ ꝑ oꝑatõʒ et ꝑ in⸗ gratitudieʒ. Ad h̊ igr ꝙ grata eẽt deo ſua ↄfeſſio.neceſſe fuit qꝙ cõfiteret᷑ et pctm inꝗtitudis ⁊ oꝑatõis.pet᷑ʒ ingti tudis nã potnit ↄfiteri niſi cõfeſſis pctis pꝛioꝛibo: ̊ ⁊c̃. Cotra. e de pe.⁊ re.vbi expꝛimit᷑ tẽtio ↄfitendi.ibi. is vtriuſq;ʒ ſexꝰ nõ hẽt᷑ ꝙ ꝗs tenet?᷑ ↄfiteri oĩa pcta niſi ſemel ĩ no.&̊ nõ qͥtiẽſcũʒ ↄfitet᷑ poſt recidiuũ tenet᷑ om̃ia pcta ↄfiteri.etiã ſi pluries ĩ ãno recidiuet ⁊ pluries cõfi teat᷑:ſ̊ tm̃ ſemel i ãno. Itẽ ĩ alijs ſacr̃is ſic ẽ.ꝙ eadẽ ho⸗ ſtia pluries nõ ↄſecrat᷑ nec eadẽ pſona pluries baptiʒał᷑ et ſic de alijs.̊ videt᷑ ꝙ nec idẽ pctm de qͥ ſemel ſufficiẽteꝛ ↄfeſſus ẽ teneat᷑ iterũ ↄfiteri.¶ Itẽ pcta ↄfeſſa ⁊ ſufficien ter puĩta nõ manẽt neq; qtũ ad culpã.nec penã ergo ta⸗ lia nõ ſũt ↄfitẽda.¶ Itẽ de pnĩa diſ.j.Mõ ncce ẽ vt q̃ ſeł ſacerdoti ↄfeſſi fuerimꝰ denuo ꝓfiteamur.h̊ ⁊ lingua coꝛ⸗ dis nõ carnis apud verũ iudicẽ ea iugit᷑ yfiteri debemꝰ. ERñſio.q q̃da opinio fuit.q; nõ opoꝛtz ↄfiteri pct᷑ʒ ni ſi pctm qð nouit᷑ ꝑpetrauit.⁊ h̊ nimis videt᷑ ↄſcias am pliare. cũ pctm nouit᷑ ꝑpetratũ pena poſſit eẽ pcti p̃teri ti.nec ſacerdos ſufficieter pt᷑ de pcto nouit᷑ ꝑpetrato iu dicare:niſi cam nouerit q̃ qàdãmõ fuit pct᷑ʒ pᷣcedẽs. poſi⸗ to ꝙ recidiuauerit in idẽ petin ſᷣm genꝰ illi qð añ ꝑpetꝛa uerat.nec adhuc ſatiſſecerat.ꝛopt᷑ h̊ alit dõm ẽ. et di⸗ ſti guẽdũ ẽ hic et qᷓtũ ad ſacerdotẽ et qᷓtũ ad oſitẽtẽ. qtũ ad ſacerdotẽ.qꝛ aut ẽ idẽ ſacerdos cui cõfitet᷑ pctm ꝑ qð recidiuauitja cui ↄfeſſus erat pcta pᷣterita:aut nõ ẽ ideʒ. Itẽ ex ꝑte ↄſitẽtis.qꝛ aut ſatiſſeceꝛat ꝓ pᷣteritis añq; recgei diuaret aut nõ. Dicẽdũ ẽ ̊ ſine pᷣiudicio.ꝙ ſi penitẽs cõ fiteat᷑ illi cui añ recidiuũ fecerat cõfeſſionẽ ſiue ꝑegerit pnĩam ſibi iniũctã ſiue nõ:debz pct᷑a retroacta ↄfiteri.ſᷣ diſtĩguẽdũ ẽ.Si em̃ ꝑegerit pniaʒ:ſufficit ĩ genẽ rõne in⸗ gratitudis ea ↄfiteri.ſi nõ ꝑegerit:dʒ ea expᷣſſiꝰ ↄfiteri. qꝛ de vtriſq; dʒ pniaʒ ſuſciꝑe ᷣm tñ arbitriũ ſacerdotis. Si eĩ ſacerdos hẽat ĩ mẽoꝛia pcta et circũſtantias q̃ als eidẽ ↄfeſſus ẽ.et hͥ penitẽti indicauerit:ſufficit pctᷣa illa ofiteri ĩ genẽ cũ ingtitudie ſua.i 2õ em̃ pt ſufficiẽter cõfi teri inqtitudieʒ. niſi cognoſcat coꝛã ſacerdote bona qᷓ ſi⸗ bi dñs gratis ↄtulit:et offẽſas q̃s miſericoꝛdit᷑ indulſit. Si ðᷣo ↄfiteat᷑ alicui nono ſacerdoti tenet᷑ oĩs ↄfiteri ſiue ꝑegerit pnĩaʒ de illis ſiue non. qꝛ nec alit᷑ vultũ pecoꝛis ipᷣe cognoſcẽt.ꝑ moꝛes em̃ pᷣteritos pt᷑ ꝗs diſcernẽ ſtatuʒ hoĩs de futo.qũo ſcʒ ipʒ hẽat regẽ.Debʒ eĩ penuẽs ing titudĩeʒ ſuã ſufficiẽter maĩfeſtare.vñ dʒ ↄfiteri adminꝰ circũſttias ſaltẽ ĩ genẽ:⁊ maxĩe libidis ⁊ ↄtẽptus. Hec aũt duo.ſcʒ quãtitas ↄtẽptꝰet libidis in om̃i pcto ſũt no tãda:et ĩgratitudo maxie ĩ recidiuo. Ad pꝛimũ ̊ dðm ꝙ decretalis pᷣtacta obligat ſolũmõ ad ↄfitẽdũ peti cõ miſſñ ĩ illo ãno.ita ſcʒ ꝙ niłꝰ differat ↄfeſſiõʒ ſuã:ꝗn ſal tẽ ſeł ↄfiteat᷑ ĩ ãno.maxie tali tꝑe vt ſine offẽſa accedat ad ſacrin cõioĩs.q¶ Ad alið qð o br ꝙ cũ alijs ſacr̃is nõ fit hmõi iteratio.dðm ꝙ ſecꝰ ẽ de h̊ ſacro ⁊ alijs.qꝛ ad h̊ ꝙ ſacr̃jm ꝑfecte ipleat᷑ reqrit᷑ ꝑfecta deteſtatõ pct᷑i ↄmiiſſi Vñ qñ hoc ceſſat vt q ꝗs patit᷑ recidiuũ iterãda ẽ pnĩa nõ ſic ẽ ĩ alijs ſacr̃is.q ſiatĩ exercita foꝛma debita cñ intẽ tõe recta et alijs q̃ reqrũt adimpleta ſũt.¶. Ao illnd qð obr̃.ꝙ pctᷣm pᷣteritũ neq; manet qᷓtũ ad culpã neq; qᷓtuʒ ad penã.dðm ꝙ ⁊ ſi nõ manet qᷓtũ ad penã niſi ad quaʒ obligat᷑ penitẽs rõe ſuſceptõis pnie a ſacerdote ĩiũgente manet tñ qᷓtũ ad tentõʒz deteſtatõis ꝑpetue.4 AVd illud qð obr.ꝙ nõ ẽ ncce denuo ↄfiteri ⁊c᷑.dðᷣm.ꝙ h̊ nõ gene⸗ ralit ĩtelligi dʒ:ſ̊ ſolẽt excipi q̃tuoꝛ caſꝰ ĩ ꝗbo opoꝛtʒ ue⸗ rũ ↄfiteri.Anꝰ ſi ſacerdos cui cõfitetur eſt im ꝑitꝰ.tunc em̃ ꝑ eius licentiam alteri confiteatur perito.de pe.diſ. vj.ca.j . Qui vult cõfiteri pcta vt inueniat gratiam ⁊c. vt ſupᷣ·et ca.placuit.Alius ꝓ contemptu ſatiſfactionis vnde decre.de pe.diſ.iij.ſi aplłlus. infra.vbi doloꝛ fimt᷑ deficit et pnĩa.ſi at pnia ſini᷑ ꝗd reliꝗt᷑ de venia:Lãdiu Queſtio em̃ gaudeat et ſperet de gra:qᷓ̃din ſuſlẽtat᷑ a pñia. deſi⸗ cit venia et gꝛa qñ cõtẽnit ſe atiſfactõ ĩiucta. Lerciꝰ ſi p⸗ enoꝛmitate delicti ſacerdos audito crimie remittit ad ſu ꝑioꝛẽ.ꝗ audito crimĩe pniaʒ ĩponat.aꝛgumentũ de pe.et re. ſignificauit. Quartꝰ ſi gs cõfiteret᷑ ſignificaẽt. ñ tñ abllinẽs vel nõ bns ꝓpoſitu abſtinẽdi a pcto. vel ꝗ ðᷣ vno cõfiteret᷑ et alterũ reſeruaret er ĩduſtria. Licʒ em̃ ſatiſte ceritĩ moꝛtali:tñ tũt iter ↄfiteri vt pe di iilũt phies Articulus quintus Onſequẽter qit᷑vtrũ licʒ aliqð pctʒ addere qð nõ fecit.i.vtrũ ꝗs debeat ↄfiteri peta qᷓ nõ ſecit.⁊ vr ꝙ ſic:vt bĩ ab augpnia r̃ducit qnʒ penitẽtẽ ad ĩnocẽtiã baptiſmalẽ. ponat᷑ ̊ q' aligs ſit ĩ ta li ſtatu ſic tꝑe illo ĩ q̊ncce hẽat ↄſiteri Em ꝗ iſtitutũ ẽ ab eccłia. talis tenet᷑ ↄfiteri.⁊ nõ bʒ ↄfiteri qd fecerit:qꝛ eſt in ĩnocẽtia baptiſmali. ergo cũ teneat᷑ tũc ↄfiteri:ncce bʒ ꝙ ↄfiteat᷑ tũc pctm qð nõ cõmilſit.¶¶ Itẽ ſuppoſito ꝙ poli tu ẽ. iſte nõ bʒ aliqð pcetm qð poſſit cõfiteri. nec hz dicẽ i cõfeſſiõe ꝙ ſit inocẽs.q;ꝛ .j.ioh.j. Si dixerim qꝛ petʒ ñ habẽꝰ 1c. ergo bʒ ncce ↄfiteri aliqð pcrʒ qð nõ cõmiſit: cũ ncce hẽat ſe cõfiteri eẽ pcẽoꝛẽ.¶ Itẽ ĩ ↄtritõe licʒ ↄteri — ſñ doloꝛe plłꝰ debito:⁊ ĩ ſatiſſactõe ſatiſfacere pl?debito. ſimiliter vitetur ꝙ in confeſſiõe licʒ ↄfiteri plus vbito boc autẽ ẽ ↄfiteri pluꝛa ſe ↄmilſiſſe pcta qᷓ ↄmiſit.i Itẽ di cit greg. bonaꝝ mẽtiũ ẽ ibi cuipã agnoſcẽ vbi culpa nõ ẽ q̃ em ſut agnita ſũt ↄfitẽda.¶¶ Iẽ ĩ dubijs ſꝑ ẽ ꝑs tutioꝛ eligẽda.vñ ĩ ilł pctis q̃ er genẽ ſuo ñ ſũt moꝛtalia.cuiuſ⸗ moci ? ira ſuꝑbia.ſi cõſitẽs dʒ de talibo cõfiteri ſi dubi⸗ tet. vtrũ ſint venialia qᷓ cõmiſit vł moꝛtalia.tutiꝰ eſt cõfi teri illa eẽ moꝛtalia qᷓ venialia:licet 'ᷣm veritatẽ ſint ve⸗ nialia. F ↄſtat ꝙ taliteꝛ ↄfitẽs nõ oↄfitet᷑ qdð cõmiſit.qꝛ nõ cõmiſit moꝛtale:ergo licʒ penitẽtẽ cõfiteri qð nõ cõmiſit Itẽ vt videt᷑ er rõne ꝙ bñ licz cõſitẽtẽ cõſiteri ſe feciſſe peccatũ aliquale quale nõ fecit. cũ tãta ſit oꝑpc ſitõ inter tale nõ tale facta relatiõe ad deũ:quãta int aliquid et nõ aliquid Contra. innocẽs non põt accuſaꝛi ſine pec⸗ cato ſicut nec ↄdẽnaꝛi.ergo cuʒ qᷓtũ ad peccatum qð ñ fe cit ſit inocẽs: nõ vr ꝙ poſſit ſe accuſare iĩ ↄfeſſione de illo 4 Itẽ nullꝰ põt ꝓcurare ꝙ puniat᷑ inocẽs ſine peccato:hᷣ qui ↄfitet᷑ peccatũ qð ñ fecit:facit ꝙ inocẽs punit᷑ a ſaceꝛ . dote. igit ⁊c᷑.q¶ Itẽ nullꝰdẽt accuſationẽ aliquã ꝓponer ĩ iudicio exterioꝛi ſi nõ bʒ ꝓbationẽ iuris vłꝑ teſtẽ. ſilꝛ nec ĩ indicio pñiali dʒ quis aligd ꝓponere niſi hẽat teſtẽ oſciẽtiã vł legẽ mẽtis q hoc dictet.eꝛgo cũ ĩ pẽto qð nõ fe cit nõ hẽat teſtẽ oſciẽtia: vꝛ illo nõ poſſit ſe accuſa re ĩ indicõ ↄfeſſiõis. Rñnlſio.dicẽdũ ꝙ nõ põt aligs ofi teri peccatũ qð nõ fecit.eo ꝙ falſũ teſtioniũ cõtra ſeipin ꝓduceret qð ꝓhibitũ ẽ fieri etiã ↄtꝛa aliũ Exo.xx. Iteʒ qꝛ ſᷣm ꝙ dic Augꝰ. talis ↄfeſſio nõ abſolueret a reatu ſᷣ potiꝰ ↄſtitueret reũ. Qota tñ ꝙ triplr ꝗs ↄfitet᷑ peccatũ.ł peccatũ qð ſcit ſe feciſſe: vyl peccatũ qð opinat᷑ ſe feciſſe:x qʒ timet ſe feciſſe.primũ peccatũ ↄfitet ſe feciſſe ſimptx. vñ ſimpl? obligat ad cõfeſſionẽ. Scðm nõ cõfitet᷑ feciſſe ſimpkłr. ſed opinat᷑ feciſſe.vñ nec obligat ad ↄfeſſiõeʒ ab⸗ ſolute.ſed ĩq̃ntũ ipᷣe credit ſe feciſſe illð.ſic accidit ĩ illis qnimis hẽnt ſtrictas ↄſciẽtias.vñ freqᷓnter credunt pec care qñ nõ peccãt.credũt dico pꝰfactũ.q; ſi crexrẽt pec care moꝛtalꝛ ĩ ꝑpetꝛatõe oꝑis cõmitterẽt ſe diſcrimim ⁊ peccarẽt moꝛtalłr.⁊ de talibo ꝓprie dicit Gre/ꝙ bonaꝛuz mẽtiũ ẽ ibi culpã ⁊c. Lerciũ peccatum nec qͥ ad ipᷣm nec ſimpłr obligat ad ofitẽdũ:niſi ſub ↄditiõe vł quo ad pe⸗ nã.verbigẽa. vt ſi dicat ſi feci tale factũ vł dixi tale ᷣbuʒ dico meã culpã ⁊ voloſbᷣire penã ac ſi moꝛtale fuiſſʒ.ꝭn rima ↄfeſſiõe ẽ ᷣitas abſolute i re.ĩ coꝛde ⁊ in Fmõe.In cdaẽ flitas ẽ re ⁊ ĩ Fmõe:łᷣ vitas ĩ coꝛde. vñ tał nõ mẽti tuꝛ licʒ dicat falſũ. Ialſitasẽ em ↄtꝛa hitatẽ ĩ re vłĩ ſmo ne.mẽdaciũ vᷣo ↄtꝛa vᷣiitatẽ ĩ mẽte vł in itẽtione.In tercia veꝛo ẽ icertitudo.i Ald pꝛimũ q̊ dicẽdũ.q; ⁊ ſigꝗs ſciret ſe in ſtatu ĩnocẽtie baptiſm ali vt ſi ̊ ſibi eẽt reuelatũ poſ⸗ ſet ↄfiteri peccata q̃ añ cõmiſerat ſine oſteſa.vt adiplerʒ „ 7 lexvij. qð ſtatutũ ẽ ab eccia. Qñq; em̃ c cõfitẽdũ neceſſitate de⸗ meriti.vt qñ ꝗs peccauerit moꝛtalr. qñq; obligatõe ſia⸗ tuti ſcʒ eccie.vñ ⁊ ſigs nullã hẽꝛet cõſciẽtiã de aliqͥ pecca to poſſʒ iteraꝛe añ acta ⁊ pfeſſa vt ſtatuta ab eccia adim plerʒ. Ey h̊ patet rñſio ad ſeq̃ns ĩ ꝑte.4. Illð autẽ YJoh. Si dixerimꝰ ⁊c̃.excludit a fidelibo pᷣſũptionẽ inſticie ꝓ⸗ prie.vnuſꝗſq; em̃ ſi del dẽt ſe reputure pctõreʒ.nec credo ꝙ aliꝗs poſſz ſñ pᷣſũptiõe reputare ſe eẽ oĩno ſñ peccato niſi foꝛte er ſpeciali reuelatõne. OPre.⁊ ſi nõ hẽat pcta in cõſciẽtia.nõ ꝓpt᷑ G̊ dẽt reputaꝛe ſe iuſtũ.j.Coꝛ.iiij.i Abil mihi cõſcius ſũ.ᷣ̊ nõĩ h̊ iuſiificatꝰ ſum.¶ Ad aliud dicẽ dũ.qꝙ nõ ẽ ſiłe de cõtritiõe ⁊ ſatiſſactiõe ⁊ ↄfeſſiõe.Qaʒ nũqᷓ aliꝗs põt eẽ certꝰ de ſufficiẽti ↄtritione vł ſatiſſacti one. iõ qntũcũq; ↄterit᷑ ł ſatiſſaciat nũqᷓ illa ↄtritõ vł ſatiſſactõ ẽ ſu ꝑabudãs qtũ ad ipʒʒ.qᷓuis ſuꝑabũdãs ſit ſm rei ᷣitatẽ.⁊ iõ nlłʒ ẽ ibi pcim̃ vſᷣ potiꝰacꝗſitõ maioꝛis mẽiti. ð ↄfeſſiõe vᷣo ñ ſic ẽ:imo ð illa pĩ ꝗs ⁊ dz eẽ certꝰ. Itẽ nõ ẽ ſiłe.qꝛ actꝰ ↄtritõis ⁊ ſatiſſactois iſoꝛmãt᷑ cari⸗ tate vt ꝑ ſe patʒ qꝛ ↄtritio ⁊ ſatiſ factio ſemꝑ meꝛitoꝛia ẽ ⁊ ſi nõ ſemꝑ deletiõis culpe ⁊ remiſſiõis pene.vt in iuſti ſicatis totaliter qꝛ ſtatĩ euolãt pꝰ hãc vita ẽ tñ meritoꝛia augmẽti gre ⁊ iuſticie.⁊ auginẽtũ gꝛe rñdʒ ↄtritiõi in vi⸗ ris ſãctis: et ſatiſſactio augmẽto iu ſticie.Cõſeſſio ðo ĩ q̃ᷓ dicit ꝗs ſe feciſſe peccatũ qð nõ fecit ſciẽteꝛ:nõ põt eſſe ex caritate 7 idᷣo nec laudabił.¶ Ad iloð Gre. bonaꝝ mẽti⸗ um eſt ⁊c. dicendũ ꝙ intelligendũ ẽ de cognitiõe creduli⸗ tatis id eſt bonaꝝ mẽtiũ eſt credere ſiue opinaꝛi peccatũ vbi nõ eſt peccatũ.ad hmõi aũt cognitionẽ nõ dẽt ſequi oſſertio ↄfeſſionis:ſed eo mõ quo tactũ eſt. ¶ Ad illð qðᷣ obijcit ꝙ ĩ dubijs ⁊c.dicẽdũ ꝙ H intelligit᷑ ĩ illis dubijs in qbo optet alteꝛã ptẽ eligere abſolute ſicut patʒ de via⸗ toꝛe cui occuꝛrit biuium. In dubijs vo in qho nõ eſt ne⸗ ceſſario alterã ꝑtẽ eligeꝛe abſolute:nõ intelligit᷑ ꝙ ſit ali qua ꝑs eligẽda ſimpłr: pᷣ tm ſbᷣ cõditiõe.⁊ ̊ mõ eſt ĩ ꝓpo⸗ ſito. qᷓuis em̃ dubiu ſit alicui.vtrũ peccauerit moꝛtalłr t nõ peccauerit:nõ tñ de bʒ alteꝝ affirmare abſolute. vnð nõ dẽt ↄfiteri ſe peccaſſe moꝛtałr ſimpłr ſed ſub cõditiõe dicẽdo ſi peccaui moꝛtalr dico culpã.hoc aũt nõ eſt ↄfite ri peccatũ qð nõ fecit ſimpłr:ſed ᷣm qd. Ad alið qð q̃ᷓ rit᷑ quare nõ põt quis ↄfiteri ſe feciſſe aliqd qð nõ fecit ſicut aliq̃le quale nõ fecit.bñ em licʒ ↄfiteri aligꝗd eẽ mor tale qð eſt veniale dũmõ ↄfitẽs hẽat ĩ ↄſciẽtia ꝙ ſit mor⸗ tale.dicendũ ꝙ immo põt dũmõ hẽat h̊ in ↄſciẽtia.vtpo⸗ te ſi aligs hẽat in ↄſciẽtia ꝙ cognouerit nõ ſuã nõ tñ ita ell:ſed qñ credebat cognoſcere nõ ſuã cognouit ſuã.ſi ta lis ↄfitet᷑ ſe cognouiſſe nõ ſus:bñ ↄfitet᷑ licʒ nõ cognoue⸗ rit nõ ſuã ſed ſuã.vñ cũ cõſciẽtia tali ſicut licʒ aliquẽ cõ⸗ „ fiteri ſe feciſſe quale nõ fecit: ſic licʒ cõfiteri cũ cõſciẽtia tali ie feciſſe aliqd qð nõ fecit. ſed nec hoc nec illud debʒ quis conſiteri contra ſe.ſcilicet conſcientiã ſuam. rticulus ſextus Onſequenter qrit᷑. An licʒ diminuere ↄfeſſi⸗ onẽ ⁊ cõfiteri paucioꝛa peccata ꝙᷓ fecit.ꝙ ſic: ri k. Regla eſi in theologia. qꝛ mala facimꝰ mali ſumꝰ nõ qꝛ bona facimꝰ boni ſumꝰ. Si autẽ qꝛ ma la facimꝰ mali ſumꝰ:igit᷑ ſi malũ vł mala deſinimꝰfaceꝛe in pte deſinit mala facere: ergo ĩ mali deſinimꝰ eẽ. Itẽ ſi affirmatio ẽ cã affirmatiõis:⁊ negatio ẽ cã negatiõis.igit᷑ ſi mala xeſinimꝰfaceꝛe in ꝑte ceſinimꝰeẽ mali in pte.ſ̊ penitẽo ⁊ cõfitẽs vnã ꝑtẽ pctoꝝ ĩ ꝑte deſinit melꝰ eẽ. h er pedit deſinere malꝰ eẽ in ꝑte:igit᷑ ⁊ penitere cõfiteri in ꝑte. ¶ Itẽ cõfiteri h̊ peccatũ eſt bonũ ſilłr cõfiteri illð pec catũ eſi bonũ. nec cõfiteri hoc peccatũ hẽt ꝙ bonũ eſt ex cõfeſſiõe alteriꝰ: ergo bonũ eſt ꝑ ſe cõfiteri h̊ nõ cõfitẽdo illð. ¶ Itẽ in cura coꝛꝑali coexiſtentibo pluribo infirmi⸗ tatibo bñ curat᷑ vna ſine alia.a ſimili videt᷑ in cura ſpũa⸗ li. ¶ IUẽ aligs luxrurioſus ꝑ ꝓceſſũ tꝑis de auaꝛo fit ꝓdi gus vl adminꝰ nõ auarꝰ:manẽte tñ ↄtinue lururia in eo tollit᷑ igit᷑ in iſto vnũ peccatum alijs remanẽtibo. Sed ſi vnũ petm̃ tollit᷑ ſñ alijs.⁊ pctm̃ ñ tollit᷑ ſñ ↄtritõe ⁊ pfelſi de⸗ — one:igitur confitendũ eſt vnũ non confitendo alia. 4I Itẽ aum.j.nõ ↄſurget duplex tribulatio.et alia lr̃a dic.nõ iudicabit deꝰbis in idipᷣm.q̊ ſi iſte confiteat᷑ quedã pctᷣa et quedã retineat.2 ſacerdos de cõfeſſie pnĩam iniũgat con⸗ dignã. ⁊ cõfitens totã illã faciat: non puniet᷑ a deo in futu ro/ꝓ illis.Aliter eniʒ conſurgeret duplex tribulatõ.⁊2 ita videt᷑ ꝙ teus remittit huie pcta q̃ cõfitet᷑ 2 alia non remit tat. ¶ Item ſup illud Yoh. viij. Qui ſine pcto eſt pᷣmo mit tat in eaʒ lapidem. Ang. dic. ꝙ erãt in moꝛtali:ß̊ venialia erant eis dimiſſa ꝑ cerimonias. Ex h̊ ptʒ ꝙ venialia qñq; dimittunt᷑ nõ dimiſſis moꝛtalibns. ̊ venialia ſunt maio ris ⁊ foꝛtioꝛis inberentie ꝙᷓ moꝛtalia: igituꝛ vt videt᷑ vnuʒ moꝛtale qñq; dimittit alio nõ dimiſſo. igit᷑ expedit dolẽ et cõfiteri de vno:et ſi nõ ſit doloꝛ ⁊ cõfeſſio de alio. ¶¶ Itẽ du plex eſt modꝰſeꝑatõis fideliũ ab eccia. vnꝰẽ ꝑ vinculũ cul pe:aliꝰẽ ꝑ vinculũ excoĩcationis.Sʒ exñte aliqͥ ſeꝑato ab eccłia vinculo multiplici excoĩcatõis.licitũ eſt ipᷣm recon ciliare eccłie ꝑticłarit.i.ꝑ abſolutõeʒ ab vno viculo: licet nõ recõciliet᷑ vlr ꝑ abſolutõeʒ ab om̃ibo.eadeʒz rõne vt vi⸗ detur ſi ꝗs fuerit ſeꝑatus ab eccłia multiplici vincło cul⸗ pe multiplicis.ꝗ põt recõciliari eccłie ꝑticłarit᷑ ꝑ abſolu tionẽ ab vno vinculo culpe:licet nõ recõciliet᷑ vłr.i. ꝑ ab/ ſolutõeʒ ab om̃i. ¶ Iteʒ dicit greg. pluit dñs ſuꝑ vnã ciui‚⸗ tatẽ ⁊ ſuꝑ aliã nõ pluit.⁊ eandẽ ciuitatẽ ex ꝑpte ↄpluit 2 ex ꝑte aridã reliquit:cũ ille q ꝓꝑrimum odit ab alijs vicijs ſe coꝛrigit.̊ ſᷣm h̊ remittunt᷑ ei pct̃a de gbo penitet: alijs nõ remiſſis de quiba nõ penitet:⁊ ita valet diminuta cõfeſſio Iteʒ luc · xvij.vbi logtur de mũdatõe dxcẽ lepꝛoſoꝝ dicit quedã glo.Quiſꝗs beretica pᷣuitate vel gentili ſuꝑſtitõne vel iudaica ꝑfidia.vel fraterno ſciſmate ꝑ dei graʒ mũda tus fuerit.neceſſe ẽ vt ad ecciaʒ veniat:coloꝛẽq; fidei vnuʒ alijs ſikem oñaat.ex bac glo.videt᷑:ꝙ pcta occulta nõ ſunt ↄſitenda.vnð in fine glo.dr vicia dñs in ↄſcia ꝑ ſe⸗ ipᷣm coꝛrigit ⁊ ſanat Contra.Aug.quedã impietas in⸗ ſidelitatis ẽ.ab illo ꝗ ſuſtꝰ: iuſticia ẽ:dimidiã ſi ꝑare veni⸗ am.Ex h̊ pʒ ꝙ vnũ pctm non dimittit᷑ ſine alio. igit᷑ ſi ad dimiſſionẽ pcti regrit᷑ ↄfeſſio:nõ eſt vnũ oↄfitendũ ſine alio ſiue ſine alijs. ¶ Iteʒz de pe. diſt. iij. Sũt plures qͥs peccaſſe penitet: ̊ nõ oĩno. ſeruates ſibi quedã in ꝗbo delectantur nõ aduertẽtes dñm ſił mutũ ⁊ ſurdũ a demonio liberaſſe. ꝑ qð docet nos nunqᷓ niſi de om̃ibo ſanari 4l YIem eodem infra.nunꝙᷓ aliquẽ ſanauit quẽ oĩno nõ liberauit. totũ em hboĩem ſanauit in ſabbato:qꝛ et coꝛpoab infirmitate ⁊ ani mã ab omi cõtagione liberauit. indicãs penitẽtes opoꝛte⸗ re illis dolẽ de om̃i crimĩe oꝛto in aĩa ⁊ in coꝛꝑe.¶ Ytez ſi⸗ ne amore ði nullꝰvnq; graʒ inuenit:ſ̊ dũ hõ eſt in moꝛtali pet᷑o hoſtis dei ẽ.ᷓ talis nõ ↄſequit᷑ veniam:q nullꝰ? reſer⸗ uans aliqð pctᷣm inuenit veniã de alio.¶KRñ.ad h̊ͥ dᷣm eſi ꝙ nõ eſt diminuẽda ↄfeſſio.ĩmo integra dʒ eſſe nec alit eſt ſalutaꝛis.Ecc̃i.xxxv.Salutaꝛe ſacrificiũ ẽ attendẽ mã datis: ⁊ diſcedẽ ab oĩ inigꝗtate.vñ cõfeſſio dimidiata non valet ad remiſſionẽ alicꝰpeti.nõ em̃ remittit dñs vnũ perʒ ſine alijs.nt pʒ ex dictis auẽtibo.remiſſio eĩ pct᷑i fit ꝑ infu ſionẽ gre ⁊ vᷣtutũ.gra eĩ ñ ↄpatit᷑ ſecũ aliqd perᷣm neq; vᷣtꝰ Pre. vᷣtutes q ſunt vicijs ogoſite ↄnexe ſunt.vñ g hbʒ vnã bʒ om̃es.¶j Ao h̊ qð qᷓ obijcit.ꝙ ſi qꝛ mala facimꝰmali ſu mus:ꝗᷓ ⁊c.dðm ꝙ non ſeqꝗtur.qꝛ mali a nobis poſſumus eſſe et ſumꝰ:boni nequaꝙᷓ. EIñ Aſdarci.x. emo bon? niſi ſolus deꝰ. Glo.ꝗ ſolus: alij ꝑ ipᷣm boni.q¶. Ad id qð obr ꝙ ſi affirmatio eſt cã affirmatõnis ⁊c.doᷣm ꝙ affirmatio dr cãꝗ affirmatõis duptr.vel in eſſendo: vel in ↄcludendo. hm ꝙ pᷣmiſſe ſunt cauſe ↄcluſionis:et ſic licet affirmatõ ſit cauſa affirmatõnis:negatio tñ nõ eſt cauſa negatõnis in ipſo.ſ̊ in ↄtrario:et ſic bene tenet hic.Si em̃ qꝛ mala faci⸗ mus mali ſumꝰ. ⁊ qꝛ mali ñ ſumꝰmala nõ facimꝰ:ſiue qa mali deſinim?mala deſinimꝰfacẽ. Sed ſm ꝙ affirmatio dĩ eſſe cã affirmatõnis in eſſendo:⁊ negatõ negatõnis.vt hr̃e pulmonẽ eſt cã reſpirãdi et nõ hr̃e pulmonẽ eſt cã nõ reſpirandi. Odm ꝙ eiuſdẽ extenſiõis dz eſſe affirmatio et negatio qtuʒ ad tpᷣs ↄſignatũ.verbigr̃a.cũ dicimꝰ qꝛ faci⸗ mus mala mali ſumꝰ.qꝛ hec dicio facimꝰ: ↄſignificat pñas confuſum.vnde copulat actũ ↄſignatũ pñti ↄfuſo. ſim ili⸗ ter in negatiua.vt cũ dicit᷑. qꝛ nõ facimꝰmaluz mali nõ ſu mus.⁊ ſic negatio eſt cauſa negationis.qꝛ tũc ẽ ſenſus.ꝗqa nec nũc malũ facimꝰ:nec nũc nec aliqͥ pñti mali nõ ſumꝰ. Vel põt aliter dici ſicut dĩc glo.ſuꝑ illud Ko. vij. qð eniʒ operoꝛ nõ intelligo.dimittẽ bonũ et facere malũ ſunt paꝛ tes opinari maluʒ.dicit᷑ em̃ larga acceptõne ⁊ aſi ueta locu tione etiã ille oꝑari malũ:ꝗ dimittit bonũ.ſᷣm bũc modũ ſumendi oꝑari.ſ.coĩter:verũ eſt ꝙ quia malũ facimꝰmali ſumus.ſᷣm em̃ iſtũ modũ malũ facit ꝗ bonuʒ ad qð tenet omittit.ſumat᷑ aũt eodẽ modo in negatiua facere vt ſit ſen ſus.qꝛ nõ facimꝰmalum neq; ↄmittendo neq; omittendo: mali nõ ſumus. Sʒ hoc nõ põt dicẽ ꝗ confitet᷑ vnũ petᷣm aliud nõ confitẽdo.qꝛ cũ cõfeſſio debeat eſſe integra: qui vnum petm ↄfitet᷑ et aliud celat:omittit qð facere debeꝛet. Ad aliud qð obijcit.ꝙ cõſiteri ̊ pcẽm eſt bonũ nec con trabit bonitateʒ ⁊c.dðᷣm ꝙ verũ eſt.qꝛ eſt bonũ in genere. Mec ꝙ ſit bonũ in genere bʒ ex cõſeſſione alteriꝰ pcti: ſed in caſu ꝓpoſito ↄfoꝛmat᷑ inordinata volũtate cõfitentis.ꝗ ſic diminuendo cõfeſſionẽ maliciã ſuã tegeꝛe intendit qð? vicij ſiue pcti hipocriſis.de pe.diſ.v.quedã.¶¶ Ad alið qð obijcit.ꝙ ↄcurꝛentibo pluribo modis coꝛꝑalibus bñ curat᷑ egrotꝰab vno licet nõ ab alio ⁊c.doᷣm q; nõ eſt ſile de me⸗ dicina coꝛꝑali ⁊ ſpũali.medicina em̃ ſpũalis qtuʒ ad cul⸗/ pam ẽ gra q eſt eẽntialis medicina oĩm ſpũaliũ moꝛboꝛũ. 7 vᷣtutes quaꝝ ẽ ↄnexio ind iſſolubilis. vñ gr̃a 7 virtꝰnul⸗ lum pctm ſecũ patiunt᷑.nõ ſicẽ de medicina coꝛꝑali. neq; em̃ vna ẽ oĩm moꝛboꝝ curatiua.neq; om̃s inſe ꝑabilit ſũt pↄnexe.pter qð põt dari aliq medicina curatiua vniꝰmoꝛ bi et nõ alteriꝰ.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ luxurioſus auaꝛꝰ fit ꝓdigus manet tñ luxurioſus ⁊c.dom ꝙ vt ſupᷣtactũ eſt habitꝰ peti ⁊ actꝰ pcti qũq; veſinit eẽ: manẽte defoꝛmitate ⁊2 macula pct᷑i in aĩa 1 vulnẽ infixo in pctᷣo.vñ dici poteſt ꝙ manẽte luxuria in aliqͥ.põt eſſe trãſitꝰab habitu ꝓdiga 2 litatis in habitũ auaricie. ⁊ deſinit eſſe in iſto tam actꝰ ꝙᷓ; babitꝰ ꝓdigalitatis:̊ vulnꝰqð infixit actus ꝓdigalitatis remanet in aĩa:donec ſanet᷑ ꝑgram...Ad illud Qaum. j. õ iudicabit deꝰbis in idipᷣm.ddᷣm ꝙ; intelligit᷑ vbi aliqꝗs plenarie ſatiſſfecit in pñti de pctis:ſed iſte ꝗ pniĩaʒ iniũctã a ſacerdote impleuit in moꝛtali pcĩo non lſatiſfecit in aliq̃ qꝛ nõ eſt ſatiſfacẽ niſi in caritate vt dicet᷑ in ſeq̃ntibs.et ꝓ⸗ pter ̊ deꝰq nouit mẽſuras pctoꝝ puniet iſlum in foꝛo ſuo etiã ꝓ pcto qð ↄfeſſus ẽ. ꝛet᷑.qꝛ hmõi ↄfeſſio ficta ẽ:fictio aũt vtilitatẽ tollit ſacr̃i. O aũt hec cõſeſſio ẽ ficta.pʒ. qꝛ ẽ triplex fictio.vnꝰmodꝰẽ qñ nõ credit articulos ſ̊ infidelis accedit. Scdᷣus modꝰẽ q bñ credit ꝙ valẽt ſacr̃a:diffidit tñ de h̊ ſacr̃o vt de cõfeſſiõe vel ð aliqͥ tali.credẽs ꝙ ſibi ñ valeat.Terciꝰmodꝰẽ. ꝙ qᷓuio bñ credat ꝙ ̊ ſacrʒ ſibi va leat: tñ quedã pcta retinet quoꝝ recoꝛdat᷑ficta aũt ↄfeſſio nulla ⁊:ſic̃ nec fictꝰacceſſus ad alia ſacr̃a.4. Ao aliud qð obijcit ꝙ qñq; remittit᷑ veniale nõ remiſſo mortali.dom ſine p̃iudicio ꝙ nõ eſt veꝛũ.q; taʒ veniale petſm ꝙᷓ moꝛtale rõne q culpa ẽ oponit᷑ gr̃e gratũfacienti aliqͥ mõ ſm ali⸗ quã driam gr̃e.pter qð nõ delet᷑ niſi ꝑ graʒ.quõ opponi: tur tactũ eſt ſup:vbi actũ eſt de pcto veniali.¶ Ad ilið qð dicit Augꝰ.ꝙ venialia erãt iudeis dimiſſa ꝑ cerimonias. dicendũ ꝙ venialia dicunt᷑ illa q̃ omiſſa in lege nõ obliga bant ad moꝛtẽ.Eſi igit᷑ ſenſus ꝙ ſoluẽdo cerimonias indi ctas a lege ſoluta fuerũt ab illis ꝓ quibo omiſſis nõ puni⸗ uit lex moꝛte.vel venialia dicunt᷑ irꝛegularitates q̃s ĩicur⸗ rerunt quandoq; ex tranſgreſſione alicuius ritus legalis a quibus abſoluebantur per cerimonias ſm leges ſiatu⸗ tas.¶ Uo aliud qð obijcit᷑ per ſiłe de abſolutõe a vinculo excoĩcatõnis. dm ꝙ ſecꝰẽ de vinculo excoĩcatõis ⁊ vincu lo culpe.Culpa em̃ q̃libet obligat ad penã eternã.vñ qua cunq; culpa manẽte indignus ẽ ligatus illa vita eterna. Vñ et cuſpe et ſatiſfſactõnes a ſeinnicem dependẽt. nec ab ſoluit᷑ quis ab vno niſi abſoluatur ab om̃ibus. nec ſatiſfa ciat ðᷣ vno niſi ſatiſfaciat ꝓ oĩbo.i.nõ ſatiſfaciat ꝓ vno no lẽs ſatiſfacẽ p alijs.ñ ſicẽ de vincłis ercoĩcatõis.q ſatiſ⸗ factões ſeꝑate ſũt:qꝛ nec vicła nec ſatiſfactões a ſeiuicẽ ð⸗ éúfs — — — — ☛ — — i i n N 1 ſ 84 — WMueſtio pẽaẽt. ꝓyt qð vnũ vincki ſine alio ſoluit᷑:a vniꝰſatiſfactõ ſine ſatiſfactõne altiꝰ ↄplet᷑. ¶¶ Ad illð greg. pluit dñs ſuꝑ vnã ciuitatem ⁊c. dõm ꝙ pluuia duos pʒ eſtectꝰ. ynus eſt ablutio: aliꝰẽ extinctio ignis.qᷓtũ ad pmũ effetiũ nõ eſt ppluta aĩa illiꝰꝗ quedã pcta ↄfitendo deſerit quedã reti net. ß ẽtum ad ſcðm effectũ ẽ opluta:q; mindꝰaꝛdebit ſi de⸗ cedat ĩ pctis retẽtis qᷓ arderet ſi ſe ↄtinuaret in actibo ma lis qs deſerit. Ao illud qð vltio obr. dom ꝗ; glo. illa in⸗ telligenda ẽ de ↄfeſſione publica.de peĩis em̃ nueratis ibi deberet latiſſieri ecckie ↄfeſſiõe publica. ¶¶ Ad illð qð obz. ꝙ ibidẽ dr ꝙ dñs cetera vicia curat in ↄſcia. intelligi põt in foꝛo ↄſcĩe.i.pᷣuate cõfeſſionis.Foꝝ em̃ pꝛiuate confelli⸗ onis ſolet dici ſoꝝ conſcientie. .R Articulus ſeptimus Onſeqnter q̃rit᷑.xtꝝ teneamur ꝓfiteri ex cari/ tate. . ſic: videt᷑. Ziug.ĩ de ſpũ ⁊ Fa. infructn Muz & illuo qð de radice caritatis nõ ſurgit. S ofeſſio ẽ infrructuoſa ſi ñ ſurgit a radice caritatis.4 Item aug· ſi caꝛitas nõ hr̃ nõ adimplet᷑ pceptũ.ᷣ fingit᷑: hßñ ab⸗ ſoluit᷑ gs a pcepto niſi adimpleat᷑ qñ dz impleri Impleꝛi aũt nõ prt᷑ niſi ex hñte caritatẽ:igr pᷣceptũ de cõfeſſiõe dz i⸗ pleri ĩ caritate. INẽ tenemur ↄfiteri ex caritate ⁊2 ſatiſfa⸗ cere:alit᷑ nõ abſoluimur a pena nũcta.Si ̊ pᷣma ⁊ tercia ꝑs pnie dz eſſe ex caritate: ̊ ?1 ↄfeſſio q̃ẽ media ꝑs ðʒ eſſe ex caꝛitate ſiłr cũ pnia ſit vnifoꝛmis. 4 Itẽ ofeſſio fideliuʒ = ſacr̃m no.le.& efficit qð figurat.ſ.remiſſionem pcrẽoꝝ. nõ efficit remiſſionẽ pcti niſi ſit ex caritate. ¶ Itẽ iob. xxx⸗ vj.nõ clamabũt cũ iũcti fue rit. glo.ↄfeſſio ẽ validꝰ clamor ad dñm. ſ̊ clamoꝛ nõ ẽ validꝰ niſi fiat ex caritate.¶ Itẽ cõ⸗ feſſio ad quã tenet᷑ fidelis ẽ meritoꝛia. ̊ nihil ẽ meritoꝛiũ qð ñ ꝓcedit ex radice meriti:̊ ⁊c.¶ Iẽ tenemur ad ofel⸗ ſionẽ fidi ꝓ loco ⁊ tꝑe. Ro. x.coꝛde credit᷑ ad iuſticiaʒ oꝛe aũt fit ↄfeſſio ad ſalutẽ:ſitr tenemur ad ↄfeſſiõeʒ pcri: cõ feſſio fidei dʒ eẽ ex fide.vñ.ij.coꝛ.iiij.nos cꝛedimꝰ ꝓpt᷑ qð ⁊ loꝗmur.glo.nõ ait credidi locutꝰſuʒ:ſ ꝓpterea dic ſe lo cutũ eſſe:qꝛ credidit.⁊ ita duo fecit qͥᷣꝝ alteꝝ alteriꝰcã exti tit. i. credidit ⁊ locutꝰẽ.hec glo.pʒ igit᷑ ꝙ ↄfeſſio fidi dʒ eẽ ex fide:a ſiłi ⁊ cõfeſſio pcri. qð eſt ex fide eſt ex caritate. Itẽ greg. nihil bʒ viriditatis ramꝰboni oꝑis:ſi ñ mane at ĩ radice caritatis. Ytẽ nõ tenemur niſi ad opꝰ viuũ vł viuiſicabile. ↄfeſſio facta eỹ caritatẽ neq;ẽ opꝰ viuũ neq; viuificabile: S ⁊c. qꝛ ecci.xvij.a moꝛtuo qii nõ ſit perit cõ⸗ feſſio. ¶ Itẽ aug· dilliguit int ve. le. ⁊ no. ỹtum ad motiua ꝑ amoꝛẽ ⁊ timoꝛẽ. dic em̃ bꝛeuis dẽia legis 2 euangelij. ti⸗ moꝛ et amoꝛ. Coõſeſſio igi ꝓut ẽ pᷣceptũ no.le.hʒ amoꝛem motiuũ ſui:ig cõfeſſio jm ꝙ ẽ pᷣceptũ no.leg.ẽ ex amore. Item ſacrm ſine re ſacr̃i nulliꝰẽ vtilitatis ſiue efficacie. marie in illis in gbo nõ impꝛimit᷑ caracter. Cõfeſſio at̃ fa⸗ cta ex caritate caret re ſacri:igit᷑ nulliꝰẽ vtilitatis.ig fide lis tenet᷑ ad ↄfeſſionez ſibi vtilẽ ad illam q̃ fit ex caritate. Itez qꝗ ficte accedit ad ſacrm.talis iniuriat᷑ ſacro:talis aũt peccat moꝛtałr. pᷣꝗ nõ ẽ in caritate neq; ex caritate fi⸗ cte accedit ad ſacr̃m. peccat moꝛtalr: ̊ nihil tale pᷣcipit neq; pᷣcipi dz: ⁊c̃. ¶ Iez ofeſſio fit ad recõciliandũ peni tentẽ deo 2 ecckie. ꝓpter h̊ pcipit᷑:eo g̊ modo dʒ fieꝛi vt ea recõciliet᷑ penitẽs deo ⁊ ecclie.hᷣ nõ recõciliat᷑ ea aligs ðo vel ecclie niſi fiat in caritate vel ex caritate: ̊ ⁊c. ¶ Itẽ cõ feſſio ẽ ſignũ abſolutõis penitẽtis a culpa a deo. abſoluiõ em̃ facta a ſacerdote ẽ indiciu abſolutõis p̃exñtis a deo. ñ aũt abſoluit᷑ penitẽs a culpa a ðo niſi ſit ĩ caritate.ſi g̊ cõ fitet᷑ aligs nõ in caritate neq; ex caritate: hmõi ofeſſio nõ eſt ſignũ veritatis. B potiꝰfictio ⁊ ſignũ mẽdarx: ſᷣ̊ om̃e mẽ daciũ cõtra xpᷣianꝗ reli lonẽ ẽ ꝑnitioſuʒ: ad nihil eũt tłe tenet᷑ gs. ⁊c. ¶ Cont. Ecẽs.ix. neſcit hõ vtrũ amoꝛe vel odio dignſit · Ex h b ꝙ hõ neſcit vtruʒ in caritate ſit vel nõ: atienſcũq; hõ ↄliteat᷑ ſi ten et cõfiteri ex caꝛitate: ne⸗ ceſſe hʒ dubitare vtrũ fecerit ad qdð tenet᷑.i.vtrũ cõfeſſus fuerit ex caritate.igit᷑ ſi penitens tenet᷑ ↄſiteri pcĩ̃a ſua ex caritate cũ qͥtiens ↄfeſſus fuerit.vtꝝ feceit qð tenet᷑ dubi⸗ tet:ſꝑ hʒ neceſſe ↄfiteri aut ↄmittit ſe diſcrimĩ. ¶ Iẽ non ẽ lxxvij. in pꝛate penitẽtis hr̃e cari tatẽ: igit᷑ nec in ptate ei cõfiteꝛi ex caritate. ᷣ nullꝰtenet᷑ ad impoſſibile: igit 1c. 4 Yteʒ nõ cõtritꝰaccedẽs ad confeſſionẽ qñq; meret graʒ confitẽdo. AVñ aug. Laboꝛat mens patiendo erubeſcentiã. ⁊ qm̃ ve⸗ recũdia ẽ maxima pena:q erubeſcit xpᷣo fit dignꝰ venia. ſic igit cõſitẽo nõ cõtritmeret᷑ graz ſuſtinẽdo erubeſcẽti/ am p xpo.ad oↄfeſſionẽ igit᷑ qᷓ nõ ẽ ex caritate ſegꝗtur iuſtifi catio ↄfitẽtis· v̊ illa cõfeſſio ſufficit ̃ cõfitẽs iuſtificat᷑:igi tur ſufficit qñq; cõfeſſio lʒ nõ ſit ex caꝛitate. 4 Itẽ ylið. li. ij.ð ſũmo bono.xiij· c. ex eo vnuſqſq; iuſtꝰeẽ incipit:exquo ſui accuſatoꝛ exiſtit.młti aũt ecõtra ſemetip̃os pctoꝛes fa tent᷑: a tñ ſeipos a pcto nõ ſbtrabut. mag iaz iuſticie ꝑs ẽ ſeipᷣm noſſe ꝙ pꝛauꝰẽ.vt ex eo diuĩa vᷣtus ſubdat᷑ builius: ex ſuã infirmitatẽ agnolcit. Ex ßᷣ videt᷑ ꝙ lʒz nõ cõfiteat er caritate facit opꝰiuſticie. hᷣ ſufficit ĩ ↄfeſſione ſacẽ opꝰ iuſticie. ¶ IZtez ſuꝑ illud p̃s. doce me iuſtificatõnes tuas. Mota ꝙ pulcro oꝛdine ad iuſtificatõez dei ꝑpueniendũ pu tat. vt pᷣmo pcta ſua fateat᷑. Alibi eĩ dĩc yſa.xliij. narra tu inigꝗtates tuas vt iuſtificeris. Ex H̊ pʒ ꝙ oꝛdo ĩ iuſtificati one regrit᷑ vicʒz ꝙ pfeſſio pcedat iuſtificatõz. bᷣ in collatõe caritatis iuſtificat᷑ penites:igit᷑ cõfeſſio pᷣcedit caritatẽ in penitẽte. ¶ Itẽ aug·li. de pe. veniale fit ꝑ cõfe ſſionẽ qð cri miĩale erat in oꝑatõe.̊ veniale fit in collatõe gre cũ q̃ dat habitꝰ vᷣtutũ.ſ.caritatis ⁊ alioꝝ. cõfeſſio 5 pᷣcedit caritatẽ nõ igit᷑ fit ex caritate:⁊ ita vt pꝛiꝰ. 4 Ytẽ fidelis tenet ſel iĩ ãno cõfiteri rõne pᷣcepti ⁊ oꝛdinatõnis ecckie. Sʒ ad illa qᷓ tenet᷑ ꝗs ex oꝛdinatõe vel ex p̃cepto:nõ tenet᷑ niſi ad illud qð oꝛdinat᷑ vel pcipit᷑ igit᷑ cũ nõ ſit pᷣeeptum eccĩe niſi de actu ↄfeſſionis: nõ at᷑ in ↄfeſſiõe ĩ caritate vel ex caritate: nõ videt᷑ ꝙ aligs teneat᷑ ex pᷣcepto ecciĩe niſi ad actũ cõfelſ⸗ ſionis ¶ Iez añ pceptũ de cõfeſſiõe hmõi.ſ.vocabuli non tenebat᷑ ꝗs ad illã.rõne pᷣcepti tenet᷑ fidelis ad cõfeſſiõeʒ bhmõi.ſᷣ ad pcepta affirmatina ſic ad pceptũ ð bonoꝛe pa rentũ nõ tenet᷑ ꝗs niſi ad actũ pcepti: er em caritatẽ hono rans pentes facit ad qðᷣ tenet᷑ rõne pᷣcepti · a ſili in ꝓpoſito videt᷑ ꝙ e caritatẽ cõfitens facit ad qð tenet᷑ rõne pcepti. ¶ Itez ſi nullꝰpõt ↄſiteri niſi ĩ caritate vel ex caritate ſit:⁊ exñs in caritate nõ tenet᷑ ad cõfeſſionẽ ex caritate: qꝛ nec ad cõfeſſionẽ ſᷣm ꝙ tentio ẽ nccĩtatis ad ſalutẽ qð pʒ:qꝛ ſi ccederet ſine cõfeſſione ſaluaret᷑.neq; exñs e caritatem tenet᷑ ad cõfeſſionẽ in caritate vel ex caritate: qꝛ nõ eſi ſue prẽatis hmõi cõfeſſio igit᷑ in null et gs ad ↄfiten dũ in caritate vel ex caritate.¶ Rñ. dðm ꝙ quicqd pnie eſt ſatiſfactoꝛie dʒ fieri ex caritate vel in caritate. vñ cõtri tio ↄfeſſio ⁊ ſatiſſactõ ſᷣm ꝙ ſant ꝑtes pnie ſatiſfactorie ⁊ reꝑatiue defectuũ.q̊s incurrit pct᷑oꝛ ꝑ lapſuʒ in peẽm:dñt eſſe ex caritate ſiue ĩ caꝛitate.ſi em̃ ſine contritõne qᷓ in ſui eſſe graʒ ↄcernit nulla pnĩa z ſatiſſactoꝛia:neceſſe ẽ ꝙ que ↄſequunt᷑.ſ.ↄfeſſio ⁊ ſatiſſactõ fuit facta ĩ caritate ſi pnia debeat eẽ ſatiſſactoꝛia. Põt igẽ dici ꝙ cõfeſſio ẽ ſatiſfacto ria deo ⁊ eccĩe de offenſa pcti:dʒ fieri ex caritate vel ĩ cari tate.cõfeſſionẽ aũt q̃ fieri dʒ ne inſtitutũ eccĩe trãſgrediat᷑ nõ neceſſe ẽ fieri in caritate ſiue ex caritate.vñ non peccat moꝛtałr ꝗ cõfitet ſacerdoti exñs in moꝛtali:eo ꝙ cõfitetur in moꝛtali. Põt g dici. ad hᷣ ꝙ ofeſſio fit ſatiſfactoꝛia tene⸗ tur fieri in caritate ſiue ex caritate: nõ aũt ſimpłr. ĩmo vt dicũt ſi aligꝗs cõfiteat᷑ in moꝛtali abſolut?? a tentiõe q̃ fuit „ obligatꝰex ſtatuto eccĩe. 4¶ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ . dicẽ dũ ꝙ reuera cõfeſſio facta ex caritate nõ ẽ fructuoſa ſim⸗ pliciter:eo mõ q̊ fructuoſuʒ dĩ ſ atiſfactoꝛiũ. nec ẽ ꝑs pnie fructuoſe.i.ſanſfactoꝛie. ſ. ad cautelã trãſgreſſiõis ſtatuti eccleſie. ¶ Ad alind dicendũ.ꝙ pᷣcepta que oꝛdinat imwe⸗ diate in deũ nõ poſſunt adimpleri ſine caritate. que oꝛdi⸗ nãt ad ꝓximum bene poſſunt: ſicut eſt pceptum de bonoꝛe ꝑentum. Vel põt dici ꝙ nõ poſſunt adimpleri meritoꝛie ſi ne caritate:licet illoꝝ adim pletõe cõtingat cauere a tranſ reſſione. 4 Ad illud qð obijcit ꝑ ſile de cõtritõne ⁊ ſatil⸗ actõne. dm ꝙ nõ eſt ſile: aꝛ cõfeſſio facta ſacerdoti non eſt ita moꝛalis ſicut cõtritõ et ſatiſſactio. Cõtritio eĩ ⁊ ſa⸗ tiſfactõ ſũt de dictamiĩe nate rõnał:ᷣ ꝓfeſſio hmõi ex inſti tutõne.⁊ ꝓpt h̊ non ſegt ꝙ ſi dtritõ ⁊ ſatiſfactio ſint ex ca⸗ ritate:ꝙ ↄfeſſio debeat eẽ ex caꝛitate.nec ẽ veꝝ ꝙ pniĩa ſit vnũ totũ vnifoꝛme totalr:qꝛ ↄfeſſio qdammò exit ab oꝛ die otritõis ⁊ ſatiſfactõis inquãtũ fit ad aliũ: ↄtritio et ſatiſfactõ ſiſtũt ĩ ipo penitẽte.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ſacrm noue legis efficit qð figurat.dom ꝙ efficẽ diẽ ibi aptitudinẽ ad efficiẽdũ nõ neceſſitatẽ.vñ quãtũ ẽ de ipſo ſacro noue legis efficit qð figurat nõ tñ ſꝑ.vt qñ inuenit impedimẽtũ ab extrinſeco.ſic baptiſmꝰ nõ ſctificat ficte accedẽtẽ ad baptiſmũ.Siłr impedimẽtũ qñqʒ ẽ ĩ ipᷣo cõ/ ſitẽte ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ↄfeſſio ẽ validꝰ clamoꝛ ad dñm ⁊c. dõm ꝓ boc intelligit᷑ c ↄfeſſiõe ſᷣm ſuũ eẽ po⸗ tiſſimũ.ſᷣm qð dicẽ Amb.ꝓ ↄfeſſio a moꝛte liberat aĩam ⁊ aꝑit ꝑadiſũ ⁊ ſpẽ ſaluãdi tribuit..¶¶ Ad illud qð obijci tur ꝙ ofeſſio od quã tenet᷑ fideł eſt meritoꝛia ⁊c. Rñſio. ꝙ fidelis tenet᷑ ad cõfeſſionẽ rõe inſtitutõis ecclie.⁊ hbec nõ ſꝑẽ meritoꝛia remiſſiõis pcti: ̊ qũqʒ ſolũmõ cauet᷑ ea a trãſgreſſiõe pᷣcepti eccĩe.tenet᷑ etiã qũqʒ ad cõfeſſio nẽ neceſſitate euadẽdi diuinã offẽſã ⁊ obtinẽdũ veniam pcki moꝛtal.⁊ hec digne facta ẽ meritoꝛia remiſſiõis pec cati.⁊ hec dʒ fieri ĩ caritate. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ cõ feſſio pctoꝝ ẽ ex fide ⁊ ita ex caꝛitate.dᷣm q; H̊ nõ ſeꝗt᷑. multa fiũt ex fide infoꝛmi q̃ ñ fit ex caꝛitate ſiẽ accidit qñqʒ ĩ ꝓpoſito.Vñ qñ ↄfitet᷑ quis pcta ſua ex fide.ſ.ĩfoꝛ⸗ mi nec tñ ex caritate.i ꝛõ eĩ oẽ qð eſt ex fide qᷣcũqʒ mõ ſũ pta ẽ ex caritate:ſᷣ qdð ẽ ex fide foꝛmata.q¶ Ao illud Gre go. nihil ht᷑ viriditatis ramꝰ boni oꝑis ⁊c. dõm ꝙ nihil hʒ viriditatis.i.fructuoſitatis.nec ↄfeſſio ẽ fructuoſa ni ſi noĩe extẽſo niſi fiat ex caritate vłĩ caritate.4 Ad illð qð obijcit᷑ nõ tenemur miſi ad opꝰvnũ ⁊c.dᷣm ꝙ ẽ ten tio ſimplex:⁊ ex ↄditõe.qᷓtũ ad tẽtõʒ ex cõditõe tenemur ad opꝰvnũ ⁊ ad ↄfeſſiõeʒ ex caritate.i.ad G̊ ꝙ ſit nob me ritoꝛiũ vlł ſatiſſactoꝛiũ.ñ ad h̊ q; ↄfeſſio ſit ſatiſfacto⸗ ria:dʒ eẽ ex auctoꝛitate ⁊ ita ſub ↄditõc.nõ at᷑ ſimplicit᷑. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ↄfeſſio ꝓut ẽ p̃ceptũ noue legis hʒ amoꝛẽ motiuũ ⁊c. ddᷣm ꝙ ⁊ ſi motiuũ generale legis euãgelice ſit amoꝛ nihilominꝰexpedit q; ꝓfeſſoꝛes le.no. aliq faciãt ex timoꝛe nec obligant᷑ ad h̊ ꝙ oĩa faciant ex amoꝛe.vñ ⁊ ſi ſũme expediret ꝙ ↄfeſſio fieret ex caritate. qꝛ tũc fiẽt fructuoſiſſime: bñ tñ licʒ qñqʒ ⁊ expedit ꝙ fi⸗ at ex tioꝛe ⁊ ſi nõ ex caritate.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ fi eb tenet᷑ ad ofeſſiõʒ vtilẽ ⁊c.dᷣm ꝙ ↄfeſſio ext᷑ caritateʒ facta ptiłẽ:qꝛ ſic cauet᷑ trãſgreſſio pᷣcepti eccĩe.⁊ et qñq; dat᷑ gra ĩ cõfeſſiõe.¶ Ad illð qð obijcit.q ꝗ ficte accedit peccat moꝛtałr.dðʒ ꝙ rfet q̃ ð cã aligs accedit fictꝰ.i.ñ otritꝰ. Si ei accedat vt videat᷑ iuſtꝰ vł ꝓpt vanã głiaʒ vł cãʒ minꝰrectã peccat. Si at᷑ vt ĩpleat pᷣceptũ ecclie:neq̃⸗ . ¶ Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ p̃ceptũ de cõfeſſiõe ẽ vt fiat re cociliatõ ⁊c. dom q pᷣceptũ obligat ad executõʒ actꝰipᷣiꝰ Peepti:n ad executõʒ intẽtõis ipiꝰ pᷣcipiẽtis. pt h qtum adobligatõʒ pᷣcepti ſufficit facè qð pᷣceptũ ẽ.⁊ marie ĩ p- ceptis q oꝛdinãt ad ꝓximuʒ. ¶ Ad üllud qð obijcit ꝙ cõ⸗ feſſio exiſtẽs ĩ caꝛitate ẽ ſignũ mẽdax ⁊c. dõʒ ꝙ ſiẽ cõfel⸗ ſio nõ ſp ẽ in ſua potiſſima efficacia:nibilominꝰ cõfeſſio cexpediẽs:ſic nõ ſꝑ ẽ ĩ ſua ſignificatõe cõpletiſſima. nec ter h cadũt a dᷣitate ſigni: qꝛ potiꝰſigna ſacramẽtalia it ſigna hitualia ꝙᷓ actualia. Eñ eĩ attritꝰcõfitet᷑ ⁊ cre dit ſe eẽ cõtritũ.illa cõfeſſio nõ ẽ dicẽda ſignũ mẽdax. qꝛ 2 ſi ſignũ non ſit actu erpꝛimẽs abſolutõeʒ a culpa: ẽ m ſignũ hituale 2 hiĩtualẽ bmõi ſignificãſ abſolutõz ſñ piu dicio Sĩtelligedũ ẽ.⁊ ſi nõ cõtritꝰ accedat ad cõfeſſiõz vt obediat eccie ⁊ vt graʒ inueniat ꝑ abſolutõʒ ſacerdotis cũ volũtate adimplẽdi pnĩaʒ iniũctã nõ peccat. Si aũt accedat cũ volũtate ꝑmanẽdi in pcto:nihilominſi uſcipit abſolutões a ſacerdote ⁊ iniũctõz ſatiſſactõni peccat.qꝛ irꝛitat ex certo ꝓoſito abſolutiõeʒ ſacerdotis:a illð ad qð ſe obligat adiplere nõ intẽdit. vñ tal cõfeſſio ẽ fictõ ſi ue ſignũ medax. ¶ Si aũt qrreret᷑ vtæ nõ cõtritꝰcõfiteat᷑. ʒin moꝛtali vt obediat ecclie 2 vt graʒ inueiat ac.omit tat ſic cõfitẽdo.ddᷣm ꝙ nõ ſiẽ dicũt mgri:ſ abſolutꝰẽ a pᷣ cepto eccie. vñ licʒ ſecuriꝰeẽt iteꝝ cõfiteri:tñ nõ ẽ neceſſe nee oꝑtet ꝙ ſacerdos iteꝝ iniũgat pnĩazʒ:qꝛ ex ꝑte ſacer dotis nõ erꝛauit clauis.licʒ ex ꝑte ↄfitẽtis defuit diſpoſi tio ↄueniẽs abſolutõi · VUñ explet᷑ ſic Fm ꝙ ẽ in pᷣcepto ſʒ Fſm ꝙ eſt ſacral ſatiſſactoꝛia nõ implet᷑ q; cũ ſacr̃m dica tur duptr. VUno mõ ſacri rei ſignũ tm̃.alio mõ ſᷣm ꝙ eſt ſignũ ⁊ res.ſ.Fm ꝙ ẽ ſignũ interiꝰa exteriꝰ:relaxãs ali⸗ aqdð ð pnia vᷣtute clauiũ.pꝛĩo mõ ſuſcipit ſacr̃ᷣm:ſcðo mõ nõ. Qm aũt quedã ſũt obiecta quibo videt᷑ ꝙ ↄfitẽs nõ tenet᷑ ↄfiteri ex caritate vł in caꝛitate:oꝑtet illie rñdere Ad illud ᷓ qð pꝛio obijcit᷑.ꝙ ſꝑ eẽt ↄfeſſio iterãda.q;ꝛ bõ nõ pt᷑ ſcire vtꝝ ſit ĩ caritate ⁊c.dðm ꝙ ſi accedat gꝗo att⸗ tꝰvł ↄtritꝰad ↄfeſſionẽ dũmõ nõ hẽat pcẽm moꝛtale ĩ ↄſci ent ia: nõ dzʒ iterato ↄfiteri.Si aũt dictat ei cõſcia ꝙ nõ fuit ↄtritꝰdʒ iterato ↄfiteri ⁊ ſuſciꝑe abſolutõeʒ ſi ſacer⸗ dos velit eũ audire.vt ſi foꝛte tradidit obliuiõi q dirxeꝛat ſibi. Nec ẽ neceſſe ꝙ ſꝑ iteret᷑ ↄfeſſio qͥuſqʒ ↄſtiterit ꝙ cõ⸗ feſſus fuerit.ĩ caꝛitate:łᷣ ſufficit ꝙ poſſet pᷣumere aligbo ꝓbabilibo indicijs ꝙ ſic. ¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ nõ eſt ĩ ptate nr̃a hꝛe caritatẽ.ddᷣm ꝙ duplex ẽ ptas.Eſteĩ que dã ptᷣas q̃ eſt poſſibilitas materiał: ⁊ẽ qdã ptas actiua Si ſumat᷑ pt̃as ꝓ poſſibilitate materiali:tũc ĩ ptate nr̃a ẽ hr̃e caritatẽ.poſſumꝰei pparare nos ⁊ facẽ tale ꝙ ꝗ fa⸗ cto ha bebimꝰcaritatẽ dãte do. ſicẽ ĩ ptate iſtiꝰẽ illuiare domũ:qꝛ pĩ aꝑire feneſtras ꝗbo aꝑtio ĩtrabit lux⁊ illũi⸗ nabit domũ. Si vᷣo ſumat᷑ ptas ꝓ ptãte actiua:ſic nõ eſt in ptate nr̃a hr̃e caritatẽ.ſed in ſolo oo. rticulus octauus Onſequent q̃ꝛit᷑. An magis ↄueniat ↄfiteri Videt᷑ ꝑ h.ꝙ erubeſcẽtia ẽ magna rõ q̃ꝛe petʒ oↄfitedũ ẽ homi.dicit em̃ Aug.li.de pnia.qm̃ verecundia mag pena ẽ.ꝗ erubeſcit ꝓ rpᷣo fit dignꝰmiſcðia.Ex qͥ vi det᷑ ꝙ qu ãto maioꝛ ẽ erubeſcẽtia:tãto magis dignꝰẽ mi⸗ ſcðia.⁊ ita dimiuta erubeſcẽtia dimĩuit᷑ de venia.4:!çItẽ in le.ve.fiebat ↄfeſſio pccoꝝ eo mõ qͥ fiebat ĩ publico.g cũ in no.le.tenent᷑ pctoꝛes ad grauioꝛẽ emẽda qᷓ; ĩ veter: Apt᷑ maioꝛẽ eoꝝ ingtitudieʒ:videt᷑ ꝙ ipi foꝛtioꝛi rõe de⸗ bẽt ↄfiteri pcta ſua ĩ publico.q¶ SYẽ h̊ videt᷑ ꝑ ſile ſũptuʒ ofeſſiõe achoꝛ. Yoſue.vij.q̃ ↄpellẽte Joſue fiebat ĩ publi⸗ co.¶ Itẽ in aliqͥ caſu ↄgruit publicã fieri pnĩaz ſiue ſolẽ nẽ: ſilr videt᷑ i aliqͥ cau ↄgruit ꝙ fiat ↄfeſſio publica vł q̃ꝛe ñ.¶ Cõtra. Mern.qð ꝗꝓpt᷑ caritatẽ inſtitutũ ẽ ð caꝛi tatẽ ñ ðʒ obſuaꝛi.ſᷣ iſtitutõ ↄfeſſiõis ẽ ꝓgt caritatẽ qꝛ vt petoꝛ recõciliet᷑ deo ⁊ eccłie.qð nõ fit niſi mediãte carita te. nõ debet obſeruari ðᷣ caritatẽ. ſ ſi fieret ĩ publico ĩ⸗ ter multos ꝗ ſeſe diligũt generaret᷑ odiũ: q̊ ↄfeſſio nõ dʒ fieri ſic.¶ Rñſio.dðm ꝙ młtiplici rõne magis ↄueĩt ꝙ 2feſſio fiat ĩ occłto q; ĩ publico AUna rõ ſũpta ẽ ex ꝑte ꝓli Alia ex ꝑte foꝛi.tercia ex ꝑte mediatoꝛis. ꝛĩa ẽ mitipli cis ſcãdali vitatõ.ſ.ↄtẽptꝰodij ⁊ quis diſpedij. Si eĩ fie⸗ ret publica ↄfeſſio pctoꝝ frequent icurꝛerẽt ↄfitẽtes ↄtẽ⸗ ptũ ſiłr ⁊ odiũ.⁊ qñʒ capitale diſpẽdiũ. Si ei ↄfiterent᷑ d& adulterio vl de furto vł de homicidio ⁊ ð hmõi pct᷑ᷣis flagicioſis ↄtẽnerent᷑ ab alijs ⁊ mitoꝝ odiũ ĩcuꝛrerent.2 freqnt ĩterficerẽt᷑.¶ Ad pꝛimũ ꝗ qð obijcit᷑· dom ꝙ licet verecũdia ſit maxĩa cã venie ⁊ remiſſiõis pctoꝝ tñ ĩfir⸗ mi nullo diſcreto iudicio ſũt erponẽdi verecũdie vix vel nullo modo tolerãde.vt habet᷑ a pho. idẽ facit plꝰ quod minꝰ.ſ.viciũ.publice em̃ crimĩa maꝗᷓ ⁊ enoꝛmia flagicia hũana iſirmitas vix vł nullo mõoſiteret᷑.ĩmo ñ ſine ma⸗ gna violẽtia ſolẽt hmõi viri ↄfiteri.q Ad aliud dðᷣm.qꝙ ĩ le. ve.nõ offerebãt ĩ publico ꝓ guibo pctis:p p gbuſqẽ le uibo coĩbo ⁊ G̊ ſine expᷣſſiõe circũſtãtiaꝝ vt ſup tactũ ẽ qͥ lõge maiꝰgque ẽ pcta qcũqʒ gquia vni hoĩ ↄfiteri.⸗ Ad illð qð obijcit᷑ ð ↄfeſſiõe achoꝛ.dðʒ illa ↄfeſſio fuit ĩfo ro iudicij ꝗð ẽ foꝝ dãnatõis.ↄfeſſio at̃ ſacrał fit ĩ foꝛo mi ſcðie qð ẽ foꝝ rcõciliatõis. Vñ vt appaꝛeat cã dãnatõis iuſta ĩducũt᷑ dãnãdi ad publicã ↄfeſſiõʒ. ecõuerſo ĩ foꝛo miſcðdie ne appareat ñ rcõciliãdi:ĩdultũ ẽ ilł puatã facẽ debẽ ofeſſiõez. ¶ Ad vltimũ dðz. ꝙ qꝛ ↄfeſſio ſacreł ſit vi cario rp̃i ꝗ ſolꝰẽ mediatoꝛ tãqᷓ mediatoꝛi recõciliatiõis pcta ſua ĩ publico an ĩ occulto. e ĩ publico — — ——- —— — — — - — ¶ Lueſtio ĩmo xpᷣoĩ ipſo ſolũmodo dʒ fieri ↄfeſſio gerẽti vicẽ xp̃i i pte iſta. On nila ofeſſio tal dz fieri ĩ publico: Iʒ pnia ſa⸗ tiſfactoꝛia debeat eẽ qñqzʒ publica ꝓpt ſcãdala qᷓ oꝛiunt qñqʒ ex publica ꝑpetratõe. et hec ẽ potiſſima ca. q̃re pꝛi uato.i.ſoli ſaceꝛdoti dz fieri ofeſſio. He ſůt cãe. qre pꝛi nata dʒ eẽ ↄfeſſio.i. vni fieri ·l vitatio ſcadali młtiplici ſingularitas ediatoꝛis.et foꝝ miſcðdie ⁊ rcõciliatõis · rticulus nonus Onſeqnt qrit. vtꝝ ſufficiat ofiteri ſcripto vxł nücio. lic: v ꝑ h: ꝙ vitã xeo nũciare ? ofi⸗ teri: dic ei glo. ſux illð ps. Deꝰ vitã meã an⸗ nüciaui tibi. vitã deo nũciat ꝗ peta deo fitet. Sʒ nũcia re deo ↄtigit ↄneniẽter ⁊ ꝑ ſcriptũ ⁊ ꝑ nũciũ.⸗ It certiꝰ annũciãt᷑ que annũciãt᷑ ſcripto q que vᷣbo. Pt qð iudi⸗/ ces vt nõ errẽt ĩ ſentẽtijs ſiue diffinitõibo: faciũt redigi ĩ ſcripto illo ſuꝑ quibo hñt diſtinire ſiue ſnĩare. Si vita pctoꝛis dz ſacerdoti denũciari vt de ea coꝛrigẽda ſenten tiet ſiue diffiniat: magis cõgruit ꝙ denunciet᷑ ſcripta v̈bo. ¶ Pꝛet. nõne ſufſicit mutũ ſic oftiteri? ¶ Cotꝛa. ſup illò leuit.· xxvij. bõ ꝗ domũ ſuã aut agrũ dño vouerit dic efficaciꝰ et euidẽtiſſime appoẽt ſine ↄfeſſione ꝓpꝛie vocis peta nõ dimitti. ¶ Itẽ AUug. li. de pe. pᷣcepit dñs müdan⸗ dis vt oñderẽt ſe ſaceꝛdotibo docẽs coꝛꝑali pñtia ↄfitẽda eẽ pcta.nõ ꝑ nũciũ nõ ꝑ ſcripta eẽ maĩfeſtãda. Et pꝛ q̃ri hic de illo qꝗ ſurdꝰ ẽ vel mut? vel natalit᷑ moꝛio vel moni acꝰ vel cecẽ. quo dz ofiteri pcxta et qd ſacerdos dzʒ talibo facẽ accedẽtibo ad ofeſſionẽ cũ ſciat tłe s eẽ ĩ moꝛtali.cuzʒ ſurdꝰ nõ audit iſtructõz· mutꝰ ñ bʒ oꝛis ↄfeſſionẽ.cecꝰ n pĩ inſtrui ꝑ ſcripturã. moꝛio.i.nat᷑aliter ideota vł moni acus.i.furioſꝰ nullã hʒ diſcretõʒz. 4 I qrit e bis ꝗq non hñt copiã alicuiꝰ cui ↄfiteãt pcka. vt ꝗ ſũt ſclaui ſarace⸗ noꝝ. vtrũ ſubtractũ ſit eis remediũ ſalutis: dom ꝙ nulli hñti vſũ ſenſuũ ⁊ copiã ſacerdotis ſufficit oꝓfiteri ꝑ ſcriptũ vel nüciũ.dũmõ bẽat noticiã ligue illiꝰ. Si aũt ligua ẽ illi ignota:bñ pt ꝑ interpᷣtem ↄfiteri.vna rõ ẽ ex ꝑte ↄfitẽtis ꝙ ille idẽ ꝗ peccauit irreuerẽter: debz iniqꝗtatẽ ſuã ↄfiteri cõfuſi ibilit. vñ ipᷣe dʒ coꝛaz ſacerdote ↄfundi.vñ Aug. li. de pe. ꝗ ꝑ vos peceg ſtis:ꝑ vos erube⸗ ſcatis.erubeſcẽtia em̃ ipᷣa ꝑtẽ bʒ remiſſioĩs.in hoc em̃ ꝙ leipᷣm dicit lacerdoti et erubeſcetiã vincit tioꝛe offenſi fit vema crimi9. Alia rõ ẽ. ſcʒ ꝙ non ꝑ nũciũ ex ꝑte ſac dotis. qꝛ abſolutio dz fieri pñti et nõ abiſ ẽti. ¶ Ad ülõ g qð pꝛio obr. ofiteri ?vitã nũciare. dom ꝙ H irelligitur ce nũciatõe facta ab ißo ofitẽte . qd pʒ ꝑ ſ qð ſeꝗt᷑.nñi deũ ocẽs:ſ̊ ſe damnãs.ĩ argumẽto aũt ẽ fallacia ↄleqntis. Ad illud qð obr.ꝙ certioꝛ ẽ ãnũciatio ꝑ ſcriptũ ⁊c̃. di cẽdũ ꝙ bñ ĩ calu iſto ſuſfficit certitudo ſniantis b̊ ñ oſitẽ tis. nec ꝗs p ſcriptũ poſſz ita certiſicaẽ ſacerdotẽ cuiꝰeſt ĩueſtigare multa et ingrere a ↄfitẽte:ſic ꝑ viuaʒ vocem. Pꝛet .· cõfeſſio facta ꝑ ſcriptũ verecũdiã tollit qᷓ valde ne ceſſaꝛia F ↄfitẽti.· Ad illo qð qꝛit᷑ ð muto. doõm ꝙ mutũ licz ofiteri ꝑ ſcriptũ ſiue ꝑ nũciũ vel ſignũ aliqð.et excu ſat eũ nccitas inuicibilis. Surdoaũt bñ pt viua voce cõ fiteri:h iniũgẽda ẽ illi pnĩa ꝑ ſignũ vel ſcriptũ. Qũo at ſacerdos dʒ ingqrẽ ⁊ iſiruẽ moꝛiones ⁊ moniacos. doõm ꝙ ſi nulla pẽant lucida infualla nec aliqͥ mõ ſũt capaces infoꝛmatõis:dʒ ſacerdos ipᷣe ⁊ ꝓpł ad exhoꝛtatõz ſacer dotis ꝓ ill oꝛoi inſiſté. vt dñs coꝛda taliũ illuſtret:2 ad glie eiꝰ maifeſtatõʒ ſic illuĩauit cecũ natũ illos illuĩet.ſi mul cñ h̊ nibil dʒ omittẽ de ↄtigẽtibo qᷓ ſpectat ad excita tõem et ĩuitatõʒ ad pniaz. qn talis ſilłr ſurdos et mutos vᷣbis nutibo et ſignis ad ↄgnitõzʒ ⁊ euotõʒ exci tet. 4 Ad illð qð qrit᷑ illo ꝗẽ ſclauꝰ ſaracẽoꝝ.dðm ꝙ ſufficit ꝗꝙ talis ↄfiteat᷑ eo cũ deſiderio cõfitẽdi ſacerdoti ⁊ ꝓpoĩto offerẽte le oꝑpoꝛtuĩtate. vel ſaltẽ ꝙ vterat cũ ppoſito ↄfi⸗ tẽdi etiã ſi ſe nũꝙᷓ offerat facultas. Membzumſextum Equit de oꝛdie ↄfeſſioĩs.qᷓrit᷑ vtrũ ↄfeſſio 8. ncẽrio ſegt᷑ poſt iuſiifſicatõʒ · ꝗ ſic:videtur. lxxvij. qꝛ om̃is fidelis ex p̃cepto tenet᷑ ↄſiteri. gr̃a nõ abſoluit a tentõe pᷣcepti. poſt graʒ ſuſceptã ĩ iuſtificatõne tenet ↄfiteri. ¶ Itẽ in ptibo pnie pꝛioꝛi: ñ abſoluit penitẽs a poſt erioꝛe· vñ otrit et ofeſſus nõ abſoluit a ſatiſfactõe. A ſili nec ↄtꝛitõe a ↄfeſſiõe g& adbuc tẽet ↄfiteri. NR agẽ pniaz pᷣcipit a oño Adath. nij . ſ ĩ pfectõe pnie ſüt tria. l. ptritõ ofelſio ſatiſfactõ. peĩtẽs ñ adiplet pᷣceptũ ð pe nitẽtia niſi ↄfiteat᷑.ᷓ peĩtẽs ptritꝰ tẽet ofitei. ¶ I ad B ſufficiat otritõ ad iuſtiſicatõʒ. ncẽm ẽ oĩtũ ofitẽdi.ſed poſitũ cadit ab efficacia niſi exeat ĩ ctuũ offerẽte ſe oxpo tuitate. 7 nliʒ rputat᷑ ł oĩno delinit. ſi b peitẽs deſinit eẽ iuſlꝰ:ncce ẽ pꝰ initificatõz offerẽte oppoꝛtuĩtate ofitẽi vł cadẽ a iuſlicia ¶ Cõt.ꝗ bʒ iuſtici hʒ oẽ qð. ad ſalutẽ? ncem. H oĩs iuſtificatꝰ bzʒ iuſticiã: ̊ bʒ oẽ ꝗð ad ſalutẽ ẽ ncẽm. ſi ↄfeſſio ñ ẽ nccia ad iuſtificatõz nec pꝰiuſtifica 1õʒ ẽ nceia ad ſalutẽ. g iuſtiſicatꝰ ad e⸗ eflioz n teet. 4 R. ſi iuſtiſicatꝰ tẽet ad ofeſſiõz. aut t deletõz culpe: aut ꝓt deletõz pene. ñ culpe:qꝛ culpa iã deleta ẽ. ñ pene: qꝛ tata pt eẽ vtritõ q de let totã penã 2 ſi aligd ſiduũ ẽ: põt celẽ ꝑ ſatiſfactõʒ exterioꝛẽ. Sniło mõ teẽet. ¶ I duplex ẽ foꝝ.i.dei ⁊ eccłie,Fᷣm foꝝ dei puĩt ꝗs ĩ purgatoꝛio mkto uiꝰ ꝙᷓ ĩ B mdo.ſᷣm foꝝ ecclie ĩ hac vita.bᷣ pt ꝗs rnũcia re iudicõ ĩ foꝛo mioꝛi? trãſferat ſe ad ſoꝝ mare: licite aligs pꝰ ↄtritõz pt expectac penã ñ teet᷑ iu dicari ĩ foꝛo ecclie: nec ↄfiteri. Rnlſio. dom ꝙ m ꝙ iuſtificatõ dẽ ĩfuſio gre q ñ ẽ ſñ⸗ itõne:cõfeſſio nat᷑a ⁊ tꝑe ſegt᷑ iuſtificatõʒ. ¶¶ Ad obiecta & doõm. ꝙ oↄfeſſio ẽ iſti tuta ſub pcepto. et iõ qꝛ ab h pᷣcepto ñ abſoluit᷑ peĩtẽs ꝑ ſuſceptõʒ gre:ↄtritꝰ ncce hbʒ ꝓfiteri ? pꝰ iuſtificatõʒ. et ſi n ↄfitet᷑ cadit a iuſticia. Sic eĩ nullpt iuſtificari ꝗ ſacꝛa oteẽnit: ſic nullꝰ ĩ iuſticia ꝑſeuerat ſi pꝰ iuſtificatõz ex cõ tẽptu negligat ↄliteri. ⁊ iõ ſi pt ↄfitẽi ⁊ ñ curat cadit a iu ſticia:cũ cadat a ꝓpoſito ↄfitedi ſñ inſtificari ñ poteat. Cõcedẽdũ ̊ ꝙ ↄfeſſio pꝰ iuſtificatõʒ ẽ nccia nccitate pᷣ⸗ cepti.4 Ad ills qd obr. bʒ iuſticis hʒ oẽ qð nccmẽ ad lalutẽ. doõm ꝙ veʒꝝ ẽ ſi ꝑleueraẽt ĩ illa. Sʒ uis ſñ cõ feſſione poſſit ꝗs iuſticiã adipiſci.m ĩ illa ñ pt diu ꝑma nere ſine ofeſſiõe qn amittat. ñ ſolũ at ſũt nccia ad ſalu tẽ illa q nccio reqrũt᷑ ad iuſticie adeptõz: verũetiã illa qᷓ reqrũt᷑ ad habite obuatõʒ. 4 Ad alið q obr̃. aut ẽ nccia pt deletõz culpe ⁊c dðm ꝙ rõ tentõis ñẽ deletio culpe vl pene:ſᷣ iſtitutõ ecckie. Pꝛet. nullꝰ abſoluit᷑ ab hac ten tõe:quãtũcũʒ abſoluat᷑ a culpa vła pena. 4Ad alið q obr de duplici foꝛo ⁊c.odim peĩtẽs ĩ hac vita ſubiect? ẽ foꝛo eccłie.ita ꝗ ab ipᷣo ñ pi appellaẽ. Pꝛet. fecit ĩinꝛiã ecclie ⁊ iõ ſi pt᷑ oparẽ tẽet᷑ niſi ĩpoſſibilitas excuſat᷑. e⸗ mo ei ad foꝝ purgatoꝛij admittit᷑ ꝗ foꝝ ecclie ptẽnit. cuz in nlto fiat iiuria pctoꝛi:ſi reqrat᷑ ſatiſfactõ d peto ſuo ĩ foꝛo eccłie.de hoc habitũ ẽ ſup ĩ pꝛio ꝓbleumate. ¶Uueſtio. lxxvuj. de cõfeſ ſione in comꝑatõe ad abſoluẽtem. ℳe nſequẽter queri itur ð ↄfeſſiõe t ↄpatõe ad abſoluẽtẽ. Et ciꝛca h̊ qꝛũt᷑ duo. ꝛimũ ẽ cun ſit ofitẽdũ ecũd ð ſigillo ↄfeſſioĩs puãde. embꝛum pꝛrumnum rca pᷣmũ ꝓcedit᷑ ſic. Pꝛĩo qrit vtx pfitẽð ſit laico vł ſaédoti. Scõo vtꝝ gpꝛio ſacdote vel aln diſcretioꝛi. Lerꝰ vtꝝ pᷣtmiſſo ĩferioꝛi. ſcz parochia .pt ↄfitẽi ſuꝑioꝛi·ſ· epo leupnĩario· ¶ Articulus pꝛaimus Irca pᷣmũ ſic. Jac. vlt. Cõfitemĩ altutx peĩa vꝛa ↄſlat: ꝙ oĩbo logt. oẽs dñt altutx dfitẽi Hẽ vnꝰqſq; alij & laicꝰlaĩico ſiẽ ſacdoti.It gl. dic ibi. oeq̃lib. laicꝰpt ofitẽi. ¶ It ibi gl. alia peta vra qͥtidiana ⁊ lema uioꝛis culpe ĩmũdiciã ſacdoti pa dãꝰ. Ex bac gl. pʒ. ꝙ n ĩitedit iacobo apls ꝙỹ dfitẽi alteꝛu trũ ſit im ↄfitei ſacdoti.¶ It oↄfeſſio fit hoĩ vt ↄfitẽs eru⸗ * „ . beſcat dr petis ſuis et erndiat᷑ ab eo cui ↄfitet cooſcat plagã pcti ſui 2 ad mitiplicatõz intceſſoꝝ. ſᷣ freqnt plꝰ erubelcẽt go ↄfiteri laico familiari ꝙᷓ ſacerdoti. et freq̃n ter meliꝰ ſciret laicꝰ.i.nõ oꝛdia tꝰ inſtruẽ penitẽtẽ q; ſa⸗ cerdos.et plꝰ qñʒ valet oꝛatio laici q ſacerdotis. ↄfitẽ do laico meli⸗ aſſeqret᷑ penitẽs finẽ ↄfeſſioĩs q; ↄfitedo ſa cerdoti. videt ꝙ magis eẽt ↄfitendũ laico qᷓ ſacer doti. Vtẽ ofeſſio nccitatis.et rõe ĩſtitutõis 2 rõe pcepti.eꝛgo ru dn ꝑ ſacra nõ artet viã ſalutis:vidr ꝙ dñs trbuit oĩ bus dare ptatem audiẽdi ofeſſionẽ:et ecouerſo ↄfitendi cuilibet. ¶ IJtẽ magr dic. iiij. ſent. ſi deſit ſacerdos. ꝓrxĩo vel ſocio facieda ẽ aſeſſio. ñ dicẽt nili eẽt ↄfitẽdũ alij q ſacerdoti.¶ Cõtra. Aug. de pe. diſ. vj. Dui vult ↄfiteri peta ſua vt tueniat groʒ: qrat ſacerdotẽ ⁊c᷑. 6videt᷑ ꝙ cõ ſiteri alij no ſufficiat. ¶¶ Itẽ vitas dz rñgere ſigure. h ĩ le ge nullꝰiudicabat᷑ mũdatꝰa lepꝛa nec recipiebat᷑ ĩ caſtꝛa alicuiꝰ iudiciũ quãtũcũq; eẽt ſi apiens niſi ꝑ iudiciũ ſa cerdotis.ergo vr̃ pari rõe ꝙ nullꝰpoſſit recõciliaꝛi peĩtẽ tem eccłie niſi ſolꝰ ſacerdos.ſᷣ̊ ↄfeſſio oꝛdiat᷑ ad B: 7&τ. Itẽ ↄfeſſio oꝛdiata ẽ pꝛicipalit᷑ ad abſolutõʒ.ſ pkas li gãdi data ẽ pꝛicipalit᷑ ſummo pontifici. ſcʒ petro et alijs aplis et ꝑ illoe alijo ſacerdoti & ab ullis ſolis pt fieri abſolutio. ergo ipis ſolis dʒ fieri ofeſſio.⸗¶¶ It ſi alijs ſuf ficit ↄfiteri:ergo fruſtra cõceſſa ptas abſoluendi ſacer⸗ dtibo. ſi ergo nõ ẽ fruſtra oceſſa:pʒ umi KRñnſio. ꝙ fert ofiteri üũᷣli ꝗ nõ hʒ ptᷣatẽ abſoluẽdi. ſio. ꝙ mul tiplex ẽ ptas abſoluendi ſicut dicũt ꝗda. Quedam ẽ au⸗ ctoꝛitatis:et hec ẽ ſoliꝰ dei.Alia eſt excellẽtie:et hec exp̃i boĩs.Alia ẽ cõmiſſioĩs ſiue miſterij et hec eſt ſacerdotis eui ẽ cõmiſla pr̃as abſoluẽdiĩſi uſceptõe oꝛdis ſacerdota lis. Alia ẽ er merito vite:et hec ẽ viroꝝ ſctoꝝ. Alia ẽ ex vnitate fidei:⁊ hec ẽ oĩm fideliũ. Hi duo modi vltimi po tiꝰ dicũt ipetratõʒ abſolutõis vel ĩploꝛa tõʒ ᷓᷓ eſſicaciã vel iudiciũ. Dicẽdũ ergo ꝙ licʒ imo expedit qñʒ cõſiteri pcta ſua alij qᷓ ſacerdoti.vt ſcʒ iuuet᷑ ab eo vel oꝛõe vlł in ſtructõe:vt erubeſcat peta ſua et huĩliet᷑ ↄfeſſione tali:et ſi ic mereat᷑ erubeſcẽtia ⁊ huiliatõe.ſᷣ hec ofeſſio nõ ẽ ſac⸗ mẽtalis licet ſit opꝰ vᷣtutis:ſ illa ſolũ q̃ oꝛdiata ẽ ad r̃cõ ciliatõʒ qᷓ fit ꝑ ablolutõʒ ⁊7 ligatõʒ.qꝝ pras ẽ ſolia ſacer⸗ dtibo tqita. vñ ↄfeſſio ſolis ſacerdotibo faciẽda.⸗! Si obijciat q exqͥ laici ꝑfecti ſiłr ſideles qcũq; pñt abſoluẽ ex merito vite 2 pnitate fidei vt dictũ ẽ: vr ꝙ ſit cõfeſſio ſacr̃alis.ovᷣm. ꝙ abſolutõ illa ẽ ĩpetratio abſolutõis vel iploꝛatio. a Ad illð qð obijcit ꝑ illud iaco.vlt᷑. Confite⸗ mi alterutrũ ⁊c· dicũt ꝗdã ꝙ h̊ ĩtelligi pt᷑ de veĩaliba q̃ ñ ncce afiteri vt hẽt ex glo. Sʒ qꝛ iſtis vobis bii iac. inſti⸗ tuta ẽ ofeſſio ſacralis vel Pmulgata. Alit dom ẽ. ꝙ ofel⸗ ſio fit duplr. ſcz ĩ generali vt qñ ꝗs dic ſuũ ofiteoꝛ. et in lpali qñ ꝗs dĩc pcta ſua.ĩ vtraq; haꝝ cõfeſſionũ ẽ altna⸗ tio ßᷣ iĩ ↄfeſſiõe ſpãli ?ẽ ulternatio qtũ ad ſolos ſacerdotes in generali vᷣo q;tũ ad oẽs. ergo ẽ ſenſꝰ. Cõfitemi alteru⸗ tru.i.vniuerſalit᷑ vnꝰ alteri et ecõnerſo ↄfeſſiõe generali et vnꝰ alteri ſcʒ ſacerdos ſacerdoti ĩ ſpãli.et ĩtelligẽ ũ ẽ c Fin bedã logt de moꝛtalibo et veialſt vrr en⸗ vᷣboſ ignat᷑ vtruq;:ſcʒ ↄfeſſio moꝛtaliũ venialiũ.⁊ ↄtĩet᷑ pceptũ et cõſiliũ.ↄſiliũ qᷓtũ ad veialia p̃ceptũ ad moꝛta lia.¶¶ Ad illð qdð obr de erubeſcẽtia iſtructõe ⁊ oꝛõe.di⸗ cẽdũ ꝙ ĩ oĩb argumẽtis ? oſeqns ꝓ eo ꝙ ñ accipit totã cam nec et᷑ pꝛicipalẽ cãʒ q recõcilia tõ faciẽda ecclłie.et iõ oẽs ab inſit ufficiẽti ꝓcegũt de oleſſiõe ſᷣm ꝙ ẽ ſa acrʒ:tñ vere ↄcludũt ꝙ vtile ẽ er aliqñ ↄfiteri nõ ſ- acerdoti.¶ Ad illð qð obr. ꝙ cñ ſit nccitatis debuit oĩbo cõmitti.ddðm nopoꝛtuit nec xæbuit.nõ tebuit:qꝛ abſoluẽ di alic' ꝑſone auẽtatẽ hñris. ñ et opoꝛuit⸗ qꝛ nulls volen⸗ re ſacerdotẽ et eo carẽs pꝛiuat᷑ ſalute:ſufficit eĩ ſibi vo nras coͤfitẽdi. Ad illð qð dic magr ĩ ſent.doᷣm ꝙ nõ ẽ H ſocio vel ꝓxio vt ſic ſuppleat᷑ cõfeſſio faci en acerdoti ſiue cõfeſſio ſacr̃alis:ſᷣ vt volũtas cõfitẽ⸗ tis, phet. et maiĩfeſtat᷑ illũ totũ feciſſe qð ĩ ſe fuit.et et᷑ vt uuet et mereat᷑ ̃m modũ pdicti 6 Fetmn n modu pdictũ. Ad illð qð qrebat᷑. gd cõſfite i ofert Peitẽti ꝓxio.pʒ rñſio ex Pdiciia- Pꝛet. greg. tãta ẽ vis ↄfeſſioĩs vt ſi dreſi ſacerdos ↄfiteat̃ ꝓxĩo ſi ille cui ↄfitebit᷑ ptatẽ ſoluẽdi ñ bẽat:fit tñ dign venia er d& ſiderio ſacerdotis:qꝛ ſocio ↄfitet turpitudiem cri⸗/ mis.⁊ hoc hẽt᷑ de pe.diſ.vj. rticulus ſecundus On ſeqnt qrit᷑.vtrũ ʒ volũtatẽ pꝛij ſacerdo/ tis poſſit ꝗs ↄfiteri alij diſcretoꝛi.Et vr ꝙ ſic pe.di.vj.c.placuit vt deĩceps niłi ſacerdo⸗ tũ lceat quẽlibʒ ↄmiſſũ alij ſacerdoti ad pnĩaʒ ſuſcipe ſine eiꝰ cõſenſu cui ſe pꝛiꝰ cõmiſit.niſi ꝓ ignoꝛãtia illiꝰ cui peĩtẽs pꝛiꝰ ↄfeſſus c.q vᷣo õ h̊ ſtatutũ facẽ tẽptauerit. gradꝰſui piculo ſubiacebit.¶ Iẽ de pe. diſ. vj. Qui vult cõfiteri pcta vt ĩueniat graʒ. qᷓrat ſacerdotẽ ſciẽtẽ ſoluẽ ⁊ ligare. ne dũ negligẽtes circa ſe extiterit: negligat᷑ abil lo ꝗ cũ miſericoꝛdit monet et petit ne ãbo ĩ foueã cadãt. et de pe.diſ.vj.c.ſacerdos. at᷑ dic vt penitẽs eligat ſa cerdotẽ ſciẽtẽ ligaꝛe et ſoluẽ. vr eẽ Zriũ ei qð ĩ canoiboĩi⸗ uenit᷑.vt nemo ſcʒ parochianũ alteriꝰ iudicaẽ pᷣſumat.ſᷣ aliud ẽ fauoꝛe vel odio ꝓꝛiũ ſacerdotẽ cõtemnere qð ſa cris conoĩbo ꝓhibet᷑:aliud cecũ viteæc. Ex bis vᷣbis cano nis vꝛ quẽlibʒ peĩtẽtẽ cõfiteri poſſe alij ſacerdoti a ꝓpꝛio dũmõ ſ̊ ñ faciat ex cõtẽptu pꝛij ſacerdotis vel fauoꝛe al teriꝰ:̊ ſolũ ꝓpꝑt᷑ maioꝛẽ illiꝰ di ſcretõʒ. ¶ Jt Berñ. qð ex caritate ĩſtitutũ ẽ ↄ caritatẽ obpᷣuari nõ dz. A ſili qð in remediũ ꝑctoꝝ iſtitutũ ẽ: ↄ remediũ obſᷣuari ñ dz. ß eſto ꝙ ſacdos pꝛiꝰ ſollicitet młierẽ ↄfitẽtẽ ſibi.vñ ſi ↄfiteat ei ẽ ĩ ꝑiculo:igẽ ſi ñ tenet᷑ ſe piculo ↄmittẽ:ñ tenet illi cõ fiteri.¶ Cõtra.bẽt᷑ ex li.v.ð pe.⁊ re.c.oĩs.vbi dẽ. Dĩs vtriuſq; ſexꝰ fidelis poſtqᷓ; ad ãnos diſcretõis ꝑuenerit: oĩa ſua ſolꝰ pcta ſaltẽ ĩ ãno ſeł fidelit ↄfiteat ꝓꝛio ſacer vti.et infra.Si ꝗs tñ alieno ſacerdoti voluerit iuſta de cã ſua cõfiteri pct᷑a:licẽtiã pꝛiꝰpoſtulet et obtineat a pꝛo pꝛio ſocerdote.cũ alit ipe illũ nõ poſſit abſoluẽ vł ligaẽ. Itẽ ꝓuerb. xxvij. diligẽter agnoſce vultũ pecoꝛis tui. HB p̃ceptũ datũ ẽ platis.ᷣ vultũ pecoꝛis.i ↄſciom ſubditi ↄgnoſcẽ ñ pt᷑ niſi ꝑ ↄfeſſionẽ.fruſtra ꝗᷓ datũ eẽt h pceptũ niſi ſubditꝰtenẽt ip̃i pcta ſua ↄfiteri.¶ It ppoſiti liue ſa cerdotes reddituri ſũt rõʒ ꝓ aĩabo ſubditoꝝ vt hẽt vltĩo ad heb. ꝓpt qð ſubditi tenẽt᷑ eis obedire.dĩ eĩ ibi obedi te pᷣpoſitis vr̃is ꝑ oĩa:ipᷣi em̃ puigilãt qi rõʒ Tddituri ꝓ aĩabo vris. Ex his duo ſequũt᷑.vnũ ẽ ĩ oibo debẽt illis obediẽ.Alið ẽ ꝙ g̊ volũtatẽ eoꝝ ñ cebẽt alicui pcta ſua cõfiteri.ĩmo aliud ẽ ꝙ debẽt ſtatũ iudicaẽ?. alit᷑ em̃ nõ tenẽt᷑ rõʒ reddẽ ꝓ aĩabo illoꝝ.¶ Rñnſio.ꝙ nullꝰ Dz pꝛia auẽte cõfiteri alij.ita vt oino ubtrabat ſe a cõ⸗ feſſione fociẽda ꝓpꝛio ſacerdoti.vñ ſi ꝗs velit oĩno alij a ꝛio ſacetdote cofiteri.aut h̊ fociat obtẽta licẽtia a pꝛo pꝛio:aut ſi nõ pt᷑ obtinẽ ab illo obtieat a ſuꝑioꝛe.vł cõfi⸗ teat᷑ ꝓpꝛio:et pꝰ alij diſcretõꝛi quẽ elegerit: vl hẽat ꝓpoſi tũ cõfitẽdi illi. ANd illð qð pꝛĩo obꝛ.ꝙ ñ dz ſuſcipi ab il lo ad ↄfeſſionẽ ſine ↄſenſu Ipꝛij niſi Ipt ignoꝛãtiã ⁊c̃. di cẽdũ ꝙ h verũ ẽ nec tũc niſi obtẽta licẽtia a ſR uꝑioꝛe vl fa cta pꝛiꝰ oↄfeſſiõe ꝗpꝛio ſacerdoti:vel ipo erñte ĩ ꝓpoſito ↄfitedi eidẽ.¶ Ad illð qð obr̃.ꝙ ſi vult iĩueĩre graʒ qrat ſacerdotẽ ſciẽtẽ ⁊c. dm ꝙ h̊ loco canon iſtruit qð ẽ vtile nõ pᷣcipit qð ẽ ncce.Et vr ex pᷣbis canoĩs ꝙ loq̃t ĩ cãu vt qñ ſuꝓpetit facultas electõis.vt ſi ꝗs eẽt prochianꝰ plu⸗ riũ ſacerdotũ vel alicuiꝰ eccłie vbi eẽnt ples ↄfeſſoẽs. vl ꝙ intelligit de hoĩe ꝗ ẽ ĩ ſua libertate añẽqᷓ cõmiſit ſe ali⸗ cui ſacerdoti.tali ei expedit eligẽ pꝛudẽtioꝛẽ et melioꝛẽ quẽ pr᷑.vel pt᷑ dici vt ſup.ſcʒ ꝙ dz qrere ſacerdotẽ ſciẽteʒ ⁊c.obtẽta licẽtia ab eo ꝗ pt᷑ dare vel alia facere q dei ſũt Ad illud qð obr̃.ꝙ ſi nõ intueniat odiũ vel ↄtẽptꝰ pt cõfiteri alij ſacerdoti qᷓ ꝓpꝛio.dðᷣm ꝙ ſi liceat eligẽ aliũ diſcretioꝛẽ q; ꝓpꝛiũ ſacerdotẽ ñ intueniẽte odio vel ↄtem ptu.ſic dicit conon:nõ tñ exeg qð peligit cõfitẽdo illi ni ſi obtẽta licẽtia.ſiẽ ſuꝑiꝰ dictũ ẽ.vł alia vtſi up̃. 4 Ad ali ud dõm. ꝙ ſi ſacerdos ſit ↄſuetꝰ ſollicitare młieres ſibi cõfitẽtes et h oſtiterit certo exꝑimẽto: pñt mulieres ille maxiĩe q timẽt ſe exponẽ ꝑiculo ↄfiteri ſuꝑioꝛibo vel alijo — — — — — — —æ- — — — — — etiaz nõ obtẽta licẽtia.nec obſtat ꝙ dic decretalis oĩs fidelis tenet᷑ ↄfiteri ꝓpꝛio ſacerdoti.qꝛ iſte inꝗtum talis nõ eſt ſacerdos.i.dans ea que ſunt medicamẽta ſalutis: ſed poti? venena moꝛtis. vnde iudicandus eſt coꝛruptoꝛ nõ confeſſoꝛ.de bac materia infra tanget. rticulus tercins Onſeq̃nt᷑ q̃rit᷑ . vtꝝ pᷣtmiſſo inferioꝛi.l. paꝛo⸗ chiali penitẽs pt᷑ ↄfiteri ſupioꝛi.ſ. epo vel eiꝰ penitẽtiario.Et videt᷑ ꝓ nõ· ꝑ illð de pe.⁊ re. riułq; ⁊c ibi babet᷑ plane ꝙ ois fidel tenet ↄfiteꝛi ꝛio ſacerdoti.4 Itẽ H videt ꝑ illa q̃ obiecta ſũt ĩ pᷣcedẽ ti/ pbleumate. ſ. diliget agſce vultũ pecoꝛs tui ꝓpueꝛ. xxr· vij. 7 ad heb. vlt. Obedite pᷣpoſito vr̃oꝑ oĩa ⁊c Cõtra. pꝛas iuriſdictõis deſcẽdit a ſuꝑioꝛibo ad inferioꝛes. Sſi aliꝗbo det eps ptatẽ ſuã vt pniars ſuis. cũ ĩferioꝛ ñ pol⸗ ſit ſuꝑ ſuꝑioꝛe vᷣ ecõuerſo: videt ꝙ penitẽs etiã qcũq; no lete ſaceꝛdote ꝓpꝛio poſſit ipi epo ofiteꝛi 2 illis gbo dedit pꝛatẽ ſuã. ¶ Itẽ puilegiũ qñq; ofert᷑ pᷣdicãtibo vl alijs au diẽdi ↄfeſſiões.ſᷣ̊ ꝗ ↄcedit pncipale ocedit acceſſoꝛiũ.vñ ſi dñs papa ↄceſſit aliꝗbo ptatẽ abſoluẽdi: g̊ᷣ? penitendi pratẽ ↄfitẽdi ilł. pᷣtmiſſo ꝓrio ſaceꝛdote pñt penitẽtes illis ↄfiteri. Itẽ qñq; accidit ꝙ epi religioſi diſcurrũt ꝑ dioceſes ſuas audiẽdo ſubditoꝝ ↄfeſſiões ⁊ freq̃nt no lẽtibo ſaceꝛdotibo ꝑrochialibo. ↄſtat ꝙ ſic laboꝛat vtili⸗ ter ſibi ⁊ alijs: cõfeſſio illa efficaciã bʒ ⁊ nõ fit fruſtra. ¶ Si dicẽt ꝙ ⁊ ſi alig vfiteãt ſuꝑioꝛibo pᷣtmiſſis ĩferioꝛi bonihilomi tenẽt᷑ ofiteri ꝓpꝛijs ſ⸗ aceꝛdotibo. Cõtra.cõfel⸗ ſus ſuꝑioꝛi ⁊ abſolutꝰ.aut ẽ vere abſolutꝰaut ñ. Si veꝛe abſolutꝰ. nõ tenet᷑ iteꝝ abſolui de eodẽ ĩ eodẽ foꝛo.Si nõẽ vere abſolutꝰ. abſolutꝰ ẽ ab illo ꝗ ptatẽ hʒ babitu qꝛ a lacerdote.⁊ actu:qꝛ claues bʒ nõ ligatas. Iẽ na⸗ tura nibil agit fruſtra.młtofoꝛtiꝰnec ille ꝗ ẽſupᷣ naturã ſcʒ ſpũſſetus.nec gra ſpũſſcti.S adhibẽ duo rmedia ſpũſ ſcki. circa idẽ qñ alteꝝ ẽ efficax vnũ ſuꝑfluũ ẽ. ſigs cõ⸗ feſſus ẽ alicui ꝗẽ ſuꝑioꝛis ⁊ maioꝛis ptatis ⁊ ab eo abſo lutꝰ:nõẽ neceſſe alij cõfiteꝛi cauſa abſolutõis recipiẽde. ĩmo ſuꝑfluũ ẽ vt videt᷑.¶ Itẽ go valerẽt pᷣuilegia dñi pa pe ĩ talibo: ſi ſꝑ eẽt neceſſe ad alios recurrẽ. Stẽ añ col⸗ latõeʒ eccłie ꝑrochiał epus habuit pt atẽ abſoluẽdi oẽs ꝑrochianos.nec aliꝗs aliꝰpotuit illos abſoluẽ niſi data eẽt illi pas ab epo.ᷣ ĩ collatõe nihil ptatis ſue ẽ ipi ſub tractũ:ẽᷓ ptꝰ collatõʒ pt᷑ oim ſi vult audire ↄfeſſionẽ.ĩmo ſi placet ptatẽ abſoluẽdi illos ſibi retinẽ. ¶ Itẽ epᷣus in collatõe eccłie ꝑrochialis nõ dat ptatẽ abſoluẽdi vniuer ſalẽ. ß retinet ſibi caſus q̊ͥs vult. Ponat᷑ & aliꝗs cõmi⸗ ſit ſolũ pcta qͥꝝ abſolutõ ꝑtinet ad epᷣm. talis fruſira cõ fitẽt᷑ grochiano cũ nõ poſſit ipᷣm abſoluẽ.¶ Itẽ retinẽdo ſibi ptatẽ abſoluẽdi de aligbo caſibo.rtinet ſibi pratẽ ab ſoluẽdi aliq̃s ꝑſonas.vtpote illas qᷓ ſolũmõ peccauer̃t ĩ caſibo illis. vñ vt videt᷑ pt ſibi aliqᷓ de cã retinẽ aliquã ꝑ⸗ ſonã audiẽdo ſolũmodo a ſe ⁊ illa ſoluẽ a debito ↄfitẽdi ſuo prochiali. ERñ.ſine pᷣiudicõ melioꝛis ſnĩe.ꝙ ſũmꝰ⸗ põtifer ſiłꝛ ⁊ alij iferioꝛes pñt licẽtiare aliquẽ vt ↄfiteat᷑ cui volueꝛit.⁊ abſoluẽ eũ a tentõe ↄfitẽdi ꝑrochiano ſuo q; ſi põt ꝑrochialis dare licẽtiã ꝑrochiano ſuo confitẽti cuicũq; voluerit ⁊ ſoluẽ a tentõe ↄfitẽdi ſibi ſimplꝰ ⁊ ad tp̃us ᷣm qð ẽ rõni ↄſonũ:cur h̊ nõ pt᷑ epus cuiꝰẽ ꝑrochi⸗ anus.hoc ponẽ:eẽt ponẽ epᷣm nõ habẽ oẽm ptᷣatẽ ĩ ſubdi⸗ tos. quã hʒ ſimplex curatꝰ..l Ad illð ꝗᷣ qð pᷣmo obijcit ꝑ decꝛetalẽ. ꝙ glibʒ fidelis tenet᷑ ↄſiteꝛi ſemel ĩ ãno ꝓpꝛio ſacerdoti.dicendũ ꝙ ꝓpꝛiꝰ dẽ multiplꝛ. vno mõ ⁊ ꝓpꝛijſſi⸗ me ſacdos ꝑrochial ꝗ admiſirat ſacmẽta: ⁊ cui omiſſa ẽ cuꝛa ſpũał ꝑrochianoꝝ. Alio mõ.ſ.coĩoꝛi d ſuꝑioꝛ oꝛdi nariꝰ ꝓpꝛiꝰſaceꝛdos.qꝓpꝛia auẽte vł officõ gerit curam ꝑrochianoꝝ ſuoꝝ.i.oĩm qꝗ ſũt ĩ ſua dioceſi.vt epᷣs.talis tãqᷓ platꝰoꝛdĩariꝰpt᷑ abſoluẽ ſubditos.Coĩſſimo mõ põt dici ꝓpꝛiꝰ ſaceꝛdos ꝗcũq; pt penitẽtẽ reciꝑe ad ↄfeſſioneʒ ⁊ illu abſoluẽ auẽte ſine ptate ↄmiſſa a ſuꝑioꝛi. q̃tes ſüt pnĩarij dñi pape ⁊ ifeꝛioꝝ epoꝝ:⁊ illi ꝗbo a dño papa cõ ceſſuʒ ẽ puilegiũ audiẽdi ↄfelſiões. Põt & dici line ↄfeſ⸗ ſus fueꝛit ſacdoti ꝑrochiali ſiue ſuꝑioꝛi oꝛdĩario vt epᷣo + lxxvuj. cõfeſſus ẽ ſacerdoti ꝓpꝛio:nec tenet᷑ alij cõfiteri.⁊ maxĩe ſi aliqᷓ de cã epus abſoluerit eũ a tentõe cõfitẽdi ipi infe⸗ rioꝛi.debʒ tñ facẽ ꝙ illi inoteſcat a qͥ abſolutꝰẽ in ſcãdali vitatõez. De iſtis at ꝗ abſoluũt ex ptate ↄmiſſa nõ oꝛdi⸗ naria diſtẽguẽdũ ẽ.qꝛ aut auẽtas ſiue ptas ẽ ei ↄmiſſa a ſuꝑioꝛi oꝛdiario ſimpłꝛ:aut ĩ caſu.Si ſimpłꝛ:tũc iudicã dũ ẽ ſicut de oꝛdĩario.ſic ptʒ de his ꝗ ſũt pnĩerij dñi pa⸗ pe⁊ ĩfeꝛioꝛes epoꝝ. Si ſit ↄmiſſa ĩ caſu: ſic illis ꝗ obten ta alicꝰpᷣuilegij vtpote p̃dicatoꝛibo ꝗ habẽt ptatẽ audien di illos ꝗ veniũt ad illoꝝ ſᷣmonẽ:qꝛ vt opinoꝛ talibo da ta ẽ ptas audiẽdi ↄfeſſioes nõ in piudiciũ ſacerdotum ꝛ maxie bonoꝝ.ſ̊ potiꝰin fauoꝛẽ fideliũ ⁊ excitatõʒ audiẽ di vᷣbũ dei.⁊ ꝓpt ignoꝛãtiã ⁊ negligẽtiã et alios defectus ipoꝝ ſacerdotũ:nõ credo ꝙ pᷣſbiteri iure ſuo pᷣuent. Uñ exiſtimo.ꝙ ꝑrochiani quãtũcũq; ⁊ qᷣtiẽſcũq; talibo ↄfite⸗ ant᷑:tenẽt᷑ ſacerdotibꝰ ꝓpꝛijs ↄfiteri.ſi ab illis reqrãt᷑ nec alit ſint ↄtẽti.⁊ G̊ dico ſemel ĩ ãno.¶ Ad h igit qað obijcit᷑ ꝙ tenet᷑ ↄfiteri ꝓpꝛio ſaceꝛdoti.dicẽdũ ꝙ veꝝ ẽ ſumẽdo/ꝓp pꝛiũ ſaceꝛdotẽ 'm ꝙ ꝓpꝛiꝰoplectit᷑ modos añ dictos.ſᷣm at ꝙ ĩtelligit᷑ oĩno de ꝑrochiali:ſic ñ ẽ oĩno veꝝ.¶¶ Ao il lud qð obijcit.ꝙ debʒ coõgᷣſcẽ vultũ pecoꝛis ſui ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ ipe abſoluit᷑ ab hac ↄgtõe dũ aliꝰvicẽ eiꝰſupplet.vt qñ ſupioꝛ pᷣlatꝰvel hñs licẽtiã ab ipo pᷣlato audit eũ.vñ nec ipᷣe tenet᷑ audire nec alio ↄfiteri.¶ AVd h̊ qð obijcit. ꝙ dz obedire ⁊c. dicẽdũ ꝙ ñ egredit᷑ fmĩos obediẽtie ſi oſitet p̃lato ſuꝑioꝛi vł alij licẽtia ipiꝰ.ſic nec ille ꝗ pᷣtmilſ ſa vo⸗ lũtate pᷣoꝛis adimplet volũtatẽ abbatis. ¶ Dð at dictũ elt. illi q abſoluũt ab illis ꝗ obtẽtu pᷣuilegij alicꝰhñt pta⸗ tẽ abſoluẽdi illos ꝗ audiũt illos ĩ pdicatõibo:nibilomĩꝰ tenẽt᷑ ↄfiteri ſuis ꝑrochialibꝰſi h̊ reqrat᷑ ab ip̃is.⁊ poſſz extra bᷣ obijci.ſiẽ ſup dictũ ẽ ſeu obiectũ ẽ.aut E vere ab⸗ ſoluti ⁊c̃. põt dici ꝙ qꝛ bmõi pᷣuilegia ſine dubio danð᷑ ĩ fauoꝛẽ clauiũ.nõ ex ̊ ſoluũt᷑ ꝑrochiani a tentõe q̃ tenẽt ſuis ꝑrochialibꝰ inſtitutõe eccłie.Nec ẽ ſile de pkẽate tali um et de prate oꝛdinarioꝝ: cũ talibꝰ ſit data ptas ad tẽ⸗ pus ⁊ in fauoꝛẽ ſpãleʒ. Ad h̊ intelligẽdũ qꝛ hmõi abſolu tionis depẽdũt a iudicõ ſupioꝝ. Si eĩ diſcernat ſuꝑioꝛ a quo ẽ ↄceſſa ptᷣas hmõi ꝙ abſoluti ab eßo vel ab illis g⸗ bus data ẽ ptas ab eodẽ nõ debeãt recurrẽ ad ſuos ꝑro⸗ chiales:nõ tenẽt᷑. Si aũt illð decernat:⁊ ad illð tenet᷑ ꝓ pter h̊ ncce eẽt pnĩarijs ſuꝑ hoc certificari ab oꝛdinaꝛijs Et ſilłꝛ confeſſos illis ſuꝑ eodem certiſicare. lembꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑ de ſigillo confeſſionis obbuãdo circa qð q̃rũt᷑ plura. Pꝛimũ eſt. vtꝝ poſſit cõfeſſionẽ ſibi factã in caſu reue are. Scðm ẽ vtꝝ pctm qð cõfitẽs ꝓonit facere:teneat᷑ ſacerdos celare.Terciuʒ vtꝝ illud qð ſcit duobo modis.ſcʒ vt hõ et vt deꝰ:poſſit reuelare. Quar⸗ tum vtx confitẽs eů poſſit licẽtiare vt reuelet. rticulus pꝛimus Irca pᷣmũ ꝓcedit᷑ ſic.ↄſtat ꝙ occultatõ ñ ẽ ni ſi Pyt vtilitatẽ ↄfitẽtis ſ̊ qlibʒ magis tenet᷑ ad pꝛiã vtilitatẽ ꝓcurãdã ⁊ obpᷣuãdã qᷓ alteriꝰ — à ſi ↄfitẽs ho tenet᷑ ꝓpꝛia peta celare:videt᷑ ꝙ nec ſacdos Itẽ qð ĩnoteſcit vicario ꝑĩ ⁊ ĩnoteſcẽ ꝑ vicariũ illi cꝰ ẽ vicariꝰ.eo ꝙ ĩ oĩbꝰꝑſonã eꝰgeꝛit.̊ cũ ſacdos ſit loco epi etiã loco dei ⁊ ꝑſonã vtuſq; gerat.ĩ cuſtodia gꝛegis ſi⸗ bi ↄmiſſi. videt᷑ ꝙ ſiẽ ipᷣe ptoofeſſionẽ pt᷑ pcta coõſitẽtis ðo nuciare intcedẽdo ꝓ ipſo: ꝙ ſilꝛ poſ ſit illa eadẽ pcta epᷣo reuelare:⁊ ipᷣe ep̃us ꝗ paſioꝛ ẽ ⁊ pr̃ eiꝰ ꝓ ipo apud dñm intpellet. ¶ Item nibil debz aliũ ncẽrio obligare ſi illa obligatõ ducat ad incõueniẽs aliqð. Sʒ ſi ſacerdos nõ ſſet pct̃a cõfitẽtis reuelare.frequẽter ſeqret᷑ iſta incõ⸗ ueniẽtia. ſcʒ ꝑiuriũ 2 cõſenſus in petm moꝛtale 2 hmõi. Si em̃ aliꝗs pᷣſtitiſſet iuramẽtũ alicui de dicẽdo verũ. et poſtea pᷣcipit eidẽ vt dicẽt ſi ſciret tale perm ĩ tali ꝑſona qð iße pᷣmo audiuit cõfeſſi iõe. cũ ñ poſſʒ perm detegeꝛe: ncce habẽt ꝑiurare.¶ Itẽ ſi andiuilſʒ aliquẽ in cõfe ſſiõe ꝗ foꝛnicatꝰ eẽt cũ aliq̃.et poſtea ille idẽ.vellet ↄtrabẽ cuʒ ſoꝛoꝛe illiꝰ quẽ foꝛnicarie cognouit ĩ facie ecclie illiꝰ ſac dotis.ncce hr̃et ſacerdos illi ↄtractui ↄſẽtire:et ita moꝛ talit᷑ peccaẽt vt videt᷑.cũ eos nõ poſſet repellẽ: eo ꝙ non poſſʒ petm alteriꝰ denudare. Itẽ vt vult Herñ. qd ꝓxt caritatẽ iſtitutũ ẽ ñ ẽ ↄtra caritatẽ obuãdũ.̊ qð ẽ ꝓꝑt᷑ ſacrm ĩſtitutũ nõ ẽ otra ſacr̃m obpᷣuãdũ.ᷣ celatio ſiue ſi⸗ gillatio ofeſſioĩs ĩſtituta ẽ ꝓt᷑ ſocrẽ̃m:ꝗ̊ nõ ẽ obuãdum ↄtra ſacr̃m. ſcʒ ↄtra mr̃imoniũ.reuelãda ẽ g̊ confeſſio ne fiat ĩceſtuoſũ malũ.q¶ IJDenʒ cũ bonũ cõitatis pferat bono ſingularis ꝑſone.cũ occultatio pct᷑i cedat ĩ bonũ illiꝰ ꝗ xcæliquit:denudatio vᷣo in bonũ totiꝰ cõitatis.vr ꝙ in ta⸗ li articło:de nudatõ hẽat egꝗtatẽ et occultatõ inigꝗtatẽ.ſicẽ iniquũ ẽ bonũ ſingularis ꝑſone defẽdere in trimẽtum cõitatis.caſus poſſz eẽ talis.ſi aligs ꝑpetraſſet homici⸗ diũ et illud hoĩcidiũ ĩponeret᷑ alicui cõitati ab aliqͥ pꝛin cipe ꝗ intẽderet ipᷣ̃aʒ cõitatẽ deſtruere ꝓpt illð hoĩcidiũ. cui ſi inoteſcẽt ꝓ aliq̃ ſingularis ꝑſona illud homicidiũ cõmiſiſſet:ꝑceret cõitati.i¶ Itẽ ſi aligs ↄfeſſus cuidã ſac doti eẽt pctᷣa ſua.et int illa cõfeſſus eẽt hereſim de q̃ ñ pe niteret. imo ꝓpoiĩt ꝙ ĩ odiũ ecclie ĩficiet qͥſcũʒ poterit iſi⸗ cere. vidr ꝙ ſacerdos debeat reuelaẽ ↄfeſſionẽ illã ne ab heretico coꝛrũpãt᷑.¶ Pꝛet.hec celatio cõfeſſioĩs pᷣuatã hʒ vtilitatẽ tm̃:ſcʒ ad ſacr̃m pnie.reuelatio vᷣo cõfeſſioĩs bʒ publicã vtilitatẽ.¶ Pꝛet.ſic poſito ꝙ ita hereſis illa fit ð oĩa ſacr̃a.ſ̊ pferẽda ẽ publica vtilitas puate:q̊ meli us ẽ reuelaẽ illã ↄfeſſionẽ q; celare.¶¶ R aliꝗ canonici de licẽtia ſui decani ↄfeſſi ſũt alicui bono viro pcta ſua. ſcʒ homicidie et bigamie ꝑ q̃ facti ſũt irregulares.poſimoð volũt ꝓmoueri ad ſacros oꝛdies.vidr ꝙ ĩ hoc cãu dʒ il⸗ le ꝗ audiuit ↄfeſſionẽ illas reuelaẽ decano.hoc em̃ expe⸗ dit ipᷣis canonicis ꝗ ꝑ hoc impediẽt᷑ ne peccent moꝛtalit᷑ ſuſcipiẽdo oꝛdies.i¶ Itẽ ĩ coꝛrectõe fraterna nõ dĩ pꝛodi toꝛ crimis ꝗ illud reuelat bono viro ꝗ pt᷑ ꝓdeſſe et nõ ob eẽ.ergo cũ decanꝰ ſit talis:ei reuelãduũ ẽ pct᷑ʒ canonicoꝝ vt ꝓſit eis coꝛrigẽdo.i¶] Itẽ aligs tecanꝰ ſcit ꝑ ↄfeſſionẽ quẽdã de canoiĩcis ſuis eẽ hoĩcidã.et talis inſtãter petit ꝙ ille canonicꝰ ꝓmoueat᷑ ĩ ſacerdotẽ:cũ hẽat pᷣbẽda ſac̃ dotalẽ et ecctia hẽat paucos ſacerdotes.vr ĩ ̊ͥ cãu ꝙ de⸗ canꝰ tenet᷑ eũ mittẽ ad oꝛdĩes:aut dicẽ q̃ꝛe nõ mittit.ſᷣ ñ tenet᷑ mittẽ:qꝛ peccaẽt moꝛtalit.cũ ſciat eũ eẽ irregularẽ ergo tenet᷑ dicẽ qre nõ mittat.et ita tenet᷑ ĩ G̊ cãu reuela?᷑ ↄfeſſionẽ. Cõtra.ð pe.diſ.vj.ſacerdos.vbi dr. Sacer dos añ oĩa caueat ne d his q̃ ei ↄfiteãt᷑ pcta ſua alicui re citet ꝓ ea cõfeſſus ẽ.nõ ꝓpinꝗs nõ erneis neq; ꝙ abſit p aliqͥ ſcãdalo.iAã ſi ̊ fecerit dãnat᷑et oĩbo diebo vite ſue ignomĩoſus ꝑegrinãdo ꝑgat.¶ Itẽ.iij. q.vij. ſacerdos vt ſapiẽs et medicꝰ ꝑfectꝰpᷣmũ ſua pcta diluẽ ſciat ⁊ poſtea aliena detegẽ ⁊ ſanaẽ et nõ publicaẽ.i Itẽ e li.v.ð pe. et remiſ. Dis vtriuſq; ſexꝰ.ibi dr̃ caueat oĩa de vᷣbo aut ſigno alio qͥuis mõ aliq̃tenꝰ ꝓdat pctoꝛẽ.¶¶ Itẽ nullũ ſe⸗ cretũ ẽ denudãdũ.cũ ĩ denudatõe ꝓditio aꝓparẽt.ſᷣm qdð hẽt᷑.xxij.q.v.de foꝛma fidelitatis vbi dĩ. ꝙ de foꝛma fide litatis ẽ ſecretũ nõ de nudac. qꝛ illi ꝗ ꝓdũt ſecreta alicꝰ bm leges capite puniũt᷑.ſᷣ qdð in ↄfeſſioe reuelat᷑ ſecretũ S.gᷓ ꝗ reuelat illð reatũ ĩcurrit decapitatõnis ſi ualis. ſcʒ ſeꝑatõis a ſuo capite ꝙ ẽ xpᷣ. io nullo mõ ẽ reuelada.nullo cãu.nulla cã.huiꝰ młtiplex ẽ rõ. Una rõ ẽ ↄgruitatis. ſcʒ talis. m ꝙ i vna pſona di⸗ ſtiguit᷑ duplex hõ ĩterioꝛ ⁊ exterioꝛ:diſtĩguit᷑ dupler fo⸗ rũ.ſcʒ ĩteriꝰ qdð ẽ ↄſcie.⁊ h̊ ſoꝝ attẽdit᷑ qtũ ad ea qᷓ habẽ da ſũt q̃i ↄſiliũ ⁊ ſecretũ.et exteriꝰ qð ẽ exꝑiẽtie.̊ foꝛuʒ attẽdit᷑ ꝙᷓtũ ad ea q deducẽda ſũt ĩ malũ.vñ ſic ̊ duplex ſoꝝ ↄgrua diuiſiõe ẽ diſtictũ:ſie cõgruit ꝙ illð qð ẽ ð fo ro iterioꝛi.ſcʒ cõſcie:nõ deducat᷑ ĩ foꝝ exterioꝛis er ꝑien tie. qð fieret ſi pctm cõfeſſũ reuelaret᷑. Alia rõ ẽ honeſta tis qꝛ qð ĩ cõfeſſiõe dicit᷑ ſecretũ ẽ.ſecretũ autẽ occultare honeſtů ẽ:qꝛ ad fidelitatẽ ꝑtinet. vt hẽt.xxij.q.v.vbi dr. Qui dño ſuo fidelitatẽ iurat:iſia ſex dz ſpꝑ ĩ mẽoꝛia hĩe incolume.tutũ.honeſtũ.vtile.facile.poſſibile.Incolume ne ſit in damnũ ſcʒ ſuo dño de coꝛꝑe ſuo.tutum ne ſit ei Runſio.ꝙ ofeſſio ſcr̃alio in damnũ er ſecreto ſuo.honeſtũ ne ſit ei ĩ damnũ de poſ ſeſſionibo. facile vel poſſibile ne id qð dñis ſuis leuit fa cere poterat faciat eis difficile:ne ve id qð poſſibile eꝛat reddat eis ĩpoſſibile.Alia ẽ rõ tentõis ſiue nccitatis.qꝛ ꝓhibitũ ẽ ne ꝗs alteriꝰ reuelet cõfeſſionẽ vt ex ſupᷣdictis pʒ. Alia ẽ cã vtilitatis.ſcʒ amoꝛ cõfeſſioĩs: et ne reddat᷑ cõfeſſio odioſa.Si em̃ ſacerdotes alioꝝ cõfeſſiõʒ reuela rẽt:odirẽt ĩmo abhoꝛrerẽt hoĩes ſacrm cõſeſſioĩs.¶: Ad illud qð pꝛio obijcit᷑ ↄtra h. dom ꝙ tẽtio qñʒ ẽ ex obli⸗ gatõe iuris poſitiui.qnʒ ex obligatõe iuris natalis.cuʒ ergo dicit ꝙ glibz magis tenet᷑ ad ꝓpꝛiã vtilitatẽ ⁊c. di cẽdũ ꝙ h̊ nõ ẽ verũ de tentõe qᷓtũ ad ius poſitiuũ. Cões em̃ ꝑſone vt ſacer dotes ⁊ iudices qᷓtũ eſi de tentõe iuris poſitiui ad multa tenẽt᷑:q̃ ſũt alijs vtilioꝛa qᷓ ſibi. Scðʒ aũt obligatõʒ iuris natalis foꝛte plꝰ tenet᷑ ꝗs ad ꝓpꝛiaʒ vtilitatẽ ꝙᷓ alteriꝰ.ſic ſᷣm dictamẽ nat᷑e plꝰ diligit bomo Aꝛiũ bonũ ꝙᷓ alteriꝰ. Scðm ergo tentõʒz obligatõis pꝛi me. plꝰ tenet᷑ ſacerdos celare delictũ cõfitẽtis q; ipᷣe cõſi⸗ tens. ᷣm obligatõz ſecũde tentõis plꝰ cõfitẽs qᷓ; ſacdos ᷣ qꝛ ſacerdos obligatõe iuris poſitiui tenet᷑ ad celãdũ q audiuit ĩ cõfeſſiõe ſacr̃ali ſiłr obligatõe iuris nat᷑e.ſ.ne ſit ꝓditoꝛ ſecreti ſui cõmiſſi.foꝛtioꝛi rõe tenet᷑ ad celãdũ ſibi cõmiſſũ q; peccans ad celãdum qð ẽ ab eo ꝑpetratũ. Ad aliud dðᷣm.ꝙ ſacerdos vel epᷣo ĩ officio iſio ſꝑẽ lo co dei.vñ nõ diſtiguit᷑ ĩ ſacerdote eẽ loco dei abeſſe loco epᷣi. vñ cũ epᷣus licẽtiat aliquẽ ad audiẽdas cõfeſſiões po nẽdo eũ loco ſui:poĩt eũ loco dei.et iõ ſacerdos nõ pt᷑ re ferre qð audit ĩ ↄfeſſiõe niſi ſoli deo et nõ epo.qꝛ epᷣus ñ poſuit eũ loco ſui vt ẽ epᷣus:ſů vt ipe erat loco dei.et ideo poſtꝙᷓ iſtũ poſuit loco dei:nõ dʒ pct᷑a ↄfitẽtis niſi ſoli ðo reuelac.qꝛ ſi reuelaẽt poſtea epᷣo:nõ reuelaret epᷣo tanqᷓ ceo. ̊ potiꝰ tãq; hoĩ.qꝛ epᷣs neſciret id vt deꝰ. ſ potiꝰ vt hõ. Argumẽtũ aũt ꝓcedit ac ſi ſacerdos rõe alterius ſit loco ep̃i: ⁊ rõe alteriꝰloco dei i cau ꝗpoĩto.qð ñ ẽ veꝝ.vñ ñ valʒ argum̃tũ.¶ Ad illð qð obr̃. ꝙ nihil dʒ obligare aliquẽ ex qͥ ſeꝗt᷑ ĩcõueniẽs ⁊c.dðm ꝙ ad obligatõeʒ qᷓ fit P ↄfeſſionẽ nullũ ſeꝗt᷑ ĩcõueniẽs:qꝛ celatio pct᷑i facta ĩ cõ feſſiõe ñ facit ſacerdotẽ magis ſciẽtẽ ad h̊ ꝙ poſſit illud dicè q́; añ:cũ ꝑ cõfeſſionẽ nibil ſciat ſiẽ hõ: ̊ ſolũmõ ſiẽ dd. ¶ Ao illð qð obr̃.ꝙ ex h̊ ſeꝗt icõueniẽs.dðᷣm ꝙ veꝝ eẽt ſi talis occultatio poſſʒ denudari. ᷣ qꝛ ñ pt᷑ denudari cũ ſit occultatio dei.ſic nullũ dicit᷑ icoõneniẽs qꝛ deꝰ ñ re uelat delicta pctoꝝ:ſic nullũ doõm ẽ ſegꝗ incõueniẽs ex H ꝙ ſacerdos celat pcta ↄfitẽtiũ.vñ ⁊ ſi pᷣſtiterit iuramẽtũ ⁊c̃.ſecnẽ ꝑt᷑ dicẽ neſcionec ꝑiurat qꝛ iuram̃tũ ñ obligat illũ ad deũ:niſi qð nouit vt hõ nõ vt deꝰ.qꝛ ſupᷣ deũ niłs ẽ.vñ ꝓ nullo pᷣcepto obediẽtie ꝓ nullo iuram̃to vel ꝑicu lo dzʒ illð dicẽ.¶ Ad illud qð obr̃ de ↄtractu inceſtuoſo. dõm ꝙ nulla rõe dʒ ſacerdos cõfeſſionẽ auditã detegere H dz ei ꝗ ↄfeſſus ẽ diſuadere.nec ↄtrabat cũ ꝑſona tali. Si aũt nullo mõ velit ceſſare.ſ̊ inſtãter petat q mr̃imo niũ celebꝛet᷑:differat quãtũ pt᷑ᷣ. Si aũt opoꝛizʒ ꝙ fiat vel Apt ſcãdalũ ꝓpli vel ꝓt coactionẽ ſuꝑioꝛis.ↄſiliũ ẽ vt fa ciat ꝑ vicariũ.tũ vt cotrahẽs occulte cõfũdat᷑:tũ ꝓpt cꝛi minis hoꝛroꝛẽ et vt illi hoꝛroꝛ incutiat᷑.ſi tñ ille i ꝑſona ꝓpꝛia faciat:nõ credo ꝙ peccet dũmõ vltra ſe nõ offerat ſz qſi coactꝰ hoc faciat. Poſito aũt ꝙ epᷣus excõicet oẽs illos ꝗ ſciũt.q̃re nõ debeat hic eẽ mr̃imoniũ et non indi cãt.nõ dʒ ſacerdos iſtã foꝛmidare excõicatõʒ:qꝛ ipᷣe ne⸗ ſcit vt hõ ſed vt deus.ad quẽ nõ extendit᷑ excõicatio bec. ¶ Ad illud qð obicit᷑ ꝙ Apter ſcãd alũ inſtitutũ nõ ẽ ſa⸗ cramẽtũ obſeruãdũ.dðm ꝙ verũ ẽ.ſ̊ hoc nõ hʒ locũ hic: qꝛ ſi ille reuelet ↄfeſſionẽ vt impediat mr̃imoniũ illicitũ facit ↄtra ſacramẽtũ pnie qð eſt maiꝰ malũ qᷓ illð maluʒ illicitũ. Qð em̃ dr̃ qð ꝗpf ſacr̃m inſtitutũ ẽ:nõ ẽ ↄtra ⁊c intelligẽdũ ẽ in eodẽ genẽ. ꝓpter h̊ aũt ſacr̃m pnĩe? .feſ⸗ ſionis vt ſit amabile ĩſtitutũ ẽ:ne ſigillũ ↄfeſſioĩs inſein/ gat᷑.vñ nulla rõne infringeqũ ẽ:vt malũ in maioꝛe bone ſtate obſeruet᷑. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ bonum cõitatis bet p̃ferꝛi bono ſingulari ꝑſone ⁊c̃.dicendũ ꝙ occulta tio ↄfeſſioĩs nõ tm̃ ẽ bonũ ↄfitẽtis.ſed etiã bonũ omniũ nn — 2 tĩ ge ſts vicn 0ſo. gere ali. imo tſe tai one erat 0S indi ene⸗ hee⸗ iſo aul bij 97 ſe 6 alioꝝ.eo q; ꝑ hoc aſſumũt audaciã ↄfitendi quã amittũt ſi ſacerdotes pcta ↄfitẽtiũ denudarẽt.argumẽtũ q illud ſup⸗ ponit falſuʒ. ſ.ꝙ iſta celatõ eſt ſolüůmodo bonũ ſingularis ꝑſone. Seo ſi tali pᷣciperet᷑ ꝑ obediẽtiã ꝙ dicẽt ſi ſciret ali⸗ qð de facto tali.nõne de bẽt dicere: Dicẽdũ ꝙ nõ.quia nõ ſcit bmõi ſecretũ vt bõ ſᷣ potiꝰvt deꝰ.ꝗ nulli ẽ ſubditꝰ obe⸗ dientie vel pᷣcepto.¶¶ Ad illud qð obcit᷑ de ↄfeſſiõe hereti ci ⁊c. Dicẽdũ ꝙ debet ↄfeſſionẽ illã celare.nec ꝓpt illud qð audiuit ſic debet aligd ſpaliter dicẽ.põt tñ ſine reuelatõe oꝓfeſſiõis ſuꝑioꝛi dicẽ vt vigilet ſuꝑ oues.qꝛ lupꝰ ẽ in grege ſi ꝓbabilit videt illũ ꝗ ofeſſus ẽ veꝝ dixiſſe ⁊ ꝑiculũ oĩm ĩi⸗ minere. põt etiã ⁊ debet eẽ ſollicitꝰſine reuelaiõe ↄfeſſiõis quocũq; mõ ſciat gregi dñico ꝓuideat.crimẽ & hereſis qð ſolũmodo ſcit᷑ ꝑ ↄfeſſionẽ nõ ẽ reuelãdũ: Si autẽ ſacerdos aligs pᷣſenſiſſet de infidelitate.tali bonũ eẽt qð pᷣdicẽt ofitẽ ti ꝙ nõ reciꝑet aliquã hereſim ſub ſigillo ↄfeſſionis: ſ̊ tm̃ alia pcta.4 Mec ẽ veꝝ qð dicit᷑ ꝙ celatõ ↄfeſſiõis habz p⸗ uatã vtilitatẽ tm̃:ĩmo hʒ publicã vtilitatẽ.quis ei pnia ſit ſpeciale ſacramẽtũ:tñ generalitatẽ hʒ qͥ ad ſubiecta.i.qᷓtũ ad penitẽtes ⁊ ↄfitẽtes.nõ ẽ em̃ iuſiꝰin terra ꝗ faciat bonũ ⁊ nõ peccat.vt dicit᷑ Ecci.vij. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ de ca⸗ eanomiet ↄfeſſi aliq ð licẽtia decani ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nul lo mõ debʒ ofeſſiões canonicoꝝ reuelare decanꝰ:ſᷣ ſufficit ꝙ ꝑſuadeat illie ne laboꝛẽt ad ſui ꝓmotõʒ.qꝛ plꝰ poſſʒ no⸗ cere tetectõ ſuaꝝ ↄfeſſionũ qᷓ; ꝓdeſſet ĩpeditõ illoꝝ a ſuſce ptõne oꝛdinũ. Pꝛet.nõ debʒ fieri malũ vt inde bonũ eueni at. vt habet᷑ Ro.iij. Nec ẽ ſile ð detectõe ↄfeſſiõis q ꝓt int tã vtilitatẽ ꝓhibita ẽ: ⁊ de maiſeſtatõe crimĩs ĩ caſu q̃ xceſ ſa ẽ ſi qñ pt᷑ pdeſſe⁊ nõ obeſſe.q¶ Ad illud qð obijcit de de⸗ cano.dicẽdũ q; decanꝰiĩ caſu pᷣtacto nõ debet canonicũ quẽ ſcit irregłarẽ ad oꝛdies mittẽ nec ↄfeſſionẽ ſuã ruelaꝛe.ſᷣ ſi qñq; poſiulet mitti:debʒ diffeꝛꝛe ⁊ caute diſſilaꝛe ſᷣm ꝙ vn ctio eũ docebit.Si at᷑ inſtãt petat talis ꝓmoueri ita ꝙ oꝛia tur ſcãdalũ vel etiaʒ ałs cogat᷑ decanus vt ꝑ ſuꝑioꝛẽ:bene põt eũ mittẽ nec ipᷣe tũc facit ſᷣ ecclia quã ipe fefellit. Articulus ſecũdus Onſequẽter q̃rit᷑.vtꝝ pctᷣm qð ↄfitẽs ꝓponit fa cere:teneat᷑ ſacerdos celare.poſito ꝙ ↄfitens no lit aliq̊ mõ reſilire de ꝓpoſito.vt ſi dicẽt. Cõfite oꝛ ibi pr̃ ꝙ ſpoliabo domũ tuã ⁊ ꝑſonã tuã vel alteriꝰintſi ciũ.Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ h̊ ꝙ ſigulũ ↄfeſſiõis nihil aliud eſt q̃ ↄfeſſiõis ſecretũ.ᷓ cũ ille ꝗ ſic ↄfitet᷑ reuelet ſacerdoti vt ſa cerdos ẽ in ſecreto pctm qð ꝗꝓponit facẽ: videt᷑ ꝙ tale pct᷑m claudat᷑ ſub ſigillo.¶ Itẽ poſtq ſacerdos abſoluit aliqueʒ quẽ potuit abſoluẽ.nõ ẽ ſuũ abſolutõʒ factã poſſe reuocare Sa ſili nec poſiqᷓ ſacerdos aliquẽ ad ſecretũ ↄfeſſiõis rece⸗ pit ñ erit ĩ ptate ſua poſſe reuelare illa q̃ ſic audiuit.qᷓ clau dent᷑ ſub ſigillo ↄfeſſiõis.¶ Itẽ ſacerdos dicta ſibi ĩ ↄfeſſio ne reuelare nõ pr.qꝛ recepit illa loco dei ꝗnõ reuelat ea q̃ ſibi dicũt.& ſiue ſint pᷣterita ſiue futurgꝗ dũmõ dicũt᷑ ĩ ofeſ⸗ ſione:reuelari nõ debẽt a ſacerdote tur ſub ſigillo ↄfeſſiõis qð ẽ ↄriũ ↄfeſſõi.ſᷣ reuelatõ ꝓpoſi⸗ ti pct᷑i riat᷑ ↄfeſſiõi ſacramẽtali q̃ reuelat aligs pctin ꝑpe⸗ tratũ ⁊ ſe nolle ꝑpetraſſe.ꝗ̊ vt videt᷑ talis ↄfeſſio nõ cadit ſub ſigillo ↄfeſſiõis.¶ Itẽ ĩ ↄfeſſiõe ſacmẽtali ſubijcit ſe ↄfi tẽs ſacerdoti tãqᷓ; iudici.ꝗᷓ vbi ↄfitẽs repellit iudiciũ ſacer dotis ĩ ↄfitẽdo.⁊ ſacerdos pt᷑ eũ repellẽ tãqᷓ; nõ ↄfitẽtẽ.ſᷣ̊ cũ aligs dĩc.Ego ↄfiteoꝛ ꝙ ego faciã tale pctm ſubtrahat ſe a indicõ ſacerdotis.eo ꝙ nõ ẽ ᷣbũ ad emẽdã. ſ potiꝰ ad cul⸗ pã:ꝗ talis ofeſſio nõ claudit᷑ ſub ſigillo.¶¶ Ste illa ſola ſũt celãda a ſacerdote qᷓ ſut ↄfitẽda.a illa ↄfitẽda de ꝗbo faciẽ⸗ da ẽ pnĩa.&ᷣ de futuris pctis inꝙtũ bmõi nõ ẽ faciẽda ꝑnia vt eĩ dic Ambꝛo. pnia ẽ mala pᷣterita plãgẽ ⁊c. ¶ Rñnſio. circa h̊ diuerſi diuerſa ſennũt.ꝗdã dicunt ꝙ cũ aliꝗs ↄfitet᷑ aliqð futuꝝ.⁊ cũ h̊ dic nolle reſilire a ꝓpoſito.ĩ h̊ caſu ñ te⸗ net᷑ ſacerdos celare qð ẽ ↄfeſſus:bᷣ pt reuelare illi ꝗ vult et pł/ꝓdeſſe. Si dic ꝙ vult reſilire a pcto ⁊ ꝓpoſito:nõ pt re⸗ uelare ſᷣ tenet᷑ celare. Alij at dicũt ꝙ vtroq; mõ ſignata ẽ ↄfeſſio:nec pt eã ſacerdos aliqtenꝰ aꝑire.tũ qꝛ illa audiuit loco dei.tũ qꝛ ſi vidẽt:hoĩes ad ↄfeſſioneʒ accedẽ foꝛmi⸗ Cõtra.nihil claudi lrxvu. darẽt.eo ꝙ ſi eẽt aligs malicioſus ſacerdos poſſet ↄfitentẽ infamaꝛe.dicẽdo mẽdacit᷑ ecce iſta ꝑſona ↄfitet᷑ mibi ꝙ ipe faciet tale perm. Inter iſtas duas opiones mediuʒ eſtimo eligẽdũ.Eſtimo eĩ ꝙ pᷣma diminute loꝗt᷑: ſcdðᷣa ᷣo ſuꝑflue. E aũt om̃e pctm a qͥ ꝗs nõ ꝓponit reſilire poſſit ſacerdos reuelare.credo eẽ falſuʒ:niſi plus addat᷑.credo eĩ ꝙ ſi ali⸗ gꝗs ↄfiteret᷑ pcẽm pᷣteritũ ⁊ nollet feciſſe: ꝓponit tñ iterato facẽ.ꝙ ſacerdos nullo mõ pctm ei poſſit reuelare.ſic̃ de il⸗ lo ꝗ tenet aliquã ſolutã.⁊ de H̊ ꝙ peccauit vult pnĩaʒ habẽ nõ tñ vult eã dimittẽ.ſ̊ ꝓponit cũ ea peccare. Alia at᷑ opio nimis ampliat ſigillũ ↄfeſſiõis qᷓ dic.ꝙ om̃e petm de pᷣteri to vel futuꝛo claudit᷑ ſub ſigillo.ſiue ↄfitẽs dicat qð ꝓponit abſtinẽ ſiue dicat qð ꝓponit ꝑpetrare.qð ꝗdã męgr̃i dicunt eſſe falſuʒ. Dicũt em̃ ꝙ pctm ſᷣm ꝙ ẽ de futuro.qð ꝗs dicit ſe ꝓponẽ᷑ facere:repugnat clauſiõi ſigilli ſacram̃talis.eo q; pᷣterita pcta ſolũmodo ſũt de foꝛo ↄfeſſionis q̃ nollet feciſſe petᷣm aũt qð dic ꝓponẽ factuꝝ nõ cadit ſub ſigillo: eo ꝙ nõ dlfitet᷑ illud vt ẽ pᷣſens nec pctm:ſᷣ tm̃ vt ẽ futuꝝ.⁊ qꝛ expꝛi mit ſe illud ſactuꝝ iã nõ conuret᷑ illud ſᷣm ꝙ in foꝛo pnie ẽ ↄfitendũ: potiꝰfacit ↄᷣriũ.¶ Ad euidẽnaʒ igit᷑ hmõi pꝛo⸗ bleumatis nota.ꝙ tripłꝛ põt aligs pctm ↄfiteri. Vno mõ ↄfitẽdo pcẽm pᷣteritũ qð nollet feciſſe nec ꝓponit facẽ.⁊ ta⸗ lis ↄfeſſio claudit᷑ ſub ſigillo. Alio mõ põt ꝗs ↄfiteri pcem pᷣteritũ qdð nollet feciſſe:nõtñ ꝓonit.deſiſiẽ h̊ potiꝰ ꝑma⸗ neꝛe.⁊ talis ↄfeſſio adhuc claudit᷑ ſub ſigillo.quis eĩ pctᷣm qð ꝓponit facẽ de futuro m ſe claudi nõ habeat ſub ſigil⸗ lo:tñ ꝓpt᷑ ãnexionẽ quã hʒ in ↄfeſſiõe cũ pcto de pᷣterito qð nollet feciſſe:ſub ſigillo bʒ occultari. Lercõ mõ pt᷑ ꝗs ↄfi⸗ teri petm pᷣſens nõ tñ vt pᷣſens:ſ̊ potiꝰvt ẽ in ꝓpoſito de fu⸗ turo.ſic in caſu iſto de qͥtẽ hic q̃ſtio.Dico ̊ ꝙ nõ tenet᷑ cela re ſimplłꝛ.nec ſi ſacerdos talẽ ↄfeſſionẽ reuelaret poſſet cõ/ demnari tãqᷓ; violatoꝛ ſigilli ↄfeſſiõis:tũ qꝛ hoc qdaʒ ſpẽs eẽt mala ⁊ infamia ſeq̃ret᷑. ꝓpt h̊ credo.⁊ ſi nõ tenẽt᷑ de iuꝛe talẽ ↄfeſſionẽ occultare: debʒ tñ celare rõne publice hone⸗/ ſtatis.niſi incõueniẽs aliqð que ſeqret᷑:iũc ei credo ꝙ non eẽt talis ↄfeſſio penitꝰ tacẽda.nec tn publice reuelãda ꝓpt ꝑiculũ infamie:ſ̊ caute ⁊ ſecreto alicui ꝗ poſſʒ ⁊ vellet pꝛo deſſe ĩnoteſcẽdo.¶ Ad pᷣmũ ꝗ̊ dicẽduʒ.ꝙ pᷣma ẽ vera.ſcʒ h̊ ſigillũ ẽ ↄfeſſiõis ſecretũ.&̊ ſecretũ oↄfeſſiõis plꝰimpoꝛtat q ſecretũ ſimpłꝛ.Secretũ at᷑ ſimpłꝛ dic aliqd occultũ ſiue oc cultãdũ ſiue ſit de pᷣterito ſiue de pᷣſenti ſiue de futuro.̊ ſe⸗ cretũ ↄfeſſiõis ſacramẽtalis ad pᷣterituʒ refert᷑.⁊ pt᷑ referri ad pᷣſens.vt ſi ꝑmaneat pctẽᷣm ĩ actu ↄfeſſiõis.⁊ ꝗ dic ĩ ſecre to pctm futuꝝ qð ꝓponit facẽ:nõ dic illud ĩ ſecꝛeto ↄfeſſiõis rõne pᷣtacta.⁊ ideo ñ claudit᷑ ſub ſigillo ↄfeſſiõis ð nccita te:quis expediat ꝙ occultet᷑ rõne publice honeſtatis ⁊ ſcã dali vitãdi.q¶] Ad aliud dicẽdũ ꝙ licʒ ſit ĩ ptate ſacerdotis reciꝑe ꝓlibito ſuo q̃cũq; occulta i ſecreto:nõ tñ tenet᷑ q̃cũ⸗ q; occulta ſibi reuelata reciꝑe i ſecreto ↄfeſſiõis ſacramẽta lis ⁊ illa claudẽ ſub ſigillo.bᷣ illa ſolũmõ que claudi debẽt Fm diffinitõeʒ ſcẽoꝝ. Hec aũt ſũt ꝓꝑpetrata nõ ꝑpetranda. vt ptz ſi diſcurrat᷑ ꝑ ſnias ſctoꝝ.dicit em̃̃ Ambꝛo.ꝙ peni⸗ tentia eſt pᷣterita mala plãgere. Auguſ. pnia eſt ↄmiſſa de⸗ flere. SGꝛeg. penitẽtiaʒ agere ẽ ꝑpetrata mala plãgẽ. Nec aligꝗs ſacerdos taliter ↄfitẽti debet bñficiũ impẽdere abſo⸗ lutõnis.vt ſigs diceret.Confiteoꝛ tibi pr̃ ꝙ cras ero foꝛni⸗ catoꝛ. Vnde iſte modꝰoↄfitẽdi nõ obligat ad tentõneʒ clau⸗ dendi ſub ſigillo ↄfeſſiõis.vñ nõ eſt ſite de abſolutõne debi to mõ facta:⁊ de hmõi ↄfeſſiõe.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſa cerdos nõ debʒ reuelare ea q recipit loco dei hoc ↄcedẽduʒ eſt ſᷣm ꝙ ſacerdos fungit᷑ officõ.cũ at᷑ ſubinfert᷑. ſiue ſint pᷣterita ſiue futura ⁊c. Qõ ſequit᷑ niſi apponat᷑.ſ̊ ſacerdos loco dei ſuſcipit pᷣterita 2 futura. ̊ bec ẽ falſa.ſacerdos at᷑ in hoc officio inqᷓ̃tum eſt vicariꝰ dei fungit᷑ vice recõciliati onis.recõciliatio aũt eſt de ↄmiſſo nõ de ↄmittendo.Vnde loco dei nõ recipit futura. ₰₰ , rticulłꝰtercius Onſequẽt᷑ q̃rit᷑ vtꝝ ↄfitẽs poſſʒ licẽtiaẽ ſacdotẽ ad detegẽdũ qð illi ẽ ↄfeſſus.⁊ vẽ ꝙ ſic.ꝑ h̊ ꝙ oc ultatõ ↄfeſſiõis iſtituta ẽ ab eccłia ĩ fauoꝛẽ cõ⸗ vyV fitẽtiũ. 5 ſi glibet põt iuri ꝛio reſignare: videt ꝙ a ↄfitẽs poſſit ſacerdotẽ ad reuelãdũ ↄfeſſiõeʒ licẽtiare.¶ Itẽ cũ cõ ſuetudo ſit intpꝛes legis.⁊ d ↄſuetudie videamꝰ ꝙ ſacer⸗ dos minꝰ peritꝰ ꝓyt habẽdã ↄſiliũ ſepe aduocat peritõꝛẽ ſa cerdotẽ ⁊ de licẽtia ↄfitẽtis reuelat ei ↄfeſſiõeʒ eiꝰ ĩ p̃ᷣentia videt᷑ pᷣceptũ de celãda ↄfeſſiõe in telligẽdũ ſub ↄditõe: niſi ↄſitẽs ipᷣm licẽtiauerit.¶ IRẽ ↄſitẽs põt ponẽ ſacerdotẽ lo⸗ co ſui qᷓtuʒ ad maifeſtatõeʒ pctoꝝ ſuoꝝ:⁊ ita põt licẽtiare eũ ad reuelãda pcta ſua.Qui eĩ põt ꝑ ſeipᷣm pctᷣm ſuũ dicẽ 2 ꝑ ſacerdotẽ põt illud alij denũciare.ꝗᷓ ⁊c. ¶ Itẽ ſecretuʒ qð dicit᷑ homĩ vt homiĩ ĩ caſu vtili data licẽtia a dicẽte põt ab illo cui dictũ ẽ reuelari:ſił videt᷑ ꝙ illud qdð dicit᷑ a ↄfi⸗ tẽte bomĩ vt deo:data licẽtia pt a cõfeſſoꝛe reuelari vel q̃re nõ.¶ Cõtra.ad vocẽ vniꝰnõ pt᷑ iudex aligꝗs facẽ pᷣiudiciuʒ multoꝝ. q̊ cũ ſigillũ ↄfeſſiõis ſit ĩſtitutũ ĩ fauoꝛeʒ oĩm volẽ tiũ ↄfiteri:nõ videt᷑ ꝙ ſacerdos ꝗ ẽ iudex poſſit illð infrin⸗ gere.cũ h̊ redudet ĩ ſcãdalũ alioꝝ.¶¶ Itẽ qð ſcit ſacerdos ſi cut deꝰ nõ ſiẽ hõ:nõ pt aliqͥ mõ reuelare.ᷣ qð iſte ſciuit pᷣ us ĩ ↄfeſſiõe nec poſtea nouit illud idẽ alit᷑ nõ nouit niſi ſiẽ ceẽ. quãtũcũq; ille ꝗ ↄfeſſus ẽ dicat ꝙ ſacerdos poſſit illud dicẽ:ꝗ̊ nullo mõ pt᷑ ꝓpt illiꝰlicẽtiã reuelare.⸗ Iteʒz inferioꝛ nõ pt᷑ abſoluẽ a pcepto ſuꝑioꝛis.&ᷓ nec ↄfitẽs ſacerdotẽ licẽ tiare pt g ãdaʒ ofeſſiõeʒ quã tota eccłia pᷣcipit occul tari. Rñſio.ↄcedo ſimpłꝛ ꝙ ↄſitẽs nõ pt ſufficiẽter licen tiare ſacerdotẽ ad h̊ vt poſſit ipᷣm tetegẽ.⁊ h ꝓpt tres ratõ nes.Pꝛima ẽ cũ illud audiat loco dei:⁊ dicẽ nõ poſſit alijs niſi inqtuʒ deꝰ: nullo mõ pr illud alijs reuelare. cũ inqᷓtũ hõ ignoꝛet illud ſimpł. Scda ẽ ꝗ; ad celãdũ aſtꝛictꝰeſt pᷣce pto ſuꝑioꝛis reſpectu cuiꝰnõ pt᷑ eũ penitẽs licentiare.Ler cia ẽ.qꝛ h fieret ĩ ſcandalũ alioꝝ.i¶ Ad pᷣmũ ꝗᷓ incõtrariuʒ dicẽduʒ ẽ.ꝙ ẽ ius ꝑſonale:⁊ ius ↄmũe.Jus ꝑſonaie ẽ ſicut cũ ↄcedit᷑ alicui ꝙ poſſit hr̃e talẽ pᷣbendã vel ſuccedẽ in ta⸗ leʒ heꝛeditatẽ ⁊ tali iuri licʒ cuilibʒ reſignare. Jus vo cõe Dupler ẽ.qꝛ vel ẽ ꝑ modũ ſimplicis ↄceſſiois: aut ꝑ moduʒ p̃cepti. Per modũ ſimplicis ↄceſſionis.vt diceret᷑ ꝙ illi de tali caplo poſſunt ſibi eligẽ aliquẽ ĩ platũ.x tali iuri pt gli bet reſignare.ꝑ modũ pᷣcepti vt ẽ in ꝓpoſito.celatõ em ofel⸗ ſionis nõ ẽ ſolũmodo ↄceſſa ĩ fauoꝛẽ penitẽtiũ vt ſi ſacerdo tes voluerĩt nõ teneãt᷑ illã reuelare:hᷣ etiã tenẽt᷑ nõ reuela⸗ re.⁊ tali iuri ñ licʒ alicui renũciare.Silłe ẽ ꝙ ĩ eiuitate ali⸗ q̃ ꝓpt᷑ vtilitatẽ ciuiũ fit ſtatutuʒ vt nullꝰdenocte audeat de⸗ ferre arma.huic iuri nullꝰpt reſignare:eo ꝙ bec reſignatõ in detrimẽtuʒ poſſʒ vergẽ alioꝝ. ſic etiã fieret ſi reuelaret᷑ ↄfeſſio alicꝰ:ſcʒ ꝙ multi ſcãdaliʒarẽt᷑.¶ Ad aliud dicũt g⸗ dã ꝙ penitẽs pt᷑ ex cã rõnabili ſacerdotẽ nũciũ ſuũ ↄſtituẽ ꝗq pſonã ⁊ pctm pt᷑ detegẽ.qð mihi non videt᷑ veꝝ:eo ꝙ iſte neſcit niſi vt eꝰ: 2 iõ ñ pt dicẽ vt hõ. ⁊ ita neq;ʒ alicui tãqᷓ hõ nũciare.¶¶ Ad illð qð obijcit᷑ de ↄſuetudie ⁊c.dicẽdũ q; bec ↄſuetudo ẽ miꝰapꝛobãda nec ĩ effectũ ducta niſi a ſim plicibo ſiue miꝰdiſcretis.¶¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ↄſuetudo ẽ legis intpꝛes.dicẽdũ ꝙ ̊ intelligi debʒ de ↄſuetudie rea⸗ li ⁊ legitime introducta? iuſte appꝛobata.hec at nõ ẽ talis vt ex dictis ptʒ. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ ↄfitẽs pt ponẽ ſa⸗ cerdotẽ loco ſui ⁊c. dicẽdũ ꝙ h̊ veꝝ ẽ qᷓtũ ad maiſfeſtatõem petoꝝ nõ ↄfeſſoꝝ:nõ at᷑ qᷓtũ ad reuelatoneʒ petoꝝ ofeſſoꝝ q üli exiſtẽti ĩ loco dei ctexit. videt᷑ tñ mihi ſine piudicio. ꝙ ſi ↄfitẽs ptꝰfactã ↄfeſſiõeʒ licẽtiet ſacerdotẽ vt ð cã er cõ feſſionẽ alicui reuelet:bñ pt ea ruelare. Ad aliud dicẽdũ ꝓ ſecꝰẽ de eo qʒ dẽ ĩ ſecreto homĩ vt homi:⁊ homĩ exñti lo co dei.illð at᷑ qð dꝛ homĩ exñn loco dei:dẽ q̃ſi deo.qð at᷑ dr do dẽ illi gẽ ĩ ↄſciẽtia dicẽtis:⁊ nõ detegit neq; reuelat᷑ er Oſciẽtiã. vn habẽdũ ẽ qſi illð qð ẽ ſolũmõ ĩ ↄſciẽtia dicẽtis Alia rõẽ ꝙ ſacerdos debʒ ſe ↄfoꝛmare dro cuiꝰ vices gerit Deꝰat᷑ cõfitẽtis pcta tegit.i.delet annibilat.pᷣs. Pti q̊ꝝ remiſſe ⁊c. Glo.nõ dic tecta pcta tanqᷓ ibi ſint vt viuãt:ſ e eonõ videat. i. puniat et᷑naliter. Articulus quartꝰ nſequenter querit᷑.vtꝝ ſacerdos qð nouit vt 2 vt hõ.i.ꝑↄfeſſionẽ ⁊ alio mõ teneat᷑ illud celare. 2 videt ꝙ lic. ꝑ ea ꝗᷓ poſita ſunt i pᷣmo /ꝓp⸗ „ bleumate huiꝰq̃ſtionis.vbi allegant᷑ quedã ad oñdendum ꝙ nulla ratõe reuelãda ẽ ↄfeſſio.vt de pe.diſ.vj.ſacerdos. ¶ Item de pe.⁊ remiſ.qui pctm ſibi in pnĩa detectũ pᷣſum⸗ pſerit reuelare.nõ ſolũ a ſaceꝛdotali ofſicio deponẽduʒ de⸗ cernimꝰ:verũetiã ad agendũ pniaʒ in artũ monaſteriũ de⸗ trudẽduʒ. ſi aligs nouit aliqð pctm ꝑↄfeſſionẽ. qualiter⸗ cũq; illud nouerit aliteꝛ:nõ videt᷑ ꝙ poſſit illud aliquo mõ cetegere. ¶ Item ofeſſionis ſigillũ nullo mõ ſeu pacto eſt infringẽduzʒ.ᷣ tũc infringit᷑ q ↄfeſſio reuelat᷑. Impoſſibi⸗ le aũt eſt hoc pctm auditũ in ↄfeſſiõe alicui reuelare ꝗn re⸗ uelet᷑ ↄfeſſio.ᷣ ↄfeſſio nullo mõ ẽ reuelãda: ꝙ nec illud pec catũ.⁊ põt fieri talis ſylogiſmꝰ.nulla ↄfeſſio eſt reuelãda. hoc pctm ẽ ↄfeſſio vel ꝑs ↄfeſſiõis qdð duptꝛ nouit.eꝛgo ⁊c̃. 4l Itẽ ille qui ſcit ꝑ ↄfeſſionẽ ⁊ ꝑ aliã viam nouit vt bõ? vt teus.ſ̊ inꝙtuz nouit vt deꝰtenet᷑ tacẽ inqᷓtuʒ vt hõ põt di⸗ cere ei qui põt ꝓdeſſe.łᷣ magis ẽ rõni ↄſonũ ꝙ adberẽdum ſit illi diffinitõni quã reqrit ſcire vt deꝰ qᷓ illi quã reqrit ſci re vt homo.ᷓ magis ↄſonũ eſt ratõi ꝙ celet᷑ ↄfeſſio qᷓ vt re⸗ uelet. 4 Ytem ſigillũ ↄfeſſionis ita arte inſtitutũ eſi ꝙ nul lo mõ eſt infringẽduzʒ.⁊ hoc ꝓpter ſcãdalũ:⁊ ne mali ſacer⸗ dtes malignari poſſent:⁊ fideles ꝑ hoc a ↄfeſſiõe retrahi. Sed ſi ita eẽt ꝙ aligs poſſet reuelare illa qᷓ nouit vt homo quilibet ſub hoc pᷣtextu poſſet omnia vel ꝓ magna pte re⸗ uelare dicẽs ſe aliter noſſe.⁊ ſic nullꝰmalꝰpoſſʒ ↄuinci nec in malicia dep̃hendi. ¶¶ Item ſigillũ ↄfeſſionis annexũ eſt oↄfeſſioni vt quicũqʒ ↄfeſſiones audit:hocipᷣo qð audit ſe ob ligat ad ſecreti babitatõneʒ. Sed ſi gs ſciret aligd⁊ poſt⸗ modũ ꝓmitteret referẽti illud ꝙ nũꝙᷓ illud re uelaret:tene retur illud oĩno celare.ſiłꝛ videt᷑ in ꝓpoſito ꝙ tenet᷑ illð ce⸗ lare qdð aliter q; ꝑ ofeſſionẽ nouerit. ante noticiã ꝑ ↄſeſſio⸗ nem vel poſt.¶ Item ſigillũ ↄfeſſionis nullo mõ eſſi infrin⸗ gendũ. nulla noticia ſuꝑueniẽte debʒ infringi.ꝗ ſi aligs aliqua ſcit ꝑ ↄfeſſionẽ.licet illud ſciat vel ꝑ reuelatõem vel per exꝑientiã ſenſus vel quocũq; alio mõ nullo mõ debʒ re uelare illud qð ſcit ꝑ ↄfeſſionẽ.¶ Cõtra.om̃e illud qð ꝗs ſcit nõ ſicut deꝰ.artatꝰ ꝑ obedientiã debet illi reuelare qui poteſt ꝓdeſſe ⁊ nõ vult obeſſe. ſed iſte ſcit occulta fide ali: quẽ ↄnuſiſſe foꝛnicatõeʒ:ꝗ ſcit illud nõ ſicut deꝰ:qᷓ artatus obediẽtia debet illud reuelare ſaltẽ dicendo.Ego vidi hoc licet illud ſciat ꝑ ↄfeſſionẽ.¶ Item ſi aligs ep̃us ſciat in cõ feſſione ꝙ aliquis nõ põt habere in vxoꝛẽ aliquã.⁊ poſtea pꝛobet᷑ ꝑ ieſtes in ſoꝛo litigioſo illud idem:ipᷣe poterit dicẽ in foꝛo litigioſo.Cariſſime ego ſcio ꝑ ea que dicta ſunt.qꝙ; tu nõ debes habere talẽ in vxoꝛẽ. nec pᷣma ↄſcientia impe⸗ Dit ſecundã. a ſimili aliquis ſacerdos poterit dicẽ illud qð ſcit ſicut deꝰ:ſi illud idem ante vel poſi ſciuerit ſicut ho mo.4 Item nibil eſt obſeruãduʒ ex quo fiat p̃iudiciũ veri⸗ tatis.ſed aliquis ſacerdos ſubtracta teſtificatõne rei quã vidit.latebit veritas ⁊ regnabit falſitas.vt ſi videt aliquẽ amittentẽ adulteriũ cum aliqua qui poſtea hoc idem ↄfeſ ſus eſt eidẽ.⁊ deinde vult ſoroꝛẽ illiꝰquã polluit in adulte⸗ rio ducere in vxoꝛẽ.ergo in hoc vel in conſili caſu nõ debet ergo ⁊c. ¶ öItem fraus ⁊ dolus nulli debet patꝛocinari.ſed aliquis peccatoꝛ ſciens ſe eẽ reũ ⁊ accuſatõe dignũ boc ſo⸗ lo cõfitet᷑ vt os ſacerdotis claudat. ſi ergo claudit ⁊ ꝑ hoe remanet impunitꝰ:fraus ⁊ dolus ſibi patrocinat᷑.ergo ſi H eſt incõueniens ⁊c.ꝗ Item nullus pꝛo aliquo tenet᷑ men⸗ tiri.ſed iſte qui nouit aliter qᷓ; ꝑ confeſſionẽ nõ poteſt dice⸗ re neſcio quin mentiat᷑.quia nouit vt homo ⁊ vt deus. Si ergo iurauit veritatẽ dicere.tenet᷑ vt homo reuelare.et ad hoc poſſit iuramentũ ipᷣm artare.ergo ⁊c̃.¶ Item nihil de bet obſeruari vnde poſſit innocens ratõnabiliter accuſari ⁊ cõdemnari.ſed ita eſt in ꝓpoſito ſi tenet᷑ celare qð als no uit.ergo ⁊c̃.pꝛobatio.ponat᷑ caſus ꝙ quatuoꝛ vadant per viam.vnus peccat in conſpectu omniũ.vnde accuſandꝰeſt coꝛam pꝛelato ⁊ puniendus.confitet᷑ vni de tribo:alij duo accuſant illũ qui peccauit 2 teſtificant᷑ ↄtra eũ.ad maiꝰro bur teſtimonij aduocant terciũ. tercio pᷣcipit᷑ a plato ꝙ di⸗ cat veritatẽ.⁊ alij eum accuſant niſi dicat tanꝙᷓ fautoꝛ ſit ĩ aliena culpa.⁊ pꝛelatus ratõnabilit punit eũ ad euoꝝ te⸗ ſtimoniũ dvæ inobediẽtia.Si &ᷓ h̊ totuʒ iniquũ ẽ.videt᷑ nõ dum los. ſum⸗ de, iter⸗ dmo deſt Pre⸗ lic, r. i nn une⸗ bnnl gceri ab. no re⸗ ee ſ b ne ce⸗ ſio⸗ in⸗ 4 i v 1 ⸗ 4 9 e Mueſtio tenet᷑ celare.4l Si gꝗs dicat ꝙ ſacerdos debʒ ↄfitẽti ꝓteſta⸗ ri ꝙ nõ accipit ſub ſigillo ↄfeſſiõis.Cõtre.q̃ro qñ vel anqᷓ ↄfiteat᷑ aut poſtqᷓ; ↄfeſſus ẽ.ↄſtat ꝙ añ nõ tenet.qꝛ neſcit ꝗo velit ſibi dicẽ.ſi poſtqᷓ audita ẽ ↄfeſſio h̊ nihil ẽ: qꝛ exqͥ cõ⸗ feſſio facta fuit ſigillũ habuit. ꝑ aliquã ꝓteſtatõeʒ nõ po teſt illud infringẽ. ꝛ iteꝝ ꝗlibet ſacerdos poſſit dicẽ ↄfiten ti: nolo illud ſub ſigillo acciꝑe.¶ Rñſio. bic diuerſi diuer ſa iudicãt. Quidã eĩ dicũt ꝙ nullo mõ põt aliꝗs ſacerdos dicẽ pcẽm alicmiꝰdetermiate qð audiuit ĩ ↄfeſſiõe:qᷓuis il⸗ lud idẽ ſicut hõ nouerit poſt vel añ.tũ ꝓpt᷑ reuerẽtiã ſacra⸗ mẽti:tũ ꝓpt ſcãdalũ alioꝝ:tũ qꝛ eiuſdẽ nõ põt eẽ affiꝛmatio 7 negatõ. Sciẽtia em̃ quã babʒ quis inꝗᷓ tũ ẽ hõ: ⁊ noticia quã bʒ ꝑ ↄfeſſionẽ ſũt reſpectu eiuſdẽ pcti nũero.de eodem pcẽ?o ant nũero nõ põt ꝗs dicẽ abſolute ſcio ⁊ neſcio. eo ꝙ odictio eẽt.qᷓuis aliꝰ⁊ aliꝰmodꝰſciẽdi ibi eẽt.ſicut ſi aliꝗs ſcit ꝑ cauſaʒ ſolẽ pati eclipſim ⁊ illð idẽ ſcit ꝑ effectũ qꝙᷓuis aliꝰmodꝰ⁊ aliꝰſit ſciẽdi. Alij dicũt ꝙ ⁊ ſi nõ poſſit dicẽ in/ ituʒ ſciuit vt deꝰ:poſſit tñ dicẽ inqᷓtuʒ feiuit vt hõ. nec di⸗ ſtinguũt.vtꝝ ſciuerit vt hõ añ ↄfeſſionem vel poſt. Alij di⸗ cũt ꝙ⁊ ſi ſacerdos ſciuerit pꝛiꝰvt hõ ⁊ poſt vt deꝰ.ſcʒ ꝑ cõ⸗ feſſionẽ.qꝛ ille qui pꝛiꝰnouit illud idẽ recipit ĩ ↄfeſſionem: claudit ſibi os reſpectu pᷣcedẽtis noticie.Si aũt ſciuit ecõ uerſo.ſcʒ pꝛiꝰꝑ ↄfeſſionẽ poſt alio mõ nõ claudit᷑ os ei.ſcʒ qꝛ illud ĩnoteſcit ſibi poſt ↄfeſſionẽ. Alij dicũt ꝙ ſi ſciat ali qð pctm ſicut teꝰ.⁊ illud idẽ ſicut hõ añ ↄfeſſionẽ vel poſt: ꝙ ñ pt᷑ dicẽ abſolute ſcio talẽ tale feciſſe pctʒ. pt᷑ tñ dicẽ cũ tetermĩatõne.dicẽdo ego ſcio ꝑ talẽ ꝗ mihi dirit er gfeſſio nem.ꝗ; talis ↄmiſit tale pctm. vel etia ego vidi talẽ foꝛnicã tem. Ratio ant iſtoꝝ põt eẽ.qꝛ ſigillũ ↄfeſſiõis facit nõ ſo⸗ lum vt nõ poſſit dicẽ.ego ſcio ꝑ ↄfeſſionẽ:ᷣ etiã vt non poſ⸗ ſit dicẽ ego ſcio. Pꝛime tres opiones nõ vident᷑ mihi tenen de. Quarta aũt teneri põt.4: Mota tñ ꝙ ẽ loqui de ſacmẽ⸗ to ↄfeſſionis dupłꝛ.vel qtuʒ ad obligatõeʒ neceſſitatis:v qᷓtum ad ↄdecẽtiaʒ honeſtatis.Si pᷣmo mõſic credo ꝙ q; uis nõ poſſit dicẽ abſolute. ego ſcio talẽ ↄmiſiſſe tale pcẽ̃m põt tñ dicẽ cũ determiatõe.ego vidi talẽ foꝛnicãtẽ.vel etiazʒ ego audiui er ↄfeſſioneʒ a petro ꝙ iudas furatꝰ fuerat. iſti em modi ſciẽdi exp̃ſſe excludũt ſciẽtiã quã habʒ aligs ꝑ cõ feſſionẽ.nõ aũt excludẽt᷑ ſi diceret᷑ ego ſcio.Si aũt loq̃mur de ⁊ decẽtia honeſtatis:ſic dico ꝙ nõ debʒ diceꝛe ſimpiꝛ vel etiã cũ demiatõe de illo ꝗ ſibi ↄfeſſus ẽ ꝙ ſciat ipᷣm peccaſ ſe. ſiue inꝙᷓtuʒ hõ ipᷣm peccaſſe nouerit poſt vel añ. hoc em̃ inboneſtũ eẽt reſpectu ſecreti ↄfeſſiõis vbi illud qdð dic ↄfi⸗ tens:moꝛi debʒ.ſcʒ in aĩo ſacerdotis.Si igit᷑ loqmur ð eo ad qð obligat ↄfeſſio de neceſſitate ſacerdotẽ. dicẽdũ ꝙ nõ põt dicere abſolute ego ſcio petꝝ foꝛnicatũ fuiſſe. qᷓuis il⸗ lud idẽ añ vel poſi nouerit ſicut hõ.põt tñ dicẽ cũ determĩa tione vt dictũ ẽ ſupꝛa. Etuʒ vo ad decẽtiaʒ honeſtatis nõ põt dicẽ cũ determiatõe niſi vrgẽte cauſa rõnabili.tũ quia nõ dcet ſacerdotẽ loꝗ de pcttis alicuiꝰin ſpãli expᷣmẽdo ꝑ⸗ ſonã niſi ĩ generali:ne qꝛ ſaceꝛdos ẽ:pᷣſumat᷑ ꝙ illud audi⸗ uerit ĩ ↄfeſſione.tũ qꝛ ſi dicat᷑ cũ determiatõe ipᷣa determĩa tio dat maliciã inquirẽdi vlteriꝰ.vtꝝ illud nouerit vel nõ nouerit abſolute. ex bac eſt via ad hoc vt ſciat᷑ vtꝝ ille qui peccauit pctm ſuũ recognouerit in ↄfeſſiõe.q¶ Ad illud qd obijcit᷑ ᷣmo.dicẽdũ ꝙ neq; canones pᷣdicti neq; p̃tacte de⸗ cretales excludũt vmuerſalit᷑ oẽm modũ maifeſiãdi pctm alicuiꝰ:ſ̊ oẽm modũ ꝑ quẽ detegit᷑ ↄfeſſio ſacmentalis.mo dus aũt qͥ detegit ſacerdos pctm alicuiꝰ ſm ꝙ ſcit illud in⸗ q̈tuʒ hõ nõ ẽ modꝰ detegẽdi ↄfeſſionẽ ſacmẽtalẽ.¶lʒ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ſigillũ ↄfeſſiõis nullo mõ ẽ infringẽdũ ⁊c. Di cendũ ꝙ h̊ veꝑ ẽ.qꝛ nec maifeſtatõe pct᷑i mõ ia dicto vt ſcʒ expᷣſſo mõ iĩnoteſcẽdi infringit᷑ ſigillũ nec ꝓfeſſio reuelat᷑:p factũ qdð ſacerdos vidit vel er ↄfeſſionẽ audiuit iudicat᷑.et eſt petin m accidẽs ĩ argumẽto.qꝛ huic pctᷣo inqtuz reue landũ ẽ extranea ẽ ↄfeſſiocũ eĩ dupłꝛ ſciat᷑: pᷣm vnũ modũ reuelari põt ⁊ æbʒ in caſu.̊ alio mõ nõ.vñ bec ẽ falſa.boc pctm reuelari nõ põt ꝗn reuelet᷑ ↄfeſſio.¶ Ao illud qð obij cit᷑ ꝙ magis ẽ adherẽdũ illi diffinitõi quã regrit ſcire vt de us ⁊c. dicẽdũ ꝙ h veꝝ ẽ alijs exiſtentibo paribo.ſ̊ qñqʒ ma⸗ gis expedit vt illo mõ adbereat ſacdos quẽ ꝑmittit bõ ſci⸗ lxxix. re qᷓ quẽ reqrit.ſcire vt deꝰ.vt ſi ex celatõe fieret pᷣiudiciuʒ veritati.vł fraus vł dolꝰalicui patrocinaret᷑.vel neceſſe ha beret ꝗs mẽtiri vel inocẽs danari vt ĩ caſibo pᷣtactis.⸗¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ malis pᷣcludẽda ẽ via malignãdi ⁊c.di⸗ cendum ꝙ nũꝙᷓ; põt oĩno claudi malis aditꝰ malefaciendi nec adeo debʒ claudi ꝙ ex H̊ claudat᷑ bonis via recte agen di nec debet claudi vni malo vt aꝑiat᷑ alteri: ⁊ ideo rõ illa nõ ↄocludit ꝙ illud qð duptꝛ ẽ cognitũ neceſſario opoꝛteat celari.q Ad illud qð obijcit ꝑ ſiłe d celatõe ſecreti ↄmiſſi ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ qñ ꝓmittit aligꝗs alicui ꝙ celabit aliqð ſecre⸗ tũ qð ſibi ↄmittit.h̊ debet intelligi ſi nõ cogat eũ obediẽtia ſuꝑioꝛis ad reuelatõeʒ.vel neceſſitas mẽtiendi vel dãnatõ inocẽtis vel alia hmõi.ꝗbo vire nõ põt nec debʒ.vñ ſi ꝗqs ꝓp miſiſſet alicui ꝙ tenẽt aliqð factũ ſuũ ſecretũ.⁊ ptꝰniſi vel⸗ let factũ illud teſtificari:danaret᷑ aliqs ĩinocens.vel neceſſe eẽt ipᷣm mẽtiri vel eẽ inobediẽtẽ vel aliqð graue ſcãdalum oꝛiret᷑:nõ eſtimo q ĩ tali caſu debẽt factũ illud celare. Cũ ᷓobijcit᷑ ſi ꝗs cepiſſet aliqdᷣ ⁊ ꝓmiſiſſet ꝙ illud ſeruaret ſe⸗ cretũ.⁊ poſtea cognoſcẽt illud ꝑ relatõnem alteriꝰ vel etiã añ.ſem ꝑ teneret᷑ illud nõ reuelare.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ veꝝ.ĩmo teneret᷑ reuelare ex cã rõnabili.vi tactũ ẽ.nec dico ꝙ ꝓpt H debz vel põt reuelare aliqð qð ꝓmiſit ſe celatuꝝ qꝛ illð co gnouit alio mõ:&ᷣ ex aliq̃ rõnabili cã ð quã nõ de bʒ obliga ri aliqͥ ꝓmiſſo.vñ nõ eſt ſit᷑e de obligatõe ↄfeſſiõis ⁊ ꝓmilſ⸗ ſi. Cõfeſſio aũt ita obligat ꝙ ꝓ nullo ſcãdalo vel diſpẽdio ẽreuelãda.q. Ao illð qð obijcit᷑ ꝙ ſigillũ ↄfeſſiõis nulla ſu perueniẽte noticia debʒ infringi ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ h̊ veꝝ ẽ.nec in caſu ꝓpoſito ĩfrĩgit᷑ licʒ aligo auditũ vl viſuʒ maiĩfeſiet᷑. Ex his q̃ dicta ſũt ñ debet ſacdos ſumẽ audaciã rᷣuelãdi vł loquẽdi defacili de eo ꝙ ꝑ ↄfeſſionẽ nouerit.ꝓ eo ꝙ ↄfeſſio nis ſigillũ adeo ẽ cuſtodiẽdũ:vt ñ ſolũ vitet᷑ fractõ:ĩmo eti am dignũ ẽ vt tollat᷑ oĩs ſuſpitõ.ne ĩ ↄtẽptũ veiat ſacramẽ⸗/ talis afeſiog.. . B 71 Mueſtio.lxxirx.de poteſta te abſoluentis ⁊ virtute clauiuʒ eccleſie. uitur de poteſta te abſoluẽtis q̃ attẽdit᷑ circa claues eccłie hic ̊ q̃rit᷑ de clauibo ſic. Pꝛĩo an ſint cla⸗ ues.Scðo ꝗd ſint. Tercõ q̃ ſint. Quaꝛto int. Quinto ad ꝗo ſint. Serxto qñ cla⸗ Sept'o ꝗbo date ſũt. Octauo cum quo Nem bꝛu pꝛumn Verit᷑ ̊ᷓ pꝛoo an ſint claues.vr ꝙ ſic.Math̃. xvj.Tibi dabo cla.reg.ce.q¶ Cõtra.oſtiũ re⸗ IA gni celoꝝ aꝑtũ ẽ.illð eĩ apeꝛuit dñs ĩ paſſiõe Eſa.xxij.dabo clauẽ domꝰoð ſuꝑ hũeꝝ eiꝰ.intli.xpᷣc apeꝛi⸗ et ⁊ nõ erit ꝗ claudit.glo.qð ĩ paſſiõe rſerauit claudi ñ po⸗/ terit.hᷣ oſtij exiſtẽtis iclauſibilit aꝑti nulla ẽ clauis. Si eĩ eẽt:fruſtra eẽt.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ oſtij regni nulla ſit clauis. Steʒ xpᷣc ẽ oſtiũ Joh.x.̊ oſtiũ nũꝙᷓ; ẽ clauſũ.Apoc.iij. Ecce de⸗ di coꝛã te oſtiũ aꝑtũ qð nemo poterit claudẽ. Glo.meipᷣm ꝗ ſuʒ veꝝ oſtiũ ad vitã.⁊ ita vt pꝛiꝰ.q Itẽ aug.caritas ec⸗ cleſie dimittit pctᷣa nec ſine hac dimittũt᷑. Hec ẽ eĩ media⸗ tiſſima cã dimiſſiõis ⁊ q̃ nullo mõ ↄpatit᷑ pctm. hec at᷑ ẽ ſi⸗ ues date ſũt ecclie. oꝛdine date ſunt. – 1g ne clauibo:ꝗ claues nõ reꝗrũt᷑ ad dimiſſionẽ He fruu ſtra date ſũt.ſ̊ autoꝛ nate nihil facit fruſtra.̊ ⁊c. ¶ Bicẽ dum ꝙ claues ſũt ⁊ maxie ncẽrie ſũt.vt infra maifſeſtabit᷑ E aũt ſũt habet᷑ Matr.xvj.⁊ Joh.xx.4:!( Nota tñ ꝙ ẽ cla⸗ uis auctoꝛitatis: clauis excellẽtie:clauis miſterij.pᷣma ẽ ſo lius dei:ſeda ẽ xpᷣi:tercia ẽ platoꝝ ecclłie.Eſt ei obſtaculuʒ oſtij regni pctẽm ↄmiſſuʒ.ð qð obſtaculũ ẽ clauis auctoꝛita tis dimittẽdi pctm quã ſolꝰ deꝰ habʒ.Eſt etiã aliud obſta⸗ culũ reatꝰmoꝛtis et᷑ne:ↄtra qð eſt clauis excellentie. hanc xpᷣc habuit:qꝛ ꝑ paſſionẽ ſuã de reatu moꝛtis et᷑ne ꝓ nobis ſatiſfecit ⁊ nos ab illo reatu liberauit.xł vt qdã ponũt cla⸗ uis excellẽtie ẽ ↄtra pctẽm oꝛiginale qð clauſit homĩ ianuã regni.Eſt etiã aliud obſtaculũ.ſcʒ pct᷑ti dimiſſi obligatõ ad aliquã penã tꝑalẽ: qð ẽ clauis miſterialis quã rpᷣc ↄtulit platis eccłie.de ꝗbo hic intẽdit.¶ Ad illud qð pᷣmo obijci eur.ꝙ xpᷣc aꝑuit oſtiũ ĩ paſſiõe.dicẽdũ ꝙ h̊ veꝝ ẽ qtũ ad p/ cij ſolutõeʒ:nõ tñ q;tũ ad obſtaculi pene tꝑalis amotõʒ.ad quã ſũt claues de ꝗbo h̊ intẽdit᷑.¶ Ad illð qdð obijcit᷑ ð xpᷣo ꝙ illud qð ĩ paſſiõe reſerauit claudi ñ pt.dicẽdũ q; veꝝ eſt nõ eĩ claudit᷑ oſtiũ regni q;tũ ad obſtaculũ reatꝰmoꝛtis et⸗ ne qð xpᷣc amouit ĩ paſſiõe ſua ⁊ pᷣciũ ſoluit igꝛeſſus.q. Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ illð Eſa.apuit a nemo claudit.his q̃ dcta ſũt addẽdũ ẽ qð ibi loꝗ ꝓghᷣa ð aꝑtõe ſacre ſcpᷣture.Lu.vl ti.a ꝑuit eis ſenſũ vt ĩtelligerẽt ſcriptas. tẽ ĩtelligit᷑ ð aꝑ⸗ tõe illoꝝ q̃ clauſa erãt ĩ cerimonijs.vñ glo. Hieꝛo.ꝗ aꝑuit 2 nemo claudit: claudit ⁊ nemo aꝑit.qð ĩ paſſiõe refauit claudi potit:qð ĩ cerimonijs clauſũ ẽ nemo aꝑit.q Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ vpᷣcẽ oſtiũ ⁊c. dicẽdũ ꝙ oſtiũ vno mõ dꝛ obſta culũ ip̃ixigꝛeſſus.alio mõ dẽ ipᷣa via ingꝛeſſus ſiue aꝑtura xpᷣc igr dẽ oſtiũ.qꝛ ẽ via Joh.xiiij.nos itẽdimꝰ ð oſtio qð ẽ obſtaculum. Ald illð qð obijcit᷑.ꝙ caritas eccłie dimittit pct᷑a ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ ⁊ ſi caritas eccłie dimittit pcta ĩpetrati/ ue ⁊ meritoꝛie:nõ tñ claues ĩutiles ſũt.qꝛ ̊ facit eccłia cla uibo mediãtibo.q̃lit᷑ aũt intelligẽdũ ſit illud verbũ aug.ec⸗ cleſia dimittit pct̃a:infra dicet᷑. zum ſecundum Onſeqnt᷑ q̃rit᷑ ꝗd ſit clauis.cui dẽ ↄueniẽter ꝙ clauis ẽ ꝑtas ligãdi atq; ſoluẽdi cũ iudicõ Alit ſic.clauis ẽ ptas diſcernẽdi ligãdi atq; ſoluẽdi.⁊ pt᷑ ſũmi hec rõ ex textu ⁊ glo. ¶Da th.xvj.tercõ mõ ſic.Claues ſũt diſcernẽdi ſcia ⁊ potẽtia.q̃ dignos dʒ reciꝑe idignos ðvᷣo excludẽ a ̃gno.¶ Circa pᷣma rõeʒ q̃rit᷑ ſic.ſcia clauis ẽ.dẽ eĩ coĩt ꝙ due ſint claues.ſ.ſci entia ⁊ potẽtia.h̊ ſcia diſcernẽdi nõ ẽ ptas ligãdi ⁊c̃.rõ g ſuppoſita claui ñ ↄueit cũ claue.ql Itẽ ſi clauis diffiniẽda eꝛat ꝑ aliꝗd qð vni claui ↄueit tm̃ ⁊ ñ vtriq;:q̃ꝛe potiꝰꝑ ali gd qð ↄueit potẽtie qꝙᷓ qð ↄueit ſcie.¶ Si dicẽt᷑ ꝙ diffinit ꝑ illð qð vtriq; ↄueĩt.q;ꝛ dẽ ꝙ ẽ pt̃as ligãdi atq; ſoluẽdi cũ iu dicõ.ꝑ h̊ eĩ ꝙ dĩc cũ iudicõ:tangit᷑ ſcia.Querit᷑ g̊ q̃re dꝛ ꝗ ptas magis tãgit᷑ ĩ rct̃itudie ⁊ iudiciũ ĩ obligtate qᷓ; ecoueꝛ ſo:cũ ĩ executõe clauiũ pꝛiꝰreqrit᷑ ſcia ⁊ ptꝰptas.q] Itẽ ĩ li. ſentẽ.dẽ. ꝙ clauis ẽ ſcia diſcernẽdi ⁊ indicãdi potẽtia.h̊ q̊ aut ibi male notificat᷑.¶ Itẽ circa pᷣmã ⁊ ſcdam pt q̃ri.eur clauis non notificet᷑ ꝑ actꝰ ꝓpꝛios.cũ actꝰ ꝓpꝛij ſint aꝑire ⁊ claudẽ: notificãda eẽt ꝑ ip̃os.vt dicẽt᷑ clauis ẽ ptᷣas aꝑiẽdi 9 ⁊ claudẽdi ⁊c.ligare eĩ ⁊ ſoluẽ ñ videt᷑ actꝰ claui vincła.¶ Itẽ pt᷑ q̃ri differẽtia rõnũ dictaꝝ. Rñ.ad hec ꝙ noiĩe clauis extẽſo dꝛ clauis ſcia. ꝓpꝛie at᷑ dꝛ clauis ptas ligãdi ⁊ ſoluẽdi.aliꝗ eĩ ponebãt ſciaʒ nõ eẽ clauẽ.ſi em̃ cla⸗ uis ꝑ ſe ẽ ad aꝑiendũ ⁊ claudẽduʒ:hec ꝓpꝛie ꝑ ſe facit ptas ligãdi ⁊ ſoluẽdi nõ ſcĩa.ptʒ q; bec ꝓpꝛiꝰerat clauis q illa.⸗ ꝓter h̊ in rõne poſita magis ponit᷑ ptᷣas ĩ rectitudie qᷓ ſci entia.tangit᷑ aũt ſcia ꝑ ̊ ꝙ dicit᷑ iudiciũ.ſicut tactũ ẽ. ¶ſa giſter tñ in ſentẽtijs ponit rõeʒ q vtriq; ↄueiĩt rõne q vtꝛaq; coĩter loquẽdo dicit᷑ clauis.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ligare ⁊ ſoluẽ nõ ſũt actꝰclauis.dicẽdũ ꝙ rõ dicta dat᷑ ꝑ actꝰ añ⸗ cedẽtes.ſcʒ ꝑ ligatõeʒ ⁊ ſolutõezʒ.nõ eĩ oueĩt aꝑire nõ ſolu. to vincło.⁊ ꝗ ſoluit vinculũ ptatẽ ↄfert intrãdo.qꝛ ̊ vincu⸗ lũ eſt impedimẽtũ ingꝛeſſus ⁊ aꝑtiõis:ſoluẽ aũt ẽ auferre impedimẽtũ aꝑtiõis.hoc aũt ẽ auferre vinculũ pene pecca ti.qñ notificat᷑ clauis ꝑ ptatẽ ligãdi atq; ſoluẽdi:notificat E illud qͥ exiſtẽte ẽ aꝑtio.ſicut ille ꝗ remouet impediens ne graue deſcẽdat:facit graue deſcẽdẽ.nõ ꝗ̊ abſuꝛde notificat clauis cũ dicit᷑. ꝙ ẽ ptᷣas diſcernẽdi ligadi atq; ſoluẽdi ſiue ptᷣas cũ diſcretõe ſiue cũ iudicõ. In hac aũt notificatõe re lucet veſtigiũ trinitatis a q̃ ẽ oĩno vᷣtꝰ clauiũ.qdð ſic patet. triplex ẽ hierarchia.diuĩa.angelica.⁊ hũana. Patri attri buit᷑ potẽtia:filio ſcia ſiue diſcretõ: ſpũiſcto oꝑatio bona. Ab hac aũt hierarchia diuĩa deſcendit angelica 2 hũana. angelica aũt deſcẽdit ab ea:qꝛ angelica ẽ ptas oꝛdiata cuʒ ſcia ⁊ oꝑatõe.ptᷣas deſcẽdit a ptᷣate q̃ patri:ſcĩa a ſapiẽtia q filio: opatio ab oꝑatõe ſũma q̃ ſpũiſcto axpꝛopꝛiat. Sil virt eccłiaſtice hierarchie deſcẽdit a diuĩa:qꝛ hecẽ oꝛdina ta ptas ad diſcernẽdũ ⁊ oꝑandũ. Scire at᷑ ſᷣin ꝙ hic ſumi⸗ tur ẽ diſcernẽ inter lepꝛã ⁊ lepꝛã.Clauis ꝗẽ pr̃as oꝛdinata ad ſũmã oꝑatõeʒ cũ ſcia pᷣcedẽte.eſt aũt ſũma oꝑatio q̃ im⸗ mediata ẽ ad oꝑatõeʒ regni ·ſoluere ꝗ̊ ⁊ ligare implicat᷑ in illa ſũma oꝑatõe.ſic ptʒ qualit in clauibo eccłiaſticis relu cet veſtigiũ trinitatis.¶¶ Ad vltimũ qð obijcit᷑.dici põt q; ſupꝛa tactũ ẽ.ratões due pᷣdicte aſſignãt᷑ ꝑ actꝰpᷣcedẽtes:in dicia ꝑ actus ↄſequẽtes ꝗ ſunt reciꝑe ⁊ excludere.q̃re autẽ pꝛime ratões potiꝰaſſignate ſũt ꝑ actꝰañcedẽtes q; ꝓpꝛios hec põt eẽ ratio.ꝙ licet atxꝑire claudere ſint actꝰmagis p Pꝛij ipᷣis intraturis regnu ⁊ excludendis ab eodẽ:ſubiecta tñ ſolutõis ſunt penes penitẽtes 2 ipenitẽtes ligatõis.nõ ſic eſt de apertione ⁊ clauſione. licet em̃ ſit apꝑtio ſalutis ⁊ clauſio ligatis:tñ ſoluti nõ ſũt ſubiecta aꝑtiõis quãtũ ẽ de modo loquẽdi neq; ligati ſubiecta clauſioss. ¶Membeum tercium do vtrum poteſtas ligandi? ſoluẽdi. hec em̃ ſolent coĩter claues nũcupari. Onſequenter querit᷑ que ſunt claues.Et p⸗ mo queritur.vtruʒ ſcientia ſit clauis.Secũ⸗ NRKimo ꝗq̊ᷓ qrit᷑.vtꝝ ſciĩa ſit clauis.ꝙ ſic videt᷑ ma th.xvj. Tibi dabo claues ⁊c̃.⁊ habet᷑ ex glo.qꝙ; vna clauis ẽ diſcernẽdi ſcia.q¶ IStẽ ianua regni mĩ aꝑit᷑ qᷓtũ ad aĩaʒ.⁊ nõ ſolũ qᷓtũ ad aĩaʒ rõe vniꝰꝑtis ſcʒ affectiue:̊ rõe ꝑtis intellectiue.iſta at᷑ aꝑtio neceſſario fit ꝑ clauẽ ſcie:&̊ ⁊c.ↄtigit ei in ꝑte itellectiua eẽ ĩpedimẽtũ ingꝛeſſus.ſcʒ erroꝛẽ.q¶ Itẽ vt dic aug.duo ſũt homĩ ĩflicta ꝓpter pcẽm pᷣmox parẽtũ.ſcʒ erroꝛ ⁊ difficultas.2 ſic̃ eꝛro re qũq; claudit᷑ ᷣitas ipᷣa ſiue noticia veritatis ita ſcĩa aꝑi tur vᷣitas occulta ⁊ clauſa ⁊ maxie ĩ diſcretõe culpe a culpa g̊ ⁊c.¶q IJtẽ Geñ.iij.habet᷑ ꝙ poſuit deꝰcherubin ad arcẽdũ hoĩeʒ ab introitu ꝑadiſi.opoꝛtuit &̊ ꝙ ad eiꝰaꝑtõeʒ eẽt cla uis qᷓ reſpicẽt cherubin.i.ſciam.intp̃tat᷑ eĩ plenitudo ſcĩe. Cõtra.clauis nõ dat᷑ niſi ſũmo oꝛdini.ſ̊ multi nõ ſacdo ces hnt ſciaʒ diſcernẽdi:&̊ ipᷣa ſcĩa nõ ẽ clauis.ql Itẽ ſacer⸗ dos nõ hʒ niſi duplicẽ vſũ vel actũ circa penitẽtes vnũ oſtẽ dere ꝙ de abſoluit eos a pena et᷑na ⁊ culpa: aliũ cũ ligãt ⁊ abſoluũt eos a pena tꝑali.ᷣ iſta fieri pñt ꝑ pnĩaʒ:igituꝛ ſcia clauis nõ ẽ neceſſaria.l Itẽ claues dãt᷑ cũ oꝛdinibo.ſᷣ ſcia nõ dat᷑ tũc:&̊ ſcia nõẽ de clauibo.q¶ IJtem nihil ẽ clauis niſi qð ligat⁊ ſoluit. ſ̊ ſcia neq; ligat neqʒ ſoluit.ergo ⁊c̃. Al Itẽ ſcia aꝑiendi oſtiũ materiale nõ ẽ clauis: nec ſcien⸗ tia aꝑiendi oſtiũ ſpũale.q Itẽ dicit aug.ſcientia infoꝛmat iudiciũ:vñ ſolũ diſpoſitõ ẽ ad iudicãdũ.relinquit᷑ ꝗ̊ ꝙ non eſt clauis eẽntialis.q Itẽ aliquo deſinẽte hr̃e ſciaʒ nõ deſi nit hr̃e clauẽ.nec adueniẽte ſcia aduenit ei clauis: videt᷑ q̊ ꝙ nõ ſit clauis.exẽplũ ad h̊.ſecuris ẽ quoddã inſtrumẽtũ. quã ſi recte feret ꝗs nõ ſequit᷑ ex hoe ꝙ ſit inſtrumẽtũ.̊ ac⸗ cidit ei ex ꝙ expedite ↄſequit᷑ ſuũ finẽ.Silłꝛ ⁊ de ſcia.licʒ ea expeditiꝰ⁊ certiꝰ ha bẽs claues liget⁊ ſoluat: nõ ex B ẽ dicẽda clauis:ſ̊ expeditõ ⁊ directio clauis. Rñſio.ꝙ eſt duplłꝛ ↄſideraꝛe clauẽ.eẽntialit᷑ ⁊ accidẽtalit᷑. Accidẽtalit᷑ eſt qdã ptas diſcernẽdi q̃ ꝓueit ex ſcĩa acꝗſita vel infuſa.ñ Dico ꝙ hec clauis ſit eẽntialiter:qꝛ hac deſinẽte nec adhuc deſinit eẽ clauis nec adueniẽte adueĩt:łᷣ hmõi ſcĩa accidẽta lit᷑ d clauis.qꝛ accidit claui ꝙ oꝑet᷑ ſᷣm hmõi ſcĩa.ſ̊ alia que ẽ ptᷣas ſacramẽtalis ſiue auẽtas q̃ ſacerdoti ↄfert᷑ ĩ oꝛ⸗ dine.in oꝛdine eĩ ↄfert᷑ caracter.qꝛ oꝛdo ẽ ſignaculũ ſpũale aut ſpũalis ptas oꝛdinatõis.hmõi aũt ptas inter lepꝛã et lepꝛã eſt eẽntialit᷑ clauis. Si querat᷑ vtꝝ bec ptᷣas cõfert᷑ intellectui vel affectu vel vtriq;.dico ꝙ ipᷣi li.ar.confertur Em ſeipᷣm. Cibeꝝ em̃ arbitriũ ẽ facultas ratõis ⁊ volunta⸗ tis.⁊ ita ex altera ꝑte ⁊ altera ptas ad diſcernẽdũ ⁊ oꝑan⸗ dum rñdet his duobo. Ad illud qð obijcit᷑ pᷣmo.q multi nõ ſacerdotes habẽt ſciẽtiã diſcernẽdi ⁊c.dicẽdũ q; h ẽ fal⸗ ſum ſᷣm ꝙ ſciẽtia dicit᷑ pᷣas ſacramẽtalis ſiue auctoꝛitas. hec em̃ ↄfert᷑ in oꝛdie ⁊ clauis ẽ.q¶] Ad hoc qð dicit᷑ ꝙ ſacer dos nõ hʒ niſi ouplicẽ actũ ⁊c̃.dicũt ꝗdã ꝙ ſacdos ꝑ ſciĩaʒ clauẽ oñdit pctoꝛi ↄſitẽti perm ſuũ ⁊ qᷓntitatẽ pcti⁊ debitã ——— — — — — —, ——,ͤäüé — -— — — — — — — — = = – – ne tidi ſche ve, Lueſtio penã.⁊ ſi ñ vult penitẽ claudit ei ĩgnũ ↄminãdo:⁊ ipᷣm di gnũ pena eterna iudicãdo.ſi vult aꝑit regnũ ꝓmittẽdo ſi⸗ bi paratũ ondendo.h̊ imꝑfecte aꝑit reſpectu pnie. Sũt eĩ potẽtia ⁊ ſeiẽtia ſicut conſueuit fieri in archa due claues. vna miĩoꝛ q vicit᷑ auricularisqᷓ aperit impfecte: altera ma ioꝛ q̃ aꝑit ꝑfecte. tñ vt tactũ ẽ ptas diſcernẽdi ſiue auẽtas. magis dicẽda ẽ clauis qᷓ ipa ſciẽtia.i¶¶ Ad aliud ptʒ rñſio ꝙ bec ſciẽtia dat᷑ ĩ oꝛdine.i.pt̃as ſiue auẽtas diſcernendi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.q clauis ligat ⁊ ſoluit ⁊c̃.dicẽdũ q; cũ clauis ſit ptas ad remouẽdũ impedimẽtũ apertõis 2 di ſcretio inter culpã ⁊ culpã.vt ſᷣm mẽſurã culpe detminet᷑ mẽſura pene:clauis ſcie quodãmõ cooꝑat᷑ ligatõi⁊ ſolutõ ni. ¶ Ad H̊ qð obijcit᷑. ꝙ ſcia aperiẽdi oſtiũ mat iale ñ ẽ cla nis ⁊c. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſile.ſcia em̃ ſᷣm ꝙ dicit᷑ clauis ẽ po⸗ teſtas ſiue auẽtas diſcernẽdi int lepꝛã ⁊ lepꝛã.nõ ſic ſumit᷑ Fm ꝙ ẽ ſcia aperiẽdi oſtiũ matiale.¶ Si q̃rat᷑ vñ ẽ ꝙ vna clauis ẽ auẽtas ſiue ptas diſceꝛnẽdi int᷑ lepꝛã ⁊ lepꝛã.Rñ⸗ ſio.Act᷑.x.dicit᷑ ꝙ xpᷣc ↄſtitutꝰẽ iudex viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ.ſi cut moyſes Exo.xviij.dedit auẽtem pᷣncipibo iudicãdi po⸗ pulũ:ita xpᷣc ↄoſtitutꝰ iudex auẽtem dedit miſtris ecclłie di: ſcernẽdi int lepꝛã ⁊ lepꝛã:⁊ diffiniẽdi penitẽtibo quãtitatẽ pene ſᷣm quãtitatẽ culpe. Hec at᷑ dat᷑ in oꝛdie ſacerdotali: ⁊ ꝓcedit ab illo ꝗ habuit auẽteʒ a teo.poſito em̃ ꝙ habeat aliꝗs ſcĩaʒ ita bñ diffiniẽdi penas.ſic̃ iudex eccliaſticꝰ:nõ tñ habʒ effectũ ſiue auẽteʒ q dat᷑ a xro ꝗ ↄoſtitutꝰ ẽ iudex vi uoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ.⸗ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſcĩa ẽ duplex ad iudicãdũ.vñ nõ ẽ clauis:ſᷣ facit clauẽ erpeditã. põt dici ꝙ clauis eſt.⁊ facit nibilominꝰꝙ altera expeditioꝛ efficit᷑ ad actũ ſuũ.ponat᷑ exẽplũ tale.archa habʒ duas ſeras vna re ſerata altera ẽ expedita ad aꝑiendũ archã ꝑfecte.Siłꝛ di⸗ co ꝙ vna iſtaꝝ duaꝝ clauiũ imediate aꝑit alia tollit impe⸗ dimẽtũ añcedẽs.i Jec tñ dico ſicut ꝗdã dixerunt.qꝙ ſcia ſit clanis.qꝛ tollit impedimẽtũ erroꝛis:ſᷣ ꝓpꝛie ẽ clauis vt po⸗ teſtas ẽ diſcernẽdi eo mõ qͥ tactu ẽ. nec vna inqtuʒ clauis ẽ diſpoſitio alteriꝰ:̊ officiũ vniꝰpᷣcedit officiũ alteriꝰvt cau ſa eſt ſcia ſimpłꝛ.ij Ad vltimũ ex dictis ptʒ rñſio.qꝛ ſi deſi nat ꝗs habere ſciaʒ vt ẽ clauis.i.auẽteʒ diſcernẽdi:deſinit habere clauẽ ad noticiã tactoꝝ.Qota.q; vnꝰeſt actꝰpꝛime clauis vt ẽ auẽtas ⁊ vt ẽ ſcia.ſcʒ diſcernẽ inter culpa ⁊ cul pam. Eſt tñ actꝰ idem vt actꝰſui habitꝰ ⁊ a quo ẽ oꝛiginali ter: ⁊ act auctoꝛitatis.ſcʒ vt ẽ oꝛdinãtis ad exequẽdũ.⁊ ſci entia dicit foꝛmã nature:qꝛ naturalit habʒ ineſſe ratõnali creature. auctoꝛitas foꝛma iuris. ⁊ foꝛma nature ẽ q̃ſi ma⸗ terialis ad foꝛmã iuris.i.ſcĩa ad auctoꝛitateʒ.2 vtraq; qjſi mater iale ad clauẽ alteram q̃ ꝑfecte aꝑit. rticulus ſecuduns 4 Onſequẽter q̃rit᷑.vtꝝ ptas ligãdi⁊ ſoluendi ſit clauis.Et videt᷑ ꝙ ſic. ꝑ h̊ ꝙ habet᷑ Math.xvj. VW Yoh. xx. ¶ Cõtra. pfᷣas ligãdi ſoluendi nõẽ datq Pomi? g& nõ ẽ clauis. Pꝛimũ ptʒ ꝑ ̊ ꝙ dic Richardꝰ de ſcrẽo victoꝛe.hoĩeʒ hmõi viculis ligatũ ſolꝰ ſoluere põt: qui vere omipotẽs eſt 2 oĩa põt.⁊ loquit᷑ de vinculis ꝗboli gat᷑ pct̃oꝛ.⸗.¶ Itẽ ptas aꝑiendi oſtiũ ẽ aliud a claue matia⸗ li. Silꝛ videt᷑ de pate aꝑiendi ſpũalit. ꝙ ſit aliud a claue ſpũali.⁊ ꝙ ſicut pᷣter potẽtiã aꝑiendi ẽ clauis inſtrumẽtum extrinſecuũ:ſilł ⁊ in ꝓpoſito.⸗ Itẽ ſolutõ huiꝰẽ impij iuſti⸗ ſicatio.ſᷣ̊ magis ẽ iuſtificare impiũ qᷓ creare celũ a terra 3. iua vt pꝛiꝰ. ¶ ¶Ud bec ⁊ hmõi rñũdent ꝗqdaʒ.ꝙ; ideʒ eſt ſa⸗ cerdotes habe prateʒ ligãdi 2 ſoluẽdi:ꝙ oñdere bomiĩes eẽ ſolutos ſiue ligatos.quoꝝ ſentẽtiaʒ impꝛobat Rich. de ſã cto victoꝛe oicẽs.ꝙ hec ſentẽtia eſt tã frinola q ridẽda ſub dens ſic. Nũquid dicit dñs:quodcũq; ligatü oñderis erit ligatũ ⁊ quodcũq; ſolutũ oñderis erit ſolutũ dicẽtes apli⸗ cos viros pcta remittẽdi vel retinẽdi pr̃ateʒ nõ habere. cũ vñs hec dicat:dicũt eos tminodo babẽ prateʒ vtrũq; oſtẽ⸗ dendi.cũ dñs hoc dicat quoꝝ remilſeritis pcta:inꝗt nõ ali orũ remiſſa oñderitis:remittũt᷑.tenẽdũ ẽ ꝗ̊ banc iniĩaʒ nul lam eẽ. Itẽ opponit Rich.ſᷣm ſniaʒ quoꝛũdã ſic. Peccator aut veracit penitet aut nõ.ſi penitet veracit᷑:caritatẽ habz in eʒechiele habet᷑ quacũq; hoꝛa ĩgemuerit pctoꝛ ſaluꝰ erit lrxxix. ſed nemo qui caritate capax ẽ ſine caritate ſaluari põt. er⸗ go abſoluit᷑ a pcto anteꝙᷓ ꝑueniat ad ſacerdoteʒ ſiue abſol⸗ natur a ſacerdote. Si nõ veraciter penitet:tũc nõ valet ab ſolutio ſacerdotis.nulliꝰg ſacerdotis vt videt᷑ eſt hec pr̃as Rñſio.·ꝙ ptᷣas ſoluẽdi ⁊ ſigãdi clauis eſt tradita pᷣmo be⸗ ato petro ⁊ poſt alijs apłis:⁊ ꝑ eos vicarijs eoꝝ.quid aũt põt clauis hec infra videbit᷑. Poteſtas aũt ſoluẽdi ⁊ ligan di a pct̃o eſt ſoliꝰdei ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe loquẽdo.⁊ quodãmodo co oꝑatiue ẽ ipſoꝝ ſacerdotũ.vt em̃ dicit Rich. ꝑ ſemetipſuʒ ſane ſoluit vinculũ obduratõis.ꝑ ſe ſimul ⁊ miſtrũ ſuu de⸗ bitum eterne dãnatõis. ꝑ miſtrũ vᷣo debitũ future purgati onis. ꝛime nãq; abſolutõis ptᷣateʒ ſibi ſoli reſeruauit.ſe cundã vo abſolutõeʒ ꝑ ſe ſimul ⁊ miſtrũ facit.terciã auteʒ dñs nõ tam ꝑ ſeipᷣm q; ꝑ miſtrũ ſuũ facere ↄſueuit. ecce vt patet ex verbis Rich. in oĩbo iſtis modis dñs eſt faciẽs:li cet ſacerdos aliquo mõ cooperãs ſit.de hac ̊ coopatõe in⸗ telligunt᷑ verba dñi in Matheo ⁊ Yohʒe ⁊ alio mõ vt ifra patebit.¶ Ao illud qð obijcit᷑ im Rich̊.aut veracit peni tet ⁊c.ſie rᷣdet ꝙ ⁊ ſi habeat caritatẽ:nihilominꝰtenet᷑ de bito dãnatõis niſi aliud intueniat. ponit tale exemplũ. Abſq; vlla dubitatõe priarche 2. ꝓphete caritatẽ babuere: 2 tñ tenebant᷑ debito damnatõnis eterne.alioꝗn nec ad in ferna deſcẽderẽt nec xp̃ᷣi moꝛte nec vlla redemptõne egent. Abſq; igit᷑ ambiguitate debito tenebant᷑ damnatõis eter⸗ ne.ſed qð eis eterna eẽt niſi moꝛs xp̃i eos ab hoc debito ab ſolueret.Conſtat ergo ꝙ vtrũq;ʒ ſimul ↄtingit vt hõ carita⸗ tem habeat:⁊ tñ adbuc damnatõnis debito teneat᷑.qð in⸗ telligendũ eſt quãtũ eſt de ſe.ſ. niſi intuenirẽt bñficia xp̃i. 4¶ Si obijciat᷑ ↄtra h̊ ſic obijcit Rich.ſic. Si pctoꝛ xpᷣi mẽ⸗ bꝛũ eẽ cepit exquo caritatẽ habẽ cepit quõ ꝗᷓ poterit eẽ mẽ⸗ bꝛuʒ xp̃i ⁊ debito damnatõis teneri?: Rñdet ſic. mẽbꝝ xp̃i dici põt homo ſᷣm geminã ↄſideratõeʒ.aut ſᷣm pᷣdeſtinatõ nem:aut ſᷣin habitudinẽ. Scðm pᷣdeſiinatõeʒ põt quis mẽ bꝛum xpᷣi eẽ ⁊ nec dũ caritatẽ habere. iuxta naqʒ dni teſti⸗ moniũ refꝛigeſcit caritas multoꝝ. Scðm g̊ hãc acceptõeʒ ↄtingit hoĩeʒ eẽ mẽbꝛuʒ xp̃i T adhuc vinculo a debito dam natõnis teneri. Scðm habitudinẽ aũt mẽbꝛuʒ rp̃i dicituꝛ quãdo in ſe habet vnũ vnde hocipᷣo efficit. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in materialibo potẽtia aperiẽdi nõ eſt clauis ⁊c. dicẽduʒ ꝙ nõ ẽ ſilłe de claue matiali ⁊ ſpũali.qꝛ clauis ma terialis habʒ foꝛmã artis vñ clauis ẽ. Vñ ↄuenit ſibi pt̃as aperiẽdi.clauis aũt ſpũalis habet ꝙ ẽ clauis.i.poteſiateʒ aperiẽdi a ptᷣate interioꝛi que ẽ foꝛma iuris.⸗. Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ hmõi ſolutõ eſt idem qð iuſtificatõ.dicẽdũ nõ eſt veꝝ·hoc infra patebit qũ mamifeſtabit᷑ qᷓtuʒ ad quid ſit ſolutio ꝑ claues miſteriales. lembꝛü quartũ Onſequẽter q̃rit᷑. Quot ſint claues.⁊ dicit dmũiter ꝙ due. ⁊ hoc videt᷑ ꝑ rabanũ dicẽtẽ H officiũ ↄmittit᷑ pᷣſbiteris atq; ep̃is.vt agni tis pctoꝝ cauſis qͥs hũiles ac vere penitẽtes ↄſpererint:hos a timoꝛe ꝑpetue moꝛtis abſoluãt. Hic no⸗ tantur duo actꝰrñdẽtes duabo clauibo.ſ.diſcernẽdi ibi vt agnitis pctoꝝ cauſis.⁊ abſoluẽdi ibi a tioꝛe ꝑpetue moꝛ⸗ tis abſoluãt:notat᷑ &̊ h duplerx officiũ clauis.¶ Itẽ h̊ videt᷑ ꝑ hoc ꝙꝓ habet᷑ Geñ.iij. ꝙ de poſuit cherubin ⁊ ſtameũ gla dium ad arcendũ ab introitu paradiſi.ñ qꝛ duo claude bant ianuã:ad eiꝰapertõeʒ due claues requirũt᷑.vna q re⸗ ſpicit cherubin:ſcʒ auẽ tas vtẽdi ſcĩa qñ reꝗrit᷑.⁊ alia q re ſpicit gladiũ flãmeũ:⁊ hic ẽ gladiꝰecclłiaſticꝰ.ſcʒ ptᷣas ligã di ⁊ ſoluẽdi.⁊ ita due ſũt claues. Cõtra.videt᷑ ꝙ nume⸗ rus clauiũ nõ ſit ſufficiẽter determiatꝰ in duabo.qꝛ cũ ſcia diſcernẽdi ſit vna clauis ptas abſoluẽdi alia.⁊ maxime qꝛ his aperit᷑ ianua regni viatoꝛibo: videt᷑ ꝙ eadẽ rõe ⁊ bona vita clauis eꝛit.¶ Itẽ videt᷑ ꝙ gꝛa dicẽda ẽ clauis.cũ ſoluat penitẽtẽ a pena etna ⁊ liget ad purgatoꝛiã.¶ Itẽ cũ baptiſ inꝰaꝑiat ianuã regni celoꝝ:videt᷑ ꝙ ſit ſiue debeat dici cla uis.4 Item cũ tria ſint in aĩa.poteſtas ſcia ⁊ volũtas.cuꝛ penes duo claues due ponãt᷑:⁊ penes terciũ.ſcʒ volũtateʒ cbet ſumi terciũ ¶ IStẽ cũ ofirmatõe ſacmẽtali ⁊ extrema vyVʒ „* vnctõe ſoluãt᷑ pcta:videt᷑ ꝙ he dicẽde ſũt claues.q¶lj Itẽ ſol uẽ ⁊ ligare ſũt actꝰ oꝓoſiti.diſcernẽ ⁊ ſoluẽ neq̃qᷓ.magis videt᷑ à ꝙ debeãt detmiaꝛi due claues penes hos actꝰqᷓ; pe nes alios.⁊ ita nõ tm̃ ſũt due claues.⸗: SItẽ lingua ſcti cla⸗ uis ẽ regni celoꝝ.vñ dicit᷑.q̊ꝝ ligue claues celi facte ſunt. 41 Itẽ crux pnie claudit infernũ aꝑit celũ. ẽ clauis.⸗ Itẽ Ppᷣdicatõneʒ ⁊ exẽplũ bone vite aꝑit᷑ celũ inſtis. He ꝗᷓ cla⸗ ues ſũt ⁊ q̃re nõ cũ dicat᷑ Math̊.xxiij· ve vob ſcribe ⁊ pha/ riſei ypocrite ꝗ clauditis regnũ celoꝝ añ hoĩes. Glo.ma⸗ lo lo. n due ſũt claues tm̃. vñ aug.Johᷣ.xx.q̊s dignos remiſſiõe iudicaueꝛitis duabo clauibo.ſ.diſcꝛetõis 2 pꝛatis dimittetis pcta. Ecce ꝙ ab augaſſignãtuꝛ claues Due ⁊ tm̃ due.h̊ idẽ videt᷑ ex ᷣbis Rabani ⁊ alijs ꝗgbuſdaʒ pᷣtactis. Iſte at᷑ claues differũt.ſic potẽtia cognitiua ⁊ po/ tẽtia oꝑatiua.vñ ſcĩa diſcernẽdi ẽ tãqᷓ; clauis cognitiua: et ptas iudicãdi tãq; oꝑatiua ⁊ pᷣma dꝛ auẽtas:ſcða ptᷣas.vñ auẽtas reſpicit cognitõz: ptas oꝑatõeʒ. vñ pᷣma ẽ ad aꝑiẽ dũ:ſᷣ ſcda ẽ aperiẽs.ſicut dic aug.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de bona vita ⁊c̃.dicẽdũ q clauis ꝓut de ipſa intẽdit᷑ ad pᷣſens eccłiaʒ reſpicit cui hʒ recõciliari penitẽs qð ſit ꝑ officium miſtri.vñ clauis reſpicit oꝛdinẽ. O at᷑ obijcit᷑ ꝙ bona vita apit celũ.dicẽdũ ꝙ h̊ ẽ ꝑ vite meritũ:nõ ꝑ officiuʒ.¶. Ad G̊ qd obijcit᷑ de gra.dicẽdũ ꝙ licʒ gr̃a ſoluet a pena et᷑na ⁊ li get ad purgatoꝛiã:nõ tñ ẽ clauis.nõ eĩ recõciliat eccłie.vt ptz de ↄtrito quẽ oꝑtʒ ↄfiteri.et ſi aliqͥ mõ dicat᷑ clauis di⸗ cenda ẽ clauis dei nõ miſtri.nec ẽ clauis de q̃ dicit᷑ Math̊. xvj.Tibi dabo claues.et ſi gr̃a ſoluat a pena differẽteꝛ tñ a claue.qꝛ gra pꝛiꝰſoluit ⁊ poſt ligat:miĩſieꝛ eccłie pꝛiꝰligat ad penã tꝑalẽ ⁊ pꝰſoluit.ideo dẽ Math.xvj. Qcũq; liga ueris ⁊c.ꝑ h̊ ptʒ rñſio ad pᷣcedẽs.ſcʒ de bona vita.qꝛ ſi bo⸗ na vita eẽt clauis h̊ habẽt a gra.q̃re cum gr̃a nõ ſit clauis nec ipᷣa.tñ gra claudit infernũ ⁊ aꝑit celũ:ſᷣ hec nõ fiũt rõ/ ne officij.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ð baptiſmate.dicẽdũ ꝙ licʒ in ſacmẽto baptiſmi miſter ecclłie oꝑet᷑.tñ nõ vtit᷑ claue qͥ̊ ad officiũ ligãdi ⁊ ſoluẽdi. Itẽ clauis reſpicit viculũ actu⸗ alis pcti ⁊ nõ oꝛigialis. Ad illud qð obijcit᷑ de volũtate. ꝑ ſiłe ſũptũ de ſcia ⁊ ptᷣate.dicẽdũ ꝙ neq; ſcia neq; pt̃as ꝓ⸗ ut ſũt ip̃ius aie ſũt claues.ſ̊ ptᷣas ſiue auẽtas vtẽdi ſciẽtia diſcretiua:⁊ ptᷣas ligãdi ⁊ ſoluẽdi claues ſũt.ſᷣ qñ cuʒ his eſt bona vita ⁊ bona volũtas.expeditõꝛes ſũt ad ſuũ actũ ſicut ſcĩa habita facit ꝙ altera clauis ſit expeditioꝛ: tñ eſt differẽtia. qꝛ ſcia directe ẽ ad h̊ ne erret clauis.bona vita nõ ẽ ad hoc ꝙ oꝑet᷑ clauis: qꝛ bona vita nõ ſemꝑ regrit᷑ in illo qui ſoluit:ſ̊ in illo qui dat virtutẽ in clauibo ſcʒ ĩ xpᷣo. et in illo qui ſoluit᷑. In miſtro at᷑ abſoluẽte nõ regꝗrit᷑:quia tũc virtꝰabſolutõis attribueret᷑ vite ſoluẽtis ⁊ nõ paſſioni xp̃ᷣi. Itẽ nota ꝙ ſolet dici ꝙ illud qð bʒ actũ ligãdi ⁊ ſoluẽ⸗ di et aꝑiendi et claudẽdi reſpectu diuerſoꝝ nõ eſt clauis.qͥ clauis reſpectu eiuſdẽ claudit et aꝑit.ligat et ſoluit.ſcʒ ec⸗ cleſie militãtis:ſed bona volũtas ꝑ meritũ vite aperit celũ claudit infernũ.vñ hec nõ ſunt claues eo mõ quo intẽdimꝰ de clauibo. Ad illud qð obijcit᷑ de ↄfirmatõe ſacramẽtali 7 extrema vnctõe.dicẽdũ ꝙ licet ſoluãt qdã modo loquẽdi Feo no tñ ſunt claues.nõ em̃ ſoluẽdo ligãt nec ecõuerſo qð clauiũ ẽ. Pꝛet.oↄfirmatõ ẽ potiꝰ actꝰdignitatis qᷓ; oꝛdis nec extrema vnctõ ẽ tm̃ ſupᷣmi oꝛdis ſ inferioꝛis. Pꝛet.peꝛ ↄfirmatõʒ ⁊ vnctõz extremã ⁊ ſiłꝛ ꝑ ſaẽmẽtoꝝ diſpẽſatõʒ cũ ſit ibi collectõ gr̃e ⁊ ꝑ ↄſequẽs remiſſio culpe q̃ eſt vnum oſtiũ et obſtaculũ ne intret᷑ in celũ.cũ hec remiſſio nõ ſit ſa cerdotis.cuʒ oĩs culpe remiſſio fit dei ptate:ſacerdotis tñ miſterio.⁊ ita nõ eſt in ̊ ſacerdotis ptᷣas ſ̊ miſteriũ. Ptas em̃ ẽ nomẽ clanis nõ miſteriũ.ptʒ ꝙ gꝗeꝗd ẽ in diſpẽſatõne ſacramentoꝝ qͥ ad culpã: totũ ꝑtinet ad clauẽ dei quã nulli ↄtulit homĩ.¶.·. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ligua ẽ clauis ⁊c.di:⸗ cendũ ꝙ lĩgua ĩpꝛopꝛie ẽ clauis et ᷣm qd.ligua ei ſctoꝝ dr clauis.nõ qꝛ aꝑiat ligãdo et ſoluẽdo:ſᷣ aꝑtõeʒ celi impetꝛã do ̈tũ ad aliquẽ effectũ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſoluẽ li gare ſũt magis actꝰoppoſiti qᷓ; diſcernẽ ⁊ ſoluẽ ⁊c.dicẽdũ ꝙ nũerꝰclauiũ accipit᷑ penes diſcretõeʒ a pcto et penes oꝑaꝛi circa penã pct᷑i.vnde diſcernẽ et ſoluere diſtinguunt᷑ iuxta differẽtiã culpe ⁊ pene.Soluere aũt ⁊ ligaꝛe tm penã reſpi ciunt:qꝛ et ſolutõ ẽ reſpectu pene et ligatõ ſiłꝛ.vñ eẽntiali/ oꝛ eſt differẽtia diſcretõis et ſolutõis ꝙᷓ ligatõis et ſolutio⸗ nis.clauis em̃ ẽ ptas ad diſcernẽduʒ et operãdũ.vel vt ſu⸗ matur ratõ ↄmũis.clauis ẽ ptas ad remouẽdũ impedimẽ:⸗ tum oꝑationis meritoꝛie. Impedimẽtũ aũt oꝑatõis talis duplex ẽ.ſcʒ culpa et pena.ad remouẽdũ illud impedimen tum qð eſt culpa:nõ ẽ clauis neceſſaria vt auferat eaʒ ẽ tñ neceſſaria ad diſcernẽdũ inter culpã ⁊ culpã.vt ſᷣm mẽſu⸗ raz culpe detmiĩet᷑ mẽſura pene.vñ ad nihil aliud ẽ clauis niſi vt ſacerdos liget penitẽtẽ ſᷣmn mẽſurã culpe:vel diſcer⸗ nat vtꝝ ſit ſoluẽaꝰ. Altera vᷣo clauis reſpicit penã q̃ eſt in pctᷣo.ſcʒ illa q̃ eſt ptas ligãdi et ſoluẽdi.et ita duplex cla⸗ uis rõne p̃tacta. 4l Ad illud qð obijcit᷑ de cruce penitẽtie. dicẽdũ ꝙ et ſi crux claudat et aꝑiat: nõ tñ ſicut clauis ſcʒ ſoluẽdo et ligãdo.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de exẽplo et pdica tione.dicẽdũ ꝙ ꝑ hoc nõ aperit᷑ celũ ꝓpꝛie:bᷣ potiꝰ intratuꝛi vocãt᷑ ad poꝛtã celi vel ad habentẽ claues. embꝛũ quintũ Onſequẽt q̃rit᷑ ad ꝗd ſint claues pᷣciſe.vtrũ tm̃ ad aꝑiendũ:an ad aꝑiendũ et claudẽdũ. M ad o ꝑiendũ tm̃: videt᷑ ꝑ h̊ ꝙ claues date üt ad ↄmodũ nr̃m ſ̊ nõ eſi ↄmodũ nr̃jm ꝙ re gnũ nobis claudat᷑.⸗¶ Itẽ ingreſſus regni celoꝝ claudit᷑ ꝑ obſtaculi apoſitõeʒ. Apoſitõ obſtaculi ẽ claudẽs ingrel⸗ ſum ꝑ pcti ↄmiſſionẽ.claues at᷑ ñ ſũt ad faciẽdũ hoĩes pec care:&̊ nec ad ſoluẽdũ ⁊c̃.q IStẽ qcũq; vtit᷑ inſtrumento ad illud ad qð ẽ:recte vtit᷑ illo.ſ̊ ſacerdos claudẽdo adituʒ re gni nð recte facit ſᷣ̊ peccat:&̊ clauis nõ ẽ ei ad h̊ data.ꝓba⸗ tio mĩoꝛis Math.xxiij.ve vobis ſcribe ⁊ phariſei ꝗ claudi tis regnũ celoꝝ añ hoies.ᷓ peccarẽt ĩ G.¶ Itẽ nibil idẽ eſt ad opꝓpoſitos fines.ſ̊ claudẽ et aꝑire regnũ celoꝝ ſũt oꝑpo⸗ ſita:̊ clauis nõ oꝛdiat᷑ ad hec duo.al IKiẽ baptiſm ꝰa pit ce lũ et nõ claudit. Sitłꝛ videt᷑ de claue ꝙ tm̃ aꝑiat.NMat.iij. Aſcẽdit de aqua et ecce celi aꝑti ſũt.et vidit ſpm̃ deſcẽden⸗ tem ſicut colũbã et veniẽtẽ ſuꝑ ſe.Glo.Rabani.nõ tũc pri mũ ſibi patuẽ celeſtia vel ſpũſſanctꝰdatꝰ ẽ.F̊ nobis ꝑ acce⸗ ptum baptiſmũ aditũ celi patrie et ſpm̃ſctẽᷣm dari mõſtra⸗/ uit. 4 Itẽ cũ de xrp̃o dẽ Eſa.xxij.dabo clauẽ domꝰdauid ſu per hũeꝝ eiꝰ.aꝑiet et nemo claudet:claudet ⁊ nemo apꝑiet maxiĩe ptʒ ꝙ officiũ mĩſtroꝝ detmĩatũ ẽ ad vnã ꝑtẽ tiñ ꝙtũ ad officiũ clauiũ.¶ Itẽ cũ alicui pᷣcludit᷑ ingreſſus regni. fit ð legẽ eccłie q̃ inidicit ne malũ ꝓ malo fiat.Ro.xij.nul li malũ ꝓ malo reddẽtes.⁊ ¶QDath.vj. bñfacite his ꝗ ode⸗ rũt vos.ꝗ claues nõ debẽt eẽ neq; ſũt ad claudẽdũ alicui in greſſuʒ.¶ Itẽ cũ ſoluere ⁊ ligare nõ ſũt clauis vſus.ſ̊ ma⸗ di et ſoluẽdi.qð nõ facit ¶Dat᷑.xvj.q̃rit᷑ &̊ vñ h̊ ſit.¶ Con tra.in datõe clauiũ deꝰ dedit nõ ſolũ ptatẽ ſoluẽdi:h̊ ⁊ ligã di.nõ ſolũ dimittẽdi pctᷣa:ſ̊ etiã retinẽdi.ſicẽ ptʒ Mat᷑.xvj et Joh.xx.et ꝑ h̊ ꝙ ſoluũt ſũt ad aꝑiendũ et ꝑ hoc ꝙ remit tũt ſiłꝛ.ᷣ ab oppoſitis ꝑ hoc ꝙ ligãt et retinẽt erũt ad clau dendũ:nõ ꝗ̊ ſolũ ad aꝑiendũ.ij Itẽ clauis dicit᷑ metapho/ rice in ſpũalibo ad ſiłitudinẽ clauis in tꝑalibo.ſ̊ in mate/ rialibo officiũ clauis nõ tm̃ eſt aꝑire.ᷣ et claudẽ: ergo ⁊c̃. 4l Itẽ intelligat᷑ ꝙ ſi nõ eſſet pctm tũc eſſet celũ aꝑtũ.nunc autẽ claudit᷑ ꝑ pc᷑m. Ex pcto em̃ ſequit᷑ pena pcti vna.ſcʒ reatꝰpene gehẽne.altera carentia viſionis dei.eſt clauis nus magis:ñ videt᷑ dñs debẽt clauibo attribuẽ vſũ ligi⸗ ad aꝑiendũ celũ et claudẽdũ infernũ bonis:⁊ ecõuerſo ma lis ſcʒ ad claudẽdũ celũ et aꝑiendũ infernũ.¶ Ad euiden tiam pᷣtactoꝝ nota. ꝙ vt dic Iſido.ethi.xv.oſtiũ dicit᷑ ge⸗ neraliter ꝑ qð ab aliq̊ arcemur ingreſſu.ab obſtãdo dictũ H ↄſtat ꝙ duo ſũt que arcẽt nos ab introitu celi.ſcʒ culpa 2 pena debita.⁊ ita dici põt duplex oſtiũ celi.⁊ aꝑtõ oſtio⸗ rũ bhoꝝ nõ ẽ niſi rem otõ obſtaculoꝝ hoꝝ.⁊ claues ñ ſũt ni ſi prates remouẽtes hec obſtacula.ſ̊ qꝛ pctm remonet ſolꝰ deus et penã ſimul annexã que eſt infernuʒ. patet ꝙ hmõi oſtij clauem habʒ ſolus xpᷣc. Apoc̃.iij.hec dicit ſanctꝰ⁊ ve⸗ rus:qui habet clauẽ dauid qui aperit et nemo claudit ⁊c. hec clauis quodãmodo eſt poteſtas inſerta.per crucem em ſiue paſſionẽ xpᷣi oſtiũ aꝑiebat᷑: qꝛ ibi abolita ẽ culpa⁊ pe⸗ — — — — — — * ſe⸗ in gi r nit an 0/ te⸗ ſe. unc nis na. iden t hicin n i e . ð 83—w——w—N—w————— ¶ Lueſti ne eterne debitũ. bis ꝗ ceredũt dimitti᷑ z acceptãt illð ꝑ ſa cramẽta ad ̊ inſtituta. veꝝ tñ aliqd pene fuit ibi nõ dimil ſum: ita adhuc ẽ aliud obſtaculũ. ſcz pene tꝑalis.cuiꝰre⸗ motõeʒ obſtaculi que eſt oſtij apertio reſernat᷑ ſacerdoti.⁊ quia remoto obſtaculo culpe ⁊ etne pene: deber pena pur⸗ gatoꝛia. vel p̃ſentes ſũt iſte due pene ſicut dupler oſtium. vnũ remotiꝰab ingreſſu.ſcʒ purga toꝛiũ qð longiꝰ?:⁊ aliud ꝓpinquiꝰ.ſcʒ pena pᷣſens. Cũ bis nota.qꝙ pꝛas ſacerdoti bus coĩter ceſſa reſpectu ſubditoꝝ:nõ ẽ abſoluẽdum oĩno debitũ pcti.nõ em̃ tecebat h̊ oĩbo coĩcari.ne culpa ſine pe⸗ na remanẽt ⁊ relinqret᷑ aliqo inoꝛdi natũ in regno xp̃i.⁊ iõ eſt illis data ptas ligãdi ⁊ ſoluẽdi.i.vt ligãdo ſoluerẽt. i. ligãdo ad penã tꝑaleʒ:ſoluerẽt ab alio.i.purgatoꝛio.necẽ data ptas ligãdi niſi ꝓpteꝛ ſolutõez. qm igit᷑ ſoluere aliquẽ a debito remouere obſtaculũ.2 B eſt apire celũ ⁊ conſe quẽs ligare ẽ claudẽ idẽ.ideo dico q; iſte claues ſimul ſunt ad ligãduʒ ſoluẽduʒ claudẽduzʒ ⁊ aperiẽduʒ.ſᷣ actꝰligan di 7 ſoluẽdi ↄpetit eis ĩmediate ⁊ reſpectu ſubiecti.vt ſupᷣ dictũ eſt:ſed actꝰ aperiẽdi in relatõe ad finẽ vltimũ.Et qm teſtimoniũ denoĩat᷑ ab optimo ? a fine:⁊ ideo magis deno minat᷑ illa ptas a noie reſpiciẽte finẽ.qꝛ vo in ſtrumẽtũ qð oꝛdinat᷑ ad claudẽduʒ 2 aperiẽduʒ in coꝛꝑalibo eſt clauis: ideo talis ptas recte dicit᷑ clauis. non tñ eſt oĩmoda ſititu do: ſed aliqua.clauis em̃ materialis ad vtrũq; pᷣncipaliter 2 pncipaliꝰad claudẽduʒ ꝗꝓpter latrones ⁊ fures.ſ̊ ſpũalis pncipaliꝰeſt oꝛdinata ad aperiẽdũ.nec oꝛdinata ẽ ad clau⸗ dendũ niſiꝗpter apertionẽ: ſicut nec ad ligãduʒ niſi ꝓpter ſolutõez.· ita quẽadmodũ medicina ẽ ſcientia ſ ani 7 egri. ſani ꝑ ſe.⁊ egri ꝑ accidens: ita intelligenduʒ eſt in ꝓpoſito · Aod hoc qð obijcit . ꝙ clauſio regni ẽ nobis danoſa ⁊c̃. Dicendũ ꝙ in coꝛꝑalibo ẽ quedaʒ ligatõ ſimptꝛ nocene:vt quãdo ligat᷑ quis ne euadat moꝛtẽ.quedã ſimpłꝛ expediẽs ſicut qñ ligat᷑ hõ medicamẽto emplaſtri.ſic ĩ ſpũalibo liga tio pcti impedit: ſed ligatio ſacerdotis bñ facit ad velocio rẽ ⁊ expeditõrẽ ſolutõʒ.4. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ clauſio in⸗ greſſus fit ꝑ axpoſitõez obſtaculi ⁊2c. Dicendũ ꝙ ẽ quedaʒ clanſio bona 2 expediẽs: ⁊ hc facit clanis.quedã eſt dano ſa ⁊ mala quã facit pctm ſiue dxbitũ.ð clauis em non ligat debito pcti:ſed impoſitõe remedij.¶¶ Ao illud qð obijcit ꝙ ſacerdos claudẽdo aditũ regni nõ vtit᷑ claue ad qð eſt ſeo peccat. dicẽduʒ ꝙ; clauſio illa de qua dĩc AMDath.xxiij. Ele vobis ſcribe ⁊ phariſei ⁊c.non intelligit᷑ de illa q fit ꝑ cla⸗ ues ſe acdotales: ̊ de illa q fit ꝑ malũ exẽplũ.vt ptz de glo. ibidẽ. Ad illð q obijcit. ꝙ nibil idẽ ẽ ad oppoſitos actꝰ ⁊c̃. Dicẽduʒ ꝙ veꝝ ẽ intelligedo de fine ꝑ ſe. bñ tñ eſt aligð ad oppolita ita ꝙ ad vnũ ꝑſe ⁊ ad aliud ꝑ accidẽs.⁊ ita eſt in ꝓpoſito. ADd illud qd obijcit᷑ ꝑ ſiłe de baptiſmoꝗ ape⸗ rit ⁊ nemo claudit. dicẽduʒ ꝙ nõ eſt ſiłe. Ratõ huiꝰ ẽ. quia baptiſmꝰ apeꝛit ſine gemitu ⁊ planctu quocũq; vñ nõ ligat ad aliquã penã ſiue fatiſfactõeʒ.pnĩa nõ ſiłꝛ facit.⸗! Ad il lud qð obijcit᷑ e illo Eſa.qꝙ dic de xpᷣo.aꝑiet ⁊ nemo clau cet ⁊c dicẽaũ ꝙ h intelligẽaũ eſt de aptiðe ꝑ pcij ſolutõneʒ quã oꝑatꝰeſt rpᷣe in paſſiõe.⁊ etiã ꝑ effectũ quẽ fecit in aſcẽ ſione. A xpo em̃ ẽ triplex aꝑtio ianue regni. ſcʒ ꝑ cauſa in baptiſino. ꝑ pcij ſolutõeʒ ⁊ ꝑ effectũ. nulla iſtax aptionuz fit mediãte clane a ſacerdote:ſᷣ ſolũmodo apertõis mani⸗ feſtatio.. Ao illð qð obijcit.ꝙ ecclia iuxta qð vxpᷣe docuit nõ reddit malũ ꝓ malo.dicẽduũ ꝙ nõ eſt intẽtio ecclie red- dere malũ ꝓ malo: ſᷣ malũ vt reinouet ſeu reuocet a malo ad bonũ.vt.j.Coꝛin.v.tradidit hmõi hoieʒ ſathane in in⸗ teritũ carnis: vt ſpũs ſaluꝰſit in die iudicij dñi nr̃i ipᷣu xpᷣi Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ ſoluere ⁊ ligare nõ eſt vſus clauis ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ poteſias illa babet actum in relatõne ad ſubiecta ⁊ in relatõne ad finẽ actus.in com ꝑatõe ad ſub⸗ iectum reſpicit poteſtas habitũ ſiue vſum:ſed in com ꝑatio ne ad finem reſpicit fructũ.⁊ quia denoĩatio eſt ab optimo ideo dñs clauem illam poteſtatẽ nomiauit.ſed quia execu⸗ tio ⁊ vſus reſpicit actũ pꝛimũ. ideo illi claui actuʒ ligandi 7 ſoluendi attribuit. W ¶Mlembꝛum ſextum lxix. Onſequenter queritur. Quando clanes ſue runt daie eccleſie. Et pꝛimo vtrum currente lege nature. Secũdo an currente lege moy ſi rcio an tempoꝛe gratie. rticulus prunus Irca pꝛimũ oñdit᷑ ſic.Currẽte lege nature fuit facramẽtũ penitẽtie. dicit᷑ em.iiij/ſen. ſaẽmẽ⸗ Niũ pnie ſiẽ ⁊ ↄiugij ab exoꝛdio generis hũani ce . ſazëmẽtũ pnie efficacia babʒ a claui :tꝑe illo date erãt claues. 4 Iẽ poſt ppetratõez pcti ſꝑ fuit neceſſariuzʒ remediũ ð pctm. 2 ita vſus clauiuz lꝑ fuit neceſſariꝰ:qꝛ ſꝑ boĩes peccabãt. p̊ diuiĩa miſcdia ſꝑ exhibebat hbomi qð eꝛat ei neceſſariũ ad ſalutẽ. Si ei natura nõ deficit ĩ neceſſarijs multofoꝛtiꝰnec auctoꝛ nat᷑e cuiꝰ bonitas ẽ ſũma.&̊ tpe illo deficiebãt claues. 4 Itẽ ĩ illo tpe fuit vſus eoꝝ qᷓ neceſſaria erãt ad remiſſionẽ oꝛigialis pcti: cũ maioꝛ nccitas fuerit eoꝝ q̊ꝝ vſus erat neceſſariꝰ deletoi actualiũ cuiuſmõi ſunt claues:nõ videt᷑ ꝙ diuĩa bonitas ꝑmilerit defectũ clauiuz fuiſſe tꝑe illo.⁊ ita tũc erãt date ſiue inſtitute. Si rñdet᷑ ꝙ; claues dãt᷑ cũ oꝛdie ſacdotali: tũc aũt nõ eꝛat oꝛdo bmõi Cõtra.tũc tꝑis erat ſacerdos ⁊ officiũ ſacerdotij:qð ptʒ ꝑ B.qꝙ tũc erat melcbiſedech ꝗ erat ſaceꝛdos dei excelſi Geñ. xiiij. S̊ ↄſtat ꝙ ſacerdotio melchiſedech ↄueniũt clanes exq̊ ſacerdotiũ xp̃i dẽ eẽ ſacerdotiũ melchiſedech. de xpᷣo ei d u es ſacerdos inet᷑nũ ᷣm oꝛdinẽ melchiſedech. Con⸗ tra.nõ reꝑit᷑ ĩ teſlamẽto veti neq; ĩ nouo ꝙ date fuerit cla⸗ ues tꝑe legis nate.g iu aſſertõz Hieꝛo.nõ ẽ ponẽdũ illas tꝑe illo fuiſſe datas.dĩc ei Hieꝛo.ĩ q̃dã omelia.repꝛobãs teſtimoniũ cuiuſdã opionis ſũptũ ab apłis. Gᷣ qð de ſcpᷣtu⸗ ris nõ bʒ auẽteʒ eade facultate ↄtẽnit᷑ q ꝓbat᷑. ¶ IYẽ in enu meratõe ſacmẽtoꝝ tꝑis ab expoſitoꝛibo ſacre ſcpᷣture.ſ. be ato geeg. 1 bug. de ſan. vic. nulla fit mentio de clauibo. ex qͥ̊ habet᷑ argumetũ validũ.ꝙ ñ ſpectãt ad ſaẽ mẽta. ¶Mð cõ⸗ cedimꝰ.¶ Ao illud ẽ qð obijcit ꝙ tpe illo fuit ſaẽmentũ pe nitẽtie ad qð ſpectat vſus clauiu. dicendũ ꝙ remediũ pct᷑i tũc tꝑis ñ fuit ſacmẽtuʒ pnie ſᷣ vt pnie ſiue gra ſufficiebat ſine vſu clauiũ. 4 Uo illð qð obijcit᷑. ꝙ tũc tꝑis remedium pcti fuit nccriũ.dicẽdũ ꝙ h̊ ẽ veꝝ.⁊ illð rmediũ fuit vᷣtꝰ vl gẽa pnie cũ ſacrificijs 1 oblatõibo. 4 Ad illð qð obijcit. ꝙᷓ auctoꝛ nat᷑e ñ deficit ĩ neceſſarijs.dicẽdũ ꝙ hH veꝝ ẽ nec tũc nec oniᷓ defecit gn penitẽtibo exhibẽt qᷓ ad ſalutẽ erant ne⸗ ceſfaria: vt ex ſupdictis ptz.ſingulis eĩ tẽpoꝛibo pꝓuidebat ce illis qᷓ ad ſalutẽ erãt neceſſaria.¶Ex bis patzʒ rũſio.ad illud qð ſequit᷑qꝛ tũc tꝑis erat remedi ntra actuale pctm ſicut ↄtra oꝛiginale. licʒ illud remediũ nõ eẽt vſus clauiuʒ nec debuit eſſe. ſicut infra habet᷑. 4¶ Ad illud qð obijcit. ꝓ tunc erat ſacerdotiũ xpᷣi:qꝛſi acerdotiũ melchiſedech.⁊ xpᷣe erat ſacerdos ſᷣm oꝛdinẽ melchiſedech.dicendũ ꝙ ſacerdo tiũ melchiſedech nõ fuit ſaceꝛdotiũ xp̃i niſi in figura.̊ xpᷣe dicit᷑ laceꝛdos ſᷣm oꝛdinẽ melchiſedech:ſicut habet᷑ ex glo. ſuꝑ illud pᷣs. Tu es ſacerdos ineternũ ſᷣm oꝛdinẽ melchi⸗ ſedech:quia panẽ ⁊ vinũ ⁊ coꝛpus ⁊ ſanguinẽ ſuũ cõſecra⸗ uit xpᷣc: cuiꝰ ſacrificij ſi imilitudinem p̃miſit melchiſedech. Heñ.xiiij. Rer pꝛoferens panẽ 2 vinuʒ. Erat em̃ ſacerdos tei altiſſimi ⁊c̃.vnde illi ſacerdotio ꝙ ſoluʒ erat ſimile ſa⸗ cerdotio xp̃i in ritu ſacrificij: nõ ↄpetebt claues. qͥꝝ vſus n relaxatõne debite peccato. Articulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑.vtꝝ in lege moyſi date ſine inſtitute erant claues. ſic videt᷑. qꝛ ſcribis 2 phariſeis dicit᷑ Math.xxiij. Clauditis regnũ celoꝝ ante boies. Itẽ qd aliud ẽ hic clauiũ vſus niſi libe ratio a pctis. Sed h̊ fecerũt ſacerdotes illiꝰtꝑis.Neemie xij.mũdati ſunt ſacerdotes ⁊ leuite 2 mũdauerũt populuʒ. Itẽ date ſunt ſacerdotibo legis moyſi auẽtes dilcernẽdi inter lepꝛã nõ lepꝛã:mũdũ ⁊ imũdũ Deutro.xvij.penes hanc auctoꝛitatẽ attendituꝛ altera clauis.? ita idem quod pꝛius. 4 Item ad partes iſtius pꝛobleumatis valent ratõ nes poſite in pcedenti ꝓbleumate.¶ Rñſio. qꝙ claues non Sd 8 — uerũt vate ſynagoge nec debeãt dari añqᷓ vſus claniũ ali quã habẽt efficaciã·nulliꝰat efficacie erãt añqᷓ oſtiũ regni aꝑtũ eẽt a x-pᷣo.apt qð ⁊c.¶ Ao illð qð obijcit᷑ ſcribe et phariſei claudebãt regnũ ⁊c. Sicẽdũ ꝙ illa clauſio nõ fie⸗ bat vſu alicꝰclauis:ſᷣ potiꝰꝑ moꝝ ꝑuerſioneʒ ⁊ ꝑ eoꝝ que erãt ad fidei annihilatõeʒ.vñ glo.ſuꝑ illð. Qui clauditis regnũ celoꝝ vel malo exẽplo vel miſteria ſcripturaꝝ reue⸗ lando. ¶¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ mũdatõ q fiebat currente tꝑe legis:fiebat ꝑ cerimonias legis nõ ptate clauiũ.ſicut tem/ poꝛe gratie.ql Ad aliud dicẽdũ.ꝙ tꝑe legis moyſi fuit da ta ſacerdotibo auẽtas diſcernẽdi inter lepꝛã et lepꝛã mate rialem.vt ptʒ Leuit.xiij.auẽtas aũt diſcernẽdi inter leprã ſpũalem ad claues pꝑtinet. . EQVrticnulus tercius Onſequenter queritur vtrum fuerint claues. et queritur ſi tunc fuerunt date. Secũdo vbi. irca pꝛeimuũdicitur .S. j. coiĩter ꝙ date fuerũt petro.⁊ G̊ vide᷑ Math̊.xvj. Libi da bo claues r̃gni celoꝝ.Itẽ alijs aplis ſilłꝛ.vñ Joh̊.xx.Quo rũ remiſeritis pcta ⁊c.̊ fuit dictũ apłis.q̊ in ptate apłloꝝ fuit remittẽ pcta:et ita introducẽ ĩ regnũ.ᷓ ad vitã. ſᷣ̊ oĩs ꝗq põt admittẽ vel excludẽ a regno hʒ claues regni: aplis date fuer̃t claues.nõ niſi inqtũ erat pᷣlati eccłie tꝑe gre:g ⁊c̃. :¶q Ic̃ ecclia ẽ atriũ ꝑ qð ingredit᷑ in regnũ celoꝝ.hoc ? em̃ atriũ in quo ſtetit heſter.i.aia iuſta ꝓponẽs ingredi ad aſueꝝ regẽ heſſer.v.nec ẽ ingredi in regnũ niſi ꝑ viã iſtam id eſt ecctiaʒ.ſᷣ ↄſtat ꝙ in ecctiaʒ nõ ingredit᷑ niſi ꝑ pᷣlatos eccłie.pᷣlati aũt introducũt aliquos et ꝑ claues que fuerũt date a xpᷣo.vñ ANath̊.xvj.ſuꝑ illud.Libi dabo claues re gni celoꝝ.dicit glo.claues ſunt diſcernẽdi ſcĩa et potentia qua dignos væbʒ reciꝑe:indignos excludẽ a r̃gno.Ex his ptʒ qð ꝓponit᷑.¶ Cõtra.vt dictũ eſt.clauis ẽ ptas ligandi et ſoluẽdi.hec ptas ſoliꝰ cæi ẽ.et nulli data a eo.vñ Hug. male de ſacerdote dñi facitis ꝗ dei ptateʒ dimittẽdi pecca⸗ ta qð ſoli deo ↄpetit illi tribuiſtis.4l SItez vt dicit Hugo. duobo modis pct᷑oꝛ ligatꝰeſt.i.obduratõe mẽtis: et debito eterne dãnatõis. a neutro vinculo ẽ datũ homĩ abſoluere. l Itẽ Apoc.j. Habeo claues moꝛtis et inferni dicit xpc. ex hoc videt᷑ ꝙ xpᷣc retinuit ſibi claues inoꝛtis ⁊ inferni.ha beo dicit diſcretiue.ᷣ dicit glo.claues moꝛtis et ĩferni pol ſidet: qꝛ quos vult a dãnatõe moꝛtis liberat: quos vult in eodẽ dãnatõis ꝑicło iuſte remanẽ ſinit.Ex his pz ꝙ xrpᷣe re tinuit ſibi cloues a ꝑiculo dãnatõis et liberãdi et ſoluẽdi. Itẽ querit᷑ ſi eſt ſufficiẽtis ptatis ad dimittẽdũ pecca tum totũ.quare in ciꝰ adiutoꝛiũ ꝑteʒ habet ſacerdos abſo lutõnis:cũ meliꝰ ſit ponẽ et eẽ vnũ agentẽ qᷓ plures. 4: Itẽ ſi voluit hãe ptateʒ alijs coĩcare.quare magis voluit tem poꝛe illo qꝙᷓ; alio.q¶¶ Itẽ quare tã artꝰfuit in coĩcatõe huiꝰ po teſtatis ille ſũme liberalis vt eã nõ ↄcederet oĩbo nec etiaz vſum eiꝰ ſicut baptiſmi:cũ voluerit oẽs penitere.ſicut ba⸗ ptizari.¶ Rñdeo. ꝙ ptas clauiũ data eſt eccłie a xpᷣo pꝛi⸗ mo aplis.et ꝑ aplos lalijs.¶¶ Ad hoc qð pꝛimo obijcit᷑ con tra hoc.ꝙ clauis eſt ptas ligãdi ⁊c.et hoc ſoliꝰ di eſt.dicẽ⸗ dum ꝓꝙ hoc intelligit᷑ eẽ ſoliauẽte ſiue a ſi. erp̃latoꝝ eccleſie eſt mĩſterio dato a deo nõ a ſe.vñ ſicut deꝰ ex ſe põt et ex ſe veſt:ita ex ſe petm dimittit.et ſicut ſeribit ſolꝰdeus bonꝰ et tñ illi qui deo ſeruiũt boni ſũt.ſic ẽ in ꝓpoſito.xvñ Hugo ſicut ipe ex ſeipo deꝰeſt: ita etiã ꝑ ſemetipᷣm qñ vult ſine hu mana cooꝑatione pcta dimittẽ põt.hi dᷣo qui ex ſemetipᷣis dij nõ ſunt:illi etiã niſi eo a quo ſunt hoc ꝙ ſunt. in eis ⁊ ꝑ eos opeꝛãte et eis cooꝑante pcta dimittẽ nõ poſſunt.patet ergo quõ ſolus deꝰbonꝰ eſt.nec inde ſequit᷑ bonos non eſſe etia eos qui deo ſeruiũt.et quõ ſolus deꝰmirabilia facit:⁊ tñ x iuſto homine dicit᷑.fecit em mirabilia in vita ſua.ita etiã ſolus de pcta dimittit.tũc quoq;:qũ ſacerdos ab eo ⁊ t eu dimittit.ipᷣe em hoc in hoĩe facit: qð ꝑ eũ homo facit. Ao illud po Hugo. male de ſacerdote dñi faci tis ⁊c.di⸗ cendũ ꝙ Hugo recitat verbũ aliquoꝝ oꝓponẽtiuʒ ſic.et ſic rñdet neq; ego ſacerdotibo pfᷣateʒ dimittẽdi pcta tribui.il⸗ le homĩbo ptatem diuinã tribuit:qui de homĩba deũ fecit. id eſt dat eis ptateʒ diuinã.et poſt.nõ mirũ eſt ſi hoĩes pec cata dimittere poſſunt vt hoc poſſint nõ ex ſua: ſ̃ ex diuia virtute aceeperũt.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ a neutro vicu⸗ lo qui ligatꝰeſt datũ eſt homĩ abſoluere.dicendũ ꝙ nõ ẽ ve⸗ rum.qð oſtẽdit Hugo ꝑ exẽplũ ſcriptũ a laʒ aro.vñ detmi nat ꝙ gra adueniẽte coꝛ peccatoꝛis abſoluit᷑ ab excecatõne mẽtis ſine obduratõe.et deinde ipᷣa cooꝑante meret᷑ abſol ui penitẽs mĩſterio ſacerdotis a debito dãnatõis. Et ſub⸗ dit exemplũ tale. hoc bene in reſuſcitatõe laʒari ſignifica⸗ tum eſt.quẽ ipᷣe dñs ꝑ ſe pꝛiꝰintꝛinſecꝰa vinculo moꝛtis ab ſoluit.viuificatũ aũt de foꝛis miſterio ipoꝝ aptoꝝ ſolui pᷣ⸗ cepit.ſic nãq; in ſcta eccłia nüc moꝛtuos pctis ꝑ ſolã cari⸗ tatem ſeu gratiã ſuã interiꝰ viuificàs ad ↄpunctõeʒ accen⸗ dit:atq; viuificatos ꝑ ↄfeſſionẽ foꝛas veire pᷣcipit: ac ſic de mũ ofitentes ꝑ miĩſteriũ ſacerdotũ ab exterioꝛi vinculo.hẽ a debito dãnatõis abſoluerit. Hene aũt dãnatõis erteriꝰ vinculũ dicit᷑.qꝛ ꝑtinet ad tenebꝛas exterioꝛes.quas eua⸗ dere dignꝰnõ eſt:quiſꝗs in hac vita pꝛiꝰa tenebꝛis interio/ ribus ſolui nõ meret᷑.¶¶ Sed quid eſt qð dicit Hugo.ꝙ ſa cerdos abſoluit a debito dãnatõis eterne: cũ ab hoc debi⸗ to abſoluit᷑ in collatõe gre ↄtritõis:ſcʒ anteqꝙᷓ; ↄfiteat᷑ ſacer doti. Rñdeo.ꝙ hoc dicit᷑ qꝛ nõ abſoluit᷑ quis a deo niſi ſit in ꝓpoſito ↄfitendi et recipiẽdi abſolutõeʒ a ſacerdote. vn⸗ de Hugo. Si quis poſt ꝑpetratã veniã pctoꝝ ↄfiteri eadẽ peccata ſua neglexerit: quaſi inſtitutõis diuine ↄtemptoꝛ. ꝙuis nõ ꝓ peccatis que iam dimilſſa ſunt reus teneat᷑: ta⸗ men ꝓ ↄtemptu reus erit.vel foꝛtaſſis: qꝛ ip̃a pct᷑a iam ad ↄtumaciã redeũt:que pꝛiꝰꝑ ↄpunctõeʒ hũiliato dimiſſa fu erunt.vel a debito dãnatõis.i.ab eo ꝙ mutata ẽ pena ſiu ebitũ dam natõis.⸗ Ad iũllud qð obijcit᷑ ꝙ non dedit cla⸗ ues inferni. dicũt quidã ꝙ ſic. et ꝙ claues inferni ſunt cla⸗ ues regni. ſᷣ a dignioꝛi denoĩant᷑.qꝛ dũ aperiũt celũ clau⸗ dunt infernũ.vel põt aliter dici.ꝙ claues inferni habʒ rpᷣe Fm ꝙ deus.nec dedit illas eccłie:qꝛ ipe eſt qui põt et coꝛpꝰ et aĩaʒ ꝑdere in gehennã.et qui põt liberare et ibidẽ inclu⸗ dere. et hoc ↄpetit ei ᷣm clauẽ auctoꝛitatis que eſt in remo uendo culpã.et ſᷣm hunc intellectũ plus intelligit᷑ ꝑ claueʒ inferni qᷓ; ꝑclauẽ regni. ſicut plus eſt liberare a pena eter na ꝙᷓ liberare ab aliqua pena tpali et pparare ad introdu ctionem in gloꝛiã.¶ Ad illud qð querit᷑.exquo dñs eſt ſuf ficientis ptatis ad dimittẽdũ pctm ⁊c̃.dicendũ ꝙ aliud et aliud in pcto remittit xpᷣc ⁊ ſacerdos.qꝛ xpᷣc culpa et penã eternã:et ſacerdos penã purgatonã. et aliquid de pena pᷣ⸗ ſenti taxata in canone:ſi diſcretõni eiꝰvidet᷑. Et voluit boc deus ↄcedere.ſeʒ hanc pꝛatis ſue ꝑteʒ multiplici rõne.vna eſt quã tangit Hugo de ſctᷣo victoꝛe in libꝛo de ſacramẽtis vt homo qui noluit deo ſuꝑbiendo obedire ſuꝑioꝛi:deo ſa tiſfaciat ſubdendo ſe pari.ſcʒ ſacerdoti. vt tumoꝛ ſuꝑbie humilitate ſanet᷑. Alia ratio eſt.qꝛ em̃ ipe optimꝰeſt ſũme ſui coĩcatiuꝰ:ideo nõ tm̃ voluit coicare homi ſuã ſapientiã que apꝛopꝛiat᷑ filio: ſ̊ et bonitatẽ q apꝛopꝛiat᷑ ſpũiſcto:et ptateʒ que appꝛopꝛiat᷑ patri.⁊ qꝛ bas tres coĩcatoes habui mus ꝑ filiũ ꝑ quẽ nobis ſpũſſctus datꝰeſt: ideo dicit apłus Ko.viij. Quõ nõ etiã cũ illo oĩia nobis donauit? ad quam plenitudinẽ ↄueniebat claues dari homĩ. Ad illud qð q̃; ritur quare claues date fuerũt tꝑe gre et non tꝑe legis na ture neq; legis moyſi. Poteſt dici.ꝙ nõ ↄueniebat elaues dari anteꝙᷓ poſſent habèẽ vſuʒ aꝑiẽdi oſtiuũ regni.bũc vſum nõ poterãt habẽ anteqᷓ illud eſſet aꝑtũ a xrpᷣo. Alia ratõẽ. qꝛ neq; tp̃s legis nature neq; tᷣus legis moy ſi fuit tpᷣs ple ne gre. ſicut tpᷣus gre.Itẽ magis ↄueniebat ꝙ tꝑe incarna⸗ tionis filij dei quo deofactꝰ eſt homo ↄdeſcẽderet deꝰ hoini in effectibo miſcdie ꝙᷓ in alijs tꝑibo. Itẽ tꝑe reꝑatõnis bo⸗ minis magis ↄueniebat ꝙ hõ coopet᷑ homĩ ad ſui reꝑatõʒ ꝙᷓ in alio tꝑe.vnde placuit teo ꝙ ſicut homo ſuerat cauſa xeſtructõis homis: ita eſſet cooꝑatoꝛ reꝑatõis.4¶ Ad vlti⸗ mũ dicendũ.ꝙ hoc factũ eſt ꝓpteꝛ vtilitatẽ eccłie.voluit em̃ lus quoſdã in alios plures habere poteſlatẽ et deinde in illos alios paucioꝛes.eẽ ſic ſemꝑ qᷣuſq; ꝑueniret᷑ ad vnũ.ſ. papã. ⁊ ſo ðo imediate ẽ ſᷣm illð ecẽs.v. excelſo excelſioꝛ „£☚ —— — — üſeet. les pee Ldiuig picn⸗ 65 pe⸗ deemni atöne kabſol E ſube Gufien⸗ otiseb ſuiz Nicgn⸗ zuren, ler be nte gan lerio vgſ Abi⸗ ſor ſiſi p⸗ ade . an mad flaſt aſiue lche⸗ chn dy⸗ rie y , 0 . 4 na boe ets voſl vbie ine tis l 6 g! N nes ſun ie Una vohi bo⸗ Mi; uſt i en ſen 66 ſoᷣ ¶ Nueſtio alꝰ ẽ:et ſuꝑ hos q; eminẽtioꝛes ſunt alij.et inſuꝑ vniuerſe kre rex imꝑat uieti.ſ.pape ꝗ vocat ſe fuũ ᷣuoꝝ i.vt ſicẽ triũphãs eccłia eſt vna:ſic et militãs et coꝛpꝰ triũphantis cum coꝛꝑe militãtis vnit᷑ in vno capite.vnde dicitur lapis angularis qui faocit vtraq; vnũ.Ephᷣ.j.ipᷣm dedit caput ſu⸗ r omn?᷑ eccliaʒ que eſt coꝛpꝰ eius.et ſic inter infinita mẽ Ree et ſupꝛemum caput ſunt pᷣlati medij:ſicut in celo inter idem caput et angelos ſunt certi oꝛdines accipientes ullu⸗ minationẽ et tradentes. Konſequẽterquern .S. . tur vbi in nono teſtamento ſint claues date ſiue inſtitute. Et videt᷑ ꝙ MMath.xvj. ibi. Libi dabo claues regni celo/ rum. 4: Cõtra.videt᷑ ꝙ nõ fuerũt ibi inſtitute.qꝛ tm̃ ibi fa⸗ cta fuit ꝓmiſſio.ſicut ptʒ.l Itẽ ſuꝑ illud Math.xvj. Ti⸗ bi dabo ⁊c̃. Hieꝛo.ſciat pꝛudẽs lectoꝛ hoc in futuro ꝓmilſ⸗ ſum. Mã ſi ſtatim petro date eẽnt: nũꝙᷓ in eo error pᷣme cõ feſſionis locũ habuiſſet.et ita videt᷑ ꝑ Hieꝛo.q tũc nõ fuit data ptas vel vſus clauiũ.i¶ Item ex hoc videt᷑ ꝙ nõ poſſit errare qui habet claues.dicit᷑ em̃ ꝙ ſi tũc date eẽnt: nunqᷓ erroꝛ pᷣme ↄfeſſionis i cũ habuiſſet relinquit᷑ &̊ ꝙ nõ poſſit errare.Rũñ.ꝙ claues fuerũt date.ibi.Tibi dabo ⁊c᷑.et licet ꝙ dico. Libi dabo claues expᷣmat᷑ ꝑ modũ pꝛo/ miſſionis euẽtus futuri:nihilominꝰibi cũ verbis ſequenti bus que ſunt.Qðcũq; ligaueris ⁊c.date fuerũt petro pci⸗ pue.ꝙ aũt tũc date fuerũt.ptʒ ex glo.ibidẽ que dicit.ꝗ pᷣ ce teris ↄfeſſus eſt:pᷣ ceteris donat᷑ clauib.Claues ſũt diſcer nẽdi ſcia et potẽtia.qua dignos reciꝑe indignos debet ex⸗ cludere a regno.vñ ſubdit.et qðcũq; ligaueris.i.quẽ ĩ pec catis ꝑſiſtentẽ eternis penis adiudicaneris:vel quẽ humi⸗ lein et vere penitẽtẽ abſolueris:ſic erit ⁊ in celis.Alijs fue rũt date expᷣſſe.ibi.Accipite ſpm̃ſ.⁊c̃. Yoh.xx.ql Ad aliud dicẽdũ ꝙ vᷣbũ Hieꝛo.trũcate poſitũ ẽ in glo.in vᷣbo eĩ illiꝰ ↄtinet᷑. Sciat pꝛudẽs lectoꝛ beatitudinẽ hinꝰ quecũq; liga⸗ ueris ⁊c̃.in futuro pmiſſuʒ eẽ.Qã ſi ſtatim data eẽt iſta.ſ. beatitudo:nũqᷓ; erroꝛ ⁊c.Qotãdũ gᷓ ꝙ brẽitudo hmõi qdcũ qᷓ; ligaueris ſuꝑ terrã ⁊c.eſi illud eẽ ligatũ ⁊ in celis ſᷣm ve ritatẽ qdcũq; ligaſſet ĩ terris beatꝰ petrꝰ.et illud eẽ ſolutũ qðcũq; ſoluilſet.hec aũt bẽitudo ſi tunc fuiſſet data:nunqᷓ fuiſſet erroꝛ i eo.ſicut poſtꝙᷓ apłis data fuit gra ad robur tũc fuit eis data bec beatitudo q̃ vtebant᷑ claue ſine errore guia tuc eis gra dabat᷑ ad diſcernẽdũ inter pcẽm et pcẽm. Vnde nõ poſt ſoluebãt niſi qð fuit ſoluẽdũ: et ligabat niſi qð fuit ligandũ.Et intelligẽdũ ꝙ multi habent claueʒ qui nõ habent beatitudinem clauis:et ita multi babẽt claues qui errant ſeu errare poſſunt. J embꝛum ſeptimum Onſequenter queritur.quibo date ſunt cla⸗ ues.Et pꝛimo an miniſtris bonis tm̃:an bo nis et malis. Secũdo vtrũ coput bonorum ſcʒ xpᷣc habuit claues. Articulus pꝛimus Irca pꝛimũ ꝙ tm̃ boni.videt᷑.dicit em̃ aug.cari tas eccłie pcta dimittit.ᷣ̊ eccliaſtice ꝑſone pcẽa Nimittüt vᷣtute clauiũ: q ſine caritate ſunt nõ ba t claues. exquo nõ dimittũt pcta.4 Itẽ dñs cõtulit claues apłis et illis mediãtibo conſiłibo illis.ſᷣ mali non ſunt aplis ſiles. 7. Et ꝙ ↄtulit ſilibo in bono.i. bonis. videt᷑ ex verbo dyoniſij dicẽtis.ſacerdos oꝛdinatꝰeſt ad h vt ſit illumĩatiuꝰqm̃ ad hoc eſt vt illumiĩet ꝑfecte. Vnde il⸗ le cadit a virtute ſacerdotali qui nõ eſt illumĩatus.ſᷣ mali lumẽ ſpũale nõ habẽt: et ita nec ptatem illumĩandi ſine q̃ᷓ claues nõ habent᷑.¶. Item ſup illud me aũt nõ ſemꝑ babe bitis dicit aug.in.xl.omeł. licet illud dicat᷑ pluraliter. di⸗ ctum tamen elſt iude gerenti typũ maloꝝ: ſicut dictũ eſt pe tro.tibi dabo claues ⁊c.Fm ꝙ gerit ty pũ bonoꝝ.ꝗᷓ claues nõ habent niſi voni. ¶ Item Bꝛeg. in dyalogo. petri vicez et ligãdo et ſoluẽdo obtinent: qmi locũ ſancii regimis vita et moꝛibo tenent. Item Apoc. ix. data eſt latbane clauis lxxix. putei abyſſi.⁊ data eſt petro ⁊ ſuis ſequacibo clams celi:⸗ ita videtur exquo capiti maloꝛum data eſt clauis abyſſi ⁊ mẽbꝛis eius:ſimiliter ꝙ ⁊ capiti apłoꝝ ⁊ bonis claues ce⸗ li. ¶ IJtem ptas remittendi pcẽm eſi a virtute paſſionis xpᷣi niſi em̃ eſſet fides in eccłia de paſſione xpᷣi nõ dimitterent᷑ peccata:nec claues haberent efficaciã aliquã.ſed ſi hoc ne ceſſe eſt ꝙ qui remittit peccata fidem habeat. et qui habet vnam virtutem bhabet omnes:ergo claues ſunt tm̃ bonoꝝ. A Iteʒ. xx. Johᷣ. Accipite ſpm̃ſanctũ quoꝝ remiſeritis pec cata ⁊c̃.Ex hoc verbo videt᷑ ꝙ acciꝑe ſpm̃ſanctum ſit ante oꝛdines ad remiſſionem peccatoꝝ.ergo videt᷑ ꝙ iſie actus nõ habeatur niſi habito pᷣcedente.ſed remittere peccatum ad clauem ꝑtinet: nõ ergo haben 8, niſi illi in quib- eſt ſpũſſanctus ſcʒ ꝑ gratiã Contra.ptᷣas baptisandi 2 etiam miſtrandi alia ſacramenta data eſt miſtris bonis 2 malis. Similiter videtur ꝙ poteſtas clauium qua remit⸗ titur peccatum in ſacramẽto penitentie datur bonis ⁊ ma lis.¶¶ Item oꝛdini ſacerdotali anexa eſt poteſtas clauium ſed oꝛdo confert᷑ bonis ⁊ malis:ergo poteſtas clauiũ ſilr. 4 Item ex hoc accidit maximꝰerroꝛ in eccłia.cũ nulli con ſtet de aliquo ſacerdote vtruʒz ſit in caritate.ix.Ecẽs.Ne⸗ mo ſcit an amoꝛe an odio ⁊c̃. multofoꝛtius neſcit de alio. Item accideret alius erroꝛ ꝙ non eſſet vnita s clquiũO.5 virtus eaꝝ creſceret ſᷣm ſanctitatẽ ſacerdotũ. Ralo⸗ poteſtas clauiũ dat᷑ bonis ⁊ malis miſtris.clauis em̃ que eſt habitualis pt̃as ſequit᷑ oꝛdinẽ ſacerdotij.nec confertur ꝑſone ratõne qua eſt bona vel mala:ſed ratõne qua dotata eſt dignitate oꝛdinis ſacerdotalis.¶l Ad pꝛimũ ergo dicẽ dum.ꝙ pꝛas eccłie qᷓ;tum ad remiſſonẽ peccati conſiſlit in fide ⁊ caritate paſſionis xpᷣi.vnde licet ſacerdos aligꝗs non ha beat caritatem: habet tamẽ poteſtatẽ ſoluendi in fide ⁊ caritate eccleſie.nec habet vſus clauium ſingulari ⁊ ꝓpꝛia poteſtate:ſed potius quia eſt miſter eccłie.Si enim ꝓpria caritate ⁊ poteſtate abſolueret:nõ abſolueret niſi haberet ſidem ⁊ caritatem.vel ᷣm quoſdam dici põt.ꝙ verbũ Au⸗ guſ.ſic intelligit᷑. Caritas bonoꝝ dimittit peccata merito rie.i.de vite merito.quia viri ſancti ꝑ caritatem ſuã neren tur alijs gratiã pꝛimã. Item aliqui dicunt ꝙ intelligat᷑ de illis qui digne vtuntur clauibus. Item quidam dicunt ꝙ; bhoc eſt quantum eſt ex parte recipientium.vnde ideo dici⸗ tur caritas dimittere.quia nulli dimittitur peccatum niſi recipiatur intra eccliaſlicam vnitatem. non em̃ dimittituꝛ hereticis et ſciſmaticis.q Ad aliud dicendum. ꝙ miniſtri mali licet non ſint ſimiles apłis in moꝛibo: ſimiles tamen ſunt ĩ oꝛdie ⁊ ptate miſteriali.¶. Ad illud quod dicit dyo ni.ꝙ oꝛnatus ſacerdotũ eſi illumĩatiuꝰ.dicendum ꝙ ſicut dicit auguſ.ꝙ ſacerdos qᷓ;uis malus ſit:tamen ratione ſue dignitatis tranſfundit gratiam in alios. id eſt mediante ſuo miniſterio gratia tranſſunditur ad alios. 4 Ad illud quod obijcitur. ꝙ petro dictum eſt in typo bonoꝛum quo⸗/ rum remiſeritis ⁊c᷑. Dicendum ꝙ aliqui ſunt boni imita/ tores peiri ex vite merito.et üli digne habent claues.et de iſtis intelligitur quod dictum eſt.Alij dicuntur boni imi⸗ tatoꝛes petri non ex vite merito:ſed quia poteſtas clauiuʒ quam recipiunt eſt quedã pars poteſtatis collate in oꝛdi⸗ ne.quia in oꝛdine confert᷑ caracter ⁊ poteſtas ſpũalis que bona ſunt.et hoc accipientes boni ſunt inq;tum huiuſmõi et dicuntur boni ratõne vſus poteſtate date illis.quando enim ſacerdos oꝛdinatur:ſuper caput eiꝰ ponit epᷣus ma⸗ num. poſt dicit.accipite ſpm̃ſanctum.poſt quãdo tradit ei calicem:tradit ei poteſtatem ↄſecrandi.poſt dicit.accipite ſpm̃ſanctũ ad notandũ.ꝙ qui accipit hmõi poteſtatẽ:debzʒ eſſe vas ſpirituſſancti.et ad notandum ꝙ ſi fuerit in cari⸗ tate digne dimittit peccata.ſi tamen non fuerit:nihilomi⸗‚/ nus remittit ratione officij non dignitate meriti.4 Ad il⸗ lud Gꝛego.petri vicem ⁊c̃. Dicendum ꝙ eſt obtinere vicẽ qtum ad executionẽ officij et qtum ad dignitatem meriti. hoc vltimo modo boni obtinent qð intendit Gꝛeg. pꝛimo modo ⁊ boni ⁊ mali.il Ad illuv qð obijcit᷑ ꝙ data ẽ ſatha ne clauis putei abyſſi ⁊c̃. Dicendum ꝙ vt euidenter patet ſi conſideretur quid ſit clauis ꝗ vſus eius.ꝙ clauis nõ eſt data ſathane: dicit᷑ q clauis putei.i.ptᷣas malignitatis ꝓſundioꝛes hereticos tũc ꝑmittet᷑ illi:qꝛ tũc nõ refrenabi⸗ tur adeo ſicut mõ. 4l Ad illud qð obijcit. ꝙ ptas remittẽdi peta eſt a vᷣtute fidei paſſiõis xpᷣi.Dicẽdũ ꝙ HG veꝝ eſt a vir tute fidei ecclłie:nõ buiꝰvel illius ꝑſone.Kl Ad illud quod obijcit᷑ acciꝑe ſpm̃ſanctũ pᷣcedit remiſſionẽ peccatoꝛum. Dicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ iñtum ſpũſſanctꝰdat virtutem clauiũ.vel põt dici licet malus recipiet ſpm̃ſanctũ ꝙᷓtuʒ ad graʒ gratũfacientẽ:xecipit tñ eccleſia ꝙᷓtum ad augmetum gratie. VUnde dimiſſio peccatoꝝ fit ꝑ ſpmſanctũ exiſtenteʒ in eccleſia ꝑ gratiã. ⁊ qq; ꝑ ſpiritũ ſcʒ exiſtentẽ in iſto vel in illo. eodẽ modo quo tactu eſt. rticulus ſecũdus Hnſequẽter querit᷑ vtꝝ rpᷣc habuit claues. ſic:videt᷑. cũ omnis habẽs pꝛateʒ ligandi⁊ ſol⸗ uẽdi habuit claues.xpᷣc habuit ptatem ligãdi ⁊ ſoluẽdi:̊ ⁊c̃.¶¶ Item ↄtulit claues petro ⁊ alijs ipᷣo mediã te.ſed nõ ↄtulit quod nõ babuit:ꝗ̊ ⁊c.¶¶ Iteʒ Apoc.v.ſcri⸗ bitur de xpᷣo.hoc dicit ſanctꝰ⁊ verꝰqui habet clauẽ dauid. 2 quid eſt aliud clauis dauid qᷓ clauis eccłie.⁊ ita ideʒ qð pꝛius ¶ CLontra. ptas iſta ſcʒ clauiũ eſt miſterialis ⁊ da⸗ ta eſt ſacerdotibo ꝓter defectũ ptatis eoꝝ ſuꝑplende.quia em̃ ſubditos curare non poſſunt ſiue abſoluere niſi habita prate hac:dat᷑ eis a dño ptas bec q̃ ſupplet eoꝝ defectũ.ſed iſte deſectꝰnõ fuit in xp̃o.̊ ⁊c.¶l Itẽ ptas excellẽtie ſufficit ſine ptᷣate clauiũ ad illud ad quod põt ptᷣas miſterij cũ cla uibo.Cum rpᷣc habuit pĩ llẽtie:fruſtra ⁊ inutilit᷑ babuiſſet ptateʒ clauiũ.¶¶ Rñſio.ꝙ rpᷣc nõ habuit claues miſteriales. nec habere debuit: cũ ptas clauiã vetur in ſup plementũ impotẽtie quod xpᷣo nõ ↄuenit. Pꝛet.claues ha- bent᷑ ab illis ſolũmodo quibo impmit᷑ caracter in ſuſceptõ ne oꝛdinis ſacerdotalis.annexe em̃ ſunt ↄſequẽter caracte ri ſacerdotali. Xpc aũt qui erat caracter patris ꝑ naturã. nõ habuit nec habere debuit caracterẽ impᷣſſum: ⁊ ita nec claues.q¶l Ao illuo quod obijcit᷑ contra hoc. ꝙ xpᷣc habuit poteſtatẽ ligãdi atq; ſolnẽdi. Dicendũ ꝙ; veꝝ eſt ſeo modo excellentioꝛi.quia auctoꝛitate inqᷓtũ deus: excellentia in⸗ qᷓ;tum homo. AUnde nõ ſequit᷑ ꝙ habuit claues eo modo qͥ intendit᷑ hic de clauibo. ſicut ille qui põt aꝑire oſtiuzʒ ſolũ⸗ modo manu ſua ſine claue. modo excellẽtioꝛi põt aꝑire:qᷓ ille qui nõ põt aꝑire ſine claue.¶ Ao aliud dicendũ ꝙ ar⸗ Famenti nõ valet.xpᷣc ↄtulit claues.ꝗᷓ habuit claues hmõi abitu vel officõ:ſed habuit ſolũmodo ptᷣatẽ ↄferẽdi. ſicut nõ ſequit᷑ ep̃us ↄfert officiũ pᷣpoſiture:&̊ habet officnũ illuꝰ niſi pate ↄferẽdi.ql Ao aliud dicẽdũ.qꝙ reuera babuit ſci⸗ entiã diſcernẽdi.ſ̊ alio mõ qᷓ illi qui habent claues.qꝛ ba⸗ buit deifoꝛmiter illi collatiue.¶l Ad aliud ꝙ dicebat᷑ babẽ clauẽ dauid.dicẽdũ ꝙ ipᷣe aꝑiebat ꝓphetias dauid: alioꝝ ſilꝛ ꝓbetaꝝ. Vñ gio.clauẽ apientẽ dauid ⁊ alios ꝓphetas vel dicit᷑ habẽ clauẽ ꝓpter reſeratõez ſiue aꝑtõeʒ ſcriptura⸗ rũ.vel qꝛ aꝑuit coꝛda infideliũ ad fidẽ vt habet᷑ ex glo. ¶ Membꝛuoctaun Onſequenter queritur quo oꝛdine conferun Atur. Et pꝛio vtrũ dant᷑ cũ oꝛdie ſacerdotali. cðo ſuppoſito ꝙ ſic.vtꝝ inſeꝑabilit dant᷑. rucuꝰprimus Irca pꝛimũ obijcit᷑ ad pꝛimaʒ ꝑtem.⁊ oſtendit᷑ ꝓ dant᷑ cum oꝛdine ſacerdotali.ꝑ hoc verbum Joh.xx. Accipite ſpm̃ſanctũ.quoꝝ remiſeritis peta remittũt᷑ ⁊ quoꝝ retinueritis ⁊c.¶ Sẽ glo.ſuꝑ illud Aath.quodcũq; ligaueris ⁊c̃.dicit. habet oĩs eccłia iu⸗ diciariã ptᷣateʒ in pᷣibiteris ⁊ epiſcopis.ſed ideo petrꝰ eam ſpecialiter accepit: vt omnes intelligant ꝙ quicnnq; ab vnitate fidei ⁊ ſocietate eius ſe ſeꝑauerit.nec a pct᷑is ſolui nec vita põt ingredi.ecce ꝙ glo.dicit.ꝙ ecełia habet ptatẽ in pᷣſbiteris ⁊ epis.ex quo videt᷑ ꝙ illis ſolis dat᷑ hec ꝑpĩas ¶ Item Am bꝛo.li.de padiſo loquẽs de ptate ligandi ⁊ ſol uendi dicit ius hoc ſolũ datũ eſt ſacerdotibo.¶l Item pfas clauiũ data ẽ qñ dñs dixit Joh.xx.q̊ꝝ remiſeritis peta re⸗/ mittunt᷑ ⁊c. illis ſolũ ſignat᷑ hec ptas dari:quibo hec veꝛ ba dicta ſũt ſolis ſ eeraki. ötrebaeſliari inter bo⸗ nos ⁊ malos habẽtes iudicium.dignos recipiũt indignos reſpuũt.ſ̊ hoc eſt officiũ clanium: ſicut baberi põt ex glo. Aath. xvj. ¶ Itez ſi alicui ↄpetit claues dari.ei magis cõ petit qui habet officiũ hoſtiarij.hoc aũt officiũ eſt inferius eo qð eſt ſacerdotis.4l Itẽ exterioꝛa in ſacramẽtis ſunt ſi⸗ gna interioꝝ ⁊ ſpũaliũ.qm̃ ſacramẽtuʒ eſt inuiſibilis gra⸗ nie viſibilis foꝛma. vt videt᷑ in illo oꝛdine tunc dat᷑ clauis ſpũalis interiꝰ:cum dat᷑ materialis exteriꝰ.q¶.Stem dicit Rabanꝰ.Aldath.xvj. hoc officiũ datũ eſt pᷣſbiteris ⁊ ep̃ᷣis Contra.archidiaconi ⁊ legati habẽt claues vt euident᷑ pa tet. ꝗ Item Gꝛeg.ptᷣatez ligãdi ⁊ ſoluẽdi habent qui regi⸗ minis gradũ ſoꝛtiũt᷑.ſed hũc gradum nõ babent anteqᷓ ba bent curam animaꝝ: g claues nõ dant᷑ in ſuſceptõne oꝛdi/ nis. 4¶ Itein vſus clauiũ ↄmittebat᷑ petro ibi Math.xvj. Tibi dabo claues hoc aũt dictum eſt petro inqtuʒ aplus nõ inqᷓtuʒ homo:quia tũc omnes homies haberẽt claues. nec inꝙ̃tuʒ ſacerdos:quia vniꝰſacramẽti vna ptas. Si er⸗ go ptas ↄſecrãdi data eſt ei in cena inqᷓtuzʒ ſacerdos:non ergo hmõi ptas. Si ſᷣm ꝙ aplus:ſic ſolũ ep̃is.qui gerunt vicem apłoꝝ in terris conceſſe ſunt claues:iᷓ nõ ꝑ ſe ſacer⸗ dotibo. ¶ Item nobiliſſimꝰactus datꝰeſt a dño nobiliſſimo oꝛdini ſcʒ actus conſecrãdi. ergo alij minꝰ nobiles vtpote ligandi? ſoluendi debẽt dari in minoꝛibo oꝛdinibo.MGe ſponſio.ꝙ ptᷣas clauiũ dat᷑ ſacerdotibo ratõnabiliter ⁊ cõ/ gruenter. Ratõ eſt diuina inſtitutõ. Inſtitutõnis ↄgruen⸗ tia eſt multiplex. vna eſt ꝙ baꝝ clauiũ miſter babet officiũ mediatoꝛis vt ex dictis ptʒ: ⁊ officiũ recõciliatoꝛis.media toꝛis inter deũ ⁊ hoĩeʒ: recõciliatoꝛis pctoꝛis cum eccleſia mediatoꝛ em̃ eſt inter deũ ⁊ hoĩeʒ recõciliatoꝛ:quia pecca⸗ toꝛes recõciliat eccleſie. Ad hoc aũt ꝙ poſſit eſſe mediatoꝛ ↄpetens:opoꝛtet ꝙ poſſit offerre dona ⁊ ſacrificia ꝓ pecca tis quibo deus placat᷑.ad hoc ꝙ ſit recõciliatoꝛ: opoꝛtet ꝙ habeat poſſe conficiendi coꝛpus xp̃i.⁊ reducere peccatoꝛeʒ ad coꝛpus xp̃i miſticum.cuiꝰcaput eſt ipᷣe xpᷣe.ideo mirabi lis dei ſapientia oꝛdinatiſſimo modo oꝛdinãs ecclłiaſticas poteſiates.hanc ſcʒ ptatez ligãdi ⁊ ſoluẽdi ſolis ſacerdoti bus contulit: ⁊ ita ratõnabiliſſimo ⁊ ↄgruẽtiſſimo modo contulit ptateʒ clauiũ oꝛdini ſacerdotali.Ex his ptʒ ꝙ ſa⸗ cerdos eſt ſub illo magno pontifice qui penetrauit celos. Heb.iiij.⁊ ſuꝑ populũ.vt dicat cũ centurione Math. viij. homo ſuʒ ſub ptate ↄſtitutꝰ.habẽs ſub me milites. Deut. ij. Ego ſequeſier ⁊ mediꝰfui inter deñ ⁊ vos.vñ aliqua inqᷓ tum deo ſubditꝰ:aliqua inqtum populo ſupᷣpoſitꝰ.dico gꝗ ꝙ in ↄtritione dimittit᷑ culpa ⁊ reatꝰ.i.debitũ moꝛtis eter⸗ ne:⁊ hoc ex ſentẽtia ſiue miſcia iudicis.buiꝰaũt ſententie pꝛomulgatoꝛ eſt ſacerdos qui eſt quaſi os dñi.ð qͥ Hiere. xv. Si ſeꝑaueris pᷣcioſum a vili: quaſi os meũ eris.ex h̊ eſt ꝙ ſicut os iudicis quaſi ſubditũ ſibi pꝛomulgat ſententiã iudicis ⁊ eſt vnicũ iudici: ſicut ſacerdos ſᷣm babitundinem ſubiectõnis quã habet ad drũ eſt ꝓmulgatoꝛ ſententie ⁊ ei vnicus:ſic ſacerdos loquit᷑ ⁊ ꝓmulgat ſententiã iudicis q̃ ſi in ꝑſona eius dicẽs.excõmũico te. vel abſoluo te.i.iudi⸗ co te abſolutũ ſcʒ a culpa: ſic ſacerdos dicit in die cene vel in capite ieiunij. abſoluo vos.ſitiſq; abſoluti ante tꝛibunal xp̃i:⁊ habeatis vitã eternã.⁊ viuatis in ſecula ſeculoꝝ.nõ ꝙ omniũ hoꝝ habeat ſacerdos ptᷣateʒ: pᷣ boc ei eſi vt os t lingua eſt tm habentis hanc ptateʒ miſteriũ eſt ſubiectõ nis nõ ptatis.⁊ ꝓinde nõ dicit᷑ clauis.inqtuʒ aũt pᷣficituꝛ pᷣſbiter ratõne oꝛdinis:habet pr ateʒ aliquã annexa oꝛdini cum enim penitens ꝑ contritõnem fiat mẽbꝛum ecclelſie.li beratus a culpa⁊ debito pene eterne:adhuc tenetur að pe nam tempoꝛalẽ.ſed ad quãtam de rigoꝛe iuſiicie nouit de⸗ us qui punit in purgatoꝛio pena ineſtimabili· ſed in con/ tritione habet ſacerdos ptateʒ mutandi penam grauem et incertam in penam ſupꝛa modũ leuem ? certã.hec aũt po⸗ teſtas mutdi ſic eſt ex virtute clauiũ:quia hec mutatõ at⸗ tenditur in ligatõne ſolutõne.vnde Hugo dicit. ꝙ ligan do ſoluit.id eſt ligando vinculo expiatois loluit a vinculo C Nneſtio pene purgatoꝛij. bec em̃ ſolutõ antecedit ad apertõeʒ. Vñ veritas dicit. Quodcũq; ſolueris ſuꝑ terra ⁊c. quaſi pᷣmo opoꝛtet ꝙ ſoluat᷑ a vinculis: poſtea ꝗ habeat virtutẽ ꝓce⸗ endi in regnũ.vnde Yohᷣ.xj. Soluite eũ ſinite abire. qꝛ poſt ſolutõez ꝓcedẽdũ eſt ad regnũ. Rabanꝰhoc officium omittit᷑ pꝛeſbiteris atq; epis.vt ignitis peccantiuzʒ cauſis quos humiles ac vere penitentes aſt pererint:hos a timoꝛe ppetue moꝛtis abſoluãt. Solis & ſacerdotibo dat᷑ 1 in oꝛ⸗ dine ſacerdotali ptas clauiũ.ſcʒ ꝙᷓtuʒ ad ſoluendũ ⁊ ligan dum quaſi mediatoꝛibo inter deũ ⁊ ſubditos. Si obijci⸗ atur ꝙ magis ouenit ptateʒ clauiũ dari epo in conſecratõ ne ep̃i. Dicendũ ꝙ nequaqꝗᷓ. quia epᷣus nõ dicit nouũ oꝛdi⸗ nem. nec in conſecratõne epi datur oꝛdo nouus:ſed tm̃ am pliatur ptas vt alibi tactũ eſt.4 Ad illuo qo obijcit de ho fiarijs ꝙ habent iudiciũ. dicendũ ꝙ babere iudiciũ ⁊ pia⸗ iem ad repellendũ ⁊ mittendũ eſt dupliciter. vel ad ipᷣa ſa⸗ cramenta.ita quidẽ ꝓut debet admiſtrãdo: vel admittẽdo ad locuz vel repellendo a loco ſacramẽtoꝝ cuiuſmõi eſi ec⸗ cleſia.pꝛimũ iudiciuʒ ⁊ ptas ſpectat ad claues regni de ꝗ⸗ bus incẽdimꝰ:alterũ iudiciũ ⁊ ptas ſpectat ad infimũ oꝛ⸗ dinem ſcz hoſtiarij. ¶ Ad illð qð obijcit᷑ de archidiaconis 7 legatis. dicenduzʒ ꝙ clauis dat᷑ miſtris ecclie habentibo oꝛdinẽ ⁊ habentibo dignitatẽ. dignitas aũt eſt quedaʒ ſuꝑ. eminẽtia oꝛdinis.ſicut in alia facultate dicit᷑ dignitas ſu⸗ pereminẽtia euidentis veritatis. vnde dignitas dicit quã quiſq; ꝓbat auditã. vnde Aldath. xvj. dictũ eſt petro. Libi dabo cla.petrꝰem habuit oꝛdinẽ ⁊ dignitatẽ. ⁊ dicit ibi in glo. dat᷑ boc officiũ pᷣſbiteris ⁊ ep̃is ⁊c.clauis em̃ habʒ du plex officiũ. eſt em̃ ſoluere ⁊ ligare in foꝛo penitẽtie: 2 boc uenit pᷣſbiteris tm̃.eſt iteꝝ ſoluere ⁊ ligaꝛe in foꝛo iudicia li:⁊ ſic babentiũ dignitatem.⁊ pᷣmo epoꝝ:⁊ hoc in oꝛdine pꝛimo ⁊ illius qui vicem petri geꝛit.⁊ poc eſt quod dicit᷑ in dicta glo. ↄmittit᷑ hoc officiũ epᷣis ⁊ pᷣbiteris.¶ AUo h̊ aũt qð querit᷑vtrũ alij habent claues ꝙᷓ ſacerdotes. dicẽdũ ꝗ; clauis quo ad vſuzʒ ligãdi ⁊ ſoluẽdi in foꝛo pnĩali tm̃ eſt ſa⸗ cerdotũ.iniũgere penitẽtiã ⁊ relaxare aliquid de debita pe na: nõ põt aliꝰniſi ſacerdos. Iſte aũt vſus veſcẽdit a paſſi one xp̃ᷣi in ſacramẽtũ oꝛdinis ſacerdotalis.iQotandũ etiaʒ ꝙ ptas dicit᷑ dupliciter. vel vt clauis:vel nõ vt clauis.dico ergo ꝙ inferioꝛes pᷣlati nõ habent ptateʒ ꝓut eſt ſub ratio ne dlauis:licet vocent᷑ in ꝑtem ſollicitudinis ſcʒ ad detinẽ dum iurgia ſiue cauſas.niſi noĩe clauis extenſo.ratõ autẽ clauis ᷣm ꝙ eſt in foꝛo cauſaꝝ dignitas eſt ⁊ ↄfertur epo. Poteſias aũt põt deſcẽdere ad alios ſcʒ inferioꝛes pᷣlatos ſed nõ ſub ratõe clauis:quia archidiaconi demãdant excõ mũicatos ⁊ abſolutos.de hoc dicet᷑ infra.4! Ao illð qð di cit Gꝛeg.qꝙ illi habẽt ptateʒ ligãdi ⁊ ſoluẽdi ⁊c.dicendum ꝙ verbů Gꝛeg. intelligendũ eſt de vſu ptatis:nõ de ipᷣa po teſtate habituali que ↄfert᷑ in oꝛdine.i¶ Ad boc qð obijcit te pfate data petro in cena.dicẽdũ ꝙ duplex eſi ptas deſcẽ dens a xpᷣo.Ana ad cohibitõnez in iudicijs.in epᷣis.⁊ alijs qui ſũmũut᷑ ab illis in ꝑteʒ ſollicitudinis. Altera aũt ptᷣas in foꝛo penitẽtie ſcʒ ligandi ⁊ ſoluẽdi hec eſt ſacerdotũ.vn⸗ e dabantur petro claues inq;tum erat apłus ⁊ ſace rdos. 4¶ Ad boc qð obijcit᷑.ꝙ vniꝰſacramẽti vna eſt ptas ⁊ vnus ectus.dico ꝙ vnꝰactus pᷣncipalis eſt ſacerdotis ſcʒ ↄſecra re:alius actꝰↄſequẽs ſcʒ actus ligãdi ⁊ ſoluẽdi Quidã em̃ actus eſt qmi nõ põt amitti vt cõſecrare quia ĩmediate ad⸗ heret oꝛdini. quia fit in virtute verboꝝ ſub ſoꝛma eccleſie pꝛeſtita. Alius qui põt amitti ⁊ nõ omitti:vt ſoluere ⁊ li gare in foꝛo penitẽtiali quia põt ſuſpendi ſacerdos. Qui⸗ dam aũt eſt qui põt amitti ⁊ ↄmitti.vt ligare ⁊ ſoluere ĩ fo⸗ ro iudiciali.¶¶ Ad boc quod obijcit᷑ ꝙ nobiliſſimꝰ actꝰda⸗ tus eſt nobiliſſimo oꝛdini.dicendũ ꝙ hoc eſt verũ. ille em̃ actus qui eſt oſecrare eſſentialis eſt ſacerdoti oꝛdine exiſlẽ te. ⁊ eſt actus ille exercitꝰin memoꝛiaʒ paſſionis.poſtea ſe⸗ quit᷑ actus ligandi ⁊ ſoluendi:⁊ boc eſt ſilꝛ a virtute paſſi onis.⁊ ita actus iſle ſupponit ante ſe ſacramẽtuʒ ↄmunio⸗ ms.⁊ ꝓpter hoc argumentũ ſupᷣpoſitũ non valet.ſed bene ſequeret᷑.nobiliſſimꝰactus eſt pꝛincipalis:ergo minꝰnobi⸗ lis nõ eſt pꝛincipalis. lxxir. rticulus ſecundꝰ R Onſequẽter q̃rit᷑ vt ↄtingat claues ſeꝑari ab uaoꝛdie. ſic:videt᷑ ꝑ Puliqs ſacerdos die he ſterno iuſte vtebat᷑ clauibo:die hodierno vti nõ põt.vtpote ẽ ſuſpẽſus ab aliqͥ iuſto iudicõ.ſiłꝛ de dedato. lilłꝛ de hereticis ⁊ ſciſmaticis.qui vt dicũt canones nõ hñt pẽatez ligãdi ⁊ ſoluẽdi.⁊ tñ oꝛdines habẽt. claues nõ ſe⸗ quũtur oꝛdinẽ ſacerdot alez inſe ꝑabilit.qꝛ oꝛdo nõ aufert qð patʒ ꝑ ̊ ꝙ caracter nõ põt auferri. 4 Itẽ obijcit de aĩa ſeꝑata que oꝛdinis caracterẽ babʒ: ⁊ nõ habʒ ptateʒ claui um. 4! Si rñũderet᷑ ao h̊ ꝙ habẽt ciaues:ſů̊ nõ executõneʒ li⸗ gandi ⁊ ſoluẽdi. Cõtra boc ẽ ꝙ ptas clauiuʒ eſt ſpũalis ⁊ actiua nõ paſſiua ⁊ iteꝝ eſt in potẽtia libera.ſcʒ li.ar. que exit in actũ qñ vult.ᷓnõ põt aliquis habere prateʒ ꝗn ha⸗ beat execucõeʒ. Itẽ fruſtra eſt potẽtia quã nõ ſequit᷑ actꝰ K¶ Si diceret᷑ ꝙ vſuz clauium põt amittere 1 ꝙ vſus eſt in⸗ ſeꝑabilis:nõ ipᷣa ptas habitualis que ẽ clauis.Cõtra:po⸗ tellas babitualis eſt ptas que dæfacili põt egredi in actũ. ſed boc nõ accidit degradato: ꝗᷓ clauis eſt ſeꝑabilis ab oꝛ Dine.cũ caracter oꝛdis nec oꝛdo tollit᷑ in degradato.4! Itẽ clauis eſt ptas diſcernẽdi ſoluẽdi atqʒ ligãdi. ſ̊ hoc poteſt ſeꝑari ab habẽte oꝛdinẽ ſacerdotalẽ. vt ſiquis degradet᷑ et poſt efficiat᷑ furioſus ꝑpetuo.vt videt᷑ cũ nõ ſit dicẽda po⸗ teſias que nullo mõ vel ratõe ſit reducibilis in actũ: ptas dico actiua.licet ſit potẽtia qua q̃ ſi ibilis in actum ſcʒ ↄſequentẽ in infinitum.¶ Cõtra.in oꝛdine ſacerdotali impmit᷑ caracter ⁊ tradit᷑ ptas ſpũalis que ẽ eſſentialis oꝛ dini. vnde oꝛdo dicit᷑ ſignaculuʒ ſpũale.quo ſpũalis ptas tradit᷑ oꝛdinato. huic eſt ptas ſpũalis eẽntialis. hec autẽ ptas eſt ſoluẽdi ⁊ ligãdi que ẽ ptas clauiũ:g̊ hec ptᷣas non ſeꝑabilis ab oꝛdine. ¶ Itẽ ſi aligd neceſſario ponit aliud nõ põt vnũ auferri ꝗn alind auferat᷑.ſ̊ aliquo facto ſacer⸗ dote ᷣm foꝛmã ecclie neceſſario habz clauẽ.vñ hec neceſſa⸗ rio ſeinuicẽ ↄſequũt᷑.ſcʒ oꝛdo ſaceꝛdotalis ⁊ habitualis po teſtas q clauis c inſe ꝑabiliter inheret oꝛdini.¶ Itẽ ſi eſſet ſeꝑabilis vel ̃m ꝙẽ ptas habitualis:vel etiã ſᷣm vſũ pᷣclu di poſſet homĩ via ſalutis.qꝛ in ommbo ſacerdotibo poſſet ſeꝑari:⁊ o baberẽt cui ↄfiterẽt nec a quo ab ſoluerent᷑. ¶ Kñſio. ꝙ clauis ſᷣm ꝙẽ habitualis ptas nõ ẽ ſeꝑabilis ab oꝛdine.vſus tñ ſe ꝑabilis ẽ. Sicut em̃ vidẽ di citur dupliciter.aut babere viſuz: aut vti viſu. ſic põt dici ⁊æ ptate clauiũ.vnde dicendũ ꝙ ſicut aliquis habet viſum habitu tm.aligꝗs viſuʒ ⁊ habituũ.aliquis neq; viſũ neq; ba⸗ bitũ:ſic eſt de clauibo.aliquis habet habitualem ptatem 27 vſum ſicut ſacerdos cui ↄceſſus eſt vſus ſine aliquo impe⸗ dimento ſcʒ ſuſpẽſionis vel degradatõis.vel heretice ꝑuer litatis vel aliquo alio modo.Aliquis habet babitnalẽ po teſtatẽ ⁊ nõ vſuʒ:ſicut impeditꝰ aliquo pᷣdictoꝝ impedimẽ toꝝ.aliquis neq; bmõi pfateʒ habet neq; vſuz: ſicut laycꝰ vel clericꝰexiſtens in oꝛdinibo inferioꝛibo inqtũ hmõi. Itẽ aliquis babet ptateʒ ita ꝙ aliquo mõ vel caſu põt exire in vſum: aliquis ita ꝙ nullo mõ põt.hinõi ptateʒ impotẽteʒ exire in vſuʒ babet degradatꝰ. hereticꝰ aũt ⁊ ſuſpẽſus tin ⁊ religioſus habet hmõi habitũ potẽtie in aliquo caſu exire in actũ.vnde ſiẽ manꝰ abſciſa nõ habʒ aliquo mõ prᷣatẽ at trahẽdi vtilia ⁊ repellẽdi nociua coꝛꝑi:ſic degradatꝰnullo modo babʒ pꝛateʒz vtẽdi clauibo.ptateʒ dico q̃ põt ꝓgredi in vſuz. dico de iure ↄmũi.⁊ ſiẽ manꝰ ꝑalitica pratẽ pᷣdictã nõ habʒ.põt tñ habẽ ꝑ influẽtiã virtutis a ꝑte coꝛꝑis ſana ti: ſic eſi de beretico oꝛdinato dico in fide.q licʒ vſũ clauiũ nõ habeat:põt tñ habẽ ꝑ recõciliatõeʒ ecclłie diſpẽſatõez 2 ſicut manꝰligata vſuʒ ptatis pᷣdicte nõ habz. poõt tñ illũ babere ſi ſoluat᷑:ſiłꝛ ſuſpẽſus licʒ vſum clauiũ nõ habeat. põt tñ habere ſi ſoluat᷑ a ſuſpẽſione.⁊ ſicut manꝰoccupata vno negotio nõ habet poteſtateʒ ad aliud niſi ab illa occu⸗ patõne aliq̃liter alienet᷑:ſic religioſus cuiꝰſiatꝰrequirit q; otemplando ſoli deo intendat ⁊ vite ſolitarie inſiſtat: niſi obedientia ſuꝑioꝛis indulgeat᷑:non põt vti clauibo.¶ Ao illud quod obijcitur ꝙ poteſtas habitualis de facili poteſt egredi in actum ⁊c dicendum ꝙ habit? m ꝙ eſt in ſuo elſe — optimo nõ aliquo mõ impeditꝰ:eſi facilis ad egrediẽ dum ad ſuũ actũ.ſed ſic nõ eſt in ꝓpoſito.ij Ad illud qð obijcit ꝙ nõ eſt dicẽda pf̃as que nullo mõ eſi reducibilis in ſuum actũ.dicẽdũ ꝙ verũ eſt ſi nõ ſit impedimẽtũ ex ꝑte habẽtis vei ſuſcipiẽtis.ſᷣ ſic nõ eſt hic.q Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte. ꝙ ſi eẽt ſeꝑabilis:poſſet homĩ pᷣcludi via ſalutis. Dicẽ dum ꝗ accidere poſſet ꝑticularit᷑.tñ xpᷣo ↄſeruãte eccłiam ſuam iuxta illud qð ꝓmiſit. Vobiſcũ ſum omnibo diebus vſq; ad ↄſũmatõem ſeculi Math. vlti. nũqᷓ accidẽt.⸗:! Ao illud qð obijcit᷑ de hereticis ⁊ ſciſmaticis et aiabo ſeꝑatis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ ſicut eſt tactum: eſt loqui de potẽtia viſiua duplꝛ⁊.⁊ qtuʒ ad eẽntiã:⁊ qᷓtuʒ ad vſum.ſimilit ẽ loqui de potentia hac.ↄſiderata em̃ ꝙᷓtuʒ ad eẽntiaʒ:eſt radicaliter in aĩa:⁊ inſeꝑabiliter ſe tenet cũ oꝛdine ſacerdotali. ↄſide rata ituʒ ad vſum:neceſſario requirit᷑ ſtatꝰ viatoꝛis ⁊ au⸗ ctoꝛitas iuriſdictõis. requirit᷑ ſtatꝰ viatoꝛis ptz. qꝛ ſiẽ nõ ↄpetit caritati mereri extra ſtatũ vie:ſic nec ptas recõci liandi ⁊ miſtrandi ſacramẽta niſi in ſtatu ecclie militãtis. AVnde ptᷣas clauiũ qᷓtuʒ ad executõneʒ vſus qñq; amittit᷑. vnde aia ſeꝑata hmõi vſuʒ nõ habʒ. E iuriſdictõ requiꝛa tur ptʒ.ſacerdos eĩ ẽ mediatoꝛ vt tactũ ẽ.⁊ ſic inferioꝛ deo ſuꝑioꝛ penitente. nemo põt aliquẽ iudicare niſi iuder qui põt. ⁊ ita iuriſdictõ eſt tãq; vis moti⸗ ua.ipᷣius clauis ſiue manꝰ.hac aũt deficiẽte nõ ẽ qui clauẽ moueat.⁊ ita ſi ſit clauis nũꝙᷓ aꝑiet.vñ ſi amittit᷑ hec iuriſ ditio.ceſſat clauis executio. Hec aũt amittit᷑ duplꝛ. vel qᷓ;⸗ tum ad ſubditoꝝ ablatõeʒ m rẽ ⁊ ſpẽm. vt ſolet eẽ in deg datis.vel qᷓtuʒ ad rẽ ſicut ſolet eẽ in ſciſinaticis hereticis 2 pciſis.foꝛnicatoꝛibo notoꝛijs excoĩcatis.Et ex his ptʒ rñ ſio ad pᷣmo q̃ſita.¶ Ad illud qð obijcit ꝙ eſt ptᷣas libera ⁊ actiua.dicẽdũ ꝙ qᷓuis ẽ actiua ⁊ libera in eẽntia:tñ ſiẽ vir tus viſiua nõ pt᷑ exire in actũ niſi habeat oꝛganũ diſpoſitũ ⁊ mediũ illumĩans:ſic ẽ in ꝓpoſito intelligẽdũ niſi aſſint q̃ ad aſſecutõʒ ptatis ſint ncẽria:nõ pr̃᷑ exire in actũ ſun. ¶Queſtio.lxrxx.de poteſta te clauium in foꝛo penitentiali. Equitur de poteſta te elauiũ. Pꝛimo ĩ foꝛo penitẽtiali. Scõo in foꝛo iudiciali. Cercio medio mõ inter vtrũlibet.¶ Circa pᷣmũ qrũt᷑ q̃tuoꝛ. Pꝛio vtrũ hec ptᷣas poſſit in culpã. Scðo vtruʒz poſſit in penã. Lercõ te vſu ptatis 2 clauiũ.Quarto vtꝝ ſit eadẽ ptas q ligat᷑ ĩ foꝛo pniali:q in foꝛo iudiciali. lembꝛũ primũ Irca pᷣmũ obijcit᷑ ad ꝑtẽ affrmatiuaʒ. Joh. xrxr.Quoꝝ rmiſeritis pcta ⁊c.¶¶ Itẽ vir iuſtꝰ merito vite gr̃aʒ impetrat pctoꝛi:⁊ ita abſo⸗ utõz a pcto ſiue a culpa.licʒ illi nõ ſit ↄmiſ⸗ ſum officiũ mediatoꝛis:q̊ multofoꝛtiꝰ2 idẽ põt cui ↄmiſſuʒ eſt officiũ ſacerdotis ſacerdos:⁊ ita obtinet ꝓ iſte abſolui tur a eulpa.⁊ ſi ̊ͥ põt obtinẽ ⁊ ita pt᷑ ⁊c.⁊ ̊ facit vᷣtute cla⸗ uio: qꝛ inꝙᷓtuʒ hʒ officiũ mediatoꝛis.¶ Itẽ ſacramẽtũ peni tentie ẽ remediũ ↄtra moꝛtale actuale ſiẽ baptiſmꝰ otra oꝛi ginale. ſicut vᷣtute baptiſmi delet᷑ oꝛigiale:ita vᷣtute peni⸗ tẽtie delet᷑ actuale.ſ̊ virtꝰpenitẽtie pncipalit ↄſiſtit penes prᷣateʒ ligãdi ſaurat. 76c. Ytem ſacꝛamentũ baptiſmi delet oẽm culpã ſ̊ tñ in h nõ terogat᷑ dimne potẽtie in ali⸗ quo.ſ̊ maioꝛis vᷣtntis ẽ ſuſceptiusſpũs rõnalis qᷓ aq̃:g vi⸗ xt᷑ ꝙ ſine aliqͥ incõöuemiẽti poſſit dici.ꝙ ſacerdos vᷣtute po 4 teſtatis ligãdi ⁊ ſoluẽdi miſterialit᷑ abloluit a lna e. cta. 2 tra dño frequẽt imponebat᷑ blaſphemia qꝛ dimiſit peta. HG nõ ob aliud:niſi q peta dimittẽ ẽ ſoliꝰ dei.nõ ꝗ̊ ſacerdo⸗ tis.¶¶ Itẽ aug.⁊ Rich.de ſct᷑o victo.dicũ t. ꝙ in ſuſcitatõne lazari ſignificata ẽ rſuſcitatõ pctoꝛis.ſᷣ̊ laʒarꝰẽ pꝛiꝰa dnño iuſtificatꝰqᷓ traderet᷑ diſcipulis exoluẽdus:ꝗᷓ abſolutõ ſac dtis nihil valet añq hõ ſit iuſtificatꝰ ꝑ gr̃am ⁊ ſuſcitatꝰa moꝛte culpe.ᷓ ſacerdos nõ põt ſuꝑ culpã.¶ Itẽ paris pfᷣa⸗ tis ẽ interiꝰbaptiʒare ⁊ a culpa moꝛtali abſoluẽ b deꝰ non debnit pfateʒ baptiʒãdi interiꝰ coĩcare ne ſi pes poneret in homiĩe: ꝗᷓ pari rõne nec pf̃ateʒ abſoluẽdi ab actuali.¶: Itẽ nulla fit remiſſio cul e niſi ꝑ grazʒ. ̊ graʒ dari ẽ potẽtie in finite.̊c ¶¶ Rñſio.cireã h̊ diuerſi diuerſa ſentiũt. Qui dam em direrũt ꝙ loqui de clauiũ pfate.aut ꝓut oꝑat᷑ in ꝓpoſito ↄfitẽdi:aut in actu ↄfeſſiõis.Si ꝓut oꝑat in ꝓpoſi tooſitẽdi:ſic qꝛ illud ꝓpoſitũ claudit᷑ in ↄtritõe.⁊ in otritõ ne delet᷑ culpa:ſic virtꝰquodãmodo ſe extẽdit ad delenduzʒ culpã. nõ em a culpa poòt iuſtificari niſi ꝓonat ſacerdoti 2ſiteri. Si aũt loqᷓ̃mur de prate illa put opat᷑ in actu ab/ ſoluẽdi:ſic nõ põt in culpã. ꝓ eo ꝙ digne accedẽs ad abſo⸗ lutõneʒ accedit ↄtritꝰ⸗ ſpũaliter ſuſcitatꝰ:⁊ ita eſi ei culpa iam remiſſa. Sen iſte modꝰ dicendi licʒ iudicat᷑ ꝓbabilis: fantaſticꝰ eſt.pꝛimo qꝛ nullũ ſacramẽtũ dicit᷑ oꝑari anteqᷓ; ererceat᷑ circa ſubiectũ. Itẽ plus põt ſacramẽtum qñ eſt in actu ꝙᷓ qñ eſt in ſolo ꝓoſito.Si ꝗᷓ ptᷣas hec in ꝓpoſito elet culpà:multofoꝛtiꝰ dũ exercet᷑ ĩ actu.4!. Alij dicũt aliter ſcz ꝙ habẽs clauẽ ꝑ ptateʒ clauis mediatoꝛ ẽ dei ad homieʒ 2 bomiĩs ad deũ.Einde ꝑ ipᷣm pctoꝛ aſcẽdit ad deũ.⁊ ſic ẽ ſa⸗ cerdos os pctoꝛis ſiue loquẽs de pctoꝛe.⁊ ꝑ ipᷣm deſcendit de ad hoĩeʒ:⁊ ſic ẽ ſacerdos os dei eo ꝙ leꝑat pᷣcioſuʒ a vi li.ſᷣm ꝙ aſcẽdit habet ſe ꝑ modũ inferioꝛis 2 ſi uplicantis: ſm ꝓ deſcẽdit ꝑ modũ ſuꝑioꝛis ⁊ iudicãtis.ſᷣm pꝛimũ mo⸗ dum põt gr̃aʒ impetrare ⁊ ad hoc ẽ ydoneꝰ:pᷣm ſcdᷣm mo⸗/ dum põt ecclie reconciliare.⁊ ideo in ſignũ buiꝰin foꝛma abſolutõnis pᷣmittit᷑ oꝛatio ꝑ modũ depcatiuũ:⸗ ſubiũgit abſolutõ ꝑ modũ indicatiuũ.⁊ depcatio gram impetrat:z abſolutõ gr̃am ſupponit.nũqᷓ em̃ ſacerdos abſolueret quẽ⸗ ꝙᷓ de quo nõ pᷣſumeret ꝙ eẽt abſolutꝰ a deo.Si queratur vtꝝ ptas clauiũ ſe extẽdat ad delendã culpã. dicẽdũ ꝙ be⸗ ne põt ſe extedere ꝑ modũ depcantis ⁊ impetrantis abſolu tionẽ:ſed per modum in pꝑtinẽtis nequaq;. Qm̃ g̊ pĩas ſo⸗ nat in actõeʒ inꝑtinẽteʒ ex ſe: põt dici ↄueniẽter ⁊2 vere. ; nõ extẽdit ſe ſupꝛa culpã.¶:. Av illud qð obijcit de Yoh. xx Dicendũ ꝓj illud qdð dicit᷑ ibi remiſſione pcti: intelligit c remiſſiõe pene vel offenſione culpe.¶ Ad illud qð obij⸗ citur ꝙ vbi iuſiꝰimpetrat graʒ.dicendũ ꝙ veꝝ ẽ.nõ tñ lar gitur eã.⁊2 põt bene ſacerdos ibi gram impetra re pctoꝛi:Nᷣ ipᷣe nõ dat eã ſed aliꝰ.ideo illi ſoli attribuit abſolutõ a cul pa.⸗! Ao illud qð obijcit᷑.q ſacramẽtũ penitẽtie eſt cõtra petm actuale.Dicendũ ꝙ ſacramẽtũ penitẽtie accipit᷑ put pꝛehẽdit rem interioꝛẽ ſcʒ ↄtritõeʒ.ꝑ eũ modũ ꝑ quẽ in ꝑ⸗ fectõne penitẽtie tria ↄcurrunt.ſcʒ ↄtritio ↄfeſſio ⁊ ſatiſfa⸗ ctio.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ſacramẽtũ baptiſmi delet cul⸗ pã.Dicẽdũ ꝙ ĩ baptiſmo delet᷑ culpa ꝑ graʒ. ̊ illiꝰ nõ ẽ cẽ efficiẽs ſimpłꝛ:ᷣ potiꝰdiſpoſitiua.ſᷣ virtꝰ diuia.⁊ dicit ba ptiſimꝰpeta dimittẽ rõne rei interioꝛis quã deꝰ ifundit:ſilꝛ ſocramẽtũ penitẽtie. ᷣ qʒ exteriꝰeſt ſcʒ in ſacerdote vt cla uis: ho Membꝛum ſecund;ͥ GOnſequẽter querit᷑ vtꝝ claues poſſint in pe/ um in purgatoꝛiam. rticulus pꝛimus Irca pᷣmũ obijcit᷑ ſic ad ꝑtẽ affirmatiuã. vt ba⸗ 6 bet᷑ a mgꝛo.iiij.ſen.ligãt ſacdotes dũ ſatiffactõ nes penitẽtibo ĩponũt. ſoluũt at᷑ dũ de ea aliꝗd remittũt.Ex h̊ ptʒ q remittũt? poſſunt remittẽ de ſatiſſfa⸗ ctione ĩpoſita. ⁊ ita poſſunt ſuꝑ penã tꝑalẽ. alia eĩ nõ ipo⸗ nit in ſatiſſactõe p pcto. Itẽ Rich. ð ſcĩo victo.qꝛ nullũ petm impunitũ.opoꝛtz vt expiet᷑.aut ĩ hac vita iuxta arbi⸗‚ triũ ſaceꝛdotis ꝑ dignũ pnie fructũ:aut ĩ vita futura iuxta diuinũ arbitriũ ꝑ ignẽ purgatoꝛiũ.ex G̊ ptz ꝙ pct᷑a ſunt pu niẽda iuxta ar bitriũ ſacerdotis.̊ poſſunt ſi up̃ pens tpalẽ: aliter nõ punirẽt᷑ penitẽtes iuxta eoꝝ arbitriũ. 4 Itẽ Hu⸗ go dicit ꝙ miſter ꝑ ſe ſolnit vinculuʒ expiatõnis.i.future purgatõis.que purgatõ fit ꝑ penã tꝑalem:ergo poteſt ſuꝑ penam tꝑalem ⁊ ita vt pꝛius.4! Item potiſſime eſt de foꝛo cnõ põt neq; ſe extẽdit ad hoc.ſcʒ ad cnlpã telẽdã. nam. Et pꝛimo vtꝝ poſſint in penam tꝑalẽ. Secũdo vtrum in penam eternam. Tercio — — — — — — — die di inn —— — —— — — — — — ¶ Nueſtio cccleſie pena tꝑalis.igit ſi clauis põt in aliquã penam: põt ſupꝛa penam tpalem Contra. Hieꝛo. in remittendis 2 retinẽdis culpis.id iuris habent euãgelici ſacerdotes:qð olim ſub lege legales. illi ſolũmodo oñdebant mũdatuʒ. ita ꝙ nõ mudificabãt a calpalnec abſoluebãt a pena:ergo ſimiliter nec iſti. 4 Item ipe ligat ad penã tꝑalem. cõſtat ꝙ nõ ligat ⁊ ſoluit reſpectu eiuſdẽ. ̊ ꝛc̃. 4 Item ſr i dñs di⸗ mittit culpã.nõ obligat ad pena niſi quãtũ exigit ſua iuſti cia.ẽ ſi aliquis remittit aliquio vlterius d illa pena: p̃iu⸗ Dicat diuĩe iuſticie.ſᷣ nullus põt diuine iu ſticie piudicare: ergo nullus de pena tꝑali ad quã obligat᷑ pekoꝛ poteſt ali⸗ quid remittere. ¶ Item ſi ſacerdos põt ꝑtem pene remittẽ ſuo ar bitrio:̊ plus põt remittere illi qui minꝰpeccauit.⁊ ecõuerſo. ̊ ſi auo parũ peccauerit. ꝗpter quod ei parũ tebet᷑ de pena:videt᷑ ꝙ totuʒ põt ei dimittẽ.et ita ꝓ paruo pcto non eſſet neceſſaria aliqua penitentia iniũgenda. qð eſſet incõueniẽs.¶ Item ſi vnꝰ ſacerdos põt remittẽ ꝑtem aliꝰſacerdos põt remittẽ aliam ꝑtem. 2 ſic ceinceps.⁊ ita poſſet totũ remitti:quod nõ competit vt videt᷑ ſᷣm foꝛuʒ ec⸗ ceſieA Rñſio.circa banc queſſionẽ diuerſi diuerſa ſenti unt. Quidam dicunt ꝙ ſacerdos abſoluit nõ a pena ſed a vinculo ↄfeſſionis:ligãdo ad penã ſatiffactõnis.̊ illuo nõ multũ habet ꝓbabilitatis.qꝛ ſacerdos in abſoluẽdo nõ di cit abſoluẽ a ↄfeſſione ſed a pctis. vnde a pctis abſoluit vł qᷓtũ ad penã vel qᷓtũ ad culpã.i Itẽ alij dicũt ſacerdos abſoluit a pena purgatoꝛia ligando ad penã ſatiſfactoꝛiã. ſed nõ ſoluit aliquã ꝑtem pene relaxãdo: ſ ſolũ ↄmutãdo. hoc ſub ↄditõne.ſi explet ſatiſfactõeʒ iniũctazʒ.⁊ ſi illa ſa tiſfactio ſit ↄdigna: abſoluit a toto ſi nõ abſoluit a tanto. et ideo ſi pctoꝛ monat᷑ ante ↄplemẽtũ ſatiſfactõis cõdigne. opoꝛtet eũ puniri ĩ purgatoꝛio.Sed nec h̊ ſufficiẽter dicit quia pctoꝛ poſt abſolutoeʒ diuinã a culpa:nõ magis ligat᷑ ad penã purga toꝛiã ꝙᷓ aliã.⁊ hoc ptʒ. qꝛ põt tantu ↄteri q; deus totu remittit 2 ſtatim euolabit.&ᷓ nõ opoꝛtet ꝙ illa cõ mutet. Et iterũ ſi nõ facit niſi ↄmutare et ligat ad penam condignã: nullũ fructũ repoꝛtat inde penitẽs:⁊ ꝓ nihbilo dicit.ego tẽ abſoluo ab ommiw pct᷑is tuis.¶ Itẽ qmidã ali ter dicũt.ſcʒ ꝙ ſacerdos aliquã ꝑtẽ pene remittit ex vi cla⸗ uiũ.⁊ hoc poſſumꝰintelligẽ ſic.qꝛ vniuerſe vie dñi miſcðia et veritas.in iuſtificatõe que eſt opꝰmiſcðie:miſcðia ſic re mittit cuipã vt iuſticie regulã non pᷣtereat.ꝗpterea ad hoc detinet obligatũ ad penã. illa aũt pena ad rigoꝛẽ diuĩe in⸗ ſticie eſt viribo noſtris ipꝛopoꝛtõnabilis ⁊ noſtre cognitõi ignota.⁊ ꝓ illo opoꝛtet ꝙ ſatiſfiat deo. ꝓuidit igit᷑ nobis vi am miſcðdia diuĩa.⁊ ↄſtituit arbitrũ ſacerdotẽ cui dedit po teſtatẽ arbitrãdi ⁊ taxandi penaʒ ⁊ manifeſtãdi nobis:et ꝑtem pene remittẽ ex virtute paſſionis xpᷣi. vt diuina iuſti cia ꝓ illa ꝑte ſolutõeʒ ab iſto nõ exigat. Hãc igit᷑ opioneʒ ſuſtinẽdo. ↄcedendũ eſt ꝙ ſacerdos remittit aliquã ꝑtẽ pe⸗ ne.⁊ ꝙ clauis põt ſupꝛa penã tꝑaleʒ.¶!. Ad illud qð obyci⸗ tur ꝑ verbũ Hieꝛo.dicendũ ꝙ eſt ondere ꝑ ſolã demonſtra tionem ſicut oñdit ille qui digito mõſtrat aliquid: ⁊ ẽ oſſẽ⸗ dere ꝑ quãdam oꝑis exhibitõeʒ vt artifex oñdit imaginem inchoatã qñ eam ↄſũmat.dico ̊ q Hieꝛo.vult diceꝛe.ꝙ ſa cerdos angelicꝰqꝙᷓtũ ad abſolutõeʒ a culpa abſoluit ſolum oſlendẽdo· i. demõſirando abſolutũ:ſed qtũ ad abſolutõeʒ a pena oñdit eũ abſolutũ.nõ ſolũ manifeſlãdo:łᷣ ꝑficiendo et exhibẽdo.ĩ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ligat ad tꝑaleʒ ⁊c.di cendũ ꝙ boc verũ eſt.ſed ligat ad minoꝛẽ de bito:⁊ in h̊ ſol uit aliquo mõ a debito.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſic p̃iudi⸗ cet diuie iuſiicie.dicẽdũ ꝙ falſuʒ ẽ.ſicut em̃ in baptiſmo ꝑ paſſionis xp̃i meritũ ſoluit᷑ pctoꝛ a tota pena:ita in penite⸗ na p eiuſdẽ paſſionis xp̃i virtutẽ ſoluit᷑ a ꝑte pene.⁊ ita ꝙ in nullo p̃iudicat᷑ diuĩe inſticie.ĩmo verificat᷑ illud in p̃s· Aiſcðia ⁊ veritas obuiauerũt ſibi.miſcdia em ſuꝑerogã⸗ do pꝛeciũ iuſticie:ſatiſſacit.¶ Ad illud quod obijcit ꝙ la⸗ cerdos põt hoc ſuppoſito totũ debitũ dimittẽ in ꝑuis pct᷑is dicẽdũ ꝙ miſcðia ꝓprie miſeriã ↄſiderat nõ meritũ. Inde ci miſcðia in hoc caſu ſubuenit miſeris.cõſiderãdo in eis demeritũ.et ſubuenit ꝑ meritũ xpᷣi remittẽs ꝑtem equalem omnibo.nõ dico ſᷣm abſolutã com ꝑatõeʒ:ſed ꝓpoꝛtõnalem — lrxx. vt ſi ille qui debet.c.remittat.x.⁊ illi qui debet decẽ remit⸗ tit vnũ.et cũ ſic facit ſacerdos:nõ errat clauis.et ita nõ de bet totũ remittere in ꝑuis ſicut nec in magnis. Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ ſi vnꝰſaceꝛdos remittat ꝑtem ſil? ⁊ aliꝰ⁊c. Dicendũ ꝙ pꝛimꝰ ſacerdos cui confitet᷑ debet remittẽ illð quod remittendũ eſt ꝑ vim clauiũ.vnde aliꝰnõ de bʒ remit tere.bonũ eſt tñ alteri ↄfiteri ꝓpter multas cauſas que ſu⸗ pra tacte ſunt.vbi tactũ eſt quare valeat ↄfeſſio.⁊ ſpãliter ꝓpter inſtructõeʒ ⁊ maioꝛẽ certitudinẽ ⁊ audiẽtis interceſ⸗ ſionem ⁊ meritum verecundie et humiliatõnem. ticulus ſecundus Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ poſſint ĩ penã eternã.Et hoc pᷣmo.Scðdo dato ꝙ nõ.vtrum dominus ab ſoluit ab illa conditõnaliter vel abſolute. „F.)]. vtꝝ poſſit in penã eternã.Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc qð dic Hu go de ſcko vic . ꝙ deꝰ ſeipᷣm ſoluit vinculũ culpe ⁊ ꝑ miſtꝝ debitüũ dãnatõnis eterne.ᷓ miſter abſoluit a debito dãna⸗ tionis.ᷓ a pena eterna.⁊ hoc nõ niſi virtute clauiũ. ⁊c. l Item eternitas ẽ quoddã imꝑtibile vbi in eiꝰratõe dici tur ꝙ eſt tota ſimul.⁊ nõ habʒ ꝑtẽ extra ꝑtẽ.⁊ pena eterna ſiłꝛ eſt imꝑtibilis:nec habẽs ꝑtẽ extra ꝑtẽ.ecõtrario modo pene tꝑali.Si g̊ dimittit᷑a deo in contritõne.non remanet peccatoꝛ debitoꝛ alicuiꝰpene pꝛo pcto moꝛtali.cũ pena eteꝛ na ſit ꝑ ſe pena debita moꝛtali. ſed oſlat ꝙ hoc eſt falſuz: peccatoꝛ contritꝰ accedens ad confeſſionẽ eſt de bitoꝛ pene eterne.ſed ſuꝑ penã quã deꝰcontritꝰaccedens ad confeſſio⸗ nem põt clauis. ⁊c̃.¶ SItem iſti debet᷑ pena tꝑalis tm̃ pꝛo pcto ſuo.ſi aũt hoc dimittat᷑:nõ eſt debitoꝛ alicuiꝰpene.ſi⸗ militer ex alia ꝑte iſti debet᷑ pena eterna pꝛo boc pcto moꝛ tali:que ſi illi dimittat᷑: nõ eſt debitoꝛ pene alicuiꝰ ⁊ ita vt pꝛius.¶ Cõtra.pena eterna eſt inſeꝑabilis a culpa: & ſo⸗ lũmõ ab eo remittit᷑ a q̊ remittit᷑ culpa.i¶ Itẽ pena eterna eſt infinita: nõ põt remitti niſi a pena infinita.& nõ a la⸗ cerdote.¶¶ Pꝛet.ſi deꝰ remittẽt culpaʒ ſine pena eterna:g̊ aligs eſſet ſine culpa reꝰpene eterne.ſ̊ nõ caret ꝗs culpa ni ſi ꝑ caritatẽ:̊ ſimul habẽt caritatẽ ⁊ reatuʒ pene eterne.et ita ſimul eſſet dignꝰmoꝛte eterna ⁊ gloꝛia qð eſt impoſſibi le.nõ ergo remittit culpã ſine pena illa eterna: ſacerdos nõ remittit penã eternã ¶ Rñſio. ꝙ claues nõ habẽt po⸗ teſtatem ſupꝛa penam eternaz.ſicut oñdit mgr᷑.iiij· ſenten. 4 Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ deus ꝑſe ⁊ miſtrũ ſoluit debi⸗ tum dãnatõnis ⁊c. Dicendũ ꝙ boc intelligit᷑ de ↄpleta ſo⸗ lutione.verbigr̃a.qñq; peccatoꝛ ↄterit᷑ ⁊ vellet ↄfiteri ⁊ nõ habet copiã ſacerdotis ⁊ tũc abſoluit deꝰabſq; miſtro.qũ⸗ qʒ habet copiã ſacerdotis cui ↄfiteret᷑ a quo iniungit᷑ ei ſa tiſfactio quo ↄpleto miſierio ſacerdotis cum diuina indul gentia ſimpliciter ⁊ ↄplete abſoluit᷑ ab eterna. et ita et per miĩſtrum cum deo fit abſolutio ↄpleta a pena eterna.Si eĩ ſolutus a deo in contritõne a dãnatõne eterna ſtatim dece⸗ deret:adhuc intraret locũ pene.ſed ↄpleta ſatiſſactione ſi⸗ bi iniuncta a ſacerdote claue nõ errante.ſi decederet euo⸗ laret.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ eternitas eſt imꝑtibilis nec habet ꝑtem extra ꝑtem.⁊ ſimiliter pena eterna.Dicẽ⸗ dum ꝙꝙ nõ eſt verũ. eternitas em̃ eſt tota ſimul ſᷣm ꝙ eſt in illa ſine eiꝰmẽſura que habet eſſe ſine pᷣncipio⁊ fine.⁊ ſic ẽ quoddã im ꝑtibile.fm at᷑ ꝙ alia denoĩat ſicut penã vł gan⸗ dium ſic eſt ꝑtibile.⁊ habet ꝑtẽ extra ꝑtẽ. eternitas ̊ nõ ẽ in quolibet qð eſt eternũ ſiue in eternitate ſicut ĩ ſubiecto: ſed in pᷣmo.hoc dico quodãmodo loquẽdi.alia aũt qnodã⸗ modo denoĩat.ſicut tpᷣus eſt in ſubiecto illo qui pᷣmo habʒ ratõeʒ mutabilitatis alia aũt denoĩat ſcʒ tꝑalia.4 Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ ſi eterna pena dimittat᷑ huic:nõ ẽ de bitoꝛ pene alicuiꝰ ſicut de tꝑali ⁊c.dicẽdũ ꝙ nõ dicit᷑ pena et᷑na dimitti penitẽti qꝛ integraliter dimittit᷑: ̊ quia infinitas pene remittit᷑.eſi tñ debuoꝛ pene finite..¶ Ad ſilitudinẽ ꝗ inducit᷑ de pena tꝑali.Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ cũ dici dimittitur iſti pena eterna. hoc põt eſſe vel quia infinitas pene eterne dimittitur: vel quia integraliter tota pena in⸗ finita dimittit. cum aũt dicit᷑ dimittit᷑ pena tꝑalis.hec nõ eſt vera niſi tota integraliteꝛ dimittat᷑.Si em̃ quis tenetuꝛ ad penã tꝑalem pct᷑is ſuis exigentibo:nõ ꝓpꝛie 2 vere dici tur dimiſſa eſt illi pena tꝑalis ad quã teneba t᷑:licet aliqua pars ſiue poꝛtio illi ſit dimiſſa. , ¶ Conſequẽterqueri S. i. tur vtꝝ deꝰdimittat penaʒ eternã cum ↄtritõne.⁊ videt᷑ ꝗ; ſic:ꝑ hoc ꝙ nullus recõciliat᷑ deo.nec deꝰ abſoluit a pena eterna niſi cũ hac conditõe ꝗꝙ recõciliat᷑ eccłie ꝑ miĩſtrũ ec⸗ cleſie ſi ſuppetat facultas.il Item nunꝙᷓ abſoluit᷑ penitens a pena eter na niſi exiſtẽte ꝓpoſito ipᷣins ſiue ↄditõne de cõ⸗ feſſione faciẽda miſtro.̊ vt pꝛius.4 Item vt dicit Hugo deus abſoluẽdo ligat.vnde abſoluendo a pena eterna obli gat ad penã purgatoꝛiã.nõ ergo ẽ abſolutõ diuina abſolu ta.ſed cũ concitde. Corörra abſolntio a pena eterna fit ꝑ collatõeʒ gre que fit abſolute.qð ptʒ ꝑ hoc ꝙ vere loquẽdo ⁊ ꝓpꝛie deus nulli graʒ ſubtrahit.ſed pctoꝛ illam expellit. l Item de? ſoluẽdo a pena eterna ligat ao purgatoꝛiũ.ſed ſi ſoluit conditõnaliter: manet obligatõ dum exiſtit condi tio.ſed exiſtẽte conditõne nõ abſolute fit abſolutio a pena eterna:⁊ obligatõ ligat ad tentõeʒ pene purgatoꝛie.q̊ ẽ ob ligatus ad purgatoꝛiã: ⁊ tñ non abſolutꝰ ab eterna.ꝗ Itẽ ſi ſoluit conditõnaliter adhuc manet obligatõ manet dũ extat conditõ.g̊ nõdum eſt obligatꝰ ad purgatoꝛiã:quia ſi mul nõ eſt obligatꝰad purgatoꝛiã ⁊ eternaʒ. 4 Item vm B ſemꝑ tenet᷑ ad penam eternã : ſi ſit dignꝰvita eterna.quia vſq;quo ↄpleta ſit ſatiſfactio iniũcta a ſacerdote vt ptʒ in⸗ tuenti.¶ Item ſi nõ babet copiã ſacerdotis abſoluit᷑ a pe⸗ na eterna ſimptꝛ nec ligat eũ conditõ quare ſiłꝛ qñ põt ſa⸗ tiſfacere v tꝑali nõ abſoluit᷑ ex toto.ſed ſuccedit purgato⸗ a Rn üalaui dixerũt ꝙ dñs abſoluit a culpa ⁊ ſimiliter a pena eterna ↄditõnaliter. qð nõ videt᷑ mihi veꝝ niſi quodãmodo extraneo loquẽdi:põt iñ ꝓpꝛius ⁊ verius dici.ſcʒ ꝙ abſoluit ſimpłꝛ? ⁊ abſolute ⁊ a culpa ⁊ a pena et na:eo modo quo ſupꝛa tactũ eſt. Si abſolueret conditõna liter. exiſtente cõditõne: eẽt adhuc debitoꝛ pene eterne ⁊ in gra. Ao illud qð obijcit᷑.nullus recõciliat᷑ deo niſi cum conditõne ꝙ recõciliabit᷑ eccleſie.⁊ ꝙ nõ abſoluit dominꝰ a pena eterna niſi eũ conditõne ⁊ confitebit᷑ mĩſtro.Dicẽ⸗ dum ꝙ ꝓpoſitũ recõciliatõis ⁊ pfeſſionis ↄcernit᷑ in contri tione.nullus em̃ ſufficienter eſt contritꝰ:niſi hoc babet in ꝓoſito ⁊ voluntate ſi ei facultas ſuppetat. Vnde hec ẽ ſim pliciter vera ⁊ abſolute.dñs abſoluit cõtritũ a culpa ⁊ pe na eterna.nec eſt cointelligenda conditio aliqua.4! Ad il⸗ lud quod obijcitur. ꝙ dñs abſoluit a pena eterna ligat ad tranſitoꝛiã ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc nõ ponit ↄditõeʒ aliquam: ſed hoc eſt ꝙ nõ ſoluit integraliter ab eterna:ſed ab eiꝰ in⸗ finitate ſiue ꝑpetuitate ⁊ intẽſione.4¶ Ad illud qð querit᷑ quare abſoluit᷑ penitẽs a pena eterna nec ligar euʒ aliqua conditio ſi nõ habeat copiã ſacerdotis: ⁊ nõ ſimpl? abſol⸗ uitur ex toto a purgatoꝛio ſi nõ poteſt ſatiſfacere de tꝑali. Ruñſio.ꝙ pena tꝑalis nõ eſi ↄmutabilis in aliud genus pe ne:eo ꝙ eſt vltima in quã fit omutatõ.a ideo non opleta ſa tiſfactione tꝑali fit reditꝰad purgatoꝛiã. rticulus tercius Onſequenter querit᷑ ſi claues poſſunt ſi upꝛa pe nam purgatoꝛiaʒ· ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ opꝰmi⸗ 22 Wri eſt omutare penã purgatoꝛiã in tꝑalem 2 virtute clamiũ.ꝗᷓ celaues poſſunt ſupꝛa penã purgatoꝛiam. l Contra.pena purgatoꝛia eſt de alio foꝛo ergo ſupꝛa illã nõ poſſunt qui nõ ſunt de foꝛo illo. 4¶ Item ſi quis moꝛiat unte penitẽtie iniũcte ↄpletõeʒ puniet᷑ in purgatoꝛio.ſᷣ nõ cbet puniri pena aliqua a qua fuit abſolutꝰ:ᷓ ab illa nũ⸗ ꝙ;ᷓ fuit abſolutꝰ.ſed in ↄmutatõne pene ꝑpetue abſoluit᷑ pe nitene ab iila pena que ↄmutat᷑ in aliaz igit᷑ a purgatoꝛia n6 abſoluit᷑ penitẽs:nec põt virtute clauiũ abſolui.⸗ Itez opus di eſt omutare penã eternã in purgatoꝛiã: opus ho minis ↄmutare purgatoꝛiã in tꝑalẽ.ſed qñ ſacerdos mu⸗ tat purgatoꝛiã in tꝑaleʒ:ſoluit opꝰdei.quia ſoluit debituʒ purgatoꝛie.pari ratõe videt᷑ ꝙ de ſoluere debeat opꝰmini ſtri ⁊ multofoꝛtiꝰ.2 ita dimittet penã debitã ꝓ purgatoꝛia ſcʒ tꝑaleʒ iniũctaʒ: ⁊ marime in caſu q penitẽs nõ põt ſol uere penã tꝑalem./ Rñſio.ꝙ ſacerdos quodãmodo ſcʒ ꝑ accidens põt in pena purgatoꝛiã.ſcʒ quatenꝰillã põt ↄmu⸗ tare in tꝑaleʒ. Vnde nõ eſt oĩno de alio foꝛo.ſᷣ quatenꝰ illi qui tenent᷑ pene purgatoꝛie ſunt de foꝛo iſto:⁊ illa pena eſt quodãmodo de foꝛo iſto.q¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ peniten tes diſcedẽtes in incõpleta penitẽtia tenent᷑ ad penã pur⸗ gatoꝛiã ⁊c. Dicendũ ꝙ ⁊ ſi teneant᷑ ad purgatoꝛiam:nõ tñ ad tantã quãtaʒ tenebant᷑ ante iniũctõez pene tꝑalis. En⸗ x virtute clauiũ minuit᷑ pena purgatoꝛia.nõ em ita acri⸗ ter puniũ?᷑ penitẽtes poſt pene purgatoꝛie ↄmutatoõnem in tꝑaleʒ.ſi decedãt tꝑali incõpleta: vel ita ſi ſtatim:ſicut añ punirent᷑.⁊ ita abſolutõ mĩſtri minuit penam purgatoꝛij. Ao illud qð querit᷑.quare opꝰdñi non ſoluit opꝰhomĩs ſicut ecõuerſo.põt dici ꝙ ĩmo.vtpote qñ ex vehemẽti cõtri⸗ tione penitens abſoluit᷑ a dño ab omi pena tꝑali.qñqʒ em̃ nimis ꝓcraſtinata ẽ penitẽtia. vnde accidit ꝙ cũ penitẽs penitentiã ſibi iniũctaʒ adimplere nõ põt.tanta eſt eiꝰↄtri tio ꝙ nullã penã neq; purgatoꝛiã neq; tpalem vult eũ dñs ſuſtinere.vnde ſi ex oꝑe miſtri tenebat᷑ ad tpaleʒ:ꝑ gratiaʒ tamẽ cũ doloꝛe oĩno ꝑſoluit᷑.⁊ ſic opꝰ dei opꝰ homĩis.i.obli gatõneʒ qua ligatꝰfuit ab homiĩe ſoluit.poſito ꝙ tanta de⸗ tur contritio illi que ſufficiat. uium. Et pꝛimo vtꝝ vſus ſit arbitrariꝰ.Se undo cuiꝰſit vſus hmõi. rticulus primns Verit᷑ ̊ pᷣmo vtꝝ ſᷣm arbitriũ ſacerdotis r̃mit⸗ tenda ſũt pcta. e ſic:videt᷑ pᷣmo ex factis dñi. cuiꝰoĩs actio nr̃a eſt lectõ.i.inſtructõ.qui ſa⸗ tiſfactõe pctoꝝ iniũxit illi quẽ ſanauit iacẽti ad ꝓbaticaʒ piſcinã Joh.v.ꝙ nõ ampliꝰpeccaret.Ecce ſanꝰfactꝰes:iã noli ampliꝰpeccare ne deteriꝰ tibi aligd ↄtingat. Et Joh. viij. dephenſe ĩ adulterio.vade ⁊ iam ampliꝰnoli peccare. Ex his etiã videt᷑ ꝙ oĩa poſſunt dimittere.⸗ Item aug. de Membꝛum tercium ( Onſequenter queritur de vſu poteſtatis cla VYpeni. Sacerdotes pñt oↄfitentibo ꝑcere.quibo em̃ remittũt remittit cæ. er his videt᷑ ꝙ ſunt oĩno arbitrarie. ¶ Item Aath.xvj.Quodcũqʒ ſolueris ſuꝑ terrã erit ſolutũ ⁊c.⁊ JYohᷣ.xr. QNuoꝝ remiſeritis pcta 7c is videt᷑ ꝙ m ar bitriũ ſacerdotũ remittũt᷑ pct̃a Lõtra. geeg. de peni. di. vj·falſas pnias dicimꝰ.q̃ nõ ſᷣm ſctoꝝ patꝝ ꝓ q̃li⸗ tate crimĩs imponũt᷑.ex h̊ ptʒ ꝙ ꝓ q̃litate crimis debẽt im poni penitẽtie:nõ ꝓ volũtate ſacerdotis.q⸗ Jtem Gꝛeg. de peni.di.iij. ꝓductioꝛ ẽ penitẽtia qᷓ; culpa:ne pua putaretnꝛ culpa.⸗ Item di. xlvij. Oẽs.ſi nequaq; plꝰpoteſtis:ſaltem tales eſtote in fructibo bonoꝝ opeꝝ: q̃les fuiſtis vuduz in actione vicioꝝ. Item ſi oẽs penitẽtie eẽnt arbitrarie.vt quid ĩ canone penuẽtie ſpecificate taxant᷑.¶ Itẽ tũc ñ poſ ſet clauis errare. Iteʒ in ptate iudicis ẽ pctm qʒð in iᷣm tm̃ ꝑpetratum ẽ totalit dimittẽ vel ꝓ ꝑte.ſᷣ ſi iudicat inter duos tenet᷑ reũ ⁊ ↄuictũ vel ofeſſuʒ ſufficiẽter punire nibil oĩno remittẽdo.h̊ poſt iudiciũ põt actoꝛ remittẽ vel totum vel ꝑtem quãtũ voluerit ſatiſfactõis adiudicate.igit᷑ cũ ſa⸗ cerdos ſit arbiter vel iudex inter deũ ⁊ penitẽtẽ: nõ põt de iure aliqd dimittẽ.de eo ꝙ debet᷑ penitẽti ꝓ pcto in deuʒ:ſᷣ tenet᷑ eũ ſᷣm tenoꝛẽ legis? veritatis ↄdẽnare.̊ deꝰ poſt in⸗ diciũ ſacerdotis põt ꝓ ſua volũtate remittẽ: ̊ nð ſũt peni tentie in arbitrio ſacerdotis.il Itẽ ſi eẽnt arbitrarie peni⸗ tentie:ergo quecũq; ſoluẽt ſacerdos ⁊ quacũq;ʒ iniũcta pe⸗ nitentia eẽt ſolutꝰ.ergo ſi decederet añ ↄpletã penitentiaʒ nõ puniret᷑ in purgatoꝛio.¶ IJtem accidit quãdoq; ꝙ quis ficte accedit ad confeſſionem ⁊ imuncta illi penitentia ab⸗ ſoluitur a ſacerdote:nec tamen abſolutꝰeſt a deo.⁊ ita licʒ abſoluat᷑ quis arbitrio ſacerdotis: nõ tñ eſt abſolutꝰ.⁊ iõ apponũt quidaʒ claue nõ errante.ſed nõ videt᷑ ꝙ clauis er⸗ ret in ꝓpoſito caſu.quia ſacerdos qutũcũq; ſit diſcretus: nis 45 16 9: nõ põt iudicare niſi ſm exterioꝛa ⁊ ita m ea ↄuenientẽ in iungere penitentiã. 2 ita in ꝗpoſito nõ videt᷑ clauis errare. ſeo quõ poteſt hoc eẽ cum vtat᷑ clane ad ſoluendũ ⁊ nõ ſol⸗ uit. vnde videt᷑ plane ꝙ erret.¶ Rñſio. ꝙ quidã dicunt.2 fere omnes confeſſoꝛes. ꝙ omnes penitẽtie ſunt arbitrarie 1; eſt in voluntate ſacerdous.2 poteſt dare plus vel minꝰ ꝓ voluntate ſua nec peccat:⁊ boc er vi clauiũ.Alij ſunt ꝗ dicunt ꝙ ita ſunt arbitrarie ꝙ eoꝝ eſt indicare de circu ſta tijs omnibo ↄtingentibo: ⁊ a canonibo non recedere.i.a pe nitentijs iniunctis a canone.⁊ quia eoꝛum eſt iudicare fa⸗ ctum ? circũſtantias omnes ↄtingentes: eoꝛum eſt arbitrij Fm grauioꝛes facti vel facieniis circũſtantias penaʒ cano nicam aggrauare:vel pꝛo leuioꝛibo.i.factum diminuenti⸗ bus circuſtantijs de pena in canone ſtatuta diminuẽ. ¶di hi aũt videt᷑ ꝙ inter bas opiniones ſit medium tenendum vt neq; teneat᷑ ꝙ oĩno ſunt arbitrarie: neq; ꝙ oĩno ſenten⸗ tie ſanctoꝝ ſunt tenẽde.ĩmo qñqʒ ſᷣm arbitriuʒ ſacerdotis oſiderato affectu penitẽtis ⁊ inſirmitate: moderãda eſt cũ diſcretõne taxatio patrũ in iniũctione penitẽtie.Et hoc vi detur habere a leone papa.dicẽte.xxvj.q.vij. Cempoꝛa pe nitudinis habita moderatõne ↄſtituenda ſunt tno iudicõ ꝓut ↄuerſoꝝ aĩos ꝓſpereris eẽ deuotos:pariter habentes etatis ſenilis intuitũ ⁊ ꝑiculoꝛũ quoꝛũcũq; aut egritudinũ reſpicientes neceſſitates. 4 Ad illa que obijciũt᷑ de factis dñi.dicendũ ꝙ illa facta dñi que ſunt bonitatis debemus imitari ſᷣm ꝙ poſſumꝰ:nõ que ſunt ſapiẽtie vel potẽtie.ex inſinitate em̃ ſue potẽtie põt multa que nos imitari nõ poſ ſumꝰ nec debemꝰ.ſicut ex abyſſo ſue ſcietie ſcit q̃ nos neſci⸗ mus. Ende dũs ex ꝓfunditate ſue ſciẽtie nouit quãtitateʒ cõtritõnũ illoꝝ quoꝝ remittit peccata:⁊ alia que nos ſci⸗ re nõ poſſumꝰ. ꝓpter que ↄueniẽs fuit illi dimittere ſiue ĩ⸗ iunctone penitẽtie. Pꝛet.eiꝰfuit ꝓpꝛiũ miſereri qui fuit au ctoꝛ ⁊ de miſericoꝛdiaꝝ.ij. Coꝛin.j.in queʒ ꝑ ſe peccat᷑.nõ ſic eſt de mĩſtris. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſacerdotes poſ⸗ ſunt parcere ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc veꝝ eſt. ⁊ ſic facit ↄmutã do penitẽtiã purgatoꝛiã in tꝑaleʒ ⁊ relaxãdo de reatu tꝑa⸗ li. ¶¶ Ad illa que poſt obijciutur ð verbis dñi Aath̃. xvj. ⁊ Joh.xx. põt dici ſicut dici ſolet. ꝙ dñs conferẽdo petro claues dixit. Quodcũq; ligaueris ſuꝑ terrã ⁊c.Et apłus Quoꝝ remiſeritis pctᷣa ⁊c.in vtroqʒ euãgelio vſus eſt ver bo ↄinctiui modi.quod ſignat ꝑfectoneʒ rei verbi. Vñ ſen⸗ ſus eſl.quodcũq; ſolueris.i.cuiuſcũq; ſolutõʒ ↄſũmaueris ↄſũmatio aũt dicit᷑ reſpectu inchoatõnis.quia deꝰ inchoat ſolutõeʒ dimittẽdo culpã ⁊ penã eternã:⁊ ſacerdos conſũ⸗ mat ↄdimittendo aliqd de pena tꝑali ex vi clauiũ.⁊ hoc pa tet in ſuſcitatione laʒari Joh.xj.dixit em̃ dñs laʒare veni foꝛas.⁊ ſtatim pꝛodijt qui fuerat moꝛtuꝰligatꝰ manꝰ2 pe⸗ xs inſtitis. facies eius ſudario ligata erat.poſtea dixit dñs diſcipulis.ſoluite eum ⁊ ſinite abire.dñs laʒarum ſu ſcitat quãdo culpã dimittit. diſcipuli diſſoluũt quando ſa⸗ cerdotes de pena relaxant. Ande patet.ꝙ dñs ſolutõeʒ in choat ⁊ ſacerdos ↄſũmat. igit᷑ vbi dñs non inchoat ſacer⸗ dos nõ ↄſũmat.⸗!¶ SPer hoc patet ſolutõ ad vltimo obiecta quãdo em̃ ſacerdos iniũgit penitẽtiaʒ mĩoꝛeʒ ↄdigna ſi de cedat ille ↄpleta tñ penitẽtia iniũcta:ſine dubio reſiduum ſoluet in purgatoꝛio:quia ſaceꝛdos nõ pemtꝰↄſũmauit ab ſolutõeʒ ſed in ꝑte. Ende qᷓtuʒ ad illã ꝑtem quã ↄſumauit abſolutꝰ eſt ille in celo. ¶ Ad aliud dicimꝰ. ꝙ ficte ↄfitente nõ inchoauit dñs abſolutõeʒ:a ideo ſacerdos nihil conſũ manit in eo.¶¶ Ad illud qð vltimo querit᷑.vtruʒ ſcʒ clauis erret. põt dici ꝙ ſic quo ad quid:⁊ quo ad quid non.errat em ſm veritatẽ 2 nõ ſoluit: cũ tñ credat ſoluere.nõ iñ erꝛat m iudicij equitatẽ:qꝛ ſjm exterioꝛa opoꝛtet eũ iudicare.ſi⸗ cut iuder qui punit innocẽtẽ m allegata:iuſte iudicat ſᷣm iudicij equitatẽ:ᷣ nõ m rei veritatẽ. Alij exponũt ſic.qð⸗ cũq; liga.ſu.ter.⁊c. iuſte ſcʒ ⁊ dicũt iuſte qtum ad vtrũq; ſcʒ ꝙtu ad illũ qui ligat ⁊ illũ qui ligat᷑pᷣ bec erpoſitio eq: pollet pꝛioꝛi.iũc em̃ iuſie ligat᷑ aliquis qñ deꝰinchoat liga tionẽ. ⁊ ſacerdos ↄſũmat.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ Gꝛego. ſcʒ falſas penitẽtias dicimꝰ⁊c. Dicendũ ꝙ ſentẽtia Gꝛeg. intelligit᷑ de penitẽtia nõ impoſita ſm auctoꝛitatẽ ſancto⸗ lxxx. rum qᷓtuʒ ad ea ſine quibo nõ dimittit᷑ peccatũ. Ande ſub ditur ibidẽ.ideoq; miles vel negociatoꝛ vel alicui officõ de vitus qð ſine pcto exerceri nõ põt: ſi culpis grauioꝛibo ir⸗ retitꝰad penitẽtiã venerit vel qui bona alteriꝰiniuſte deti⸗ net vel qui odiũ in coꝛde gerit recognoſcat ſe verã peniten⸗ tiam ꝑagere nõ poſſe.ꝑ quã ad eternã vitã ꝑuenire valeat niſi negociũ relinquat vel officiũ deſerat ⁊ odium ex coꝛde dimittat. bona quidẽ q̃ iniuſte abſtulit reſtituat: arma de⸗ ponat.⁊ dicit᷑ falla penitentia cũ quis vnũ peccatũ vicit ⁊ aliud retinet. VUnde infra.è.c.fratres.falſaʒ aũt penitẽtiã eſſe ↄſlat:cum ſpꝛetis pluribo de vno ſolo penitẽtia agitur aut cũ ſic agit᷑ de vno vt nõ diſcedat ab alio.vnde ſcriptuʒ eſt qui totã legem obſeruauerit. offendat aũt in vno: factꝰ eſt omniũ reus ſcʒ qtuʒ ad vitã eternã.ſicut em̃ qui pct᷑is omnibo eſt inuolutꝰ ita ſi in vno tm̃ maneat vite eterne ia⸗ nuam nõ intrabit.falſa eſt etiã penitẽtia cũ penitẽs ab offi cio vel curiali vel negociali nõ recedit: quod ſine pctᷣo agi nullatenꝰpᷣualet.aut ſi odiũ in coꝛde geſſerit aut ſi offenſa cuilibet nõ ſatiffaciat.aut ſi offendẽti offenſus nõ indulge⸗ at: aut ſi arma ꝗs ↄtra iuſticiã ferat.q. Ad illud qð obijcit BGꝛeg. ꝙ ꝓductioꝛ ẽ pena qᷓ culpa ⁊c̃.dicẽduʒ ꝙ hec ſentẽ tia Gꝛeg. determiat. ꝙ oĩno penitẽtia nõ de bet eẽ arbitra⸗ ria.i.volũtaria:ſed potiꝰarbitrio ratõnis taxanda.ſᷣ ſi ſic taxet᷑: ꝓductioꝛ erit qᷓ culpa.maxime interioꝛ penitẽtia q̃ debet eẽ ſempiterna ᷣm aug.dicentẽ.doleas ⁊ non ſit ſatis ꝙ doleas ⁊c̃.⁊ maxime ꝗpt᷑ offenſã boni infiniti:⁊ ꝓpt᷑ cau⸗ ſas plures q̃ tangũt᷑ ↄſequẽter.de peni.di.iij.vbi dicit᷑.NQe parua putaret᷑ culpa cũ illa finiret᷑ ⁊ pena.ac ꝑ hoc vł ad demõſtratõeʒ debite miſerie:vel ad emẽdatõeʒ labilis vite vel ad exercitatõʒ neceſſarie penitẽtie tꝑalis detinet homi nẽ pena:quẽ iã ad dãnatõeʒ eternã reum nõ retinet culpa. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ illud decretũ. Si nequaq; ampliꝰ poteſtis ⁊c.dicẽdũ ꝙ verbo ꝓpoſito nõ determĩat᷑ peniten⸗ tia alicꝰpcti:ſed ẽ exhoꝛtatõ quedã facta penitẽti ad ſtren/ nue agendũ. Vñ pᷣnnttit᷑ in verbo ꝗpoſito illud apli Ro. vj. Sicut exhibuiſtis mẽbꝛa vr̃a ſuire ĩmũdicie ⁊ inigꝗtati ad inigtatẽ:ita nũc exhibete mẽbꝛa vr̃a ſuiꝛe iuſticie ⁊ ſan ctificatõi.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſi eẽnt arbitrarie nõ de berẽt tarari a canone ⁊c.dicendũ ꝙ nõ ſunt oino arbitra⸗ rie.i.volũtarie.qꝛ tũc ſicut obiectũ eſt nũqᷓ clauis erraret neq; eſſet penitentia a canone taranda.nec tamen eſt oino ſᷣm taxationem patrũ im ponẽda: ſed qñ q; moderanda vt ſupꝛa tactum eſt. . Articulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ cuiꝰeſt vſus hmõi ptatis.i. cuiꝰ eſt abſoluere in foꝛo penitentie. Et querit᷑ ꝛimo.vtrũ quilibet ſacerdos habet poteſtateʒ abſoluẽdi quoſlibet: ſaltẽ qui nõ ſunt maioꝛes ſe. Secũdo vtrũ quis poſſet abſoluere maioꝛẽ ſe. , Circa pꝛimũ pꝛocedi¶S.ſj. tur ad ꝑtẽ affirmatiuã ꝑ hoc qð dicit᷑ Leuiti.xiij. Homo in cuiꝰcarne vel cute oꝛtus ſuerit diuerſus coloꝛ ſiue puſiu la.aut quaſi lucẽs quippiã.i.plaga lepꝛe.adducet᷑ ad ſacer dotẽ aaron:vel ad vnũ quẽlibʒ filioꝝ eiꝰ⁊c.cũ &̊ nr̃i ſacdo⸗ tes habeãt maioꝛẽ ptatẽ qᷓ ve.le.ſcʒ res qᷓ figura.ſic epuo omnes erat ptᷣas ⁊ vſus ſic ⁊ nunc multomagis. Itẽ po tentia ſine actu eſt fruſtra.cum & dicat᷑ ei qui oꝛdinat᷑ in ſa cerdotẽ illud Joh.rx. Accipite ſpm̃ſanctã quoꝝ remileri⸗ tis ⁊c. videt᷑ ꝙ cũ eis ibi ptas remittẽdi quibuſcũqʒ oferat᷑ cum ſpũſancto.vnde MNDarij. Qui aũt peccauerit in ſpm̃ ſanctũ nõ habʒ remiſſionem ineternũ:ꝙ ſiłꝛ ⁊ vſus ptᷣatis ↄferat᷑ ¶¶ Itẽ marꝰeſi ↄficere coꝛpꝰxpi ꝙᷓ penã pet᷑i remittẽ velↄmutare qð facit ſacerdos in ↄfeſſione. igit᷑ cũ q poteſt marpoteſt ⁊ minꝰ:oĩs qui põt conficẽ põt ⁊ abſoluere.et habens vniꝰ vſum habet alteriꝰ.⁊ ſicut vſum vni generali ter ſic ⁊ alteriꝰ. ¶ Itẽ videt᷑ ꝑ ſimile in coꝛꝑalibo.qꝛ ignis qui ↄburit in vna mateꝛia.ſiłꝛ ⁊ in qualibz eiuſdẽ ſpeciei.⁊ lurx que fugat tenebꝛaʒ in vno loco: ⁊ fugat ſimilit in alio. Item idem videtur in artificialibo.clauis que vnam ſe⸗ (&. b“ — „=; 2 ααdv[, . gn. . „ — -. ſ Ne gae Shn e P Md 2 .α . A n . „ .„△ „ 5 larc ab 10e= 2ed NA q, -S, dh t een * Sr te 4 Petat 2 d ͤn Fe X /Str , *. õ eyx α☚E. P. n 9 9 ram aperit ⁊ omnes ſimili modo factas aꝑire põt 2 ecõueꝛ ſo.multe claues ſiłes in qualitate ⁊ quãtitate vnaʒ ſeram aperiũt.ſi ergo debitũ peccati eſt ↄfoꝛmatõ in omnibo pec⸗ catoꝛibo penitẽtibo:⁊ pt̃as aꝑiendi ſiłꝛ erit in omnibo.cla uibus ſacerdotalibo.ꝗ̊ qui põt vnũ abſoluere põt ſimiliteꝛ 2 quẽlibet aliũ.q Item in ſuꝑceleſtibo ita eſt ꝙ angelꝰoꝛdi nis inferioꝛis põt purgari illumĩari ꝑfici a quolibet ange lo ſugꝑioꝛis oꝛdinis.ergo cũ hec hierarchia illã imitat᷑.cuʒ oꝛdo ſacerdotalis ſit ſupꝛa laycos: videt᷑ ꝙ quilibet laxcꝰ põt a quolibet ſacerdote abſolui. ¶ Item ptᷣas eccliaſiica nõ eſt artanda. nõ ergo videt᷑ ꝙ aliter debeat artari ptᷣas ſacerdotis ꝙᷓ fuit aꝛtata a dño.⁊ ita quilibet põt iuxta ſen tentiã dñi.Joh.xx. Quoꝝ remiſeritis ⁊c̃.quẽlibet abſol⸗ .KContra.ix.q.ij.dicit᷑.Qullus alteriꝰtermĩos vſur pet. neè alteriꝰ parochianũ iudicare vel oꝛdiare aut excõ⸗ municare p̃ᷣſumat. qꝛ talis iudicatõ vel oꝛdinatõ vel excõ⸗ munmcatõ vel damnatõ nec rata erit nec vires vllas habe⸗ bit. Ex his põt argui.ꝙ nullus alteriꝰ ꝑrochianum debet abſoluere ſicut nec excoĩcare nec iudicare.q¶ YJtem.xv.q.j. ca. Addicimꝰ. MQulli ſacerdotuz licet parochianũ alteri li gare vel ſoluere.4¶ Item in cõcilio generali.extra de peni. re. Si aliquis aliqñ er cauſa vult ſacerdoti alteri confi⸗ teri.petat licentiã ⁊ obtineat a ꝓpꝛio ſacerdote.quia aliteꝛ ipm nõ poteſt abſoluere.¶ Rñſio. ꝙ non eſt cuiuſlibet ſa cerdotis quẽlibet abſoluefe. Ad cuiꝰ euidentiã nota.ꝙ ſi⸗ cut eſt in rebo exterioꝛibo.ſiue in ratõnabilibo ſiue natura⸗ libo ſiue celeſtibo ꝙ ad hoc ꝙ ſit concoꝛdia ⁊ decoꝛ in vni⸗ uerſo opoꝛtet ꝙ ſit oꝛdo ſimiliter in ſpũalibo poteſtatibus Vnde Cañ.vj.legit᷑ de eccleſia.ꝙ eſt vt caſtroꝝ acies oꝛdi nata.qm̃ ergo oꝛdo attendit᷑ ̃in pᷣlatõeʒ ⁊ ſubiectõneʒ:pᷣla tio eccleſie dicit᷑ fn aſcenſuʒ ⁊ deſcenſuʒ. nam ̃m equali⸗ tatem aſcendẽdo ad ſuꝑius eſt ſtatꝰ:⁊ reductio ad vnum deſcendẽdo eſt multiplicatõ.ideo ſᷣm rectũ oꝛdinẽ eccleſie opoꝛtuit vnũ pꝛelatũ eſſe pꝛimũ ⁊ ſoßee in quo elſet ſtat? omnis pᷣlatõnis eccłiaſtice ⁊ quia in illo ẽ ſtatꝰtanqᷓ in pꝛi mo ⁊ in ſimpliciſſimo ĩ illo genẽ:ideo virtꝰin eo eſt vnita ⁊ ſolꝰ inter pᷣlatos habet plenitudineʒ ptatis.¶ Item p re⸗ ceſſuʒ ab vno fit multiplicatio ptatis ⁊ ꝑ hoc vᷣtutis dimi⸗ nutio ⁊ ideo quãto pᷣlati inferioꝛes ſunt plures:tãto mino reʒ habẽt ptateʒ.ita ꝙ ſtatꝰeſt in pᷣbbiteris pa rochialibo ꝗ imediate gerũt curã populi.⁊ eoꝝ iuriſdictõ eſt artata ad potẽtiaʒ termiataʒ. ⁊ cuilibet boꝝ ↄmiſſa eſt ſua poꝛtio. vm ↄueniẽteʒ diſtributõeʒ.⁊ illa dicit᷑ neſſis ſuna. Et quia nõ licet alicui ſacerdoti mittere falcẽ in meſſem alterius: ideo vnꝰnõ habet pfateʒ abſoluẽdi ſubditũ alteriꝰ.⁊ nul⸗ lus habet ptᷣatem ſubditũ alteriꝰ abſoluere:niſi ſuꝑioꝛ ſit vel vicem gerat ſuꝑioꝛis.vt penitẽtiarij epoꝝ vel legati vel pꝛiuilegiati qui hec poſſunt auẽte ſuꝑioꝛis. hec aũt intelli genga ſunt ſm legẽ ↄmunẽ.Indulget tamẽ lex caritatis 2 rectitudo iuris in articulo neceſſitatis quẽlibet poſſe que⸗ ucgabſoluere ſi ſit ĩ vnitate eccleſie. Pꝛo regula ergo ha⸗ bendum eſt. ꝙ ſolũmodo ſacerdos ꝓpꝛius habet executio⸗ nem in ſuis ſubditis: exceptis caſibo aliquibo p̃ſcriptis in quibo poſſunt ab alijs abſolni.¶ Dicendũ ergo ad pꝛaimũ ꝓꝙ populꝰiſrł quaſi gens vna erat babẽs templũ vnicum 2 idem altare.nec erat ſynagoga ꝑoꝛbem terraꝝ dilatata ſi cut eccleſia.a ſacerdotale ius 2 pfas ⁊ vſus ptatis natura liter. deſcẽdebat a parentibo in pꝛolem. Sed quia ecclie ꝑ oꝛbem terrarũ dilatate.multꝰeſt populꝰ:ideo ⁊ nũc multa ſunt templa multa ⁊ altaria.multi ⁊ eaxꝝ pᷣlati. licet roma nus ſuꝑ omnes. ⁊ iqeo placuit ecclie vt nõ quilibet ſacer⸗ ds ſuꝑ quoſſiibet:ſed potiꝰ in ſibi ſubditos pabeat pfatezʒ 2 vſuim ptatis ⁊ qui ſubditos nõ habet licet habeant pfa⸗ tem nõ tamen vſum eius. At ergo quilibet ſciat cui facta mittat.expedit vt agnoſcat vultum pecoꝛis eius. ne ſan⸗ cia indignis tradan?᷑ ſi ſinguloꝝ pᷣſbiteroꝝ in ſingulis el⸗ ſet potel as. 'm ergo ꝙ mutant᷑ tpa: mutant᷑ cũ ſacerdotõ ſ. acerdotalia iura. Ad ſcᷣm dicẽdũ. ꝙ nõ eſt p?ᷣas fruſira qꝛ licet nuc in actu nõ ſit:tñ aliqñ in acin poterit cẽ. Pꝛet. illa pras dicit᷑ caſſa ꝗ exiſtẽs ſub diſpoſitionibo debitis.i. bis habitis que exigunt᷑ ad exercitiuʒ actꝰ:nõ põt exire in actũ.⁊ ſic eẽt de quocũq; ſi habẽt illa que exigunt᷑ ad bunc actũ 2 nõ poſſet in illum exire. Inſuꝑ oꝛdini ſcʒ ſacerdotõ multi actſunt ãnexi.quoꝝ oĩm ptᷣas cum oꝛdine ↄfertur: ſed vſus quoꝛũdaʒ nõ.⁊ ideo licet ptas ſacerdotalis nõ ha bet omnẽ ſuũ actũ nõ eſt fruſtra:cũ habeat aliquẽ in vſu vt celebꝛare vel hmõi.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ qui põt in ma⸗ ius põt ⁊ in minꝰ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt oĩino:quãdo illud minꝰeſt pars maioꝛis. alioquin nõ eſi neceſſe minus em̃ eſt ↄfirmare qᷓ; ↄficere:⁊ tamẽ ſimplex ſacerdos põt cõ: ficere ⁊ nõ ↄfirmare.¶ Mũc ergo videamus quis non ha⸗ bet ptatis hmõi vſum.Et ſciendũ ꝙ ſacerdos cum non eſt pꝛelatus alicuiꝰ.non vtitur hac ptᷣate:quia nõ habet in qͥs nec etiã concedit᷑ ei vſus ab epo vt religioſi incluſi:qui nõ poſſunt iniũgere penitẽtias nec baptizare nec pᷣdicare ⁊ ſi militer nec alia que ꝑtinent ad curam animaꝝ agere: niſi fiunt electi a populo ⁊ epᷣo cum ↄſenſu ſui abbatis vel pꝛe⸗ lati ſui. Unde.xvj.q.j.Addicimꝰ.S.ecce in hoc.infra.mo nachi autem ? ſi in dedicatõne ſui pᷣſbiteratꝰſicut ⁊ ceteri ſacerdotes.pᷣdicandi baptiʒandi.penitentiã dandi.pecca⸗ ta dimittendi.beneficijs eccłiaſticis ꝑfruendi ptᷣatem acci piant vt ampliꝰ ⁊ ꝑfectius agant ea que ſacerdotalis offi⸗ cij eſſe ſanctoꝝ patrũ ↄſtitutònibo ↄpꝛobãt᷑:tamẽ executõʒ ſue ptatis nõ habent niſi a populo fuerint electi et ab ep̃o cũ ↄſenſu abbatis oꝛdinati.⁊ his ſi daret᷑ ab ep̃o vſus:non alienos parochianos iudicare.nee falcẽ in alienã meſſem mittere poſſunt.ix.q.ij.ꝑ totum.⁊.xvj.q.j. Addicimꝰ.Itẽ cum eſt ligata ptᷣas vt in excoĩcatis hereticis ſciſmaticis. ab illis qui accipit ſciens ſacramẽta peccat. ⁊ in ecclia ſũt duo Kenera ſcʒ ſymoniaci in oꝛdine ⁊ notoꝛij foꝛmcatoꝛes a quibo non debent recipi ſacramenta niſi foꝛte in articulo moꝛtis baptiſmꝰ⁊ ↄmũicatio. Vnde Gꝛego.in regiſ.dicit radulplo ⁊ berulpho ducibo.Officiũ ſymoniacoꝝ ⁊ in foꝛ nicatõne iacentiũ ſcienter nullo modo recipiatis.⁊ quãtũ poteſtis tales a ſanctis miſterijs niſi opoꝛtuerit pꝛohibea⸗ tis ſcʒ cum hoc ſcitur ꝑ publicã famã vel ſententiã.¶ IZtez nota ꝙ nõ omnis ſacerdos qui pᷣeſt habet hanc poteſitateʒ in omnes:ſed tm̃ in ſuos ſubditos.⁊ etiam illos nõ poteſt de quibuſcũq; abſoluere.vt de illis quoꝝ non eſt ſibi ptas ↄceſſa ab epo.licet aũt regulariter ſolus ſacerdos qui pꝛe eſt in ſuos habeat poteſlateʒ:ab hac regula fit exceptio in pluribo caſibo.in quibo licet penitẽtiaʒ in parochia aliena ſuſcipere.vtpote ſi mutauerit domiciliũ. velſi xxlinquerit in parochia aliena.vel ſi eſt vagabundus.vel ſi petijt⁊ ob tinuit licentiã a ſacerdote ſuo vt adiret diſcretiorẽ. vel cuz arripiens iter longum petijt vt in itinere poſſit confiteri. Vel ſi opoꝛteat intrare iuſtuʒ bellum.velſi imineat moꝛs tamen in caſibo iſtis nõ poteſt quilibet ſacerdos audire cõ⸗ feſſionem ſine licentia:vtpote ille qui nõ habet poteſtatem ab epᷣo.licet em̃ penitentes ſint licentiati:non tamen ſacer dotes.non em̃ poteſi ſacerdos penitentis alijs coequalibo dare poteſtatem:ſed ſolus ep̃ᷣus.¶ Ad illud qð obijcit.q ignis agit in quodlibet ↄbuſtibile.Dicendũ ꝙ non eſt ſimi le.quia actio ignis eſt naturalis que eſt ᷣm neceſſitatem. ſed hec actio eſt ſpũalis ⁊ rationalis que ᷣm ordinem eſt. 4 Ad illud qð obijcitur de claue 2 ſera. Dicenduʒ ꝙ iſtud verum eſt quado adeſt virtus motiua vt clauem moueat.ᷣ in aliquibo virtus iſta artata eſt vt in ſacerdotibo inferioꝛi bus.in aliquibo ligata:in aliquibus amputata vt alibi ta ctum eſt.¶ Ad illud quod obijcitur de angelis ſuꝑioꝛis oꝛ dinis. Dicendũ ꝙ non eſt ſimile.quia in hierarchia ange⸗ lica nulla poteſt cadere ↄtrouerſia.ꝓ eo ꝗ; ꝑfecta cõcoꝛdia eſt in ſublimibo.non ſic eſt ð eccłiaſtica.imo frequẽter vnꝰ vult ius alteriꝰſibi vendicare: ꝓpter quod opoꝛtuit pfates diſlinguere ? limitare.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ptᷣas eccle ſiaſtica non eſt artanda.Dicendũ ꝙ artatio ptatis dupli⸗ ci fit decauſa.aut ꝓpter deſlectõneʒ amoꝛis:aut ꝓpter con⸗ ſeruationem oꝛdinis.pꝛima ꝓuenit ex inuidia ? repugnat caritati: ſecunda er ſapientia ⁊ ↄcoꝛdat paci ⁊ ↄmuni vti⸗ litati.⁊ talis artatõ facta eſt in mioꝛibo ſacerdotibo regnã te iure diuio.⁊ hoc oꝛdinatõe patrũ qui eccłliam fundaue⸗ runt ⁊ oꝛdinauerũt.Pꝛet. ver bũ dñi ſcʒ quo ↄtulit claues ——— —,. -- — ne fiebat tm̃ apkis ⁊ diſcipulis dñi. quoꝝ vicaꝛij amplam ha⸗ eſt motus. Dicendum q; hoc intelligendũ ini⸗ 4 7 .— . +2 2 . 1 . i hen potelatcmin ect i liris 1diſeretone pias clauiũ tus em non eſt finis merted Poric iltus aani “ tiſſimo fuit collataa. ing — m veritatẽ motonõ eſt motus m ꝙ bu 2 4 ſecundun S. v. ieineninndäeaed des e⸗ nx querit᷑ vtrum inferioꝛ põt abſoluere ſupioꝛem ipſo volen obijcit de drſctuone örfeppr fre illud quod aunſe do te. E ſic: videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ ſi ſuꝑi moꝛtaliter: neceſ obicit w iuniſcitõne. oᷣm ꝛeſatne osi ei iuriſditõneʒ ꝑ boc.ꝙ ſi ſuꝑioꝛ peccat m talite in ſe: ſe ei ſubijciendo. et ſi obijciat᷑ tũc: nõ põt dare qð nõ nus ſe habet ofiteri. g ſi non babet ſuꝑioꝛem oꝛdinaꝛiuʒ:2 niłi bʒ in ſe. Dicendũ ꝙ iuriſditio ſubiecti . d al n7 tc5⸗ ſubtracta eſt polſibilitas ſaluãdi ſe: neceſſe eſt ꝙ 2fitegt ideo ꝙᷓuis nõ poſſet ꝗs ſibipſi eſſe ſubie 1oen ebe nbuar inferioꝛi ab illo abſoluat᷑.4 Item ad boc ꝗ de pcẽo moꝛ ipᷣm ſubijci poſſe ali mante ſi eſ libe Katis 2 35 ned tali fiat recõciliatõ. neceſſe z interuenire mediatõeʒ ſacer⸗ obijcit. ꝙ nõ põt dare auẽ tem ſ ie:4 8 ab05 noö dotis. poſſibile eſi ſußmnʒ platoꝝ peccare: & indiget ſa gumentu illud ceficit ouptr. er en c. doᷣm ꝙ aꝛ innö5 cerdote reconciliante.ᷣ nõ ſutꝑioꝛe: inferioꝛe. 4 Item F⸗ tio ell ↄtra bominẽ. ſed ahn Eei 1 quidẽ quia excoĩca⸗ 756 nis ſumm? pontikfer ſit ?ſtitutus vt offerat dona et ſacrifi⸗/ vti auẽte ſua otra ſe: ỹuis Ret⸗ ſeeUmpl borſie ebis niſi cat pctis:tiñ ipſe ꝑ alium ſacerdotẽ põt facere boſtiã ol⸗ altermoaho friſcl Ane⸗ Erke⸗ impli?eſicit: quia Ner keni⸗ ius pot nerepeo SAuis danen ma abſoluẽ⸗ abonnterzarronano haͤc. ak ommt⸗ n han oO di: tñ alius põt abſoluẽ eũ.pᷣ non niſi i rioꝛ:S pari rõ Drrit uriJitzen ſup bomine: 5 al bomi omunen AAH momibo- rem — en nraiine dien — ſut vomine:nͤahſolunio ien mediatiõʒ ecca⸗ g abſoluit᷑. h ille cui data eſi ptas bec nõ eſt peioꝛis diti⸗ bominẽ Semue 6 ſent inſerin⸗. Etgnn nereſſeen acci onis ᷓỹ alij: et ille põt abſolui. ſed nõ aſe nec a ſuꝑioꝛe qꝛ infertord chrum Bige a deo iudicai. in iudicõ ee off⸗ frequẽter no hʒ copiam eiꝰ aut non bʒ ſuꝑioꝛem yt papa: magndart alij ſuß cindicii aniliber pat giume b i no; 5& rc. Contra. motꝰnõ eſt mot'.nec mediatõnis media oms eſt: talis rit iuriſditoem. H qꝛ Piatus talis luper epo NRo: net moderatoꝛis moderatoꝛ. Silr pꝛimꝰplatus eſi me ſnꝑ om̃s cunnhftns Nenenaik Frun lmlefortan non diator iuter deũ a2 inferioꝛes: ̊ non dʒ eſſe ecõtra interioꝛ evigattatts re pot. nec põt ipſe alteri dare⸗ ſaluo en mediatoꝛ inter teũ z ſupꝛemu p̃latũ. 4 Ytem ad boc ꝙ ali ideo nõ Wralecrid⸗ ne cul pot vdiee xo ubiſelipecczid Nte quis abſoluit aliquẽ neceſſe eſt ꝙ beat iuriſditiõem ſuper. illud qð obijcit de ſare Pratein excoĩcandi ſeipᷣm. 4 Ao is. eum: licut in pcedentibo viſum ? ·pᷣ inferioꝛ non bʒ iuriſdi cendum ꝙ nõ eſt ſi elis. ꝙ nõ aſcendũt ad ſuꝑioꝛes: di. ſͦt tionem unluted t Si dicas mibi ꝙ ſupioꝛ dat ſſtunt neecadit ne geongetimgin ng czteo nes ci iuriſqitõʒ abſo uẽdi. Cont᷑. nibil dat qð ñ hʒ.b platꝰnõ ad ſuꝑioꝛes aſcendẽ. ſ̊ in eccliaſtica b C.i . i pʒ iuriſditõeʒ abſoluẽdi ſeqꝛ ñ ʒ pratẽ ſup ſe: Sꝛc. 4 Itẽ peccant p̃lati2 ſubdi in iae iaſtica bierarchia ſec?eſt. qꝛ ei platinferioꝛ nõ pĩ ſuꝑioꝛẽ excoĩcare. nec dare alij iuriſ eccant flati z ſubditi ideo oponʒ Geti ipſi ſubijcian ieeninſne ertaiean: Buler ſiliter nec abſolenal aſtacad en gue nao reri ſir ſ ¶ Ytem in hierarchia angelica nõ recipiũ ſuperi⸗ ores NSO—n eeee e 4 4 oꝛes illuminatõez ab inisiorſtwuc ſ hikean gen ſeere⸗ potſe ns⸗ quia non bʒ iuriſqitionem in talez: nec talis . cleſia ſupioꝛ ab inferioꝛi nõ põt abſolui. Item cetermi⸗ e enn dare cü alteri ſubiectus ſit. vñ ſicut nõ valet natum eſt ꝑ canones.ꝙ ſacerdos nõ põt abſolueꝛe alienũ liber ſti an no voe ſe ecſerki martihtt neeilte . boncrbiann ncg un pꝛelatũ: ꝑ locũ a maioꝛi. magis em̃ aliber heſc el in oſito. — etegmnanarsgrtoe e lembꝛum quartu Rñ. dicendum ꝙ inferioꝛ ſuꝑioꝛem põt abſoluere i i⸗ n ſeqnenender Nrel ſiccadez bor lrio velit ſeeiſ lntereetvor py ic nrend Gaul atteg te ki ſiue eadem clauis qua ligat et ſoluit ri elſt de ſe ad omes ſe extendit: niſi er oꝛdinatõne ſi upioꝛum 2 Grabenintian g n oe Aiieeli. mamus inferioꝝ artaren? ꝓpter ſeruandu oꝛdinem eccleſi e a Knrt delene nceunlaras az aſlicum. ſaceꝛ dos em ex ſua ordinetõne inſtitutns eſt me/ cpicnt adnga alſum. quia ligare a ſoluẽ muniter d n . diator inter dæũ iudicẽ et hoĩem pec datorem F nth en inn ad ligare ſolnẽ:⁊ in hoc foꝛo ⁊ in illo.4! YItez vi nons pte dei non eſt dria. quilibet em ſuum ſacerdotẽ hʒ medi⸗ eſt tin mnprerid r Differant et non foꝛmalr. qꝛ vtrobiq;ʒ rco⸗ atoꝛem: 2 cuilibet impſſit dus mediatoꝛis caractereʒ. ſed li Sajen olutio. Cu aut ſit ſolurio robih fit recõci⸗ gen dria eſt ex ꝑte hominũn. quia ſi quilibet eſſet mediatoꝛ cu⸗ ar e f. quicha ſi troitꝰin ↄmunionẽ ecclie ꝑ hoſtium. ſacer . iuſlibet: eẽt iĩ eccia confuſio:et ideo alij alijs ſubiecti ſunt. Denal laue 4 ltemant ———— dfuerſe libo et qui ſubijciunt᷑ vni nõ poſſunt dare alteri auẽtem in ſe: ß R8— H mullib⸗ ſi libera eſſet ꝑſona que poſſet ſe ſubijceꝛe:tũc abſq; dubio mtenkorgen malt untbond ginclbemaldsmalem. 6 . poſſet dare ſe alteri qui poſſet eü abſoluere. Qmñ̃ ſupᷣmꝰ ſeʒ inter hoc gen mali aliud genomali: pari rõne nec ibi inn pꝛelatus qui mere libertatis eſta nulli ſi ubiectꝰ: pot ſe cui s aadabih Krzn eshbaz oen ven ſer carace,: d Pultſubitere ? ali erempenenam io ſubditis. 5cedog⸗ vnde eivocrꝰotinuno c diſtinguẽ en hoc oor eius no et ſi ipſi pnñt eos abſoluere. M autẽ ſupremus platus poſſi t e etieneiienete drainr b watm pas: . 1 ſnbiere ius viuiniͦ acedtt quia cuz ipſe it cirelidatus ꝓpꝛia oꝛdini alie ↄnter annexe.ſ.ↄſecrare ligare 2 ſoluere tarb infiruitate eb. v. oz ſubijci ſocramentis. 2 licut medic⸗ in foꝛo cauſe ⁊ pnie.p plus ↄueniunt in ſoꝛo pnie in ſoꝛo gien uſrmutsaucrit mecen , medcind no niztum metem znſe: igare zſolue oſecrare R öin mogi dafnrnib lbit H inquatũ egꝛotꝰ:ſic eccłie platus ⁊ mediatoꝛ qᷓrit ſa d no eſt nẽda diuerſa clauiuʒ Hias:Sner in minꝰ et ita vt drso tem inꝙᷓ̃tum dei inimicꝰfactus eſt ꝑ culpã: ⁊ inqᷓtu pee⸗ õ ligancgivel ol⸗ ange catoꝛ. Zus etiã canonicum ↄcoꝛdat q; vnuſaſ. orankiez uendi in ſoꝛo cauſe: ⁊ tñ abſoluũt in foꝛo pnie. 4 gtẽ pias candin ſuã ↄmunicare ꝓ ſe / vtilitate ſua:ſine incheio etoß ligandi ⁊ ſoluẽdi nõ et oꝛdo neq; annexa ordini ſcʒ ſacer emn pꝛie auctoꝛitati 2 aliene. ita ſupꝛemꝰpontifer t ſ. .% dotali.qꝛ aliqñ eſt eiꝰ qui nõ hʒ oꝛdinẽ ſacerdotalẽ ſcʒ ar⸗ piates libet ſacerdoti ſubijcere ⁊ abſolutõneʒ petere 8 e ecm, chidyaconi vel legati:alia aũt annexa eſt oꝛdini.ergo ⁊c̃. seecl alij lati de pmiſſione pape. ſicut dici petere. qdᷣ etia pñt 4Item bec ↄmitti põt:illa nõ.g ac. ¶ Item dicit Hug. de pape.ſicut dicit᷑ in illa decretali.de ſe U nfag lr rene doli pe.et re.que eſt Greg.ic ꝓ dilatõne pnie ꝑi im ſancto Ylict.· Alia ẽ ptas q̃ ligant miſtri eccłie veracit᷑ pe⸗ 1.— 12 ilatõne pnie ꝑiculuʒ imine⸗ tent b r s e de e . pe⸗ ercon at animaꝝ pmittimꝰepis ⁊ alijs ſuꝑioꝛibo necnon min nitentes debito imucte ſatiſfactõis: alia q̃̊ ligãt intermi⸗ ugun . bus platio. vt pᷣter pᷣlati ſui licentia.ꝓuidũ et diſc etu li⸗ nahiliter Niinanten vinculo anathematis, Ecce g alia ? ,ntett bi pñt eligẽ ↄfeſſoꝛem.et ſic pʒ ꝙ ſubditus põt ſu trett ptas qua ligat᷑ in foꝛo penitentiali: alia q̃ in foꝛo ſudici⸗ negii ſoluẽ ipſo volente 2 eligẽte: ac ꝑ boc eicemin rd Bent 2, ali. 4 Ytez ad idẽ illa prᷣas q̃eſt ligãdi ⁊ ſoluẽdi in foꝛo iu nchne⸗ tiali ſubijcere. ¶ Ao illud qð primo obijcit bene diciali datur in ↄſecratõne epi:alia in ↄſecratõne ſacerdo u ijcit. ꝙ mot?non tum qñ dicit᷑. quoꝝ remiſeritis pcta ⁊c. Si eadem eſſet — 8 3 . 5Hn K XK orv . clauis: ſuꝑuacuũ eſſet hanc poteſtatẽ dare epᷣo in ↄſecrãti one ſua.Añ videt᷑ ꝙ ab alia claue ꝓcedat ligatio in ſoꝛo penitẽtiali 4 Rũ. ꝙ oꝛdo nõ eſt pas. tñ multiplex ptas eſt ãnexa oꝛdini ↄnᷣter ſe babẽs. Una aũt eſt ptas ligadi 2 ſoluendi in foꝛo pnĩe ⁊ in foꝛo cauſe.ꝙ aũt vna ptas patʒ qꝛ licet ſint actꝰdiuerſi:tñ oꝛdinant᷑ ad opꝰpꝛimi actꝰ. ad hoc em ſoluit᷑ ꝗs ab excoĩcatõne ⁊ reddit᷑ munioni fideli um:vt coĩcet ſacr̃iſ ⁊ digne accipiat ſacrʒ coꝛꝑis rp̃i vt ſit in re ſicut ẽ in ſigno.i.vt ſit membꝝ veꝝ ecclie.Et nota ꝙ ptᷣas qtum ad actũ ↄſecrandi nõ eſt clauis ſ̊ pẽao tm̃. ſed inq;tuʒ eſt ad actũ ligandi ſoluendi ſiue in foꝛo pnĩe ſiue ĩ foꝛo cauſe ẽ clauis.⁊ actꝰcõſecrandi ſe bʒ pᷣmo loco ⁊ eẽn⸗ tialiter ad ptᷣatem vt eſt ptas ↄiũcta oꝛdini.Alij autẽ actꝰ magia accidentałr oꝛdinant᷑ ad oꝛdinẽ.ſᷣ̊ adhuc ꝓpinquiꝰ ſe tenet actꝰligandi ⁊ ſoluendi in ſoꝛo pnĩe iᷓ actꝰ ligandi ſoluendi in foꝛo cauſe.¶ Ao illud ̊ qð pꝛimo obijcit᷑.di⸗ cendũ ꝙ licet ſit vna pt̃as ligandi ⁊ ſoluendi hinc et inde: nõ tñ qui hʒ ptᷣatem huiꝰad hũc actũ hʒ eam ad illũ actũ qð euidẽter pz in multis exemplis. Ad aliud qð obijci/ tur.qꝙ hec ptas eſt annexa oꝛdim ſacerdotali:illa non ⁊c̃. Dicendũ ꝙ qᷓtum ad vtrũq; actũ eſt pĩas annexa ordini. qꝛ qñ fit ligatio ⁊ ſolutio in foꝛo iudiciali ab archidyaco⸗ no vel legato ſit ꝑ demandatõeʒ a ſuꝑioꝛi oꝛdinerio.qui virtute clauiũ cũ dignitate hboc põt demãdaꝛe.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ bec pt̃as ↄmitti põt ⁊c᷑.dõm ꝙ qᷓtũ ad actuʒ ligandi ⁊ ſoluẽdi in foꝛo pnie ↄmitti nõ põt:qꝛ bec ptas ẽ ꝓinquioꝛ oꝛdini.qᷓtũ ad aliũ actũ põt: qꝛ nõ ẽ ita pinq̃. Ad illud qð dicit Dug.ꝙ alia eſt ptᷣas q ligant ⁊c. Di⸗ cendũ ꝙ hoc nõ hʒ veritatẽ qꝛ ſit alia in eſſentia: ſed qꝛ ad aliũ vſum ſe ertendit.¶ Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ hec datur ĩ ↄſecratõne epali: alia in ↄſecratõne ſacerdotali ⁊c. Dicẽ/ dum ꝙ claues dant᷑ cũ oꝛdine ſacerdotali cũ dicit᷑. Quo⸗ rũ remiſeritis ⁊c.et qñ ↄſecrat᷑ ep̃ᷣs nõ ↄfert᷑ alia clauis:ſᷣ ertendit᷑ vſus illius pᷣme clauis.nec differt in ſpẽ clauis q̃ vtitur in hoc foꝛo ⁊ qua in illo.dico ̊ ꝙ clauis ↄfert᷑ in oꝛ dine qͥ ad vnũ vſum.in ↄſecratione ep̃i extendit᷑ ad alium vſum. vñ dicit᷑ acciꝑe baculũ.i.ampliorẽ ptateʒ. amplior em̃ eſt illa ptas qua põt ſeꝑare a ↄmunione fideliũ ⁊ a lo⸗ co oꝛationũ: ꝙᷓ illa qua ſolũ ſoluit2 ligat in foꝛo pnĩe.vñ non ſequit᷑ eſi alia pras: eſt alia clauis.4. Sʒ eſi ne vter q; actus eſſentialis claui.Rñ.qꝙ actus eſſentialis clauis eſt ſoluere 2 ligare in foꝛo penitẽtiali.alius aũt eſt minus eſſentialis ſcʒ ligare ⁊ ſoluere in foꝛo iudiciali: qꝛ nõ ẽ ita ĩmediatꝰclauis.Et nota ꝙ vna ptᷣas ſequit᷑ oꝛdinẽ.alia di gnitatem cũ claue.inqtum aũt eſt clauis ſequit᷑ oꝛdinem cũ claue quodãmodo vel rõne demãdantis vel exeq̃ntis. Nueſtio.lxxxj. de poteſta/ te clauiũ in foꝛo iudiciali.et pꝛimo de excommunicatione Equitur de poteſta te clauiũ in foꝛo 16. pꝛimo que⸗ ritur hic de pt̃ate excoĩcandi iuſte.Scdo t excoĩcatõne iniuſta.¶ Circa primum querit᷑ pꝛimo an ecclia debeat excoĩcare. Scdo vtrũ aligs debeat excoĩcari.Tercio ſuppoſito ꝙ ſic ꝓ quo ſit ꝗs excoĩcandꝰ. Quarto a qͥ poſſit fieri ſentẽtia. Quinto vtrũ ercoĩcatio debeat iteraꝛi. Serto de coĩcati⸗ one cum excoĩcatis. Septimo te abſolutione ab excoĩca⸗ tionig vinculo. Irca primũ ꝓcedit᷑ ad affirmatiuã partem. Aptus legit᷑ excoĩcaſſe.j.Corin.v.Si is ꝗ frater noĩat᷑ int vos ſit foꝛnicator. cũ hmõi . nec cibũ ſumẽ.Et.j.Cc⁊?᷑. xvj. Qui non dili/ git dñm ihm ſit anathem a. Et gał.j. Si ꝗs vobᷣ euangeli ʒauerit pᷣter id qð accepiſtis anathema ſit.¶ Item vide ſur ꝑ exemplũ in moꝛibo.pr̃familias ſᷣm rectũ oꝛdinẽ filiũ inobedie ntẽ er domũ ad tps eijcit:vt ſaltẽ ſic coꝛrigat᷑. pari rõne ille ꝗ p̃eſt in domo dñi põt et dʒ ↄſimilẽ eijcẽ ext᷑ domũ.ſ̊ eijcere extra domũ eſt eijcẽ ertra coĩoneʒ et hoc ñ eſt aliud ꝙᷓ; excoĩcare:̊ ꝛ⁊c. ¶ Item videmꝰin arte medẽdi m rectũ iudiciũ membꝝ putridũ ordinatũ ad alioꝝ ĩ⸗ fectionẽ a coꝛꝑe eſt reſecandu.ſ̊ in ſpũalibꝛ membꝛa ↄſtat eſſe putrida ꝑ pcr m ? alia membꝛa coꝛrũpẽtia.ꝙᷓ videt᷑ ꝙ talia recte ſunt ãputanda m rectũ regimis oꝛdinẽ: ſed G fit ꝑ excoĩcatõeʒ: ꝛc. ¶ Contra.multo melioꝛa ſunt ſpi⸗ ritualia coꝛꝑalibo.j.Còꝛ.ix.Si nos vobſpũalia ſemina⸗ mus magnũ nõ eſt ⁊c. Sʒ eccłia cũ excoĩcat aufert ab ex⸗ coĩcato ſpũalia.ſicut dr.iiij.ſent.ſcʒ oꝛñ ones ⁊ ſuffragia.ñ eſt aũt iuſtũ ꝓ oblatõne mioꝛis auferꝛe qð maius ⁊ meli⸗ us eſt.igit᷑ eccłia q̃ iuſta eſt nõ dʒ adminꝰ ꝓ ablatiõe tꝑał vt redditꝰvel ↄſilis excoĩcare nõ dʒ.Sic em̃ vidẽt᷑ punire ſupᷣ cõdignũ.⁊ h̊ eſt ininria. Seneca. Sũma iuſticia.i.ni⸗ mius rigoꝛ iuſticie iniuria ẽ.¶ Item cũ deꝰ q̃ntũ in ſe ẽ.ſꝑ paratꝰẽ cuilibet dare gr̃azʒ.videt᷑ ꝙ eccłia cũ excoĩcat ali⸗ quẽ ↄtraria ẽ deo.ſicut em̃ dicit᷑ in ſententijs.excoĩcare ali quẽ eſt ei ſubtrabẽ graʒ:ↄtraria aũt ſunt datõ gr̃e ⁊ ipius ſubtractio.¶¶ Item cũ ecclłia excoĩcat delinquentẽ.facit cõ tra ſuas leges iuſtiſſimas vt videt᷑ ſcʒ ↄtra legẽ ſcripture. reddit em̃ malũ ꝓ malo.hoc aũt ꝓhibet.xij.Ro.iAli ma lum ꝓ malo reddentes.Et in eodẽ.bñdicite ꝑſequentibus vos.bñdicite et nolite maledicẽ. Math.v. oꝛate ꝓ bſein⸗ tibo ⁊ calũniantibo vos.cuiꝰcõtrariũ facit cũ excoĩcat. trahit em̃ oꝛatõnes eccłie.q¶ Item ecclia militãs et eiꝰmi⸗ niſtri:imitari debent eccłiam triumphantẽ et eiꝰniſtros. Exo.xxv. Inſpice ⁊ fac ᷣm exemplar qð tibi in mõte mon ſtratũ eſt. Sʒ in canonica iude legit᷑.ꝙ cũ archangelꝰ cuʒ dyabolo diſputãs altricaret᷑ de moyſi coꝛꝑe:non excoica⸗ uit eũ.ſ̊ dixit.imꝑet tibi dñs.i.repꝛimat maliciã tuã.igr ne ia militans altricantẽ cũ ipſa ip̃m excoĩcare. ñ.ꝙ ecclia iuſte excoĩcat ⁊ dʒ excoĩcare.ſ̊ intelligen m.ꝙ de iuſta ⁊ recta intentõne excoĩcantis eſt.ꝙ nõ fi⸗ at excoĩcatio ꝓ ablato aliqͥ tpali: ſed p pct᷑o.⁊ ſic lʒ ecclie qñq; excoĩcare.i¶ Ao illud qð pꝛimo obr̃ ↄtra.ddm ꝙ cuʒ aliꝗs peccat moꝛtatr.aufert eccłie vnũ de mẽbꝛis ſuis ⁊ il li ſubtrahit ſeipᷣm ⁊ oĩa bona ſpũalia.vtpote vᷣtutes ⁊ do/ na ⁊ bona ⁊c.eccłia aũt excoĩcando illũ multo minoꝛa an fert illi.om̃es enim orones ⁊ ſuffragia eccłie nõ equalent vni vᷣtuti.ſ.caꝛitati.⁊ ita pʒ ꝙ ñ ininſte agit ecchia excoĩcã do aliquẽ ꝓ pcto ſuo.¶ Ad aliud doᷣm.ꝙ eccłia nõ eſt con traria deo in h ꝙ excoicat.ĩmo ipᷣm imitat᷑.deus eniʒ dat gram his ꝗ apti ſunt? habilitati ad graʒ ſuſcipiendam: alijs nõ. ſic facit eccłia.illis em̃ ꝑ excoĩcatõeʒ ſubtrabit g tiam.ꝗ ſe ꝑ pctm ineptos gr̃e fecerũt nõ tñ vt gr̃a careant ſed h fine vt ipi erubeſcãt inde et peniteant.⁊ ſic gr̃am ha⸗ beant.¶ Ad tereiũ dõm.ꝙ medicꝰvolens curare aliqueʒ egrotũ ſubtrahit ei multa bona:vt cibaria delicata.nõ iõ crudeliter agit cũ eo nec facit ei malũ:ſed ꝓdeſt ei.illa em ſubtractõ ciboꝝ ꝓdeſt ei. Siłr alicui pctoꝛi expedit aliqñ ſubtractõ bonoꝝ ecclie ⁊ ſeꝑari a ↄſoꝛtio fideliũ:vt erube⸗ ſcendo peniteat ⁊ ad habendũ gr̃am habilitet᷑ habundan tiꝰad talia.ideo eccłia ꝑ excoĩcationẽ tali intentõni ſbtra⸗ hẽdo pct᷑oꝛi p̃dicta:nõ reddit ei malũ ꝓ malo ſᷣ bonum ꝓ malo. Ao illud qð obijcit᷑ michael nolebat excoĩcare ſa thanam ⁊c̃.dðin ꝙ ſecus ẽ de inflexibili a malicia ⁊ de fle ribili. Inflexibilis em a malicia vt dyabolꝰ. ad ꝗd ercoĩ⸗ caret᷑:cũ excoĩcatio nõ det᷑ niſi vt medicina ſpũſſcti vt ſpi⸗ ritus ſaluꝰfiat:cũ ſathan ſanari nõ poſſit. .ðẽ,eG —. ——W emby ſecundũ D maioꝛẽ etiã euidentiã ꝓbleumatis pt ad⸗ huc queri ſi aliquis ſit excoĩcandus. Et vi⸗ tur ꝓ ſic. in pluribo caſibis de quibo·xj. .iij. in pluribo locis habet᷑: quod etiam vi⸗ r ex tactis in ꝓbleumate p̃cedẽti.¶ Cont᷑. nemoẽ qui nõ ſit diligẽd ex caritate qᷓdiu ẽ in hac vita. excoĩcatõ aĩt ẽ ſeꝑatioa coĩone q̃ coĩo et ꝑ caꝛitatẽ:̊ nemo ẽ eijciẽdꝰer coĩonẽ.¶ Itẽ excoicatõ ẽ ſeꝑatio a coĩone fideliũ ⁊ ſacroꝝ — 0i⸗ ſi mo dũ ẽ in via dãnandꝰẽ morte eterna. ¶ Queſtio ſ a ſacramentis nullus eſi ſepandus nec ꝓbibend: nul lus ẽ excoĩicandus.maioꝛ pʒ ·minoꝛ ꝓbat᷑ ſic. Omnis ſide⸗ lis aut ẽ iuſt ſanus: aut pctoꝛ et infirmus.ſi iuſtꝰ nõ eſt arcendus a ſacr̃is.ſi pctoꝛ et infirmus 2 indigens medici nis ſpualibo:magis eſt attrabendꝰqᷓ arcendꝰ: ̊ 2c. 4 Itẽ excoĩcatio aut eſi moꝛbo aut medicina. ſi moꝛbo: ̊nulli E infligendꝰ. qꝛ oĩm ſalꝰeſt deſideranda.ſi medicina: F euz medicia ſit oĩ b'optãda ⁊ ñ pſit niſi ei ꝗ vult in ea ꝑ li.ar. ↄſentire:q̊ᷓ nullꝰeſt excoĩcandꝰniſi volens:⁊ quilibet dʒ ſe velle ercoĩcari.quoꝝ vtrũq; falſum ẽ. ¶ Item in excoĩcati one tradit᷑ ſathane excoĩcatꝰ.ſicut pʒ in excoĩcatõne ipᷣiꝰ apli. aut ꝙum ad aiam: aut qᷓtum ad coꝛpꝰ. ſᷣ qᷓtuʒ ad coꝛpꝰnõ põt. illud videmꝰad lr̃am: q̃tum ad aĩiam nõ põt nec dz: ̊ nullo mõ videt᷑ aligs eſſe excoĩcandus.⸗ Itẽ.xj. q·j. Nemo epoꝝ. babet᷑.q anatbema ẽ eterne mortis da⸗ natio. b̊ ſicut de nemie deſperandũ eſi dũ ſit in via:ſic ne⸗ ex mul⸗ tis cauſis accidit ꝙ aligꝗ ſunt excoĩcandi. Ad burꝰeuiden tiam nota. ꝙ ſicut in diſciplinalibo dupler ẽ modꝰ demon ſtrãdi.ſ.oſlenſiuꝰet ꝑ impoſſibile.Et in medicinis corpo ralibo duplex eſt mod medendi.ſ.ꝑ medicamẽta lenitina 7 medicamẽta afflictiua. mq; em curat᷑ gs ꝑ appoſitio nem emplaſtri.qñq; ꝑ ſectionẽ.ſic ẽ de medicina ⁊ curatõ ne ſpuũali.ꝙ duplex ẽ modus curandi.ſ.ꝑ monitões blan/ das.⁊ ꝑ increpatõnes duras.et boc ᷣm duo genera hoĩm ſcʒ tractabiles ⁊ ſuaſibiles:⁊ rebelles incoꝛrigibiles.ſic eſt g in eccłia dupler modꝰcurandi ſpualiter infirmos.ꝑ apoſitõez emplaſtꝛi ðbi dei qð eſt optimũ medicamentũ. VUnñ lap. xvj. Lon berba neq; malagina ſanauit eos. ſᷣ ſeꝛ mo tuus dñe ꝗ ſonat om̃ia. ⁊ hoc qͥ ad tractabiles? ſuaſi⸗ biles. et ꝑ ſectionẽ anatbematis qͥ ad rebelles 2 incoꝛrigi⸗ biles. ¶¶ Ad illud ̊ qð obijcit. ꝙ excoĩcare eſt extra cõmu⸗ nionẽ eijcere q̃ eſt ꝑ caritatẽ. Dicendũ ꝙ; ↄmunio triplex ẽ. quedã ſpũalis oĩno:⁊ hoc eſt qᷓtum ad dilectõz interioꝛẽ. quedã coꝛꝑalis et hoc eſt qᷓtum ad exterioꝛẽ ↄuerſatõnem quedã medio mõ ⁊ hoc ẽ qᷓtuʒ ad ſacroꝝ ſuſceptõez. ⁊2 pᷣci pue qᷓtuʒ ad ſacr̃jm altaꝛis.dico ̊ ꝙ a pᷣno nullꝰpt᷑ nec dz excludi qᷓdiu eſt viatoꝛ.nec excoĩcatio dicit pꝛinatõeʒ illi/ us coionis.qᷓtuʒ ad ſacr̃alem excludit᷑ quilibet ꝗ dĩr excõ⸗ municatſiue maioꝛi ſiue minoꝛi. tum ad ↄuerſatõneʒ exterioꝛẽ attendit᷑ excoĩcatio maioꝛ. in q̃ negatur coĩcatio Fm actꝰlegitimos ꝗ attendunt᷑ in oſculo:in ſalutatõne: in ↄuiuio:in oꝛatoꝛio. Vnð verſus.Si ꝓ delictis anathema gs efficiat᷑.os oꝛare.vale:omunio mẽſa negat᷑. O: aĩ nils ↄmunicet cũ excoĩcato.neq; in oꝛatõne neq; in cibo vel po tu vel oſculo.vel dicat illi aue:habet᷑.xj.q:uj.excoĩcatos. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nullꝰ ſeꝑandus eſt a ſacris.ddᷣm ꝙ imo.qm ⁊ ſi ſacr̃e ſunt medicine:tñ nõ ꝓſunt niſi diſpo ſitis. VUñ ſicut bonꝰmedicꝰſᷣm artẽ ꝓhibet infirmũ nõ tm̃ a cibis. ſ̊ a medicinis ꝓpter diſpoſitõezʒ: ſic in ꝓpoſito ẽ in⸗ telligendũ. vtiliꝰem̃ eſt alicui medicinã ad tpᷣus ſubtrahi q dari ↄtra diſpoſitõeʒ:ĩmo tali differꝛe medicinã eſt me⸗/ dicinale. Ad illud qð obijcit᷑ de excoĩcatõne vtrũ ſit mor/⸗ bus vel medina.Dicendũ ꝙ ſicut ſectio de ſua priuatione plaga eſt 2 doloꝛẽ facit:in ↄꝑatõne tñ ad vulnus eſt medi cina.ſic ipſa ſeꝑatio a cõmunione fidelium dicit maluʒ⸗ damnũ:in comꝑatõne tñ ad rebellem medicina eſt: vt eiꝰ rebeilio et ↄtumacia reprimat᷑. Añ ſicut ille ꝗq ſilogiʒat ꝑ impoſſibile ad impoſſibile deducit.nõ vt ibi glat.n vt re⸗ deat ad veritatẽ.ſic eccłia ſeꝑat ⁊ excoĩcat:vt cum humili tate ↄfuſus de peccato redeat ad gremiũ ecclie.⁊ ſic ptz ꝙ; qᷓuis ſit medicina.qꝛ curat morbuʒ rebellionis.q nullus hanc medicinã dʒ appetere:nec dʒ dari querenti verã me⸗ dicinã:ſed ↄtemnenti. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ excoĩcaꝛe ẽ tradere ſathane. dicendũ ꝙ ſathanaę eſt toꝛtoꝛ nõ tm̃ aĩ⸗ maꝝ:verũetiam coꝛpoꝝ.Tradere aũt toꝛtoꝛi eſt duplici:⸗ ter. aut a ꝓtectione toꝛtoꝛis ſiue erponendo: aut iubendo toꝛtoꝛi vt affligat.Excoicare ̊ Fm pñtis ecclcſie ſtatũ.eſt ſathane tradere: ꝓtectioneʒ ſubtrabendo ⁊ ei exponendo ſubtrahit em̃ ſuffragia eccleſie et ſacramenta ꝑ que muni‚/ mur ↄtra hoſtis inſidias. In tꝑe aũt ecclie pꝛimitiue.ꝗa -lexxj. demones apoſtolis ipſis ſubijciebant᷑:⁊ manifeſtãda erat fides ꝑ miracula: non tm̃ erponebant᷑ immo coꝛꝑalr ad mandatũ apłicum vexebant᷑. ſicut dicit᷑. j. Coꝛin.v.in tex tu ⁊ in glo.⁊ illud decuit in pᷣncipio ecckie fieri ad terꝛoꝛ? vel ꝓpter excellentiã apłoꝝ.i Qũc aũt qᷓuis non ita rexent᷑ cum coꝛꝑe et ſ piritu: vexandi tñ erponũtur. et ꝓ tanto di⸗ cuntur tradi ſatbane. 4 Ad illud quod obijcit.ꝙ nullꝰ de⸗ bet tradi damnatõni eterne ⁊c. Dicendũ ꝙ damnatio ſu mitur ſignificatiue nõ effectiue. ſub hboc ſenſu. anatbema damnatio. id eſt ſignum damnatõnis. emby tercium Onſequenter querit᷑ ꝓ quo quis cebeat ex⸗ cõmunicari.et querit᷑ vtrũ ꝓ damno vel in⸗ iuria illata eccłie. E ſic:videt᷑ Ro. xiij.no necauſa gladinz poꝛtat. glo. ſed vt malos paniat. gladius ecclie eſſ excoĩcatio. excoicatio eniz dicit᷑ mucro epoꝛuʒ. xvj· q·ij. Nilis infime. elici mucrone epi ſcopi ſacerdotuʒ piacula reſecent᷑. excoĩcatione ſunt co⸗ hercendi iniuriantes ecclie. et excoĩcatione debet ſe eccĩa tra tales defendere. ¶ IYItem iuſtũ eſt vnũquec; punin in eo in quo peccat.j ſi aligs peccet in eccłiam inferendo ec cleſie iniuriã ⁊ illam bonis ſuis pꝛiuando:iuſtũ eſi vt pu niatur in ſubtractõne beneficioꝛuz eccłie ſibi facta.q̃ ſunt oꝛatoõnes ? alia ſuffragia: ⁊ hoc eſi ꝑ excoĩcationẽ. ¶ Itez om̃is xp̃i actio nr̃a eſi lectõ. Sʒ adaʒ fuit excoĩcatus a do mino ab eſu ligni vite Beñ. iij. dicente dño. Videte ne foꝛ te ſumat de ligno vite . xj . q· iij. euidenter. et boc ꝓpter iniu riam illatam dño:ſimiliter videt᷑ ꝙ eccłia vebeat excoica re ꝓ iniuria ſibi illata Contra. m canonẽ. ꝓ multipli ci ↄtumacia eſt aliꝗs excoĩcandus. VUna eſt in nõ venien/ do ad iudiciũ.⁊ hoc ſiue ꝑ emptoꝛia citatõne facta venire cõtemnit:ſiue gꝗa malicioſe ſe occultat: ſiue qꝛ impedit ne ad enm poſſit citatio ꝑuenire.vt lite non ↄteſtata· quoniã frequenter. Alia eſt qn citatꝰ venit ad iudiciũ ſᷣ̊ nõ vult ſta re iuri. vel q ante finitã cauſe examĩationẽ ↄtumaciter 2 illicenciatꝰrecedit. Tercia qñ offenſa eſt manifeſta et iuſ⸗ ſus a iudice non vult emendare. vñ. xj.q· iij. Certum eſt p bis tribo criminibo excoĩcari aliqueʒ debeꝛe:cum ad ſino⸗ duz canone vocatꝰ venire ↄtempſerit: aut ſi poſtqᷓ illuc ve⸗ nerit ſacerdotalibus obedire ↄtemnit pᷣceptis: aut qꝛ ante finitaʒ cauſe ſue examiĩationeʒ a ſinodo exire pᷣſumit. Ex his videt᷑ ꝙ tĩ pꝛo triplici cõtumacia infert᷑ excoĩcatio et ita p nullo alio. Item et ſi magnñ bonũ ſequat᷑:nõ vide tur ꝙ debeat inferꝛi excoĩcatio.qꝛ Ro.iij. aiũt quidã nos dicere faciamꝰmala vt veniãt bona.quoꝝ damnatõ iuſta eſt. ex hoc pʒ ꝙ non ſunt mala facienda vt bona eueniant ſed excoĩcatio mala eſi q̃ntũ eſt in ſe: qꝛ excoĩcatio eſt a q̃ libet ↄmunione vel legitimo actu ſeꝑatio. Sönõ eſt inferen da alicui:etiã ꝓpter bonũ aliqð quod ſeqꝗ debeat.4 Item excoĩcatio eſt beneficioꝝ ſubtractio.bᷣ xpᷣe cuiꝰactio eſt no ſtra lectio nõ ſubtraxit miſcdᷣiam ſuã nec beneficiũ oꝛatio nis illis ꝗ iniuriabant᷑ ei ſcʒ crucifiroꝛibo ſuis.ſed oꝛauit ꝓ eis Luc. xxiij.ᷓ eccłiaſticaꝝ ꝑſonaꝛũ nõ eſt alicui ꝓpter aliquã ſibi illatam iniuriam beneficia eccłie ſubtrabhere. ¶ Item ad idẽ valẽt quedã tacta ſuꝑius in pᷣmo ꝓbleuma te Bainabnis. G Rn ad ptarton intelligentiã nota ꝙ du⸗ plex eſt excoĩcatio.qued em̃ eſt excoĩcatio pᷣſeruatiua. q̃ dam eſt curatiua. Pꝛima excoicatio ⁊ ſi fieri iubeat᷑ ad li bertatẽ eccłie ↄſeruandã ſicut ſeda ꝓpteꝛ delicti emendam: tñ pꝛima pᷣncipałr feꝛt᷑ ad cauendũ a culpa.qꝛ nõ modicũ grauis culpa ẽ in eccłiam peccare.Scða aũt pᷣncipalr in fert᷑ ad puniendũ ↄtumaciã. licet em aliꝗ dicãt et hoc hba⸗ bet᷑ ex decreta. de verboꝝ ſignificatione.ex ꝑte.ꝙ duabus c cauſis fit excoĩcatõ.ſ.ꝓ ↄtumacia vel offenſa:vel ꝙ ali quis iuſſꝰnoluit maleficiũ emendare. qð inteiligi debet eſt moꝛti te excoĩcatione curatiua. tñ põt dici ꝙ bec offenſa ↄtuma⸗ cia eſt. p̊ multiplex eſt ptumacia vt ſupᷣtactũ eſt ⁊ vt br.xj. b.üj. Certũ eſt. Pꝛet. aliq eſt otumacia in nõ reſtituẽdo. vt in.l.q nõ reſtituere. Nliqñ in nõ emẽdando delictuʒ vt eỹ de ver.ſig. ex ꝑte. Aliqñ in nõ exhibẽdo vt.ff. de ap. l. B creditor.S.iuſſus.Vnde recte inſpiciendo excoĩcatio en⸗ ratiua non eſt miſiꝙ ↄtumacia.ðᷣ aut dicit canon. rj.q. iij. Certũ eſt p his tribo criminibo excoĩcari debẽ aliqueʒ ⁊c.non intelſigit᷑ cũ pᷣciſione ⁊ põt ſic exponi.i. ꝓ bis tri⸗ bus ſpẽbus ↄtumacie in quibo crimẽ ↄmittit᷑. qꝛ vt babet᷑ j· Reg.xv.q̃ſi pcẽᷣm ariolandi ẽ repugnare:⁊ q̃ſi ſcelꝰydo⸗ latrie nolle acgeſcere.vt.xiij.q.j.ſciendũ.a ſoꝛte bhmõi cõ⸗ tumacie poſſent ad tres p̃dictos reduci.¶ Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑.ꝙ ꝓ dãno ⁊? iniuria illata ecclie põt iuſſe fi⸗ eri excoĩcatio.Dðm ꝙ hoc veꝝ eſt:ſᷣ nõ pᷣncipalr ſed pro ↄtumacia.q¶ Ad illud qð obijcit᷑.q ille ꝗ priuat eccliaʒ bo nis ſuis:dʒ pꝛiuari bonis ecclie ⁊c.põt dici ꝙ hoc verum eſt dũmodo maneat in ↄtumacia et in volũtate manifeſta ſubterfugiendi ſatiſfactiõeʒ:aliter nõ.¶¶ Ad illud qdð obij⸗ citur de adam.põt dici ꝙ adam fuit excoĩcatꝰ extenſo no⸗/ mine excoĩcatõis.Fᷣm ꝙ dr̃ excoĩcatio a q̃libet licita ↄmu nione vel legitimo actu ſeꝑatic.nõ ſᷣm ꝙ excoĩcatio eſt ex cluſio a coĩone ſocr̃oꝝ:neq; Fᷣm ꝙ dr a ↄmunione fideliuʒ ſeꝑatio.xj.q.iij.S.euidẽter.i¶ Ad illud qð obijcit᷑.et ſi ma gnũ bonũ ſequat᷑ neq; ꝓ ↄtumacia neq; ꝓ alia cauſa dʒ fi⸗ eri excoĩcatio ⁊c. Dicendũ ꝙ verbũ apli faciamꝰmala ⁊c ebet intelligi de malo culpe:ſᷣ excoĩcatio ẽ malũ pene.eſt em̃ pena ↄtumaciuʒ vt hr in canone.ꝙ intelligat᷑ de malo culpe qð nõ dʒ fieri vt bonũ ſequat᷑:pʒ ex glo.Ro.iij.qui dam em male intelligentes cũ audiſſent ab aplis p̃dicari vbi habũdauit malicia.babũdauit 2 gra.dixerunt aplłos pᷣdicaſſe.faciamꝰmala vt eueniãt bona ⁊ dicebant.quãto umpliꝰmaioꝛa mala ↄmiſerimꝰ:tanto ampliꝰ maioꝛa bo na pꝑcipiemus.⁊ ꝙ deus vult vt peccemꝰvt hẽat qð dimit⸗ tat: ↄtra iſtos dicit apłs. ſaciamꝰc. ¶ Ad illud qð obijci tur.ꝙ xpᷣc nõ ſubtraxit bñficiũ oꝛonis inferentibo ſibi in⸗ iuria ⁊c. Dicendũ ꝙ lex xpᷣi fuit ler miſcðie.venit enim vt ſaluaret mũdum.nõ vt iudicaret Johᷣ.xij. Pꝛe. docuerat oꝛare ꝓ pſequentibo Math.v. Pꝛe. in paſſione erat ĩ ſta⸗ tu ſumme miſcðie. Pꝛe. qᷓntuz in ipᷣo fuit ꝓ om̃ibo ſe moꝛi expoſuit ꝓpter qð ↄgruebat vt maxime miſericoꝛdẽ ſe tũc oſtenderet.iibilominꝰad maliciã hoĩm ↄtumaciũ coher cendam ⁊ rem publicã tuendam:valde vtiliter dictauit ec cleſia vt maces excoicent᷑. . Miembꝛum quartũ Onſeq̃nter querit᷑ a qͥ poſſit fieri ſententia excoĩcatõnis.Et queritur pꝛimo vtrum tm̃ ab habente claues. Secundo vtrum ab om nibus babentibus claues. nlus primus Dpꝛimuʒ ꝙ ferat᷑ im̃ ab hñtibo claues:videt᷑ Eꝑ hoc ꝙ ſoluẽ ⁊ ligare ſunt actꝰclauiũ.ſ.excoĩ: are 7 ligare vt hrĩ a mgro.iiij.ſen.et cuiꝰẽ actꝰ eiseſt potentia: ⁊c᷑- ¶ Iem excoĩcare ẽ a ſacrcoꝝ ↄmuni⸗ one ſeꝑare.ſᷣ eiꝰeſt ꝓpꝛie ⁊ ꝑſe a coĩone ſacr̃oꝝ ſeꝑare: cu⸗ ius eſt ſacr̃a miniſtrare. NHoc eſt tm̃ habentium claues: ꝗᷓ c. ¶¶ Iteem petro data ẽ ptᷣas ligandi ⁊ ſoluẽdi in foꝛo iu⸗ diciali ⁊ penitẽtiali.quero ̊ qn.nõ miſi qñ date fuerũt ei claues:& ꝗ nõ hʒ claues nõ pʒ hanc prf̃ateʒ.4. Item maio⸗ ris vᷣtutis eſt ⁊ ptatis ligare vinculo excoicatõnis qᷓ; pena ſatiffactõnis.ſ̊ ſolũmodqo bñs claues põt pnĩam iniũgeꝛe cõfeſſiones audire:⁊ pnia ſatiſfactõnis ligare:& ſolꝰ talis põt excoĩcare.¶ MContra.iudices delegati hñt potentiam ercoĩcandi.tñ multi eoꝝ claues non hñt:qꝛ nõ ſunt ſacer dotes aligs poteſt excoĩcare ꝗ non hʒ claues.4 Si tu dicas ꝙ nõ ſua auẽte excoicauii. obijcit᷑ tũc de archidya⸗ cono ꝙ ex ſuo officio cauſas audit ⁊ deſcindit: qᷓ excoĩca/ re põt ⁊ tñ ſi nõ eſt ſacerdos non hʒ claues.¶¶ Si tu dicas ꝙ ĩmo hʒ ꝑ demãdatõeʒ vel ↄſuetudinẽ. q̃re nõ ſiłr habet actũ ligadi ⁊ ſoluendi in foꝛo penitẽtiali ꝑ ↄmiſſionẽ vel ꝑ ↄſuetudinẽ: nõ em̃ videt᷑ maioꝛ rõ in vno q in alio.4 Iteʒ elect canonice ⁊ appꝛobatacertũ eſl anteqᷓ oꝛdinet᷑ in p⸗ ſpiterũ nõ hʒ claues. tñ põt cauſas audire 2 excoĩcare ſua auẽte:g ⁊c̃.¶¶ Iteʒ ſacerdos paꝛochialis nõ habʒ ᷣm iuꝛa auctoꝛitatẽ excoĩcandi niſi/p furtis ⁊ rapinis ⁊ ↄſimilibo ↄſtat ꝙ ipſe habet claues et vſum clauiũ:ꝗᷓ excoĩcatio non ſimpliciter eſt a ptate clauium.¶¶ Ieem multitudo tota vt capitulũ excoĩcat ita ꝙ nullꝰ.ſed multitudinẽ hr̃e claues ita ꝙ nullꝰeſt impoſſibile:̊ actus excoĩcatõnis nõ ẽ a cla⸗ ue.¶ Juxta hoc querit᷑ cũ ita ſit multitudo.ꝙ nõ poſſit ex coĩcari ita ꝙ nullꝰ:quare põt excoĩcare ita ꝙ nullꝰ. Re ſponſio.intelligendũ eſt ꝙ dñs ↄtulit petro pꝛatem ligãdi ⁊ ſoluendi in foꝛo penitẽtiali ⁊ ſilr in foꝛo iudiciali. Dꝛĩa aũt ptas reſpicit oꝛdinẽ ſacerdotalẽ.ſcðᷣe dignitatẽ ſiue p̃ lationẽ. Vñ ſᷣm pꝛimã.par põt ligare paꝛẽ.vm ſecundam nõ põt nec parem nec ſuꝑioꝛẽ.et hoc eſtideo qꝛ bec ẽ oꝛdi/ nis: illa dignitatis ſiue pᷣlatõnis.pꝛima ptas ſcʒ ligsdi et ſoluendi in foꝛo penitẽtiali aditũ regni aperit:et ꝓpt᷑ hoc recte dr̃ clauis ſcdᷣa ꝑ cenſurã iudicis eccliaſticaʒ ↄtuma⸗ ces cohercet.et ideo dicit᷑ gladiꝰ. Sꝛima ptas qꝛ eſt dona ta petro vt ſacerdoti.ideo in om̃es ſacerdotes deſcẽdit: q; uis nõ om̃es habeãt executõeʒ. Scðda collata fuit Petro vt erat pᷣlatus:⁊ ideo deſcendit in ꝑſonas ecclłiaſticas que hñt pᷣlationẽ ⁊ iuriſditõeʒ.Iñ qui hñt iuriſditõneʒ oꝛdi⸗ natã ad aliqͥs in iudicando:ptᷣatem habent excoĩcandi.i. cohercendi eos ꝑ cenſurã ecchiaſticã:de hoc habebituꝛ in⸗ fra.ql¶ Ad illud qð obijcit᷑ pꝛimo.ꝙ ſoluẽ et ligare ſũt actꝰ clauiũ ⁊c.ddᷣm ꝙ hoc veꝝ eſt in foꝛo penitẽtiali:nõ aũt in foꝛo iudiciali:dico nccio.¶ Ad illud qð obr.ꝙ eiꝰeſt a cõ munione ſacr̃oꝝ ſeꝑare.i.excoĩcare.cuiꝰeſt coioneʒ eoꝛuʒ miſtrare ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt eiꝰtm̃: ſ eius ꝗ bʒ pfᷣateʒ ſu pꝛa ↄmunitatẽ ⁊ maxie cohercendi illos ꝑ cenſurã eccłia/ ſticã:tales qñq; hñt claues qñq; nõ hñt.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ petro data ẽ ptas ligandi⁊ ſoluẽdi in vtroq; fo ro qñ ſibi date fuerũt claues ⁊c̃. Oicendũ ꝙ petro fuerũt date claues in plenitudine.nõ ſic date ſunt ſingulis. Alit᷑ dicũt quidã.ꝙ pᷣmo fuit data clauis petro ſimpłr ¶Dat. xvj.ſcʒ ligandi ⁊ ſoluendi in foꝛo penitẽtie.ſ.j.xviij. ſi ec⸗ cleſiam nõ audierit:ſit tibi ſicut ethnicꝰ publicanus.Et poſt ſubdit᷑. Amẽ dico vobis q̃cunq; alligaueritis ſuꝑ ter ramerunt ligata et in celis.interli.vinculo anathematis fuit data ptᷣas ligandi 2 ſoluẽdi in alio foꝛo.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ maioris eſt pr̃atis ligare vinculo excoĩcationis ⁊c̃.dm ꝙ ſe hñt ſicut excedẽtia ⁊ exceſſa:et ſunt alteriꝰ et alteriꝰcooꝛdinatõnis.⁊ ideo nõ ſegtur ꝙ ꝗ hbʒ vnã ptatem hʒ aliã.vtraq; tñ ↄcurꝛit ad ptᷣatis plenitudinẽ ⁊ vna ſine alia eſſe nõ pot.pluribo tũ ↄcedit᷑ clauis ꝙᷓ gladiꝰ:qꝛ ples hñt oꝛdinẽ ſacerdotalẽ q; pᷣlatõem vel eccłiaſticã iuriſditi onẽ. Et ſi querat᷑ hmõi rõ:duplex ẽ. VUna ẽ diffuſio boni. qꝛ ptᷣas clauiũ ẽ ad recõciliandũ pꝛauos:gladij ad ↄpellen dũ vel cohercendũ. Alis rõ eſt vitatõ ꝑiculi.qꝛ pauci ſunt ꝗ ſciant h enſe ꝑcutẽ.vñ ꝓpter ꝑiculũ:paucoꝝ manibo tra di debnit. ¶¶ Ad illud qð vltimo q̃rit.qre multitudo pt ex⸗ coĩcare ita ꝙ nullꝰð młtudie:⁊ nõ excoĩcari.dðm ꝙ pct̃a ſibi determinãt ſubiecta ſingłaria. Uñ nulla ſũt pcta mul titudinis mq;tuʒ multitudo:lʒ ſint ꝑſonaꝝ illiꝰmultitndi nis.iuriſditio aũt bñ pt eſſe multitudis.lʒ nõ alicuiꝰ ꝑſo⸗ ne ſingłaris. Si qrat᷑ vñ hoc.dðm ꝙ multitudo cooꝑat᷑ ad plenitudinẽ potẽtie. Vñ multitudo pt᷑ trahẽ nauẽ:quã nulla pſona ſingłaris trabẽ põt.vñ qꝛ in multitudine am pliat᷑ ptas.⁊ hec ptᷣas.ſ.ligandi in foꝛo iudiciali quandaʒ plenitudinẽ impoꝛtat: bñ ↄgruit multitudini nõ vnicuiq; bᷣ excoĩcatio in pena q̃ ꝓpter pctm inſligit᷑ et ſi pcẽm aliqð ter qð fert᷑ excoĩcatio ſupᷣ multitudinẽ ſit multoꝝ:nihi lominꝰẽ ſinguloꝝ: ꝓpter qð ⁊ pena illata ſinglis infert᷑ ¶ Articulus ſecundus Onſeqnter querit᷑.vtꝝ om̃es habentes claues C hñt ptatem ligondi ⁊ ſoluendi in foꝛo indicia⸗ i. Hꝛ ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ exiſtentes in inferioꝛi⸗ bus oꝛdinibo pñt quibo nõ ſunt claues ãnexe.vt archidy⸗ aconi: ⁊ electi canonice in ep̃os. ſ̊ videt᷑ ꝙ id qð pt᷑ mĩoꝛ pt maioꝛ:̊ ⁊c.¶ Iẽ.xvj.q.j.alia cã eſt. ibi d ⁊ ẽ verbuʒ biero.lli id ẽ p̃bitero ſi peccauero lʒ tradẽ me in interi⸗ Seee — — — — æe - —— — — —— - ☛ͤe 1 4 1 G mucro. ¶ Nueſtio tũ carnis.vt ſpũs fiat ſaluꝰ.i.excoĩcaꝛe.ex h̊ vidr ꝙ licet pᷣſbiteris excoĩcare pctoꝛes.⁊ etiã ꝗ nõ ſunt ſubiti eoꝛuzʒ ga loꝗt᷑ ibi de monacho.quẽ ſʒ pſbitero excoĩcare ſi pec caueꝛit.¶ IN. ij. q.j. Iemo.vbi dr. emo epᷣs.nemo pivi ter excoĩcet aliquẽ añqᷓ cã ꝓbet᷑ecce ꝙ nõ ſolũ epus:ſed pᷣſbiter ſimplex põt excoĩcare.. I idẽ pt haberi. xj. q· iij Nuõ.vbi dr. Ouõ ſacerdos ĩmundũ nõ facit lepꝛoſum: ſic eßa vel p̃biter nõ alligat eos ꝗ inſontes ſũt. ⁊ ita ſic 5S. ¶¶ Cõtra.videt᷑ ꝙ ſoli ep̃i excoĩcare pñt.dxr ei.xvj·q.ij Vlnis. Felici mucrone ep̃i ſacerdotũ piacula relecentur Itẽ adhuc videt᷑ ꝙ mucro hmõi.i.excoĩcatioſit ſolius epi.xxiiij.q.iij.coꝛripiant᷑.vbi dr.q ipᷣa q̃ damnificatõ dẽ uã facit epᷣale iudiciũ q̃ pena in eccłia nulla maioꝛ eſſe pt.ecce ꝙ loquẽs de pena q̃ẽ canna dieit illd fieri ab ep̃ali iudicio:ita ⁊ id qð XI Rũñſio.ꝙ nõ ſolũ epi nec oẽs hñtes poteſtatẽ clauiuʒ ectoĩcare pñt:ſʒ oẽs vᷣlati ꝗ p̃ſunt collegijs vt abbates ⁊ pꝛioꝛes excoĩcare pñt.⁊ vni uerſaliter oes plati babẽtes iuriſditõnem.vt er de iudi⸗ cijs. decernimꝰ. qꝛ iuriſditio nulla ẽ ſine cohertõne.⁊ di cũt quidã ꝙ glibʒ ſaceꝛdos hñs parochialẽ eccliam hoc pt facẽ:circa qͥs ſaniꝰẽ ↄſuetudinẽ attẽdere.Añ in ſacer dotibo parochialibo oſuetudo ſeruãda ẽ q dat iuriſditio⸗ nẽ. vt habr. ix. q.iij. ↄ“queſtꝰ. Simplices aũt ſe acerdotes q nõ habet iuriſditõnem excoĩcare nõ pñt niſi ex cõmilſi one. 4 AUd B & q pꝛimo obijcit. ꝙ exiſiẽtes ĩ oꝛdinibo in ferioꝛibo ⁊c.dðᷣm ꝙ hoc bene ſequeret᷑ ſi ptᷣas hec eẽt an⸗ nexa oꝛdini ſimplicit᷑.qð nõ ẽ veꝛuʒ ſ̊ potius iuriſditõi. Ao illud qð addit᷑.ſ.ꝙ illud qð põt minoꝛ pt maioꝛ.G verũ ẽ vt maioꝛitas ⁊ minoꝛitas oꝛdinate ſe habẽt. vtpo⸗ te in eodẽ genere ſiue oꝛdinatõe.¶Ad illud qð obijcitur ꝙ ſacerdos pt᷑ ſimpliciter ercoĩcare ꝑ illud decretũ.xvj. q.j. alia cã. Dicẽdũ.qꝙ ĩ illo decreto ſumit᷑ pᷣᷣr ꝓ epᷣo.gẽ pᷣlatus monachoꝝ:⁊ tũc pt᷑ monachũ excoĩcaie.n alio creto.ſ.ij.q.j.emo.ĩtelligit᷑ ꝙ pᷣſbr.i.archipᷣſbᷣr ſiue plebanus ꝗ bʒ iuriſditõneʒ pt ercoicare:nõ gcũq;ʒ.er de offi.iudi.oꝛdi.cũ ab eccłiaꝝ. Silr dom ẽ ad tciũ.qq Ad illud qð obijcit᷑.q ſoli ep̃i p̃t.qꝛ eoꝝ ẽ gladiꝰvel mucro Dicẽdũ ꝙ piacula ſacerdotũ mucrone epᷣi ſunt reſecada de hoc intelligit᷑ decretũ pᷣtactum.licʒ em̃ aliqui voca⸗ ti in ꝑtem ſollicitudis ep̃alis hmõi mucrone.i.excoĩca⸗ tõe vtant᷑:tñ auctoꝛitas remanet penes epᷣm cuiꝰ officiũ ipi exeꝛcẽt ꝙtũ ad hoc.q] Pꝛet᷑.ad hoc⁊ aliud qð ſegt᷑ pt dici. ꝙ ſoli epi pnt excoĩcaꝛe cũ illa ſolẽnitate qᷓ tangituꝛ xj.q.iij.debẽt.vbi dr.debẽt.xij.ſacerdotes epᷣm circuſtaẽ 2 lucernas ardẽtes ĩ manibo tenere.quas in excluſione anathematis ꝓijcere debẽt ĩ terrã ⁊ ↄculcare pedibo. deĩ⸗ t eplas ꝑ parochias mitteꝛe otinẽtes excoĩcatoꝝ noĩa cas excoĩcatõis.⁊ bmõi excoĩcatio qꝛ gꝛauiꝰſcindit dẽ iiq; tñ ſine bmõi ſolẽnitate excoicant. ebꝛum quintum Onſequẽter querit᷑ de excoĩcatõis iteratõe Et querit᷑ vtrũ aliqꝗs poſſet pluries excoĩ⸗ cari:ita ꝙ manẽt in plibo excoĩcatõibo ſil. VE ſic: videt᷑ ꝑ ſimile.ĩ alijs penis ſił⁊ ſeł otingit aliquẽ ligare płibo ieiunijs 2 płibo oꝛõibo? ſimi⸗ liter de alijs penis:pari rõe pẽ ꝗs ligari płibo excoĩcatõ nibo. It in remedijs moꝛboꝝ ita ẽ.ꝙ moꝛbo iterato ite rat᷑ ⁊ remedium.ſilr ẽ in penis.ꝗ multiplicatis meritis multiplicant᷑ ⁊ pene.ſimilit᷑ videt᷑ ꝙ fieri poſſit de excoĩ⸗ catõe q̃ ẽ remediũ ⁊ pena.qꝛ ſi cã iteret᷑:videt᷑ ꝙ ⁊ ipᷣa ex coĩcatio poſſit ⁊ dʒ iterari.q¶ Itẽ ſi excoĩcatꝰexcoĩcaꝛi nõ coĩcatꝰeẽt melioꝛis ↄditõis qᷓ; nõ excoicatꝰ.¶ MCõtra.ex⸗ coĩcatꝰ interfectꝰẽ gladio ſpuali.ſᷣ interfectꝰ ñ pt᷑ magis nec mindintfici & nec excoĩcatꝰ iterũ excoĩcari.4! Itẽ ex⸗ coĩcatꝰer coĩonẽ ecclie ẽ eiectꝰ.ſ̊ vt dic apłlus.j.Coꝝ.v. Nuid mihi de his ꝗ foꝛis ſũt iudicare.ſʒ poſſe excoĩcaꝛe ẽ poſſe iudicare.& ſi nõ oʒ de talibo iudicare:videt᷑ ſimi⸗ liter ꝙ nec excoĩcare. Itẽ excoĩcatꝰẽ eccłiaſticis benefi poſſet ⁊ ñ excoĩcatꝰpoſſet⁊ etiã guioꝛe ocgter Ber. cijs pꝛiuat?.2 excoĩcatio ẽ pꝛiuatio.ſʒ pꝛinatões nõ reci lxxxj. pit magis et minꝰ.nõ em̃ dr vnꝰcecüus magis cecꝰ altero 7 min?ꝰ: ᷓ 1c. ¶ Iẽ alter alteroñ ẽ magis abſolutꝰ mi⸗ nꝰ:nec idẽ maius ſeipᷣo.̊ pari rõe nec excoĩcatꝰmagis ⁊ minꝰexcoĩcatꝰ pt eẽ. Itẽ pena excoĩcãtõis nulla ẽ maioꝛ ĩ eccłia.vt.xxiiij.q.iij.coꝛripiant᷑.ſʒ ſi nulla pena ẽ maioꝛ iſta: S ſummaiĩ ecclig. 82 ſi iteret᷑ ñ ꝓpter h̊ eꝛit maioꝛ: cũ ſit pena dãni¶ KRnſio.ꝙ; ercoĩcatꝰ pt᷑ iterũ excoĩca/ ri.⁊ h̊ pʒ ex vſu ecłie q̃ ingemĩat excoĩcatões ⁊ iuſte.vł ꝓpter cauſe iteratõem:vel noue culpe ↄmiſſionẽ. Põt g̊ dici ꝙ tot pñt inferri excoĩcatões: qͥt emergũt cauſe ꝓpt quas dʒ inferri exceĩcatõ.¶ Ad illud qð pꝛimo obijcituꝛ ſcʒ ꝗ excoĩcatus ſpũaliter interficit᷑.dðᷣm. ꝙ quẽadmo⸗ dũ ꝗ peccat moꝛtaliter moꝛtuꝰẽ ⁊ intficit ſeipᷣm ꝑ expul⸗ ſionẽ gre:a adhuc pt᷑ magis peccare.qᷓuis non viuat ad bene agẽdũ:adhuc tñ in eo viuit volũtas ad male oꝑan⸗ dũ.⁊ quis gr̃a ſit expulſa:pt tñ magis a gr̃a elongari. ſic intelligẽdum ẽ in ꝓpoſito.qꝛ quis ſᷣm ſtatũ illũ nihil ꝓſint eccłiaſtica ſacramẽta ⁊ ſuffragia:pt᷑ tñ adhuc ma gies et magis elõgari a ga 1 a do ꝗ ẽ vita aie. Nec ẽ ſile ð interfectõe coꝛꝑali ĩ qua pꝛima inffectio reddit impoſ ſibilitatẽ ad vitã.nõ ſic ẽ ĩ ꝓpoſito.qꝛ adhuc manet apti⸗ tudo ad redeũdũ. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ey eccliam ẽ. di cẽdũ.qꝙ et ſi extra ſit qtũ ad beneficioꝝ ꝑticipatõem: tñ ga caracterẽ baptiſmalẽ hʒ indelibilẽ quãtũcũq; ſit ma lus.iõ ñ exigit oĩno eccłe ptᷣatẽ.⁊ iõ ipᷣm punit ⁊ coꝛꝛigit magis q paganos? infideles qui nũqᷓ; fuerunt de ptᷣate eccłie.⁊ de talibo.ſ.paganis loquit᷑ apłus.nõ de malis ſubditis excoĩcatis.nã ipᷣe ð eis iudicabat. Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ abſolutio nõ recipit iteratõem nec remiſſionẽ Dicẽdũ ꝙ hoc falſum ẽ.⁊ h̊ pʒ ĩ eoꝗ płibo excoĩcatõibus diuerſis de cauſis ẽ excoĩcatus ab eodẽ. vł ꝗ ẽ excoĩcatꝰ a diuerſis ep̃is:pt᷑ abſolui ab vna excoĩcatõe ita ꝙ ñ ab alia.qꝛ nõ ſic ẽ ꝝnexio bonoꝝ ſpũaliũ in abſolutione ſiẽ in gr̃e infuſione. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ pꝛiuatões ñ reci piũt magis ⁊ minꝰ:pt᷑ rñderi duplicit.pꝛimo ꝙ illð ẽ ve rũ ĩ puris pꝛinatõibo nõ ĩ alijs.nã claudꝰdꝛ ꝗs magis ⁊ minꝰ:qꝛ ñ totalit pꝛiuat virtutẽ gradiẽdi:ſilłr ⁊ iniuſtus magis et minus.vel poſſet dici ꝙ ſi ñ rõe actꝰ vel habitꝰ magis ⁊ minꝰrecipiãt:tñ rõe cauſaꝝ.lñ magis ẽ elon gata viſu ꝗ leſus ẽ ĩ neruo vel ĩ pupilla ⁊ hũoꝛe criſtalli no:qᷓ ꝗ altero boꝝ tm̃. Similit intellige ĩ ꝓpoſito.⸗ Ad illud quod vltimo obijcitur.Dicẽdum ꝙ et ſi excõmuni⸗ catio ſit pena damni ⁊ damnificãs excõmunicatũ in om nibo beneficijs ecclie:tamẽ multiplicatio excõmunicatõ nis magis damnificat qᷓ; vnica.quia plus elongat eum a beneficijs eccłiaſticis:⁊ magis reddit illũ ineptum ad recõciliatõem eccłie ⁊ ſuſceptõem gr̃e.Aliter rñdent ꝗ dam ad hãc queſtionẽ. dicẽtes ꝙ duplex ẽ effectꝰexcoĩca tõis.ſ.eiectio et ligatio. tũ ad pꝛimũ effectum excoĩ⸗ catus amplius excoicari nõ pt᷑.qꝛ qui foꝛis ẽ:expelli non pt᷑. tum ad aliũ effectũ pt᷑ excoĩcatꝰiterato excõmuni⸗ cari.At.iij.q.iiij. Engeltrudam.Ligatꝰem̃ amplius põt ligari. qð patz de eo qui pluribus ligatur funibus vł ca thenis. Ex his etiam poſſet haberi reſponſio ad preob⸗ mbꝛum ſextum Onſequẽter queritur de cõmunicatõe cuʒ excõmunicatis.Et pꝛimo queꝛituꝛ genera liter vtrũ cõmunicãs cũ excoĩcato ſit excõ 8 unicatꝰ. Secũdo vtrũ ↄmunicãs cũ excõ municato peccet moꝛtaliter. Tercio vtrũ qui excoĩcaue⸗ rit aliquẽ ſi coĩcat cũ illo ẽ excoĩcatus. ticulus pꝛimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑtem affirmatiuam xj.q.ũj.cũ excoĩcato.Si quis cuʒ excõmuni⸗ . to aut palã aut abſconſe fuerit: ſtatim cuʒ eo ↄtrabet coẽm excoĩcatõis penã. IN eodẽ.excoĩcatus cũ excoĩcatis neq; ĩ oꝛatõne aut cibo aut potu aut oſculo cõmunicet· aut aue eio dicat. Quicũq; in his vel ĩ alijs 3 111 — tutõem ⁊ ipᷣe excoĩcatõi ſubiacebit.¶ Cõtra.coĩcans cũ foꝛnicatoꝛe vel infideli vel cũ alteriũs generis peccatoꝛe ñ ꝓpter h̊ ſoꝛtit᷑ viciũ ↄſiłe:nec ꝓpter hoc ẽ foꝛnicatoꝛ nec infidelis ⁊ ſimiliter de alijs:ſiłr videt᷑ in ꝓpoſito.⸗ Yteʒ excoĩcatio nõ ẽ moꝛbus ↄtagioſus:qꝛ ſi hoc:ſiẽ pꝛimꝰ cõ municãs inficit᷑ excoĩcatõe cũ excoĩcato: ſiłr exqͥ coĩcãs cũ excoĩcato excoĩcatꝰẽ ⁊ coĩcãs cũ illo ercoĩcatus ẽ:⁊ ſi militer coĩcans cuʒ illo:⁊ ſic deinceps.⁊ ita mille excoĩ⸗ catõeʒ ↄtraberẽt ercoĩcatõe:qð nõ ẽ verũ ⁊ contra iura. Itẽ ꝗ nõ coĩcat ĩ culpa nõ dʒ ꝑticipare ĩ pena. Si igit excoĩcatio ẽ pena alicuiꝰculpe:nullꝰdʒ ꝑticipare in exe/ cutõe niſi fuerit ꝑticeps in culpa.¶ Itẽ coĩcans excoĩca to ſi excoĩcatus eſt:&̊ filius coĩcans cũ pꝛe.vxoꝛ cũ viro. ſeruus cũ dño excoĩcati ſunt.qdð iniuſiũ videt᷑. exqͥ hmõi ꝓſone nõ ſunt in ſua ptᷣate:ſʒ in ptᷣate illoꝝ cũ quibo coĩ ꝓhibitis ſciẽter excoĩcatis coĩcauerit:iuxta apłoꝝ inſti⸗ excipit canon oẽs quoꝝ ↄſilio ſcelera ñ ꝑpetrãtur/ Re ſpõſio.ꝙ coĩcãs cũ excoĩcato excoĩcatꝰẽ vt patʒ ex decre⸗ tis pᷣtactis:differẽter tñ.qꝛ coĩcãs cũ excoĩcato aut com municat crimĩ:aut crimĩoſo.ſi crimĩ:⁊ nõ incurrit eãdẽ excoĩcatõem nũero qͥ ligat᷑ ille cui coĩcat.aut criminoſo tm̃ nõ tñ in crimĩe:⁊ G̊ accidit dupliciter.qꝛ aut erat ex⸗ coĩcatus cũ fautoꝛibo ⁊ coĩcatoꝛibo ſuis:⁊ tũc coĩcãs in⸗ currit eãdẽ excoĩcatõem ⁊ ab hoiĩe et coĩcãtes illi ſiłr ſũt excoĩcati.ↄt habet᷑.xj.q.iij.rogo.⁊.c.excellẽtiſſimꝰ.Si ñ ẽ excoĩcatus cũ fautoꝛibo vel ꝑticipãtibo: coĩcãtes cũ eo in oſculo.iĩ ſalutatõe.loquela ⁊ ceteris ſup tactis incur⸗ rũt ſniam a iure:ſʒ minoꝛẽ.nec trãſit in terciã ꝑſonã. vt habet.xj.q.iij.qm̃ multos.hec ꝗ̊ᷓ excoĩcatio minoꝛ ẽ ⁊ ſe⸗ at a ſacromẽtis tm̃:alia aut ẽ maioꝛ ⁊ nõ tm̃ ſeꝑat a ſa⸗ cramẽtis:ſʒ etiã ab actibo legitimis cũ alijs ꝑſonis. VUñ excoĩcatio minoꝛ ẽ moꝛbo reſpiciẽs ꝑſonã abſolute. Ex⸗ coĩcatõ vᷣo maioꝛ ẽ moꝛbo reſpiciẽs ꝑſonaʒ vt ẽ ꝑs coĩta⸗/ tis ⁊ ſeꝑat a coĩtate.hec at᷑ ſeꝑatio cũ ſit relaxatio equi⸗ ꝓantie locũ non habẽt:niſi alij ſeꝑarent᷑ ab eo.̊ ad hoc ꝙ iſta excoĩcatio ſit efficax:ſtatuit ius vt alij eũ vitent.a qꝛ hoĩes vt in plib magis timẽt penã qᷓ; culpã:in robur ſnĩe adiunxit pena ſilem.qñq; tñ minoꝛẽ vt tactũ ẽ.vtpo te que nõ ſeꝑat a coĩone fideliũ:ſʒ ſacramẽtoꝝ tm̃.⁊ hoc dictat rõ recta:ſʒ qm̃ piculũ ñ eẽt modicũ oẽs ſeꝑari ab hmõi coĩone.vtpote liberos a coĩone cuʒ patribo:⁊ vro⸗ res cũ viris ⁊ ſeruis cuʒ dñis ⁊ alios ſiłr: iõ excipit ius plures ꝑſonas.vt habet᷑.xj.q.iij.qm̃ multos.videlʒ vxo⸗ res.filios.ſeruos.ancillas.mãcipia:nec non ruſticos et Fuiẽtes.nec nõ et oẽs alios ꝗ ñ adeo curiales ſunt vt eo⸗ rũ ↄſilio ſcelera ꝑpetrent᷑:⁊ eos ꝗ ignoꝛanter excoĩcatis coĩcant. Silr ꝑegꝛios. viatoꝛes.oꝛatoꝛes.i.qui vadunt ad alia loca adoꝛãdũ ſctos.Dicit᷑ eĩ in eodẽ.c. Quicũq; aut oꝛatoꝛ aut ꝑegrinus aut in terrã excoĩcatoꝝ deuene⸗ rit vbi nõ poſſit emere vel nõ habeat vñ emat niſi ab ex⸗ coĩcatis:licẽtiã accipiẽdi damꝰ.ruſticos vocat ſeruos ſi ue aſtrictos glebe.¶ Perſone coĩcãtes excoĩcatis nullã excoĩcatõʒ incurrẽtes:his verſibo atinent᷑. Hec anathe⸗ ma quidẽ faciũt ne poſſit obeſſe. Eltile.lex.humile.res. ignoꝛata.neceſſe.tilitas em̃ eius ꝗ excoĩcatio coĩcato coĩcat ⁊ ſciẽter facit ꝙ excoĩcatõem nõ incurrit.vt qñ ꝗs exigit ab excoĩcato qð debet ſibi. I,tẽ vtilitas ex ꝑte excõ municati qñq; idẽ focit.vt q ꝗs cũ excoĩcato loquit᷑ de his q̃ ad eius coꝛrectõem ꝑtinẽt. Itẽ lex idẽ facit. nã ꝓpt legẽ q̃ ẽ inter virũ et vxoꝛẽ.vroꝛ coĩcãs viꝛo excoĩcato nõ incurrit excoĩcatõem.Sʒ nũgꝗd vir coĩcãs vxoꝛi excoĩca te ſciẽter excuſat᷑ ſic ecõuerſo.dico ſine pᷣiudicio ꝓ nõ. qꝛ femĩe viris ſubdite ſunt ⁊ fere famule.xxxiij.q.vlt. Hec imago.vbi dr. Satis hinc aparet quẽadmodũ viris fe⸗ minas ſubditas et peneſfamulas lex ee voluit vxoꝛes.vñ maritꝰpõt cogeꝛe vxoꝛẽ ſatiſfacere abſolui.ar.xxxiij.q ij. placuit. Itẽ hũile ſiẽ ẽ de filijs.ſeruis ⁊ ancillis.mãci⸗ pijs.ruſticis ⁊ ſeruiẽtibo⁊ h̊ intelligit᷑ de filijs ꝗ nõ ſunt emãcipati ſed adhuc in ptate pr̃is. Itẽ res ignoꝛata.vt ſi cant.vñ neceſſe habẽt coĩcare.⸗] INẽ.xj.q.iij.qm̃ Re — 9 coĩcet alteri ignoꝛãs eũ eẽ excoĩcatũ. dũmodo ignoꝛã tia nõ ſit craſſa. Itẽ neceſſe vt q ꝗs trãſit ꝑ terrã excoĩ⸗ catoꝝ.vt habet᷑.xj.q.iij.qm multos.⁊ hoc vnmmmõ neceſ ſitas ſit vera ⁊ nõ ſimulata.Et nota ꝙ etſi ꝑſone ſupꝛe⸗ dicte ↄtẽte in illo.c.qm̃ multos:vſq; ad illud veꝛbũ qui⸗ cũq; aut oꝛatoꝛ:libere pñt coĩcare ſuis ſuꝑioꝛibo ꝓpt ob⸗ noxietatẽ q illis tenent᷑ aſtricti.alie ꝑſone q̃ ĩ eodem ca. ſubſequunt᷑:debẽt eos vitare niſi ꝑiculũ neceſſitatis im2 mineat.i Si querat᷑. Si ꝑentes poſſint excoĩcatis filijs coiĩcare:dñi ſubditis ſiue familiaribo ſuis ſiẽ econuerſo. licʒ quidã ponãt ꝙ ſic.qꝛ eadẽ fide ſunt aſtricti ſuꝑioꝛes inferioꝛibo q̃ econuerſo.vt.xxij.q.v.de foꝛma fidelitatis: videt᷑ ñ dðm ſine p̃ᷣiudicio.ꝙ maioꝛes ñ excuſant᷑ coĩcã tes cũ ſuis inferioꝛibo: ⁊ hoc in penã maioꝛũ quoꝝ ẽ coꝛ⸗ rigẽ minoꝛes ne incidãt in excoĩcatõem.vel ſaltẽ ne ĩ ipa moꝛent᷑.Parẽtes aũt filios erudire debeãt et caſtigare: aliter eĩ digni ſunt pena.xxxvij.di.ligant epᷣi.⁊ lex trade bat filios fieri caſtigatoꝛes ꝑentũ 6 Et nota ꝙ nõ ſemꝑ neceſſe ẽ vitare excoĩcatos.neq; ſemꝑ ↄtrabit᷑ excoĩcatio a coĩone cũ excoĩicatis:ſʒ ſolũmõ qñ noĩati ſunt ꝑſnĩiam vt.xj.qiij.audi deniq;.vbi dr.Cũ ꝑ ſnĩam ꝗs noĩatꝰfu⸗ erit cũ eo coĩcare nõ debemꝰ.cũ aũt ſolo reatu occulte ex coĩcatõis ↄtꝛahit penã:nõ ẽ ab eius coĩone ceſſandũ.vñ dñs in euãgelio.tũc demũ pctoꝛẽ dixit habẽdũ ſiẽ̃ ethni⸗ cũ ⁊ publicanũ:cũ eccliam audiꝛe ↄtẽpſerit. Apls quo⸗ qʒ ñ ait ſi ꝗs frater ẽ foꝛnicatoꝛ:ſʒ ſi ꝗs frateꝛ noiatuꝛ foꝛ nicatoꝛ.j.Coꝝ.v.ſnĩe noĩatõem intelligẽs. Ad h̊ ̊ qd pꝛimo obijcit᷑.ꝙ coĩcans cũ foꝛnicatoꝛe nõ eſt foꝛnicatoꝛ ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſilłe.ꝙ eĩ coĩcãs cũ excoĩcato excoĩca⸗ tus ẽ:magis ẽ ab inſtitutõe iuris qᷓ; a cõmunione cũ cri⸗ minoſo inqtum hmõi.coĩcatio aũt hmõi nõ faceret cõ⸗ municãtem excoĩcatũ niſi ſic eẽt inſtitutũ. Ad hoc qð obijcitur.ꝙ excoĩcatio nõ eſt moꝛbus ↄtagioſus ⁊c.dõm ꝙ boc ẽ verũ rõe qua moꝛboẽ vel pena:ſʒ rõne inſtitutõ⸗ nis.nec tñ incurrit᷑ excoĩcatio cũ excoĩcato:niſi quatenꝰ Diffinitũ ẽ a iure.A iure eĩ diffinitũ ẽ ꝙ excoĩcatio ñ trã ſit in terciã ꝑſonã. Ad illud qð obijcit᷑ꝙ qui nõ cõmu nicat in culpa nõ cõmunicat in pena ⁊c.dðᷣm ꝙ ̊ nõ oʒ. multi ei iuſte ſunt puniti eadẽ pena in ſpẽ.ꝗ nõ coĩcaue⸗ — rũt ĩ eadẽ culpa in ſpecie.ſicut pʒ ĩ punitõe ſiue ſnĩa ca⸗ pitali qua quidã punit᷑ ꝓpter homicidiũ:quidaʒ ꝓpt᷑ alia genera delictoꝛũ. Vñ licet cõmunicãs cũ excoĩcato nõ cõ municet ĩ culpa:tñ quia nõ exhibet debitã reuerentiam cenſure eccłiaſtice:iĩmo potius illam cõtemnit ineffica cem quãtũ in ſe ẽ reddit:iuſte penam incurrit ↄſimilem. ¶ Ad illud qð obijcitur.ꝙ de ꝑſonis familiaribo vt de fi lijs.vxoꝛibo ⁊c. Dicẽdum.q; ꝓpter ꝑicula que emergerẽt ſi tales eẽnt excõmunicati.vt habeiur.xj ·q.iij.quoniam multos:ſubtrahbuntur ab excõmunicatiõe.i Ad illð qð obijcitur ꝙ omnes illi excipiuntur:quoꝛũ cõſilio ſcelera non perpetrantur. Dicendum ꝙ illud verbum canonio excipimus omnes alios qui nõ adeo curiales ſunt vt eo rũ oſilio ſcelera ꝑpetrent᷑:ſic poteſt intelligi.vt negatio referatur ad actũ ꝑpetrãdi etiã relinquẽdo affirmatiuã ſub h̊ ſenſu.necnõ ⁊ oẽs alios qui adeo curiales ſunt:vt cox ↄſilio ſcelera nõ ꝑpetrãtur: imo potius coꝛrigantur · · ſubtrabimus omnes alios qui ei oſulunt vt coꝛriga⸗ tur. Aliter dicunt quidã q bic ſubtrabunt᷑ furioſi? mẽ⸗ te capti qui non habent aſtuciam conſulendi vt mala fi⸗ ant. rticulus ſecundus Onſequẽter querit᷑.vtrũ coĩcans cum excoĩ⸗ Acato peccet moꝛtaliter. . ſic:vidr̃ ꝑ H̊ ꝙ nul . us meretur excoĩcari niſi ꝓpt᷑ peccatũ moꝛta le.xj.q.iij. Qemo ep̃oꝛum. vbi dicitur. anathema eterna ẽ moꝛtis damnatio: ⁊ nõ niſi ꝓ moꝛtali crimine debʒ im poni.¶ IJtẽ eodem. NQullus.ibi dicitur. Aullus ſacerdo tum quempiã recte fidei hoĩiem ꝓ paruis ? leuibus cau⸗ ſis a coione ſuſpẽdat pᷣter culpas eas ⁊c. Ex his patz ꝗ;⸗ exqͥ coĩcans cũ excoĩcato eſt excommunicatus:ꝙ com⸗ municando peccat moꝛtaliter. ꝗ YJtem qui annihilat et --õ tiã tractus nõ tenet᷑ excoi ¶ Nueſtio vtemnit qð cenſet᷑ ab eccłia peccat moꝛtaliter. boc autẽ faciũt coĩcãtes cũ excoĩcatis quãtum in ipis ?ẽ. vt em̃ ha⸗ bet. xj.q.iij. Audi deniq;. vbi dr.ꝙ cuius delictũ ẽ mani⸗ feſlũ eccłie:ꝑ ſacerdotes de eccłia ellit᷑ vt notatꝰ ab oĩ⸗ bus erubeſcat ⁊c. ſʒ nulla ẽ erubeſcẽtia ſi i alij ei coĩcent. gad hoc ꝙ ſnĩa excoĩcatõis effectũ habeat :neceſſe eſt ꝙ alij arceant ab hmõi coĩone.vñ ꝗ nõ aꝛcent᷑ ſʒ illis cõmu micãt:effectũ ſnĩe hmõi fruſtrãt. Itẽ vt babet xj. q. ii · audi deniq;. dñs pᷣcepit hoĩem noĩatũ ab ecclia.i.excoĩ⸗ catũ baberi ſicut ethnicũ et publicanũ. Et apls.ij. coꝛ. v.cũ fratre noĩato nec cibũ ſumẽ.ſʒ coĩcãtes excoĩcatis faciũt ↄtrariũ:ᷓ moꝛtaliter peccant vt videt. ¶ Itez oĩs excoĩcatio ſiue maioꝛ ſiue minoꝛ ſen a coĩone ſacramẽ toꝝ:ſq nullus ſeꝑandus ẽ a coĩione ſacramentoꝝ niſi pro peccato moꝛtali: coĩcans cũ exrcoĩcatis incurrit excoĩ⸗ catõem ſaltẽ minoꝛẽ ¶ ¶Cõtra. excoĩcatio pena ẽ. coĩcan do aũt cũ criminoſo nõ peccat moꝛtaliter: non & coĩcans cũ excoĩcato peccat moꝛtaliter. ¶¶ Itẽ quelibz pe⸗ na coꝛꝑalis ẽ pᷣeligẽda culpe moꝛtali et᷑ trũcatõnis capi — — tis.ſi coĩcare cũ excõicato eẽt peccare moꝛtaliter: pꝛiꝰ . tceberet ſuſlinere trũcatõem capitis qᷓ coĩcare cũ excoĩ⸗ cato ĩ caſu nõ ↄceſſo.qdð videt᷑ valde durũ ponẽ. Itẽ cũ quolibet.ſ.amico ⁊ inimico eſi ↄtinua caritas babenda .Jj. pe.iiij. añ oĩia mutuã in vobilſmetipᷣ̃is caritatẽ ↄtinuaʒ bñntes.ſz ad boc ꝙ ↄtinua ſit:oʒ ꝗ nutriat᷑:nullatenꝰ at᷑ ↄueniẽtiꝰ⁊ melius nutrit᷑ ꝙᷓ ſociali familiaritate.̊ fami liaritas talis ẽ habẽda cũ oĩbo excoĩcatis.⸗ Itẽ. xj. Z.iij qm̃ multos.habet᷑. Si quis excoĩcatis nõ ĩ ſuſtẽtatõe ſu Ebie ſʒ hũanitatie cã aliquid daẽ voluerit:nõ ꝓhibemꝰ 2 verbũ gꝛeg. p efficacioꝛ et maioꝛ ẽ coĩcatio ĩ collatõne benelicij ẽ verbi vel oſculi vel ſalutatõis exqͥ & licet coĩ⸗ care cũ excoĩcato ĩ hoc nec ẽ ccatũ:młtofoꝛiiꝰa ĩ alijs ſine peccato licet. ¶ YIẽ lic et ſine officio ↄuerſari cũ excoĩ catis. Vñ.xj.q.vlt.ꝙ pᷣdeceſſoꝛ.dicit greg. Pter h cũ eis ↄuerſatus es nõ ↄſentiẽs iniꝗtati eoxꝝ:nullũ tibi ẽ de trumẽtũ coꝛã tco.a loquit᷑ de ↄuerſatione cũ excoĩcatis. vñ titulus ẽ illius decreti:cũ excoĩcatis ñ coĩcat: qui eis aio nõ ↄſentit. YItẽ ſi coĩcãtes cũ excoĩcatis peccãt mor taliter. vñ excoĩcatio circũquaq; inferat᷑:ẽ młtis occaſio ꝑiculi:⁊ ſolũmodo illi cui infeꝛt᷑ ẽ occaſio ſalutis:ſʒ xt minus cõmodũ aliquid attẽptare qð ſit multis in picu⸗ lũ iniquũ ẽ. ſi coĩcare cũ excoĩcatis ẽ peccaꝛe moꝛtalit: iniquũ ⁊ iniuſtũ ẽ aliquẽ excoĩcare.¶ Rñſio. q illi qui coĩcãt cũ excoicatis ĩ caſibo nõ oceſſis:peccãt moꝛtaliter vt patet ex decretali.Sacris· de his q vivel nietꝰcã fiunt Abi determinat᷑ ꝙ qui coĩcat excoĩcatis in vicijs ꝑ violẽ tia tract catõi:ſʒ inductꝰ ꝑ metũ tenetuꝛ Vñ dr ibi. licʒ metus culpaʒ attenuet.q; tñ nõ eã ꝓrſus excludit:cũ ꝓ nullo metu debeat ꝗs pctm moꝛtale incur rere:excoĩcatõis labe credimꝰinquinari.ecce ꝙ coĩcãtes lʒ metus cã peccẽt: moꝛtaliteꝛ pecct: boc at ſine pᷣiudicõ melioꝛis ſentẽtie dico debere intelligi: ſi er quadã ſubre⸗ ptõe incõſideratus ſiue nulla pᷣuẽtus deliberatõe coĩcet ſiz ſiſideratus 2 habita deliberatõne coĩcet:credo ꝙ in⸗ currit ſnĩam ⁊ peccat moꝛtaliter.qꝛ bmõi coĩcatio nõ eſt ſine ↄtemptu. Argumẽtũ ad hoc de clerico excoĩcato vel ĩterdicto miniſſrte.ca. Si celebrat.vbi dꝛ.ꝙ minoꝛi ex coĩcatõe ligatꝰpeccat ↄferẽdo ſacramẽta:tñ ſacramenta nõ carẽt effectu.qꝛ talis nõ ẽ remotus a collatõe ſʒ a ꝑce piõe. Et poſt ſubdit᷑.dümõ nõ in ↄtemptũ eccliaſtice di ſcipline. videlʒ ð phibitõem ſuꝑioꝛis coĩcationẽ excoĩca toꝝ ꝑtinaciter ſe ingeſſerit in q̊ caſu ẽ anathemate ferien dus. Ex his verbis decretalis videt᷑ ꝙ ille ꝗ ꝑtinaciter ſe ingerit ⁊ in ↄtem ptũ ecclłiaſtice dilcipline.i.cenſure: ſit feriẽdus anathemate 2 peccat moꝛtaliter. 4 Ytẽ argu mẽtũ ad idẽ. de ſen.ex.ꝙ in dubijs.vbi dẽ. illi ꝗ nomĩati excoĩcatis pſumptuoſe ꝑticipãt.niſi ab eoꝛũ ꝑticipatõe deſtiterĩt:exrcoĩcatõis ſunt vinculo ĩnodãdi. Ecce ꝙ qui p̃ᷣſumptuoſe ꝑticipat excoicato excoĩcãdus ẽ:⁊ ita moꝛta liier peccat ꝗ pᷣſumptuoſe coĩcat. Icẽ pʒ.xj o. liter peccat q⸗ oſe coĩcat. Yẽ pʒ. xj. q. iij . cor. cauerit.Ex his pʒ ꝙ nõ oẽs aliquo mõ colloquentes vel lxxx.. alio mõ coĩcantes peccãt moꝛtaliter: ſʒ illi qui ꝑticipãt pᷣſumptuoſe et ꝑtinacit᷑.i.ↄtemnẽtes claues ecclie. Ad illuv qð pꝛimo obijcitur ꝗꝙ nullus peccat coĩcando alijĩ pena ⁊c dõm ꝙ hoc verũ ẽ inqᷓtum talis:ſʒ coĩcans ĩ cõ tẽptũ cenſure eccłiaſtice peccat.qð faciũt coĩcãtes excoĩ catis pſumptuoſe et ꝑtinaciter.. ANo illud qð obijcitur. ꝙ ſi coĩcas peccat moꝛtaliter: citiꝰdz ſuſtinere moꝛteʒ qᷓ ac̃.dõm ꝙ hoc verũ ẽ eo mõ qͥ coĩcatio peccatuʒ moꝛtale iĩducit.¶. Ad illð qð obijcit· ꝙ ad h̊ ꝙ caritas ſit ↄtinua opoꝛtet ꝙ nutriat᷑.ſ.familiari ſocietate ⁊c̃. dõᷣm ꝙ nõ oz ĩmo alio mõ nutriẽda ẽ ĩ caſu ꝓpoſito.vtpote cõpatiẽdo illi et oꝛãdo ꝓ illo:a ↄſulẽdo vt ſatiſſaciat ecclie.⁊ inter⸗ ponẽdo ſe ad hoc ꝙ recõciliet deo ⁊ ecclie. vt H mõ meli⸗ us 2 9ↄueniẽtius viriqʒ ꝑſone qᷓ; coĩcãdo ĩ caſibo illicitis. Adſillud qð obijcit. indulget᷑ beneſacere excoĩcato bumanitatis cauſa ⁊c. Dicẽdũ ꝙ boc intelligi debz qtũ ad ea quilo ꝓcurari valet coꝛrectio excoĩcati ⁊ recõcilia tio eccłie.vel foꝛte de ſubuentõe aliqua coꝛꝑali in vltima neceſſitate vel graui.. Ad illud qð obijcit . ꝙ licʒ ↄuerſa ri cũ talibo ſine offenſa. Dicẽdũ ꝙ hoc intelligit᷑ de caſu illo qui ponit᷑ ibidẽ.ſ.qñ quis cõ ↄueꝛtẽdi gẽtem infidelẽ moꝛat᷑ ĩ regione.vel q neceſſe bʒ ↄuerſari cũ excoĩcatis ꝓpter eccłie neceſſiratẽ ⁊ ibi coꝛꝑaliter ↄmoꝛat᷑:ita tamẽ ꝙ eoꝝ ↄſilio vel coĩionis ↄſenſu aĩa eius non eſt coinqui nata:tũc ſicut dicit greg· ex hoc nullũ accidit ſibi detri⸗ mẽtum in aſpectu dei. rticulus tercius Onſequẽter querit᷑ xtrũ ꝗ aliquẽ excoĩcaueę/ rit ſi coĩcat cũ illo ſit excoĩcatꝰ. O: ſic:videt᷑ bhoc.qꝙ vniuſcuiuſq; ptas qtũ ad /ꝓpꝛiũ meri tu vel demeritũ ẽ maioꝛis efficacie:qᷓ ꝗqtũ ad alienũ. ml⸗ to eĩ poſſum efficaciꝰ mereri mihi ſur et demereri qᷓ alij igitur ſi excommunicato tollitur poteſtas merendi ꝑ ex communicationem videtur ꝙ qui poteſt ꝑ excoĩcatõz au ferre alij poteſtatẽ merẽdi inſtante iuſta cã:et ſibipᷣi põt idem.⁊ ita ſi aliquis excoĩcat aliquẽ pꝛincipaliteꝛ ⁊ ꝑ cõ ſequẽs coĩcãtes illi: ipᷣe idẽ ſi coĩcet illi incurrit ſnĩiam Itẽ vt habet. xj. q.uj.audi deniq;. dupliciteꝛ tꝛaduntuꝛ hoĩes ptati dyaboli.no mõ cũ delictũ eiꝰẽ manifeſtuʒ ecclie:⁊ ꝑ ſacerdotes expellit᷑ de ecclia.Alio mõ aliquis traditꝰẽ oyabolo cũ eiꝰpctm nõẽ maifeſluz hominibus dñs aũt qui videt in abſcõdito ꝓſpiciẽs eius mentem vi⸗ cijs ſeruientẽ et ſe nõ diligi in coꝛde eiꝰtalẽ tradit ſatha⸗ — ne. diſcedit eĩ a mẽte eius et domu coꝛdis relinquit ꝰacu A am. ſ. a gratia. vñ ſtatim efficitur mẽbrum dy aboli. Se⸗ cũdo modo excõmunicãs quẽqᷓ cõmunicãdo illi in cꝛimi ne tradit ſe ſothane:ſimiliter vidẽ ꝙ pꝛimo mõ poteſt ſe⸗ ip̃m tradere ſathane. vel quare nõ. Itẽ qui coĩcat ali⸗ cui in crimme: inſtum ẽ vt üli coĩcet in excoĩcatione que eſt pena inflictaꝓ crimine.vt em̃ habetur extra ð ſen. ex. NMunp.faciẽtem et conſentiẽtem par pena ↄſhingit. ¶ Zẽ ſi excoĩcans coĩcat in crimine non excoĩcatuꝛ. ex altitu dine ſui gradus repoꝛtat ↄmodum. illud quod a ſctis ſupponitur. quanto gradus altioꝛ tanto caſus grauioꝛ·. Itẽ. xj. q.iij.excellẽtiſſimus:ba betur. Engeltrudã ſepe damnatam:cũ coĩcatoꝛibus ſuis et fautoꝛibo pari vincu lo anathematis ↄſtat eſſe aſtrictam. Ex hboc patet Poſi⸗ tum. 4Si diceretur ꝙ nullus eſt iuder ſuip̃ius neq; ſibi ſubditus. vnde non poteſt inferre in ſe excoĩcatienez. vt habetur extra ð pe.⁊ re. aũt a non ſuo iudice nullus ligari valet vel abſolui hoc nonẽ generaliter verum. gqa ille qui coĩcat alicui in crimine ꝗpter quod excoĩcetur lʒ non ſit ſubiectus eius qui excoĩcauit: videt᷑ in illũ delin quere qui dam nauit. vt habetur d ſen. exco. Nuꝑ.vnde ↄtrabit foꝛum ratione delicti et quo ao eius iudex e ercoĩcotus:ſic aũt videtur in ꝓpoſito Contra.nullus pt eſſe iudex ſuipᷣius vt dieunt iura:ergo nullus poteſt a ſeipᷣo ligaꝛi vinculo an athematis vel abſolui.¶ Itẽ qui⸗ cũq; epᷣus vel ſacerdos ratione iuriſditionis ⁊ non ex cõ miſſo: poteſt aliquem ligare vinculo anathematis. põt B et illuʒ eundẽ abſoluere.ergo ſi nullus pẽ ſeipᷣm abſoluẽ a vinculo hmõi:igit᷑ nec ligare.¶ Itẽ ptas clauiũ exten⸗ dit᷑ ad foꝛũ pnĩe ⁊ ad foꝛũ iudicij.ſʒ in foꝛo penitẽtie non recipꝛocat᷑ ptᷣas clauis in babẽte:ſilłꝛ videt ꝙꝙ nec in foꝛo iudicij.nullus eĩ pt᷑ abſoluere ſeipᷣm a pctis ſuis.⸗] Itez excoĩcatio ẽ medicina quedã ↄtra malũ culpe.quia nõ ẽ moꝛtalis ̊ medicinalis. VUt em̃ habet᷑.xj.q.iij. Audicu ius delictũ manifeſtũ ẽ pellit᷑ ab ecclia:vt notatus ab oĩ bus erubeſcat ⁊ auerſus ſpũs eius ſalnus fiat. Alie ſilłr ſunt medicine ) pcta.ſ. baptiſmus ⁊ penitẽtia:hᷣ nulli de bet dari nec pt d iure medicina baptiſmatis vel penitẽ tie a ſeip̃o:̊ nec ſimiliter medicina excoĩcatõis.ſ Rñ⸗ ſio.ad hoꝝ euidẽtiã nota.ꝙ ẽ foꝛũ ↄſcie in q̊ idẽ pot eẽ re us.teſtis ⁊ iudex. Aug.in li.de peni. Cõſtituto in coꝛde iudicio:aſſit accuſatꝛix cogitatio.teſtis ↄſcia.caꝛnitfex ti moꝛ. inde quidẽ ſanguis aĩe cõfitẽtis ꝑ lacrimas ꝓfluat poſtremo ab ipᷣa mẽte talis ſnĩa pferat᷑:vt ſe indignũ hõ iudicet ꝑticipatõe coꝛꝑis et ſanguĩs dñi.Eſi et foꝛũ peni tẽtie vbi idẽ põt eẽ reus et teſtis:ſ nõ iudex.penitẽs qñq; in foꝛo hoc ſe reũ ↄfitetur: ſeipᷣm ꝑhibet teſtimonium. Eſt etiã ſoꝛũ iudiciale in qͥ nec idẽ pt᷑ eẽ inder ſui nec te⸗ ſtis:Fm ꝙ rõ ⁊ iura decernũt.Excoĩcatio at ad foꝛũ ſpe⸗ ctat iudiciale. excoĩcans aũt iudex ẽ reſpectu excoicati. Vter qð nullus pt᷑ ſeipᷣm excoicare directe vt dicũt gdã Elij dicũt ſim pliciter ꝙ nõ pf᷑. Et licet inter hos verbo⸗ tenus cõtrouerſia aꝓareat:foꝛte nulla ẽ in re.quia om̃s ponũt ꝙ excoĩcantes coĩcantes cũ exco ĩcatis ſiue ponat᷑ ſint ligati maioꝛi excoĩcatõe.vtpote qñ excoĩcant᷑ ſau⸗ toꝛes ⁊ coĩcatoꝛes.ſiue minoꝛi:nõ ſua ſentẽtia ligari ſed ſentẽtia iuris.ercoĩcatõeʒ aũt inflictã a iure in hmõi ca⸗ ſu ponũt aliqui directe illatã eẽ. vtpote qñ ille ꝗ excom⸗ mũicat aliquẽ cui coĩcat:vel foꝛte cui fauet in crimine.2 ex hoc incurrit excoĩcatõnem a iure.qꝛ õ oꝛdinẽ iuris et rõis eſt.ꝙ excoicet᷑ a ſeip̃ᷣo directe:lʒ dicat᷑ indirecte a ſe ipᷣo excoicari.Dicẽdũ q̊ q excoĩcãs aliquẽ.ſiue quia coĩ⸗ cet illi in crimine:ſiue quia ẽ fautoꝛ illius excoĩca ti:ſiue ijuia alio mõ coĩcat illi:nõ ẽ excoĩcatus a ſe: ẽ tñ excom⸗ mũicatus a iure.niſi ponat᷑ ꝙ excoĩcatio illata a iure ſit inflicta ſibi a ſeip̃o indirecte.vtrũ aũt aliquis qui excoĩ⸗ cat aliquẽ cui coĩcat ꝓpter illã ſnĩam ſit excoicatus a iu⸗ re maioꝛi excoĩcatõe:bʒ cõtrouerſiam inter iuriſi ꝑitos Ad illas rões que ponunt᷑ ꝓ pꝛima ꝑte pt᷑ rñderi. excoĩcãs aliquẽ ſi coĩcet illi ẽ excoĩcatꝰ.ſ.a iure 7 a ſe in⸗ directe ᷣm qnoſdã. Sʒ qꝛ rões iſte vident cõcludere.ꝙ; excoĩcatur a ſe:cũ iuriſꝑiti dicũt ↄtrariũ.ꝗbo etiã rõ aſſẽ tit:pt᷑ aliter rũderi ad obiecta hec.Et pꝛimo ad pꝛimũ cũ obijcituꝛ.ꝙ vnuſquiſq; põt efficaciꝰſibi mereꝛi łᷣ deme reri ⁊c̃. Poteſt dici ꝙ qui excoĩcat ſeipᷣm de facto vñ in⸗ currit excoĩcatõem de iure:grauius peceat excoĩcãdo ſe ꝙᷓ peccat alius qui excoĩcatur iuſie ab eodẽ. Pꝛimũ ar⸗ gumẽtũ nõ palet. ſicut nec iſtud.iſte facilius pt demereꝛi ſibi excoĩcãdo ſe qᷓ alij excoĩcãdo illũ. Similiter nec ſe⸗ cũdũ argnmẽtum aliquid valet.ſ. hic tradere pt ſe ſatha ne opando hoc mõ:qͥ oꝑando illo:et tñ cõcluſio vera eſt quia qui excõmunicat ſe ð facto peccat moꝛtaliter:vnde peccãdo moꝛtaliter tradit ſe ſatbane.4 Ad H quod que⸗ ritur quare nõ ſequitur.põt dici pꝛimus modꝰtradẽ⸗ di ſe ſathane:ↄuenit ꝑſone cuilibʒ inq tuʒ ẽ ꝑſona ſingu laris:ſʒ modus ſecũdus nõ cõuenit alicui niſi inqᷓtum ẽ iudex et habẽs iuriſditõem reſi pectu alterius.4 Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ qui coĩcat alicui in crimine debʒ coĩcaꝛe in pena ⁊c̃. Dicẽdum ꝙ h verũ ẽ de pena in genere h ẽ in pe na aliqua hac vel illa:⁊ ita ẽ in ꝓpoſito.nec ex h̊ ſequitur ꝙ debet coĩcare in bac. Pꝛeterea. excoicatio nõ ẽ pena ð bita buic vel illi: ſʒ magis ↄtumacie ſiue incoꝛrigibilita ti criminoſi.ſʒ ſi criminoſus ſtatim facta cenunciatõne excoĩcatõis inferẽde illi ſatiſfaceret ð crimiĩe nõ ſea equere tur excoĩcatio. Ad illud qð obijcit ꝓꝙ ſi ñ excoĩcat ſe re⸗ poꝛtat cõmodũ ⁊c̃.dðᷣm ꝙ nõ ſequit᷑.quia puniet᷑ maio⸗ ri pena et grauius peccat ꝙᷓ ille qui excõmũicat᷑ ab illo. Sl Ad vltimũ dicenduʒ. ꝙ nõ ẽ ſimile de alio qui contꝛa⸗ hit foꝛũ rõe delicti 2 ſic fit ſubditus eius qui damnauit: et de ipᷣo qui ẽ iudex.quia ↄ oẽ ius et rõem ꝙ aliquis ĩ Aꝛia cã ſit iudex et reus.lʒ ei quis excoĩcat᷑ cũ ſuis fau toꝛibo ⁊ coĩcatoꝛibo:⁊ ſic pari vinculo anathematis con ſtat pꝛincipaleʒ et fautoꝛes illius 2 coĩcatoꝛes foꝛe aſtri⸗ ctos vt dicit ius:tñ in hoc caſu cuʒ nullus ſua ſententia ligari poſſit locum non habet:ſed talis cõtrabit excoĩca tionem a iune. embꝛum ſeptimum Equit᷑ de abſolutõe ab excoĩcatõe.Et pꝛi⸗ mo querit᷑ vtruʒ aliꝗs inuitus pt᷑ abſolui. Secũdo vtrũ excoĩcatꝰ pluribus ſentẽtijs poſſit abſolui vna abſolutõe ſufficiẽti pꝛo alijs. Lercio vtrũ excoĩcatus pt abſolui ab illo gexcom mnnncant eũ ⁊ coĩcauit ip̃i excoĩcato. ticulus pꝛimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑtem affirmatiuaʒ Pater carnalis multa beneficia pt pᷣſtare fi⸗ lio carnali muito: ſimiliter vt videt᷑ pr ſi puak pt᷑ filio ſpuali.vtpote beneficiũ oꝛõnis:diſcipline:inſtru ctõis:ſimiliter ⁊ abſolutõis ab excoĩcatõe.¶ Iteʒ iuder oꝛdinarius de iure pt᷑ excoĩcare inuitũ.ſimiliter vt videt ĩmo rõne foꝛtioꝛi ⁊ abſoluere.h̊ videt᷑ exquo lex diuina magis ꝑſuadet ad oꝑe miſericoꝛdie q; ad opeꝛa iuſticie. I¶ Ytez excoĩcatio ẽ pena medicinalis nõ moꝛtalis.ij.q.j. Aldulti.̊ nõ poteſi exerceri niſi quatenꝰmedicina ẽ. ſi aliꝗs obſtinatꝰin malicia ſua efficeret᷑ deterioꝛ er illata erxcoĩcatõe.vñ excoĩcatio fieret illi moꝛtalis: videt ꝙ ta⸗ lẽ eĩ inuitũ debẽt pius iuder abſoluere:⁊ pt.¶ Itẽ poſito ꝙ aliquis ꝓpter delictũ ſuũ optat et vult tꝛadi ſathane vt ſpũs ſaluus fiat.alius obſtinatꝰet ↄtumax in excoĩcatõ ne nõ vult abſolui. pt ̊ ſic argui.velle.nolle ſunt oppoſi ta.excoĩcari et abſolui ſiłr.bᷣ ſi oppoſitũ de oppoſito:⁊ p⸗ poſitũ de ꝓpoſito.j ſi aligs volũtarius pt excoĩcari:et ꝑ oppoſitũ inuit pt̃ abſolui ⁊ de iure.⸗ Iitẽ ĩ ptate iudicis ẽ excoĩcaꝛe cꝛiminoſum ſiue velit ſiue nolit.nec ↄpellituꝛ a iure excoĩcare talẽ vel diſſimulare poſito ꝙ aligs deli⸗ quit in iudicẽ. ꝓpter qð pt eũ iuſie excoĩcare.eadẽ rõe ẽ ĩ ptate iudicis abſoluere illũ ſiue velit ſiue nolit:nec ĩ ali⸗ Cõtra. in foꝛo penitetiali nec pt nec debet abſolui in⸗ uitus: ſimilit nec in foꝛo iudiciali.¶ Jtẽ dictũ fuit pe⸗ tro.Quodcũq; ligaueris ſuꝑ terrã ⁊c.Et qðcũq; ſolue⸗ S iudicat iuri ſi abſoluat illũ inuitũ vel inuolũtariũ ris ſuꝑ terrã ⁊c.ex qͥ patet ꝙ ligatio et abſolutio in ter⸗ ris et in celis ſe habẽt ↄſequẽter:ſʒ in celis nullus inni⸗ tyeſt abſolutus.neq; pt᷑ abſolui.ᷓ nec ſimiliter in terris. Itẽ manẽte cauſa manere debet effectus. B cã ꝓf quaʒ infligitur excoĩcatio ẽ ↄtumacia ⁊ rebellio:ſ qᷓdiu excõ⸗ municatnõ vult abſolui ẽ ↄtumar 2 rebellis⸗ innnrens cebet abſolui.¶ Itẽ excoĩcatio ẽ a cõmunione fideliũ ſe⸗ ꝑatio.tẽ excoĩcatio ẽ a qualibet licita coĩone vel licito actu ſeꝑatio:ſʒ aliqͥ innito abſoluto nõẽ ſeꝑatus a coĩo⸗ ne fideliũ neq; ab actu quolibet licito vel illicita coĩone. imo fi nt illi ſine offenſa coĩcare. ẽ vere abſolu⸗ tas.¶ Mñſio. dðm. ẽ loqui de ptate clauiũ dupliciteꝛ vel ꝓut pt ĩ actꝰↄmunicãdi ⁊ abſoluẽdi de iure vel de fa cto.Multũ eĩ differũt facere:⁊ de iure facere.pt᷑ q̊ aligs excoĩcat abſolui de iure:aliquis de ſacto. ð iure abſolui nõ pt᷑ niſi ceſſet ↄtumacia.de facto pt ᷣm voluntatẽ iudi⸗ cis in cnius ptate fuit ſententiam differre vel diſſimula re. ſi talis abſoluat᷑:nõ ex ̊ peccat nec qui cũ illo coĩcat ẽ excoicatꝰ.⁊ h ſiue ligatꝰſnla iuſta ſiue iniulia.verũta⸗ mẽ talis abſolui ñ cebet ſi ſit iuſte excoĩcatus. Si ar fuil ſet excoĩcatus iniuſte: poſſet eũ iuder abſolueꝛe etiã inui tũ:ſj nõ hoc ꝓpter ſuũ meritũ: ſ⸗ 3 ad ꝓpꝛiũ erroꝛẽ reuocã⸗ Duz. Ad illud qð obijcit. ꝙ pater carnalis pt beneficia oferre ſilio inuito ꝛc. Dicẽdum ꝙ nõ eſt ſimile. qꝛ benefi cia tꝑalia pſtita filijs carnalibo inuitis a pentibo ſuis.ũ ↄferunt᷑ ex aliqua caritate ſiue iuſticia ex ꝑte ſuſcipien/ — — — — — — — — — vi i =—e 7 ¶ Queſtio tis. nõ ſicẽ in eaſu ꝓpoſito. quia beneficiũ abſolutõis col latũ excoĩcato inuito:parũ vel nibil illi ꝓdeſt imo qñqʒ obeli. Ad illuo qð obicit. q põt excoĩcare inuiuuʒ 26. Dicẽdũ ꝙ verũ ẽ ⁊ ↄgruit excoĩcato.quia excoĩcatio ẽdi coꝛrectio de ↄtumacia. iõ ſiue inferat ercoĩcatio inmito ſiue volũtario: ꝓdeſt ſibi ⁊ et alijs ad incutiẽdũ timoꝛẽ Ao illud qð obijcit. excoĩcatio infert᷑ ad emẽdatõeʒ 2c. Dicẽdũ ꝙ nõ tm ad emẽdatõem:b ad terꝛoꝛe inſtꝛu ctõem alioꝝ· vt ex aſpectu oↄfuſionis et dani excoĩcatoꝛu caueãt ſibi ne ſint ↄtumaces ⁊ rebelles ecclie. exempluʒ ad hoc pt eẽ te datban ⁊ abyron Qumeri. xvj. ⁊ vt etia terroꝛ ↄtiuuet᷑ in alijs aliquibo:expedit aliqñ ꝙ excoĩca tio ↄtinuet. Terũtamẽ 8 nemine deſperãdũ in via: nec ſcit qñ dñs dabit illi ſpiritũ bonũ:expectãda ẽ coꝛrectio eius.· iõ ẽ abſoluẽdus quãtũcũ incoꝛrigibilis videatur nemo eĩ viatoꝛ ẽ oĩno inconigi lis. . ꝑ negatõz. Dec eĩ incorrigibilitas ẽ malicia dãnati. ¶ Ao illud qð pꝛimo obijcitur ꝙ ſi põt aliquis volũtarius excoĩcari. ⁊ ꝑ oppo ſitũ põt inuitꝰ abſolui ⁊c᷑. Dicẽdũ ꝙ h̊ verũ ẽ de facto: ſʒ E nõ ſoluit.qꝛ ↄcludit ꝙ de iure ſic ſi pt & iure volunta⸗ rio excoĩcari:põt de iure abſolui: ꝓpter Hͤ aliter dom. g argumẽtum bmõi fallit. ſ.ſi ogoſitum de oſpoſito ꝛc. qn er ↄbinatõe poſitoꝝ cũ oppo ltis deſinit oppoſitio que 1 ñis fuit.⁊ ſic in ꝓoſito velle. nolle.aliquo mõ opponun . ꝗbo adiũctis excoĩcatio et abſolutio iã ñ opponunt. Iſta ei nõ oponũt. Iſte vult excoĩcari ⁊ nõ vult abſolui. ¶õ eĩ opponunt᷑ niſi idẽ babeãt obiectũ ſiẽ bic. Ille vult bo⸗ nũ 7 nõ vult bonũ: iſta ei nõ oponunt: vult bonũ 2 non vult malũ. Si eĩ virtus aꝛgumetãdi ẽ in oppolitõe ꝓpoli toꝝ et opoſitoꝝ.exquo deſinit opolitio neceſſario dz ceficere ↄſequẽtia.¶ Ad illud qð obijcit · ꝓ iudex ſine pᷣ⸗ iudicio iuris pt abſoluere inuolũtariũ.doᷣm.ꝙ ſᷣm ꝙ vo lũtas in caſu poſito impoꝛtat rebellionẽ et ↄtumaciam nõ pĩ. Fm aũt ꝙ ſolummõ dicit declaratõem voluntatis a ſuſceptõe abſolutõis:bene pr.verbigratia. aliquis cõ tẽnens ſe et vitã ſuã ꝓpter ̊ ꝙ ẽ peccato deditꝰ. qð nõ pt᷑ tefacili derelinquẽ: optãs ſe tradere ſathane vt ſpus ſal⸗ . uus fiat. ne faciliter recid iuet vt facilius et efficacius a peccato ſuo coberceat᷑:nõ vult abſolui p̊ ſtare in excõ⸗ municatõe illi illata. vt foꝛtius deteſtetuꝛ peccatũ ſuũ et nullo mõ recidi F bene pt abſoluere iudex ſine pᷣiu dieio iuris.¶ Licet mõ iaʒ dicto rñdeat᷑ ad H ꝓbleuma ſupponẽdo ꝙ nõ põt nolẽs abſolui ab excoĩcatõe. Aliter tñ põt dici. ſ. ꝙ põt ſine offenſa iuris.vt poſito ꝙ aliquis excoĩcatus iuſte et peccato ſuo exigente vt magis odiat pcim ſuñ vult diutius teneri in vinculo exccĩcatõis.ĩ oĩ⸗ bo ꝑatus ſatiſſacere eccleſie ⁊ ſ. atiſffaciẽs iſte nolẽs abſol⸗ ui rõe iam tacta:ſine offenſa iuris pt abſolui.¶ Ad illð E¶aqs obijcit. ꝙ in ſoꝛo penitẽtiali nõ pt᷑ abſolui nolẽs ⁊c. BDicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſiłe.quia virtus abſolutõis ĩ foꝛo penitẽ⸗ tiali depedet ex veritate cõfitẽtis petᷣa ſua. Vñ niſi acce⸗ vat veraciteꝛ penitẽs 2 ſine fictõe:nõ valet ſibi beneficiũ abſolutõis.nõ aũt accedit veraciteꝛ ad nitẽtiã niſi ac cedat in volũtate abſoluẽdi a pcro.Nõ ſimile ẽ ĩ foꝛo in⸗ diciali in quo ad abſolutõnem ceſſatio ſufcit ↄtumacie 7 volũtas ſatiſfaciẽdi eccłie.hec aũt pñt accidere cũ vo⸗ luntate abſoluẽdi. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝗ ligatio ⁊ ſolu tio in celis et in terra ↄfoꝛmiter ſe habẽt c̃. Dicẽduz ꝙ bec ↄſoꝛmitas attẽdẽda ẽ in ligatõe ſolutõe vt pʒ in lr̃a et ẽ fallacia aↄſequẽtis in argumnẽto vt patere poteſt intu⸗ enti. Ad illud qð obijcit , ỹgiu nõ vult abſolui ẽ otu⸗ mar et rebellis:⁊ ita manet cã excoĩcatõis ⁊c̃. Dicẽdum ſi talis volũtas oꝛiretur er obſtinatõe in moꝛa pciĩi et lütate moꝛãdi adhuc:⁊ nõ volũtate obediẽdi eccleſie talis nõ pi de iure abſolui.qꝛ adhuc nõ ceſſat cã excoĩca tõio. Bi aũt patuoẽ ſe atiſfaceꝛe eccłe ⁊ ſatiſſaciat ꝓ poſſe t̃ vt magis ↄfundat᷑ de peccato ſud ⁊ vt illð plus dete⸗ ſiet᷑ nõ vult abſolui. ⁊ placet ſibi moꝛa in excoĩcatõne.vt ſpũs ſaluus fiat:nõ ẽ ð ius ſi talis abſoluat᷑. ¶ Ad illud qð obijcitur. ꝙ inuite abſolutꝰnõ debʒ vitari ⁊c. Dicen⸗ voõũ ex bᷣ nõ ſequit᷑ ꝓ ſit ſimpliciter abſolutꝰ:pᷣ qᷓtuz ad lxxj. ſoꝛum eccleſie militantis: tum ab foꝛum triunphantis nequaq́. ¶ Articulus ſecundus tijs pot abſolui ab illis.Et querit᷑ vtrũ abſol AAuitur vna abſolutõe: vel neceſſario plures ab . ANSka querit᷑ quõ ligatus płibo ſenten: Plutõnes requirant᷑ Et videt᷑ vna abſolutio ſufficiat quotquot ſunt illate ſentẽtie. ſic ſufficit vna abſolutio in foꝛo penitẽtie ⁊ ſi mille eẽnt cõmiſſa vel delicta.¶ I ali⸗ ter ſequeret᷑ ꝙ ptim eẽt gs abſolutꝰ ꝑtim excoĩcatꝰ..¶ Itẽ xj. q. iij. ¶ Nemo. babet. ꝙ bõ nõ ligat ſʒ xpc.ꝗ hãc ptatem dit o Os fecit hoĩes tãti bonois. Ex his pʒ ꝙ dñs li at vinculo anathematis: ſi ligat abſoluit: dñs non anat in ꝑte et in ꝑte nõ. de pe. di. ij. ſunt pkes. Nũᷓ ali⸗ quẽ ſanauit quẽ nõ oĩno liberauit.totũ hoĩem ſananit ĩ ſabbato:qꝛ coꝛpus ab infirmitate ⁊ aĩam ab oĩ ↄtagione liberauit. Similiter nec ſoluit in ꝑte in ꝑte non: 2 ita vi det᷑ ꝙ nõ requirit᷑ niſi vnica kno rirarron⸗ nio ẽ ligatio quedã:ſʒ ad obſolutõem ꝑ a alicuiꝰ a ml⸗ tiplici vinceulo requirit multiplex ſolutio. ſi aligs ẽ mi⸗ tiplici vinculo excoĩcatus:ad hoc ꝙ penit?ſoluatur: reg ritur multiplex abſolutio in qua abſoluet᷑. vel ĩ pꝛima vł in ſecũda.·vel ĩ oibo ſic cauat᷑ lapis multa caunatõe aque. E io. ꝙ plures abſolutões ſunt neceſſaꝛie.ſicut eĩ ſu a tactu ẽ · duplex ẽ effectꝰexcoĩcatõis.ſ.eiectio ⁊ ligatõ qtũ ad pꝛimuʒ effectũ excoĩcatꝰnõ pĩ ampliꝰ excoĩcari. qui eĩ foꝛis ẽ expelli nõ pt.qᷓtũ ad alium pr.vt.iij.q · iiij · Engeltrudã. Ligatſic pi ampliꝰligari 7 foꝛis poſitus diutius extra teneri. VUnde vico. Fm diuerſoꝛꝝ vinculo⸗ rũ ligatõnem:requirit᷑ diuerſa abſolutio. VUnge ſi ꝗs ſit pluribo ſentẽtijs ligatus. pluribo pᷣlatis in eo iuriſditõ nẽ habẽtibo: neceſſe ẽ ꝙ a qlibet abſoluat᷑:niſi excoĩcato⸗ res ↄſentirẽt ꝙ vna ablſolutõe abſolueret᷑:⁊ vni cõmiſiſ⸗ ſent illius abſolutionez de omnibo excoĩcationibus.ille aũt poſſet omnes excoĩcationes in vnã abſolutionem re⸗ digere. Mec ẽ ſimile de abſolutione peccatoꝝ in ſoꝛo pe⸗ nitẽtiali: ⁊ excoĩcationũ que pene ſunt in foꝛo iudiciali. abſolutio ei a culpa nõ fit ſine gra gratũfaciẽte. que nul⸗ lam culpam ſecum compatitur.aliter eſt de abſolutione ercõmunicatõnis que eſt relaxatio pene.⸗ Ao illur qð obijcitur. ꝙ li nõ eſt abſolutus niſi vnica abſolutione · er go erit in ꝑte abſolutus in ꝑte excoĩcatus. Dicẽduʒ nõ ſequitur:ſʒ ſequitur ꝙ ſoluitur ab vno vinculo et eſt altero ligatus. ſicut accidit de ligato vinculis materiali bus. Vd illud quod obijcitur ꝙ dominus non ſanat in parte. dõm. ꝙ boc verum eſt de ſanatione culpe:bene ta⸗ imnẽ ſoluit dñs a parte pene. licet eĩ dominꝰ ſimul ſemel et a multiplici abſoluat culpa. Vmus ſtñ culpe reatus ꝑ multa tempoꝛa qñq; pcellit. Ad hoc quod querit᷑. vtꝝ pfecte abſolutus eſt in pꝛima vel ſecunda abſolutione ⁊c Dicẽdum ꝙ et li ꝑticulatim a vinculis particularibo ſit abſolutuas:tamẽ in vltima abſolutione eſt omnino abſo⸗ lutns. vnde vltima abſolutio eſt conſũmatio particulaꝝ abſolutionũ. ante illam em non eſt completa reconcilia⸗ tio excoĩcati ⁊ eccleſie. —* ₰ rticulus tercius Onſequẽter querit᷑ vtrum excoĩcatus pẽ ab⸗ ſolui ab excoĩcatoꝛe ſi coĩcauerit illi in crimi ne:vel ſi fit fautoꝛ illius ſiue coĩcatoꝛ:et tamẽ qꝙ excoĩcatoꝛ habeat iuriſditionẽ in excoĩcato. ſic:vi detur ꝑ hoc.ꝙ eius qui iuſte ligat ſui iudicis ẽ ſoluere c. ecre.de pe.⁊ re. aũt. vbi dẽ .· ꝙ a non ſuo iudice nullus valet ligari vel abſolui. ¶ IVtem excoĩcatione li⸗ gatus etiam minoꝛi ſeꝑatus eſt a communione ſacramẽ toꝛum et marime a celebratione.tamen licet peccet cele⸗ brando.nõ ꝓbibetur erercere ca que ſibi competunt ra⸗ tione iuriſditionis.vt er de cle.ex.cel.capi.Si celebrat. igitur in caſu pꝛopoſiio. bene poteſt iudex exercere ea que illi nomine iuriſditionis competũt. id eſt abſoluere „ excoĩcatũ.lʒ coĩcando cũ eodẽ ↄtraxerit ercoĩcatõʒ de in re minoꝛẽ.q¶Ytẽ ſacramẽta collata ab excoĩcato nõ caꝛẽt effectu quia a collatione ſacramẽtoꝝ non ẽ ſemotus: ſeð a ꝑceptione. vt habet᷑ extra de cle. ex. cele. Si celebrat. S peccat aũt.Ex hoc videt᷑ ꝙ ſolũmõ ẽ remotꝰa ceptione ſacramẽtoꝝ:nõ ab exercitio eoꝝ que ſpectãt ad eiꝰiuriſ⸗ ditionẽ.¶ Cõtra.cũ aliquis excoĩcat᷑ cũ coĩcatoꝛibo ſu⸗/ is pari anathematis vinculo: aſtat pꝛicipalẽ excoĩcatuʒ et fautoꝛes ſiue coĩcatoꝛes illiꝰeẽ aſtrictos.vt.xj.q.iij.ex cellẽtiſſimꝰ.igit᷑ ſi excoĩcatꝰẽ fautoꝛ excoĩcati.pari a na⸗ thematis vinculo ẽ aſtrictꝰcũ pꝛĩcipaliteꝛ excoĩcato: ̊ẽ excoĩcatus maioꝛi excoĩcatõe.q̊ ñ poteſt abſoluere ipſuz excoĩcatũ lʒ ſit ſubditus illius.¶ Itẽ excoĩcatus ẽ a qua libet licita coĩone vel licito actu ſeꝑatus.qð patʒ ꝑ diffi nitõem excoĩcatõis.gẽ ſeꝑatus ab actu abſolutionis er⸗ go excoĩcat excoĩcatione cũ excoĩcato:ñ pt eũ abſoluere ¶Rñſio.ſi epus vel alius iuſte excoĩcet aliquẽ ratione criminis ⁊ ipᷣe poſtea illi excoĩcato coĩcat ĩ crimine.⁊ eti am ſi excoĩcet aliquẽ cũ fautoꝛibo ⁊ coĩcatoꝛibus ſuis:⁊ ipe poſtea illi coĩcat.Dicunt aliqui illũ excoĩcatũ eẽ ma ioꝛi excoĩcatõe.nõ ſua ſentẽtia ſed iuris:⁊ ꝙ debʒ abſol ui a ſuo ſuꝑioꝛe.qð videt᷑ ꝑ decꝛe.de ſen.exco.Quꝑ.Alij dicũt aliter.ꝙ in h̊ caſu cuʒ excoĩcãs nõ poteſt ligari ſua ſnia.ↄtrahit tñ minoꝛẽ ſniam a iure nõ maioꝛẽ.ſicut po⸗ nũt illi qui ſunt de pꝛima opinione. qꝛ ille ꝗ coĩcat cũ ex coĩcato ĩ crimĩe:otrahit excoĩcatõeʒ a iudice videtur eĩ dlinquere in eũ qui damnauit. ⁊ talis ab eo vł eius ſu perioꝛe debet abſolui.vt in.c.nuper. NHec aũt opinio vi⸗ tur plus iuri ↄſona.huic opinioni ↄſentiẽdo pt᷑ dici ꝙ in caſu ꝓpoſito excoĩcatus poteſt abſolui ab excoĩcato re.qui tĩ ↄtrahit a iure excoĩcatõem minoꝛẽ que nõ au⸗ fert excoĩcato iuriſditõeʒ.ſiẽ̃ videt᷑ in rõibo poſitis ꝓ pꝛi⸗ uua ꝑ te.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ cũ aliquis excoĩcat᷑ cuʒ fautoꝛibus ſuis.ꝙ pꝛĩcipaliter excoĩcatus⸗ fautoꝛes pa ri vinculo anathematis ſunt ligati ⁊c. Dicẽdum ꝙ h in telligitur qñ alius ẽ fautoꝛ ab excoĩcãte ẽ fautoꝛ vel coĩ⸗ catoꝛ.quia em̃ nullus epᷣus nec alius a ſua ſententia li⸗ gatur.ſi ep̃us excoĩcans vel alius eẽt fautoꝛ criminoſi: nõ ligaretur ſua ſentẽtia:ſʒ minoꝛẽ vt dictũ ẽ ↄtraberet a iure. Ao illud quod obijcitur ꝙ excoĩcatus ſeꝑat᷑ ab omni actu licito ⁊c̃.ddᷣm ꝙ hoc verum ẽ ſi ſit excõmuni⸗ catus excoĩcatõe maioꝛi que dr̃ anathema. ueſtio. lxxxij. de excõ municatione iniuſte lata. Equtur de excom municatione lata iniuſte. Pꝛimo ergo queritur an ſit excõmunicatio iniuſia. Secundo an ſit timẽda.an tenenda. Uembꝛum prunum Dmaioꝛẽ boꝝ notificatõem videamꝰ pri⸗ mo que ercoĩcatio ſit iniuſta.Qota ̊ ĩ⸗ aĩo qñ ñ ẽ ex zelo iuſticie: ſʒ ex odio vł indignatione fert᷑. Greg. xj.q.iij. Sũmopꝑe cauẽdum eſt vt rectoꝛes ecclie qui publica iudicia exercẽt. in dicẽdis ſentẽtijs nullatenus leuitate aut furoꝛe ducti ſint pᷣcipi⸗ tes. Itẽ eodẽ.S. Si ̊. Heda ſuꝑ epłam Yacobi ait. Jra viri iuſticiã dei nõ opatur. Qui iratus in aliquẽ ſmam ꝓpfert. ⁊ ſi ille qᷓtum ad ſe iuſtã ſniam repoꝛtat:iſie tamẽ qui nõ amoꝛe iuſticie:ſʒ liuoꝛe odij i eũ ſniam tedit:iuſti ciã dei in quẽ ꝑturbatio nõ cadit non imitatur. 4Ex cã. cum nõ ſubeſt certa 2 ſufficiẽs cauſa.⸗. Ex oꝛdine.cũ pꝛe termittitur oꝛdoiuris2 tangitur hec diffinitio.xj.q.iijj. Ep̃us pᷣſbr. ¶His notatis ꝓcedamus ad ꝓpoſitum. pꝛi⸗ mo oñdentes ꝙ iniuſta excoĩcatio ẽ excoĩcatio. ſic actio Diuiditur p iuſta 7 iniuſtã. VUnde iniuſta aoctio ẽ actio hinõi iuſius ẽ hõ:ſimiliter videt iniuſta excoĩcatio ſit iuſia pt eẽ tꝛiplicit.ex aĩo.ex cꝗ. ex oꝛdine. ercoĩcatio. Itẽ excoĩcatio diuidit᷑ ꝑ iuſtaʒ ⁊ iniuſtam. ri.q.iij.Qõ ſolũ.S.cũ gᷓ ſentẽtia. Si ᷓ cõe ſaluat᷑ in pti⸗ culari:iniuſta ſentẽtia ẽſe nteis Vönar rcoiedi⸗ E a qualibet licita coĩone vel legitimno actu ſeꝑatio. Sed iniuſte excoĩcatus nõ ẽ Fm veritatẽ ſeꝑatus a bonis ec⸗ cleſie ſpũalibus neq; ab actu legitimo:g̊ ñ ẽ excoĩcatus Giniuſta excoĩcatio ñ ẽ excoicatio. IR)e diẽ biero.q qui dã aſſumũt de ſuꝑcilio phariʒeoꝝ eſtimãtes ſe ligaẽ qs excoĩcãt iniuſte ⁊ ſimiliter ſoluere. Ex hoc verbo hiero. videt᷑ ꝙ iniuſte excoĩcantes ñ ligãt.ſʒ ercoicatio ligat: iniuſta excoĩcatio ñ ẽ excoĩcatio ex qͥñ ligat KRnſio excoĩcatio iniuſta excoĩcatio quedã ᷑.qꝛ magis ſᷣm int⸗ pᷣtatõem q; m veritatẽ. Iniuſie eĩ excoĩcatus ſeꝑpatus ẽ a coĩone fideliũ coꝛꝑali:⁊ ab illis que exhibent᷑ coꝛpalit ab illis:ſʒ nõ a coĩone ſpũaliũ que ſunt ꝑſe a deo. Unde Em veritatẽ et ſimpliciter loquẽdo excoĩcatio iniuſta ñ ẽ erxcoĩcatio.4 Ad illð qð obijcitur. ꝙ actio iniuſta ẽ actõ ſimiliter hõ iniuſtus ẽ homo:ſimiliteꝛ excoĩcatio iniuſta ẽ excoĩcatio.Dicẽdum ꝙ ñ ẽ ſile.cũ em̃ d actio iniuſta: nõẽ determinatio pꝛiuas eẽ actõnis.Similiter cuʒ dico bhomo iniuſtus.ꝙ dico iniuſtus:nõ pꝛiuat eẽ hominis ſᷣ potius bene eſſe.ſʒ cũ dẽ excoĩcatio imuſta.qꝙ dico imu⸗ ſta:pꝛiuat eẽ excoicatõis qð ↄſiſtit in ſepatõe bonoxꝝ ec⸗ cleſie.quia talis excoĩcatio ſeꝑatõem ñ facit.⁊ ſi aliquo mõ ſeꝑat ſiue interpᷣtatur ſeꝑare:h̊ ẽ quatenus iuſia inf⸗ pᷣtatur ñ quatenus iniuſia.¶ Ad illud quod obijcitur. ꝗ; ſnĩa diuiditur in iuſtã? in iniuſtã ⁊c. Dicẽdum ꝙ diui⸗ ſio illa eſt vocis non ſignificationis.iuxta quẽ modũ di⸗ uiditur homo in pictũ ⁊ in verũ. Vnde ſicut homo pictꝰ nõ eſt homo m verietatẽ loquendo:ſic excoĩcatio iniu⸗ ſta nõ ẽ excoĩcatio.¶ Rationẽ ꝓp alia ꝑte ↄcedo. Hieꝛo. eĩ loquit᷑ ð eos qui eſtimabãt ſua iniuſia excoĩcatõe a pati enter et humiliter ferẽte auferre ſuffragia eccłe ⁊ effectꝰ ſacramentoꝝ ⸗ gẽam ⁊ caritatẽ.cũ bec ñ auferã t: lʒ coꝛ⸗ poꝛales auferat cõmuniones. = Mẽbꝛum ſecundum RBnſequẽter queꝛit᷑ a ſnĩa iniuſte lata ſit te nẽda· Ek ſic:videt᷑xj.q.iij.i on ſolum.S. Cũ g̊.vbi dr.Cũ ſma er oꝛdine iniuſta eſt. Vec iñ ab ea recedẽdũ ẽ.q¶ JIteʒ ſnĩa iniuſte lata ex ↄtemptu hʒ efficacia.e.c. Si iniuſte ligat᷑ ex ipſa timide repᷣhenſionis ſuꝑbia fit culpꝑa que ñ erat.excoĩca tio at ſiue iuſta ſit ſiue iniuſta ex ↄtẽptu excoĩcati effica⸗ ciã habet. Bicit᷑ ei.xxiiij.q.iij. Qotãdum.diſciplina ẽ ex⸗ coĩcatõ ñ eradicatõ niſi foꝛte ex ↄtẽptu⸗ ſuꝑbia excoĩca ti ꝓueniat.Ex his ptz ꝙ quelibʒ excoĩcatio et᷑ iniuſta eſt tenẽda. Itẽ greg.paſtoꝛis ſnĩa gregi timẽda ? ſiue iuſte vel iniuſte paſtoꝛ obliget. Cõtra.ſnia iniuſte lata non ẽ tenenda.p locum ab oppoſitis.q] Itẽ habetur.xxiiij.q. ij · ¶Manet. Qihil eꝛit ligatũ vel ſolutũ niſi qð beatus pe trus ligauerit vel ſoluerit.Ex hoc videt᷑ ꝙ ſententia in⸗ iuſte lata nõ tenet.quia videt᷑ dicere ꝙ nulla eſt ſentẽtia niſi iuſte ſit lata: eo mõ quo fuit data beato petro.⁊ hoc videtur ꝑ h̊ qð pᷣcedit ibidem ꝙ manet peni pꝛiuilegiuʒ vbicũq; ex ipius equitate fert᷑ iudicium. Ex boc videtur nõ teneat nili qñ eque ſiue iuſie fera? Rñlio.q ſen tẽtia iniuſta tenẽda ẽ:ſʒ diſtinguẽdum ẽ.quia aut inſligi tur a nõ habẽte canonicã iuriiditõem. cuiuſmodi ſũt he⸗ retici.ſciſmatici.apoſtate:⁊ tũc nõ ẽ tenẽda.nõ eĩ pñt ex⸗ coĩcare.qꝛ excoĩcati ſunt.Añn.xxiiij.q.j.audiuimꝰ ꝙ he⸗ reticus Rauẽnas dictus archiepᷣus niſus ſit te excoĩcaẽ verũ qꝛ excoĩcatꝰte ercoĩcare non potuit:aplica auẽte te tuoſqʒ abſoluẽdo:mãdamꝰnõ curare.bmõi ſunt intruſi. ſuſpẽſi a iuriſditõe.ꝗ ſiłr excoĩcaꝛe ñ pñt.Et.e.c.ĩ fi.hec qᷓ d bereticis atq; ſciſmaticis vel excoĩcatis dicta ſũt.vi delʒ qui ligãdi atq; ſoluẽdi prᷣatẽ ñ habeãt: multoꝛũ au⸗ cctoꝛitatibo ꝓbatur.ſilr ẽ de intruſis ſuſpẽſis a iuriſditõe v excoicare nõ pñnt.xij.q.ij. alienatões. argumẽtũ extra e oceß. pben. Quia diuerſitatẽ. Aut infligit᷑ ab habẽte iuꝛiſditõòem canonicã. et tunc tenẽda eſt. ſiue em̃ ſit iuſta — — — — — ¶ Queſtio ſiue iniuſla 2 ex aĩo.canſa. oꝛdine: ſimul tenet 2 ligat q⸗ tum ad ea ꝗᷓ̃ tacta ſunt:⁊ h qᷓtum ad eccliam militantẽ. Ao h̊ qð obijcit᷑.ꝙ ſi iuſta tenẽda e:iniuſta nõ ẽ tenen⸗ da.ꝑ locũ ab oppoſitis.dom ꝙ rõe negatois impoꝛtate in ↄcluſione :potiꝰtenet hec ↄſequẽtia in ↄtrario ꝙ;ᷓ in ſe ſic. qᷓ iuſta ẽ:ẽ tenẽda.̊ que nõ ẽ inſia:tenenda ẽ inmuſta. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ nibil erit ligatuz vel ſolutũ niſi qð petrus ligauerit vl ſoluerit.ſic intelligit. ſ. niſi quod auctoꝛitas Petri.4 Ad hoc qð obijcitur eo qð pᷣcedit ꝙ manet petri pꝛiuilegiũ niſi ex ipius equitate ⁊c̃. intel⸗ ligit᷑ de ligatõe qtũ ad deũ.pꝛiuilegiũ ei petri ẽ qð fuit il li datũ a dño. Math. xvj. Quodcũqʒ ligaueris ⁊c̃.⁊ ſicẽ pᷣm veritatẽ qᷓtũ ad deũ.i Ad illud greg.vtruʒ iuſte vel iniuſte ⁊c. Dicẽdum ꝙ ſemꝑ timenda ẽ ſnĩa quocũq; mo inferat᷑.qꝛ et ſi iniuſte inferat:timẽdũ ẽ ne pctis nꝛis exi gẽtibo ſit illata. qꝛ vt habet. xj. q. iij. .õ ſolũ.S.cũ S. otin git aliqñ ꝙ adultus ſnĩam ꝓ ſacrilegio repoꝛiet. cuiꝰrea tũ ĩ ↄſcia nõ babet. bec ſentẽtia ⁊ ſi iniuſta ſit qꝛ nõ ẽ ĩ eo crimẽ ſuꝑ qð lata ẽ ſnĩa:tñ iuſte ab eo repoꝛtata eſt. qꝛ ex reatu ꝑiurij iã diu apud deũ excoĩcatꝰfuerat.⁊ in hoc ea ſu intelligẽda ẽ auctoꝛitas Gre.ſnĩa paſtoꝛis ⁊c· Juſta ſniam vocat:qñ crimẽ ſubeſt ſuꝑ qð fert. Iniuſtã qñ il⸗ lud nõ ſubeſt.que tñ timẽda vel ſeruãda ẽ:qꝛ ex alia cau ſa dudũ damnãdus erat.ñ cũ pᷣmiſiſſet greg·paſtoꝛis ſnia timẽda ẽ: adiecit ne is ꝗ ſubeſt? cuʒ iniuſie foꝛſitan ligat᷑:ip̃am obligatõis ſue ſniam ex alia culpa meꝛeatuꝛ bec ſunt verba decreti.¶ NHic adbuc querit᷑ cũ ab eccłia q̃ nõ habʒ maculã neq; rugã.Ephe.v.⁊ di.xxj.qꝙuis.m hil iniuſtũ ꝓcedere debeat. q̃re ſtatuit ꝙ iniuſta ſnĩa li⸗ gat:cũ ex boc dat᷑ pᷣlatis malis materia iniuriãdi ſubdi tis ⁊ ſeniẽdi in illos.Rñſio.cã ẽ vt claues eccłie in maio ri reuerẽtia habeant᷑.cũ opoꝛteat timere et᷑ iniuſtas ſen⸗ tẽtias.et vt homo creſceret ꝑ obediẽtie meritum parens iniuſte ſententie:et recognoſcens ſe ligatum iniuſt a ſen⸗ —.— Oueſtio. lxxxiij. de indul⸗ getijs et relaxatõibo reatus peccatoꝛum. Ictũ eſt de poteſta te clauiũ quo ad foꝛũ penitẽtiale ⁊ iudi ciale.Sequit᷑ de eoꝛuʒ poteſtate medio mõ.ſ.inter foꝛũ penitẽtiale et iudiciale. Querit᷑ g hic de poteſtate clauiũ qᷓtum ad relaratõem. Pꝛimo querit᷑ hic ſi ẽ relaxatio. Secun⸗ do gd eſt. Tercõ a quo fieri poteſt.Quarto ꝓ quo poteſt ſiue dʒ fieri.Quinto cui valet relaxatio. Sexto ſi mini⸗ ſter qualiſcũq; põt relaxare totã penã quã dʒ penitens. Septimo te equitate eſtimatõnis relaxati et eius ꝓ quo fit relaxatio.Octauo q̃ ẽ rõ relaxatõis tãte ꝓ ꝑegrinatõ ne te — lembeum primum Irca pꝛimũ duo querunt᷑. Pꝛimo vtrũ ſit relaxatio pene debite ꝓ pcto. Secũdo vtꝝ vnꝰpõt ſatiſfacere ꝓ alio.quia ſi nõ poſſet non eſſet relaxatio. rticulus pꝛuimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑtem affirmatiuaʒ Vniuerſalis eccłia nõ errdo relaxatões fa⸗ Lcit ⁊ acceptat.Oꝛ vniuerſalis ecclia neqʒ in H neq; in alio erret:patʒ ꝑ hoc qdð luce.xxij.dictũ h dictũ ẽ petro in ꝑſona ecclłie. Sʒ xpᷣe exauditꝰ ẽ ĩ oĩbo ꝓ ſua reuerẽtia. heb.v.⁊ ita eccleſia neq; in hoc neq; in alijs errat..¶ Itẽ.ij. coꝝ.ij. az et ego qð donaui ſi quid donaui ꝓpter vos in ꝑlona xpᷣi ⁊c. og ſixpᷣe ↄdonaſſʒ Sʒ qð xpᷣ ↄdonat vere ẽ ↄdonatũ:q̊ qdð ↄdonauit apts vere fuit donatum a relaratum. Sʒ ſummus põtifex nõ eſt minoꝛis poteſtatis qtum ad talia ꝙᷓ fuit apłus:̊ ⁊c̃. etro Ego /ꝓꝑ te rogaui petre vt nõ deficiat fides tna.ſʒ ↄſtat ꝙ lxxxiij. lItẽ alia glo.argumẽtũ.ꝙ relaxatões facte ab ep̃ᷣis va⸗ lent.¶. IJtẽ aug.in li.de penitẽtia.credẽdũ ẽ ꝙ oꝛões eccle ſie et elemoſine et oꝑa iuſticie ſuccurr̃t recognoſcẽti moꝛ tẽ ſuam ad ↄuerſionem. Si ergo opa ecclie valent: bo⸗ na ſatiſſactoꝛia que ſunt ð eccleſiaſtica vnitate valet ad ſatiſfaciẽdum.ergo videt᷑ ꝙ ille ad quem ſpectat hoc di ſtribuere poſſit peccatoꝛes iuuare:⁊ ex his illoꝝ debita minuere et relaxaꝛe¶ Contra.yſa.xl.dimiſſa ẽ iniqtas illius.ſuſcepit de manu dei duplicia.ergo videtur ꝙ pe⸗ na ad ꝑfectam remiſſionẽ ſit duplicada non relaxanda. Itẽ ſuꝑ illud.ij.thimo.ij.i Aegare ſeipᷣm nõ poteſt.glo. qð faceret ſi dicta ſua nõ impleret. neceſſe ẽ ꝙ ðñs di⸗ cta ſua impleat.Sʒ ipᷣe pᷣdixit.deut.xxv. Pꝛo menſura peccati erit et plagarũ modus. neceſſe ẽ ita puniri ſiẽ et peccatũ meruit: nõ poteſt aliquid relarare.¶ Item pᷣceptum dñi ẽ facere dignos fructus penitẽtie Math. iij.a diuino aũt pᷣcepto nõ habet homo purus abſoluere ſed dignos fructus penitẽtie facere:ẽ Fm magnituineʒ ſceleris magnã penitẽtiã agendo facere.ergo vt videtur nulli de eccleſia licet de hmõi penitentia ſatiſfactoꝛia di⸗ minuere ſiue relaxare. Iteʒ inferioꝛ nõ poteſt abſoluẽ a pena ad quã ligat ſuperioꝛ:ſʒ deus remittendo culpaʒ poſſit de illa aliquid remittere.̊ ⁊c ñſio ad hoc ꝓ bleuma dicunt quidã ꝙ duplex ?ẽ foꝛum.ſ. cei et eccleſie. itu ad foꝛum ecclie fiut relaxatõnes:ſʒ nõ ꝙᷓtum ad ſoꝝ ligat ad aliquot penà tꝑaleʒ:qᷓ eAato ors —–— RJ ſ. e* ade „ s Hſ ei. Sed bec poſitio nulla videtuꝛ.quia ſi eccłia relaxat cαYHJsn̈ et deus nõ: magis eẽt deceptio ꝙᷓ relaxatio ⁊ crudelitas ꝙᷓ pietas.quia tũc ad dimi nutõem pene pñtis ſequeret᷑ alia incomꝑabiliter grauioꝛ in foꝛo di. Pꝛopter hoc ali ter põt dici.ſ.ꝙ hmõi relaxatões nõ ſolũ fiũt in foꝛo ec· ca re⸗ cleſie:ſʒ etiaʒ in foꝛo tei.quia deus habet ꝓ relaxato qð eccłia relarat.qualiter aũt fiunt ſic intelligi põt.q ¶ Qo⸗ hes vo dr tãdũ ꝙ bonũ obtinemus ex triplici merito.ſ.ex meꝛito ꝓ pꝛio.⁊ ex merito capitis.⁊ ex merito eccłiaſtice vnitatis⸗ ⁊ ꝙ ita ſit manifeſtũ ẽ.quia quilibʒ meret᷑.ſ.ꝑ graʒ quã habet. E xp̃c meruit nobis nemo dubitat: niſi qui fide — caret. eccłia mereat᷑ nobis:patz ꝑ verbũ aug. pᷣdictũ et ꝑ illud qð ipᷣe ſubiũgit.Qemo põt digne penitẽ: quẽ nõ ſuſtineat vnitas ecclie.⁊ ꝑ bunc modu ſicut meritum obtinẽdi bonũ triplex ẽ:ſic meritũ liberãdi a malo.ſ.me⸗ ritũ ꝓpꝛium ꝑ quod penitẽs meretur liberari a pena eteꝛ na quodammodo.ſeꝑ meritum ↄtritionis. Similiter et —.— — meritum rpᷣi.quo mediantibus ſacramentis ⁊ poteſtate clauiũ remittitur ps pene debite pꝛo peccato. Similiter et meritum vnitatis eccliaſtice. ꝑ quod adbuc fit remiſ. ſio interioꝛ. ſic m meritum tripler: ſit triplex pene re miſſio. ? ſic currit miſericoꝛdia cu iuſticia: ⁊ in qualibet ẽcõmutatio maioꝛis in minoꝛem. Pꝛimo em̃ pena eter⸗ na mutatnr in tempoꝛalem: in remiſſione culpe. Secun⸗ do tempoꝛalis magna et ſupꝛa vires in tempoꝛalem que viribus competit: in ſacerdotis abſolutione. Tercio cõ mutatur pena ad quam tenetur iudicio eccleſie adhucĩ/ minoꝛem:in relaxatione.⁊ pꝛo illa merita eccleſie ſatiſ⸗ faciunt: ita q in nullo piudicat iuſticie relarxatio.ꝗl Ad Nde n- illud qð obijcit. ꝙ pena duplicanda eſtet ñ relaranga. hdf2ð Bicendum ꝙ peccatum noſtrum dupliciter eſt punituz ⸗ 4 quia Eße ho nobis penamſs ſtinuit. 7 ſe pene exponen⸗ d pꝛo nobis ſuam penam noſiram fecit. quio cum boc a nobis exigitur tota pena pꝛo pꝛopꝛijs peccatis: ita ſu⸗ ſcipit penitẽs de manu dei duplicia.vel hoc dicitur pꝛo⸗ pter duplicem penam debitam peccato ſcʒ in coꝛpoꝛe et in anima. Maruch.v. Circũdabo te dyplopale Ad il⸗ 39 lud quod obijcitur.qꝙ iuxta menſuꝛam ⁊c. Dicẽdum ꝙ H intelligendum eſt qᷓtum ad legis punitionem. quia pu⸗ niebat magis ſᷣm equitatem iuſticie qᷓ m diſpenſationẽ miſericoꝛdie. Alium moduʒ puniendi dedit xpc. multis omnino remittens culpam et penam:ſicut muliere depꝛe henſe in adulterio Johañ.viij. Vel poteſt dici ꝙ ibi no⸗ tatur ꝓpoꝛtio pene ad culpam:non equalitas. Ad illð quod obijcitur. Nacite dignos fructus ⁊c. Dicẽdũ ꝙ facẽ As . 2 V Pw äl Wl. dignos fructus penitẽtie põt aligꝗs duplicit᷑.ſ.vere·vtpo te qñ penitẽs iuxta magnitudinẽ ſceleris cõmiſſi magni/ ſice exercet ſe ĩ oꝑibo ſatiſfactõis ⁊ interpᷣtatiue.⁊ ſic dĩ dignos fructꝰpnie facere.ꝗ nõ ſolũ ꝑ ſeipᷣm:ſʒ etiã ꝑ ſuf⸗ fragiũ alienũ hʒ ſufficiẽs pᷣciũ ad ſoluẽdũ debituʒ.¶¶Ad illuo qð obijcit᷑. ꝙ inferioꝛ nõ abſoluit ab eo ad qð ligat ſupꝑioꝛ. dm ꝙ nõ abſoluit oĩino ↄdonãdo:ſʒ eo ſoluen do de eccliaſtico theſauro. Elel pt dici ꝙ inferioꝛ põt ab⸗ ſoluere ab eo ad quod ligat ſuꝑioꝛ:ſi ad hoc data eſi ſibi auctoꝛitas a ſuꝑioꝛi.ſic̃ pʒ.et talis auctoꝛitas a xpᷣo da⸗ ta eſt rectoꝛibus eccleſie. Articulus ſecundus VOnſequẽter q̃ꝛit᷑ vtrũ debitũ vniꝰpt᷑ relarari ſatiſfactõe altiꝰ.i.vtꝝ vnꝰpoſſit ꝓ alio ſatiſ⸗ facere. ſic:videt᷑. Galł.vj.alteꝛ alteri ꝰone ra potate.Iʒ onera ſpũalia marĩe mutuo poꝛtãda ſunt. &̊ſi alicui impoſita eẽt penitẽtia quis:videt᷑ ꝙ aliꝰꝑtem vel totũ põt /ꝓ eo poꝛtare.¶ Itẽ.iiij.ſenteñ.xx.di.habet᷑. ꝙ amicoꝝ oꝛõibo ⁊ elemoſinarũ largitõibo pondꝰ peni⸗ tẽtis ſubleuãdũ ẽ.ꝗ̊ vnꝰpt᷑ pondus alteriꝰ ſubleuare.⁊ G ẽ relaxare aliqꝗd de pena ſibi debita ꝓ pcto. Itẽ H̊ vide⸗ tur ꝑ ſimile in natuꝛalibo.ſcimꝰeĩ ꝙ in coꝛꝑe aĩalis vnũ mẽbrum exponit ſe ad ſuſtinẽdũ leſionẽ ꝓ alio:ſicut bra chiũ exponit ſe ꝓ capite. Si &ᷓ in coꝛꝑe miſtico ẽ ↄnexio ꝑ aſſiłatõem ad corpꝰnaturale:videt᷑ ſimiliter ꝗ vnũ mẽ brũ onus alterius poſſit et debeat ſuppoꝛtare.⸗ Itẽ hoc videtur ꝑ ſimile in humanis actibo.videmꝰeĩ ꝙ ſic eſt in actibo humanis.ꝙ ſi aliquis ẽ alicui debitoꝛ:non refert apud creditoꝛẽ vtrũ ipᷣe vel alius abſoluat:imo ꝓ eodeʒ vtrũq; acceptat.Si g multobenignioꝛ ẽ deꝰ⁊ magis vo⸗ lũtarius ad ꝑcipienduʒ ſolutõem qᷓ; hõ terrenꝰ: videtur ipe ſit ↄtẽtus.⁊ ſibi ſufficiat:ſi aliꝗs ſatiſfaciat ꝓp alio. IAtẽ hoc videt᷑ ꝑ locũ a minoꝛi.qꝛ plus ẽ impetrare re⸗ miſſionẽ culpe q; pene.Si igr vir iuſtus impetrat alicui qui ẽ e gram ꝑ ſuas oꝛõnes remiſſionẽ culpe:&̊ et remiſ ſionẽ pene ꝑ ſuas aflictões.⸗ Itẽ rge unit? 2 ſua pena ſz lati⸗ ſatiſſecit.nõ ꝓ pcto ſuo ̊ ↄſiat:ſʒ latiſfecit ꝓ nobis. Si nos vnũ ſumus in xpᷣo et mẽbra eiꝰſumꝰ:⁊ imitatoꝛes eiꝰeẽ bemꝰ:videt᷑ ꝙ vnus ꝓ alio poſſit⁊ debeat ſatiſfa cere. ¶ Cõtra.ij. Coꝝ.v. Oẽs ſtabimꝰ añ tribunal xp̃i vt recipiat vnuſquiſq; ꝓpꝛia coꝛpis ꝓput geſſit ſiue bonuʒ ſiue malũ. vnicuiq; retribuit iurta opa ſi na. nõ videt᷑ ꝙ vnus ꝓ alio ſatiſfaciat:qꝛ tũc deꝰretribuẽt alicui pᷣm ba aliena. ¶ Itẽ in ps. Zu reddes vnicuiq; iuxta oꝑa ſua.ꝗidẽ ꝗð pꝛiꝰ.¶ Itẽ in futuro aliquis pt penã ſuſtinẽ ꝓ alio.vtpote in purgatoꝛio vel in inferno.a ſimili vidr 7 nec in pñti.ſi ̊ relaxatio ẽ pene debite diminutio vel ĩ eꝓ alio ſuſceptio:videt᷑ ꝙ nõ ſit relaxatio.¶ Itẽ ĩ veteꝛi teſtamẽto ñ inuenit relaxatõem fuiſſe ex ſuſceptõne pene alterius.Si & illud qð eſtĩ nouo teſtamẽto explicite ali⸗ quo mõ implicite fuit ĩ veti:qꝛ rota ĩ medio rote.eʒech. j·videt᷑ ꝙ vnus nõ pr ſatiſfacere ꝓ alio.⁊ ita ꝙ nõ ẽ re⸗ laxatio hmõi.i¶ Itẽ Eʒech.xviij. Aia que peccauerit ipa moꝛiet. Qota ꝙ ipᷣa dr diſcretiue:et ita vt pꝛiꝰ.¶¶ YIẽ ſa⸗ tiſfactio ẽ qũodda remediũ ⁊ antidotũ ↄ moꝛbũ aĩe pec⸗ catricis. Sʒ antidotũ dʒ ĩponi aĩie infirmati:nõ dz ſa⸗ tiſfactio delicti vniꝰapponi alteri neq; ab alto fieri.¶ IJ– ſi nõ pt ↄteri nec ↄfiteri vnus ꝓ alio:imo oʒ ꝙ ipe g pec⸗ cat ↄteꝛat᷑ 2 ↄfiteat᷑. videt᷑ ſiir ꝙ opoꝛteat ipm ſatiſfacẽ et penã pati.¶ Itẽ ſi alig pñt ð ſe reciꝑe ſatiſfactõz alte⸗ rius.ponat᷑ igit᷑ ꝙ aligs debeat pnĩam ſeptẽnem.⸗ oↄſan guinei recipiat S ſe:infirmus moꝛit. Quero qᷓ vtrũ euo⸗ lat aut non euolat.ſi nõ ſed punitur in purgatoꝛio:⁊ illi puniunt ſe ꝓ eo:ꝗ̊ deus punit bis inidipᷣm. Si vo euolat ponat᷑ ꝙ illi nihil faciãt de ſatiſ factõe ſuſcepta:tũc ſalua bit᷑ quis et culpa manebit impunita.qð ẽ ʒ diuinã iuſti cia.¶ Itẽ nullꝰmeret᷑ alteri quin mereat᷑⁊ ſibi. Juxta il lud.Oni ꝓ alio oꝛat: ꝓ ſeipo laboꝛat. Similiter videtur ꝙ nullꝰ ꝓ alio ſatiſſacit ꝗn p ſe ſatiſfacit ⁊ ita vniuo pe⸗ ne luſtinẽtia ꝓ ſe ⁊ alio pt gs ſatiſfacere.⁊ ita eodẽ pᷣcio plüra ſoluere debita. q nõ vivetur verum. Rñ̃ſioq e⸗ pena ſatiſſactoꝛia duplicẽ hʒ rõeʒ.ſ.medicamẽti.vt qͥ ſa⸗ nat᷑ infirmitas aĩe qᷓtum ad ſequelas pcti.⁊ p̃cij vt quo ſoluet᷑ reatꝰpeccati.Si gᷓ loquamur de pena ſatiſfacto⸗ ria ſᷣm ꝙ ẽ medicamẽtũ cũ moꝛbus vnus nõ curet᷑ ex pe⸗ na alterius: ſic nõ valet ſatiſſactio vnius ꝓ pcto alteriꝰ. Si loquamur de illa ſm ꝙ ẽ pᷣcium:ſic valet.et hoc mõ loquendo de pena ſatiſſactoꝛia põt vnus ſatiſfacere pꝛo alio.ſʒ oʒ ꝙ fiat auctoꝛitate ſuꝑioꝛis cuiꝰẽ hec duo ↄſide rare.ſ.debitã in ſubditis diſpoſitõem:⁊ tebitã ꝓpoꝛtõeʒ in pena.debitã diſpoſitõem voco.ꝙ in vno ſit ſufficiẽtia ⁊ in alio indigẽtia.⁊ ĩ vtroq;ʒ ſit caritas que facit oĩa bo na cõmunia.Me aũt in vno debeat eẽ ſufficiẽtia in alio ĩ⸗ digẽtia:inſinuat᷑ leui.xxv.Si attenuatus frater tuꝰ vẽ⸗ dideꝛit ſe ⁊c. IOhi aũt ſignat᷑ ſuſceptõ debiti vniꝰab alio. Debitã dico poꝛtõem pene:qꝛ ꝓ minoꝛi pena dʒ ſatiſſa⸗ cere ꝑ maioꝛẽ.⁊ plus ſatiſfacit deo ꝓpꝛia pena ꝓ pcto ali cuius q; aliena:ſicut hõ oꝑibus meꝛitoꝛijs efficaciꝰmeꝛe tur ſibi qᷓ alij. Sic ergo pot cõcedi ꝙ vnus põt ꝓ alio ſa⸗ tiſſacere ratõne vnitatis caritatis mẽbꝛoꝝ coꝛpoꝛis xpᷣi reatus cõmiſſi:non ratione qua eſt medicamentum moꝛ bi. ¶ Ao illud quod obijcitur ꝙ vnicuiq; ftribuetur m opera ſua non m aliena ⁊c̃.poteſt dici ꝙ curitas vnius quod ſuum eſt voluntarie alteri donat.in hoc em̃ caſu ca ritas nõ querit quod ſuum ẽ.j.Cox.xiij.ſᷣ quod ſuum ẽ Fm veritatem: alterius eſt ſᷣm interpᷣtationem. 4 Ad il⸗ lud quod obijcitur. Enus nõ poteſt ſuſtinere penã pur⸗ gatoꝛiam vel eternam ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ diſſimiliter ẽ int pe nam eternam et purgatoꝛiam:et illam que eſt in pꝛeſen⸗ ti .quia dum homo eſt in pᷣſenti.eſt in foꝛo miſericoꝛdie. —— qui quo að penã in pnñti magis ẽ miſericoꝛs ꝙᷓ iuſtus: quo ad penaʒ in futuro ſiue purgatoꝛiam ſiue eternam miſtici:ratoõne qua pena ſatiſſactoꝛia ẽ pcium ſolutõnis — plus eſt iuſius ꝙᷓ miſericoꝛs:licet vtrobiq; ta in pſenti ꝙ; in futuro ſit miſericoꝛs ⁊ iuſtus.miſericoꝛdia aũt ẽ in p ſenti et exercita manifeſtatur in pene tebite diminutõne — =— et in hoc ꝙ vnum mẽbrum ꝓ alio ſatiſſacere poteſt. ſed quia foꝛum iuſticie pꝛincipaliter eſt in pene purgatoꝛie et eternalis inflictione: couenit ꝙ ibi vnuſquiſq; puniat᷑ ꝓ ſe et ſm quantitatem ſui delicti ſine diminutone pene bite pꝛo celicto. ꝓpter quod cõuenit ꝙ vnuſquiſq;ĩ pe nis illis pꝛo ſe puniatur: et non vnus pꝛo alio ſatiſfaciat Pꝛeterea. claues virtutem habent a paſſione xp̃i q̃ paſ⸗ ſio fuit pꝛincipaliter ad miſericoꝛdiam. in illa enim mi⸗ ſericoꝛdia ſupereminebat iudicio et ideo in ip̃is clauibo miſericoꝛcdia ſupereminet iudicio. virtute harum eſt. q; vnus in foꝛo iſio poteſi ſatiſſacere pꝛo alio:⁊ ꝙ poteſt fi eri relaxatio de pena iniuncta.i Ad illud quod obijci⸗ tur per ſimile de veteri teſtamento. Dicendum ꝙ illa le⸗ ge exiſtente nondum erat gratie habundantia que ſubſe cuta eſt in tempoꝛe gꝛatie:et maxime paſſionem xpi.Eln de claues non habebant ibi virtutem diminuendi de pe⸗ na debita m legem.quia hoc pꝛopꝛium eſt gratie ſuper⸗ habundantis.ſignificatõ hmõi minutõnis fuit in veteri lege.vtpote quando Jonatas addictus moꝛti: ſubſidio alioꝛũ liberatus fuit.vñ patz eũ qui ſuperatur volupta⸗ tibus mundi. ſuffragijo ſanctoꝝ indigere. SPꝛe. relaxa⸗ tio fuit ſignificata ibi Leui.xxv.Si inualuerit apð vos manus aduene atq; ꝑegrini.⁊ attenuatus frater tuus vẽ diderit ſe ei.aut cuiꝙ de ſtirpe eius.poſt venditõem põt redimi.qui redimi voluerit ex fratꝛiibus ſuis redimat eũ ⁊c· ibi em̃ inſinuatur ſuſceptio debiti alterius ſupra ſe. Verũtamen relaratio ᷣm effectum queʒ habet a virtute clauium.nõ ſuit tunc.quia eſſe nõ poterat niſi pᷣcedente paſſione a quavirtus clauium teriuata eſt.¶¶ Ad illud quod obijcitur. anima que peccauerit 7c7. Dicẽdum penez naunnatols ſiue moꝛti nullus ſuſtine bit pꝛo alio nec eſt ſimile de animabus exiſtentibo in caritate 2 ob H iĩ vnitate eccleſie niſi vbi caritas bona etiam ꝓpꝛia facit 2⸗——,— cõmunia. de illis que omnino ſunt et irrecuperabiliteꝛ extra caritatem. in quibus nulla eſt ratõ cõmunicatõis —C = * ſo nu⸗ Mut eeh A 1 9 ⸗ - — 4 . 2 —⏑ — — — — V9 lo nio t e 16 — ¶ Lueſtio bonoꝝ. 4 Ad illud quod obijcit. ſatiſfactio eſt remedi/ um ſiue antidotũ ↄtra moꝛbũ anime ⁊c̃. Dicendũ ꝙ quã⸗ tumcũq; aliquis ſupᷣ ſe recipiat penã alteriꝰ: tñ ille nõ eſt oĩno liberat a pena quouſq; ↄſũmat᷑ ibi ſcoꝛia quã cõtra xit ex culpa.qᷓ etiã nõ põt deleri niſi ꝑ penã exterioꝛeʒ vel otritionẽ internã. Pꝛe. vt tactũ eſt. qð vniꝰeſt voluntarie et liberaliter alteri donat. ¶ Ad illud qð obijcit. vnꝰnõ põt ↄteri nec ↄfiteri ꝓ alio ⁊c.dicendnʒ ꝙ nõ eſt ſimile.qa pꝛima ſcʒ otritio 2 9leſſio ſunt oꝛdinata vt ingrediat vni⸗ tateʒ eccliaſticã. p quã fit vt bona vniſint alteriꝰ:ſatiſſa⸗ ctio vo vtrãq; ↄoſequit ⁊ qꝛ fun Potritionis eſt adamentü iſtte in caritote: ideo nõ eſi ſiſe.¶ Ad illud quod querit᷑. ſi ille ſtatim euolabit cuiꝰſatiſfactiõeʒ alius ſuſcepit ad ꝑagẽdũ Dicendũ ꝙ nõ.tũ quia oꝑtet ꝙ ſcoꝛia pcti. purget: tũ etiã quia nullꝰingredit᷑ ꝑadiſum quouſq; ſit extra ebitũ om̃e ita ꝙ nec iße ſit alicuiꝰ debitoꝛ:ſed ſem ꝑẽ debitoꝛ quouſq; nõ ſatiſfactũ eſt oĩno ꝓ eo.¶¶ Si ̊ obijcias. ꝙ tunc bis pu nit deus inidip̃m. Dicendũ ꝙ falſuz ẽ. qꝛ Fm ꝙ illi celeri us faciũt ipſe liberat᷑:et ↄputat dñs in ſoꝛtẽ penã quã ille ſuſtinet ꝓ ſe ⁊ quã alij ſuſtinuerũt ꝓ eo. Vñ ſi debuit penã duoꝝ menſiũ:taliter poterit iuuaꝛi ꝙ liberat᷑ infra vnum menſez. nunqᷓ tñ inde ↄtrahit᷑ quouſq; debituʒ ſit plene ſo lutũ.q̊ ſoluto:iam illud qdð ſoluit᷑ veinceps eſt ipius ꝗ ſa⸗ tiſſacit. oꝛatio em in ſinu ſuo ↄuertit᷑:vel ſi ipſe nõ indiget ↄuertit᷑ in ſinuʒ eccleſie.⸗ Ad illud qð obijcit. ꝙ ꝗ meret᷑ alij:⁊ ſibi. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſite de oꝑe meritoꝛio: 2 latil· factoꝛio.opus em̃ meritoꝛiũ ea rõne qᷓ eſt ex radice caꝛita tis q̃ ſemꝑ placet deo:eſt in illo in qͥ eſt illa radix.⁊ q̃ om⸗ nes coĩter reſpicit.⁊ om̃ia coĩa facit.iðo nõ põt aligs me⸗ reri alij:qn ipᷣe placeat apud deum. q; hoc ipᷣm deo placz marime. Opꝰdo ſatiſfactoꝛiũ eſt ſatiſfactoꝛium rõne pene tanta pena ſoluit tantũ debitũ:⁊ maioꝛ marꝰdebitnz. iõ ꝑ eandẽ penã non põt quis in integrũ duo debita ſoluẽ. et ideo ſi ſatiſfacit p alio ꝙtum ad totuʒ:nõ ſatiſfacit ꝓ ſe.et ſi p ſe:nõ ꝓ alio.ſibi tñ non meret᷑ eternã gloꝛiã: qꝛ opus illuo placitũ eſt deo et fociens illð placet deo in faciendo: ac ꝑ hoc dign retributõne a deo iudicat᷑. embꝛu ſecunaũ Verit᷑ quid ſit relaxatõ ſᷣm reʒ. Et videtur ꝙ ſit donatio.ij. Coꝛ.ij. Qam et ego qð do⸗ naui ſi quid nauriPrer vos in ꝑſona xp̃i. — HGlo.argumentũ.relaxatõnes facte ab epᷣis valent. Et er glo.ibi babet᷑:ꝙ donatõ eſi ↄdonatõ.Ex his plane videt᷑ ꝙ relaxatõ eſt ↄdonatio.¶ Contra. vt dic hu⸗ go. aliud eſt remittẽ penã: ⁊ aliud dimittere.remittere eſt tem pene iniũcte diminuere:dimittere eſt ex toto pnĩam indulgere.ſᷣ̊ in relaratõnibo nõ oĩno pnĩa indulget᷑: q̊ re⸗ laxatio potiꝰdicenda ẽ remiſſio ꝙᷓ ↄdonatio.⸗. Item videt᷑ ꝙ relaxatio ſit ↄmutatio pene ſiue pniĩe.ꝑ hoc.ꝙ qñ cõce⸗ ditur alicui ab eo ꝗ põt.ꝙ aliquis ꝓ ieiunio ſibi iniũcto paſcat pauꝑem: dr fieri relaxatõ.ᷣ in hoc caſu nõẽ aliud qᷓ pnie ↄmutatio:& videt᷑ ꝙ ↄmutatio eſi relaxatio penitẽ⸗ tie. ¶ Item in relaxatione vna pena ſuccedit p alia pena. ſicut pnie iniũcte ſatiſſactoꝛie ſuccedit alia leuioꝛ impoſi⸗ ta ptate relaxatõnis.Ex h̊ videt᷑ ꝙ in relaratione vna pe⸗ na omutat᷑ in aliã. ̊ aliud eſt pniam diminuere: aliud eſt pniam ↄmutare: nõ eſt ideʒ h̊ et illud.4 Iteʒ ſicut a deo ↄmutat᷑ pena eterna in pu rgatoꝛiaʒ:ita a ſacerdote pena purgatoꝛia in penaʒ tpalem.vt qñ ↄcedit᷑ alicui ꝙ ꝙ ieiu⸗ nio paſcat pauperẽ. ſi vltima ↄmutatio dr relaxatõ:ſitr ⁊ pꝛima ⁊ ſcdᷣa dicet᷑.qdð nõ eſt veꝝ:qꝛ vbi eſt relaratio eſt pene tꝑatõ ſiue diminutõ.ſ̊ nec et᷑na mutat᷑ nec puꝛgato⸗/ ria in pᷣdictis caſibus:ᷓ nõ eſt ibi remiſſo vel relaxatio et — m eſt ↄmutatio:⁊ ita omutatio nõ eſt relaxatio.¶ Reſpõ ſio.ꝙ relax atio ſumit ꝓpꝛie:⁊ coĩter.ſᷣm ꝙ ꝓpꝛie lumit᷑: ſic relaxatio eſt pnĩe iniũcte ꝓ pctis ex virtute clauiuʒ. dimi⸗ nutio pnie impoſita pena eiuſdeʒ. Coĩter ſumpta ẽ dimi/ nutio impoſita pena eiuſdẽ generis ſiue alteri ſiue virtu⸗ te clauiũ.ſiue nõ:eiuſdẽ generis dico.vtpote qñ pena tem „ 1 lexxrij. ꝑalis imponit᷑.ꝑ hoc ꝙ; dicit᷑ virtute clauiũ:excludit᷑ com mutatio pene eterne in penam purgatoꝛiam:que ſolum ẽ ex dei miſcðia ⁊ nõ virtute clauiũ.¶ Ad illud qð obijcit ex glo. illa que habet.ij. Coꝛi.ij.qua videt᷑ ꝙ relaratio ſit ↄdonatio.ꝑ hoc ꝙ donatio ibidem ſumit᷑ pꝛo ↄdonatõne. Dicendũ ꝙ ↄdonatio in gio.nõ dicit indulgentiã peniten⸗ tie iniũcte:ſed potius offenſe animaꝝ. Ad boc eniʒ ꝑſua⸗ debat apls coꝛinthijs vt ↄdonoꝛent illi foꝛnicatoꝛi ꝗ tradi tus fuit ſatbane ꝙ eos offenderat. bene aũt ſupponenduʒ eſt ꝙ apld ei relarauerat de pena debita pcto ſuo: ne cade ret in deſperatõeʒ ꝓpter nimiã aſperitatẽ pene. ſicut videt᷑ ex glo. Nec eſt incõueniens relaxatõeʒ dici ↄdonatiõnem coĩter ſumpta relaxatõne.ↄdonatio em qñq; ſolet fieri ꝑ⸗ tis pene qñq; totius.¶¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ relaxatõ eſt ↄmutatio ꝑ h̊ ꝙ aliquis ꝓ ieiunio paſcat pauperẽ ⁊c̃. Di⸗ cendũ ꝙ relaxatio nõ eſt idem q ↄmutatõ: licet aliqñ in⸗ cidant in vnuʒ. ↄmutatio aũt eſt ſine relaxatõne vt qñ pe⸗ na eterna ↄmutat᷑ ĩ purgatoriã:relaxatõ vo ẽ Fᷣm ꝙ detra pitur ſumma pnie.vt qn alicui iniũctuʒ eſt ieiuniũ oĩm ſextaꝝ feriaꝝ. ⁊ ↄtingit diem natalis eſſe in ſexta feria.et ↄcedit᷑ ei comedere in die illa.ſicut in diebo alijs:tunc tra⸗ bitur de ſumma toti pnie ? eſt relaxatio.relaxatõ em̃ ma gis ſonat in remiſſionẽ ſiue mitigatõeʒ:qᷓ in plenã indul⸗ gentiã vel dimiſſioneʒ. qũ aũt ↄcedit᷑ alicui vt pꝛo ieiunio paſcat paupereʒ. detrahit᷑ hic de ſumma ieiunij iniũcti re⸗ laratione:ſed tuc nõ eſt ↄmutatio ſimpłr:ſ̊ ſᷣm ꝗd.Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ in relaxatõne vna pena ſuccedit alij ⁊c Dicendũ ꝙ ſimpłr loquẽdoꝰ de relaxatõne ꝓprie ſumpta vna nõ ſuccedit alij. qdð ptz ꝑ boc ꝙ detrabit᷑ e ſumma to⸗ tius pnĩe: ⁊ nõ oĩno dimittit᷑ pnĩa.ſumpta aũt relaxatõne coĩter bñ vna alij ſuccedit:et ſic ſequit᷑ ↄcluſio. ¶ Nlembꝛum terciũ . nſequẽter querit᷑ a qͥ põt fieri relaxatio.ꝛ videt᷑ ꝙ a quolibet ſacerdote.qꝛ relaxatio⸗ nes fiũt ex vi clauiũ.⁊ om̃is ſacerdos hʒ cla HH ꝙ om̃is ſacerdos poſſit relaxa⸗ tiones facere. ¶ Si tu dicas ꝙ nõ eſt ex vi clauiũ p ex the⸗ ſauro eccłie.ſᷣ gqlibet ſacerdos bʒ theſaurũ ſue parochie ſi cut epᷣus ſue dioceſis:⁊ ſic videt᷑ ꝙ glibet ex ſuo theſauro põt facẽ relaxationes vel q̃re nõ.¶ Item ꝗ pᷣſunt collegijs bñt pratem ad abſoluendũu ⁊ ligandũ in vtroq; foꝛo.⁊ ha⸗ bent theſaurũ ſuꝑ erogatõeʒ ſicut plati religionũ: et ipa pñt. 4 IYtem ſacerdos qð eſi maiꝰfacit.ↄmutat em̃ penam purgatoꝛiã in tꝑalem: qð eſt minꝰfacere põt ſcʒ tꝑalem relaxare p tpali. ¶ Item ideʒ videt᷑ deſcendendo ſic. ſum⸗ mus ſacerdos ſcilicet xp̃c commutat eternam in purgato riam. deinde minoꝛ miniſter purgatoꝛiam in tempoꝛalem pari ratione adhuc minoꝛ poterit commutare tempoꝛalẽ vnam in tempoꝛalem minoꝛem. 4 Similiter poteſt obijci e quolibet homine libere ↄditionis.qui cum ſit dominus meritoꝝ ſuoꝝ:poteſt ea alteri ex caritate concedere.qui⸗ bus cõceſſis vt videtur diminuet᷑ relaxabit᷑ de peniten/ tia alterius. ¶ Item bona ſpiritualia ſunt maioꝛis condi tionis qᷓ; temꝑalia.ergo cum quilibet libere ↄditõnis poſ ſit bonis temꝑalibus alleuiare indigentẽ: ſimiliter videt᷑ de ↄmunicatõne bonoꝝ ſpiritualiũ ⁊c.4 Item videt᷑ ꝙ il le cui facta eſt relaxatio poſſit alij facere idem. ſi quid em̃ tem ꝑale plene et ſine calũnia datum eſt alicui.⁊ ille põt il lud idem ↄferꝛe alij. Similiter vel foꝛtioꝛi ratione in ſpi⸗ ritualibns: igit᷑ ſi alicui date ſunt relaratõnes et ille põt eas alij conferꝛe. ¶ Contra. indulgentie et relaxationes maioꝛem requirunt auctoꝛitatem ꝗᷓ ligatio ⁊ ſolutio in fo ro iudiciali. Sed ligare ? ſoluere in boc foꝛo non eſt oĩm ſacerdotũ:q̊ multofoꝛtiꝰnec dare indulgentias 7 facere re laxatõnes. ¶ Item imponere penitẽtias nõ põt niſi ſolus ſacerdos. ergo daꝛe indulgentias 2 facere relaxatõnes nõ poteſt niſi ſolus ſacerdos. 4 Item nemo ſcit an habeat plura merita ꝙᷓ ſibi ſufficiant. nec etiam ſcit ſi ſua merita ſibi ſufficiant. Quia neſcit bomo vtrum odio vel amo⸗ re dignus ſit Ecẽs.ix.q̊ nemo de ꝓprijs meritis poteſt fa⸗ cere relaxatõnes ſicut nec indulgentias. ad ſolos maio⸗/ res p̃ᷣlatos ſpectat facẽ relaxrationes quoꝝ eſt bona ecclie diſpenſare.¶¶ Item querit᷑ cũ vnus epᷣs nõ poſſit alienos ſubditos abſoluẽ ⁊ ligare neq; in foꝛo pemitẽtiali vel iudi ciali: vnde eſt ꝙ pñt indulgentias in alteriꝰ dioceſi facẽ. Kecne⸗ relaxatõnes fiũt ſuꝑ erogationes membꝛoꝝ xp̃i. ⁊ marie de ſuperogatõnibo eritoꝝ xp̃i. qᷓ ſunt theſaurꝰſpũalis eccłie. Hũc aũt theſaurũ nõ eſt oim —,— diſpenſare: tm eoꝝ ꝗ pcipue vicem xp̃i gerũt. i. epoꝝ. ꝓ pter qð ad epos tm ſpectat relatõnes face. Rõ aũt quare theſaurus ecclie ſolis ep̃is cõmittat᷑ diſ penſandꝰeſt.qꝛ ec cleſia theſaux iſtuʒ habet ex teſponſatõe ſui cũ xrpᷣo qui eſt vir eiꝰꝛ ſponſus.⁊ cui generat filios ⁊ filias.i.ꝑfectos et imꝑfectos.ad quoꝝ educatõeʒ rpᷣc vult ſeruari bec bona. ⁊ qm̃ in lege tactũ eſt.ꝙ ꝗ ſuſcipit vxoꝛeʒ fratris ſui vt ſu ſcitet fratri ſuo deſuncto ſemẽ?:vʒ ſuccedere in bomis q̃ ꝑti — = ======— ſnent ad filioꝝ educatõez. Pᷣm „, innuit Ruth. iiij. illis ſoł vↄpetit ill :ꝗ ſunt ſponſi eccłie. tales a8. i. pfectos et impfectos. pue:q eſt totius vlis ecclie ſponſus ⁊ rectoꝛ ideo oms epi ꝗ hñt ꝓlem pñt focere indulgentias ⁊ relaratõnes: ſuin mus pontifex pᷣcipue int oms qꝛ ip̃i ↄpetit totius ſpũalis theſauri diſpenſatio Fᷣm ꝙ cura habet de tota eccłia 2 oꝛ⸗ 9 Es int hos ſumm pontifex pꝛeci⸗ etit ille tbeſaur?diſpenſan ſponſi ecche aut ſunt ep̃i ꝗ ſponſi ſunt et hit vim generãdi filios fili⸗ et impf bus eius filijs. vñ omes ſunt ei filij:⁊ iple eſt pater oĩm. cedendũ eſt igit᷑.q indulgẽtias facẽ nõ tm̃ nõ ↄcedit᷑ laicis: ſ̊ nec etiã ſacerdotibo:nec pᷣlatis inferioꝛibo vt ab⸗ batibo vel pꝛioꝛibo. Ad illud qdð obijcit᷑ in ↄtrariũ iaʒ pʒ rũñſio.qꝛ nõ eſt tota ratõ pᷣtutis indulgẽtie faciende.ſ.cla⸗ uis:̊ requirit᷑ ptas clauis cuʒ iuriſditõne 7 theſauri di⸗ ſpenſandi aucte:qᷓ oꝛdinarie ſolũ ↄpetit ebis. Nã ꝑ com⸗ miſſionẽ ꝗlibet ſacerdos põt dare indulgentias ex ꝑte ep̃i ſicut pʒ in ſimplicibo pᷣdicatoꝛibus.i Ad illud qð obijci, tur de illis g p̃ſunt collegijs. dõm ꝙ etſi tales ꝗ p̃ſunt ſub ditis aliquà auẽtem hñt bonoꝝ ſui collegij:no tñ reſpet᷑u meriti xpᷣ̃i qð dedit diſpenſandi eccłie 2 eiꝰſponſis.iõ nõ bñt anctem plenariã reſpectu theſauri ecclie.2 ideo ſoluʒ bona ſui collegij pñt coĩcare:nõ tñ pñt relaxare: ga neſci⸗ unt vtrũ ſuꝑhabundent.qꝛ pr̃otem plenã ſuꝑ hoc nõ hñt et voco largo modo plenã ptotem ꝓut dicit plenitudinem ſufficientie · ꝑ quẽ modũ eſi in ipſis ad bũc actum: nõ ꝓut dicit plenituqinẽ ſupercellentie: Fm quẽ modũ eſi in ſolo ummo pontifice plenitudo.ſ.ptatis ⁊ anctis. Pꝛet.licet oꝛdo ſacerdotij cois ſit omibo ſacerdotibo: nõ tñ ptas ad⸗ dita oꝛdini coĩs eſt.qꝛ in alijs mioꝛ eſt⁊ in alijs maioꝛ.Di ſpoſita eſt eĩ ecchiaſtica hierarcbia ad modũ angelice hie rarchie: in q̃ maiores bierarchie plus pnt mioribo.4. Ad illð qð obijcit. ꝙ maius eſt ↄmutaꝛe penã purgatoꝛiam in tꝑalem ꝙᷓ tꝑalem in tpalem ⁊c. Om ꝙ vltima ↄmutatio maioꝛ eſi licet mĩoꝛ videat᷑. Diſtinguẽdũ tñ eſt maiꝰ. quia Fm ꝙ maiꝰ dicit qᷓntitatis exceſſum itum ad vtilitatem: maiꝰeſt ↄmntare penã purgatoriã in tꝑalem qᷓ; tꝑalem in tꝑalem. Hec eĩ ↄmutatio eſt q̃ſi actꝰ neceſſitatis ⁊ iuſlicie m aũt ꝙ mai dicit exceſſum q̃ntitatis qꝙtum ad pratem: maiꝰeſt omutaꝛe penã tꝑalem in tꝑalem q; purgatoꝛiã in tꝑalem. Dare aũt indulgẽtias? faceꝛe relaxatõnes ẽ actꝰ plenioꝛis ptatis.¶¶ Ad aliud qð ſeꝗtur ĩmediate ptz rñſio er dictis.¶ Ad illud qdð obijcit᷑.ꝙ glibet põt bona ſua cõ⸗ municaꝛe alij ſiue daꝛe. Dicendũ eſi ꝙ relaxatõ plus dicit ꝙᷓ coĩicatio.dicit em̃ quandã anẽteʒ rõne cuiꝰpõt indulgẽ⸗ tia pſtari et relaxatio fieri.⁊ ideo qᷓuis ꝗlibet hñs carita⸗ tem bona ſua poſſit ↄmunicare:nõ tñ omis põt relaxaꝛe. ſed ꝗ habet ad hoc ↄceſſam ſibi auẽtem. Pre. differt com⸗ municatio a relaxatõne.qꝛ relaxatio fit de pᷣteritis malis ꝑ merita xpᷣi vel eccłie q̃ pꝛeceſſerũt: ↄmunicatõ aũt nõ re ſpicit ſolum pᷣteritũ bonũ ſed ⁊ futuruzʒ. Et qᷓuis aliquis poſſet alicui dare qð nondũ datũ eſt nec determinatum. ſicut vnã miſſam alicui moꝛtuo:tñ ſi dedit nõ põt illã ſua auctoꝛtate ↄmuĩcare.quia ſi eccłia ſoluit debitũ alicuius apud deum.non ꝓpter hoc dedit ptatem ꝙ ipſe ſolueret/p alio.et ſi deus dimiſit iſti debitum:non ꝓpter hoc ille põt dimittere alij quod deo debet᷑. ¶¶ Mec valet illud argumẽ⸗ tum de coĩcatione tꝑaliũ ſcʒ ꝗcunq; eſt libere conditionis libere poſſidet libere põt alteri dare.qui aũt ſeruꝰ eſi nõ põt ſine auctoꝛitate dñi.om̃ia aũt nr̃a ſunt xp̃ᷣi:et oĩa me⸗ rita ſpũalia ⁊ nos ſumꝰeius ſerui.et ideo nõ poſſumꝰ illa in alterũ tranſferꝛe vel daꝛe:niſi ſit data auctoꝛitas a xp̃o Et ſic pʒ ſequens.¶¶ Ad illud qð vltimo querit᷑.vtrũ ſcilʒ epᷣs in dioceſi aliena poſſit dare indulgentios ⁊ facẽ rela ratõnes. Dicendũ ꝙ relaxatio impoꝛtat theſauri coĩcatio nem ⁊ alteriꝰauẽtem epᷣs in dioceſi alia põt coicare bona dioceſis ſue ſubditis alienis:ꝓprijs aũt ſubditis relaxati⸗ ones facẽ ſiue indulgere.vñ relaxationes facte ꝓprijs ſub⸗ ditis vere relaxatõnes ſunt:alienis ſubditis potiꝰſunt cõ municatõnes ꝙᷓ relaratõnes.ꝑ quẽ modũ abbates. pores miĩſtri coĩcant bona ſuoꝛũ collegiorũ.niſi foꝛte hoc fiat ex 2ſenſu epi dioceſani.dicunt em̃ aliqui ꝙ ſicut põt ligaꝛe ſoluere in aliena dioceſi ex ↄſenſu dioceſani:ita 2 ſacẽ re⸗ laxatõnes nõ aliter. Et hoc dicit᷑ extra de pe.⁊ re.ꝙ autẽ ↄſuluiſti.cum a nõ ſuo iudice nullus ligari valeat vel ab⸗ ſolui.remiſſiones illi ꝓdeſſe tñ arbitroꝛ quibus ꝗpꝛij iudi ces ſp ãliter indulſerũt. Membꝛum quaꝛtum Onſeq̃nter querit᷑ ꝓ quo debeat fieri relaxa tio.en pꝛo coꝛꝑali bñficio an ꝓ ſpũali. ꝓ coꝛꝑali:videt᷑ ꝑ ↄmuneʒ vſum ecclłie.vbi in⸗ Dulgentie fiũt relaratõnes ꝓ ełynis:pere⸗ grinatõnibo:viſitatõnibo reliquiaꝝ ⁊c.¶ Item relaxatio⸗ nes hmõi ⁊ indulgentie nõ fiunt a culpa ſed a pena.ſi pe⸗ na recte mutet᷑ dʒ mutari in penã. ſed relaxatio fit a pena exterioꝛi in coꝛꝑe vtpote a ieiunijs diſciplinis ⁊ bmõi:er⸗ o opoꝛtet fieri ↄmutatõeʒ in penã ↄſimilem. 4 Iteʒ ſi nõ ſũt p coꝛꝑali ſed ꝓ ſpũali.g̊ cum bona nolũtas ſimul põt eſſe reſpectu oĩm relarationũ.qꝛ ꝑfectꝰhomo om̃e bonum vult ⁊ om̃e bonũ placet ei.qꝛ ꝓuerb.xij. Deſideriũ iuſtoꝛũ om̃e bonũ eſt.videt᷑ ꝙ quilibet iuſtꝰhabeat om̃es relaxati⸗ ones.qð nõ ↄuenit ponere:qꝛ tũc hoĩes laboꝛarẽt fruſtra . Contra.indulgentie et relaratõnes ſunt bñficia ſpiri⸗ ualia.ſeo ꝗ dat tꝑale ꝓ ſpũali ↄmittit ſymoniam: &ᷓ in re laratõnibo que fiuũt ꝓ bono corꝑali ſiue ꝓ obſequijs exte⸗ rioribo ↄmittit᷑ ſymonia.¶ Item maioꝛ eſt miſcdia ſpũatł᷑ qꝙᷓ coꝛꝑalis.vñ maiꝰeſt alicui offenſaʒ indulgere qᷓ; paupe⸗ rem hoſpicio colligere vel ełynam dare:g̊ magis facit ho⸗ minẽ dignũ relaratõne:gᷓ potiꝰ ꝓ illo oꝑe qᷓ ꝓ alio dʒ fie⸗ ri relaxatõ.¶ Item in maioꝛi ruina ⁊ ꝑiculoſioꝛi eſt eccĩa in qua eſt ſciſma:qꝙᷓ eccłia cuiꝰparietes minant᷑ ruinaʒ: magis indigʒ talis eccleſia iuuari ſiue muniri qᷓ alia. Si Srelarxationes debito modo ſiant ꝓ eccleſia materialiter reꝑanda.vt ꝗ inuat ad reꝑandũ habeat indulgentiã: vide tur multoſoꝛtiꝰdebere dari ad indulgentiã ꝓ ruina ſpũa⸗ li reꝑanda.vt ꝗ oꝛat vt dñs det membꝛis illiꝰecclie ↄcordi am debeat hr̃e indulgentiã.¶¶ IJeem maioꝛis ꝑfectõnis eſt ⁊ plus co acceptũ intrare in religionẽ qᷓ ire vltra mare. g̊ ſi dat᷑ indulgentia oĩm pctoꝝ eũtibo vltra mare:multo⸗ foꝛtiꝰde beret dari intrantibꝰ religion: Rf ſicut ac⸗ cidit in polliticis et coĩtatibo hũanis.ꝙ theſaurus regiꝰ ꝓ duobo ſolet exponi ⁊ coĩcari:ſic fit ⁊ in ſy pũalibo.expoĩ⸗ tur aũt theſaurus regni qnq; ad gliaʒ magnificentie regij honoꝛis:ſicut faciũt qñq; reges liberales.ſicut habetur ðᷣ Aſſuero Heſi.j.exponit᷑ ſimiliter ꝓpter neceſſitatẽ rei pu blice. vtpote qñ exponit᷑ ne ledatur coĩtas ad dandum ſti⸗ pendia ⁊ donatiua militibo:vt ex ponant ſe pugne ꝓ coĩta te æfendenda.ſic theſaurus eccleſie ab eo qui habet illuʒ diſpenſare:duplici decauſa exponit᷑.ſcʒ ꝓpter magnificen tiam ⁊ laudem pꝛincipis:⁊ coitatis xpᷣianitatis ꝓmotõeʒ ⁊ defenſionem.laus eius ⁊ honoꝛ pꝛincipis eccleſie.i.xpᷣi eſt in ſanctis ſuis.ſancti autem honoꝛan᷑ in conſtructõne baſilicarum et viſitatõne limitum eoꝛundem: ⁊ ↄmemoꝛa tione virtutum ipſoꝛum que fit in pꝛedicationibus et ſer⸗ monibus.ideo pꝛo his omibus aperitur theſaurus eccle⸗ —— — — N — e d = — ſ Cita ll ſeen ſoz e n ⸗ de⸗ 2 — ¶ Mueſtio ſie indulgentijs relarationibo. Communis aũt neceſſitas eſt defenlio terꝛe ſancte tuitio fidei ⁊ multiplicatõ. ꝓmo tio ſtudij ⁊ bmõi q̃ valent ad ꝓmotõeʒ cultꝰ tvei. vñ p tali⸗ bus ↄpetit ꝙ fiant indulgẽtie ⁊ relaxatõneo. ⁊ qi bec cõ⸗ ſiſtũt in actibo exterioꝛibo 2 indulgentie et relaratones vt dicũt quidã debẽt fieri ꝓ actibo exterioꝛibo.⸗ Ad illð qð obijcit . ꝙ tũc ↄmitteret ſy monia in relaratõnibo ⁊ indul- gentijs. Odm nõ eſt vex. qꝛ in hoc caſu nõ dat᷑ ſpnal⸗ coꝛꝑali.ĩmo maioꝛ pena ↄmutat in minoꝛ?. ? reſiduũ ſol⸗ — r uit: ſaces relaraoez rel ferens indulgentid: vel ipſe pa- ſtoꝛ eccłie vel de gra. Uel põt dici ꝙ datur indulgetia vel relaratio ꝓ oꝑe exterioꝛi non ↄſiderato dato:ſᷣ cauſa q̃ ex radice bone volũtatis pꝛocedit. 4 Ad illud qð obijcit. ꝓ ſpũalis elyna maioꝛ eſt ⁊c.dðm ꝙ in donatöne indulgen tie nõ cõſiderat᷑ oꝑis nobilitas.qꝛ tũc magis eberet da⸗ ri docentibo ꝙᷓ ꝑegrinantibo: bᷣ cõſiderat᷑ ꝗ illud opus eſt mere volũtatis no neceſſitatis. ſitr ꝙ ſit tarabile ſiue eſti⸗ mabile et etiã penale.hoc etiã ↄſiderat ꝗ indulgentiã pꝛe/ ſtat. Ad illud qð obijcit᷑ de ruina ſpuali.dðᷣm ꝙ reꝑa tione talis ruine multũ eſt inſtandũ oꝛoni.b qa nõ eſt tale quid publicare.qꝛ talis publicatõ infamiã generaꝛet:ma terialem aũt ruinã publicare nõ generat infamiã: ideo ꝓ talis reꝑatõis adiutoꝛio nõ ſunt dande indulgẽtie nec pꝛe ſiande nec faciẽde relaxatõnes. Pꝛe.relaxatõnes ⁊ indul gentie ſolẽt fieri ꝓ illis qᷓ poſſunt ꝑ hũana oꝑa reparari: ruina aũt coꝛꝑalis põt huano ſubſidio reꝑari ſpiritualis nõ:bᷣ potiꝰoꝑe dei.¶ Ad illud qð obijcit de ingꝛeſſu ad re⸗ ligionẽ. Dicendũ ꝙ veri religioſi ſia tũ iaggreciund bie⸗ ctõnis:nõ indigent relaxatoõnibo vel indulgetijs. vipote q̊ rũ erogatonibo dant inqulgentie. ipſio aũt bona alioꝛuʒ nõ mendicaãtibo ꝓpter qð alijs ſunt beatioꝛes. qꝛ Zict. xx. beatiꝰeſi magis dare ꝙᷓ acciꝑe:qdð nõ eſt veꝝ te bonis tẽ⸗ poꝛalibo. qꝛ ſicut indulgentie nõ debent vari indignis. ſed nec debẽt daꝛi nõ indigentibo: ideo nõ debent dari in⸗ trantibo in religionẽ. licet aũt magis ↄgruat? eſt euiden⸗ tioꝛ rõ congruitatis ꝙ fiant indulgentie 2 relaratõnes p bñficije exterioꝛibus ꝙᷓ interioꝛibo:ſine p̃iudicio melioꝛis ſententie dici põt. etiã bñficijs ſpũaliba cuiuſmõi ſůt elyne ſpũales vt in caſu: tam indulgentie ꝙᷓ relaxationes eni⸗ dari. 7 maxime a ſummo pontifice. vtpote inſiſtenti⸗ us oꝛoni terꝛa ſancta vel pegrinis terꝛe ſancte:vel pꝛo rege pñt ſolent dari indulgentie ⁊ relaxatõnes.⁊ illis pᷣ cipne ꝗ alia qꝙᷓ oꝛatõnis ſubuentõeʒ facẽ nõ poſſunt.vtpo⸗ ie ſunt pauꝑes et debiles.nõ em̃ eſt ↄſonũ ratõni ꝙ perſo nis miſeris neganda ſunt remedia qꝗᷓ pia mater ecclia fi⸗ lijs ſolet pᷣſiare. ꝛe.cũ ꝓ illis oꝑibus quibo fit ſatiſfactõ peccatoꝝ ſolent fieri indulgentie relaxatõnes.ſicut ꝓ ie/ iunio ⁊ ełyna.nõ videt᷑ neceſſitas aliq̃ ꝓpter quã nõ debe ant ꝓ oꝛatõnibo fieri:cum oꝛatio ſit ꝑs efficaciſſima inter ꝑtes penitentie ad miſericoꝛdi dñi et remiſſionẽ peccato embꝛum quintum Onſequẽter querit᷑vtrũ relaxratio valeat ex iſtenti in purgatorio: an penitentie iniũcte n boc ſeculo. exiſtenti in purgatoꝛio vi/ Aetur ꝑ hoc:ꝙ in ↄtritione remittit pena et na. ob arpenene ad penã purgatoꝛiã: pᷣ pꝑ reiaxatõʒ remittit᷑ ꝑs pene debite. ſi penitẽs eſt debitoꝛ pene pur⸗ gatoꝛie:ꝑs illius remittit᷑ ꝑ relaxatõeʒ.Leui.xxv. Si in⸗ ualuerit apud vos manꝰaduene atq; ꝑegrim æ attenua⸗ tus frater tuus vendiderit ſe ei ⁊c ceſſum eſt ꝙ krat re⸗ dimat fratrem qñ ipᷣe non põt et nõ aliter. Leuit.xxv. Si aũt ipe potuerit redimat ſe.ſ̊ dum eſt in pñti vita põt eſſe ſufficiens ad redimendũ ſe pꝛo peccato ſuo. vei operibus ſatiſfactõnis.vel doloꝛe cõtritionis:g̊ dum eſt in hac vita non debet ꝑ fratrem redimi.et ita non peꝛ relaxatõnem a tebito pene ꝓ peccatis abſolui:ſed qñ eſt in purgatoꝛio. Item ſuffragia ecclie valent illis qui ſunt in purgatoꝛio alioqn fruſtra oꝛaret ecclia pꝛo moꝛtuis. ſed indulgentie ſunt de nobiliſſimis ſuffragijs ⁊ efficaciſſimis:ergo ⁊c̃. 177 lxxxuj. Item petro ↄmiſſa eſt clauis regni celoꝝ. ergo ïdiu eſl quis extra regnũ indiget clane petri.ſed qdiu eſt ꝗs ĩ pur gatoꝛio extra regnum indiget ſubſidio hoſtiarij regis in cuiꝰmanu et ptate eſt clauis: ſicut patʒ de eo qui eſt extra palaciũ indiget auxilio hoſtiarij ſiue habentis claueʒ. ille autẽ qui eſt in purgatoꝛio eſt extra palaciũ celi· vnde indi get amotione impedimenti ingreſſus. et valet illi amotõ buiuſmodi que fit ꝑ indulgentias et relaxationes: ⁊c̃. Item pater miſcdie ommbus ꝓuidit fm ordinatiſſimã diſpoſitõnem ⁊ miſericoꝛdiſſimaʒ ſuam pietatem:̊ recta oꝛdinatio caritatis que exigit vt vnus ab alio poſſit adiu⸗ uari:boc maxime exigit circa eum qui ſe iuuare non põt. Si ergo hominibo in hoc ſeculo cuʒ indigent auxilio ꝓui cnt deus auxiliũ ꝑ indulgentiã ecclie ↄferendam.cum illi de purgatoꝛio indigeãt auxilio et ſe iuuare nõ pñt: videt᷑ ꝙ de indulgentia eis facienda maxime prouidere debuit. Contra.Aſath. xvj. dictũ eſt petro in collatõne ptatis Keunchligaeris ſuꝑ terꝛã erit ligatum ⁊ in celis. ⁊ ibi collata ẽ amplitudo ptatis.ᷣ determĩatio fit ꝑ H ꝙ dic ſu per terꝛã: ᷓ̊ nõ bʒ ptateʒ ſuꝑ illos ꝗ ſunt mortui cuʒz iã nõ ſuꝑſunt.4. Item mgr dicit. mij. ſen. xx. diſ. ꝙᷓ moꝛientibo nõ eſt Eenitentid imponenaa:quiq ranſeun dd fog iuſtioie cidet ꝙ̊ ꝙ ptas miſiri nõ extendit ad remiſſionẽ pnie pur atoꝛij. illis ꝗ ſunt iam moꝛtui nõ valent indulgentie· qꝛ unt iam de foꝛo i n põt dici vt habet᷑ a Hobanne Triſ.ſuꝑ illud Math.xvj. ti bi dabo claues regni celoꝝ. bomini moꝛtali celi 2 terꝛe et oim que in eis ſunt niſe piatem dene 2 cccliam validioꝛe celo nonſſirauit. Ex H pʒ ꝙ in collatõne claniũ moxia fuit hoi ſine umno ponti fici collata pias. ꝓbabiliter vel vcriſſime pſumit the ſaursecclie eſt in illi ptate.⁊ ꝙ illis ꝗ ſunt in purgatoꝛio. qꝛ rõne caritatis in ꝗᷓ deceſſerut ſunt donei ad bnficiorũ eccliaſticoꝝ ſuſceptoeʒ: põt illis bnficio coĩcare. ſic põt illis facẽ indulgentias 2 relaxratõnes. Nota tñ ad mani⸗ feſtatõeʒ eoꝝ q̃ bic tangenda ſunt.ꝙ ſicut ſolet dici.plura reꝗꝛunt᷑ ad hoc ꝙ debito mõ fiat indulgentia.ſ.ptᷣas claui um er pte ↄferentis indulgentias ſiue relaxatõnes. ex ꝑte eius cui ↄfert᷑ caritas.credulitas.deuotio.vt em̃ habetur ab Aug. line caꝛttate ñ fit relaxatõ. Itẽ credulitas eccłia ſtice prtatis reqrit᷑ ⁊ denotio offerentiũ ſiue ꝑegrinantiuin inter vtrunq; cã r et modus. Cauſa. ſ. vt necelſitas terꝛe ſcte ſiue potiꝰcaulſa fidei vt in magnis indulgetijs: ſiue edifi⸗ catio ecclie vel aliquid hꝰmõi.vt in mioꝛibo indulgentijs. ARodattendit᷑ vt ↄgruentia iuſte eſtimationis.ſ.in pena coꝛ pali vel pecuniaria. Ro em ꝓ qcunq; quecũq; pens in⸗ ulber ſiue relaxat᷑.ſicut nec illi ꝗ plus ↄmiſit eadẽ eſt pe⸗/ na imponẽda ⁊ illi ꝗ minus.ſicut habet᷑ ſuꝑ illud. Faeite — dignos fructꝰpnĩe AMath.iij. bis ↄditõnibus rñdent ali⸗ q dicentes. ꝙ regrit᷑ iudiciũ qð attendit᷑ in iudiciaria ab ſolutõne q̃ fit in ↄmutatõne pene in penam. Põt 8ͤ dici. ꝙ relaxatõnes pñt fieri his ꝗ ſunt in purgatoꝛio extenſo no mine relaratõnis.hoc ẽ ſᷣm ꝙ ↄcernit cõditõnes pᷣtactas: vltimo excepto ſcʒ iudiciaria abſolutõne. vñ ↄueniẽter pẽ dici ꝙ illis ꝗ ſunt in purgatoꝛio põt ſieri relaxatio ꝑ mo⸗ dum ſuffragij ſiue impetratõnis: ⁊ nõ ꝑ modũ iudiciarie abſolutõnis ſiue ↄmutatõnis.4l Ad illud ̊ qð pᷣmo obijci tur.ꝙ in collatõne clauiũ ꝑ hboc qð dicit᷑. Qðcunq; ſolue⸗ ris ſuꝑ terꝛã:eterminat᷑ ad q̃ntũ ſe extendit pras clauiũ. dðm ꝙ ſolutio? ligatio põt dici eſſe ſuꝑ terꝛa: qaduſq; fi⸗ at traductõ ſiue ingreſſus in regnũ. vtpote dum aĩe tpali⸗ bns 7 terꝛenis inuant᷑ ſuſfragijs. Slel pot dici. ꝗ illa liga tio ⁊ ſolutõ dr eſſe ſup terꝛẽ 4 ingreſſuz regni q ſit ꝑ an O s en modũ ſuffragij ⁊ depcatõnis:no illa q it ꝑ modi iudicia⸗ b fit ꝑ ſut⸗ rie abſolutoõnis.4. Si obijciat᷑. ꝙᷓ et ſi abſolutio qꝗᷓ fragia eccleſie ertendat᷑ vſq; ad ingreſſum regni: non tñ li gatio. Dicenduz ꝙ verum eſt niſi ex aliqua cauſa ſpeciali meruit aliquis eiectionem a liminibus eccleſie et ita ſub⸗ tractionẽ ſuffragioꝝ..Ad illud qð obijcit. ꝙ aĩe in pur⸗ gatoꝛio ſunt de foꝛo dei ⁊c̃.Oicendũ ꝙ hoc verũ eſt:ſiłi et que ſunt in inferno.ſ̊ differenteꝛ:qꝛ cæ foꝛo iuſticie vel mi ſericoꝛdie vt ſupꝛatactuz eſt.4 Bo illud qð obijcit. ꝙ mo⸗ 6R — XNA rientibus nõ eſt imponenda pnĩa ⁊c. Dicendum ꝙ in boc caſu nõ iniũgit᷑ pnia:quia p̃ᷣſumit᷑ de impotentia pꝑficien/ di illã.fatuũ at᷑ eſſet obligare aliquẽ ad ̊ quod pᷣſumit de ſe non poſſe. Uñ innoteſcenda eſt ſolũmodo. ſi ↄtingat ſanitati reſtituat᷑ vt pnĩami illam ꝑficiat. Que tanguntur ſupꝛa in ꝓbleumate illo. Si clauis habeat ptateʒ in illis aiabus que in purgatoꝛio:valent ad determinatõeʒ hmõi ꝓpbleumatis. Onſequẽter querit᷑.vtrũ miniſter quicunq; etiã ſummꝰpontifex poſſet totam penã debi tam peccato relarare penitẽti. O ſic:videt᷑ uia aliter deluſi eſſent multi: quibo ↄceſſa eſt remiſſio oĩim pctoꝝ a papa.4. aũt non põt:videt᷑.qꝛ rxt habet᷑ ab Nug.aut teus punit aut homo.4 IJItez mora le eſt pᷣceptũ qð dat dñs Math.iij. Iacite dignos fructꝰ pnie.ſed pᷣceptũ moꝛale eſt ad implendum ſimpłr. Ex boc videt᷑ ꝙ non põt ſummꝰ pontifer aliquid relaxare te pnĩa debita:multofoꝛtiꝰnõ põt omnẽ penaʒ relarare. 41 YStem ů iuſticia dei eſt ꝙ pena ſequat᷑ peccatũ.pᷣ ↄtra diuinã iu⸗ ſticiam nõ dʒ fieri relaxatio vel indulgentia.4 Yteʒ queꝛi põt.ſi facta plena inqulgentia oĩm pctoꝝ alicui a dño pa pʒ :ſi e ille cui facta eſt facere pnĩam q̃ ſibi iniuncta eſt. Rñ. ꝙ periſtente pena debite 2 ſufficientis ↄtritionis. — —— pot ſumm pontifer totam penam debito pcto pemitẽti di mittere. no iñ cxbet miſi er c magna.4l Ailiud qð obij⸗ —— —. —— — citur. ꝙ aut de punit ant hõ. põt dici ꝙ qñ dñs papa dat plenã indulgentiã ipſe punit obligando eccliam ad aliqð membꝑꝝ ecclie ad ſatiſſaciendũ. Elel põt dici ꝙ theſauruo ecclie ꝗq erponit᷑ pꝛo ſatiſfactõne indulgentiaꝝ habet᷑ pꝛin cipaliter ex meritis xpᷣi:j maxime e illis qᷓ meruit ĩ paſ⸗ ſione. Uñ põt dici ꝙ deꝰpunit mala qᷓ indulgentur. vt ho mo? us: patiendoz ſatiſſaciendo ꝓp nobis. ſic xp̃e de⸗ lus et hy punit ſiue puniuit. Uñ cum obijcit᷑ aut deꝰpunit aut bõ.põt dici ꝙ ꝑ ſeipᷣm puniendo ꝗ erat deus et ꝗ erat bõ: puniuit deus 2 hõ. 4 Ad illud qð obijcit. ꝙ dñs prece pit facere dignos fructus pnie ⁊c̃.et dignos fructus pnie qñ pena rñndet culpe.Dicendũ ꝙ eſt dignitas m rõnẽ ge⸗ neris:2 Fm boc pena maioꝛ debetuꝛ maioꝛi pcto vt adulte rio ꝙ; foꝛnicatõni.Et eſt dignitas nõ pᷣjm rõnem generis: ſeo m rõnem iuris.ſiue ſᷣm diſpenſatõneʒ gre. Ptas em̃ qð eſt indignũ ſᷣm rõnem generis culpe:facit dignum ſᷣm rõnem iuris.et hoc pʒ.qꝛ ſi quis daret aliquid auẽte ſua: non haberet effectuʒ quẽ hʒ auẽte clauiũ.et pᷣm boc digna pena reddit pcto:nõ tamen m genꝰculpe.⸗ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ fm diuina iuſtici pma ſeqꝗtur peccatuʒ. Dicen dum ꝙ boc verũ eſi.vn in indulgentia pena ſatiſſactõnis ſequitur petm: quia eccłia ſatiſfacit vel meritũ xpi.¶. Ad illud qð querit᷑. ſi opoꝛtet illuʒ cui facta eſi plena indulgẽ tia facere aliquid de pnia ſibi iniũcta?: Sicendum ꝙ non opoꝛtet oppoꝛtunitate neceſſitatis:̊ tm̃ opoꝛtunitate ex⸗ peditõnis. licet em tantũ ſit alicui collatũ de indulgentia ïtum ſufficit ſibi ad æletionẽ totius pene quã debet pro petis:tñ non expedit illi pᷣtermittere ſibi pnĩam iniunctã: ſ expedit ꝙ illa adim pleat qᷓdiu vixerit. eccato em̃ moꝛ tali de iuſticia de bet᷑ pena eterna. vñ nunꝙ; ð iuſticia poſ⸗ ſet obtinere plenã iudulgentiã. Inde tæ iuſſicia tei nun⸗ ꝙ̃ᷓ poſſet penã ꝓpoꝛtionalem ſoluere:niſi de dei miſcdᷣia fi⸗ eret ſibi indulgentia. ꝗꝓpter qð ſemꝑ in vita iſta debet niti ad ſatiſfactõem ⁊ debiti ſolutionem. Si aũt qñq; ↄtingat ipſuim fuiſſe attenuatũ:tũc ↄueniret ꝙ inuaret᷑ a fratribo. gnten atus enim dicitur reſpectu pene quaʒ implere non potelt. Nembꝛum ſeptimũ Onſequẽter querit᷑.vtrũ in relaxatõne reqꝗ/ ratur iuſta eſtimatio pene qua fit recompẽ- ſatio. O ſic: videtur ꝑ hoc. ꝙ in om̃i ↄmer⸗/ tio iuſto fit iuſta recompenſatio: g̊ cum deꝰ ſit iuſſus in omnibo vijs ſuis.i.oꝑibus:in operibo indul⸗ tutem babeant a paſſione xp̃i: bec tria tñ gentiarum que auctoꝛitate domini ſiunt a miniſiris:debʒ fieri recompenſatio iuſte eſtimatõnis.¶ Item ſi in relaxa tione pnie nõ eſſet iuſta eſtimatio pene recompenſate:ali⸗ quod malũ relinqueret᷑ impunituʒ. ita aliquid eẽt inoꝛ qdinatũ in regno dei:⁊2 ita vt bne Contra.pena pur⸗ gatoꝛij debita p pcto impꝛopoꝛtõnabilr eſt maioꝛ iſta que iniungit᷑ in via. ꝓ illa ꝙtumcũq; magna recompenſetuꝛ Rõ põt cadere ſub iuſta eſtimatõne.¶ Item ſi pnia que re⸗ laxat᷑ iuſta eſtimatõne recompenſaret᷑:tũc nulla fieret in⸗ dulgentia. non eniʒ indulget᷑ aliquid alicui: ſi opoꝛteat ꝙ illud qð indulget᷑ iuſta eſtimatõe recõpenſet᷑.¶¶ Item vbi nõ eſt iuſta eſtimatõ nulla eſt miſcdia. cum oꝑa relarxa⸗ tõnũ ⁊ indulgentia e ſunt oꝑa miſericoꝛdie:in talibo ope ribus nõ requiritur iuſta eſtimatio pene recompenſate. K dicend ꝙ eſtimatio iuſta põt dici.vel ab equita⸗ te iuſticie:vel a diſpenſatõne gratie.ſᷣm ꝙ eſtimatio iuſta dicit᷑ ab equitate iuſticie:ſic nõ requirit᷑ iuſia eſtimatio in relaxatõne.ſᷣm ꝙ dicit᷑ a diſpenſatõne gre:ſic requiritur. Ad illud qꝗð pꝛimo obijcit:ꝙ deus eſi iuſtus in omnibo vijs ſuis ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt. q; eo ꝙ deus vult ꝗ; fiat vel indulgẽdo vel puniendo:iuſte indulget? iuſte pu⸗ nit.quicqd em̃ oꝛdinat᷑ ⁊ regulat᷑ ſua oꝛdinotiſſima volun tate iuſte eſt ⁊ iuſte fit. Dicit em̃ Nug.Oñe ſi punis:iuſiꝰ es.ſimiliter dñe ſi parcis iuſtꝰ es.¶ Ad illud qdð obijcitur ſi nõ fiũt indulgentie iuſta eſſtimatõe:aliquid eſſet inoꝛdi⸗ natum in regno dei. Dicendũ ꝙ non ẽ verũ.cũ nulla inoꝛ. dinatio accidat ex diſpenſatõne diuine miſcðie.4 Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ ꝓꝑ alia pꝓte.ꝙ pena purgatoꝛij impꝛopoꝛtio⸗ nalis eſt pene tꝑali. Elnde pena tꝑalis nõ cadit ſub iuſta eſtimatõne reſpectu purgatoꝛij. Dicendũ ꝙ ⁊ ſi non cadit ſub iuſta eſtimatõne ᷣm ꝙ iuſtũ eſt equitate iuſticie: cadit tñ Fm ꝙ iuſtũ dicit᷑ a diſpenſatõne gratie. ꝓut iuſticia di⸗ citur ↄdecentia diuine bonitatis.Fm ꝙ dicit᷑. DOñe ſi par⸗ hoc cis iuſtus es:quia hoc cõdecet tue bonitati.¶ Ao hoc qð ieſt obijcit᷑ ꝙ vbi eſt iuſta eſtimatio nulla eſt miſcdia. Dicen dum ꝙ hoc verũ eſt.ſᷣm ꝙ iuſtũ dicit᷑ ab equitate iuſticie. ʒ3 rñſio ad alia qᷓ hic tacta ſunt. embꝛum octauum Onſequenter querit᷑ que eſt ratõ.quare om nino relaxantur pcta pꝛo ꝑegrinatõne terꝛe ſancte.⁊ vñ eſt ꝙ reddit᷑ amma oĩno expedi⸗ ta ad euolandu: Ao hoc rũdet᷑ꝙ tria ſũt que babent efficaciã 7 ꝑ quondã ↄgruentiã a paſſione rpᷣi baptiſmus:martiriũ: pnia.licet em om̃ia ſacramenta vir Erxr bis ioꝛem. Daptiſmus em nõo eſt penalis. Adartiriũ oĩno pe ad tria q fuerũt in paſſione xpᷣi.ibi eniʒ nale eſt. maptin penalis ꝑtim nõ. Hec aũt tria quõdazʒ abet zuenientiã b fluxr erũt lacrime ab oculis. Heb.v.Cum clamoꝛe valido ⁊ lacrimis ⁊c. hoc refertur ad pniam. Iteʒ 4 pedibo 2 ma nibus efflurit ſanguis nõ ſine maximo cruciatu et pena: vnde ⁊ hoc refert᷑ ad martirium. Item a latere fluxit ſan guis ⁊ aqua hoc refert᷑ ad baptiſmũ. Paptiſma em̃ pote⸗ ſtatem habet abſoluendi culpã actualem ex efflurione aq̃ ⁊ oꝛiginale efflurione ſanguinis.Pꝛete.pegrinatio reſpi⸗ cit locum paſſionis ſcilicʒ vbi paſſus eſt dominus ⁊ fidem paſſionis. ne ergo vendicetur locus ab infidelibo ⁊ ſic me moꝛia paſſionis cadat a memoꝛia fidelium:et ſic ne fides paſſionis periclitetur:datur tanta indulgentia pꝛo pere⸗ grinatione terꝛe ſancte.Pꝛete.quia peregrini terꝛe ſancte parati ſunt exponere ſe moꝛti et intentione hac illic pꝛofi ciſcuntur offerente ſe oꝑpoꝛtunitate:meritum conſequan/ tur maꝛtirij et concoꝛditeꝛ illis.non tamen negandum eſt qn dominus papa rõnabiliter poſſet iſtam eandem indul gentiam dare alibi ſi immineret neceſſitas ecclie:et maxi me pꝛo fidei defenſione. . — — — -ʒN — Uni fni dita ᷓ nd vfvf ᷑ ——SSS— = — — — — — — — — ſe⸗ i n eſ n ,ENéueſtio ¶ Qneſtio. lxxxuij.de ſatiſi ctione in generali. Acto de duabꝰ par ibus pnie.ſ.ↄtꝛitione ⁊ ↄfeſſione:ſequit ercia ꝑs ſcʒ de ſatiſfactione.Circa quã ic ꝓcedit᷑. Primo agit᷑ de ſatiſfactione cedit᷑ ſic. Primo agit᷑ de ſatiſſactõis poſſibilitate. Scðo te neceſſitate.Tercio de quiditate. Quarto de fructuoſi tate.Quinto de ablatoꝝ reſtitutõne. embꝛũ pꝛimũ . — . . ,— Irca primũ querit᷑.vtꝝ poſſibile eſt penitẽ ti ſatiſſacere de peccato ſuo. Oð videt᷑ ſic: uia cũ diuino adiutoꝛio qð nulli deeſi pe itenti quantũ eſt de ſe ↄtingit penitentẽ cõ te ccatis ⁊ confiteri. ſiłr videt᷑ ꝙ ⁊ ſatiſſacẽ.4 Itẽ penitens nõ artat᷑ ad necitateʒ peccandi. ↄtingit illuʒ cauſas peccatoꝝ excidere:a ſuggeſtionibo eoꝝ aditũ non prebere.hoc.j.patebit.hoc aũt eſt ſatiſfacere vt prius. 4l Item quanto miſcðdᷣioꝛ eſt in queʒ delinquit᷑:tãto ſatiſ factio eſt facilioꝛ.ſ̊ deus eſt miſcdðioꝛ homiĩe.ꝗᷓ ſi poſſibi⸗ le eſt iuſta eſtimatõne ſatiſſacere bomĩ: ̊ ⁊ deo ſilit ſiue multofoꝛtius. Contra.reatus debet rñndere offenſe. & ſi offenſa peccati moꝛtalis eſt infimta: ⁊ reatus infinitꝰ. 7 tanta offenſa quantus ille in queʒ peccat᷑: ꝓpter qð of⸗ fenſa di infinita.ſᷣ reatum ſoluere infinitũ eſt impoſſibi le homĩ. ⁊ ſatiſfacere.¶ Item deut. xxv. Juxta mẽſurã peccati erit ⁊ plagaꝝ modus. Ex hoc verbo patʒ ꝙ pene peccatoꝝ in quantitate rñdent quãtitatibo culparũ. Sʒ peccatũ moꝛtale in infinituʒ excedit peccatũ veniale.̊2 pena penam ſimilit ercedit.& ſi ꝓ culpa venialiũ ſatiſſa ciendũ eſt in pena quantulacũq;: ꝓ moꝛtali ſatiſfaciẽdũ eſt in pena infinita.⁊ ſic eſt impoſſibile ſatiſſacere ꝓ pee cato moꝛtali.¶l. Iteʒ quanto petᷣm dy aboli excedit pctm bumanũ:tanto virtus dyaboli ⁊ natura qᷓtuʒ ad nobili⸗ tateʒ conditionũ ſuaꝝ excedit natuꝛaʒ homĩs.nobilitas eniz conditõis dy abolice eſt vna ratio irremediabilita⸗ tis peccati ſui.vnde virtus ſiue natura demonis ad faci⸗ endũ bona ⁊ ſuſtinendũ mala:tantuʒ excedit humanaʒ: quantũ culpa ſua excedit culpam homiĩs.ſi g̊ demoni im poſſibile eſt ſatiffacere ꝓ peccato ſuo: ſimilit᷑ ⁊ homi eſt impoſſibile ꝓ ſuo.l Iteʒ in peccato ſunt duo.auerſio a ſupremo:⁊ ↄuerſio ad bonũ cõmutabile.qᷓtum ad auer⸗ ſioneʒ eſt differentia in ſatiſfactõne.qtum aũt ad cõuer⸗ ſionẽ eſt differentia ſm maioꝛeʒ libidinẽ ⁊ minoꝛeʒ.Sʒ multi poſt primũ parentẽ peccauerũt maioꝛi libidine in conuerſione ad creaturã qᷓ; ipſe.&̊ ſi ipſe nõ potuit ſatiſ⸗ facere ꝓ primo peccato:multofoꝛtius nec illi.nõ enĩ ſa⸗ tiſfacere potuit:łᷣ neceſſe fuit xpᷣm moꝛi ꝓ illius ſatiſfa⸗ ctione.vt habet᷑ a ſanctis.q Iteʒ minus fit bomo culpa — ſponſio. In peccato moꝛtali ſunt duo.auerſio a ſummo bono: ⁊ conuerſio ad bonũ defectibile. His autẽ duobo rñdent alia duo.offenſa dei:⁊ libido peccati.quibo duo⸗ bus rñdet duplex pena infinita.ſcilʒ dãni 2 ſenſus. iſtis auteʒ duobus rñdent duo in ſatiſfactõne ex parte penitẽ ris cum diuina miſcðia conferente gratiã: qua vtrunqʒ opoꝛtet ꝙ in ſuo infinito ⁊ eterno puniat᷑ dolendo ꝓ of⸗ uenit ſatiſſactõneʒ penitẽtis: gꝛãm cõferendo ⁊ reatũ in⸗ . finitũ indulgendo. poſſibile eſt penitẽti ſatiſfacere opere interioꝛi dolendo de offenſa:⁊ oꝑe exterioꝛi de libidie ha bita in actu peccati.x in vtraq; iſarũ cõcurrũt ex ꝑte dei in cõmuni. Secũdo in ſpeciali.ſcʒ de ꝑi bus illius.ſ.or̃one.ieiumio.⁊ elemoſina n primo ꝓ bilis er peccato oꝛiginali qᷓ ex peccato actuali. ſi ñ po⸗ teſt ſatiſfacere de oꝛigiali: multominꝰ de nerusi Re⸗ tis. doloꝛ ꝑpetuus de offenſa: ⁊2 ſuſtinentia pene exterio⸗ predictoꝝ efſicit᷑ o acceptũ.quia.n.peccatoꝛ peccando offendit illum qui eſt bonitatis ſimpłr eterne ⁊ infinite: fenſa illa ⁊ deteſtando.quia vᷣo diuina miſericoꝛdia pre⸗ lxxxiij. miſericoꝛdia ⁊ iuſticia.miſcðia indulgendo reatũ infini tũ ſimplicit᷑ qᷓtuʒ ad penam damni ⁊ qᷓtuʒ ad penaʒ ſen⸗ ſus:⁊ iuſticia in exigendo penam aliquazʒ. 4 Ad illud gᷓ quod primo obijcit᷑.ꝙ offenſa tei eſt infinita ⁊c. Dicen⸗ dũ ꝙ ⁊ pro offenſa illa debet penitẽs in ſuo infinito pu⸗ nire ſe dolendo.⁊ ſicut tactuʒ eſt:quia adeo miſericoꝛdit᷑ fiunt indulgentie hmõi:reatus infinitus remittit᷑ pꝛo pe na finita. Si obijciat᷑ ꝙ doloꝛ iſte eſt contritõnis:⁊ ita ñ ſatiſfactoꝛius.Dicendũ ꝙ non eſt veruʒ.ſicut enim S.de⸗ terminatũ eſt in tractatu de cõtritione: quidazʒ doloꝛ ẽ cõ tꝛitionis:⁊ quidaʒ ſatiſfactoꝛius in penitẽtia.ql! Ad illð quod obijcit᷑.ꝙ culpa moꝛtalis excedit venialem in infi⸗ nitũ ⁊c. Dicenduʒ ꝙ etſi culpa excedit in infinitũ penaʒ ſatiſfactoꝛiam illius que fit in gratia:tamẽ diuina indul gentia moderata excedit in infinitũ penaʒ ſatiſfactoꝛiaʒ illius.ſicut enim tactũ eſt S.in tractatu de penitẽtia veni aliũ.qᷓ;uis moꝛtale ſit maius in infinitũ veniali: tñ quia in iuſtificatõne a moꝛtali remittit᷑ reatus eteꝛnus ⁊ com mutatur in penam tꝑaleʒz. pena debita veniali ⁊ moꝛtali Apoꝛtionabilia ſunt.il Ad illud quod obijcit᷑ de peccato dyaboli poteſt dici.ꝙ dyabolus nõ poteſt ſatiſfacere ꝓ⸗ pter proteruaʒ eius fantaſiam. Ipter quã eſt inſuſcepti⸗ bilis gratie que eſt ſubſtramentũ ⁊ ratio ſatiſſactõnis.⁊ alia que tacta ſunt S. vbi tactuʒ eſt de inſuſceptibilitate angeli gratie penitẽdi.] Ad illud quod obijcit᷑ de pecca⸗ to primi parentis. Dicendũ ꝙ aliter fuit de peccato pri⸗ mi homiĩs ⁊ de peccatis alioꝝ.Pꝛimus.n.homo peccan do intulit ſibi damnũ ⁊ omibus deſcendentibo ab ipſo le ge ꝓpagationis cõmunis.ſibeniʒ ⁊ omibo damnũ moꝛ tis intulit.immo deũ damnificauit in toto ſuo genere bu mano.⁊ ꝓpter hoc primus homo nõ potuit ſatiſſacere ꝓ peccato ſuo:quia nõ potuit ſatiſfacere nec ſibi:nec homĩ nec deo ꝓ damno tanto.Et hoc eſt quod dicit Anſel. qꝙ; homo nõ potuit ſatiſſacere: deus ſolus potuit ſed nõ de⸗ buit.vnde opoꝛtuit ꝙ vna eſſet ꝑſona que poſſʒ ⁊ que de⸗ beret.⁊ ꝓpter hoc deus factus eſt homo:vt ratõne q̃ eſſet deus poſſet:⁊ ratõne qua homo teberet. ⁊ iſta ꝑſona eẽt mediatoꝛ que ſatiſfaceret ꝓ culpa primi homĩs.⁊ etiam ꝓ culpa alioꝝ ſatiſfecit.&̊ mediatoꝛ dei ⁊ homĩs ꝓ pecca to pꝛimi homis nemo alius potuit:nec adhuc aliquis ſa tiſſfecit niſi in fide paſſionis ipius mediatoꝛis.⁊ cuius fi de ſolũmodo iuſtificat᷑ peccatoꝛ: ⁊ ſolũmodo remittitur peccatũ. Ande omiĩs ſatiſfactio noſtra habet virtutẽ a ſa tiſſactione xp̃i.que quideʒ ſatiſfactio habet effectũ in mẽ bꝛis xpᷣi ꝑ ipᷣa ſacramenta.vt ꝑ baptiſinũ habet effectus plenitudineʒ:⁊ qᷓtum ad culpa ⁊ qᷓtũ ad penaʒ:⁊ per pe⸗ nitentiaʒ in ꝑte.omĩs g ſatiſſactio peccati ſuꝑ ſatiſfacti⸗ onem mediatoꝛis fundata eſt. 4 Ad illud quod obijcit. ̈tuʒ ad auerſioneʒ eſt differentia in peccatis. Rñſio patet ex ſupradictis.quia vno modo ſumpta auerſio ẽ ĩ⸗ differentia:alio modo ſi umpta eſt drñtia. Ex his etiã pʒ rñſio ad predicta.quia ſi offenſa peccati ẽ infinita: ⁊ ſa tiſfactio eſt infinita inqᷓtuʒ ẽ mediatoꝛis. Pret᷑.quia dy⸗ abolus nõ habet mediatoꝛẽ: nec ſatiſfactio eius fundata ſupra meritũ mediatoꝛis.4 Ad vltunũ dicendũ.ꝙ nullꝰ pot ſatiſfacere ꝓ oꝛiginali: quia nulla eſt ſatiſfactio niſi habeat fundamentuz gꝛatie: qua habita nõ manet culpa oꝛiginalis.nec ſatiſfactio ꝓ oꝛiginali requiꝛit penã a ꝓ⸗ prio ſubiecto:qꝛ peccatũ oꝛiginale nõ eſt actum ſ̊ ab alio btractũ. ¶ Pret᷑.xpᷣs ſatiſſecit ꝓ oꝛiginali ſimpłr⁊ ſuffi cientiſſime: cuiꝰ ſatiſſactõnis virtus ⁊ efficacia tranffert᷑ d nos in baptiſmo:vt tactũ eſt ⁊c. embꝛũ ſecũduz Onſequenter querit᷑ de neceſſitate ſatiſfa⸗ ctionis:⁊ intendo de ſatiſſactõne per opus exterius. Primo igitur hic queritur.vtrũ equiratur in ſatiſſactione opus exterins· Secundo. vtx opus penale. . — rticulus primus primũ ꝙ opus exterius requirat᷑ videt᷑ ſic de peccatis ↄfeſſis fit ꝑ ſe ſatiſſactio ſᷣm arbi⸗ triũ eccĩe.eccia aũt ñ arbitrat᷑ ſatiſfactiõzʒ iu⸗ ſtã:niſi fiat oꝑe exterioꝛi.qꝛ bmõi ſolutõʒ iniũgit penitẽ⸗ tibus.̊ in ſatiſfactõe ncce ẽ opꝰ exteriꝰ.¶ Ztẽ H̊ idẽ pʒ x ꝑtes ſatiſfactõis q̃ ſunt oꝑa exterioꝛa.ſ.oro.ieiunium.⁊ elemoſina.¶ Contra. Jo.v.dixit dñs longuido queʒz ſa nauerat ad piſcinã. Ecce ſanꝰ factus es:iaʒ noli peccaꝛe ne deteriꝰ aliqꝗ tibi ↄtingat.Sanato &̊ ñ iniũxit dñs ali qd niſi volũtatẽ ñ peccãdi q̃ ẽ motꝰ interioꝛ. vᷣ oĩs chriſii actio nꝛa eſt lectio.̊ ſacerdos penitẽti ſanato ꝑ ↄtritõzʒ ñ dz iniũgeꝛe exterioꝛẽ ſatiſfactiõʒ.ñ igit᷑ regrit᷑ ſatiſſactio exterioꝛ.i Itẽ videt᷑ ꝑ illð ꝗꝙ dñs mlieri dep̃hẽſe ĩ adul⸗ terio ñ iniũxit ſatiſfactõeʒ Johᷣ.viij.Fᷣ tm̃ dirit ei. vade ampliꝰ noli peccare.vdẽ videt᷑ ꝑ illð qð dꝛ ecẽi.xtj. Eili peccaſti ñ adijcias iteꝝ.¶ Rũñdeo.ꝙ ẽ ſatiſfactõ ſacr̃alis vtpote illa qᷓ imũgit᷑ a ſacerdote.⁊ bec ñ fit niſi ꝑ opꝰ ex/ teriꝰ.⁊ hec ꝓpꝛie dẽ ſatiſfactio: ⁊ ẽ vna ꝑs pnĩie. Alio mõ noĩe extẽſo dẽ ſatiſfactõ opꝰqͥdcũq; ſiue exteriꝰ ſiue inte⸗ riꝰ:qͥ penitẽs meret᷑ remiſſiõʒ reatꝰ ſui pcti.cuiuſmõi ſũt oꝑa q ſuꝑintẽdũt penitẽtes oꝑibo iniũctis ab eccia.⁊ bꝰ⸗ modi ſunt de ↄſummatõe ⁊ ſecuritate ſatiſfactõis.⸗õ ꝙ qdaʒ ſunt de fundam̃to ſatiſfactõis. ſiẽ cauẽ a pctis ſine q̊ ñ ꝓdeſt ſatiſſactio.Ecci.xxxiiij. Qui baptiʒatur a moꝛtuo ⁊ iteꝝ tãgit moꝛtuũ:ꝗd ꝓdeſt lauatio eiꝰ: ſic hõ ꝗ ieiunat ĩ pcttis ſuis ⁊ iteꝝ eadeʒ faciẽs:quid ꝓdeſt hu⸗ miliando ſe. Quedã ſunt ad expeditiõʒ ſiue ad facultatẽ ſatiſfactõis:ſicut vitatõ mali ↄſoꝛtij.qꝛ int malos ſocios nõ fit defacili ſatiſfactio.vñ Math. xxvij. Egreſſus petrꝰ foꝛas fleuit amare.vbi dic glo.ab impioꝝ ↄſilio ſecluſus culpã lauat.qdð ñ intꝰ.vñ ſuꝑ illð negauit coꝛã omĩbus. neſcio ꝗd dicis.dicit glo. noxia pꝛauoꝝ colloꝗa q co⸗ gũt petꝝ negare deũ. Quedã ſunt de ſuba ſatiſfactõnis. vt ieiuniũ.or̃o.⁊ elemoſina.⁊ hec iniũgũt ſacerdotes pe nitentibo cũ dicũt cauete a pct᷑is. vitate ↄſoꝛtia mala.ie⸗ iunate.oꝛate.⁊ elemoſinã date.Quedã ſunt de ↄſumma⸗ tione ⁊ ꝑfectõe ⁊ ſecuritate ſatiſfactõnis. ſiẽ̃ alia bona q̃ faciũt penitẽtes ſupᷣ ſatiſfactõeʒ iniunctã a ſacerdote.vñ yſaie.ij. Docebit nos vias ſuas ⁊ ambulabimꝰ ĩ ſemitia eius.i.ꝑ ſaceꝛdotẽ docebit nos ꝗd teneamur agẽ. ⁊ he ſũt vie.Sed nos ſirictioꝛeʒ pnĩam faciamꝰ q; iniucta ſit.ſũt eniʒ ſemite ſtrictioꝛes qᷓ; vie.⁊ hec iniũgũt ſacerdotes in vłi cuʒ dicũt penitẽtibo.oĩa bona q̃ facietis ſunt vobis ꝓ pnĩa.his viſis facile ẽ rũdere ad obiecta.¶l Ad illa que obijciũt᷑ ꝙ dñoa remiſit pctm ſine iniũctõne exterioꝛis ſa⸗ tiſfactõis. Dicendũ q dñs ñ iniũrit ſatiſfactõʒ ſacr̃aleʒ: iᷣ dixit ilł fundamtũ pnie.ſ.abſtinẽ a pcto. Ael aliter.qꝙ dñs ñ iniũrxit ſatiſfactõʒ exterioꝛẽ:qm̃ vid bat ↄtritõneʒ eſſe ſufficientẽ ad deletõʒ macule ⁊ pene.Sʒ ſaceꝛdos nẽ qñ videt coꝛda penitẽtiuʒ: neſcit an ſufficiẽs ſit ↄtritio.⸗2⸗ ꝓter h̊ iniũgit ſatiffactõʒ exterioꝛẽ.¶¶ Ad illð qð obijcit xæ ecciaſtico vbi dꝛ. Iili peccaſti ñ adijcias iteꝝ. SDicẽdũ ꝙ h ñ ſuffic.ſ.ñ adijcere.vñ ſubdit᷑ ibidẽ de ſatiſfactione oꝛonis.cũ ſubdit᷑:bᷣ de priſtinis depcare ⁊c̃. rticulus ſecũdus DOnſequẽt querit᷑.vtꝝ in ſatiſfactiõe requirit opꝰ penale. ſic:videt᷑. Dicit.n. Greg.in q̃⸗ ANdã omel. Juſtũ ẽ vt pctoꝛ tãtũ maioꝛa fibi in⸗ ferat lamẽeta ꝑ pnĩaʒ:quãto maioꝛa intulit ſibi damna ꝑ culpam. ! Iteʒ in coꝛꝑalibo ⁊ ſpũalibo eſt curatio ꝑ con trariũ:vt vult Grego.qꝛ vtrobiq; ↄtraria ↄtrarijs cuꝛãt᷑. hᷣ peccatũ eo ꝙ ex libidine cõmittit᷑ cũ delectatõe ꝑpetꝛa⸗ tur ⁊ ꝑ ſatiſfactõʒ curat᷑. ꝗ̊ opꝰ ſatiſfactõis dʒ eẽ penale. Itez diuina iuſticia reqrit ꝙ peccatuʒ puniat᷑ alioqn aliꝗd eẽt inoꝛdinatũ in regno dei:vt habet᷑ ab aug. B̊ᷣ pec catũ punit᷑ in oꝑibo ſatiſfactõis.⁊⸗ ita vt priꝰ.¶ Stẽ pec⸗ catũ efficit factoꝛeʒ debitoꝛẽ pene.ſᷣ in ſatiſfactõne ſoluit qð debet. ita vt priꝰ. (ontra. Anſelli Eun deꝰ hõ. Satiſfacere eſt bonoꝛẽ deo debitũ impendẽ. G̊ autẽ ñ reꝗ rit opus penale. Exhibet᷑.n. honoꝛ teo debitus om̃i tẽpe bono ñ penali.⁊ ita ꝑ oꝑa ñ penalia fit ſatiſfactio.¶¶ Iſtẽ oꝛo eſt ſatiſſactoꝛia. int᷑ omĩa tñ meritoꝛia ẽ iocũdiſſima ⁊ cũ dlectatõne. ita ↄtingit ſatiſſieri oꝑe delectabili ñ penali.¶ Item ſi opꝰ ſatiſfactoꝛiuʒ eſt nccio penale ꝑ ſe: quanto eſt magis penale:magis ẽ ſatiſfactoꝛiũ.ſ̊ magis eſt penale tepido a carnali ieiunare vno die qᷓ; viro deuo to ⁊ feruenti ꝑ totã vnã quadꝛageſimã. iſte magis facit ieiunando vna die qᷓ ille ꝑ totã quadrageſimaʒ.quod eſt incõueniẽs.qꝛ tũc repoꝛtaret᷑ cõmodũ de defectu vel ma⸗/ licia.¶ Item ſi hoc eſſet: multis eſſet precluſa poſſibili⸗ tas ſatiſfaciendi. vt illis qui nullũ opus penale poſſunt agere. 4¶ Item quedam ſunt peccata que perpetrant᷑ cuʒ triſticia.ſed ſatiſfactio debet eſſe per contrarium.ergo ſi⸗ ne pena debet de his peccatis ſatiſfactio fieri.vtputa ſũt accidia inuidia.¶ Reſpondeo.ꝙ ſatiſfactio eſt exercen da per opera penalia.cuius eſt ratio multiplex. Vna cu ratio per contrarium. ſi enim introducta eſt infirmitas per delectationeʒ culpe: curari debet per ſuſtinentid pe⸗ ne. Alia eſt iuſta cebiti ſolutio.de bitum enim quod ↄtꝛa⸗ bitur peccando:pena ſoluitur. Alia eſt eoꝛdinati reor⸗ dinatio.qui enim ſe croꝛdinauit per cõmiſſioneʒ culpe: potiſſime reoꝛdinat ſe per paſſioneʒ pene.Alia eſt reuer ſio debita ad ſtatum iuſticie.qui enim auerſus eſt a ſta⸗ tu iuſticie per culpam: debet reuerti ad eundem per pe⸗ nam. Alia eſt diuini honoꝛis debita exhibitio.qui enim deo honoꝛem abſtulit offendendo in culpa: debet ceo ho noꝛem reddere ſubijciendo ſe deo in pena.penitens enim maioꝛem deo exhibet honoꝛem illi famulando in opere bono ⁊ in pene aſſumpte ciectione: qᷓ; im famulando in altero. ꝗ¶ Ad illud ergo quod primo obijcitur. ꝙ ſatiſ⸗ facere eſt impendere ⁊c̃. Oicendum ꝙ eſt debitum ho⸗ noꝛis veniens ex bono collato:⁊ hunc debemus impen⸗ dere per gratiarũactiones.⁊ veniens ex mandato iniun⸗ cto:? ⁊ hunc debemus per obedientie ſubiectionem.⁊ ve⸗ niens ex maieſtatis im perio:⁊ hunc debemus per latrie adoꝛationem.⁊ veniens etiam ex peccato cõmiſſo: ⁊ iſte honoꝛ redditur deo per ſuipſius punitioneʒ.⁊ hoc eſt in ſatiſfactione.il Ad illud quod obijcitur de oꝛatione. Di cendũ ꝙ etſi oꝛare ſit iocundũ ⁊ delectabile rõne deuoti⸗ onis ⁊ feruoꝛe ipſius caritatis: nihilominus oꝛare quã⸗ tum eſt de ſe:eſt valde penale carni.etiam cũ quãtacunq; fiat deuotione ⁊ delectatõne.4¶. Ad illud qð obijcitur. ꝙ ſi ſatiſfactoꝛiũ opus ſit penale per ſe.̊ ⁊c. Dicendum ꝙ aliquid eſt penale nature: quia natura eſt. ſicut eſt abſii nentia ieiunij ⁊ erogatio bonoꝝ ex quibus eẽt ſuſtinẽda infirmitas hũana.Aliquid eſt penale rõne deoꝛdinatio⸗ nis culpe: qꝛ deoꝛdinat᷑ volũtas ⁊ inhabilitat᷑ ad bonuʒ cuiuſmodi eſt tepoꝛ ⁊ carnalitas.his enim deoꝛdinat᷑ vo⸗ luntas ⁊c̃. Pꝛima penalitas ↄgruit oꝑibus ſatiſfactõis. ſecũda nequaꝙᷓ;ᷓ. de iſta aũt ſecuda opponit᷑ nõ de prima. ¶ Ad illud qð obijcitur. ꝙ aliqui vel ratione infirmita⸗ tis vel debilitatis nihil penale pñt ſuſtinere ⁊c᷑. Dicẽdũ ꝙ etſi boc ſupponat᷑.vel nunq vel raꝛo accidit:miſi foꝛte ĩ graui ⁊ ꝑpetuo languoꝛe.talibus nõ ſunt indicẽda hinõi opera laboꝛioſa.ſed illis ſufficit doloꝛ perpetuus ⁊ dete⸗ ſtatio commiſſi.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ ſi quedaʒ pec cata perpetrantur cum triſticia: nibilominus eoꝛum ra dix eſt libido ⁊ cũ quadã ↄplacẽtia libidinoſa:q̃ ñ imme rito leticia culpabilis ẽ interpᷣtanda ⁊c̃. embꝛũ terciũ Bnſequẽter queꝛitur de quidditate ſatiſſa ctionis. Circa quã primo queritur de dil⸗ ferentia deſcriptionum. Secundo de parti us deſcriptionũ. — — —-—— ‚,ve eàRe — e — -- e ide N ma lin ſe: gis eno gcit leſt ma⸗ ili, unt H ſi⸗ füt den ſtoo i⸗ N ror⸗ ner⸗ / e⸗ in ere din tiſ/ bo/ n/ ida tio⸗ nuz po⸗ s⸗ 10. a⸗ gü lei ni eie! Ne mr. nnme ſſn eymi em rererrrrr bonoꝛẽ xeo debitũ impẽdẽ. Querit ſi xxſcriptionũ.cuiꝰ pt eẽ rñſio.qꝛ prima poĩt᷑ ꝑ receſſum a rticulus pꝛtimmus Eſcribit᷑ aũt ab Aug.ſic. Satiſfactò t᷑ pctoꝝ auſas excidẽ: æ eaꝝ ſuggeſtiõibo aduiũ ñ in⸗ dulgẽ. ¶ Itẽ Anf. deſcribit ſic. Satiſſaceꝛe ẽ t dꝛñtia harũ malo:ſecũda ꝑ acceſſuʒ ad bonũ.ſiue pᷣma ꝑ delectatõeʒ mali: ſecũda ꝑ Knit boni ſe ſd rticulus ſecudus Onſequẽt᷑ dubitat᷑ ð ꝑtibo pᷣme deſcriptõis q̃ =.Satiſſacẽ ẽ cãs pctoꝝ excidẽ ⁊c̃. Et prio du itat᷑ de pria ꝑte.⁊ pᷣmo.v.pctm cãs hẽat.Et videt ꝙ ñ.q; diẽ Dyoni.d di.no.Aſalũ ẽ pᷣter naturaʒ intẽtõz ⁊ cam.igit᷑ ñ bʒ cãm. ¶ Itł Oyoni.Malũ ẽ p̃teꝛ finẽ diffinitõeʒ ⁊ pꝛincipia.pꝛincipia vᷣo ⁊ cauſa ideʒ ſᷣm phm. Itẽ Dyo. de di. no. ANDalũ neq; ẽ cã neq; ex cauſa neqʒ ex principio.Ex bis pʒ ꝙ malũ ñ hʒ cãm. ẽ nec pec catũ.¶ Itẽ h̊ pʒ inducẽdo ĩ ſinguł cauſis.ñ eĩ hʒ mateꝛi alẽ ĩ q· diẽ.n.Oyo.malũ neq; eſt exñs neq; ĩ exiſtentibo. 4 Pretr. malũ ñ hʒ mateꝛiã ex q̃:qꝛ illa aut eẽt nat᷑a ali⸗ q̃ aut aliud.i õ nat᷑a aliqᷓ: qꝛ nata mala eẽt.cũ materia ſꝑ defiẽ reſpectu cꝰ ẽ matia.igit᷑ ñ ẽ nata aliq̃. Si nihil. n negatiue:q̊ puatiue.&ᷣ nibil puatm̃ duo dic: naturã cũ vxfectu.aut igit᷑ matia rõne defectꝰ:qð cẽ ñ pᷣt.qꝛ malũ ẽ ille defectꝰ. aut rõne nate:⁊ ſi h:ſeqꝗt idẽ qð priꝰ.ſ.ꝙ na⸗ tura aliq̃ ẽ matia mali.⁊ tũc nata mala eẽt.4. Pret᷑.nec bhʒ cãm foꝛmalẽ.dic.n. Dyo.de di.no. Priuatio ẽ malũ 2 defect? ⁊ impotẽtia ⁊ imoderatio ⁊ petm ⁊ ſine intẽtõe ñ pulchrũ.Alia trãſlatio.pᷣuatio ẽ malũ ⁊ defectꝰ ⁊ in⸗ foꝛmitas 2 ĩmoderantia 2 pctẽm ⁊ incõſpicuũ ? infoꝛme. igit᷑ ſine foꝛma.q Pꝛet᷑.malũ ſiue pctm ẽ ipa deſoꝛmitas HG defoꝛmitatis ñ ẽ for̃a:cũ for̃a ratõʒ hẽat pulchꝛi. Si q̊ poncret᷑ ꝙ eiꝰ ſoẽa eẽt pᷣuatio:eadeʒ rõne ⁊ illiꝰ puatõis eẽt for̃a pꝛiuatio.⁊ ſic ĩ infinitũ.igit᷑ pccẽm foꝛmã nõ bʒ. Pret᷑.ñ bʒ cãm finalẽ.vñ Dyo..Dalũ pt finẽ diffini- tionẽ ⁊ pᷣt principia.Itẽ bonũ ⁊ finis idẽ.¶¶ Stẽ ñ bʒ effi cientẽ.dic.n. Aug.de ci.dei.xij.emo qrit efficiẽtẽ cãm male volũtatis.n ei ẽ efficiẽs vᷣ deficiẽs:qꝛ illa effectio eft tcxfectõ. Ex his videt᷑ ꝙ pctẽᷣm nullũ gen cãe hbʒ.¶ Cõt᷑. Augꝰ.de li. ar. Volũtas ẽ cã pcti.¶¶ Itẽ Aug. qꝛ boni ſu mus bona facimꝰ.2 qꝛ mali: mala facimꝰ. Si g̊ mali ſu⸗ mus maia faciẽdo:cã ſumꝰ mali. igit᷑ malũ hʒ cãʒ. 4¶ Itẽ bꝛat cãm ꝑ ſe ſiẽ bonũ:videt᷑ ſic Sm phᷣm.eadẽ ſunt pᷣn cipia accñtis ⁊ ſube:vt albedis a albi.qð ẽ ſbiectĩe albe⸗ dims.Sʒ dic̃ Daniel.ꝙ malũ neq; ẽ ſuba neq; ydioma ſube ß̊ accñs.igit᷑ cũ accntis ſint eadẽ prieipia 2 cauſe q̃ ſunt ſue ſube:relingt᷑ ꝙ malũ hẽat cãʒ. Itẽ vt hr a pho q̃dã ẽ ptãs q̃ ẽ dtermiata ad vnũ:qdã indifferẽt ẽ ad op poſita.ſic ẽ potẽtia rõnał.Cũ igit᷑ ptãs rõnał q ẽ indiſfe rent oppoſitoꝝ ẽ cã mali:ſiẽ li.ar.relingt᷑ ̊ ꝙ malum hʒ cãm ꝑ le:ſic̃ 2 bonũ.ql Itẽ ĩ cauſis naturalibo aliqñ ali⸗ qd cauſat᷑ prer intẽtõʒ agentis:ſic mõſtra.nihilominꝰ ſi cut cauſatũ dẽ bre ꝑ ſe cam.⸗ Iteʒ Dyo.aĩa maloꝝ ẽ cã ꝑſe:ſic ignis calefieri.alia tranſlatio:calefaciendi.Sed ignis ẽ ca ꝑ ſe calefieri:igit᷑ aiĩa ꝑ ſe ẽ cĩ maloꝝ. igit᷑ ma⸗ la cãm hñt tꝑ ſe · ¶¶ Itẽ hʒ cãm materialẽ ĩ q: videt᷑ ſic. Domal.malũ ñ ẽ ſuba aliq̃ neqʒ ſube ydioma.i.for̃a: ſ accñs.bᷣ acentis eẽ ẽ ineſſe.. Iteʒ pꝛiuatio ⁊ habitꝰ hñt cẽ ciꝛca ideʒ ſubiectũ. igit cũ ẽ pꝛiuatio:de ncciĩtate ẽ ĩ eo⸗ tez ſubiecto ĩ qj fuit bĩtus.Silr oria hñt eẽ circa idẽ ſhᷣ⸗ liectu:⁊ materia accñtis ideʒ ẽ.qꝛ accñtia ñ bñt materiã er qh in q. ⁊c. ¶. Itẽ ꝙ babeat materiã ex q̃: videt᷑ ſic. pct᷑z babuit eẽ poſt ñ eẽ:⁊ ñ fuit cauſatũ.igit᷑ ſua impotẽ tia materie. igit exijt in eſſe de materia. igit᷑ bʒ materiaʒ e qᷓ vel ex q. ¶ Pret. q magis materie ↄueniũt inqtum bmõi materialia ſunt:⁊ hñtia materiã ex qᷓ. ſö̊ mal ma⸗ Hime aueit cũ materia.qð pʒ:eo q; malũ eſt ens puatiuũ. pᷣuatio aũt ꝓpꝛie materie ↄueĩt.vn a pho dr maleficiũ p⸗ pꝛijſſime.igit᷑ vt videt᷑ ↄueit mala hr̃e materiã: dico ex q̃. lxxxuij. A Itez due ſunt cauſe reꝝ intra.ſ.materia ⁊ forma. ab vna ẽ res imꝑfecta ⁊ in pꝛiuatõe:ab alia ꝑfecta ⁊ ĩ poſi⸗ tione.bonũ cuiꝰ eẽ ſonat in poſitõʒ hʒ materiã ex q̃̊: mul toſoꝛtiꝰ malũ cuiꝰ eẽ ẽ imꝑfectõis ⁊ pᷣuatõis.il Itẽ ꝙ ha beat cãm foꝛmalẽ:videt᷑ ſic.malũ ſiue pctᷣm ẽ intelligibile igit᷑ cũ nihil ſit intelligibile niſi ꝑ ſuã foꝛmã.i.cõmenda⸗ tu 1c. 4 Iteʒ Dyo.de di.no. Nũc aũt ſᷣm nos bymnitũ eſt bonũ tanqᷓ; vere bonũ: tanq; pncipiũ ⁊ finis oim: tãqᷓ cõtinentia entiũ:tanq; ſpeciſicũ ñ entiũ.alia tranſlatio: vt foꝛmificũ nõ entiũ.⁊ vocat ibi nõ entia mala.ſᷣ om̃e il⸗ lud cuiꝰ ſoꝛmificũ vel ſpecificũ eẽ bonã ſpẽʒ hʒ vel foꝛmã igit᷑ malũ foꝛmã bʒ.¶j Itẽ ꝙ hẽat cãm finalẽ:videt᷑ ſic.oẽ oꝛdinatũ finẽ hʒ.malũ ẽ oꝛdinatũ.vñ Augꝰ.in ench.Ex oĩbo ↄſiſtit vniuerſitatis admiꝛabił foꝛtitudo pulchꝛitudo in q̊ id qð malũ dr̃ bñ oꝛdinatũ ⁊ loco poſitũ:eminẽtius pↄmendat bona.⸗:! Itẽ Dyo.de di.no. Oim maloꝝ pꝛinci piũ ⁊ fims erit bonũ.i oĩo mali finis ẽ bonꝰ.¶ Item cãm efficiẽteʒ:qꝛ cã efficiẽs ẽ q̃ͥ monet ⁊ oꝑat᷑ ad h̊ ꝙ re ſit. ⁊ ita hʒ efficientẽ cãm.¶¶ Stẽ qð habuit eẽ poſi nõ eẽ: prius fuit in Lactueve dicit phᷣus.⁊ vt ideʒ dicit ⁊ determĩat h̊ ñ ẽ veruᷣ vlłr de potẽtia mateꝛie ſ̊ eficientis. igit᷑ cũ pctm hʒ eẽ poſt ñ eẽ:hʒ cãm efficiẽteʒ.¶l Itẽ qꝛ dẽ ꝙ hʒ cam deficiẽtẽ ñ efficientẽ:q̃rit᷑ cũ dr deficiẽs: aut dĩ cficiẽs qꝛ deſic̃ a cauſalitate:aut qꝛ deficit ab alio.ñ ꝗa deficit ab alio:qꝛ hmõi defectꝰ nihil adimit ab intellectu cauſe:igit᷑ qꝛ defiẽ a cauſalitate.igit᷑ nulla ẽ cauſalitas in ꝓductõe mali in eẽ.ſᷣ hẽ falſuʒ.̊ videt᷑ ꝙ ꝓducat᷑ in eẽ a cã ſimpir. ¶ Rñdeo. ad hoꝝ noticiã intelligendũ ẽ.ꝙ ĩ ꝓpetratõe pct᷑i ⁊ vłr mali ẽ actꝰ ⁊ inoꝛdinatio ſiue defor mitas.rõne octꝰ ẽ exitꝰ a cã efficiẽte:rõne defoꝛmitatis a cã deſiciẽte.Dicit.n. Augꝰ. epłaʒ fundamẽti.nõ eſt ab illo coꝛꝛuptõ ꝗ ſolus ẽ incoꝛuptibił.ñ vnũ ſ̊ dno nomĩa dicũt. Itẽ cũ dẽ deꝰ fecit ð nihbilo ñ vnũ ſᷣ̊ duo noĩa audi uimꝰ.redde igit᷑ iſtis ſinguł illa ſingula.vt cũ audis nu⸗ meꝝ ad dñm ꝑtineat:cũ audis coꝛuptibilẽ ad nibilum. bec Aug.Silr ĩ ꝓpoſito.vñ ipſa defoꝛmitas ñ ẽ pcẽm ꝓ⸗ pꝛie loquẽdo:ſ̊ potiꝰ actꝰ defoꝛmis.X¶: Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ Syoni.ꝙ malũ ẽ pᷣteꝛ cãm ⁊c̃.dðm ẽ ꝙ alið ẽ ñ habeꝛe cãm:⁊ aliud ẽ pᷣt cãm.Eſſe.n.pᷣs cãm ẽ eẽ pret᷑ apetitum ⁊ intentõʒ cauſe.qð ↄueĩt pcto vel malo.nullꝰ.n.agens aliqð opꝰ pct᷑i intẽdit vel appetit illud: q̊ appetitũ vel in⸗ tentũ pctm ẽ.vñ Dyoni.nullꝰ oꝑat᷑ ad malũ reſpiciẽs. Pret᷑.cã ⁊ cauſatũ ſe ſolẽt hr̃e ꝓpoꝛtõabiłr. vñ cãe nccie ſolet eẽ effectꝰ nccius.cauſe exñtis actu: ⁊ cauſatũ actu. cauſe exñtis potẽtie ⁊ cauſatũ potẽtia.cauſatũ igit᷑ eẽ Fʒ hinõi ↄueniẽtiã cũ cã ſua:ẽ ipᷣm eẽ ſᷣm cãm ſuã.Pret᷑.cãzʒ eẽ ẽ deſicẽ a tali ↄueniẽtia.vnð qꝛ cã pct᷑iẽ ſimpir ⁊ actu. pet᷑ᷣm at᷑ velẽ pᷣnatio ſimpłr vel defectꝰ. d pctẽm vel malũ eẽ pᷣter cãm.i.ñ ſᷣm ↄueniẽtiã ſue cauſe.lʒ.n.bonũ ñ inq; tũ bonũ ſ̊ inqᷓtũ deficiẽs ſit c mali:mihilominꝰ ipſuʒ bo nã ſubalr ẽ ens actu.ſ̊ ſignificatũ ꝓpꝛijſſimũ ⁊ pᷣmũ pet᷑i nibil ẽ:vt ex dictis Anß.pʒ. Hac igit᷑ duplici ðᷣ cã dẽ eſſe pᷣter cãm.ſ.⁊ qꝛ ẽ pret᷑ appetitũ ⁊ intentõʒ cauſe:⁊ qꝛ nõ ẽ Fm ↄueniẽtiã cauſe.¶ AZid illð dyoniſij.pctm ſiue maluʒ nõ ẽ ex cã.dᷣm ꝙ aliud ẽ nõ eẽ ex cã:⁊ ñ hr̃e cãʒ.ex cã dẽ eẽ qð hʒ eẽ ex influẽtia eiꝰ a qͥ hʒ eẽ.eo mõ qͥ ea q̃ hñt eſſe ſe hñt eẽ ex influẽtia cauſaꝝ ſuaꝝ.qð ñ ↄueĩt malo: ꝗa nõ ingredit᷑ in eẽ ꝑ influẽtiã ̊ ꝑ defectũ.ſolũmõ eniʒ bo⸗ nũ ꝑ influẽtiã agit ⁊ ꝑ influentiã actũ ẽ:malũ aũt ꝑ defe⸗ ctũ.dẽ igit᷑ malũ eẽ ñ ex cã:qꝛ ũ hʒ eẽ ꝑ influẽtiã aliquaʒ que a ſua cã ̊ ꝑ defectũ.i Ad illud qð obijci ꝙ ñ habet materialẽ ĩ q̃:qꝛ ñ ẽ exñs ⁊c.dðm ꝙ cũ dꝛ ꝙ hʒ eẽ ꝑfectũ ſiue ↄpletũ.vñ ſumit᷑ exñs ſʒʒ ꝙ dic ſtatũ ſiſtentẽ ſine de⸗ clinatõe in defectũ.vñ exñs dr plene ſtatꝰ vel ſiſſẽs.i.ſta tus ſine declinatõe in defectũ. Hec.n.pᷣpoſitio ex: nota ẽ expletõis.ſolẽt.n.pᷣpoſitões mutare:aut diminuere:aut agere.hec aũt pᷣpoſitio ex:ẽ nota augm̃ti cũ dr exñs.Fᷣm iſiã acceptatõʒ neq; ↄueĩt malo ꝙ ſit exñs eiꝰ eẽ in defe⸗ ctũ.vñ malũ nõ ẽ:ſᷣ defectꝰ boni mali nomẽ accepit.neq; in exñti:qꝛ om̃e illud in q̊ ẽ lʒ illud ſit bonũ:eſt ĩ defectũ. vñ malũ iniᷓtũ hmõi ñ ẽ niſi ĩ bono dficiẽte.vñ aug.in epla ↄtra Jauſtuʒ. Diſcito nõᷣ ſuam maluʒ eẽ.bᷣ ſicut in coꝛpoꝛe cõmutatione foꝛme indeterius amittit vel potiꝰ minui.⁊ fedum dici qð pulchꝛuʒ antea dicebat᷑.⁊ diſpli cere coꝛpus quod antea placuerat. Sic in aĩo recte vo⸗/ luntatis decus quo pie iuſte riuit cõmutata in deterius voluntate depꝛauari quo pcto effici aĩam miſeram qᷓ bo neſtate recte voluntatis beatitudineʒ obtineat.Ecce ꝙ ꝑ peccatum ipſa anima labitur in eſſe miſeruzʒ 2 declinãs ſine æficiẽs.i Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ nuſq eſt ⁊c. Di⸗ cendũ ꝙ nuſqᷓ Aꝓpꝛie ſumptũ priuat eẽ in loco.loci aũt du plex eſt ꝓpꝛietas.ſ.continere ⁊ ſaluaꝛe.vnde ponere loca le nuſiᷓ eſſe:eſt ponere illud extra continẽs ⁊ ſaluãs ip̃ʒ. Sed in moꝛibus continẽs ⁊ ſaluans dicit᷑ finis.a fine eĩ moderatur res ᷓtum ad actum qð eſt continere eam ſczʒ ne diſſoluat᷑ extra rectitudinem medij⁊ ſaluat᷑ qᷓtum ad eſſe.igit ponere malum nuſꝙᷓ eſſe:eſt ponere illud nõ ha bere oꝛdineʒ ad finem. ihil.n. diceret ſi diceret maluʒ Fm ꝓ priuatio non eſt habere locum ꝓpꝛie loquẽdo. Po nere igit᷑ malũ nuſq eẽ:eſt ponere nõ habere moderamẽ actus a fine.neqʒ eſſe ſaluteʒ bñficio finis.ex quo nõ ſeꝗ tur ꝙ nõ eſt ſubſtãtia vel materia.q Ad illud qð obijcit ꝙ malũ ſiue peccatũ fuit in potentia materie. Dicẽdũ ꝙ eẽ in patentia materie eſt duptr.ſeminalit᷑ vel defectiue. Seminalit᷑:vt que ꝑticipatõʒ eẽntie vel ſubſtantie exeũt ab ipſa materia.ſᷣm qð elemẽta erãt ĩ pᷣma materia.De⸗ fectiue:Fm ea que indefectus ſonant.que intelligunt᷑ eẽ ĩ ipſa materia rõne tefectibilitatis nature qð ei connenit rõne qua eſt ex nihilo.vñ augꝰ. de natura boni. IJdeo nõ incõmutabiles ſint:quia nihil eſt vnð facte ſunt. cũ igit dicit᷑ malũ nõ eſt creatũ:igit᷑ erat in potẽtia materie.Re ſpondendũ eſt.; eſt eẽ in materia ſemĩalr.⁊ dicunt᷑ talia babere materià ex qua.vel tefectiue:⁊ talia ñ. Pꝛet᷑.hec eſt falſa ſimpłr loquẽdo:malũ eſt ĩ potẽtia materie.ĩmo potius in impotẽtia. Pret᷑.cũ dẽ ꝙ habuit eẽ poſt nõ eẽ ⁊c̃. ̊ malũ ⁊c. mutat᷑ qd in quale.vñ argumẽtũ ñ tenz. AAd illð qð obijcit᷑ꝙ que magis cõueniũt materie ⁊c̃. Dicendũ ꝙ ĩ materia duo pñt ↄſiderari.natura:⁊ defe⸗ ctus ſiue priuatio.bonũ aũt a materia habet illð ꝙ ẽ. ma lũ illð ꝙ pꝛiuatõis materiale eſt.inqtuʒ hmõi vtrũq; bzʒ a materia ſcʒ ⁊ nature ⁊ priuatõis. Cũ igit᷑ obijcit ꝙ illud ꝗqð maxime ↄuenit cũ materia materiale eſt.hᷣ bñ ↄcedi põt.ᷣ cũ dr:malũ eſt tale.rñdenduʒ eſt ꝑ interem ptionẽ.qꝛ l maxime ↄueniat rõne ↄditõis materie q̃ pꝛi natio eſt: nõ tñ rõne vtriuſqʒ ꝙ ↄueiat materialibo.NDa terialia.n.inituʒ materialia:coĩcant in materia ⁊ ĩ na⸗ tura ⁊ in priuatõe.¶ Silłr pʒ qũo ad aliud dom ſi it. qꝛ lʒ malũ cõueĩat rõne priuatõis: bonũ ↄuenit rõne nature. Sed tũc querit᷑: quare malũ nõ habeat materiã ex qua: rõne q̃ cõuenit cũ materia in rõne materie qᷓ priuatio ẽ. ſicut bonũ qua ↄuenit in alia.Rñdeo.nõ e multiplica tio maloꝝ ꝑ diffuſionẽ ⁊ influentiã ſicut ⁊ bonoꝝ.vñ pᷣ⸗ uatio nõ hʒ virtutẽ vel naturã ſicut bʒ natura.¶·Ad illð qð querit᷑ vtꝑ habeat cãm foꝛmalẽ ⁊. Dicendũ ꝓpꝛie loquẽdo nequaꝙᷓ. vñ intelligendũ eſt.ꝙ peccatũ eo modo quo hʒ eſſe ſicut foꝛmã.⁊ ſicut cadit ſub priuatõne eẽ:ſie ſub priuatione fſoꝛme.vnde qꝛ ab oꝛdinatiõe in fine ẽ ꝑfe ctio.⁊ eſſe in genere moꝛis:ſicut in hac acceptatiõe caret eſſe:ſic ⁊ foꝛma q̃ ſqʒ ſimpltr ⁊ ꝓpꝛie dicendo foꝛmam foꝛ ma eſt. nihilominꝰ ſicut eius eſſe eſt eſſe defectũ ſiue ipſe deſectus:ſic ſua ſoꝛma defoꝛmitas ſiue infoꝛmitas.ij AZd illud igit᷑ qdð obijcit᷑.ꝙ omne qð eſt intelligibile eſt intel⸗ ligibile ꝑ ſuã foꝛmã ⁊c. Dicẽdũ ꝙ duo ſunt genera intel⸗ ligibilin.quedã.n.ſunt intelligibilia ꝓpꝛijs ſpẽbo: ⁊ hec E ſe intelligibilia ſunt.quedaʒ priuatiue ſi pecieꝝ:⁊ hec ꝑ alia intelligibilia ſunt.⁊ ſic malũ vel peccatũ ẽ intelligi⸗ bile.ſ.nõ ſpecie ſ̊ ſpeciei puatione.4¶ Sʒ adhuc obijcit᷑. cum omis intellectꝰ actu ſit ex ↄiũctione intellectibił cũ intellectiuo. ex cõiũctõne dico rei.ſic fides caritas intel⸗ ligũt vel ſpẽi rei ↄpᷣpenſe.alit᷑.n.qũo fieret actu⸗ relingtẽ ho põt eſſe actu intellectus niſi ex acceptiõe ſi pẽi xł rei intellecte in aĩa. Rñdeo ſicut dicit Augꝰ. xij. de ci . dei. vij. ca. eauſas defectionũ iſiaꝝ cũ efficientes nõ ſunt ̊ de ficientes: velle inueĩre tale eſt: ac ſi quiſꝙ velit videre te⸗ nebras vel audire ſilentiũ.qð tñ vtrũq; nobis notũ eſt. neq; illud niſi ꝑ oculos:neq; boc niſi ꝑ aures.nõ ſane in ſpecie:bᷣ in ſpeciei priuatione. Sed qũo põt hoc eẽ cuʒ nõ ſit intellectus in actu:niſi ex ↄiunctõe cu re intellecta vel ſpecie ipſius.Rñdeo.ĩmo ex defectu ſiue caꝛentia ſpeciei intelligibilis qdð eſt in carẽtia ⁊ defectu ſentit.vñ augꝰ.ð ci.di.xij.Cũ acies oculi coꝛꝑał currit ꝑ ſpẽs coꝛpales: nuſeꝙ tenebꝛas vidit: niſi vbi ceꝑit ñ vidẽ.ſic ſpẽs intelli⸗ gibilis mẽs nr̃a intelligẽdo ↄſpicit.ſᷣ vbi deficiũt:neſciẽ⸗ do cõdiſcit.hec aug. Ita ẽ igit᷑. ꝙ intellectꝰ ñ vidẽs intel⸗ ligibile:ſic ñ vidẽdo qð ẽ in defectu intelligit. ¶ Ad illð qð dicit Dyoꝰ.ſoꝛmificũ mali.dðm ꝙ ñ dicit foꝛmificũ mali ſimpłr:ſᷣ̊ vt foꝛmificũ.neqʒ diẽ ſpecificũ ſ q̃i ſpecifi cũ.vñ ũ intẽdit dicẽ ꝙ bonũ dat foꝛma malo: ſ̊ q a bono bʒ qð hr̃et a foꝛma ſi eẽt ſimpłr ens.ꝗd hʒꝛet a foꝛza:diſtĩ ctõʒ ↄgnitõʒ ⁊ eẽ.hec aũt bʒ a bono.¶ Qð aũt q̃rit᷑ ꝙ eẽ eſt a for̃a ꝛc.dðᷣm ꝙ h̊ ẽ verũ.vñ eo mõ qͥ bʒ eẽ:hʒ for̃aʒ. vñ ſiẽ eiꝰ eẽ eſt eẽ defectꝰ ⁊ defoꝛme:ſic foꝛma. Sed ſᷣm H̊ videt᷑ ꝓceſſus eẽ in infinitũ.vt ſi ponat᷑ defoꝛmitatis foꝛ⸗ ena dæfoꝛmitas:ſiue puatõis pᷣuatio.Rñdeo.maluʒ ſiue pctm lʒ directe ⁊ ꝙᷓtũ ad pᷣmũ ſignificatũ illiꝰdicat pᷣuati onẽ:nihilominꝰ oↄpoꝛtat debitũ boni circa potẽtiã vel ſb⸗ ſtantiã cuiꝰ ẽ ſubiecti vel eficiẽtis.vñ malũ dic̃ defoꝛmi⸗ tatẽ ſiue puatõʒ circa ens ĩ carẽtia boni qð dʒ hr̃e.hmõi igit᷑ ſic entis ĩ pꝛiuatõe cũ debito hũdi inqtũ hmõi foꝛa ẽ defoꝛmitas vel priuatõ.ᷣ illiꝰ defoꝛmitatis ñ ẽ alia defoꝛ mitas for̃a:ſᷣ ſeipſa ſoꝛmałr loquendo defoꝛmitas ẽ ſiue efectus.vñ ſicut terminꝰ ſeipſo termĩat᷑: ſic deſoꝛmitas ſeipſa deſectus eſt.⁊a ſic ñ ẽ ꝓcedẽ ĩ infinituʒ.4l Ad H̊ qð q̃rit᷑.vtꝝ hẽat cãm finaleʒ.dðm ꝙ ñ. Int.n.oĩa cauſarũ genera maxie malũ oſiſtit ĩ defectu finis ſimpłr.¶ Ad il liid qð obijcit.ꝙ malũ eſt oꝛdinatũ.ddm ꝙ eſt reꝑire du/ plicit᷑ oꝛdinẽ.Ino mõ in re ipſa q̃ de natuꝛa oꝛdinat᷑ ſua ad bonũ inqᷓtũ bmõi ẽ. Alio mõ eſt reꝑire ad oꝛdinẽ ñ a re ipſa in ſe:ſᷣD potius ad oꝛdinatõʒ. nibilominꝰ pꝛudẽtia ſumme ſapie elicit᷑ ex ipſo oꝛdine.⁊ ſic dicũt᷑ mala oꝛdia⸗ ta. Primo mõ ſumendo oꝛdineʒ: qð bʒ oꝛdineʒ hʒ finẽ. ſecũdo mõ nõ. Pret᷑. ꝓpꝛie loquẽdo mala oꝛdinẽ nõ hñt. immo inoꝛdinata ſunt.dicũt᷑ iñ oꝛdinata:qꝛ bona eoꝛum comꝑatione oꝛdinatioꝛa vident᷑.vñ ſicut nec bona dicũt᷑ nec bonitatẽ hꝛe ꝓpꝛie:ſic nec oꝛdineʒ.bᷣ bona potiꝰ eorũ comꝑatõe.vñ augꝰ.Aldalũ oꝛdinatũ ↄmendat bonuʒ.vñ ꝙ oꝛdis eſt in illo ñ ipſuʒ.ſ.bonũ effiẽ ↄmẽdabile.immo ex oꝛdinatõe eiꝰ ñ ↄmendabile ſ vituꝑabile exiſtit.q¶ Zd illð ꝗ̊ qð obijcit.ꝙ oĩm maloꝝ finis ẽ bonꝰ⁊c̃.dðʒ ꝙ ma lũ ↄſideratũ vt ẽ malũ:vel vt eſt in intẽtione agentis:nõ intendit malũ inqtũ eſt malũ:ſ̊ ꝓpter aliqð bonũ.ſic ma li dr̃ eſſe finis bonũ.vnde Dyoꝰ.ibideʒ. Ipter.n.bonum quecũq; bona ⁊ quecũq; ↄtraꝛia.eteniʒ hec facimus vt bonũ ↄcupiſcentes.nullus.n.ad malũ reſpiciẽs facit ea que facit.¶ Ad h̊ qð querit᷑ de efficiente.dðᷣm ꝙ nõ bʒ prie cãm efficienteʒ ſᷣ deficientezʒ. vt enim dicit Pyoniꝰ. Aalũ nõ hʒ cãm efficientẽ:łᷣ deficiẽteʒ.hũc aũt defectuz in efficiente faciũt duo.declinatio a principio: ⁊ ↄuerſio a fine. h eſt:qñq; volũtas oꝑat᷑ nõ vt eſt a ſuo pꝛincipio: neq; vt eſt in ſuũ fineʒ. Qð aut canſat ſimptr cauſat vt ẽ ibi ſua cauſa.qꝛ vbi eſt actio cauſalis ſimpłr prima can ſa eſt intime agens.que actio attendit᷑ in influẽtia virtu⸗ tis in ipſam cãm. a q̃ vtute cã ẽ ⁊ ꝓpt hac declinatõʒ ĩ ma lo:ñ ẽ veꝝ ĩ hmõi ꝙ ꝗcqꝗd ẽ cauſe ca:ẽ cã cauſati.pret᷑.nõ oꝛdĩatiſe ĩ finẽ ſuũ malũ agẽdo.vñ deuiatio ab extremis q̃ ſunt alpha ⁊ o:facit ipᷣm oꝑantẽ deſiciẽtẽ. vñ augꝰ.xij. cci.dei.Defuit mala volũtas.ñ ad mala:ſᷣ male.i.non ud malas naturas.ſ̊ idᷣo male: qꝛ ðↄ oꝛdinẽ naturarũ ab co ꝙ ſumme ẽ ad ill qð minꝰẽ.ecce ꝙ iſte defectus eſt in declaꝛatõe ab co qð ſumme ẽ.qð ꝗdẽ ẽ principiũ ⁊ finis. 4 Ad hoe quod obijcitur. ꝙ omne quod babuit eſſe poſſt nõ eſſe prius fuit ⁊c᷑. Dicendum ꝙ boc eſt verum te eo quod habuit eſſe ſimpliciter.tale autem non eſt maluʒ. —. — — — — — — —, —— — te⸗ eſt. in no vel dei .,8 e8: li⸗ ſeie⸗ ntel⸗ ill⸗ ſcĩ cifi no iſhi e 33. ſor ſne i ¶ LNueſtio 4l Ad illud qð obijcit. ꝙ habnit eẽ poſt nõ eẽ ⁊c. dᷣm ꝙ H veꝝ ẽ de eo qꝗð habuit eẽ ſimpłr.tale aũt ñẽ malũ.ma⸗ lũ.n.nõ ẽ potẽtia efficiẽtis ſᷣ potiꝰ ĩ potẽtia:qꝛ poſſe ma⸗ lũ nõ ẽ poſſe:vt vult ANugꝰ.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ effici⸗ ens ñ ẽ mouẽs ⁊ oꝑãs ⁊c̃.dᷣm ꝙ h̊ ñ ẽ veꝝ ĩ motu ⁊ ope ratõe ad h̊ ꝙ res ſit:ſ ĩ pcto eo mõ qͥ pctm ẽ in defectu.⁊ ciꝰ cã ẽ oꝑãs ⁊ deficiẽs..lAd h̊ qð qrit᷑.cã deficiẽs a quo dr deficẽ. dᷣm ꝙ a cãlitate. nec ex ̊ ſeqꝗt᷑: igit᷑ nõ bzʒ cali⸗ tatez. qꝛ deficẽ a cauſalitate dr̃ duptr.vel negatiue Fm ꝙ; vr̃ deficere a cauſalitate qdð nullo mõ ẽ cã.vel puatiue Fʒ qð d teficere a cauſalitate ꝙ cauſat deſiciẽdo. vñ aug?. in ꝗnq; rñſionibo dicit.ꝙ arichmꝰ dẽ:vel ꝙ penitꝰ ẽ ſine richmo:vel ſine bono richmo. ſitit᷑ deficere a cauſalitate dr dupkr. vel qꝛ penitꝰ caret cauſalitate: vel qꝛ caꝛet bo⸗ nitate cauſe. ꝗl Itẽ querit.cã deficiẽs aut ẽ cã: aut nẽ ca. Si nõ ẽ cã:tũc malũ nõ bʒ cãm:⁊ eſt.igit ẽ pᷣncipiũ⁊ ſe⸗ ipſo exñs.Sʒ ſi cã: tũc ẽ aliq̃ qtuoꝛ cauſaꝝ.nõ niſi effi⸗ ciẽs:igit᷑ bʒ cãm efficientẽ. Itẽ q cauſaꝝ q̃tuoꝛẽ cã defici ens? ¶ Rndeo.ſic ſm ph̊m int eẽ ſimpłr ⁊ nõ cẽ ſimplr eſi motus mediꝰ:eo ꝙ ẽ actꝰ imꝑfectõis.ſiłr ⁊ alia ꝗᷓ ſo⸗ lũ bñt eẽ incõpletũ.Sic dico ĩ genẽ cauſaꝝ int nõ eẽ cau ſam efficientẽ ſimpłr:⁊ cãm cõpletã ? efficientẽ ſimptr:ẽ cã deficiẽs q̃i mediũ.q ñ ẽ oĩno ñ cã: neq; ꝑfcte ſine oĩno cã. vñ nulla q̃tuoꝛ cãaꝝ ẽ ſimptr.nihilominꝰ ſic puatiões nõ ſunt ſimpłr in genẽ reducũt᷑ tñ ad ideʒ genꝰ ad quod hĩtus cuiꝰ ſunt puatões.ſic cecitas reducit᷑ ad idẽ genus ad viſio.ſiłr ꝑ reductõʒz cã deficiẽs ↄpᷣhendit᷑ ſub ea q̃ (Lonſequenter que S.). rit᷑ de ̊ qð dẽ cauſas pctoꝝ excide:qꝛ excideꝛe cauſas eſt excidere effectꝰ. G aũt nullꝰ pᷣt niſi datoꝛ gẽe: q̃ tollit᷑ pec catũ.! Itez in ꝑtibo pnie eſt oꝛdo. Pꝛima ẽ ↄtritio.Se⸗ cũda eſt ↄfeſſio. Leꝛcia ſatiſfactio. In ↄtritiõe aũt tollit᷑ pct᷑ᷣm. g tũc excidũt᷑ cauſe pcẽoꝝ. Si.n. cauſe eẽnt 2 effe⸗ ctus.ꝙ ſatiſfaceꝛe ñ ẽ cauſas excidẽ.¶ Itẽ g ceſſat a pcto cerxcidit cauſas pcti q̃ntũ ĩ ſe ẽ.⁊ pct᷑i ſuggeſtiõibo adituʒ nõ pᷣbet. ſi rõ hec ſufficit:ceſſaꝛe a pcto ẽ ſatiſſacẽ.⸗¶ IJiẽ acauſas pctoꝝ ercidit eoꝝ ſuggeſtõibo aditũ ñ̃ pba: ita videt᷑ ꝙ vna ꝑs deſcriptõis ↄtinet᷑ ĩ alia Rñdeo. Di⸗ cũt quidã ꝙ cauſe pctoꝝ dicũt᷑ h occaſiõẽs q̃s excidi ne⸗ ceſſe ẽ in ſatiſſactõe.qð nõ videt᷑.bñ.n. põt ꝗs ſatiſfacẽ ꝓ pctis:etſi nõ excidit occaſiones.vt ſi ceſſet oĩno a pcto:⁊ virilit inſiſiat oꝑibo ſatiffactõis: ingruẽtibo nibilominꝰ occaſionibo pcioꝝ. Pꝛopt qð videt᷑ alit᷑ dðʒ.q ad ſatiſ⸗ factõʒ de pctis ↄmiſſis duo regrũt᷑.ſ.exercitiũ in oꝑibus virtutũ:⁊ excluſio oĩmoda pcti.pᷣmũ notat᷑ cũ dẽ pctoꝛuʒ cauſas excidẽ.ſecũdũ ꝙ ſubdit᷑:⁊ eoꝝ ſuggeſtionibo adi⸗ tũ nõ pbere. TLic.n.nõ pᷣbet᷑ aditus ſuggeſtioniba pecca ti:qñ omẽs illi defectꝰ excludũt᷑ ghbo ſolẽt oꝑa vntutuʒ in peto degenerare: ꝓpter qͥs magis dicũt᷑ deficere qᷓ; cauſa ri. eoꝝ cauſe dicũt᷑ deſiciẽtes ⁊ nõ efficiẽtes.ð.g. ſi iſte gſatiſfacit ꝓ pctis ieiunando. oꝛando.elemoſinã dando. ita ieiunat.oꝛat.elemoſinã dat:q iſtos actꝰ nullus dxfe⸗ ctus defoꝛmat pcti.vtpote ſi fiãt eo mõ ⁊ ea intentõe q̃ fi eri debeãt:⁊ alia ↄcurrãt ſilr q̃ regrũt᷑.tũc excidũt᷑ cauſe pcti. ⁊ ↄueniẽs ſatiſfactio. Vel cãe pctoꝝ pñt dici habi⸗ talit q pcẽm inducerẽt niſi exciderent᷑. niia.n.vini po tatio ebrietatẽ inducit. ebrietas luxuriã.q̃ ſunt excidẽda p oꝑa iuſticie Sria.Si aũt placet diceꝛe ꝙ cãe pctoꝝ di⸗ cũt occaſiones:tũc magis notat᷑ expeditio ſatiſfactõis qᷓ nccltas.i¶ õ.n.video ꝙ in ſatiſfactõe nccia ſit exciſio oc⸗ caſionũ peri. vtilis tñ eſt:⁊ q̃i tollens impedimẽta ſatiſfa ciẽdi. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ cãe pctoꝝ excidũt᷑ ꝑ grãzʒ. Hůt dici ꝙ ẽ excifio qdã ꝑ cautelã ⁊ pᷣuentõʒ: ⁊ ẽ exciſio abſolutoʒ cãe in effectu. pᷣma aũt põt fieri ab hoĩe.ſe⸗ üde nõ niſi mediãte gẽa. Ad aliud põt dici.ꝙ ĩ ↄtriti one excidũt᷑ cãe pctoꝝ ſᷣm ꝙ erãt ĩ ſuo effectu. In ſatiſfa⸗ ctõne aũt excidi dicũt᷑ ꝑ p̃uentõʒ ⁊ cautelã ne defoꝛment opa ſatiſſactõis.l Ad illud qð obijcit.ꝙ ꝗ ceſſat a pcto cxcidit ⁊c.· Põt dici ꝙ ↄtingit excidere caulas pcti. Ano loxꝝ ſuggeſt fruſtra fierẽt ſuffragia eccĩe p de toꝛia eẽt.qð ẽ falſuʒ ⁊ ̊ fideʒ/¶ ¶ Cont᷑.diẽ AUugꝰ. ꝙ infi⸗ lxxuij. mõ pabſtinentiã a pct᷑o ſiue fugiẽdo pcẽm. ⁊ hec exciſio nõ eſt ſatiſfactõ exterioꝛ: ̊ fundamẽtũ illiꝰ. Alio mõ per actõʒ bonoꝝ opeꝝ orioꝝ pct᷑is.⁊ h̊ ẽ ꝑſeꝗ pctm ⁊ curari a pct̃is: ꝓut dꝛ ria prijs curãt᷑. Pꝛimo mõ ſumit᷑ exciſio in oꝓoſitõe.Scðo mõ ĩ ſatiſfactois notificatõe. Vel ita exciſio peccatoꝝ cauſaꝝ attẽdenda ẽ ĩ oꝑibo vᷣtutũ ne de⸗ foꝛmẽt᷑ ꝑ defectꝰ culpe.⁊ ex h̊ ñ fiunt ſatiſfactoꝛia.l Ad vltimũ pʒ rñſio.ꝙ aliud ẽ excidẽ cauſas pctoꝝ:⁊ alið il ionibo ⁊c̃. vt pʒ ex dictis. ꝛticulꝰ? terci Onſequẽt q̃ꝛi᷑ de alia deſcriptõe q̃ ẽ Anſelmi q̃ ẽ. Satiſfacẽ ẽ honoꝛẽ debitũ deo impẽdere · bec aũt deſcriptio nõ ↄuertit᷑ cũ eſcripto.ſre quẽt᷑.n.impẽdit᷑ honoꝛ vebitꝰ deo ab innocẽtibo: ⁊ alijs ꝗ nõ ſunt obligati ad ſatiſfaciẽdũ ꝓ culpa aliq̃. Et ita fre quẽt᷑ impendit᷑ honoꝛ debitꝰ deo ꝗ nõ ẽ ſatiſſactio.⸗! SItẽ ex hac rõne videt᷑.ꝙ ſatiſfactio fieri deo debet ⁊ ñ eccie.hᷣ etiã videt᷑ ſic.qꝛ illi ꝓpꝛie ẽ iniuriatũ ĩ culpa.eiꝰ.n.ima⸗ go defoꝛmat᷑:a eius maieſtas ↄtemnit᷑:⁊ eiꝰ boĩtas par⸗ nipendit᷑.¶¶ Itẽ ſoli oo peccat᷑.pᷣs. Tibi ſoli peccaui.q ſoli deo dz fieri ſatiſfactio. Itẽ ſi ſatiſfſactõ ſolũmõ de⸗ beret fieri eccie:tũc qũcũq; pctoꝛ exiret foꝝ eccie:nulli te neret᷑ ſatiſſactõi.⁊ ita oẽs euolarẽt ꝗ decedeꝛẽt ĩ ga.eꝛgo Is. nec pena puꝛga delitatis impietas ẽ ab eo ꝗ iuſtus ẽ dimidiã ſperare ve⸗ niã.ſᷣ ſi ̊ ẽ erroneũ dicere ꝙ dimidiã veniã donet.ẽ ſi di⸗ mittit tũc ↄdonat.& culpã ⁊ penã.q̊ ipſe ampliꝰ ñ exigit. Enec ei oꝑiet ſatiſſacere. ſoli eccie.¶ Itẽ deus in cõtri⸗ tõne dimittit culpã ⁊ penã eternã que excedit oẽʒ penazʒ tꝑaleʒ impꝛopoꝛtõnabilłr.q̊ cũ ↄtritio nõ excedat ↄfeſſio neʒ impꝛopoꝛtionabilłr nec qᷓtũ ad penã nec qᷓtũ ad meꝛi tũ: multofoꝛtiꝰ in ↄfeſſione abſoluit᷑ pcẽoꝛ ab omni pena tꝑali qᷓtũ ad deũ.&̊ deus ñ exigit amplioꝛeʒ ſatiſfactõnẽ. IJtẽ tanta põt eẽ ↄtritio ⁊ pmia: ꝙ vt ſic qᷓtũ ad deũ nõ regꝗrit᷑ aliq ſatiſffactio.qtũ ad ecciaʒ tñ reqꝛit᷑:⁊ ita ſatiſ⸗ factio debet impẽdi eccie.q¶¶ Iteʒ ꝑtes oꝛdiate ſunt.⁊ ad⸗ dit᷑ ↄtritio ↄfeſſioni ꝗpt᷑ recõciliatõʒ eccĩie.⁊ ideo multo⸗ foꝛtius ſatiſfactio q̃ ſegt debet fieri bomi. ¶ Rñdeo.ad primũ.ꝙ etſi omis honoꝛ droẽ debitꝰ: marie honoꝛ ſatiſ factõio.tum qꝛ honoꝛ ẽ emẽdatoꝛiꝰ pct̃i:qð ꝓpꝛie cõmit⸗ tit᷑ in iniuriã dei.tum qꝛ ẽ de ꝑfecta recõciliatõe cum deo cuiꝰ factus erat pctoꝛ aduerſariꝰ ꝑ perm. tum qꝛ ẽ humi liatio ſub creatura ↄ ↄtemptũ qͥ effeꝛebat᷑ peccàdo ð ſuuʒ creatoꝛeʒ.tum qꝛ honoꝛ ẽ iniũctus ad exhibẽdũ deo.⁊ ꝓ⸗ pter alia multa.Cũ ꝗ̊ dicit.ꝙ ſatiſfacere ẽ honoꝛẽ debitũ deo impẽdeꝛe.Dici pᷣt.ꝙ ꝑ h̊ ꝙ dicit debitũ:im poꝛtat᷑ mo dus magis pᷣcipuꝰ debẽdi.qᷓ cũ dꝛ honoꝛ debitns xeo:ra tõne innocẽtie ↄſeruate vel bñficẽtie collate. Si ᷣ oſidẽt᷑ honoꝛ debitꝰ cũ rõnibo ꝗbus accidit illi ꝙ ſit debitꝰ:ap⸗ pꝛopꝛiari põt ſatiſfactõi.¶¶ Ad alia dðʒ. ꝙ etſi ſatiſfactõ. dʒ fieri eccie: tñ magis ꝗpꝛie ⁊ efficacia maioꝛi dʒ ficri co.Yd cuiꝰ euidẽtiã nõndũ.ꝙ qñ peccat pctoꝛſe ad pe⸗- nã eternã obligat.cũ aũt diuina miſcdᷣia eũ iuſtificat: re mittit oẽʒ culpã ⁊ reatũ pene et᷑ne ꝗ inſeꝑabiłr adheret culpe.ſᷣ qꝛ miſcdia ñ p̃ᷣt piudicare iuſticie cuiꝰ ẽ mala pu mire. ideo ſic ſoluit a culpa 2 pena:vt tñ remaneat obliga tus ad aliquantulã penã tꝑaleʒ. ̊ qm pctoꝛ deũ offende⸗ rat 1 ecciaʒ dãnificauerat:ↄmiſit dñs iudiciariã ptãtem ſuꝑ pcroꝛes rectoꝛibo eccie.⁊ in eos ↄpꝛomiſit tanqᷓ in ar bitros:vt ſic innoteſcat volũtas dei penitẽtibo ꝑ ſacerdo⸗ tes.⁊ ꝑ illos imponat᷑ pena pcĩoꝛibo.⁊ dño ſatiſfaciãt pᷣn cipałr:⁊ eccie ꝑ ↄñs.vñ ſatiſfactõ ꝓpꝛie de pcto fit deo:iñ p ecciaʒ 2 ĩ eccia.¶l Ad illð qð pᷣmo obijcit᷑. ꝙ ex ratione ſuppoſita videt᷑ ꝙ ẽ ſatiſfaciẽduʒ ſoli deo ⁊ ñ eccie.d ᷣm ꝙ; ebitꝰ honoꝛ impẽſus deo:nõ cxcludit honoꝛẽ exhibẽduʒ eccie:h̊ inſinuat honoꝛẽ pᷣcipuũ exhibendũ deo.⁊ h cõclu dũt rõnes ſubſequẽtes. Illi.n.pᷣcipue iniuriat᷑ in culpa: illi.n.ſoli ſcʒ pᷣcipue peccat᷑. ¶¶ Zd illð qð obijcit᷑.ꝙ ſi ec⸗ c(leſir fieret ſatiſfactio: oẽs euolaꝛẽt qñ eẽnt er ſoꝝ eccie. — Dicendũ ꝙ hoc nõ ſequit᷑.foꝛte tñ ſe queret᷑ ſi ſoli eecie fi⸗ eret ſatiſfactio.. Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝗa a co nõ eſt dimidia venia ſꝑanda ⁊c.dom ꝙ tũc venia di midiat᷑ qñ vnũ moꝛtale dimittit᷑ alio ñ dimiſſo.⁊ h ẽ in/ cõueniẽs ponẽ.ꝙ deꝰ ꝗ iuſtus ẽ põt ↄfedeꝛaꝛi ⁊ recõ cili⸗ ari homi in ſua iniuſticia ꝑmanẽti:qꝛ ſic eẽt illiꝰinimicꝰ ⁊ amicꝰ:aduerſariꝰ ⁊ illi placatus.nõ ſic aũt ẽ de aliq̃n⸗ tula pena tꝑali.qꝛ obligatio ad penã ñ facit iniuſticiam in eo ꝗ vult ſoluere.q¶ Ad illud qð obijcit.q tanta pᷣt eſſe ↄtritio ꝙ nõ eſt deo ſatiſfactio faciẽda: ⁊ tñ eccie.ddᷣm q hoc verũ eſt.ideo debʒ imponi a ſacerdote ſatiſfactõ. Si aũt ſacerdoti ↄſtaret:reputaret ſibi oĩno ſatiſfactũ.⁊ tũc penã nõ imponeret ſ̊D abſolutũ abſolueret. nũc aũt ĩ aliꝗ bus vcipit᷑.ſ̊ deceptio ẽ fructuoſa:qꝛ ſꝑ merita cumulã⸗ tur ⁊ eccie imponẽti:⁊ homi vlteriꝰ ſatiſfaciẽti. Oñ eniʒ vltra debitũ impẽdit᷑ ſatiſfactio:ĩ theſauris eccĩe repoĩt᷑. 4l Ad vltimũ dᷣm.ꝙ ↄfeſſio fit homĩ ꝓt recõciliatõʒ cũ cccĩa.h̊ ſatiſfactio fit in emendã illi cui principalr iniuri atũ eſt. ſcilʒ deo. ¶ Queſtio.lxxxv.de ſatiſ/ factõis vtilitate. Onſequenter que/ rit᷑ de fructuoſitate ſatiſfactõis. Pꝛimo igit᷑ qrit᷑ſi tenet᷑ penitẽs ſatiſfacè ĩ cari⸗ tate.Scðo.ſi in aliq̃ͥ iterãda ẽ pnĩa ↄple ta.Lercio.an ſit vtił᷑ ad aliqͥd facta ex caritatẽ. Quarto.an ſatiſfactio facta ꝓ alio ſit ſibi vtił. Quinto.an ſit alicuiꝰ vtilitatis ꝑs pene iniũcte que ex⸗ cedit condignaʒ. embꝛũ pꝛimũ rea primũ ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑteʒ negatiuaʒ. Illa ſola placẽt dro q̃ facta ſunt ĩ caritate. Heb.xj. Sine fide impoſſibile ẽ placẽ deo. 7 loꝗt᷑ ibi de fide foꝛmata.qð pʒ ꝑ H̊ quod ibidẽ ſeꝗt᷑ poſi.Sancti ꝑ fidẽ viceꝛũt regna:oꝑati ſũt in⸗ ſticiã: adepti ſunt repꝛomiſſiões. ꝑ fidẽ.n.infoꝛmẽ nullꝰ adeptus ẽ vitã eteꝛnã ꝓmiſſazʒ.̊ niła ẽ ſatiſfactio q̃ ñ pla cet deo. nulla ẽ q ñ fit ĩ caritate.i¶ Itẽ ſatiſſactio eſt per quã reſtituũt᷑ q̃ ſunt amiſſa ꝑ pcẽm moꝛtale.hmõi auteʒ reſtitutio ñ fit niſi aſſiſtẽte gra ⁊ caritate.⁊ ita vt prius. l Itẽ ĩ ieiunijs q̃ coꝛpꝰ penitẽtis macerãt offerimꝰcoꝛꝑa nĩa deo. Sic̃ dr Ro.xrij. Obſecro vos ꝑ miſcdiam dei vt exhibeatis coꝛꝑa vꝛa hoſtiã viuentẽ.ſanctã.deo placẽteʒ. rõnabile obſequiũ veſtrũ.& ſatiſfactio dʒ eẽ hoſiia viuẽs ſancta deo placẽs.ſ̊ ſi debeat ꝑlacẽ:oꝑtʒ ꝙ fiat ĩ caꝛitate. ¶ Itẽ deꝰ ñ reſpicit quãtũ ſ̊ ex quãto.nõ ꝗᷓ quãtitatẽ fa⸗ cti ſ̊ radicis qᷓntacũq;.& ſic ſatiſſactio ñ reſpicit᷑ a deo ſi⸗ ne radice.i.caritate. Itẽ.j.Coꝝ.xiij.Si diſiribuero in cibos paupeꝝ oẽs facultates meas:caritatẽ aũt ñ habu ero nihil mibi ꝓdeſt.¶¶ Itẽ nullꝰ damnat᷑ niſi ꝓpt᷑ culpã Hᷣ ꝓ culpa ꝓ q̃ ſatiſſacit ꝗs ñ dãnat᷑.ſ̊ nullꝰ euadit dãna⸗ tõnẽ niſi ſit ĩ caritate. nullꝰſatiſfacit niſi ꝗẽ ĩ caritate. Cõt᷑.ſatiſfactõ quã iniũxit eccia tota exteꝛioꝛ ẽ. ñ ex⸗ it ad eẽ ſuũ qð ẽ interiꝰ.ſ.caritatẽ ⁊ fidẽ.q] Itẽ ſatiſfa⸗ ciio iſta qᷓ iniũgit᷑ a ſacerdote:ad h̊ iniũgit᷑ a ſace:dote vt Eillã diſſoluat᷑ obligatio qᷓẽ ad penã in foꝛo di.ꝗᷓ tał ſa tiſfactio æbʒ eẽ penał.⁊ qͥntomagis penał tãtomagis ſa tiſſactio.ſ̊ magis ẽ penał er caritateʒ.caritas.n.oia ſuf⸗/ fert.&̊ magis ẽ ſatiſfſactio er caritatẽ qᷓ; i caꝛitate.q¶ IJtem cũ ꝗs ñ ↄtritꝰ ↄſitet᷑ pcta ſua.ſi cras ↄteꝛit᷑:ñ oꝑtʒ iteꝝ cõ fiteri.valet igit᷑ ofeſſio facta ĩ moꝛtali.ſilr videt᷑ de ſatiſ⸗ factõe.l Jtẽ aligs ↄmiſit duo moꝛtalia.pnũ rapie:⁊ ali⸗ ud adulterij.penitet de rapina ⁊ ↄfitet᷑ reſtituet qð ra⸗ puit: a ñ de adulterio. Cũ poſt penitet 2 ↄfitet᷑ adulteriũ qrit᷑ an debeat reſtituere iteꝝ qð rapuit:an ñ.Si ñ: ſa tiſſactio ĩ moꝛtali valet. Si ſic:videt᷑ ꝙ rapinã oꝑtʒ ĩ du⸗ plũ reſtituẽ.qð ñ ẽ veꝝ.¶ ItÄẽ baptiſmꝰ receptꝰ ab exñti in moꝛtali:vtpote ficie accedẽte.valʒ illi q peitet ð moꝛ⸗ tali 2 recedit illa fictio.ſilr videt᷑ de ſatiſfactõe ſcẽa ĩ moꝛ tali ꝙ valeat qñ penitet de moꝛtali.⸗ Itẽ actio dũ fit eſt. qũñ vᷣo facta ẽ:ñ cẽ.opꝰ igit᷑ factũ ĩ caritate qñ factũ ẽ:ẽ nõ ens ⁊ moꝛtuũ ſiẽ̃ factũ ĩ moꝛtali.ꝗᷓ eq̃lis põderis ẽ ſatiſfa ctio facta ĩ moꝛtali ⁊ ĩ caritate.⸗ Itẽ date elemoſinam ⁊ oĩa mũda ſunt vobis Luẽ.xj.ↄſtat ꝙ ibi loqt᷑ ð pctoꝛibo. Sp̃t latiſfacẽ ꝗs ꝑ elemoſinã ſine gRa.⁊ hocipᷣʒ b Dañ. iij.dixit daniel nabuchodonoſoꝛ.pceta tua elemoſinis re dime.⁊ ↄſtat ꝙ ille erat pctoꝛ magnꝰ.¶ Itẽ Treñ.iij. ve⸗ natione ceper̃t me. Glo. etſi fides deeſſʒ:pena ſatiſfacẽt. Hᷣ vbi ñ ẽ fides ñ ẽ caritas.&̊ ⁊c.¶¶ Itẽ ad pᷣceptũ diuinuʒ nõ tenet᷑ bõ ĩ caritate.ſiue.n.ꝗs loco ⁊ tꝑe honoꝛat parẽ⸗ tes ñ exñs ĩ caritate:vel ſabbatũ obpᷣuat: ñ peccat.̊ mil⸗ tominꝰ tenet᷑ mãdatũ ſacerdotis implẽ ĩ caritate.⸗¶ Iteʒ ſi tenet᷑ ĩ caritate ſatiſfacere.cũ nullꝰ ſciat:vtꝝ ſit ĩ cari⸗ tate.nũꝙᷓ põt ſcire vtꝝ ſatiſſecerit.q̊ ſꝑ dʒ ſatiſfaceꝛe.Si dicat᷑ ꝙ ↄcluſio ſit vera.ꝗ̊ ſi ſit impoſitũ alicui dare cẽtũ marcas.nõ ſufficit ſemel daꝛe:ſᷣ oꝑtʒ frequent daꝛe.ĩmo ſx quſqʒ ↄſtiterit ꝙ dederit ĩ caritate.qð cõſtare nõ põt. nſio.dici põt ꝙ ſatiſfſactio etiã quantuʒ ẽ de vi noĩs impoꝛtat diuinã acceptatõʒ ⁊ recõciliatõeʒ cũ deo.⁊ qm̃ ſine gra gtũfaciẽte impoſſibile ẽ ꝑſonã placere deo vl eiꝰ oꝑa acceptari:iðo nec ſatiſfaceꝛe ẽ ſine caritate.poſſibile tñ ẽ quẽ er caritatẽ pᷣꝑare ſe ad caritatẽ hñdã ⁊ ſatiſfacti onẽ faciendã.⁊ ſic dʒz intelligi ↄſiliũ Oanieł datũ nabu⸗ chodonoſoꝛ.vt ſcʒ pᷣparet ſe erogatõe elemoſinaꝝ ad gꝛa tiã ſuſcipiendã:q̃ ſucepta multiplicãdo elemoſinas pec⸗ cata ſua ſatiſfaciẽdo redimeret.q Ad illð qð obijcit᷑.da⸗ te elemoſinã ⁊c.ſie pᷣt dici.ꝙ oĩa mũdat elemoſina diſpo nẽdo ⁊ pᷣꝑando ad mũdatõʒ. vel põt dici ꝙ elemoſina cõ munioꝛi mõ ſumit᷑ ibi qᷓ ʒꝙ ẽ vna ꝑs ſatiſfactõis.⸗l Ad illò qð pᷣno obijcit᷑. ꝙ ſatiſfactõ iniũcta ẽ exterioꝛ ⁊c. Di cendũ ꝙ Iʒ ſit exterioꝛ:ſegt᷑ tũ fundam̃tũ interiꝰ.qð ẽ pᷣn⸗ cipalr deo acceptũ ĩ ſatiſſactõne.⸗ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ magis ẽ penat ſatiſfactõ er caritatẽ ⁊c.dðm ꝙ etſi opus penale reꝗrit᷑ ĩ ſatiſfactõe:illð tñ ñ ſufficit ſine fundamẽ⸗ to caritatis. Sine.n.fundam̃to nihil ẽ acceptũ deo:qꝛ ſo lutio debita ſine illa:ẽ ſiẽ debitũ ſolutũ ꝑ monetã repro⸗ bã.Vñ ſatiſfaciẽtibo ĩ moꝛtali pᷣt dici illð Hiere.vj. Iru ſtra ↄflauit ↄflatoꝛ.i.ſaceꝛdos iniũgens ſatiſfactõʒ:mali cie eoꝝ ñ ſunt ↄſumpte.argẽtũ repꝛobũ vocate eos.⸗ Ad hH qʒð obijcit᷑.ꝙ ↄſfeſſio facta ĩ moꝛtali valet ⁊c.dðm int᷑ cauſas ꝗpt q̃s nccia ẽ ↄfeſſio ẽ vna ⁊ potiſſima:vt ↄfeſſor ſciat in qͥᷣt ⁊ q̃ntis penitẽs deliq̃rit.vt ꝑ ̊ ↄgruã ſciat ap⸗ ponere medicinaʒ.qꝛ ̊ᷓ pcta alicꝰ pñt innoteſci ↄfeſſoꝛi ſi Dicãt᷑ e caritatẽ:ſuſſic ↄfeſſio q̃ ſcta ẽ a ñ ↄtrito.qtuʒ ad HB ñ oꝑtʒ iterari ↄfeſſiõʒ a ↄtrito.qᷓtũ aũt ad fructũ miti plicẽ ꝗ accidit ĩ ↄfeſſiõe pꝑlꝰ valet facta in caritate.vtpote erubeſcẽtia q̃ ẽ magna ꝑs ſatiſfactõis: erubeſcẽtia pniĩe ẽ maioꝛis fructꝰ.ĩmo foꝛte nulliꝰ ẽ facta ey caritatẽ.nec g tia auget᷑ nec plura ↄmoda aſſeꝗt᷑:ſic ſi ↄfeſſus eẽt ĩ cari⸗ tate.4 Ad illð qð obijcit᷑ de reſtitutõne rapine ĩ moꝛtali ⁊c̃.ddᷣm ꝙ qñ ꝗs rapit:deo ẽ iniurioſus⁊ ꝓrio dãnoſus. vt aũt ſatiſfaciat exigũt᷑ duo.reſtitutio damni ꝓxio:⁊ hbo noꝛ deo. Reſtitutio fieri põt ĩ moꝛtali:qꝛ fit tmmodo ꝓxi mo ⁊ ſoluit᷑ ſufficiẽt:lʒ ſit ĩ moꝛtali.de qͥ ñ ꝑtinet ad ꝓrxi⸗ mũ indicare.Sʒ deꝰ honoꝛari ñ p̃t vt dʒ: niſi ab exñtidv in caritate.nec ei ſatiſffieri ab iniuria ſibi illata. Ecci.v. Mõ ẽ ſpecioſa laus ĩ oꝛe pcroꝛis.pᷣs.pctoꝛi aũt dixit deꝰ: qᷓ̃re tu Tc.⁊ idðᷣo bomi ſatiffacẽ pᷣt ĩ moꝛiali:q ñ vidʒ cor. ſᷣ̊ deo ñ pᷣ̃t.quẽ.n.honoꝛẽ acceptaret deꝰ ab aliqͥ:dũ maẽt in eiꝰ iniuria.q¶. Ad alið qð obijcit᷑.dðᷣm ꝙ ñ ẽ ſile in ſa⸗ tiſfactõe ⁊ baptiſmo. Maptiſmꝰ.n.ñ ẽ ꝓpꝛie opꝰ baptiʒa ti ſ̊ dei. Jo.j.Ipᷣe ẽ ꝗ baptizat.Sacerdos.n.n baptiʒat niſi mĩſterio: iõ baptiſmꝰ ñ ſꝑ ẽ opꝰ hñti caritatẽ.iõ valẽ pᷣt recipiẽti ĩ moꝛtali q peĩtet.ſic ñ ẽ de ſatiſfactõe.eſt ei opꝰ ipᷣiꝰ penitẽtis. Ideo lzʒ ſatiſfactio bõa ſit:tñ inutił eſt erñti ĩ moꝛtali.nec vnꝙᷓ ei ꝓdeſt ad vitã eternã. 4! Adil⸗ lud qð obijcit᷑ de glo. Lreñ.iij. Dicẽdũ:fides dẽ ibi ↄſciẽ tia pcti.aliqñ.n.hñs grãm ꝑ penã volũtariã ſatiſfacit de culpa:cuiꝰ nõ hʒ memoꝛiã,.vñ tãtũ valet dieẽ:ſi fides de⸗ „ pal ſic gul lun it ẽ nui⸗ 1 e ſnn Uenn nln at ſ. bie heti e n⸗ pa ⁊ a pena.ſ ſiẽ in alijs ſacr̃is vtpote ĩ ſacro altaris:ñ ncxio reqrit᷑ ꝙ hõ accedat ex caritate vel ĩ caritate.d ſi ſe ¶Mneſtio ſit:quantũ ſi deſit oſcia. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ñ tenet bõ adimplẽ mãdata dei ĩ caritate ⁊c.dðᷣm q qñ opꝰ ſatiſ ſactõis ab hoĩe impoĩt bomi: ñ iõ tenet᷑ ilið opꝰ hõ facẽ ex caritate ſiue ĩ caritate qꝛ pceptũ.ᷣ̊ ncce hʒ in caritate facẽ ad h̊ ꝙ ſit emẽdatoꝛiũ ⁊ deo placitũ.¶ Ad illud qð obijcit. ſi beret ſatiſſacẽ in caritate: opoꝛteret h̊ ſatiſſa⸗ cere ſꝑ.qꝛ ñ p̃t ſciri vtꝝ ſit ĩ caritate an nõ ⁊c.dom ꝙ im⸗ pleto oꝑe ſibi iniũcto: nõ ẽ ncce ill iterare.ſᷣ ſi dubitat ꝓbabikr ſe do ſatiſſeciſſe: ñ dʒ a ſatiſſactõe ceſſare qᷣuſq; ꝑ ſigna ꝓbabilia certificet᷑ aliqͥ mõ ſe eẽ abſolutũ a cul⸗ — quãtũ ex ſe ẽ ſuffieiẽt pᷣpat nec bʒ ĩ aliq remoꝛſ. vz oſcie: ñ peccat accedẽdo.ſicẽ de ſatiſfactõe. Põt ꝗ dici.ſi oꝑa in⸗ iũcta ab eccia ſine aliqͥ remoꝛſu mnoꝛtal adimpleuerit dũ mõ ſufficiẽt ppauit ſe ad grãm quãtũ ĩ ſe ẽ:abſolutꝰ ẽ ĩ fo ro eccie:⁊ ſilr in foꝛo ↄſcie.⁊ ſine pᷣindicio dico:ſilr ĩ ſo⸗ ro dei. ita ꝙ ñ dãnabit᷑ lʒ iterato ñ ſatiſfecerit.lʒ ꝑ bmõi oꝑa ñ abſoluat᷑ oĩno. Si igit᷑ aligs adimpleat pniaʒ in⸗ iunctã ſine remoꝛſu ↄſcie ex caritatẽ: ñ ẽ ncce ꝙ ſatiſfaci at itex:nec iudicio ſacerdotis:nec iudicio ꝓpꝛie ↄſcĩe.te⸗ net᷑ t̃ iudicio dei qꝛ adhuc exigit penã ab illo.qꝛ ſatiilſecẽ caritatẽ.q Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ opꝰ ĩ caritate factuʒ nõ manet niſi qᷓdiu ẽ in fieri.dðim ꝙ ſʒ ñ maneat ĩ ſe:ma net tñ ĩ ſuo pᷣmio.ſ.vita etna.opꝰ at factũ i moꝛtali dicit᷑ ſimpłr periſſe ⁊ moꝛtuũ eẽ:qꝛ fruſtrat᷑ a pᷣmio.i.vita eter na. Vel pᷣt dici.ꝙ lʒ ñ ſint i nata ꝗꝓpꝛia: ſunt tñ ĩ mẽte di nina.vñ Heb.vj.i õ eſt iniuſtꝰ deꝰ vt obliuiſcatur oꝑis noſtri ⁊ dilectionis quam oſtendimus in nomine ipius Membꝛu ſecundũ Onſequent᷑ q̃rit᷑ ſi pnia ↄpleta in aliqͥ caſu ſit iteranda.Et pᷣmo querit᷑.qũo ↄpleta in pecca to ſit iteranda. Scðo.an ↄpleta in caritate ⁊ poſt moꝛtificata ꝑ peccatũ ſit iteꝛanda.Ter⸗ a ſatiſfactoꝛia facta ĩ moꝛtali reuiuiſeãt. Articulus prunus Irca primũ ꝓcedit᷑nlla ẽ ſatiſſactio facta æo e caritatẽ vt tactũ ẽ.g̊ facta ex caritatẽ ñ ſuf⸗ icit deo. iterãda.Ecci.xxxiiij. Hõ ꝗ ieinat in pet̃is ſuts:⁊ iteꝝ eadeʒ faciẽs.quid ꝓficit humiliado ſe:oꝛoneʒ eiꝰ ꝗs exaudiet: 4¶ Iteʒ Hierc.iiij. Louate vo bis nouale ⁊ nolite ſerere ſuꝑſpinas.łᷣ ꝗ pniaʒ iniũctaʒ facit in moꝛtali:nõ nonat ſibi nouale.i.nõ purgat a pec catis:ĩmo ſemiat ſuꝑ ſpinas q̃ ſuffocãt ſemẽ. vt habetur Aath. xiij. Lu. viij. talis pnia inutilis ẽ.ᷓ iterãda ẽ. Iteʒ dicit Greg.ad illũ ꝗ eſt in moꝛtali pcto. Iteꝝ ſac quicqd boni potes vt veus illuſtraret coꝛ tuũ ad pniam. & in peccato moꝛtali nõ eſt pnisa ̊D ad pniaʒ. ſinis.n.nõ ẽ id qð ad fineʒ nec ecõuerſo ¶¶Cõtra.deꝰ nõ punit idem bis.h ſi ſatiſſactio etiã facta e caritateʒ eẽt iterãda bis puniret᷑. non eſt iteranda. Itez alicui imungit᷑ in ſa⸗ tiſſactione peccatoꝝ dare pauperibo centũ maꝛcas:quas ipſe dat in moꝛtali.Si gᷓ iteranda eſt penitẽtia: iteruʒ te netur dare centũ.qdð non eſt veriſimile:qꝛ foꝛte nõ babe⸗ ret vnde iterũ tot daret:niſi oĩno depauꝑet᷑. Item eſto ꝙ aliquis ſatiſfactioneʒ ſibi iniunctaʒ totam in moꝛtali compleuerit.poſtmodũ cõteritur ⁊ infundit᷑ illi caꝛitas. videtur ꝙ in hoc caſu non teneatur iterare penitentiaʒ: quia matrimoniũ carnale de ſilijs illegitimis facit legi⸗ timos. ? foꝛtius eſt matrimoniũ ſpirituale quod eſt cuʒ anima per caritateʒ coniũgitur dro: de filijs illegitimis id eſt: æ operibus factis in moꝛtali. facit legitimos.id ẽ viuiſicant᷑ opera illa bona que prius erant moꝛtna. Et ita penitentia facta m moꝛtali viuificatur ꝑ caritatẽ ſub⸗ ſequenteʒ.⁊ ita non eſt iteranda. 4 Item Hiere. xxv. Si attenuatus froter tuus vendiderit poſſeſſiunculã ſuam: voluerit ꝓpinquus eius poteſt redimere quod ille ven dicat. Si auteʒ non habuerit proximũ 2 ipſe preciuʒ xo lxrxxv. tuerit inuenire: computabũtur fructus ex eo temꝑe quo vendidit.i.peccauit.vt dicit glo. Frater enim attenuatꝰ vendit poſſeſſiunculã:qñ per peccatũ moꝛtale amittit cõ uerſationeʒ ſanctam.ſed precium inuenit ad redunẽdũ: qñ conterit᷑ ⁊ penitet. ⁊ computant᷑ fructus ex eo temꝑe quo vẽdidit.i.peccauit.⁊ ita opera bona que fecit ĩ moꝛ⸗ tali efficiũtur fructuoſa ꝑ grãʒ ſequentẽ. &̊ in hoc caſu pe nitentia facta in moꝛtali nõ eſt iteranda. ¶ Rnſio.ꝙ ſa tiſfactio completa in moꝛtali eſt iteꝛanda.qꝛ vt tactu eſt: nec eſt deo accepta:neq; dro recõciliatiua. ꝓpter qð nul⸗ la reputat᷑.¶l! Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ deꝰnon punit bis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc eſt verũ ſufficient᷑.iQulla autẽ ſatiſ⸗ factio vel pena iniuncta exiſtenti in moꝛtali ſufficiẽt pu⸗ nit:quia talis reus eſt pene eterne.¶ Ad aliud ddᷣm. q; ille qui dat centum marcas in moꝛtali ſibi iniũctas non ſatiſtacit nec eſt abſolutus a penitẽtia iniũcta.nec tamen ſequit᷑:ꝗ̊ tenet᷑ iterũ dare centũ.ſ̊ tenet᷑ hãc vel aliaʒ pe⸗ nitentia facere iuxta arbitrium eccleſie. ꝗ Ad illð quod obijcit᷑ in matrimonio carnali ⁊c. Dicũt quidam ꝙ ĩ ma trimonio carnali non legitimant᷑ omẽs filij illegitimi: S illi ſolum qui nati ſunt ex illa muliere cum qua vir cõtra hit matrimoniũ.ſimilit eſt in matrimonio ſpũali. Sunt enim tria principia operum.videlʒ gra gratũfaciens viꝛ tus:⁊ talia opera dicũtur ex caritate vel in caritate.Ali⸗ ud principium nulla vel ſola gratia gratiſdata: 7 a tali principio ſunt opera de genere bonoꝝ facta extra caꝛita tem. LZeꝛcium principiũ eſt libido: ⁊ a tali prĩcipio ſunt opera mala. in matrimonio g ſpirituali cuʒ peccatoꝛ pe⸗ nitet ⁊ anima coniũgitur deo:legitimant᷑ ſiue viuifican⸗ tur ſola illa opera que fuerunt ex caritate.gratia cuiꝰ fit matrimoniuʒ: ⁊ non illa que facta ſunt in moꝛtali. ſᷣ ꝗa illi qui nunqꝙ fuerunt illegitimi:quia generati ſuerũt ex⸗ iſtente matrimonio cum deo. Propter hoc aliter dicen⸗ dum.ꝙ ſcilʒ filij naturales illegitimi:legitimi fiunt ſuc/ cedente matrimonio carnali. filij autem moꝛtales illegi⸗ timi nequaqᷓ;ᷓ ſuccedente matrimonio ſpirituali.⁊ hoc ẽ ſcilʒ ꝙ filijo illegitimis carnalibus qᷓ;tum ad eſſe eoꝛum natur ale nihil deperit ex hoc ꝙ non ſunt geniti in matri monio carnali. Sed filijs ſpiritualibus illegitimis mul tum dæperit q;tum ad eſſe moꝛtale.ex hoc ꝙ non ſunt ge⸗ nerati in matrimonio ſpirituali. vnde moꝛtui reputãtur ideo non poſſunt legitimari.ꝗl Ad illud quod obijcitur. ꝙ fructus debent computari ⁊c̃. Dicendum ꝙ boc intel⸗ ligitur ſi ſtatim poſt peccati perpetrationem incipiat do⸗ lere ⁊ conteri de peccato. Ab illo autem tempoꝛe quo ſic conteritur: incipiunt opera valere ⁊ ſibi in fructus ⁊ in meritum contemplari. Ael poteſt dici.ꝙ fructus cõpu⸗ tantur q;tum ad ſu ꝑexcreſcentiam maloꝛum perpetran⸗ doꝛum: quia merito illoꝛum fructuum non eſi lapſus in tot ſcelera in quot lapſus eſſet ſi fructus illi nõ fuiſſent. Aliter dicunt quidam.ꝙ ſicut eſt aliquis furioſus ꝗ ha⸗ bet lucida interualla: ſic eſt aliquis peccatoꝛ qui peccat paulopoſt peccatum penitet: ⁊ tunc habet caritatem ⁊ facit opera meritoꝛia.⁊ iterum ⁊ iterum peccat:⁊ paulo poſt penitet ⁊ habet caritatẽ ⁊ facit opera meritoꝛia. dicit᷑ ꝙ computantur fructus ey eo tempoꝛe quo ven⸗ Didit.id eſt:peccauit.id eſt: illa opera meritoꝛia q ami⸗ ſit in teinꝑe venditõis reſtituũtur ei per penitentia factã in caritate. rticulus ſecũdus Onſequenter queritur. Si iterandu eſt ſatiſ⸗ factio quando completa eſt in caritate ⁊ poſt moꝛtificata per moꝛtale ſequens. Et videtur ꝙ ſie ꝗuia ſi moꝛtificata eſt per moꝛtale: remotioꝛ ẽ a vi⸗ ta vel equaliter remota illi que eſt completa. h̊ illa eſſet iteranda.& ⁊ iſta. Probatio medie.fetus nunq; viuus p pinquioꝛ eſt ⁊ magis diſpoſitus ad viuificationem qᷓ fe⸗ tus qui prius fuit viuus ⁊ poſt moꝛtificatus ſiue extin⸗ ctus.quia ille viuificatur per opera nature:ille ñ niſi opꝰ ſupᷣ natura.ſimiliter videt᷑ e fetu ſpũali.q. ZRtẽ legi Nume. vj. ꝙ ſi coꝛã naz areo moꝛiebat᷑ ſubito ꝗs pollue⸗ bat᷑ caput ↄſectõis eiꝰ.⁊ dies pᷣoꝛi irriti fueꝛãt ſeu fiebãt qm̃ polluta erat ſatiſfactio eiꝰ.ſi aligs totã pnĩaʒ fece⸗ rit ĩ caꝛitate: ⁊ poſimodũ pcto moꝛtali ↄſentiat:irrita eſi eiꝰ pnĩa. iterare eã dʒ: ſiẽ naʒareꝰ iterabat votũ eius. Itẽ Eʒzech. xviij. Si auerterit ſe iuſtꝰ a iuſticia ſua ⁊ fecerit inigtatẽ:oẽs iuſticie eiꝰq̃s fecit ñ recoꝛdabũt᷑. ꝑ⸗ inde ?ẽ acſi ñ feciſſʒ pnĩaʒ.ſ̊ añqᷓᷓ faceret erat obligat? ad illã.ᷓ adhbuc ? obligatꝰ.⁊ ita dʒ iterare pnĩiaʒ ¶ Cõt.· il⸗ le ↄpleuit pniam quã buit ĩ caritate deo accepta:⁊ illi recõciliatiua.ꝭ illa ↄpleta nulliꝰ ẽ debitoꝛ: qꝛ oĩno condi gnã pniaʒ ↄpleuit. ſi decedẽt ſtatiʒ euolaꝛet.ꝗᷓ oĩno ab⸗ ſolutꝰ ẽ qᷓtũ ad foꝝ dei.igit᷑ gcqꝗd illi accidat impoſteruʒ ꝓ pctis ꝓ ꝗbo oĩno ẽ abſolutꝰ:nullã debet iterare pniaʒ . ¶ Itẽ leuit.xxv. Qui vẽdiderit domũ ſuã infra muros vr bis:hẽbit licẽtiã redimẽdi donec vnꝰ annꝰ ipleat᷑.⁊ ſi ñ re demerit ⁊ anni circulꝰ fuerit reuolutꝰ:emptoꝛ poſſidebit eã:⁊ poſieꝛi imꝑpetuũ.⁊ redimi et᷑ ñ poteꝛit ĩ iubileo.Di cit glo.in quioꝛibo crimiha tm̃ ſemel ↄcedit᷑ pẽa.ẽ de tali⸗/ bus ñẽ iterãda pnĩa./Rũñſio. ddm ꝓꝙ ſatiſfactõ ↄpleta in caritate ñ ẽ nccio iterãda:lʒ moꝛtificata ſit ꝑ recidiuũ niſi q̃tenꝰ pcta redeũt ꝓ gꝗba ſatiſfactũ ẽ ꝓpt᷑ ingtitudinẽ penitẽtis.In ſuſceptõe tñ pnĩe ð pct̃is ĩ q̃ recidiuauit cõ fitẽda ẽ in gtitudo ſua ⁊ augm̃tũ ↄtẽptꝰ.⁊ ſi q̃ ſunt alia q̃ reddũt illũ indignũ dĩna gẽa. pt᷑ q̃ illi noua pnia iniu gẽda.¶j Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ illa q̃ ẽ moꝛtiſicata ẽ remo⸗ tioꝛ a vita qꝙᷓ illa ꝗᷓ moꝛtua ẽ ⁊ nũꝙ; habuit vitã. ꝑ ſilłe de fetu viuo ⁊ moꝛtiſicato:⁊ illo ꝗ nuqᷓ vixit.dðᷣm ꝙ ſiłe nõ eſt de oꝑibo nate ⁊ ilł q̃ ſunt ſupᷣ naturã. In nat᷑a.n.oꝛdo eſt natał a potẽtia vel diſpoſitoe ad actũ ſiue ad habitũ: Apr qð facił ẽ ꝓgreſſus ĩ hmõi ⁊ ꝑuẽtio ad actũ hꝰ cuiꝰẽ vita.ſᷣm curſuʒ nat᷑e impoſſibilis ẽ reuerſio a puatõe ad bmõi actũ vel hĩtũ.Sʒ in his q̃ ſunt ſupᷣ naturã:qꝛ ſũmꝰ auctoꝛ ẽ agẽs ꝓ bñ̃placito ſue volũtatis:eſi regꝛeſſio a p⸗ uatõe ad hitũ iur nutũ ſue volũtatis.j Ad illð qð obij⸗ cit᷑ de nazareo:ꝙ polluebãt᷑ ⁊ irritabãt᷑ dies ↄſectõis eiꝰ qñ ꝗs moꝛiebat᷑ eo pñte.dðin ꝙ ̊ intelligit᷑ qñ ꝗs pollu⸗ ebat᷑ ↄſenſu vel actu pct᷑i moꝛtał.ꝑ qð ſigficat᷑ ꝙ moꝛtua repñtãda ſunt retroacta vana ⁊ irrita qtũ ad meritũ vi⸗ te et᷑ne ſiue głe excellẽtis quã ſoꝛtiẽt᷑ ꝑfecti.Si h̊ extẽdat᷑ ad opꝰ vel exercitiũ ſatiſfactõis:tũc dʒ intelligi nõdũ cõ⸗ pleta ſatiſfactõe.qð pʒ ꝑ G̊ ꝙ dicit:ꝙ qñ polluebat᷑ manẽ te voto ↄſecratõis.Qñ.n.aligꝗs polluit᷑ pcẽo moꝛtali nõ⸗ dũ ↄpleta ſatiffactõe:ↄſtat ꝙ irrita ẽ pᷣcedẽs ſatiſfactõ q; tũ ad adeptõʒ remiſſiõis pct᷑i ⁊ ↄſecutõeʒ vite et᷑ne.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ de illo ᷣbo Eʒech̊. Si auerterit ſe ⁊c.di⸗ cẽdũ ꝙ h̊ intelligit᷑ ð auerſiõe finali:vt ex textu pʒ.⸗l Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.q; ꝓ pct᷑is grãdibo tm̃ ſemel cõ cedit᷑ pnĩa.dðm ꝙ h̊ intelligit᷑ de pnia ſolẽni q̃ ſolʒ iniũ⸗ gi illis ꝗ in capite ieiunij eijciũt᷑ de eccia.⁊ eis ꝗq ↄtinuas faciũt ꝑegrinatões:vel ſꝑ vel vſq; ad tpᷣus determĩatuʒ. Hec aũut pnia in gbuſdã eccleſijs ñ iterat᷑.⁊ h vult glo.p dicta.Ael ſic exponi põt.ſemel tm̃ ↄcedit᷑ pnĩa.i.in initõ qñ pctẽm nouellũ ẽ ⁊ nõ induꝛatũ.Gꝛauioꝛa.n.crimĩa qñ indurata ſunt nõ recipiũt pnĩam:vt pʒ de pctĩo ĩ ſpm̃ſan⸗ ctũ. pt᷑ hq̊ d̃ Cañ.ij. Capite nobis vulpes ꝑuulas.i.no⸗ uellos hẽticos ↄuertite.vndurati.n.in hẽſi ñ ↄuertunt᷑. vñ poeta.Pꝛincipijs obſia ſero medicina parat᷑.Cũ ma la ꝑlõgas ↄualuere moꝛas. Articulus tercius Onſequẽt᷑ q̃t᷑. vtꝝꝑ oꝑa ſatiſfactoꝛia facta in moꝛtali adueniẽte caritate viuificẽt᷑ ⁊ ↄputẽt᷑ in ſoꝛtẽ. nõ:videt᷑.qꝛ qð nũqᷓ vixit nec vllo mo Muit: nec ẽ a pꝛincipio viuẽte: nilo mõ ẽ poſſibile ad vitã.tale ẽ opꝰ factũ ĩ moꝛta li.q¶¶ Itẽ nullũ opꝰmutat oꝛi Genenus 5 enĩ fit ĩ moꝛtali ñ põt fieri ĩ caritate:neq; qð it ĩ caritate põt fieri ĩ moꝛtali.̊ qð fit ĩ moꝛtali ñ põt eẽ meritoꝛiũ neq; ſatiſfactoꝛiũ: cuʒ nullũ ſit meritoꝛiũ niſi factũ in caritate. 4! Itẽ pctoꝛ er ca ritatẽ eſt debitoꝛ pene eterne.̊ de infinito nihil põt adimi.quantãcũq; penam ſuſtineat ſꝑ tenet᷑ ad eqlẽ.igit᷑ nihil qdð facit ĩ moꝛtali illi cõputat᷑ ĩ ſoꝛtẽ.¶ Cõt᷑.lʒ nullũ pcẽm remanet impunitũ tñ ĩ om̃i punitõe culpe miſcðvᷣit᷑ agit dñs puniẽs citra ↄdi gnũ.Sʒ ſi pctoꝛ añ receptõʒ gẽe punitꝰ eẽt oꝑibo ſatiſfa⸗ ctõis ſupᷣ ↄdignũ.niſi illa oꝑa ↄputarẽt᷑ illi ĩ ſoꝛtẽ aliq̃n⸗ tulã:in niło videret᷑ dñs agẽ miſcdit᷑ cũ eo.qj Itẽ ĩ qᷣcuq; ſtatu ẽ hõ dũmodo hẽat vſuʒ rõnis:gꝗcꝗd mali facit cõpu tat᷑ illi ĩ penã ⁊ demeritũ. ſi dñs ẽ ꝓnioꝛ ad miſerẽdũ qᷓ ad puniẽdũ:videt᷑ ꝙ ĩ qcũq; ſtatu ſit:ꝙ gꝗcqd boni agit il⸗ li vebeat ↄputari ĩ meritũ ſiue pene diminutõʒ.g ſi ſatiſ⸗ faciat ĩ moꝛtali:oꝑa illa debẽt illi ↄputari ĩ meritũ ⁊ ma xime adueniẽte gẽ'a.¶! Itẽ minimũ bonũ ẽ maiꝰ bonũ qꝙᷓ maximũ malũ.̊ minimũ bonũ dʒ ꝓueĩre cuicũq; ĩ maiꝰ ↄmodũ:qᷓ; malũ maximũ ĩ dãnũ.⁊ ita in maiꝰ meritũ cõ⸗ putari ꝙᷓ illð ĩ dãnũ. O/Rñnſio. Dicũt ꝗqdã ꝙ ĩ ſatiſfactõe meꝛet᷑ penitẽs remiſſiõz pene ⁊ collatõʒ głe.⁊ h veꝝ eſt ſi opleta ſit ex vel ĩ caritate.Oicunt et᷑ ꝙ oꝑa ſatiſfactoꝛia facta ĩ moꝛtali adueniẽte ga viuificãt᷑ ⁊1 ↄputãt᷑ in ſoꝛteʒ qtũ ad remiſſiõʒ pene:nõ qᷓtũ ad collatõʒ głe. Hanc aũt opinionẽ eſtimo falſaʒ ⁊ repꝛobãdã.cũ illð qð nlło mõẽ a pricipio viuẽte:nlło mõ ſit poſſibile ad vitã.tale ẽ opꝰ moꝛtuũ oĩno.il Alit᷑ ꝗ̊ᷣ dðᷣm. ſcʒ ꝙ opꝰ ſatiſſactoꝛiũ ẽ me ritoꝛiũ vite et᷑ne.qꝛ ⁊ deo acceptũ ⁊ ei recõciliatm̃. vñ õʒ ꝙ fiat ĩ caritate.i 2ã ſi fieret i moꝛtali ñ eẽt acceptũ deo: neq; recõciliatm̃ illi.neqʒ viuificat᷑ gra ſine caritate ſub⸗ ſequẽte.il Ad illð qdð obijcit᷑ prio ð .ꝙ ſi ꝗs puĩat ſe ſu⸗ pra ⁊dignũ ĩ moꝛtali.niſi pena q̃ punit ſe ↄputet illi ĩ ſoꝛ tẽ:nõ videt᷑ ꝙ dñs agat cũ eo miſcðit.dðm ꝙ eũ pctoꝛ ñ ſit dignꝰ pane qͥ veſcit᷑:lʒ nõ ↄputet᷑ ĩ ſoꝛtẽ vei qtũ ad ad- eptõʒ gle vel remiſſiõzʒ pene:nipilominꝰ miſcðit agit cuʒ eo dñs oꝑa facta er caritatẽ alit remunerãdo. nullũ eniʒ bonũ erit irremuneꝛatũ a do.de h̊ hẽbit᷑.j.q Ad illð qð obicit᷑.ꝙ malũ ſꝑ ↄputat᷑ in penã ⁊c. dm ꝙ h reqrii di⸗ uina iuſticia qᷓ nullũ malũ reliꝗt impunitũ.cꝰ rõ c.qꝛ ſic malũ q̃cũq; rõne ⁊ mõ fiat:demeritoꝛiũ ẽ ⁊ dignũ puniti one.ſic bonũ niſi debitis oꝛnet᷑ circũſtãtijs.merito ⁊ nu⸗ mero minꝰ ẽ acceptũ.Ad h.n.ꝙ aliꝗd ſit bonũ meritoꝛiũ ncce ẽ ꝙ ſit de genẽ bonoꝝ ⁊ ꝙ fiat ĩ caritate ⁊ ꝓpt fineʒ debitũ ᷣm deũ.hoꝝ ſi altero careat: vt ſi ñ ſit de genẽ bo noꝝ:vel fiat er caritatẽ:vel ꝓt᷑ indebitũ finẽ: merito ca ret ⁊ qñq; demeritoꝛiũ reputat᷑.⁊ ꝓpt᷑ ̊D iuſto dei iudicio malũ ĩ qᷣcũq; ſtatu fiat dignũ ẽ punitiõe.⁊ bonũ niſi fiat eo mõ qͥ dz iuſte careret remũeratõe. nec ĩ ſoꝛtẽ meriti cõ putat᷑.malũ ꝗ̊ qꝛ nulla ↄditõe p̃t fieri ꝗn ſit demeritoꝛiuʒ imputat᷑ in penã.bonũ qꝛ ñ ſꝑ bono mõ fit:frequẽt nõ re putat in meritũ.i¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ minimũ bonũ ẽ maius bonũ qꝙᷓ ⁊c.dðm ꝙ hq̊ intelligit᷑ de bono facto ex vel en eenurv etna. embꝛü terciũ Onſequẽt q̃rit᷑ad ꝗ ẽ vtił pnĩa fcła ex ca⸗ ritatẽ.Et dẽ ꝙ ad tria.ſ.bonoꝝ tꝑaliũ mi⸗ tiplicatõʒ.⁊ gẽe acꝗrẽde habilitatõeʒ.⁊ pe/ tꝑaliũ multiplicatõʒ. Scðo.ſi ad gẽe bñde babilitatõeʒ. Tercio.ſi ad pene et᷑ne diminutõʒ. Articulus pꝛimꝰ ſiderat vias meas ⁊ ↄnectos greſſus meos di 4Anumerat. Glo.nulla bõa vel mala ſunt ſine re tributoe.& bona facta in moꝛtali ñ ſunt ſine retꝛibutione ſ bona remunerãda qͥdãmodo ſunt meritoꝛia.ſ.boni et⸗ ni.̊ boni tꝑał.qj Stẽ.iij. Reg.xxj.iQõne vidiſti AUchab bumiliatũ coꝛã me.igit᷑ qꝛ huiliatus ẽ mei cã: nõ inducã malũ in diebo eiꝰ.verbũ dñi ad Heliã. achab qui erat ydolatra ex humiliatõe penali meruit ſiberatõz a malo pene.⁊ ita ĩ pcto moꝛtali bonũ tꝑale meꝛuit. ¶¶ YIẽ ezech. xxix.Ecce ego dabo nabuchodonoſoꝛ terrã egipti ⁊ acci piet mititudinẽ eiꝰ:⁊ depdabit᷑ manubias eiꝰ ⁊ diripiet ſpolia eiꝰ:⁊ erit merces exercitui eius ⁊ oꝑi qͥ uiuit ad/ ne et᷑ne diminutõʒ. Prio g q̃rit᷑ ſi valet ad Irca pᷣmũ ſic ꝓcear̃.ſuꝑ illð Job.xxx.Ipᷣe cõ — — i i 1⸗ 1, ſl⸗ iſ⸗ ald 69 he ſtſi ne; lut ſöi 4 5 a; e ni de c mi⸗ pe⸗/ z ¶WMueſtio nerſuz Cyrũ.2 ſtat tã ¶ Qabuchodonoſoꝛ qᷓ ereꝛcitus eiꝰ ĩ iſidelitate erat:⁊ tñ egiptꝰ datꝰ ẽ ei ꝓ mercede.⁊ ita ĩ moꝛtali meruit bonũ tꝑale.. Itẽ Exo.xx. Honoꝛa pa⸗ trẽ tuũ⁊ mrẽz tuã vt ſis lõ.ſu.ter.aut h̊ d bñ̃ti caꝛitateʒ aut ñ. videt᷑ ꝙ ñ hñti:qꝛ hec remũeratõ ꝑua eẽt hñti cari⸗ tatẽ cui debet᷑ vita etna.̊ honoꝛãs pꝛẽeʒ ⁊ můeʒ ey caꝛita tẽ meꝛet᷑ bonũ tꝑale. Ite ð hby poctis diẽ dñs ꝗ qꝛũt glo riã ꝓpriã Max.v.⁊.vj. Amẽ dico vob receper̃t mercedẽ ſuã. q qdẽ merces ẽ bonũ tꝑale.4 Itẽ ſi niła remũeratio fiẽt bnſaciẽti ĩ moꝛtali: eq̃tr ſe br̃et iudex ad illũ ꝗ nullũ bonũ facit:a ad illũ ꝗ mita bõa ĩ moꝛtali. nilłi pctoꝛi cõ ſulẽdũ eẽt ꝙ aliqd boni facẽt dũ eẽt ĩ moꝛtali.¶ Itẽ bona oꝑa fcta ex caritate meritoꝛia ſũt vite et᷑ne.⁊ ẽ vita etna incõpabilr maioꝛ ꝙᷓ caritas vel eiꝰ opa. & ſi minꝰ bõa ꝑ meritũ ad lõge maiꝰ bonũ attigũt:młtofoꝛtiꝰbõa oꝑa fa cia er nata:vł ſola vel cũ ga gtiſdata:attingũt ꝑ meritũ ad bõa tꝑalia q̃ ſũt minꝰ bõa. Aldelioꝛes.n.ſunt natales potẽtie ex ꝗbo ſant oꝑa de genẽ bonoꝝ ĩ moꝛtali: q; bona tꝑalia extioꝛa. Ytẽ q̃tuoꝛ ſunt gdꝰ bonoꝝ· eſt eĩ bonuʒ gle qð ẽ ĩ ſumo gdu.⁊ bonũ gre gtũfociẽtis qð ẽ ĩ ſcðo bonũ ð genẽ bonoꝝ qð ẽ ĩ tcio.⁊ bonũ tꝑale qð ẽ ĩ q̃ꝛto Sʒ bonũ gr̃e tũfaciẽtis ꝑ meritũ ad bonũ gle attingit· g młtofoꝛtiꝰ xe genẽ bonoꝝ attigit ꝑ meruũ ad bonũ tẽ⸗ ꝑale.qð ẽ minꝰ bonũ.i Itẽ oẽ malũ opꝰ ẽ dignũ pẽᷣa apð deũ.ᷣ cũ deꝰ ꝓnioꝛ ſit ad remũerãdũ ꝙᷓ ad puniẽdũ: om̃e bonũ opꝰẽ dignũ pᷣmio apð crũ. Siẽ ſuꝑ illð Aggei.j. Semiĩaſtis młtũ ⁊ ituliſtis paꝝ:dic glo.qdã ſeminãt mł tũ ⁊ paꝝ metẽt. qꝛ ſi int młta pcta aliq oꝑa faciũt iuſta: ñ ẽ iniuſtꝰ de ꝓpt mira mala pancoꝝ bonoꝝ obliuiſca⸗ tur: ̊ fac eos meteꝛe ⁊ ĩ boꝛꝛea ↄgregare q̃ ĩ boa fra ſeini nauer̃t. Ecce plane br̃.ꝙ ꝗꝓpt᷑ aliqͥ bõa ĩ moꝛtali facta re⸗ mũerãt᷑ bõa tꝑalia.i¶ IZtẽ ꝓuer.viij. Ego diligẽtes me di⸗ ligo.qᷓ magis diligẽtes me magie diligo.qꝛ od ſimplr ſe⸗ qt᷑ ſimptr:⁊ ad magis magis. Sũt ̊ duo ĩ pct᷑is moꝛta⸗ liba ꝑ oĩa pares.⁊ ꝙtũ ad diuitias ⁊ qᷓtũ ad pct̃n: exce⸗ pto ꝙ vnꝰ dat elemoſinas ꝓ deo:aliꝰ nihil dat.ille ꝗ dat magis diligit:qꝛ diligit ⁊ affectu 2 effectu:cũ eius mẽbꝛa nutriat.qᷓ deꝰ magis iſtũ qᷓ aliũ diligit.ſ̊ ñ magis affetu cũ ſeipᷣo diligat vtrũq; q̊ magis effectu fute.ſ.gle.q̊ pñti ſcʒ tꝑali.¶ Itẽ eſto ꝙ aſigꝗs ꝗ fuit ĩ caritate młta oꝑa bo na fecerit.poſtmodũ peccauit moꝛtalr: ⁊ mõ ĩ pcto mor⸗ tali foẽ młtas elemoſinas ꝓ deo.Querit᷑ q oꝑa ſint ma⸗ gis efficacia ad aliqð bonũ obtinẽdũ a deo.an preterita meritoꝛia q̃ ſunt moꝛtificata ꝑ pcẽm: an iſia pñtia q̃ fũt in moꝛtali.Et videt᷑ ꝙ meritoꝛia moꝛtificata minꝰ ſũt ef ficacia:qꝛ ĩ moꝛtificatõe eoꝝ offenſusẽ deꝰ: ⁊ ĩ iſtis pnti bus ñ offendit?᷑. iſta pñtia q fiſt ĩ moꝛtali magis ſunt ef ficacia. ſᷣ ↄſtat ꝙ p̃ᷣterita moꝛtificata efficaciã bñt aliꝗd obtinẽdi a dro.vñn.j.Reg.xiiij.g̊ ne JYonathas moꝛiet᷑ q ſec ſalutẽ hãc magnã ĩ iſrł.ᷣ nephas ẽ.⁊ dic ibi glo.mul ũ trãſacta bona iuuãt. niſi pᷣterita bõa iuuiſſent:ĩminẽ⸗ tia mala ñ euaſiſſz. ¶ Itẽ. j. palip.xix. dixit Jen ꝓpha ad JYoſaphat. Impio pᷣbes ouxiliũ ⁊ his q oderũt dñm omi citia iũgeris:⁊ idcco irã dñi merebaris.ſᷣ bõa oꝑa inuẽ⸗ ta ſunt ĩ te.pʒ ꝗ̊ ꝙ pᷣterita bõa ꝑ petm obtinent aliqð bo nũ a do.ſilr videt᷑ qĩ pcto moꝛtali facta obtinent aliq õt᷑.dic augꝰ.ꝗ ẽ ĩ pcto moꝛtali indignꝰẽ pane qᷣ veſcit. Sĩ illo ſtatu ñ p̃ mereri panẽ qͥ veſcit᷑. plꝰ ẽ eni mereri qᷓ eẽ dignũ. Itẽ ꝗ nibil ẽ ĩ ↄſpeciu dei: opud illu nibil meret᷑.h̊ pctoꝛ nibilẽ ĩ ↄſpectu dei.pᷣs.Ad mhi lũ deductꝰ ẽ ĩ ↄſpectu eiꝰ malignꝰ.¶¶ IJItẽ Sap.·xiiij. ſiliteꝛ odioſunt deo impiꝰ ⁊ impietas eiꝰ.ſᷣ impietas oĩno diſ⸗ plicet deo. ̊ ⁊ impiꝰ.ſ̊ ꝗ oĩno diſplicʒ deo: nihil meretur apud illũ.¶ Itẽ oꝛganuũ ñ viuũ nibil meret᷑ i oꝑatõe qua . illo oꝑat᷑:vt ligo vel ſecuris.ſᷣ pctoꝛ ẽ oꝛganũ ñ viuũ. ¶ IJtẽ. j. Coꝝ.xiij. Si diſtribnero ĩ cibos panpeꝝ oẽs acultates meas ⁊c. caritatẽ at᷑ ñ habeo nibil mibi ꝓdeſt &Onec mala patiẽdo nec bõa agẽdo p̃t ꝗ mereꝛi e caꝛita teʒ. ¶ IZtẽ boa pᷣuoꝝ ſunt bõa dñoꝝ. ᷣ ꝗ facẽ pctm ſᷣuus ẽ pcri ⁊ dyaboli.̊ bõa q̃ fit ĩ pcẽo moꝛtali emiciunt᷑ dya⸗ boli. ꝑilla ñ meret᷑ gs aliqð bonũ apud deum.4l Item lxxxv. Oſee.viij. Culmꝰ ſlãs ñ ẽ ĩ eis.i.ĩ pcroꝛib.germẽ ñ facit faꝛinã.ꝙ ſi effecerit:alieni ↄmedẽt eã.ibi glo.Si aliquid boni fecerit demones auferẽt:qꝛ iacta ſemia volucres ce li ↄmedẽt.g̊ bonuʒ qð fit ĩ moꝛtali deuoꝛabit᷑ a dyabolo. &̊ nẽ meritoꝛiũ alicꝰ boni apð deũ.¶ INiẽ yſa.i.Cũ młti⸗ plicaueritis oꝛoneʒ ñ exaudiã.manꝰ eĩ vẽe plene ſũt ſan guiĩe. ᷓ oro ĩ pcto moꝛtali ñ ẽ exaudibit᷑.̊ ñ ẽ meritoria. Solet.n. dici.ꝙ exaudire ẽ ad meritũ audire.i¶ Itẽ Eg⸗ gei.j. Semĩaſiis młtũ ⁊ ĩtuliſtis paꝝ·ẽᷣ pcim moꝛtale fa cit ꝑuã meſſiõʒ rñdẽ młte ſemĩatoi. ñ ẽ ibi meritũ recte merẽdi.qꝛ pᷣmiũ lõge maiꝰ dʒ eẽ qᷓ meritũ.ij SItẽ qꝛ boni ſumꝰ bonũ facimꝰ.ᷓ ad bõa oꝑa meritoꝛia exigit ĩ meri⸗ to dignitas ſubiacẽs.ſ.oꝑantis: qᷓẽ boĩtas alia qᷓ boĩtas nate. F ĩ illo ꝗ ẽ ĩ pcto moꝛtali niła tał dignitaoẽ. Sĩ ta⸗ li ſtatu ñ pᷣt mereri aliqd bonũ nſio.ad h̊ dicũt alie ꝙ ẽ triplex merituʒ.ſ.odigni.ↄgrhi.a interpᷣtatm̃.dicũt ĩ H merẽt᷑ neqʒ merito ↄdigni neqʒ ↄgrui ſᷣ merito int⸗ pᷣtatiuo. Et reuera meritũ interpᷣtatm ñ ẽ meritũ:ſ̊ dici⸗ tur meritũ interpᷣtatm̃: qꝛ largitas dina bmõi remũerat bõa ac ſi eẽnt meritoꝛia. vñ bmõi oꝑa ex valoꝛe ſuo ñ re⸗ munerãt᷑:ſᷣ ex dĩna liberalitate.⁊ ꝗpt᷑ h̊ bonũ ẽ pctoꝛi ſꝑ bñfacẽ: iᷓuis niła merita eiꝰ regrãt qᷓ remunerãt᷑ a veo. Alit dicũt alig.ꝙ ẽ mereri de ↄgruo:⁊ de ↄdigno.pctor de ↄdigno nihil meret᷑ apð deũ:de cõgruo tñ mereri põt. pcx᷑oꝛ at qñq; fac opꝰ bonũ ĩ genẽ ad głaʒ ſuã dando ele⸗ moſinã ꝓpt vanã glam.2 ex Hope ñ meret᷑ niſi penaʒ: qa pcedit er ↄtumelia creatoꝛis: cꝰ gr̃a oĩa bõa fieri debẽt. Aliqñ foc aliqð bonũ ĩ genẽ ad glam dei ⁊ ꝓt eiꝰamoꝛẽ q̊ mouet᷑ ad bonũ buiꝰ.⁊ ñ p̃t eẽ ſine aliq a Ktiſdata. 7 bmõi opa ſunt aliq̃ͥ mõ deo accepta:⁊ idðo meritoꝛia de gruo. NHec at᷑ opio videt᷑ mibi tenẽda. Dicẽdũ ̊ q oꝑa facta ĩ moꝛtali qũq; ſunt meritoꝛia de ↄgruo bonoꝝ tꝑa⸗ liũ.vt qñ fiũt ex motu dini amoꝛis ⁊ ex gra gtiſdata.qñ⸗ q; ralẽt ñ qꝛ ſunt meritoꝛia:neq; ð ↄdigno:neq; de ↄgruo Hᷣgqa dina largitate remunerant᷑.Leuit.xxvj.Si mãdata mea feceritis:dabo vobis pluuias tꝑibus ſuis.hoc dice bat᷑ ꝓplbo legali ſuiẽti dro ex timoꝛe puili. Yſa. j. Si audi eritis me ⁊ mandata mea ſeruaueritis: bona terre ↄme⸗ xtis. ꝗ Ad illð &̊ qð primo obijcit᷑. ꝙ pctoꝛ nõ ẽ dignꝰ pane ⁊c̃. Dicendũ ꝙ h̊ dr̃ qꝛ nihil meret᷑ ex ↄdigno.⁊ hoc ſonat verbũ aug.q; nõ eſt dignus pane. 4 Ad illð qð ob ijcit. peccatoꝛ nibil dr eẽ ĩ ↄſpectu xi. Dicendũ ꝙ hoc dicit᷑ fomꝑatiue.i.merita eius nulla ſunt reſpectu meri⸗ ti iuſtoꝝ in ↄſpectu dei.meritũ aũt peccatoꝛis ẽ oĩno im⸗ pꝛopoꝛtionabile merito qð fit ex caꝛitate: ſicut linea pun cto.il Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſiir ſunt odio impiꝰ ⁊ impi etas. Dicẽdũ ꝙ illud ꝑ ſe intelligit᷑ ſᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ impiꝰ in abſtractõne a natura bona ⁊ ga quacũq;:etiaʒ gtiſ⸗ data.a qua natura cũ gr̃a gratiſdata facit oꝑa de genere bonoꝝ.vñ reuera impius inqᷓtũ talis nihil meret᷑.qñqʒ tñ a natura bona illius 1 gẽa gtiſdata aligd meret᷑: ſaltẽ e congruo.ql Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in ſtatu taliẽ q̃i or⸗ ganũ nõ viuũ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ nõ viuũ duplr dr̃. NQegatie vt ꝙ nec viuit nec eſt natũ viuere.⁊ priuatiue vt ꝙ nõ vi⸗ uit ſ̊ natũ ẽ viuere. ꝑ primũ non meret᷑ neqʒ de congruo neq; de condigno.ꝑ ſecũduʒ ↄtingit mereri de ↄgruo:eo ꝙ nõ oino eſt ibi priuatio vite. immo cũ moꝛte ẽ vel vita aliquo mõ:qꝛ volũtas oꝑandi bonũ mota ab amoꝛe dini no. vñ ẽ aliqͥ mõ vnita teo.4. Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ ſi diſt buero nihil mihi ꝓdeſt. ꝙ h̊ intelligit᷑ ꝙtũ ad meritũ vite eterne.¶ Ad illð ꝙ bõa facta ĩ moꝛtali ſunt ipᷣiꝰdy aboli c. Dicendũ † H̊ͥ argumẽtũ ñ valet:ꝗ fac̃ pctm fᷣuꝰ ẽ dya boli.ᷓ bõa q̃ ſoc tũc ſunt dyaboli.qꝛ ñ ita ẽ fuus dyabo li ꝗn ⁊ Fuus di.⁊ põt facẽ aligꝗd aliqͥ mõ accepiũ deo:ꝗa 1 ipſe dyabolꝰ ẽ pᷣuus dei ⁊ ſeruit qnq; ad nutuzʒ dei. vñ Job. xl.Qũqd feriet tecũ pactũ ⁊ aceipiẽs e ſeruũ ſem⸗ piternũ.vñ ꝗ eſt in moꝛtali cũ ſit ſeruꝰ dyaboli põt facẽ aligd boni qð dei eſi.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ſi ꝗd boni ſa ciũt emones auſferũt ⁊c̃. Dicendũ ꝙ h̊ dicit᷑:qꝛ demoẽs maximã vtilitatẽ hmõi oꝑis deſtruũt.ſcʒ quam aſſeque⸗ ret᷑ niſi dyabolus ⁊ peccatũ impediret.¶ Ad illð quod 5 8 5 — obijcit᷑. ꝙ cũ młtiplicaueꝛitis ⁊c.dðm q cũ dẽ ñ exaudiã. IYbi nõ.ꝙ oꝛo facta ĩ pcto qᷓtũ ẽ de ſe:ñ ẽ exaudibilis ꝑſe cte ſiue ad plenũ.⁊ h̊ nõt hec pᷣpoſitio ex: qᷓẽ nõ augmẽti ſiue ↄpletõis.vel ñ exaudiã.ſ.meriti ↄdignitate.⸗.Ad il⸗ lud aggei.j.Semĩaſtis multũ ⁊c̃.vbi dꝛ.ꝙ pᷣmiuʒ ẽ lõge maiꝰ ꝙᷓ meritũ.ddm ꝙ h̊ verũ ẽ qñ meritũ ẽ de cõdigno. vt qñ as meret in vel ex caritate. Et pᷣt addi ꝙ ſemiatio illa dr opꝰ factũ ĩ moꝛtali.Et dẽ multa ñ ᷣm actũ: ſ̊ Fᷣm hĩtuʒ.ſiue qꝛ ſi ñ eẽt pcẽm moꝛtale ĩ q̊ fiebat: attigiſſz ad pᷣmiũ eternũ. Vel pᷣt dici ſemiatio opꝰ factũ in vel ex ca⸗ ritate qͥ ĩ veritate multũ ẽ ĩ merito.tñ parũ metit᷑ ſiue ĩ⸗ fert᷑:qꝛ ꝑ moꝛtale ſequẽs anihilat᷑.¶¶q Ad illð qð obijcit. ĩ merito exigit᷑ bonitas alia ꝙᷓ illa qᷓẽ nat᷑e ⁊c.dðm ꝙ; pᷣ verũ ẽ ĩ merito ↄdigni.Silłr foꝛte ĩ meꝛto ↄgꝛui vbi re⸗ qrit᷑ gra gtiſdata addita nate.In merito aũt interpᷣtati⸗ uo foꝛte ſufficit bonitas nate q̃ ſolet dici gůa gtiſdata re⸗ ſpectu nat᷑e ſimptr. Pret᷑.in pluribo exñtibo ĩ moꝛtali vt frequẽt᷑ accidit:ẽ aliqð bonũ additũ bonitati.¶ Rõnes inducte ꝓ alia ꝑte veꝛe ſunt.qꝛ vt tactũ ẽ:oꝑa facta ĩ moꝛ tali ſunt meritoꝛia:qñq; merito ↄgrui: qnq; merito int⸗ p̃tatiuo.l Ad h̊ qdð querit᷑.vtꝝ bona oꝑa facta in cari⸗ tate ⁊ pꝰ ꝑ pctm moꝛtificata ſint magis meꝛitoꝛia:qᷓ; ope ra de genẽ bonoꝝ facta ĩ moꝛtali.dᷣm oꝑa bona facta in caritate ⁊ poſt moꝛtificata ꝑ ipᷣm moꝛtale:ñ plus valent actu q; oꝑa bona facta ĩ moꝛtali.ſ̊ᷣ plꝰvalẽt potentia.qm̃ pñt redire ad valoꝛeʒ efficientis ꝑ reditũ caritatis. ⁊ ſie fiũt meritoꝛia ſicut priꝰ.ſᷣ bona qꝗᷓ fiũt ĩi moꝛtali nlło mõ pñt.¶¶ Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ deꝰ offenſus ẽ ĩ hoꝝ moꝛtifica tione ñ ĩ illoꝝ oꝑatõe.dm ꝙ ñ ſunt efficacõꝛa rõne illa q̃ ꝰ offendit᷑ illoꝝ moꝛtificatõe:qꝛ ñ rõne q̃ ſunt moꝛti⸗ ficata:hᷣ rõne q̃ ſunt poſſibilia ⁊ apta ad vita:q̃lia ñ ſunt alia qᷓ moꝛtua ſunt ſimpłr. 4! Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ bona p̃ᷣterita moꝛtificata valẽt ⁊ meritoꝛia ſunt. õt dici ꝙ h verũ ẽ de merito nt —„ rticulus ſecũdus Vnſequẽt᷑ q̃rit᷑.ſi bmõi oꝑa valẽt ad habilita tõeʒ ad grãm. e ſic:videt᷑ ꝑ h.ꝙ virtꝰ politi ca q̃ ẽ ex frequẽti bñ agẽ: habilitat ad bõa ꝗᷓ⸗ tuita.q.n.exercet ſe ĩ oꝑibo q̃ ſunt ð genẽ bonoꝝ.⁊ hmõi exercitatiõe vᷣtutes politicas acꝗrit: magis habilitat᷑ ad bona gtuita ꝙᷓ ille ꝗ ñ exercet ſe ĩ hmõi vel ꝗ exercet ſe in Zrijs.¶ Itẽ Hiere.iij. Cõuertimiĩ filij reuertentes ⁊ ſana bo auerſiões vꝛas.ſ̊ pctoꝛ ñ pᷣt ↄuerti ad deũ q̃ntũ ẽ ð ſe: neq; ꝑ grm tiſdata:neq; gtũfaciẽtẽ.h̊.n.a datoẽ gẽe hr ouerti pᷣt oꝑibo de genẽ bonoꝝ.̊ cõuerſioni ꝑmittit᷑ ſa⸗ natio auerſiõis:q̃ fit ꝑ grãm qtũfaciẽtẽ.q̊ vt videt᷑ exer⸗ citiũ in oꝑibo de genẽ bonoꝝ etiã ĩ auerſis a deo:diſpoĩt habilitat ad gram gtũfaciẽtẽ. ¶ Itẽ Apoc.iij. Ego ſto ad oſtiũ ⁊ pulſo.ſi ꝗs audierit vocẽ meã ⁊ aperuit mihi ianuã intrabo ad illũ ⁊ cenabo cũ eo.ᷣ exñs ĩ moꝛtali ñ põt aꝑire dño:niſi faciẽdo rdr⸗ bonoꝝ.cũ nec vel⸗ le bonũ pᷣt a ſe.⁊ ita vt priꝰ Tõtra. oꝑa bõa ĩ moꝛtali ſunt oĩno moꝛtua.ſ̊ vnũ ↄriòꝶ ñ diſpoit ad alið.ꝗq̊ᷓ opeꝛa moꝛtua ñ diſponũt ad oꝑa viua: ⁊ nec ad grãm gtũfaciẽ teʒ.ꝗ SIẽ ita ẽ ĩ carẽtibo vita nate.ꝙ ñ dilponẽ pñt aliqͥ mõ ſe ad vitã gre.a ſili videt᷑ de moꝛtuis ꝑ carẽtiã vite ꝗ̊ tuite:ꝙ ñ pñt aliqͥ mõ diſponẽ ſe ad vitã gẽe.l Itẽ ſuꝑ il lud Job.j.Teſia reddebat ſanieʒ.dicit Greg.pctᷣa vetu ſtioꝛa peioꝛa ſunt.q̊ moꝛa in pcto reddit pctm gquiꝰ 2 de⸗ terius ⁊ elõgat pctoꝛẽ a gr̃a.&̊ exercitari ĩ oꝑibo ĩ moꝛta⸗ li ñ pᷣt aligs niſi moꝛet᷑ ĩ pcto.ꝗ̊ vt videt᷑ in ̊ exercitatio bonoꝝ ĩ moꝛtali ñ facit appꝛopꝛiare ad grãm. 4. Itẽ g eſt in moꝛtali nõ hʒ greſſus ſpũales.ᷓ nulio mõ appꝛopinq̃t gee. ⁊ ita vt prius.¶Rñſio.ad h̊ dici pt. ꝙ opa bõa fctᷣa in moꝛtali cũ frequẽtia habilitãt ad grãm gtũfacienteʒ: maxie illa qᷓ fiſt motu dini amoꝛis ⁊ ad glłam dei.4: Ad primũ qð obijcit᷑ ð h̊ p̃t dici.ꝙ oꝑa moꝛtua dicũt᷑ duptr. vel qꝛ ſunt cã moꝛtis et᷑ne:cuiuſmõi ſunt pcta moꝛtalia. xe gbo Heb. vj. Jaciẽtes fundamẽtũ pnĩe ĩ opꝑibo moꝛtu⸗ is.⁊ Heb.ix.Emũdabit ↄſciam nr̃aʒ ab oꝑi moꝛtuis. * id eſt:ab oꝑibo moꝛtalibo. Vel qꝛ ñ hñt vitã gẽe:bñt tam vitã nat᷑e oꝛnatã gꝛa gtiſdata:⁊ bonitatẽ moꝛis.q qdam⸗ mõ ſunt deo accepta ⁊ vo appꝛopinquãtia.⁊ qꝛ hec ten⸗ dũt ad ↄplementũ gr̃e gtũfaciẽtis ⁊ ad ſuã ꝑfectiõeʒ:põt dici ꝙ hec habilitãt ad grãm.⁊ lʒ oꝑa hmõi ſunt moꝛtua qꝛ carẽt vita ſimpłr:tñ ſub his ↄditiõiba ↄſiderata ñ hñt oppoſitũ cũ oꝑibo viuis:qꝛ q̃dã vita viuũt.vñ diſponere pnt ad vitã ſimpłr qᷓntũ hmõi.¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ; moꝛtuus ad vitã nate ñ pᷣt diſponẽ ⁊c̃.dðᷣm ꝙ ñ ẽ ſile:qꝛ talit᷑ moꝛtuꝰ vita caret ⁊ actu ⁊ potẽtia ⁊ aptitudie qua/ cũq;.ñ ſic ẽ de illo ꝗ caꝛet vita gẽe.i¶ Ad aliud dðm.ꝙ lʒ peta vetuſtioꝛa ſunt peioꝛa:tñ ⁊ ĩ nouia ⁊ i veteribo exer⸗ citiũ bonoꝝ habilitat ad grãm. vñ ĩ pcto vetuſto etſi rõ⸗ ne vetuſtatis ſit pctoꝛ a gra remotioꝛ:tñ ratõne exercitij bonoꝝ opeꝝ ẽ ꝗꝓpingoꝛ.vñ ſolet dici.ꝙ ille ꝗ oꝑa bõa fac in moꝛtali tantũ ꝓpingꝗoꝛ ẽ gre: q̃ntũ ad aliud remotioꝛ. Eſt.n.remotioꝛ ſoꝛmalr: qꝛ hʒ minꝰ peccatũ q; priꝰ q̃ eſt foꝛma opoſita gr̃e.Eſt aũt ꝓgingoꝛ materiałr m pᷣꝑati onẽ bonoꝝ operũ:ſic ↄtingit infirmo ꝗ iur criſim valde verat᷑ a moꝛbo.⁊ ẽ remotioꝛ a ſanitate ꝓpt moꝛbũ magis intẽſuʒ ꝗ ẽ orius ſanitati.⁊ ẽ ꝓpingoꝛ ſanitati materialr qꝛ materia magis pᷣpꝑata ẽ ad exitũ ꝙᷓ; priꝰ. Siẽ ↄtingit ĩ duobo qꝑʒ vnꝰ ẽ ſimplex foꝛnicatoꝛ:aliꝰ hoĩcida.̊ homi⸗ cida petit veniã:foꝛnicatoꝛ nõ.ſᷣm h̊ homicida ꝓpinquioꝛ eſt gre qᷓ foꝛnicatoꝛ materialłr: ſ̊ remotioꝛ foꝛmałr ꝗꝓpteꝛ maioꝛitatẽ pcti.¶ Ad aliud dom. ꝙ ille ꝗ ẽ in pcto moꝛ⸗ tali:qñ facit oꝑa bona lʒ ñ erigat ſe:tñ mouet᷑ ⁊ appꝛopi⸗ quat ad grãm.Et vt dicũt ꝗdã exercitãti ſe ſic apropin⸗ quat gꝛa ⁊ venit ad illũ ⁊ oſſert᷑ a pio dño:ꝗ venit vocare pctoꝛes.qð innuit᷑ ys.lx. Surge illuiare hieruſaleʒ: qa venit lumẽ tuũ.Et.j.e.j.Sobꝛij ⁊ ꝑfecti ſperate in eã que vobis offert gaz. lꝰ terciꝰ Onſeqnẽt᷑ querit᷑. an oꝑa facta ĩ moꝛtali vale ant ad diminutõʒ pene et᷑ne.E ſic:videt᷑ ꝑ ̊ valẽt ad habilitatõeʒ gre:q̃ lõge melioꝛ ẽ qᷓ pena etẽr na ſit mala.vñ plus ẽ habilitatio gẽe qᷓ diminu tio pene eterne.qð aũt valet ad plꝰ valet ad minꝰ.̊ ⁊c. 4 Itẽ declinatio a malo ẽ ⁊ a pena ex ꝑte declinãtis.mul tofoꝛtiꝰ facere bonũ:cũ meliꝰ ſit oꝑari bonũ qᷓ; declinare a malo..¶¶ Itẽ cũ nullũ bonũ relinqt deꝰ irremuneratuʒ: hmõi opꝰ remunerat᷑.Sʒ eſto ꝙ aliꝗs ſtatim moꝛiat p? tale opꝰ.ↄſiat ꝙ remunerabit᷑.nõ in collatõe boni.ᷣſaltẽ in diminutõe mali.nõ culpe:g̊ pene.¶ Cõt᷑.oꝑa bõa fa⸗ cta ĩ moꝛtali ipʒʒ pctm ñ diminuũt:cũ ñ ſit illi ↄria.⁊ for ma ñ remittit᷑ niſi ꝑ aduẽtũ ↄrij: vtpote caloꝛ ꝑ aduentũ figoꝛis.bᷣ ſi ñ dimiuit cłpã:̊ nec penã debitã cłpe.i Itẽ ſi oꝑa hmõi merent᷑ remiſſiõʒ pene et᷑ne.⁊ ↄſiat ꝙ ñ qtũ ad curatõʒ: qᷓtũ ad intẽſiõʒ. cũ ñ ſit intẽſa in infinitũ tot poſſent multiplicari bõa oꝑa: tota illa pena cuʒ ſit finita qᷓtũ ad intẽſiõz remittẽt᷑.¶ Itẽ diẽ Augꝰ.ĩ ench. ꝙ ſuffragia eccie ñ ꝓſunt dãnatis. ſ̊ ſuffragia eccie ſunt potẽtioꝛa ⁊ efficacõꝛa cũ ſint facta ĩ caritate:qᷓ oꝑa facta eỹ caritatẽ. ¶ Rñſio.bona opa facta er caritatè ñ valẽt ad mitigatõz pene etne.diꝛecte dico ⁊ ꝑ ſe.¶. Ad illð qð dic augꝰ.ĩ ench.ꝙ hmõi oꝑa ad h̊ ꝓſunt dãnatis vt tole⸗ rabilioꝛ ſit dãnatio.Dicẽdũ ꝙ vᷣbũ illð intelligẽdũ eſt ñ de dãnatis ſimpłꝛ:ſᷣ de illis ꝗ dicũt᷑ dãnati.i.addicti ſine adiudicati guioꝛi pene purgatoꝛio.Et hoc pʒ ex verbis aug.q̃ ſunt hec. Quibo ꝓſunt aut ꝓſunt vt ſit plena re⸗ miſſio:aut vt tolerabilioꝛ ſit ĩa danatio.Sʒ adhuc ſup poſito ꝙ intelligit᷑ de dãnatis ſimptr: circa h̊ diuerſi di⸗ uerſimode ſentiũt.Sicũt.n.ꝗdã q; hmõi faciũt penã to⸗ lerabilẽ.nõ mitigãdo penã: vᷣ foꝛtificãdo ſubiectuʒ pene. 3 nõ videt᷑ ſcʒ ꝙ aliq virtꝰ det᷑ dãnato q̃ faciat danatuʒ oꝛtioꝛẽ ꝓpt᷑ oꝑa illa:qꝛ ñ videt᷑ ↄueniens ꝙ daret᷑ ad hoc opꝰ ꝑticularit᷑ ⁊ ñ ad aliud.neq; h̊ daret᷑ ſꝑ:qꝛ tũc remu nerarent᷑ ſꝑ oꝑa hmõi infinito bono.Quidã dicũt ꝙ va⸗ lent ad diminutõzʒ pene vᷣmis tm̃.qð ñ videt᷑ verũ:q; pe⸗ na vermis rñdet in quatitate q̃ntitati culpe ſicut ignis· 1 hti Alin hel Py Mö Noge wor. decce dicht liucea vole gio⸗ dp hige nine ſaſte fei⸗ ſili⸗ Nbei zig. ſinmt dti mi⸗ oꝛ ͦ/ n⸗ re ci 8 ſ⸗ or ntüͦ Ne ji itü ſit 5. nt et len ſine tdis ne⸗ ſup aͤto⸗ den⸗ natw; dboe ſe⸗ Gis⸗ Alij dicũt ꝙ valʒ ad tolerabilioꝛẽ dãnatõʒ ex oñti qꝛ ipe diũt cnipo ſnetu aggquati.⁊ qꝛ retrahũt a lapſu i fꝛeqntiã pcti:⁊ ab intẽſiõe libidis peccãdi ⁊ ↄtẽptꝰ. 125. n. peccãt ex tãꝛa libidie ꝗ qñq; exeꝛcẽt ſe ĩ oꝑibo boĩs: ſiẽ ille ꝗq ñ ex ercet ſe. Hec at opio tenẽda:⁊ cũ hac tenẽdũ ẽ.ꝙ valʒ ad tolerabilioꝛẽ dãnatõʒ qtũ ad vermẽ:qꝛ minꝰeruciabit᷑ 2 miĩoꝛẽ hẽbit remoꝛſũ qᷓ ſi oꝑa bꝰõi oĩno neglexiſſʒ. Ad il g qð obijcit᷑ pᷣmo.qꝙ ñ diminnũt culpã pʒ rñſio:gꝗa ñ diminuũt penã q debet᷑ pcto ↄmiſſo: ſ illã qᷓ debẽt᷑ ſi oꝑa hmõi ñ feciſſet. Creuiſſet.n.pctm ex moꝛa ⁊ pena eterna ſitr: ſi ceſſaſſz a bois oꝑibo.i¶ Ad ulð qð obijcit.ꝙ oꝑa bmõi mlłtiplicata poſſent penã q̃ntũ ad intẽſiõʒ oĩno di⸗ minueꝛe ⁊c. dðʒ ꝙ hec rõ ꝓcedit ac ſi ponẽt᷑ ꝙ diminue⸗ ret᷑ de pena debita pcto ↄmiſſo.⁊ Gᷣ ñ poĩt᷑:i̊ diminuit᷑ de pena q deberet᷑ ex creſcẽtia culpe ſi oꝑxa bmõi nõ fierent. ¶ Ad p̊ qð obijcit.ꝙ ſuffragia eccie ñ ꝓſunt dãnatis ⁊c̃. dom ꝙ ex h̊ ñ ſeqꝗt᷑.ꝙ oꝑa facta ĩ moꝛtali ñ pſunt:quia ꝙ ſuffragia ñ ꝓſunt intelligit̃ directe ⁊ ꝑ ſe.oꝑa at᷑ hmõi ꝓ⸗ ſunt indiꝛecte ⁊ ex ↄñti:vt ex dictis pʒ.vxt &̊ ſit aliqꝗd diſfe rẽtie:oꝑa facta ĩ moꝛtali valẽt ad diminutiõeʒ pene etne quã incurriſſʒ ſi bmõi oꝑa negleriſſet.ñ ad diminutõnẽ pene q̃ debet᷑ culpeↄmiſſe.⁊ iur iſtã dꝛñtiã inducte ſunt drñtes rõnes ad ꝑtes diuerſas ad hmõi.ñ tñ valẽt ad di minutõʒ pene et᷑ne eo mõ qͥ tactũ ẽ:ſᷣ ad dilatõʒ pene tꝑa lis.ſiẽ pʒ.iij. Reg.xxj.de Achab.vbi legit. õne vidiſti Achab hũiliatũ coꝛã me.qꝛ igit᷑ hũiliatꝰ ẽ mei cã:ñ indu cam malũ in diebo eiꝰ. ——— — aꝛtu Egf vtꝝ ſatiſfactõ vniꝰ facta ꝓ alio dũ ẽ in vita moꝛtali:valeat illi. E ſic:vidr̃.ꝑ h̊ ꝙ vnꝰ pᷣt ſatiſfacẽ ꝓ alio exñti ĩ puꝛgatoꝛio.vt ote ſi iniũctũ ſit alicui ꝙ tantã faciat ele⸗ moſinã:⁊ moꝛtẽ puẽtꝰ h adimplẽ ñ pᷣt:n intueniẽte negli gẽtia aliqᷓ.de dina boĩtate pᷣumẽdũ ẽ:ꝙ ſi aliꝰfſaciat eã p illo:ꝙ abſolutꝰ ẽ a debito illo.Vel ſi ſit illi iniũcta pnia vltra mare:⁊ ĩ ̊ caſu aliꝰ faciat ꝓ illo.ſᷣ exñtes ĩ puꝛga toꝛio ñ ſunt ita eẽntialłr de foꝛo militãtis eccie ſiẽ exñtes in vita moꝛtali.⁊ hi pñt ſatiſfacẽ ꝓ exñtibo ĩ purgatoꝛio ꝗ ſunt q̃i de alio foꝛo:multofoꝛtiꝰvidet᷑ ꝙ vnꝰ pᷣt ſatiſſacẽ ꝓ alio.ſi ſint de eodẽ foꝛo.ſ.eccie militatis.¶ Ad hoc ꝙ vnꝰ pt ſatiſfacẽ ꝓ debito alteriꝰ ſi ſit et de alio foꝛo:videt᷑ illð.nj. Aach.xij.vbi legit᷑ Judas miſit hieꝛoſolimã duodeci milia dꝛagmas aꝛgẽti offerri ea ibi ꝓ pctis moꝛ tuoꝝ.iuſte ⁊ religioſe cogitans ⁊c. ¶ Itẽ int illos ꝗ ſunt de eccia militãte vnꝰ impetrat alij grãm adminꝰ pmã:vt dicũt.vñ ſuꝑ illð math.ix.vidẽs ihs fidẽ illoꝝ dixit ꝑa⸗ litico.ↄfide fili remittũt᷑ tibi pcta tua.vbi dic glo.quatũ valet apð deũ fides ꝓpꝛia:apð quẽ ſic valet aliena.ſ̊ ma⸗ gis ẽ impetrare alicui grãm pᷣmã ꝙᷓ ſatiſfacẽ ꝓ eo q̃ntum ad penã debitã. ita vt priꝰ.l IJte in colligatõe mẽbꝛoꝝ nataliũ qñ vnũ mẽbrũ ñ ſuffic exeꝗ officiũ ſibi indituʒ a nata:alið ſatiſfacꝓ eo.ſiue illð reꝑãdo ꝑ influẽtiã virtu tis.ſic accidit q tm̃ vnũ mẽbrũ ẽ ꝑaliticũ.vel exequendo officiũ ſuũ ſi ſit fatigatũ vel ſopituʒ. ſilr videt᷑ de mẽbris ſpuali vincło ĩ coꝛꝑe ecciĩe colligatis.il Itẽ h hꝛ plãe vlt. JYob cũ oꝛaſſet ipſe ꝓ amicis ſuis:dñs qͥʒ ↄuerſus eſt ad pniaʒ.l Itẽ Gal. vj. dr. alt alteriꝰ onera poꝛtate. vbi ĩ⸗ ſinuat᷑ ꝙ lex xpᷣi reqrit P vnꝰ alteriꝰ onꝰ poꝛtet: ñ detmi nato de hͤ vel de illo onẽ. exqͥ videt᷑ indrñt ð onẽ qᷣcũq; poſſit intelligi. ⁊ ita de onere ſatiſſactiõis.¶ Cõt. Sal. vj. nuſqſqʒ onꝰ ſuũ poꝛtabit.i.penã ꝓ pcto ſuo.⁊ ex H videt᷑ ncce ſit ꝙ vnuſqſqʒ onꝰ debitũ pꝛio pcto ſuſtine at:⁊ ita onꝰ ſatiſſactõis de ꝓpꝛio pcto.¶ IJtẽ culpa vniꝰ ĩ⸗ qtũ hmõi ñ ẽ alteꝛiꝰ:ſiłr nec reatꝰ.ſilłr videt᷑ ꝙ ſatiſfactõ vniꝰ ñ p̃t eẽ alteriꝰ:x ita nullꝰ pt ſatiſſacẽ niſi pro ſe.ſed actoꝛ culpe debʒ eẽ actoꝛ ſatiſfactiõis.q¶ Itẽ nullꝰ ẽ reus alicꝰ culpe niſi fuerit actoꝛ alicꝰculpe.q̊ ſi culpa tenʒ ſuũ actoꝛè q; impietas impij ſuꝑ ip̃m erit Eʒech.xviij. S nul⸗ lus ſatiſfac ꝓꝙ reatu culpe niſi ſit actoꝛ eiuſdẽ.4:! Itẽ nul⸗ lus pᷣt obligare ad penã pct̃i actuał.dico ſimplr nec obli .LTꝛlxxxv. gaẽ aliũ a pena pcti bmõi. nec ſatiſſacẽ ꝓ alio RKRi ſine pᷣiudicõ.ꝙ vnꝰ pᷣt ſatiſſacẽ illo viuẽte ꝓ alioiin caſu ſi ille ꝓ q̊ dʒ fieri ſatiſfactio impotẽs ẽ vel ſit:h̊ dieo cum aſſenſu clauiũ.ñ eĩ videt᷑ mihi ꝙ ſit rõni ↄſonũ ꝙ vnꝰ ſa⸗ tiſfaciat ꝓ alio ꝓpꝛia auẽte:ſ̊ reqrat᷑ auẽtas clauis ſic or dinãtis. Ad illð qꝗð obijcit᷑ ð.ꝙ vnuſꝗſqʒ onꝰ ſuũ poꝛta bit.G̊ ſᷣm ꝙ cũ pᷣciſiõe nitet᷑:dʒ intelligi ĩ ſatu illo vbi nõ coĩcant᷑ ſuffragia mẽbꝛoꝝ eccie:ſic ĩ ĩferno.ibi pᷣciſe vnꝰ⸗ gꝗſqʒ onꝰ ſuũ poꝛtabit.ſ.ſine aliq̃ alleuiatõe ab alio fcta. H at regrit mera dei iuſticia.¶ Ad alia q̃ obijciũt᷑ ↄñi p̃t dici.ꝙ ñ ẽ ſiłe de culpa ⁊ ſatiſfactõe.culpa.n.ñ ẽ ↄĩcabił culpa mea ñ ẽ tua.caritas at᷑ ẽ diffuſiua ⁊ ↄĩcabił. ſiłr ⁊ oꝑa caritatis.ꝓpt᷑ qð lʒ cłpa ⁊ oꝑa culpe teneãt ſuas au ctoꝛitates pᷣciſe.ñ ſic ẽ de caritate ⁊ oꝑibo caꝛitatis cuiꝰẽ opꝰ ſatiſfactõnis.ꝓpt᷑ qð pᷣt ꝓ alio ſatiſfacẽ ⁊ ñ peccare. ¶ Ad h̊ qð obijcit᷑. ꝙ nullꝰ ẽ reꝰculpe niſi actoꝛ.⁊ ꝙ cłpa tenet ſuũ actoꝛẽ ⁊c.dðm ꝙ h̊ veꝝ ẽ ĩ foꝛo meꝛe iuſticie dei alit᷑.n.ĩ foꝛo iuſticie moderate dĩna miſcðia. In foꝛo enĩ mere iuſticie impietas impij erit ſuꝑ eũ. In foꝛo iſto in q̃ miſcðia ſuꝑeraltat iudiciũ alit ẽ.¶ Ad illð qdð obijcit᷑. nullꝰ pᷣt obligare ad penã pct᷑i actuał ⁊c.ddᷣm ꝙ ñ ſeg. nullꝰ at᷑ pᷣt obligaẽ ad penã hmõi:qꝛ hec obligatõ eſt tm̃ ↄmittẽtis pctm.ſolꝰ.n.peccãs ſeipʒʒ ad bãc penã obligat eccia at᷑ eobligat ⁊ mẽbꝛa illiꝰ ↄdeſcẽdo illi ꝑ oꝑa ſatiſ⸗ factõis ſiue ſatiſfaciẽdo ꝓ illo.De hac materia als diffu ſius ta — embꝛũ quintuʒ Onſequẽt q̃rit᷑ de pẽa iniũcta q̃ excedit cõ dignaʒ:an ſit adimplẽda ⁊ cꝰ ſit vtilitatis. E ſit adimplẽda:videt᷑ ꝑ illð pᷣbũ dñi ma ei. xxiij. qᷓ dicũt facite q̃ᷓ at faciũt ⁊c̃.̊ aũt maxiĩẽ intelligẽdũ ẽ de illq̃ dicũt auẽte clamũ. ex h̊ videt᷑ ſi ſatiſſactio indicta a ſacerdote penitẽti excedit cõdi⸗ gnã:faciẽda ẽ.q Itẽ et᷑ videt᷑ ex ̊ ꝙ pnie arbitrarie ſunt ⁊ faciẽde iur arbitriũ ſacerdotũ.vñ q̃cũq; ſatiſfactio in⸗ iũgat᷑:adimplẽda ẽ.q¶¶ Itẽ ſuffic ad ſalutẽ implẽ minoꝛeʒ ↄdigna:ſi iniũgat᷑ a ſacerdote.vñ Aug.de pnĩa ſacdotes cõfitẽtibo pñt ꝑcẽ.ꝗbo.n.remittũt:remittit ⁊ deꝰ. ſuffic adimplẽ miĩoꝛeʒ ↄdigna ſi iniũgat᷑.plꝰ ẽ at̃ dimittẽ de pẽa debita pct̃o:qᷓ; obligaꝛe ad maioꝛẽ ↄdigna. Si at᷑ pᷣt illud qð ẽ plꝰ:⁊ illð qð ẽ minꝰ.Et ita videt᷑ ꝙ penitẽs tenetuꝛ ſatiſſactõʒ maioꝛẽ ↄdi implé: ſi iniũgat᷑ ab habẽte oꝛdinatã ptãtẽ ¶¶ Cõt᷑.iniũcta pnia maioꝛe ↄdigna:ad⸗ impleta illa poꝛtõne q̃ ↄdigna ẽ:adimplet᷑ ilið ᷣbũ Luẽ. ij. Facite dignos fructꝰ pnie.Ad plꝰat᷑ ñ obligat᷑ penitẽs T aliqͥ ſtatu.ᷓ ſuffic adimplẽ pniaʒ ſiue ſatiſfactiõʒ dignã ſiue debitã pᷣciſe pcto.⸗ Itẽ ptʒ ꝑ h.ꝙ ſi adimpleta pnĩa digna decederet peitẽs ſtati euolaret.ᷣ qñcũq; ẽ ꝗs ĩ ſta⸗ tu ĩ qͥ ſi decederet ſtati euolaret: ñ tenet᷑ ad aliquã pnĩaʒ faciẽdã.⁊ ita vt priꝰ.¶¶ Itẽ poſito ꝙ aligs adipleta ſuffi cienti pnĩa ꝓ pct᷑is adhuc ꝑſiſtat in oꝑibo ↄſiłibo facien⸗ dis.nec in aliqͥ augmẽtet᷑ caritas in eo.talis exercẽdo ta⸗ lia oꝑa nec ꝓſicit in remiſſiõe pene:neq; ĩ augm̃to pᷣmij: qð adequat᷑ radici.q̃ vt poſitũ ẽ in niło creuit. ᷓ additio illius pnĩe appoſita ↄdigne in nullo ẽ vtilis.ſᷣ̊ nullꝰ tenet᷑ ad h̊ qð eſt illi oino inutile.q̊ ⁊c.¶ Itẽ tunc errat clauis qñ iniũgit᷑ ſatiſſactio maioꝛ cõdigna.ſ̊ nullꝰ tenet᷑ adim⸗ plere ꝗᷓ nniugundt errante claue in iniũctõe pnie.ergo ⁊c̃. KRñndeo ſine pᷣiudieio melioꝛis ſnĩe.ꝙ qᷓdiu ſit aligs ſimpłr de foꝛo eccie militãtis:tenet᷑ ad impletõʒ pnĩe ſibi iniũcte a miſtꝛo militãtis eccĩe.etiã ſi ſit maioꝛ cõdigna: Dũmodo illi ſuppetat facultas adimplendi pniam conue⸗ nient iniũctam.dico datã ⁊ acceptã:nõ tñ dico ꝙ ad q̃n⸗ tũcũq; maioꝛeʒ ſiue quantũcũq; ſit maioꝛ ↄdigna.4¶. Ad illud qð obijcit᷑ꝙ impleta poꝛtõne pniĩe iniũcte q̃ ẽ cõdi⸗ gna:fecit dignos fructꝰ pnie ⁊c̃.dðᷣm ꝙ ſi foꝛte fecerit di gnos fructꝰ pnie qtũ ad foꝝ dei: nõ tm̃ qᷓtũ ad foꝝ eccĩe qð regꝗrit᷑ a penitẽte.ñ enĩ ſufficeret alicui ſua ſatiſſactio niſi iunaret᷑ ab eccia.qð adiutoꝛiuʒ meret᷑ ꝑ caritatem ⁊ obediẽtiã. Dicit.n.augꝰ.ꝙ nemo põt condigne penitere ſe 2 queʒ nõ ſuſtineat vnitas eccĩe.ij Ad illð qð obijcit.ꝙ ſi adimpleta pnĩa condigna decederet ſtatim euolaret ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ h eſt verũ.ſ̊ ex hoc nõ ſequit᷑ ꝙ nõ teneatur ad maioꝛeʒ condigna:ſi maneret in foꝛo ecciĩe militãtis. In h̊ caſu nõ tenet᷑ ad maioꝛẽ ↄdigna:lʒ fit iniũcta.ꝗa exit de foꝛo eccie militãtis:⁊ tranſit ad foꝝ triũphãtis:ĩ quo nullius ẽ debitoꝛ pene.qꝛ enĩ ipſo decedente iudicat eũ deus tm̃ ſm foꝛũ eccie triumphãatis:in quo nullius eſt tebitoꝛ pene:ideo nõ iudicat eũ teneri ad maioꝛẽ ↄdigna que eſt illi iniũcta ab eccia militãte.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ adimpleta pnia cõdigna quantũcũq; ꝑſiſtat in exerci⸗ tio maioꝛis pnie.niſi augeat᷑ in eo caritas ñ ꝓficit ⁊c. Dicendũ ꝙ h̊ nõ eſt verũ.lʒ enĩ nõ ꝓficiat q;tũ ad pᷣmiũ ſubᷣale qð accidit rõne caritatis: ꝓficit tñ q;tuʒ ad pᷣmiũ occñtale.Pret᷑.oꝑa facta in moꝛtali ad multa valent:vt S.tactum eſt. multoplꝰ ⁊ ad plura valent facta in carita te.Et ſolet dici ꝙ valent ad.vij.Primũ eſt iocũditas mẽ tis.vñ pᷣs. In via teſtimonioꝝ tuoꝝ delectatꝰſuʒ.yð.lv. audite audiẽtes me ⁊ comedite bonũ:⁊ delectabit᷑ ĩ craſ⸗ ſitudine aia vr̃a.Secundũ eſt ſtabilimẽtuʒ ⁊ cõfirmatio caritatis.Ecẽi.vij.NQõ te pigeat viſitare infirmũ: ex bis eniʒ in dilectione firmaberis.Terciũ eſt augmentũ gẽe. Prouerb.xj.alij diuidũt pꝛia ⁊ ditioꝛes fiũt.Quartuʒ eſt hurgorie a peccato. Prouerb.xv.ꝑ miſcdiaʒ ⁊ fidem purgat᷑ peccatũ.Quintu eſt lebilitas fomitis. Job.viij. u ſi diluculo cõſurrexeris ad deũ ⁊ omnipotenteʒ fue ris deprecatus:ſi mũdus ⁊ rectus inceſſeꝛis:ſtatim euigi labit ⁊ paratũ reddet habitaculũ iuſticie tue. Sextuʒ eſt vitatio pigricie. Prouerb.vlt.Conſiderauit ſemitas do⸗ mus ſue ⁊ paneʒ ocioſa nõ comedit. Septimũ eſt repul⸗ ſio temptatõis dyabolice.vnde Greg.ſuꝑ illud Job.ij. NQemo loquebat᷑ ei verbũ:videbãt.n.doloꝛeʒ eẽ vehemen tẽ.Si vos virtus ↄpũctionis in intimis afficit: oĩs ſtre⸗ pitus praue ſuggeſtionis obmuteſcit. Hec aũt ſeptẽ bis verſibo retinẽt᷑. Girtus multiplicãs opꝰ:hec in mẽte re⸗ linquit. Jocundat.ſtabilit.auget bona.crimina purgat. Debilitat legẽ membꝛoꝝ:pigriciãq;. Tollit:⁊ inſultus temptãtis demonis atq;.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ clauis errat qñ iniungit᷑ pnĩa maioꝛ digna: cui nõ eſt obediẽdũ ⁊c. Dicendũ ꝙ qnq; errat clauis ᷣm veritatẽ: ⁊ non ſᷣm iudicij equitatẽ.lʒ primo mõ erret:nõ eſt incõueniẽs obe dire claui.immo opoꝛtet obedire claui erranti ſᷣm veꝛita teʒ:dũmodo nõ erret ſᷣm iudicij equitatẽ. Iſta explana⸗ ta ſunt in tractatu de clauibo.lʒ enĩ erret clauis ſᷣm veri⸗ tatẽ qñ iniungit᷑ pnĩa maioꝛ ↄdigna: nõ ẽ neceſſe ꝙ erret Fm iudicij equitatẽ. Lueſtio.lxxxvj.de reſti⸗ tutionibus. — quitur de reſtitu tione. Primo ergo queritur de gene⸗ re reſtitutionis. Secundo de poſſibili⸗ tate diſpenſatõnis cum ullo qui tenetur aa reſtitutioneʒ. Lercio de tentione ad reſtitutionez. em ꝛũ pꝛimũ — eſtitutio ſit ꝑs ſiue ſpẽs ſatiſfactõnis.Et Satiſfactio qñq; fit a peccatoꝛe deo:qñq; ꝓximo.ſᷣ ꝓxi mo fit ſatiſfactio ꝑ reſtitutõʒ.& reſtitutio eſt ſpẽs ſatiila⸗ ctionis. ¶ Itez reſtituere eſt reddere ſpoliato qð ſuũ eſt. & reſtitutio eſi ſpẽs ſatiſfactõis.¶ Itez reſtituere ẽ reddẽ ſyoliato qð ſuũ eſt. reſtitutio eſt opꝰ iuſticie.cuiꝰ ↄtra riũ eſt raꝑe: qd eſi opus iniuſticie. ̊ ↄtraria ↄtrarijs cu⸗ rant᷑.ꝗᷓ peccatũ rapine curat᷑ reſtitutõne.ſᷣ ſatiſfactione de peccato curat᷑ peccatoꝛ.&̊ᷓ ⁊c̃.q¶q Item ſicut penitẽti de peccato gale eõuenit ſatiffacere ꝑ abſtinentiã ⁊ ieiuniũ: imo querit᷑ de genere reſtitutõis.ſ.vtruzʒ 4 Nvidet᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ ſatiſfactio rñdet iniu⸗ — rie q̃ fit peccando:qñq; deo qñq; proximo. ſic penitenti ðᷣ peccato rapine optime cõuenit ſatiſſacẽ ꝑ reſtitutõʒ. reſtitutio ẽ ſatiſfactio.q Itez ſi duo ſunt ra ptoꝛes:quoꝝ vnus ſit in reſtituẽdo alter nõ.maioꝛeʒ pe⸗ nitentiã iniũgit ſacerdos illi ꝗ non põt abſoluere:qᷓ alij. iſtud nõ fieret niſi reſtitutio eẽt quedã ſatiſfactõ.⁊ ita vt prius.l Iteʒ ſatiſfactio eſt cauſas peccatoꝝ excidẽ ⁊c̃.ſᷣ cauſa quare raptoꝛ eſt in peccato:eſt aliena raꝑe.i.deti⸗ neꝛe.q̊ ſatiſfactio eſt ꝑ rei rapte ⁊ detente reſtitutio.⁊ ita vt brius Cont.peccatũ eoipſo eſt peccatũ q̊ cõmittit᷑ in deũ.⁊ qꝛ eo imago dei defoꝛmat᷑.nõ ꝗa in aliũ ſimileʒ: quia tũc leo peccaret alia aĩalia comedẽdo.pᷣs. Libi ſo li peccaui. ſatiſfactio debet fieri ſoli deo.ſ̊ deo nõ fit ſa tiſfactio ꝑ reſtitutõʒ.reſtitutio.n.nõ fit directe niſi ꝓxĩo eꝛgo.¶ Itez ſi reſtitutio eſt ꝑs ſatiſfactõis.cũ ſatiſfactio nulla ſit ſine caritate: nec reſtitutio eſt ſine caritate.2 B falſum eſt. ¶¶ Yteʒ cum nõ ſint niſi tres ꝑtes ſatiſfactiõis ſcʒ ieiuniũ.oꝛatio.⁊ elemoſina.ſi ̊ reſtitutio eſt ꝑs ſatiſ⸗ factõis continet᷑ ſub aliq̃ illaꝝ triũ.querit᷑ ſub q̊.¶: Iteʒ ſi reſtitutio eſt ꝑs ſatiſfactõis.ᷓ aut integralis aut ſubie ctiua. Si integralis:ſᷣ ꝑte integrali deſtructa deſtruitur totũ.deſtructa aũt reſtitutõe nõ ꝓpter hoc deſtruit᷑ ſatiſ⸗ factio:qꝛ alij ſunt modi ſatiſfaciendi qᷓ; reſtituẽdi.Si au⸗ teʒ eſt ꝑs ſu biectiua:̊ poſita ꝑte ſubiectiua ponit᷑ totũ. & poſita reſtitutõne ponit᷑ oĩno ſatiſfactio.cuiꝰↄtrariuʒ pʒ Leui.v.vbi dicit᷑.Aia que peccauerit ⁊ ↄtempto dño negauerit depoſitũ qð fidei eius creditũ fueꝛat.vel aligd vi extoꝛſerit. aut calumniã fecerit.ſiue rem ꝑditaʒ inue⸗ nerit.⁊ quodcũq; aliud ex pluribo fecerit:in quibo pecca re ſolent homĩes.conuicta delicti reddet omĩa q̃ ꝑ fraudẽ voluit obtinere integra:⁊ quintã inſuꝑ ꝑtẽ dño cui dam⸗ nũ intulerit. ꝓ peccato aũt ſuo offeret arietẽ ⁊c̃. facta reſtitutõne:nõ oĩno ſatiſfactũ eſt ꝓ pcto ſio.circa hoc diuerſi diuerſa ſentiũt.Quidaʒ.n.ponunt ꝙ reſtitutio nõ eſi ꝑs ſatiffactõis:̊ fundamẽtũ. Quedaʒ eniʒ requirũt᷑ ad ſatiſfactõʒ ſicut fundamẽtũ:ſicut pecea ti dimiſſio ⁊ rei aliene reſtitutio.Quedã vt expedientia: vt fuga praue ſocietatis.Quedã vt ſatiſfactoꝛia:vt oꝛẽꝛ o. ieiuniũ.elemoſina. Quedaʒ vt pficiẽda ⁊ ſecuꝛitatẽ indi cenda:vt oꝑa ſuꝑerogatõis.Luẽc.x. Quodcũq; ſuꝑero⸗ gaueris ego cũ rediero reddã tibi. Aliter dicũt alij.ꝙ re⸗ ſtitutio eſt opus ſatiſfactoꝛiũ ſi fiat in caritate:alit᷑ nõ.ſi cut ⁊ alia oꝑa.¶ Sed aliter põt dici. ꝙ ſatiſſactio dr cõ munit᷑.ſ.ome opꝰ penale volũtarie aſſumptũ.ſiue ad qð tenet᷑ iudicio tei:ſiue iudicio ſacerdotis.⁊ ſic ſumẽdo la⸗ tiſfactionẽ extenſo noĩe:põt dici ꝙ reſtitutio eſt ꝑs illiꝰ. Dicit᷑ etiã ſatiſfactio ꝓpꝛie.ſ.pena voluntarie aſſumpta arbitrio ⁊ iudicio ſaceꝛdotis.⁊ ſic nõ eſt ꝑs:quia raptoꝛ rei aliene tenet᷑ reſtituere ᷣm omne ius: etiaʒ ſi ſacerdos hoc nunq; imponat.¶ Ad hoc qð primo obijcit᷑.ꝙ ſatiſ⸗ factio fit ꝓximo ꝑ reſtitutõʒ ⁊c᷑. Dicendũ ꝙ ſicut ñ pri mo peccatur ꝓpꝛie loquẽdo in ꝓximũ: ſolũ ꝑ accidẽs. quia offendit᷑ deus in ꝓximo.ſic ſoli ce eſt ſatiffaciẽdũ. Zec illi qui dicũt reſtitutõʒ eſſe ſatiſfactoriã: hoc dicũt. quia ꝑ reſtitutionẽ ſatiſfſacit homo ꝓrimo:ſᷣ quia rẽ ali enam quã poſſet de facto tenere: amoꝛe ci ⁊ mãdato ſa⸗ cerdotis reſtituit.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ reſtitutõe cu rat᷑ peccatoꝛ a peccato rapine.Dicendũ ꝙ reſtitutiõe nõ curat᷑ peccatoꝛ a peccato rapine.põt eniʒ reſtituere ⁊ ni hilominꝰ manebit in peccato rapine niſi dimittat᷑ pem luxurie.Qec reſtituere eſt neceſſario opus iuſticie virtu tis:quia põt fieri in peccato moꝛtali.Nec aliena rapere reſiituere ſunt cõtraria in genere moꝛũ.iuxta moduʒ qͥ ↄtraria cõtrarijs curant᷑.ſed illa ſolũ quoꝝ ſi vnũ pecca⸗ tũ dicit:alterũ grãʒ impoꝛtat.vnde lʒ ↄtraria ↄtrarijs cu rant᷑:nõ tñ peccatũ rapine curat᷑ reſtitutiõe.ij Ad illud qð ob.cit᷑ꝙ de peccato gule fit ſatiſfactio ꝑ ieiuniũ ⁊ ab ſtinentiã ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile de ieiunio ⁊ reſtitu⸗ tione. ꝑtes eniʒ ſatiſfactõnis ſcʒ ieiuniũ ⁊ alie fiũt ſatiſ⸗ factoꝛie arbitrio clauiũ.nõ eſt ita de reſtitutõne q̃ diuo iudicio(etiaʒ ſi nunꝙᷓ arbitret᷑ a ſacerdote)facienda eſt. qð eni iudicio iudicis cui pr̃ dedit oẽ iudiciũ Jo.v.oꝑtʒ agtz Reſpo ————— ſtg gi in i ere a/ 600 lod jub in⸗ n⸗ ſvio ———ʒ Mueſtio fieri: nõ eſt ꝓpꝛie dicenda ſatiſſactio:ſ qð indici?/ ꝓrie aꝛ⸗ bitrio clauiũ dicenda eſt latiſfactõ. qꝛ illud ad qð tenet᷑ ſpoliãs iudicio iudicis cuiuſmõi ẽ reſtitutõ:nõ eſi dicẽda ſatiſfactio.ſ.pct᷑i: ̊ qð ꝗs dʒ ex aꝛbitrio ſacerdotis vtẽtis c auibo cuiuſmõi ẽ ieiuniũ impoſitum ꝓ perĩ̃o gule ſatiſfa ctio ẽ. et ſ̃m ̊ ſiẽ decretũ iudicis ẽ fundamẽtũ arbitrij ſac dotis.ſic reſtitutõ nõ eſt ꝑs pnie.ſᷣ fundamentũ: dicendo mam ſcricte. ̊ dicendo coĩter eſt ꝑs pnie. vt dictum eſt. Ad aliud qð obr̃.ꝙ raptoꝛi ꝗ eſtĩ reſtituẽdo mĩoꝛ pnia iniũgit᷑ ⁊c.dom ꝙ h eſt: qꝛ bona ꝓrimi nõ diſſipauit. ꝗ eĩ ad illa reſtituẽda ſe reddidit impotentẽ:maioꝛi pnĩa ẽ pu niendꝰ. 4 Ad illud qð obr̃. ꝙ ſatiſfaceꝛe ẽ cauſas pet᷑i exci dere 17. Dom ꝙ boc nõ fit aliena reſtituendo. Sic.n. ta⸗ ctũ eſt.nibil impedit aliquẽ manẽ in pcio:⁊ tñ aliena r̃ſti⸗ tuere. 4 ota & perm dr multiplr. qñq; dẽ actus qñq; habitꝰacqſitus ex frequenti actu pet᷑i:qñq; macula defoꝛ⸗ mans aiaz. cã aũt pcti reſpectu pꝛimi ẽ libido: reſpectu ſe cundi aſſuefactõ actlibidinoſi: reſpectu tercij deturpatio li.ar. Cum g aſſumit᷑.ꝙ raꝑe ⁊ rapta retinẽ eſt cã quare ẽ in pcto.ꝗ ſatiſfactio erit rei rapte reſtitutio. Ovᷣm ꝙ etſi rapꝑe ſit cã pcti vel macule qᷓ vfoꝛmata? aĩa.cuiꝰ cã eſt li⸗ bido rapiendi ſine rapina libidinoſa:nõ tñ ꝗ reſtituit pec catũ tollit neq; cãm pcti. qñq; em̃ ꝗ rapta reſtituit manet in libidine ⁊ in voluntate ꝑuerſa iteꝝ rapiendi.4 Pꝛe. ex ſupᷣdictis pʒ.ꝙ ꝗ reſtituit qð rapuit: nõ cauſas pcti exci⸗ dit. vbi tactũ eſt ꝗd im poꝛtat cauſas ærcidẽ petoꝝ. Et ꝗa vt tactũ eſt noĩe extẽſo ſatiſſactõis põt dici reſtitutõ ꝑs il⸗ lius. Rſidendũ eſt ad illa q̃ ↄtra illud tacta fũt. Pꝛimo F§ obiectũ eſt ſoli deo fit ſatiſfactio tm ꝓrimo reſtitutõ 7. Bðm qꝙ b verũ eſt ꝓpꝛie loq̃ndo.ᷣ dĩ peccaꝛe in ꝓximũ qñ peccat in deũ dãniſicando /ꝓrimũ.pctm eĩ nõ refert᷑ ad ꝓ⸗ ximũ:ſ̊ ſolũmõ ad deũ.et ꝓpt᷑ hᷣ reſtitutio dãni nõ ẽ ſatiſſfa ctio pcti. Et ſi obijciat᷑ ꝙ ẽ pcẽm in deũ:in ꝓximũ:et in ſe. dom ꝙ pcĩm dj in deuz qñ ꝗs peccat in his q ſũt ꝓꝛie dei. vtpote offendẽdo in his qᷓ ad cultũ dei ꝑtinẽt. vel vſurpan do ſibi gloꝛiã dei.vel blaſ phemãdo. In.primũ qũ peccat ĩ xcuũ dãnificando illũ. In ſe qñ peccat in deuʒ nocẽdo ſibi⸗ met vt in młtiplici pcro caꝛnis:vñ pꝛie loqndo ſatiſfactõ dʒ fieri ſoli deo:ſiẽ peccat᷑ deo ſoli.qꝛ em̃ hõ eſt imago dei 2 bonoꝛ. ⁊ dehonoꝛatõ ad ꝓthotypũ refert᷑.i.ad exemplar debhoneſtatio hoĩs ꝑ actũ pcti refert᷑ ad crũ.ꝛ ſic tenemuꝛ diligẽ pximũ ꝓpter deũ:ſic nõ derelinqre in eũ ꝓpteꝛ deuʒ. vñ peccando in eũ qie et pncipalr peccat᷑ in xũ.⁊ ſic in⸗ telligit verbũ. ps. Tibi ſoli peccaui.ſ. pᷣncipalr et per ſe. Ad aliud qð obr̃. ꝙ ſi eſſet ſatiſfactio: nõ põt fieri extra ⁊c. verũ eſt ſi ꝓpꝛie ſumpto vocabulo eſſet ſatiſfactõ. Silr ptʒ rñſio ad alia q ſecunt᷑:qꝛ diuiſiones ille ſunt ſatiſfacti ones ſumpte ꝓpꝛie: nõ noie extenſo. —— qtur te poſſibilitate diſpenſatõis circa re ſtitutõeʒ. Et querunt᷑ h duo. Pꝛimũ ẽ ſi ob ligatio ad reſtitutõeʒ recipit diſpenſa tõez a tentione reſtitutõnis. Scðm ſi aliqñ recipit diſpenſatõeʒ dilatõnis qᷓtum ad tempus. rticulus prumus Rimo igit᷑ querit᷑.ſi raptoꝛ vel fur poſſit ĩ aliq̃ S caſu abſolui ab obligatiõe reſtitutõnis? ſic Wvyidet᷑. In nccitate fidei.vtpote pegꝛini tre ſcte E hoc qð dr ſuꝑ illud Aſdaz. ij. ¶Aungd legiſtis ga fecit da uid qñ neceſſitatẽ hũit.dic glo. qð nõ eſt licitũ in lege:ne⸗ ceſſitas licitũ facit.& nõ reſtituere alienũ qð ẽ ſimpłr alie nũ:ex neceſſitate fit licitũ.ſᷣ nulla eſt maioꝛ neceſſitas qᷓ il la qͥ eſt fidei: in neceſſitate fidei licitũ eſt nõ reſtimẽ: bita diſpẽſatõòne ð obligatõeʒ reſtitutõis.¶ Iteʒ om̃ia bo na ſunt ip̃iꝰecclie.ꝗ̊ ſũmo⁊ generali diſpẽ ſatoꝛi ecclie eſt licitũ bona eccłie rapta ⁊ dxetenta ip̃is raptatoꝛibo daꝛe:⁊ ipos ab obligatõe reſtitutõis abſoluẽ. ¶ Item hoc plane videt ex ſacto dñi. ꝗ pplo iſrael bona ꝗbo ſpoliauerat egi⸗ ptios. aſpoꝛtare pᷣcepit: nulla illis facta reſtitutõe. Jteʒ lxxxvf. neceſſitas abſoluit filios iſrael ab obſe eruãtia ſabbati. ad quã tenebant᷑ pcepto dei.ſicut pʒ j. Mach. ij. Sz non in nus obligat pᷣcepiuz de ſobbato obſeruando qᷓ neceſſitas reſtiruendi aliena: 7 ita videt᷑ imminente neceſſitate. et maxime fidei abſolui põt quis ab obligatõne reſtitutõis. Irẽ neceſſitas coꝛꝑis facit licitũ qð ſimpłr ẽ illicituʒ · ſic furari aliena in vltia neceſſitate. Siki rõne vel foꝛtioꝛi vi detur. ꝙ neceſſitas ſ pũalis.ſ.fidei facit licituʒ qð eſt illici tum: ſez detinẽ aliena T illa nõ eſt reſtituere. De furaꝛ ali ena in vltima necelſitate ſit licitum: babet le Oi.v. di⸗ ſcipulos.¶ Contra. pcepta decalogi moꝛalia ppetua et i⸗ mobilia ſunt: ſic nõ furari ꝑpetnum ⁊⸗ ĩmobile eſt: ſic et furtũ vel rapinã reſtituere ꝑpetuum eſt et ummobile. ergo in nullo caſu põt quis abſolui a pcepto reſtitutõis. ¶ Itẽ iij. Ro. Niũt nos quidem dicere. faciamꝰ mala vt veniant bona.quoꝝ damnatõ iuſta eſt. nõ Pter aliqð bonũ in⸗ tentum dz malũ fieri: et ita ꝙ ꝓpter bonũ ſublidium terꝛe ſancte non dʒz alienum retineri:neq; pter aliqð aliud bo num. 4 Item nõ licet mulierẽ ꝓſtituere ſe vt paſcat patreʒ exiſtentẽ in vltima neceſſitate.nec etiã ꝓpter negocin fidei: vtpote ſi poſſet ſic tyrannũ vel pꝛincipem ꝙtumeunc eſſz magnus cõuertere ad fidem.ↄſimili ratone videt᷑ ꝙ nõ li⸗ cet aliena rape vel detinere ꝓpter negocium fidei ꝓmouen dum. Rñnſio.ꝙ obligatio ad reſtitutionẽ nõ recipit di⸗ ſpenſationez. ſi fur vel raptoꝛ ſit in ſoluendo:et habeatur certa noticia ꝑſone ſpoliate.non em̃ dimittit᷑ perm mli re ſtituatur ablatü. vt dicit Aug. Et ſicut habet Job. xiij. de us nõ indiget veſtro mendacio vt ꝓ illo loquamini dolos ita nõ indiget noſtro furto: vt illo aliquid ſibi acquiratur nec vult vt de furto vel rapins ſibi ſeruiat᷑ · vt enim babe Ecẽi.xxxiiij. Im molãtis er iniqͥ oblatõ eſt mackata. Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ illud eſt illicituz bin legem ꝛc. dom ali quod eſt illicitũ quia ꝑpetuam hʒ malicia ·. aliquod illici⸗ tum quia hʒ maliciã ad tp̃s.primuũ no pot fieri licituʒ ex cauſa aliq̃:icdᷣm poteſt:vnde nõ eſt ſimile de auulſione ſpi carũ in ſabbato ? de nõ reſtituendo ablatũ. quia auellere ſpicas in ſabbato nõ habuit ꝑpetuaʒ maliciã: ſed ad tpᷣus ſcʒ qᷓdiu durauit lex:ſed furari raꝑe ꝑpetuã hʒ maliciam vnde reſtituere ablatũ pure eſt moꝛale: et eius oppoſituz ꝑ⸗ petuam habet maliciã. vnde circa illud non põt ecclia di⸗ ſpenſare. ¶¶ Uo illud qõ obucit᷑. ꝙ oĩa ſunt eccłie.⁊ ꝙ ſum mus diſpenſatoꝛ põt diſpẽſaꝛe Ic.rñdenduʒ ꝙ reuera om nia bona ſunt ecclie ⁊ membꝛoꝝ xp̃i·et ꝙ ſummꝰ diſpenſa toꝛ illa põt diſpenſare q̃ nõ bñt certos poſſeſſores. ſed bo⸗ na illa quoꝝ ſunt certi poſſeſſoꝛes:niſi exigentibo eoꝝ pec catis diſpenſaꝛe nõ põt. ¶¶ Ad alind quoo obijcit. ꝙ Ne⸗ bꝛe is ꝗ ſpoliauerũt egiptios ſine aliqua reſtitutõne.· Exo. xij. doõm ꝙ nõ tenebant᷑ ad reſtitutiõeʒ:quia hoc fecerunt ce pᷣcepto eius cuiꝰ erant ſpolia illo.ſ. domini: cuius ſunt om̃ia tanq; pᷣncipaliſſimi poſſeſſoꝛis. Pꝛe.egiptij teneban tur bebꝛeis in multo maionbus ꝓpter ſeruitiũ eoꝛũ. Ser⸗ uierant em̃ eis in pallea. luto.latere. ꝑ multa tꝑa Exo.j · vnde ⁊ qꝛ dñs qui erat poſſeſſoꝛ pᷣncipalis illa bona contu lit illis:⁊ de eius pꝛecepto ſpoliauerũt illos.et teneban tur illis in multis maioꝛibo: nõ tenebant᷑ ad reſtitutiõem. Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ neceſſitas abſoluebat filios iſrł a tentione ſabbati obſeruandi c.· dðm ꝙ de ſabbato lega li poterat eſſe diſpenſatõ.qꝛ inter pᷣcepta ecalogi ſolũ il⸗ lud fuit cerimoniale: eo mõ quo legale fuit. vt habetur ab Aug.ſuꝑ Exo.vnde nõ eſt ſile de diſpenſatõne ⁊ pᷣcepto 8 ſabbato et dr alijs que erant immobilia et ꝑpetua. 4 Do illud quod obijcit᷑ ꝙ neceſſitas coꝛꝑalis facit licitũ ⁊c. di cendũ ꝙ qꝛ in vltima neceſſitate certũ eſt ꝑiclitat᷑. niſi ſi bi ſubuentat re alteriꝰ habita furto vel rapina. In defen⸗ ſione aũt fidei nõ põt eſſe certum ꝙ ꝑiclitat᷑ fides niſi ſub ueniat᷑ wſendentibo furto vel rapina. rticulus ſecundus Onſeqnter querit᷑. Si in caſu aliqᷣ recipit reſli tutio diſpenſotõnem dilatõnis tꝑis? Oe ſi ic: vi⸗ det. qꝛ poſito ꝙ aliqs multa rapuerit ad rum 2— tenet reſtitutõeʒ. nec bʒ aliquid inſte poſſeſſum vnð poſſpʒ illa reſtituere. niſi foꝛte cuʒ piculo liberoꝝ eius ⁊ vxoris ⁊ foꝛte ꝓprie pſone. ↄſtat ꝙ magis eſt ↄſonum iuri diuino ꝙ differat᷑ reſtitutio vſq; ad inguioꝛezʒ foꝛtunã:qᷓ; ꝙ ſtati fiat in ꝑiculũ oĩm aictor. g in caſu hmõi reſtitutio reci pit dilatõnis diſpenſ. atõnem. 4 Item licet in caſu differꝛe ſolutõeʒ creditoꝝ innito creditoꝛe.vt ſi debitoꝛ impotens ſit ad ſolutõeʒ:ſiliter videt ꝓ licet differꝛe reſtitutõeʒ ra⸗ ptoꝝ in caſu ↄſimili.¶¶ Rem neceſſitas extrema facit oĩa coĩa. d ille qui nõ hʒ vñ viuat familia ſua ẽ in extrema ne⸗ ceſſitate:q̊ in hoc caſu iniuſie efficit᷑ poſſeſſum ſunʒ. In H̊ gᷣcaſu põt diſſerꝛe reſtitu tõeʒ. 4 Itez confeſſio exterioꝛ et ſatiſfactio exterioꝛ licite differt.et tñ iſta debent᷑ dro. p̃ᷣla⸗ tus em qui audit ↄfeſſionem loco dei eſt:a loco dei iniũgit pniam ſeu ſatiſfactõneʒ.ſed non minꝰtenemur deo ᷓ; tene mur ꝓximo:& licite in aliqͥ caſu differt᷑ reſtitutõ q̃ facien da eſt ꝓximo.¶l ꝓtem Deut. xxiij. Ingꝛeſſus vineã ꝓximi tui comede vuas q̃ntũ tibi placuerit. ſoꝛas qũt ne efferao tecũ. ſi m legem licitũ erat comedere vuas ꝓximi et in⸗ uito ꝓximo:licitũ ergo erat acciꝑe rẽ alienã inuito dño:et ita vt pꝛiꝰ. Iteʒ ſuꝑ illud AXlai.lviij. omes debitores vr̃os repetitis. dic Hiero.ꝗ repetit nõ habentẽ:dño facit violẽ⸗ tiam.ſed pctm eſt dño facere violentiã 1S peccatũ eſt repe⸗ tere non habentẽ.nõ hñs reputat᷑ ꝗ nõ bʒ vnde viuat niſi . furto vel rapina: peccaret ꝗ repeteret ab huiuſmõi. Cont᷑. Aug.nõ dimittit᷑ pctm nili reſſituat ablatũ. ſed in nullo dinereda ẽ dimiſſio peti:q̊ ⁊ in nullo caſu differẽ da eſt reſtitutio ablati.¶ Item p̃cepta negatiua obligant ad ſemꝑ. hoc pᷣceptum non furtum facies obligat ad ſp ergo ſicut nunqᷓ; furandum eſt:ſic nunꝙᷓ retinenda eſt res furata. nunqᷓ furi vel raptoꝛi licet differre reſtitutioneʒ ¶ Item Lecui.xxij.om̃e moꝛtuũ et captum a beſtia non co⸗ medet homo.captũ a beſtia ẽ qð eſt raptũ a beſtiali hoĩe. Sillicitũ eſt comedere illud:g nec etiã ꝓ comeſtione diffe⸗ renda eſt reſtitutio rei furtine.¶ Item Deut.xxiij.cum vo tum voueris dño eo tuo nõ tardes reddere. g ſi votũ qð eſt voluntariñ nõ recipit dilationẽ: in? reſtitutõ qᷓ neceſſitatis eſt recipit dilationẽ ñ.ꝙ in caſu licʒ dif⸗ ferꝛe reſtitutõeʒ.vtpote qñ nõ eſt in ſoluendo. vel qñ non inuenit dñs rei furtiue ⁊ eius heredes:tũc ꝑoſiliũ prela⸗/ ti põt fur vel raptoꝛ reſeruare penes ſe reʒ furatã donec in neniat dñ n veꝝ. etſi nõ põt inuenire: debet reddeꝛe ecclie. et ecclia ſiue pᷣlatus põt furi vel raptori ſi valde indigens ſit dare:qꝛ in hoc caſu efficit᷑ res illa ecclie. et tüũc eccleſia põt illam dare cui voluerit.et hoc habet᷑ ꝑ legẽ q̃ h̃ Nũe. v. Vir ſiue mulier cũ fecerint ex omibo pctis q̃ ſolent hoĩ⸗ bus accidere.⁊ ꝑ negligentiã tranſgreſſi fuerit mandatũ atq; deliquerint:pctẽm ſuũ ↄfitebunt᷑ ⁊ reddẽt ipſuʒ caput qntãaq; ꝑtem deſuꝑ ei in quẽ peccauerit. Si aũt non fuerit qni recipiat: dabut dno et erũt ſacerdotis. Si po inuenit᷑ Dñs.nõ licet raptoꝛi differꝛe reſtitutõem ſine licennia dñi. impetrata ſine fraude. Mnlti eniʒ impetrãt cũ fraude di centes ſe nõ poſſe reddere cũ poſſint.etſi non põt impetra re:tenet᷑ ſtatim reſtituere ex integro.¶ Ao illud qð obr ñ dimittit᷑ pcm ⁊c. Dðm ꝙ reſtitutio dr qñq; babitus ſiue voluntas reſtituendi:qñ ; actus.non em dimittit᷑ niſi re⸗ ſtituatur ablatũ.ſcʒ habitu vel actu.hoc eſt ſi non actu re ſtituat᷑:vt hẽat voluntatẽ reſtituendi.¶ Ad aliud põt dici ꝙ ſi raptoꝛ vel fur ſit in extrema neceſſitate et vxoꝛ ⁊ libe⸗ ri eius:ipſe põt de re quã tenet᷑ reſtituere quantũ ſufficit vni refectõni retinere: et reſiduũ totũ tenet᷑ reſtituere. Si em̃ ſacit quod dʒ:nõ tereliquet eum dñs.ſed ꝓuidebit ei. vñ pᷣs.xxxoj.nõ vidi iuſtũ derelictũ nec ſemen eius q̃rens panẽ.⁊ ¶ Dath. vj. reſpicite volatilia celi qm̃ nõ ſeꝛũt neq; nent. neq; metũt.neq; ↄgregant in hoꝛrea: et pater veſter celeſtis paſcit illa.nonne vos plures eſtis illis. Et ita ſit rñdendum.pʒ ꝑ illud AMath. xir. vende q̃ habes et da paupꝑibo. Si em licitũ eſtoia ſua alienare a ſe. ita ꝙ poſt⸗ modũ remaneat alienãs pauꝑ nihil babens. multofoꝛtiꝰ iuſtũ eſt om̃eʒ rem furtiuã abijcere a ſe reſtituendo:ita reſtituens remaneat pau nihil hño. Ad aliud qð obij citur. ꝙ ſicut nunqᷓ furandũ eſt:ſic nec furtũ retinendum ⁊c.dðm eſt ꝙ ſicut exñti in extrema neceſſitate alienuʒ fit æpꝛium diſpenſatõne neceſſitatis 13 differꝛe actum reſtitu tionis: ſicut tactum eſt.¶¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ nõ eſt lici tum comedẽ coptũ a beſiia ⁊c. dm ꝙ boc intelligendũ ẽ iuxta obſeruantiã legalẽ que iaʒ locũ nõ bʒ.eſtiino tamen ꝙ licebat exiſtenti in extrema neceſſitate. ſ icut em̃ nõ lice⸗ bat laicis comedere panẽ ꝗꝓpoſitõis:tñ danid ingruẽte ne⸗ ceſſitate licite comedit de illis.j. Reg. xxj.ſic ẽ in ꝓpoſito. Av aliud qð obr̃.ꝙ non dz diſſerꝛi ſolutio liciti ⁊c. Bi⸗ cendũ ꝙ hoc intelligendũ eſi ſi ſuppetat.facultas reddẽdi. 4Ad illud qð obijci? ꝓ alia ꝑte.ſcʒ licitũ eſt differꝛe re ſtitutõeʒ in caſu ꝛ⁊c.dicendũ hoc eſt veꝛũ in caſu qͥ tactũ eſt.¶¶ Ao illð qðᷣ ↄfeſſio et ſatiifactio exteꝛioꝛ. licite poſſunt differꝛi ⁊c. dicendum ꝙ nõ eſt ſimile de ofeſſione et ſatiſſa ctione qu iniungit ſacerdos: et de reſtitutõne. quia cõſeſ⸗ ſio fm ꝙ fit ſocerdoti: et ſatiffactio pᷣm quod iniũgit a ſa⸗ cerdote: nõ ſunt ita moꝛalia ſiẽ reſtitutõ qᷓ etiã dz ieri ali qua iniũctõne ſacerdotis:vt ſupᷣtactuʒ eſt.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de illo ꝗq ingredit᷑ vineam alteriꝰ.põt dupłr reſpon deri.pꝛimo ꝑ interemptõnezʒ hmõi intrans vineam ꝓximi ſui nõ comedebat vuas inuito dño. Tuas em̃ q̃s comede⸗ bat in vinea ſue erãt.nõ dñi: qꝛ dñs celeſtis qui ẽ dominꝰ dñoꝝ:tranſtulerat dominiũ in ↄmedentẽ. Scdo ſoluit᷑ qꝛ nõ eſi ſile de reſtitutõne et de illa lege.qꝛ illa lex iudicialis fuit et modo non manet:reſtitutio pure moꝛalis eſt ⁊ ſem per manet.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ; neceſſitas extrems fa cit om̃ia coĩa.dðᷣm ꝙ iſie nõ eſt iudicandꝰeſſe in tanta ne⸗ ceſſitate ꝓpter quã licitũ ſit ei totũ retinere: ſed licitum eſt ei retinere ad vnam refectõem.ſicut dictũ eſt. 4:1 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ qui repetit nõ habentẽ ⁊c᷑. dicendum ꝙ talis raptoꝛ nõ eſt iudicandꝰex toto nõ hño:cum multa babeat qᷓ poſſet reddere ſalua vita ſua.4 Szʒ de lege que habetur Qũe.v.nbi dr ꝙ res furtiua reddẽda ẽ et quinta ꝑs deſuꝑ obijcitur. videntur em̃ alie eſſe leges contrarie huic. dicit em̃ Ero.xxvij.Si ꝗs furatꝰfuerit ouem aut bouem ⁊ occi derit vel vendiderit.ꝗnq; boues ꝓ vno boue reſtituet 7 qᷓ⸗ tuoꝛ oues ꝓ vna oue. Item Luc.xix. Si qd aliquẽ vefrau⸗ daui reddo qaruplum. Item Prouer. vj. fur dep̃henſus reddet ſeptuplũ.ql Rñdendũ eſt.ꝙ hec lex qᷓ habet Aüe. v. intelligit᷑ de ſponte ↄfitẽte ⁊ reddẽte.vel de eo ꝗ ꝑ igno⸗ rantiã furatꝰfuerat:non de induſtria.vnde minus punie⸗ bat᷑.Mð dᷣo dr̃ in Exo.duplicẽ caſum hẽbat.ſi em animal furatũ occidebat᷑.vel vendebat᷑:reſtituebat᷑ in q̃dꝛuplum. vel in ꝗqntuplũ.Si vᷣo apud furẽ inueniebat᷑ aĩal fuꝛatum viuens:reſtituebat᷑ in duplũ.et vterq; caſi. us ẽ de fure deß henſo vel ↄuicto.vnde magis puniebat᷑.Qð vᷣo dẽ puerb. vj· p̃henſus reddat ſeptupluũ.intelligit᷑ ſic. ſeptupluʒ. id elt pfecte.ſic dicit᷑ Ecẽi.vij.iſ2õ ſemines mala in ſulcis in iuſticie:et nõ metes ea in ſeptuplũ.i.ꝑfecte. embꝛum tercium R Onſequẽter querit᷑ de tentõe reſtitutiõis.i. gs tenet᷑ ad reſtitutõez? Et pꝛĩo vtꝝ illi g re cuꝑant ablata eis ꝑ furtũ vel rapinã tenent᷑ ad iſtoꝝ reſtitutõeʒ. Scdᷣo vtrũ acqꝗrẽtes a⸗ ligd ꝑy pocriſim vel ſimulatõeʒ religiõis. Lercio vtrum mentiẽs ſe eſſe pauꝑem ſi aligꝗd ſic acqꝛat tenet᷑ reſtitueꝛe. MQuarto vtrũ curꝛẽtes cũ fure tenent᷑ ad reſtitutõez acqui ſitoꝝ ſic. Quinto querit᷑ ſpãlius de aliquibo ꝑticipantibo cum fure ſi teneat᷑ ad reſtitutõeʒ. Sexto ſi turpiter acqui⸗ rens tenet᷑ ad reſtitutõeʒ. rticulus prumus Verit᷑ ̊. ſi ille qui recuꝑat rem ſu btractaʒ ſibi furto vel violentia vel equipollenter.furtiue vlł violenter: tenetur ad reſſitutionem rei quam ſic recupera uit. Me ſic: videtur ꝑ hoc. nihil iuſte poſſidetuꝛ qð furto vel violentia acꝗrit᷑.furtũ em̃ et violentia ↄtraꝛia ſũt iuri lege. phibita. 8 ſi ga fuꝛto vel violẽtia recupat aliqd quo fuit damnificatus fuꝛto vel violẽtia alterius: illud iniuſte —.—— — — — dum uzſit eſtinn Kliei ndü; imen lice⸗ lene⸗ ſito. Bu⸗ edi ere jmeti wlunt ſaiſch ce⸗ aſe eriali o ſeſpon primni megen Mhin t olis ſen ne⸗ ad lio ue ſg t . ¶ Lueſtio poſſidet᷑ ab illo:ᷓ tenet ad reſtitu tõez. ¶ Itẽ g recupat dã⸗ nũ qð incurrit furto vel violẽtia. depᷣbeſus huano ꝛudicio penã ſubiret dãnatõis: ſi hũanũ iudicium regulat᷑ dino iudicõ:ꝗ recuꝑat illa qᷓ ſunt ablata furto vel violẽtia m diuinũ iudiciũ dz ſubire iudiciũ dãnatõis:q̊ iniuſte poſſi vet᷑ qð rcuꝑat᷑ furto vł violẽtia: ⁊ ita vt pꝰ.⸗ Itẽ furtie violẽter ſbtracta nõ niſi auẽte iudicis a fure vel ſpoliatõe ſunt tollẽda. ̊ nõ furto vel violẽtia ſpoliati. ĩmo ſi ſciret 7 ageretur eu: iuſie ↄpelleret ad reſtitutõeʒ: ignoꝛatia illoꝝ nõ excuſat eũ. ⁊c. 4¶ Itẽ qritur dve ſeruiẽte g alicui dño ſeruit fideliter: ⁊ dñs nõ vuit ei reddẽ mercedẽ ſus et furat᷑ dño eqpollens meꝛcedi ſue.an teneat᷑ ad reſtitutõezʒ videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ tractat rẽ alienã inuito dño: Sↄmittit fur⸗ tuʒ. 7 ita tenet᷑ reſtituẽ. ¶ Item nõ dz ſibi facẽ ius cñ ñ ſit iudex. nõ iuſte poſſidet rẽ iſtã: tenet reſtituere Op⸗ poſitũ videt᷑ ſic.eccia comodat pecuĩaʒ ſ· decimas.&t p̃ter ſoꝛtẽ accipit decimas.⁊ nõ eſt ibi vſura:qꝛ decime ſue ſüt. eadẽ rõne cũ ille latẽter vel violẽter accipit rẽ ſuã inuito ĩ inſto poſſeſſoꝛe: nõ facit furtũ vel rapinã: qꝛ accipit qð ſu, um c. ¶ Iez ioſue. viij. legit ꝙ fili ilrk ceper̃t ciuitatẽ bay inſidias. Et dicit ibi Aug. Cũ ꝗs iuſiũ bellum recepe/ rit. vtru aꝑta pugna vel inſidijs vincat: nibil ad iuſticiaʒ intereſt. ⁊ ꝑ H̊ͥ innuit ꝙ nõ fuit pctm filijs iſrł coꝑe ciuita tem qᷓ ſua erat er datõne dñi.eꝛgo nõ eit peim ſi ꝗs rẽ ſuã ꝑ inſidias recuꝑat. ita nõ tenet᷑ ad reſtitutõez. Ytez le gitur Ero. xij. ꝙ filij iir poſtulauerũt noĩie mutui ab egi⸗ ptijs aurũ ? argentũ ⁊ veſtẽ płimaʒ. et nõ reddiderũt.qa ſeruierũt egiptijs.⁊ egiptij nõ reddiderat eis mercedẽ ſu⸗ am. nec peccauerũt nõ reſiituendo. Eadẽ rõne ſi ſeruiens ſpoliet dũm ſuũ nolentẽ reddẽ mercedẽ: nõ tenet ad reſti⸗ tutõeʒ. & mRn. Iine piudicio opinando iuy quoꝛũdã ſniaʒ ꝙ cũ aliqꝗð furtiue vel violẽter recuꝑat: nõ rẽ ſuã ſ̃ egpol⸗ lentez rei ſue:ſi Hͥ incõtinẽti fiat.ſ.ſine interpoſitõne tꝑis nõ tenet᷑ ad reſtitutiõez rei illiꝰ:niſi fur vel raptoꝛ reddat qð abtulit illi.qꝛ licitũ eſt vim vi repellẽ incõnnenti.Exẽ pli gra. aligs aufert alicui equũ ſuũ vel furat᷑.ille cui ob/ lar?eſt equꝰſtati inſurgit in eũͥ. ⁊ cuʒ nõ poſſit auferre illi equũ quẽ ſpoliator abſtulit illi:aufert illi ſuum.in h̊ caſu nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ: niſi fur vel raptoꝛ reſtituat illi qð abſtulit: miſi foꝛte melioꝛ fuẽit equꝰſpoliatoꝛis q; ſpoliati: tũc tenet᷑ ad reſlitutõeʒ tati q̃nti pualet. at᷑ incõtinẽti põt recuꝑare rẽ ſuã licite rapiẽdo reʒ eꝗpollenteʒ rei ſue: vidr᷑ ꝑ ſiłe ſumptũ in lege Reut.xix.vbi legit. , cũ aligs nõ de induſtria interfecerit aliquẽ. ꝓpinquocciſi impune poterit occidẽ occiſoꝛẽ incõtinẽti:dũmõ doloꝛe ſtimuietur lʒ pꝛioꝛ occiſoꝛ nõ fuerit reꝰmoꝛtis.multa ei ppetrata in⸗ ſtiante doloꝛe remanẽt impunita q̃ ſi ceſſante doloꝛe fierent eẽnt puniẽda.vñ ſpoliatꝰre ſua ſi incõtinenti manẽte do⸗ loꝛe ex dãno ſibi illato recuꝑaꝛet rẽ ſibi furtiue ſiue violẽ⸗ tia ſubtrecta.furto vel rapina rei eꝗpollentis fctᷣa ſpolia⸗ toꝛi:nõ credo ꝙ teneret᷑ ad reſtitutõeʒ.Si aũt tꝑe intpo/ lato ceſſaret doloꝛ.nõ vr̃ mihi ꝙ poſſit cũ rera ↄlcia rẽ ſuã recu ꝑare. Si vᷣo rẽ ſuã recu ꝑat furto vł rapia rei eꝗpollẽ tis fuꝛti reꝰẽ.qꝛ hec res nũꝙᷓ fuit ſua ſᷣ ꝑ iudiciũ rẽ ſuã dʒ recuꝑare.ſi vᷣo reʒ ſuã recuꝑat furto vei violẽtia.nõ tene tur ad reſtitutõeʒ. 4 Ad illud qð obr̃.ꝙ nihil iuſte poſ⸗ ſidet᷑ qð furto vel rapia poſſidetur.dðim ꝙ h̊ eſt verũ.nec ille ꝗ reʒ ſuã recu pat illa ſubtrabẽdo iniuſte detinenti fur tũ ↄmittit:ᷣ qð ſuũ eſt accipit.iec ille q̃ reʒ eꝗpollentem rei ſibi furto vel rapina ſubtracte incõtinẽti aufert ſpoli⸗ atoꝛ fur vel raptoꝛ indicanqꝰeſt:ſiẽ nec ille hoĩcida ꝗq occi dit occiſoꝛẽ ꝓximi ſui dũ doloꝛe moꝛtis ꝓximi ſtimulatur. Si dicat᷑ ꝙ talis ↄtractet reʒ alienã inuito dño.dðm ꝙ bec argumẽtatio nõ tenet. Iſie otractat rem alienã inuito dno: ↄmittit furtũ vel rapinã. O em̃ dĩ inuito dño ĩtel ligit᷑ de volũtate rõnali ⁊ diſcreta.ſic cuʒ dr qcũq; vultis vt faciant vobᷣ hoĩes.et vos eadẽ facite illis intelligr ð vo lũtate rõnali ⁊ diſcreta.nõ enim p̃cipit dñs vt aliꝗs faci⸗ at aliqd inhoneſtũ alijs.a ꝗbo vult ſibi inboneſtũ fieri:ſic nõ pᷣcepit aliquẽ interpellare mulierẽ de turpitudine. licʒ ipſe velit ꝙ mulier inteꝛpellet ipᷣm deturpitudine.Siliteꝛ lrxrvſ. voluntas raptoꝛis q̃ non vult ſibi auferꝛi vt ↄpellat᷑ ad re⸗ ſtitutõeʒ indiſcreta eſt. Debet em̃ velle ꝙ multũ ſubtrabe ret ei de ſuo ꝙ ↄpelleret᷑ ad reſtitutõeʒ.et ſic liberaretur a pceto. Cu ergo diffinitur furtũ.ↄtrectatio rei aliene inuito dñno:intelligendũ eſt merito ⁊ iuſte inuito.vñ in caſu ꝓpo⸗ ſito. hec eſt falſa.iſie ↄtractat reʒ alienã inuito dño.⸗!Ad id qð obr̃.ꝙ recuꝑans rem ſuaʒ furto vel rapina: ſubiret iudiciũ damnatõis ſi eẽt dep̃henſus ⁊c̃.põt dici ꝙ magis hoc eſi.qꝛ iudiciũ bumanũ fit freq̃nter magis m cea q̃ ap parent qᷓ; m ea q̃ regrit neceſſitas iuſticie. ¶ Ad id quod obr̃.ꝙ iundiciũ bumanũ regulat᷑ em iudiciũ diuinũ.pt᷑ di ci.ꝙ boc verũ eſt:vbi bumanũ nõ deuiat a rectitudie iu⸗ ſticie.ſᷣ qꝛ bumanũ iudiciũ freqᷓnter ſᷣm allegata ⁊ ea que appaꝛent magie ꝙᷓ ſm eu q veritati initũtur. iudiciuʒ hũa num qñq; ↄtrarin eſt dino. Elñ nõ eſt iuſtum ſimplir ̊ ſjᷣm quid.vñ boc argumẽtuʒ nõ valet.iſte tenet᷑ reſtituere ᷣm iudiciũ hum anuz:ergo tenet᷑ reſtituere ſᷣm iuſticiã.¶ Ao id qð obr.ꝙ furto vel rapina ſublata nõ ſunt tollenda ni ſi auẽte iudicis ⁊c. Ddm ꝙ hoc veꝝ eſt ſi qᷓ hmõi deduce retur in iudiciũ.¶¶ Ad h̊ qð ſubditur:ſi ſciret᷑ ⁊ ageret᷑ con tra eũ Sellene ad reſtitutõeʒ. dðm ꝙ hoc nõ eſt veꝝ niſi oꝛiret᷑ ſcandalũ in ſcientibo:foꝛte ꝓpier ſcandalũ teneꝛetuꝛ ad reſtitutõeʒ.nõ. ꝓpter ſciam rei aliene ſubtracte.¶ De ſer uiente vo põt dici.ꝙ nec in tꝑe negate mercedis. nec ptꝰ: licitum ẽ ei ſpoliare dñm ſuũ.qꝛ mihil qð dñs hʒ eſi vł fu⸗ it ſeruientis:neq; ipſe ſeruiendo ⁊ iam ↄpleto ſeruitio effi cit qð ſuuʒ eſſʒ:pᷣ qdð ſuũ debeat eſſe.cauſa em̃ efficiẽs me⸗ ritoꝛia nõ eſt. ſicut aliquis ꝑ caritatẽ meretur vitã eternã ipſe ꝓprie nõ eſt cauſa vite eterne:ſᷣ deus qꝛ eã dat vł red-⸗ dit meritis.¶.iAec eſt ſiłe ð hoc ꝙ Joſue ꝑ inſidias cepit ciuitatẽ bay.qꝛ dñs iam ↄtulerat terꝛaʒ ꝓmiſſionis filijs iſrael. Silłr nõ eſt ſiłe de ſpoliatõne egiptioꝝ. vñ trfiulit dominiũ reruʒz illaꝝ.4l Ad id qð obr.ꝙ nullus dʒ facere ſibi ius ⁊c.dðᷣm ꝙ hoc dr ꝓpter ↄſeruatõeʒ reipublice.pe⸗ riculum em̃ maximũ iminẽt reipublice.ſi glibet faceret ſi bi ius.vñ vbi nullũ ꝑiculum ĩminet reipublice:vtpote qñ aligꝗs ſine om̃ ſcandalo recuꝑat reʒ ſibi ablatã: bene licet facere ſibi ius.nec tenetur ad reſtitutõeʒ ſic im moduʒ pᷣ⸗ tactum. dm eſt ad pᷣdicta iuxta ſciam iuriſperitoꝝ. Sed ßm diffinitõeʒ illoꝝ ꝗ periti ſunt in iure diuino:põt dici. ꝙ qui ſine ſcandalo rem ſuã latẽter vel ꝑ violentiã accepe rit. vel rem equalentẽ rei ſue:non tenetur reſtitutõ.qꝛ ſim pliciteꝛ nõ tenetur. Et ſi obijciat᷑ vt tactum eſt.ꝙ ↄtrectet rem alienã:dicendũ ꝙ nõ vt alienam. vnde talis nõ eſſ iu⸗ dica fur. rticulus ſecundꝰ Onſequẽter queri?.ꝗ ſimulatõnis religiõis ac quirit aliqd.ſicut facit ypocrita: ſi tenetur ad FArreſtitutõem? E ſic:videtur ꝑ boc.ꝙ ꝗ ſimulat ſe religioſuꝰ cũ nõ ſit:fraudeʒ ↄmittit hac ſilatione 2. ꝓxi⸗ mum decepit.̊D fraus deceptio nulli debet patrocinari. ergo ſic acꝗreꝛe nõ dzʒ patrocinari ſic acqꝛenti:ergo dʒ re⸗ ſtituere ſic acqſita. ¶ Item nihil qð ſic acqꝗritur ſilatione ypocriſis:acqritur iuſio titulo.vñ nec iuſte poſſidet᷑.& ſic acgrens aliquid 8 eſt ſimplex iniqtas: tenetur ad reſtitutõcʒ. Contra. eps ↄfert alicui pᷣbendã ꝗ malꝰẽ ſcʒ foꝛnicatoꝛ:quẽ credit bonũ ⁊ caſtuʒ. talis lʒ ſit maldet creditur eſſe bonꝰ:nõ tenetur ad reſtimutõneʒ bñficij acce⸗ pti ſiue reſignatõeʒ:ſitr videtur ꝙ licʒ ſilatione y pocriſis aligꝗs credatur bonus eſſe cuʒ ſit malus.et aliꝗd acqſiuit. nõ tenetur ad reſtitutõeʒ acꝗſiti.¶ Item aligs acꝗſiuit a⸗ liꝗd foꝛnicando vel adulterando.iſte non tenetur ad reſti tutõeʒ.ſilr videt᷑ de illo ꝗ acquirit aligd ſiłando ſe eſſe re⸗ ligioſum. ¶ Ytem licʒ cupiditas defoꝛmet actũ acqꝗqſitõis. cupidꝰtñ nõ tenet᷑ ad reſtitutõneʒ illoꝝ q̃ acqrit.ſilr vt vi dotur.licʒ ſiłatio y pocriſis œformet actum acquiſitiõis aliquoꝝ:non tñ tenetur y pocrita ad illoꝝ reſtitutionem. IZtem quare tenetur magis pocli ad reſtitu tõez acgꝗ⸗ ſitoꝝ q; peccatoꝛ alteriꝰpcti Ta ille ꝗ acꝗrit aliquid per y pocriſim tenetur ad reſſitutõnem.ratio buius.quia —. — — 2-— ille qui dat alicui ypocrite quem eſtimat bonum et re⸗ ligioſum.non dat per ſe loquendo ypoerite:ſed interpᷣta⸗ tiue viro religioſo.vñ non tranſfert domininʒz rei date ad ypocritaz. vnde ypocrita nõ eſi poſſeſſoꝛ iuſte rei date:ſed vſurpatiue et inuito: rei aliene ↄtrectatoꝛ. ꝓpter qð tene tur ad reſtitutõeʒ. ¶¶ Rõnes ergo qꝗᷓ ſunt ꝓ illa ꝑte ſſunt ↄcedi.adminus gratia termini.il Ad id qð obijcit᷑.ꝙ ille cui cofertur pᷣbenda ab epo qui credit᷑ eſſe bonus licet ſit meolus non tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ. dicendũ ꝙ nõ eſt ſile. ga licet ille qui ↄfert illi ppendam credat illum eſſe caſtũ: tñ ille cui ↄfertur fraudem nullã ↄmittit ꝓpter quã illi ↄfert quia nõ ſimulat ſe caſtum tali intentõne.vñ licʒ ingꝛediẽs ſit malus vtpote foꝛnicatoꝛ. licitus tñ eſt ingreſſus ad pꝛe bendam. vñ nõ tenet᷑ reſtituere.ſed acquirens aliquid peꝛ ypocriſim tenet᷑:ga ingrediens eſt vicioſus.⁊ vicioſus in greſſus: qa fraude 2 dolo ingredit᷑.ſed ſi ĩgrederet᷑ peꝛ foꝛ nicatõeʒ. ſicut ſi ep̃s matrẽ vel ſoꝛoꝛẽ elerici cognoſceret ⁊ ob hoc ei daret:tenet᷑ clericus reſignare cognita veritate. Ad id qð obijcit᷑.ꝙ qui foꝛnicando aliꝗd acꝗrit nõ tene tur reſtituere.dicit em̃̃ Aug.qꝙ mẽtrix turpiter agit quia meretrix:ᷣ nõ turpiter agit:qꝛ accipit.vñ lʒ acqrat mere/ trix meretricãdo.nõ tenet᷑ tñ reſtitueꝛe:qꝛ nõ vmittit frau dem acꝗrendo.recipit em̃ pꝛeciũ coꝛꝑis ſui locati ad foꝛni cationem ꝑpetrandã. Vñ ſecus ẽ de illo ꝗ acquirit ꝑ ypo⸗ criſim. qui eo qð acquirit ꝑ frandẽ iniuſie poſſidet qð ac⸗ quirit ⁊ acquiſitũ inuito dño ↄtrectet.ſicut tactũ ẽ. ¶¶ Ao aliud dicendũ.ꝙ defoꝛmatio actꝰacqſitionis nõ eſt cauſa: q̃re dʒ acquiſitum reſtitui:ſed potius fraus ↄmiſſa in ac⸗ quiſitõne q̃ efficit᷑ rei acquiſite nõ tranſſert᷑ dominiũ:ſᷣ inuito dño ꝑ ſe loquẽdo ab y pocꝛita ↄtrectatuꝛ.Ex dictis pʒ rñſio ad vltimũ.vt em̃ tactũ eſt.dominiũ rei acquiſite ꝑ ypocriſim nõ tranffert᷑ ad ypocritaʒ: ſicut dñium rei acꝗ; ſite ꝑ aliud pctm.ſicut ꝑ cupiditatem vel foꝛnicatõnemet lia genera Arti pʒ ex dictis. Onſequenter querit᷑.ſi diues mentiẽdo ſe eſſe auꝑem acgrat aliꝗd teneat᷑ ad reſtitutõnem? ſie: videtur per boc.ꝙ talis dolo et fraude acquirit: et ꝓximũ damnificando acgrit.q̃re tenet᷑ ad reſtitutõnem. Item idem videt᷑ ꝑ ſite ab illo ꝗ acquirit ꝑ ypocriſim. Item ſilatoꝛ alteriꝰ ꝑſone ſi ꝑ ſilationem acquirit aligd tꝑale illud tenet᷑ reſtituere.ſicut ſi ꝓmiſi ſoꝛti centuʒ mar cas.et plato ſiłet ſe eſſe ſoꝛtem.⁊ obtineat a me centũ mar cas:tenet᷑ ad reſtitutõʒ.q ſi ſiłatoꝛ alterius foꝛtune.ſicut cum diues ſilat ſe eſſe pauperẽ.obtineat ꝑ illam ſimulati⸗ onem mnltg bom que deberent dari pauꝑibus:tenet᷑ illa reſtituere. Contra.hꝰmõi dona et illa marime obtentu pauꝑtatis bñdictõnes dicunt᷑ in ſacra ſcriptura.vñ geñ. xxxiij. dixit JOacob ad eſau. Suſcipe bñdictõeʒ quã attuli tibi. Item.ij.Coꝛĩ.ix.neceſſariuʒ eſtimaui rogare frẽs.vt pᷣueniant nos ⁊ pᷣparẽt repꝛomiſſaʒ bñdictõeʒ ⁊c.⁊ loqui tur dæ collectis ꝗᷓ fiebãt in ſctos.ł̊ ſiłatio alteriꝰ ꝑſone in bñdictõnibo nõ irꝛitam facit bñdictõnem. Vñ gen. xxvij. JYacob ſiłauit ſe eſſe eſau ⁊ recepit bñdictõneʒ.nec fuit iꝛ⸗ rita illa bñdictio:licet ꝑ fraudem fuerit obtẽta. Vñ yſac dixit. Nenit germanꝰtuꝰ fraudulẽter ⁊ accepit bñdictõeʒ tuã.¶¶ Item ſi ep̃s credit oꝛdinare ſoꝛtẽ ⁊ oꝛdinat platonẽ oꝛdinatus eſt plato non ſoꝛtes.q̊ ſiłatio nõ facit bñdictio nem irꝛitam.licet fraus innixa fuerit.et ita videt᷑ ꝙ nõ te neantur pᷣdicti ad reſtitutõnem. n.ꝙ licet nõ ſit peni tus ſile de erꝛoꝛe ꝑſone ⁊ de erꝛoꝛe foꝛtune.vt pʒ in matri⸗ monio vbi ſiłatio alteriꝰꝑſone impedit matrimomũ.⁊ ſi⸗ mulatio alteꝛiꝰfoꝛtune nõ impedit tñ in ꝓpoſito caſu dici⸗ mus.ꝙ diues ꝗ ſikat ſe eſſe panpezetenebad reſtitutõz eiꝰ qð ꝑ ſibatõeʒ acqſiuit.ſᷣ nõ reſtituere ei a qͥaccepit:qꝛ ille meritum hbʒ apud deũ.qꝛ dedit intuitu pauꝑtatis. ᷣ tenet reſtituere pau ꝑibo quibo ille vediſſet.ſi non erꝛaſſet:ſi cõ⸗ ſtet illi qui ſint.¶ AUd aliud dom.ꝙ ſicut dictum eſt ypo⸗ crita qui acquirit ꝓ ypocriſim tenet᷑ reſtituere:ſimiliteꝛ et iſte qui mentit᷑ ſe eſſe pauꝑem cũ ſit diues. et ſic mentiẽdo doloſe et fraudulenter: acquirit ea que danda erãt paupe/ ribus.Et notandũ eſt hic.q nõ eſi ſimile de bñdictõne ſpi rituali ⁊ coꝛꝑali.qꝛ benedictio ſpũalis a dro eſt.vt habet Muũe.vj. Inuocabũt ſacdotes nomẽ meũ ſuꝑ filios iſrael 7 ego bñdicam eis.Vnde ꝑ ſiłatõeʒ alterius ꝑſone nõ ir⸗ ritotur oꝛdo et bñdictio ſpalis.cui em̃ deꝰbndicit: bñdi⸗ ctuo eſt.nõ eniʒ deꝰpõt decipi. Job.xiij.aut decipiet᷑ vt bõ noſtris fraudulentijo:q̃ſi diceret nõ. Sʒ bñdictio corꝑatł ſiue datio elyne hois opus eſt qui xecipi põt. ꝛ vo dicit᷑ venit germanus frater tuꝰc̃.nõ fuit iſia fraudulentia ſo nans in malum.Licuit em̃ Jacob ſubripeꝛe primogenita Eſau tanq violento et poſſeſſoꝛi:quia dñs ↄtulerat pᷣmo⸗ genita Jacob.qð intellexit yſaac ↄfirmaãdo dedit benedi⸗ ctionem dicens:et eꝛis benedictus.ſicut dictum eſi in pᷣce denti q̃ſtione.ꝙ ꝗ recu ꝑat rem ſuã furtiue a fure nõ facit furtum ſim ꝑliciter. 4 ¶Articulus quaꝛtus BHnſequẽter querit᷑.· ſi curꝛeno cũ fure tenetur aag reſtitutõeʒ acꝗſitoꝝ ſic curꝛendo. a ſunt no lis põt rõnabiliter dubitaxi. Sꝛimo aũt modo curꝛitur eũ fure:cũ aligꝗs pᷣcipit alicui male facere.ſicut occidẽ vel furari.et ille occidit vel furatur.⁊ ſimiliter in alijs malis actionibo. Vñ dicit Math ij. Mittens herodes occidit om̃es pueros ꝗ erant in bethleem ⁊c.occidiſſe dicit᷑iquia pꝛecepit occidere.¶¶ Seðᷣo inqnat᷑ quis mala actione alte⸗ rius:qñ conſulit ei male agere. nde iob.xij.adducet cõ⸗ ſiliarios in ſtultum finem.¶ Lercio ꝑ conſenſum. Ro.j. OQu talia agunt digni ſunt moꝛte.non ſolũ quifeciuntiß5 etiam qui ↄſentiunt facientibo.¶ Quarto modo ꝑ adula tionem:qñ aliquis laudat malefactoꝛẽ de malefacto ſuo. yſa.ix.Et erunt ꝗ btificant głin iſtum ſeducentes:et qui beatificant᷑ pꝛecipitati.¶ Quinto qñ quis recipit raptoꝛẽ vel furem in domo ſua cũ rapina.yſa.tiij. Rapina paupe⸗ ris in domo veſtra.i¶ Sexto cum habet aliquis ꝑteʒ rapi ne vel furti ſciẽter.ſicut illi ꝗ ſcienter recipiunt pecunias ab vſurarijs quã ſciunt eſſe de vſura.yſa.j. Principes in⸗ fideles ſocij furũ.¶ Septimo qñ aliꝗs videt aliquem fuꝛa ri vel rapere ⁊ tacet:cum ꝑ clamoꝛem poſſet exterꝛeri ma⸗ lefactoꝛ:et ſic dimittere malum opus.Vnde Deutꝛo. xxij. Si puellam virginẽ deſponſanerit vir.⁊ inueneꝛit eaʒ ali quis in ciuitate et ↄcubuerit cum illa: duces vtrũq; ad por tam ciuitatis illiꝰ lapidibo obꝛuent᷑.puella qꝛ nõ clama uit cũ eſſet in ciuitate.¶ Octauo qñ gꝗs non reſiſtit furi rł malefactoꝛi cum poſſet reſiſiere.vñ Pꝛouerb.· xxiiij. Erue eos ꝗ ducunt᷑ ad moꝛtẽ:a ꝗ trahunt᷑ ad interituʒ liberare nõ ceſſes ⁊c.vñ nõ caret ſcrupulo ſocietatis occulte:q ma nifeſto facinoꝛi deſinit obuiare.qli Zono ꝑ celatõem vide⸗ licʒ cũ querit᷑ res furtiua vbi ſit.et ille qui ſcit vbi ſit:non manifeſtat. Vñ pꝛouerbᷣ.xxix. Qui cum fuꝛe ꝑticipat:odit anim ſuam. adiurantẽ audit et nõ indicat. Sſtis nouem modis ↄtingit aliquem maculari peto furis vel raptoꝛis. vñ pctoꝛi dr. Si videbas furẽ curꝛebas cũ eo.ps.xlix. Re tinent᷑ aũt iſti modi iſtis verſibo. Juſſio ↄſiliuʒ conſenſus palpo recurꝛẽs. Paꝛticipans mutꝰnõ obſtans nõ manikfe ſtans. Curꝛere cũ fure faciũt furtiq; reatum. de his caſibus. Et primo de primo. vtrum ille qui pᷣcipit rape vel furari tenet᷑ ad reſtitutõeʒ furti vel rapie: E ſic videt᷑ qꝛ occaſiõeʒ dãni dat ꝓxio ſuo.q aũt dat occaſionẽ dãni:dãnũ feciſſe videt᷑.ꝗ aũt dãnũ facit dʒ dãnũ reſtituẽ Itez iſte ẽ culpabilis culpa ſurti et pena ẽ ſequela culpe I̊ puniendꝰeſt pena furti.pena aũt furti eſt reſtitutõ dam ni illati cum alia quam iniũget diſcretus ſacerdos. ¶ Itẽ ADath. xiij. alligate ʒiʒamiã per faſciculos.glo. nõ faſieʒ qꝛ ꝓ modo quiſq; puniet᷑. cũ ſᷣm glo.ſiłes in culpa debẽt eſſe ſimiles in pena:tam ille qui rapit qᷓ ille qui pᷣcipit.te⸗ net᷑ ad reſtitutõneʒ cuʒ ſint ſiłes in aba. l p̃cipit rapere vel furatxi non ꝑticipat furti vel rapti.ſup⸗ curꝛendi cum fure vt dieunt.de quoꝛum ſingu⸗ Cont᷑.ille ½ . ſe⸗ P ent ſi din in gn Nle Gterf W⸗ ni ſun ſtie ſili it⸗ gurn aliua pen bel gel lr⸗ di⸗ bo dar icit aſo nita mo: eci⸗ ee dcit Lur 1the /. 1 1 16 . nt ule ſvo⸗ o cße n 4 N N mmumrremmnn ¶ Nueſtio poſito hoc.ſᷣ ille tenet᷑ ad reſtitutioneʒ ꝗ aliqd poſſiqet re rapta vel furata: talis nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ / KRñ. ꝙ qñ ille ꝗ p̃cepit eſt ꝑticeps.vt ꝗ pᷣcepit ſubditis vt rapi⸗ ant:tenet᷑ ad reſtitutõeʒ. niſi ille ꝗq rapuerit reſtituat.qꝛ il le facit. Vñ in caſu ꝓpoſito.q; pᷣſiat auẽteʒ: q; pᷣcipit tene tur ad reſtitutõeʒ.i Zec valet illud argumentũ nihil poſſi⸗ cxt ð furto: nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ.qꝛ lʒ nihil poſſideat te furto vel rapina: tñ cã eſt furti vel rapine ⁊ daniſicatio nis ꝓprimi. ꝓpter qð tenet᷑ reſtituere 2 reddẽ illũ indemnẽ. 4lSʒ adhuc q̃rit.ponat᷑ ꝙ amicꝰ pᷣcipiat amico pauꝑi q; rapiat vel furet᷑ vbicũqʒ poſſit vt diues fiat.ſ ille ꝗ in boc caſu pcipit ad reſtitutõòeʒz vt eſtimo tenet᷑.nõ qꝛ pcipit:ꝗa non bʒ auẽtem pᷣcipiendi.vnde pᷣceptũ ſuum nõ hʒ vim pᷣ⸗ cepti:ſed potiꝰinterpᷣtandũ eſt oſilium.⸗ Sed adhuc que ritur.ſi pater pᷣcipiat filiofamilias. vel męr̃ diſcipło quẽ tenet ſub virga ꝙ rapiat vel furet᷑ſi tenet᷑ ad reſtitutõeʒ: ERmñ.ſine p̃iudicio.qꝙ pater ⁊ magiſter eo ꝙ pᷣſiant aucẽteʒ ſilio ⁊ diſcipulo in caſu ꝓpoſito tenent᷑ ad reſtitutiõeʒ:niſi alij reſtituant. verumtamẽ nec ſeruus dño.nec filius pr̃i. nec diſcipulꝰmgr̃o tenet᷑ obedire in caſu ꝓpoſito· Konſequenter que .S. ij. ritur. ſi ille qui curꝛit cũ fure ſcdᷣo modo.ſcʒ ille ꝗq dat con ſilium de rapiendo vel furando tenet᷑ ad reſtitutõneʒ? Et videt᷑ ꝙ ſic:quia ↄſulens de fuꝛto vel rapina facienda.fa⸗ cit aliquid ꝑ quod ꝓpximus damnificat᷑ in poſſeſſione ſua. ſed ꝗ damnificat ꝓximũ ſuum dʒ illum reddere indemnẽ: iuxta legem naturalẽ ⁊ dininã que pcipit.ꝙ alijs faciamꝰ que vellemꝰnobis fieri Math. vij. ¶ Item fur non peccat niſi in deuʒ 1 in ꝓximũ.nõ em̃ peccat in ſe.ſ̊ conſulẽs pec cat in xeũ. ꝓximũ.⁊ fureʒ quẽ ſcandaliʒat: & cuʒ fur tene tur reſtituere: multofoꝛtius 1 ↄſulens:vt videt᷑.¶ Item vt ſupᷣdictũ eſt.qui occaſionẽ damni dat.dãnũ dediſſe vide⸗ tur. ſed ↄſulens dat occaſionẽ dãni: ⁊ ita vt ꝑꝛiꝰ.¶ Iteʒ ra tiones poſite ſupᷣ valent ad h̊ oſtendenduzʒ.ſ. quibo ondit᷑ ꝙ qui pcipit tenet ad reſtitutõeʒ. ¶ Coniraille ꝗ dat cõ⸗ ſiliũ alicui ꝙ aliꝗd iuſte acꝗrat:nõ ex hoc remũerari me⸗ retur ꝑte rei acqꝗſite vel toto acꝗſito.Siłr videt᷑ ꝙ ꝗ cõſu⸗ lit aliqd acꝗreꝛe furto vel rapina:non ex hoc tenet᷑ in aliq̊ dãniſicari:vtpote reſtituendo ꝑtem rei furtiue vel totam. Iteʒz üle qui ↄſulit alicui ꝙ furetur aliquid ꝗ fuit in fir mo ꝓpoſito illud.nec plus nec minus facit ꝓpter conſiliuʒ ſibi datũ:non eſt cã vel occaſio furti ↄmiſſi. ex qͥ põt aꝛgui ꝙ conſulens nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ: exquo ↄſilium illius nõ fuit cauſa vel occaſio furti.¶ Item ſi conſulens rapere vel furari obligat ſeipᷣm ad reſtitutõeʒ:q̊ᷓ videt᷑ ꝙ ille ideʒ conſulens reſtituere furtũ vel rapinam. abſoluit ſeipſuʒ a tentõne reſtitutõnis.& ſi ↄſilium de reſtitutõne faciẽni nõ abſoluit a tentõne reſtitutionis:neq; coõſilium de rapiẽdo vel furãdo aliꝗd obligat reſtitutõezʒ.¶ KRñ.ꝙ cõſulens ð ſurto faciendo.eo ꝙ conſiliũ tale eſt ca vel occaſio damni⸗ ficatõnis ꝓximi:tenet᷑ ad reſtitutõeʒ. 4. Ad id qð obijcit᷑. ꝙ aliꝗs iuſte acquirat aliꝗd.nõ ex hoc meret᷑ neceſſitate remũerari ꝑte rei acqſite vel toto:q̊ͥ a ſenſu ↄtrario ꝗ cõſu lit ꝙ furtiue ⁊c.põt dici ꝙ nõ ſequit᷑.dicunt em.plura re⸗ quirunt᷑ od hoc ꝙ aliꝗs acquirat ſibi bonũ meritũ ſiue g⸗ tuitum: qᷓ ad hoc ꝙ mercat᷑ damnificari in bono gꝛatuito acquiſito. Sic eſt in ꝓpoſito.ad hoc em̃ ꝙ aligs mereat᷑ ſi⸗ ue acquirat bonũ gratuitũ:opoꝛtet ꝙ genus oꝑis qð ex⸗/ ercet ſit de genere bonoꝝ.ꝙ fiat recta intentõe:⁊ in caꝛita te. pᷣ ad hoc ꝙ pꝛiuet᷑ merito:ſufficit vel ꝙ opus ſit maluʒ. velꝙ intẽtio agentis ſit ꝑuerſa.vel ꝙ caritas deficiat. Si militeꝛ dico in ꝓpoſito.ad hoc ꝙ aliquis mereat᷑ danifica ri xebito reſtitutiõis male: ſufficit vnũ.ſ.pꝛauũ vel ꝑuer⸗ ſum ſiliũ. Ad hoc aũt ꝙ mereat᷑ remũerari neceſſitate iu ſticie. nõ ſufficit ↄſilium de fideli acqꝗſitõne: ſ̊ requirit᷑ ad B6 ſollicitudo ⁊ laboꝛ in acquirendo. ſi em aligꝗs det alij cõ ſilium ꝙ acqrat aliqd iuſte.⁊ aſſiſtat illi in laboꝛe ⁊ ſolli citudine acquirẽdi ⁊ in alijs ſi qua nccia ſunt ad illud ac⸗ quirẽdũ: iuſticia reqrit vt remũeret᷑ ꝑte rei acqſite.q Ad aliud dõm.ꝙ qñ ꝗs dat ↄſiliũ alicui de rapiendo vł furã⸗ . ¶ Lonſequenter que/ .qS. iij. lxxxvj. do. nõ rapturꝰvel furaturꝰ. niſi inductꝰeſſet ſlio tali.cõ⸗ ſulens tenet᷑ ad reſtitntẽeʒ.̊ ſi nullo mõ eſt inductꝰ ↄſilio ſed als eſſet furaturꝰvel rapturꝰ:licet peccet ſic ↄſulendo. nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ.qꝛ cõſilium eiꝰnõ eſt cã vel occaſio furti vel rapine ꝑpetrate:neq; ꝓximo in aliqͥ dãnificato. Ao aliud dom. ꝙ ille ꝗ conſulit abſolutꝰeſt a tentõe re⸗ ſtitutõnis:ſi ille cui ↄſulit furari reſtituat.vñ ſiẽ g cõſulit furari.ſi alius furet᷑ tenet᷑ ad reſtituenduʒ: ſilr golulit re ſtituere abſoluit᷑ a tentõne reſtitutõis ſi aliꝰreſtituat. —76 ritur.ſi ille ꝗ curꝛit cũ fure tercio mõ.ſ.conſentiendo furi tenet᷑ ad reſtitutõeʒ? ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ ↄſentiens et fa⸗ ciens pari pena puniẽdi ſunt.¶ Iteʒ videt᷑ ꝑ illnd ꝙ habe tur Ro.j.nõ ſolũ ꝗ ea faciũt: ſᷣ̊ ⁊ ↄſentientes faciẽtibo ⁊c̃. Item videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ pᷣbens aſſenſum furãti.dat occaſio⸗ nem dãniſicandi ꝓximũ:vt ſup tactũ eſt.¶¶ Contra · ille ꝗ oↄplacet vel ↄſentit alicui de coeundo cũ muliere.nõ ꝓpter hᷣ ẽ reꝰ pene:quã ille ꝗ coit ĩ curꝛit:qꝛ irꝛecuꝑabilr amittit aureolã virginitatis.qð nõ facit alius ꝗ ſolum peccat cõ⸗ ſentiendo.ſiłr ⁊ ille ꝗ cõſentit furto nõ eſt reus illiꝰ pene. ſcʒ reſtitutõie:cunꝰeſi ille reus ꝗ furtũ ꝑpetrat. Sitr põt obijci de homicida actuali ⁊ volũtaꝛio.dicit᷑ em ſuꝑ illud j. Ro.plenos homicidijs inuidia.płaliter dic homicidijs: qꝛ eſt hoĩcidiũ actꝰ⁊ volũtatis. Hoĩcida volũtariꝰ nõ eſt reꝰpene iſtiꝰ.ſ.irꝛeglłaritatis:cuiꝰeſt reꝰpoĩcida actꝰ.ꝗ.n. vnlt interficere bomineʒ ⁊ nõ interficit: nõ eſt irꝛegłaris. ex hoc videt᷑ ꝙ velle furari nõ obligat᷑ ad illã penã ad quã tenet᷑ ille qui furat᷑.nec etiã qui aſſentit furto alieno.vł vult ꝙ aliꝰ furet᷑ et ita ꝙ aſſentit furto alterius non ened ad reſtiturõnem.ſicut tenet᷑ ille qui furat.¶ Item videtur ꝑ itlud ꝙ ille qui cõmittit ſy moniam emendo pᷣbendaʒ te netur ad eius reſignatõeʒ ⁊ ad reſtitutõeʒ bonoꝝ ꝑcepto⸗ rum de illa. ad qð non tenet᷑ ille qui complacet et aſſentit emptõni ſymoniace.¶ Iteʒ videt᷑ ꝑ illũ ꝗ eſt bigamꝰ.ꝗ in⸗ curꝛit penã iuſte ſᷣm irꝛegularitateʒ: qua nõ incurꝛit ꝗ cõ⸗ placeat vel ꝗ aſſentit ꝙ aliquis eſt bigamus. ita videt᷑ ꝙ in vicijs q̃ nõ ſunt pcta vtpota bigamia: ⁊ q̃ ſunt pct̃a vt homicidiũ ⁊ ſy monia:age tientes nõ ſunt eaꝛũ dem penaꝝ debitoꝛes.¶ Rñ.ſiẽ̃ tactũ eſt de currente cuʒ fure ↄſulendo.nno mõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ:alio mõ nõ.ſic põt dici in ꝓpoſito.ſi ꝗs curꝛit cũ fure aſſentiendo furi alłs nõ furaturo:tenet᷑ ad reſtitutõʒ. Si autẽ als furaꝛet᷑:non teneret᷑.vel ſi ↄplacet ſibi poſt factuzʒ.co ꝙ in tali caſu non eſt cã vel occaſio damnificatõis alicuiꝰ:nõ tenet᷑ dãniſica ri in reſtitutõeʒ alicuiꝰrei.q Ad illud qð obr ↄtra G.ꝑil⸗ lum ꝗ cognoſcit actu aliquã mulierẽ ?⁊ illũ ꝗ aſſentit eideʒ dom ꝙ nõ eſt ſile. Iſte eĩ ꝗ mulierẽ cognouit: carnis ami ſit integritatẽ.⁊ ꝑ ↄns aureolam vᷣginitatis. Et quia pꝛi mũ amiſit irꝛecuꝑabiliter:⁊ ſcdᷣm. Aſſentiens aũt illi nõ amiſit pꝛimũ:⁊ ideo nõ ſcdᷣm.qꝛ licʒ peccauerit pct̃o aſſen ſus q̊ͥ incurꝛit aĩe coꝛruptõeʒ:⁊ amiſit aie integritatẽ:illã põt recuꝑare ꝑ pnĩam:carnis integritatem nõ põt. Mon ſic eſt de aſſentiente furtu ꝗ furanti pᷣſtat audaciam furan: di:et ꝓpoſitum eiꝰad furandũ reddit efficax. Vnde ↄſenti endo eſt cauſa vel occaſio furti.ſaluo qð ſupꝛa dictũ eſt.ſ. ꝙ fur ats nõ erat furaturus.4. Ad id qð obijcit᷑ de hoĩci⸗ da volũtario ⁊ aſſentiẽte.dðᷣm ꝙ ꝗ aſſentit alicui volẽti ĩ⸗ terficere boĩem ⁊ illũ aſſenſuʒ expꝛimit:penaʒ incurꝛit ho⸗ micide:ſcʒ irꝛegularitatis.⁊ qtum ad hoc ſile eſt in h̊ ca⸗ ſu ⁊ in furto. Sʒ qꝛ pena irregularitatis ꝓgrie debet᷑ ho⸗ micidio actu exercitato.nõ homicidio volũtario: qð nili nocet:ↄſentiens vᷣo furti nocet alicui.qꝛ vt dictũ eſt cã vel occaſio furti:nõ eſt ſile de aſſentiẽte furi vel volũtario ho⸗ micidio qᷓtum ad reatũ pene irꝛegłaritatis aꝑte.⁊ reſtitu tionis a ꝑte illa. Reatꝰem irꝛegłaritatis de bet᷑ actui non volũtati.aſſenſui vᷣo ſiue cõplacentie nõ debet᷑:niſi eo mõ q̊ dictũ eſt.ſic pnĩa reſtitutõis aſſenſui furto vel pnie.et B6 rõne damnificatõnis ꝓrimi quã impoꝛtat.⸗ VUd id quod obijcit᷑ de pena bigamie.põt dici:ꝙ bigamia nõ eſt dicen⸗ da ex aſſenſu ſiue complacẽtia hñdi ſiue ↄplacendi plnꝛes: ſᷣ ex cognitione actuali. Ille em̃ bigamꝰeſt.qꝗ cũ plłibo car⸗ nez diuidit.Et qꝛ talis impeditꝰefficit᷑ ad h̊ ſit ſponſus ecciĩe:ꝗ dʒ eſſe vniꝰ.i.indiuiſus. Juxta illud.ijz. Coꝛin.xj. teſpondi.n.vos vni viro ⁊c̃.incurꝛit penã irꝛegulaꝛitatis eſcendẽdi ad oꝛdinẽ ſponſi eccĩe:ꝓuenit ex diuiſione. hoc als hʒ erplanari. Ex aſſenſu furti accidit reatꝰ iuſtificati onis ꝓpter damnificatõeʒ ꝓximi cuiꝰẽ cauſa vel occalio. equenter que .S. uij. ritur.ſi curꝛens quaꝛto mõ cũ fure tenet᷑ ad reſtitutõeʒ. ſ. ꝑ adulatõeʒ: q aliꝗs adulat᷑ alicui furi vel raptoꝛi laudã do ipᷣm de furto vel rapĩa ſua.ꝙ nõ:vr̃ ſic.adulatio et fur⸗ tum nõ ſe hñt in aliq̃ ↄſequẽtia.ᷓ vt videt᷑:nullꝰobligatur er vno delicto alterius. adulatoꝛ non obligat᷑ ad debitũ furti.ſ.reſtitutõeʒ.¶ Item ſi adulatoꝛ tenet᷑ ad reſtitutio/ nem furti alicuiꝰ.hoc ẽ:qꝛ aligd impmit᷑ in voluntate fu⸗ rantis ex adulatõe ſibi facta.d̊ ſicut haberi poteſt a pho. Caus mbil ponit ĩ laudato: ſiłr nec adulatio aliqꝗd ponit in adulato. videt᷑ ꝙ adulatoꝛ nõ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ ali quã ꝓ furto:qð ↄmittit adulatus. cuiꝰfurãtis nel rapiẽtis licet ſit iniuſta:tñ incitat furẽ vel raptoꝛem q̃ntum facit conſiliũ vel aſſenſus.vel foꝛte plus & ſi ↄſulens vel aſſentiẽs furãti vel rapienti tenet᷑ ad reſti⸗ tutõneʒ:et adulatoꝛ ſilr tenet ñ.ad hoc põt dici ꝙ ſi adulatio ſiſtat in generali ñ teſcendendo ad fuꝛtũ vel ra⸗ pinam.ſᷣ laudãdo ꝑſonã furis vel raptoꝛis tanqꝙ; bonaʒ et honeſta:nõ eſt iudicandꝰteneri ad reſtitutõeʒ.ſ̊ ſi laudat furtũ vel rapinã.et ſic inducit᷑ fur ad furandu:tenet᷑ adu⸗ latoꝛ ad reſtitutõeʒ.¶ Ex h̊ pʒ rñſio ad primũ.qꝛ ſi indu⸗ cat᷑ fur ad furãdũ adulatõe:adulatio ſe bʒ in aliq̃ ↄſequẽ⸗ tia ad furtũ:qꝛ eſt cã furti.¶ Ad id qð obijcit᷑.ꝙ laus ni⸗ hil ponit ĩ laudato.dᷣm ꝙ ſic dʒ intelligi: laus ẽ exhibi⸗ tio reuerẽtie in ſignũ vᷣtutis ꝑ expᷣſſionẽ vocis.aus ꝗᷓ ni hil ponit ĩ laudato.hoc ẽ nihil accidit vel occreſcit in lau⸗ dato vᷣtutis.ex teſtimonio qð ei ꝑhibet᷑.vt ſi dicat᷑ de aliqͥ ꝙ ſit bonꝰ.hmõi dicẽ nihil bonitatis poĩt ĩ eo. Qihilomi⸗ nus laus aliqꝗd ponit ĩ eo laudato:ſcʒ vanã gloꝛiã vel pꝛe⸗ ſumptõeʒ vel aligd hmõi.Silr adulatõ aliquã relinquit imp̃ſſionẽ adulati:licet nihil qð ei imponit᷑ adulando po nitur in ipſo ex ipſa adulatõne. ¶ Lonſequenter queri .S. v. tur de ꝗnto mõ curꝛẽdi cũ fure.vt q aligꝗs recipit furẽ vł raptoꝛẽ ſciẽter ſecũ in domo ſua cũ furto vel rapia.vtrũ te net᷑ ad reſtitutiõʒ: Et vr̃ ꝙ ſic:qꝛ recipiẽs furẽ ĩ domo ſua ſi dep̃henſus eẽt:Fᷣm ius hũanũ ſubiret ſnĩaʒ dãnatiõis.ſᷣ om̃e illð habitũ vel receptũ ꝓ fuꝛto vel recipiẽs eẽt ſic pu⸗ niendꝰvel a fure pncipali: ſi nõ reſtitueꝛet᷑ a fure pᷣncipa li ⁊c.¶ Itẽ bẽs loaynomarꝰde q̃dã ſumma pecuie q ei offe⸗ rebat᷑ nõ voluit acciꝑe niſi.xij.denarios.dicẽs reſiduũ eẽ de rapia: nullꝰoʒ reciꝑe rẽ furtiuã guã ſcit eẽ furtiuã ſi ei dat᷑.et ſi receꝑit:tenet᷑ reſtituẽ.Cont᷑.ponat᷑ ꝙ aligs fur vel raptoꝛ timoꝛe moꝛtis ↄfugiat cũ ſpolijs ad domum alicꝰvt moꝛtẽ euadat.⁊ ↄmittit ſe bone fidei ipſiꝰꝛ ſpolia illa.tenet᷑ ne ille ad ꝓdendũ illũ 2 r̃ſtitutõʒ ſpolioꝝ illiꝰ: videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ ſi facit:in crimĩe ꝓditõis redarguẽdꝰeſt. ¶ Pꝛe.põt ↄtingẽ ꝙ ſi reſtitueret ſpolia illa.exponẽt ſe vel ſpoliatoꝛẽ moꝛti:⁊ ita incurꝛẽt culpã hoĩcidij. ex qͥ vidr̃ ꝗ; nõ tenet᷑ illa reſtituẽ ñ. ꝙ ille apud quem latet latro cũ ſpolijs.dũmõ hẽat ſpolia in ptᷣate ſua.tenet᷑ illa reſtitu ere.nec ẽ ꝓditõis crimĩe redarguendꝰ:ſi ſpolia furto hĩta ſuo dño reſtituat.ĩmo potiꝰexeqtur qdð iuſticia reqrit.nec ex h̊ fidẽ violat: qꝛ in illicito voto dz reſcindi fides.vt dĩc yſið.quõ ſi illa reciperet cum ꝓpoſito ſeruãdi furi vel ſibi ipi: eſſet furti ꝑticeps ⁊ reꝰmoꝛtis ſᷣm legẽ hũanã. ꝓpt᷑ qð neceſſe hʒ illa reſtituẽ.qdð intelligimꝰ.ſ.ſine ꝓditõe ꝑſone et ſi imineret aliqð ꝑiculũ ſibi.vt ſi timeret ꝙ furtũ ſibi ĩ⸗ poneret᷑:poſſet illa ↄmittẽ ꝑſone eccłiaſtice.ſ.ſacerdoti ſb ſigillo ↄfeſſionis ad reſtituendũ. Cont᷑.omẽdatõ ali - quenter que . §. vj. ritur ð ſerio mõ curꝛendi cũ fure.vt ſi aligs ꝑtem habeat furti vel rapine ſciẽter:ſicut ꝗ recipiũt pecunisʒ ſcient ab vſurarijs quã ſciũt eſſe de vſura:vel a fure quã ſciũt eẽ de furto:et illã ↄuertũt in vſus ſuos.vtꝝ teneant᷑ ad reſtitu⸗ tionẽ:et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ vſurariꝰ⁊ fur nihil iuſie poſ. ſidẽt.vnde nihil ab iſtis hr iuſie ꝑ ſe loqᷓndo.et quicqd hbr ab iſtis reſtitui dʒ veris dñis. vñ ſi aliqui accipꝑiũt aliqꝗo ab illis: tenenẽ iſtis reſtituere. 4 Itez. ij. Lob. Aidete ne furtiuꝰſit.qꝛ nõ licet nobᷣ aliꝗd ex furto edere aut ↄtingere Contra.j. Coꝛi. x. om̃e qð vob aponit᷑ mãducate nil in terꝛogantes ꝓpter ↄſcĩam. licʒ reʒ furtiuã maanrare⸗ 5 ſi ouertet᷑ in vſus ꝓpꝛios: licet acciꝑe reʒ furtiuã.⸗ ſpon.ꝙ ꝗ comedunt vel in alios vſus ↄuertũt aliqꝗd de vſu ra vel furto ſciẽter. ſiue ſint religioſi ſiue alij:tenent᷑ ad re ſtitutõeʒ.⁊ etiã ſi dubitent an ſint hmõi:ſilr tenent᷑ ne cõ mittant ſe diſcrimini.hr̃ em̃ ꝓ regula.ꝙ quicũq; hʒ ↄoſciaʒ ůe re ꝙ ſit aliena:tenet᷑ illã reſtituere.¶ Ad id qð dic apo ſtolus.j.Coꝛĩ.x.nõ intelligit᷑ fuꝛtiua ᷣ potiꝰ ð ydolaticis id eſt cibis ĩmolatis ydolis. Vel intelligit᷑ ſm quoſdã qñ ille ꝗ dat rem furtiua habet alia multa de quibo põt face⸗ re reſtitutõeʒ.maxime cum datũ eſt talis res que non põt vendicari. „ onſequenter que S. vij. ritur. vtrũ illi ꝗ curꝛũt cũ fure tribo vltimis modis.vt qñ quis videt aliquẽ furari vel raꝑe. et poſſet reſiſtẽ malefa⸗ ctoꝛi clamãdo ⁊ nõ facit.vel q nõ reſiſtit malefactoꝛi cũ poſſet.vel qñ celat furtũ vel rapinã:vt qñ querit᷑ ille ſcit vere ⁊ nõ manikfeſtat:vtrũ teneat᷑ ad reſtitutõeʒ:et vidr̃ ꝙ ſic:qꝛ ꝗlibʒ iſtoꝝ dat occaſionẽ dãni ꝓxio.̊ cuꝛẽtes cũ fu re his tribo modis ſunt culpabiles culpa furti.nõ eĩ dice⸗ rent᷑ alit᷑ curꝛẽtes cũ fure.qꝛ illi dicũt᷑ curꝛẽ cũ fure:ꝗ ma⸗ culant᷑ culpabili actiõe furis.ꝗ at᷑ ſũt culpabiles cã furti⸗ tenent᷑ ſoluẽ penã qᷓ debet᷑ furi.ſ.reſtituẽ.i¶ Itẽ glibʒ iſtoꝝ puniret᷑ cũ fure.ſi ſcient ꝙ nõ obuiaſſet malefactoꝛi.igr q libet tenet᷑ ad penã q̃ debet᷑ ꝓ furto:hoc ẽ reſtituẽ.¶¶ Ytem vt hr̃ a ſctis.ꝗ põt impedire malũ ⁊ nõ impedit:aſſent t kffF agentes ⁊ ↄſentiẽtes pari pena puniendi ſũt.̊ ⁊c. ¶ Con tra.nullotenet᷑ ad reſtitutõez furti vel rapine.niſi aliqͥ mõ ſcʒ actu inteꝛioꝛi vel actu exterioꝛi furi vel raptoꝛi. ſit coo⸗ ꝑatꝰ.ſ̊ curꝛẽtes tribo modis iã tactis nlło mõ ſũt cooꝑati furi vel raptoꝛi:qð pʒ ꝑ h.ꝙ nõ clamare.nõ reſiſtẽ.nõ ma nifeſtare.ſolũmodo pᷣuatõeʒ dicũt actuũ:& iſti modi ñ ob ligãt ad enen n⸗ ꝙ int curꝛẽtes cũ fure ſũt gdã ꝗ ſola pꝛiuatõne noñn poſitõe aliq macłant᷑ crimine ſurti. vtpote vltimi tres currẽtes cum fure.ſ.nõ clamãs: nõ re⸗ ſiſtens:nõ manifeſtãs:⁊a tales inꝙᷓtum tales nõ tenent᷑ ad reſtitutõeʒ.ſic alij de ꝗbo ſupᷣtactuʒ eſt.q aliqͥ mõ oꝑando affirmatiue macłant᷑ actõne furti.¶ Ao id qð obr.ꝙ cuꝛ⸗ rentes iſtis modis dãt occaſionẽ dani ⁊c.Dðm ꝙ currẽs cũ fure ꝑ purã negatõeʒ ꝑ ſe loqndo nõ dãt occaſionẽ dã/ ni:h illi ꝗ aliqͥ mõ ꝑ pura affirmatõeʒ vtpote ꝑↄſenſũ vel factũ vel dictũ.¶¶ Ad id qð obr̃.ꝙ exqͥ cũ fure ſunt culpa⸗/ biles culpa furti:tenent᷑ ad reſtitutõeʒ.dðm ꝙ h̊ nõ gene⸗ raliter tenet.lʒ em curꝛẽo cũ fure ſit culpabilis culpa fur⸗ ti:nõ tñ ſeꝗtur ꝙ teneat᷑ ad reſtitutõem:qꝛ fur in furando exercet aliqð opꝰexteriꝰ:qð nõ exercet ſꝑ curꝛẽs cuʒ fure. Apteꝛ h̊ aliquã penã incurꝛit iuſte fur:quaʒ ñ incurꝛit oĩs currẽs cũ fure.⁊ eſt ſilłe in hoĩcidio actuali et volũtario.vt ſupᷣtactũ eſt.¶ Ao id qdð obr.ꝙ quilibʒ iſtoꝝ curꝛentium cũ fure ſi ſciret᷑ ꝙ nõ obuiaſſet malefactoꝛi:puniret᷑ ſ̃jm le ges hũanas ⁊c.dðm ꝙ rõne q̃ nõ obuiat malefactoꝛi nõẽ puniendꝰnec puniret᷑:pᷣ foꝛte ex aliq̃ pᷣumptõe puniret᷑.ſ. er pᷣſumptõe ↄſenſus.vel ↄplacentie vel ꝑticipatõis cũ fu⸗ re.Eñ leges hũane qñqʒ; in talibo caſiba erꝛãt. nec regulã tur m legem diuinã.¶ Ad id qð obr.ꝙ ille ꝗ põt impedi re malũ ⁊c. Dðm ꝙ H̊ intelligendũ ẽ ꝗ põt ex officio.Ju⸗ der em̃ vel rectoꝛ reipublice.ꝗ nõ obuiat malo cum poſſit iure officij:interpᷣtatur oſentiens. guip dond tueng kem ſux ni ege 1 8 ne e in S,S=–☛ — — — –☛ = = . —w — — — — — remrrrree fs MM ¶ Nueſtio rticulus quintꝰ Onſequenter querit᷑ ſpãlius de aliquiba ꝑtici⸗ pãtibo cũ fure. Participat᷑ eĩ aligs re furtiua ut ꝑ ſucceſſionẽ heꝛeditariã: aut ꝑ dationem: aut ꝑ ↄtractũ venditõnis 2 emptõnis.ponat᷑ em̃ talis ca ſus· ꝙ aliquis pr̃familias decedat q bʒ tres marcas auri. quaꝝ vna eſt furtina:et dimittit eas tribo filijs ſuis cuili⸗ bet vnam. nõ determinãs q̃ ſit furtiua:ſ̊ in geneꝛali dicat vnã illaꝝ eſſe furtiuã. Nuero an glibet illoꝝ ꝑ ſe tenetur reſtituere marcã. an oms ſimul ſumpti ita ꝙ nullꝰ ſe? et videt᷑ ꝙ vltimo mõ: qꝛ nullꝰobligat᷑ ad ſoluendũ totuʒ de⸗ bitũ pris.ſᷣ ad ꝑtem tm: qꝛ tm̃ in ꝑte heꝛeditatis ſuccedit. Contra. qlibet ꝑ ſe dubitat an habeat marcã furtiuam ubitat an babeat rem alienaʒz 2 omittit ſe diſcrimini:ſi non reſtituat marcã.et ita peccat moꝛtaliter. gᷓ quilibʒ te⸗ netur reſtitueꝛe totã: vt in pcẽm moꝛtale non labat᷑. ¶ So lutio.ꝗlibet illoꝝ tenet᷑ reſtituere tm̃ terciaʒ ꝑtem.⁊ n va⸗ let hec argumentatõ qlibet ꝑ ſe dubitat an habeat maꝛcã furtiuã 7c. nõ tñ ↄmittit ſe diſcrin ſi totã ñ reſtituat: ꝗa reſtitutio dʒ fieri ab omibo tribo.vñ quilibet illoꝝ peccat ſi poꝛtionẽ ſuã nõ reſtituat.⸗ Ponat᷑ adhbuc ꝙ veꝝ cõſtat ꝙ duo nõ velint reſtituere aliqd de marca:tenet ne ille ter cius totã reſtitueꝛe: Rñ. ſine pᷣiudicio ꝙ non.nõ em̃ tene⸗ batur glibet illoꝝ ad reſtitutõeʒ inſoliduʒ: H vnuſqſq; ad poꝛtionẽ ſuã:ſicut receperunt poꝛtionẽ in bonis pr̃is. Si em̃ oĩa bona eſſent ad vnu reuoluta: eſtimo ꝙ teneretur. Item querit᷑ an ille ꝗ bʒ rein furtiuã ꝑ ↄtractũ emptio nis vel venditõis.tenet᷑ eam reſtituẽ: O ſic: videt᷑.qꝛ nul⸗ la talis venditõ eſt 'm ius dininũ ↄueniẽs. minꝰem̃ in alũ eſt dare reʒ furtiuã ꝙᷓ vendẽc.ſᷣ nõ licet furi vel raptori da re reʒ furtinã vel reciꝑe ab aliq̊ ſcienter: g̊ nõ licet eaʒ ven dere vel emere. ſi eã ſcit emene furtiuã:tenet᷑ eã reſtituẽ Item fur vel raptoꝛ nõ põt dare vel vendẽ reʒ furtiuam veriſſimo dño.ſ.deo. qꝛ deo imolantis er iniq oblatio eſt maculata Ecẽi.xxxiiij.· Icẽ in eodẽ ꝗ offert ſacrificiũ ex ſuba pauꝑerum. qᷓſi ꝗ victimat filiũ in ↄſpectu patris ſui. Item yla. lxj. Ego dñs diligẽs iudiciũ et odio bñs ra⸗ ins in olocauſtũ. multominꝰlicet furi daꝛe vel vendeꝛe rem furtiuã alij. 4 Ytem g emit rez furtinã ſe cienter:ſcit il⸗ lam eſſe rẽ euincibilẽ. vel foꝛte nõ euincat᷑ ab illo cunꝰeſt: qꝛ timet laboꝛẽ et expenſas emens cum ſana ↄſcĩa illam nõ reſtituere nõ põt. 4 YIem et ſi res furtiua nõ eſſet euin cibilis.qꝛ ↄſumpta eſſet:nõ ob hoc abſoluteſſet apð deuʒz ille ꝗſcient rem furtiuã ↄſumpfſiſſet. imo magis puniẽdꝰ eſſet: quia nõ ſaluaſſet integrã. Legit᷑ em Exo. xxij.ꝙ ſi ꝗs furatus fuerit ouem vel bouẽ.et occiderit vel vendiderit. qnq; boues pꝛo vno boue reſtituet.et quatuoꝛ ouesqꝙ vna oue.ſi inuentũ fuerit apud enʒ.ſcʒ furem quod furatofne⸗ rit viuens.ſiue bos.ſiue aſinus.ſiue ouis: duplũ reſtitu et. Et ita magis puniebat᷑ ꝗ rem furtinã ↄſumpſerat:qᷓ; ꝗ integram ſeruauerat. patet ergo ꝙ nullus ſana ↄſcientia põt retinere rem quã ſcit eſſe furtiuam. 4Contra. ille qui babet rem furatam ꝑ ↄtractum modo iam dicto: nõ dam nificat ꝓximũ:qꝛ nulio mõ cooperatꝰeſt dãnatõne ꝓximi exq̊ nõ reddit furem impotentẽ ad ſoluendũ. Srei le qui habet rem furtiunam ꝑ ↄtractum vel alio odo iam dicto:tenet᷑ ad reſtitutõneʒ. Ad buiꝰrei euidentiom nota. ꝙ pcĩm ſeꝗtur pena.et iuſte punit᷑ pena petm. et maiꝰma⸗ ioꝛi.Cũ boc nota.ꝙ fur qui occidit aĩal furatum. grauiꝰ punit᷑ Em legem ꝙ puniret᷑ ſi reſeruaſſet apud ſe. vt patet Exo.xxij.ſi quis furatus fuerit ouẽ ⁊c̃. Ex hoc pʒ ꝙ plus peccat alienas rem furtiuã dando vel vendendo: ꝙ ſi illã integram reſeruaret. Enð nec vendere nec daꝛe licet furi rem furtiuã: ne ſe reddat impotentẽ ad reſtituendum. Iñ Ecci.xxxiiij. Qui offert ſacrificiũ de ſuba pauperis quaſi qui victimat filium in ↄſpectu patris.̊ peccat moꝛtaliter dando rem furtiuã etiaã deo:qꝛ impotentẽ ſe redit ad reſti⸗ tuenduʒ. Unde ꝑ ipᷣm nõ ſiat qͥ minꝰ.ꝗn pauꝑ cui abſtulit rem ſuã moꝛiat᷑ fame:cooꝑatoꝛ ? homicidij.vñ ſeꝗtur.pa: nis egentium vita eſt pauperis. qui defraudat illum bõ Arxxxv.. ſanguĩs eſt. vnde peccat fur vel raptoꝛ. ſi dat vel vendit rẽ ſurtiuam vel non ↄſumit·peccat etiam moꝛtaliter recipi⸗ ens eam gratis. vel emens a fure ſciens eam furtiuaʒ: ni⸗ ſi valde ei ſit neceſſaria. vtpote in vltima neceſſitate. quia dat occaſionem pcti moꝛtalis ipſi furi.ſicut peccat moꝛta liter qui accipit pecuniã ad vſuram: cum det occaſionem peccati moꝛtalis vſuraꝛio.niſi in neceſſitate.tunc em̃ non dat occaſionẽ peccandi ſi reddit ius ſuuʒz vſurario.qui te⸗/ netur gratis comodare pecuniam indigenti. Juxta illud Luc.vj. Antuum date nihil inde ſperantes. dicimus er⸗ go ꝙ cum habet quis conſcientiam rei aliene. ſiue illam obtinuerit per dationem ſiue ꝑ emptionem: tenetur illam reſtituere.non domino cum ↄſcientia ꝗ eam furatꝰẽ non li beret. ſed qui eam bʒ ꝑ emptõem debet eaʒ vendenti reſti — tuere vt accipiat pꝛeciũ. mogis em̃ dʒ ſibi ꝓdeſſe ꝙᷓ alij. et tebet inducere furẽ ad hoc vt reſtituat eam vero domino. Ao id qð obijcit᷑ in ↄtrariũ in ꝑte patz rñſio.qꝛ ꝗ emit rem furtiuã:damnificat eũ cui ſubtracta eſt. reddentlo fu⸗ rem impotentẽ ad illã reſtituendaʒet ipſi furi audaciam pᷣſtat alia furandi:eo ꝙ expedit illũ de re quã furatus eſt et videt᷑ ei ire. rticulus ſextus Onſequẽter querit᷑ſi turpiter acqrens vt ale⸗ atoꝛ. vel luſoꝛ. vel alio mõ.vel meretrix: tenean ur reſtituere ſic acqſitũ? aleatoꝛes tenean tur:videt᷑ ꝑ boc ꝙ iura ciuilia iubẽt acgſita per aleam re⸗ ſtitni: ⁊ ↄpetentibus actionibo ſic amiſſa repeti. ergo tali⸗ ter acqſita nõ iuſte poſſident᷑ a poſſeſſoꝛe. ergo debet re ſti⸗ tui.¶ Contra. qð acquirit᷑ ꝑ interuentõneʒ pacti inter ꝑ⸗ tes 1 obligatões dicti:inſte acquirit᷑.nec reſtitui tenetur: alioꝗn neq; pactũ neq; veritas condicti obligaret.ſed pa⸗ ctum interuenit int aleatoꝛes aſſertio ↄdicti ſiue verita dũ.Rñ. ꝙ aleatoꝛes niſi fraudes iĩmiſceãt in ludis ſu⸗ is. no de ſcricto iure tenẽt᷑ ad reſtitutõeʒ. pactũ ei interue⸗ iis. ocquiſitũ ab aleatoꝛibo iuſte poſſidet᷑ ͤnõẽ eie nit inter ꝑtes:ꝙ vterq; ꝑti placet 2 obligatio ↄdicti. EUn:⸗ — de ſᷣm pactũ illud et obligatõeʒ condicti: nec ille qui ami⸗ ſit de iure põt repetere:nec ille qui lucratus eſt tenetur re ſtituere. Et ꝙ antiqua iura iubent illud reſtitui:et conce⸗ dunt actionẽ repetendi: nobis videtur magis eſſe q̃ſi ſatiſ⸗ factio ꝓ pct᷑o qᷓ; obligatio ad reſtitutionem. Mon eſt enim honeſiũ bmõi.nec licitũ:nec honeſta occu patõ in talibus iĩmo multü ſepe dãnoſa efficit᷑ reipublice cũ occaſione lu- di diſtrahant᷑ poſſeſſiones.et expereditentuꝛ ſucceſſoꝛes ⁊ poſteri.vñ Juſtinianus di — mas. vñ ad cohibitõnem mali ſubſequẽtis data eſt iſta lex ce aleatoꝛibo. Sicut et in foꝛo pniali iniungit᷑ ſepe ſatiſfa⸗ ctio pecuniaria.nõ ſolũ eis qui lucrant᷑:ſ etiã ꝗ amiſerũt vt repꝛimat᷑ inboneſta occupatio ⁊ malũ ſubſequens. militer queritur S. . & acqſitis in toꝛneamẽtis.vtrũ ebeãt reſtitui:et videt᷑ ꝙ ſic: cũ toꝛneameta ſũt ꝓhibita ab ecciĩa.q aũt 3, ꝓhibitõem eccĩe ſũt acqſita:vt videt᷑:non ſũt iuſte poſſeſſa. ᷓ dñt reſti⸗ tui.¶ Cont᷑.q̃ acꝗrunt᷑ in to etis ſi acꝗrunt᷑ cũ inter uentõne pacti ⁊c᷑.vt pꝛiꝰ¶ BRñ . ꝙ acqꝗ ita ĩ toꝛneamẽtis nõ eſt neceſſe reſtituere.eo ꝙ illoꝝ tranſferũt dñium rõne legis inſtitute int toꝛneamẽtoꝛes. ec valet hoc argumẽ⸗ tum hec ſunt acqꝗſita ↄtra ꝓbibitõeʒ ecclie:& reſtituenda. qꝛ ſi ſunt acquiſita ↄtra/ꝓhibitionẽ eccleſie: nihilominus illoꝝ tranſfert᷑ dñium.ſi aũt nõ eſſet tale tranſlatũ domi⸗ . e eſſet illa reſtituere ⁊c̃. .— Gimnliter queritur S. i. vtrũ acꝗſitũ meꝛetricio debeat reſtitui: ſic: videt ꝑ ulð qð iniuſte acqꝛit᷑ iuſio titulo nõ poſſidet᷑.qð iniuſto titulo poſſidet᷑: iuſto dño dʒ reſtitui.¶ Pꝛe.qð vſura acqꝛit᷑ qꝛ i⸗ iuſte acqrit᷑ reſtitui dʒ:ſimiliter videt᷑ de acgſito ꝑ mẽtrici um.· Itẽ math.vij.nõ põt aꝛboꝛ mala fructꝰ bonos facẽ. ſ meretricari maluʒ eſt: ẽ ꝑ illud nõ põt fieri poſſeſſio bo⸗ cit. ꝙ aleaꝝ ludꝰ ꝓdijt in lacri⸗ na:g iniuſte poſſidet meretri ſcia poſſidere: ⁊ ita tenet᷑ illa reſtituere. nõ põt illa ſana x q̃ acgrit ꝑ meretriciũ. ergo lIteʒz Beut. xxiij.nõ offertis mercedẽ ꝓſnibuli nec p̃cium carnis in domo dñi dei tui.quicꝗd illud ẽ qð noueris:gꝗa abhoĩnatio ẽ vtrũq; apud dnm txũ tuũ.Et ſu pꝑ H̊ dĩc glo. Aug. Aſercedẽ meretricis vr repuliſſe:qꝛ ꝓbibuit mere⸗ tꝛicẽ de filiabo iirł. ne ꝗs ̊ putet expiari:ſi aligs in tẽplũ inde offerꝛet deo qͥ fuit abbhoĩnatõ. m h̊ meretrir de ac⸗ gſito ꝑ meꝛetriciũ nõ põt facẽ dño ob — ez 2 hoc ẽ:gꝗa nõ iuſte poſſidet.ꝭ tenet᷑ illa reſtituẽ.G/ Contra. dic Aug. ꝙ meretrix turpit acqrit:̊ nõ turpit᷑ accipit: ¶nõ eſt turpis eiꝰpoſſeſſio:lʒ acꝗſita ſit ꝑ meretriciũ ſuũ.Eſi g licitũ qð acgrit.vñ nõ dʒ hre ↄſciam rei aliene: Snõ tenet reſtituẽ. Ao h põt dici.ꝙ mẽtꝛix nõ tenet᷑ reſtituẽ qdð acqſiuit ꝑ eretriciuũ.nec valʒ hec aꝛgumẽtatio.mẽtrix ꝑ pctm acꝗ⸗/ rit:̊ nõ pt᷑ bona cupiditate de nũ ↄſcia retinẽ acqſi/ itũ.Multi eĩ ex ardenti dinis ad nũdinas ꝑgũt 2 młta lucꝛant᷑ ⁊ acgꝗrũt ſine fraude.nec tenent᷑ reſtituè:cũ nõ cceꝑpint ali⸗ quẽ.i Nec ẽ ſile de acqſito ꝑ mẽtriciũ 2 vſi uraz: qꝛ acqſiti ꝑ mẽtriciũ trãſfert dominiũ:acgꝗſiti ꝑ vſurã nõ tranſfertur. ¶ Ad illud at ꝙ act?meretricij nõ eſt aꝛboꝛ bmõi poſſeſſi⸗ — onios.nec poſſeſſio fructꝰeiꝰ ꝓpꝛie loqndo:Hpů potiꝰ datõ pꝛe cij ſiue locatõis ẽ arboꝛꝛaccipe fructꝰẽ datõis.daꝛe eniʒ 2 acciꝑe coꝛrelatiue ſe bñt.licitũ aũt ẽ daꝛe mẽtrici.ĩmo iu ſtũ eſt vt reuocet eã a pcto ꝗ occaſiõem dedit peccãdo:ne ꝑp pauꝑtatẽ opellat᷑ iterũ foꝛnicari. Eñ licitũ eſt ei accipe et retint᷑.⁊ ſic tam aꝛboꝛ ꝙᷓ fructꝰlicitũ.4. Ad aliud dom. nõ oĩs oblatio acqſita ꝑ meꝛetriciũ eſt abboina bilis dño: publica oblatio q̃ fit cũ ſcandalo eſt abhoĩnabilis.ſicut ſi meretrices traberẽt curꝑ ad fabricã ecclie vel daꝛ?ẽt pã⸗ nũ ſericũ vel feneſtrã vitreã in eccłia.talia nõ dʒ eccia re⸗/ cipe a ogꝛegatiõe meretricũ:ne videat᷑ axpꝛobaꝛe opꝰ me⸗ rerrieide, pᷣuatas elemoſynas daꝛe pauꝑibo de pecuĩa ſic acqſita licitũ eſt eis.⁊ offerꝛe candelas ⸗ hᷣmõi in gbo nõ eſt ſcandalũ.qdð vo dicit Aug. in glo. Ne gs putaret h̊ ex, piari ſi ꝗd inde in tẽplũ offerꝛet:intelligẽduʒ ẽ ſic.ne quis putaret licitũ eẽ meretricaꝛi:ſi de ſic acꝗqſito fieret oblatõ q̊ dño abhomiĩatõ fuit. Poſſet em aliq̃ mulier ſic eẽ ſtulta ꝙ putaꝛet licitũ ſibi foꝛnicaꝛi:ſi totũ acqſitũ pauꝑibo eꝛo⸗ gaꝛet. ſicut credũ t multi ꝑiuriũ non eſſe pctm: cũ pipſum res.primi cõſeruet᷑.hoc aũt nõ eſt veꝝ:qꝛ nõ ſunt faciẽda mala vt eueniãt bona. ¶ Hiſtriones ſitr nõ tenent᷑ ad re⸗ ſtitutõeʒ acqſitoꝝ ꝑ hiſtrionatũ:qꝛ in hmõi trãſfert᷑ domi niũ.ſicut in acquiſitis p meretricium. . eciali 0 Queſt —— o.lxxxvij. de ſatiſfa/ 4 AIcto de ſatiſfactõe n generali dom eſt ſpãlius de ꝑtibo ip̃iꝰ. cʒ ozone.elemoſyna⸗ ieiunio. Pꝛimo gᷓ querit᷑ de diuiſione ſatiſfactõis in ꝑtes p tactas. Scðdo de p̃rogatiua eax in effica⸗ cia ſatiſfaciendi. Teꝛcio ſingulatim de ꝑtibo ipſius. Membeum primum det᷑ — alas ſcʒ ieiuniũ VAerit᷑ pꝛimo.vtrũ diuiſio ſatiſfactiõis in btes pᷣtactas ſit ſufficiẽter aſſigẽta. ſic:vi boc. ꝙ; ꝑtes aſſiqᷓte coꝛrndent tribus cupiſcẽtijs q ſunt indices pcti. de gbo. j. Jo me qð eſt in mo.aut ↄcupia carnis: aut ↄcupĩa oculoꝝ:aut ſuꝑbia vite.qꝛ ̊ tria ſunt ꝓpt q̃ nccia ẽ ſatiſſa ctio.ſ.abſtinentia ieiunij ↄtra ↄcupiaʒ caꝛnis.erogatõ ele moſyne ↄtra ↄcupiaʒ oculorũ.huĩlitas ozois ſuꝑbiã vi⸗ te. vñ Aug. Si vis oꝛonem tuã volare in celũ: fac ei duas elemoſynã.hec em̃ tria tollũt pondꝰ pec cati. abſtinentia tollit pondꝰpct᷑i caꝛnis: elyna auaricie: oꝛo ſuꝑbie.i¶ Circa hoc queꝛit ſic Augu. vt recitat mgẽ in tractatu d pnia. Ho agendã pniaz nõ ſufficit moꝛes ĩ me lius ꝑmutaꝛe: 7 tiſſociat dño ꝑ pn mal factis recede: niſi de his qᷓ facta ſa⸗ ĩe doloꝛẽ:ꝓ huilitatis gemitũ: ꝑ contriti coꝛdis ſacrificiũ:coopantibo elemoſy nis. ecce hic inteꝛ ea q̃ ſunt ſatiſſactoꝛia ſolũmodo tangit elynã. pter qð non videt᷑ ꝙ ieiuniũ et oꝛo ſint generalia ſatiſfactoꝛia. ¶¶ Item j·Limo.iiij. pietas valet ad oĩa.et loqtur apłs de pietate Jeſt in elynaxꝝ largitiõe. eſt anthidotũ vte qð curat oẽʒ moꝛbũ ſpũalem. ſufficit elyna ad ſ atiffaciendũ p oĩ pec⸗ cato ⁊c̃.¶ Iem luc.xj.date elynaz ⁊ ecce om̃ia müda ſüt vobis: ⁊ ite vt pꝛiꝰ.¶ Pꝛe.videt᷑ ꝙ due ꝑtes eẽnt aſſiqnde tm̃.ſ.oꝛo ⁊ ieiuniũ.dẽ em Math. ir. H gen? emonioꝝ ꝛ⁊c. ibi dic glo. ieiunio ſaluant᷑ peſtes caꝛnis.oꝛone peſtes mẽ tis.⁊ nõ niſi peſtes caꝛnis ſũt ⁊ mẽtis:ᷣ ad ſatiſfactõnem oim peſtiũ ſiue pctoꝝ ſufficit ieiuniũ et oꝛo. ¶ Pꝛet. pcem diuidit bimẽbri diuiſione.ſᷣm qð dr om̃e petm ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte:vel timoꝛe male huĩliante. Alio mõ trimẽ⸗ bri vt ibi.om̃e qð ẽ in mᷣo ⁊c. Alio mõ ſeptimẽbri ⁊ mul tis alijs mõis.q̃re q̊ ſumũt᷑ ꝑtes ſatiſfactiõis ꝑ oppoſitum drijs pcti pᷣm qð diuidit᷑ trimẽbꝛi diuiſi iõe:magis ſcoõm qð alio mõ diuidit᷑. lłto eĩ pła ſũt geneꝛa pctoꝝ ꝙᷓ tria. cũ ̊ generibo pctoꝝ dñt rñdere genera ſatiſfactõnis: vñe multo płes dnt aſſignari ꝑtes qᷓ tres. 4 Itẽ mlkta alia ſüt ſatiſfactoꝛia pᷣter tria pᷣtacta.ſ egrĩatiões. vigilie 2 diſci pline 2 inſta alia.vñ vr ideʒ vt pꝛlꝰ &/ Rmñ. q́libʒ or tt um dẽr ꝓpꝛie:⁊ coĩter:et coiſſime. Pꝛopꝛie ẽ ozo aſcẽſus in cxũ ad aliqð deguſtãdũ aut impetrandũ.Coĩter dicta oꝛo opᷣbendit oẽʒ actũ ↄtẽplatiue ad deũ relatuʒ.C oĩſſime di cta ↄpᷣhendit oẽm actũ bonũ.ſᷣm qð dr. ¶ 2õ ceſſat oꝛareꝗ nõ ceſſat bñfacẽ. In glo.j.Limoth.ij. Silr ieiuniũ ꝓprie dẽ abſtinentia ab eſcis⸗ potibo. coĩter dr afflictõ carnis: coĩſſime dr abſtinẽtia ab oĩ moꝛtali yſa.lviij. õne hoc ẽ maiꝰieiuniũ qð elegi:diſſoluẽ colligatiões ĩpietatis Sikr elłyna ꝓprie eſt opꝰpietatis impẽſum ꝓrio ad releuãdum eiꝰindigẽtiã coꝛꝑpaleʒ.cõe om̃e opꝰpietatis impen ſuz ꝓxĩo ſiue coꝛꝑale ſiue ſpũale.coĩſſime dĩ om̃e op? miſcðie impẽ ſum ſiue ꝓxio.ſiue ſibip̃i.ſin qð dicit Aug.ꝙ elyna hoĩs tebet inciꝑe a ſeipᷣa.Fᷣm illud Ecẽi.xxx.Aldi ſerere anime tue placẽs deo.hec ̊ tria ꝓut ſunt ptes ſatiſſactõis: nõ ac cipiunt᷑ coĩſſime nõ ꝓpꝛie:ſᷣ coĩter. Et tũc pʒ hoꝝ diſtinctõ ⁊ lufficiẽtia ex hoc. Cum ſit triplex radix pcti ſm qð dici tur.j. Joh.ij. Aut ↄcupiſcentia carnis:⁊ ↄtra hanc eſt ie⸗ iumiũ.Aut ↄcupiſcentia oculoꝝ:et contra hanc eſt elyna. Aut ſuꝑbia vite:et hanc ẽ oꝛo. Uel aliteꝛ:opꝰpenale aut oꝛdinat ad deũ:⁊ ſic ẽ oꝛzo.aut ad nos:ſic eſt ieiunium qð affligat caꝛnẽ nr̃aʒ. aut ad ꝓximũ:ſic ẽ elyna. hec aũt oꝛdi natio inſinuat᷑ ad Titũ.ij. Sobꝛie pie 7 iuſte viuamꝰꝛc ſobꝛie qᷓtum ad ſe:pie qᷓtuʒ ad deũ: iuſte ꝙᷓtũ ad ꝓximuʒ. ¶ Ao illud ᷣ qð pꝛio obr̃.ꝙ ſᷣm Aug.alia ſunt ſati ſfacto⸗ ria.dðm ꝙ ieiuniũ et oꝛo intelligunt᷑.ꝑ gemitũ huilitatis et ſacrificiũ coꝛdis contriti· gemitꝰem humilitatis ad paſ ſionẽ carnis infert᷑.ſacrificiu coꝛdis in oꝛatõne pficit · qᷓ ẽ pius mentis affectꝰin deũ directꝰ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. pietas valet ad oĩa ⁊c. Dicendũ ꝙ licet elyna valeat ad om̃e genꝰ pct᷑i delendũ.ſ.diſpoſitiue:nõ tamẽ ꝓpter hoc ꝗ alie ꝑtes ſatiſfactionis nõ ſint ſatiſfactoꝛie. õ em̃ dr̃ ad oĩa valere.quia eſt medicina generalis ſanãs om̃es moꝛ⸗ bos ꝑ ↄꝛietatẽ.ſᷣ qꝛ aliqͥ mõ eſt opatiua ad remiſſiõeʒ oĩs peti ex dei miſcdia.¶¶ Ad illud qð obr. date elemoſynam ⁊c̃. Oðm ꝙ hoc intelligit᷑ ̃m ꝙ elemoſyna eſt opꝰpietatis ouerſum in ipᷣm agentẽ ſm oꝛdinis exigentiã pietatis. ut dr Ecẽi.xxx.Aldiſereꝛe anime tue placẽs deo.¶ Ad ali⸗ ud dõm.ꝙ cuʒ obr ieiunio ſanant᷑ peſtes 7c· Dðmm. peſtes ſunt occaſiões natales ad peccãdũ.cuiuſmõi ſũt calida et humida ↄplerio.⁊ nimia carnoſitas ⁊ bmõi. q̃ aliqũ ſunt occaſiones pct᷑i carnis. q̃ ieiunio repᷣmunt᷑.ſimilit peſies mentis dicunt᷑ occaſiones libidinis. ſicut ẽ accidia ſ icut ẽ paſſio et alia hmõi q̃ in oꝛone remouent᷑.vñ non dicit vi⸗ cia vel peta ̊ peſtes.i Adhuc etiã notandũ ꝓ qðlibz iſto rũ.ſ.ieiuniũ.et oꝛẽo.et ełyna ⁊c.eſt ſatiſfactoriũ ⁊ medicia nec tñ dicendũ eſt ꝙ pnĩa ſit medicina effectiua ſanita tis ſpũalis.ĩmo ſolus deus ſanat ip̃am aĩam ꝑ gratie infuſi onez: ̊ eſt medicina cõſeruatiua ⸗ pᷣſeruatiua 2 melioꝛa⸗ tiua ſanitatis ſpũalis.ſicut em̃ nõ d ꝑfecte ſanatus coꝛ⸗ 2 tri B —,,,— — — — B gen den etate toʒ pec⸗ ſi jnde . ome nen clen noꝛe me⸗ nul lum m rin⸗ aſi diſe en En is: 4 ¶ Nueſtio poꝛaliter ꝗ defacili patit᷑ recidiuũ.ĩmo neceſſe ẽ talem vti medicina 7 dieta ↄſeruatiua ſanitatis: ita nõ eſt ꝑfecte ſa natſpualiter ꝗ leui occaſione labit᷑ in peim. vñ neceſſe eſt talẽ vti medicina ↄſernatiua ſanitatis. 2 de tali medicina dictũ eſt:qð ſanat oculũ.nõ ſanat calcaneũ ⁊c. Peſtis.n. ſuꝑbie nõ ſanat᷑ ſic ꝑ eiunium. qꝛ liʒ infuſa ſit gra:adbue tñ remanet fomes et inflãmat ex ea ꝑte ex q̃ pꝛius erat in/ flãmatꝰ. vñ bñ pt᷑ ↄcedi ꝙ; leiuniũ ſatiſſociat ꝓ peĩo ſuꝑ/ bie. ̊ non ſanat niſi pctm lurxurie. vnde alia rone dĩ medi cina: alia rõne dr ſatiifactoꝛia.vñ nõ valet hoc argumen⸗ tum. nulliꝰpene debitoꝛ eſt iſte: ex toto eſt ſanatꝰ. cũ em̃ debitoꝛ ſit pene alicꝰ: adpuc manet in ipſo ſfomes inflãma⸗ tus 7, pnitas cadẽdi.¶ Ad aliud dom.ꝙ; tũc ſatiſfactũ eſt zueniẽter qñ xlinqns recõciliatꝰẽ ꝑfecte in quẽ deligt. et ꝑfcie puni iße delinqns coꝛã ullio: erga qᷣs deligt. vt ðo ꝑ ozonis builitatem: ꝓximo ꝑ elyne laꝛgitatẽ:ſibi ꝑ carnis maculatõez. Iem bec tria lũt tres afpetit? hoĩs. appe⸗ titũ vegetabilis ieiuniũ. ↄtra appetitũ ſenſibilis elyna. 3 appetitu rõnalis oꝛo.1 dico ꝗᷓtuʒ ad ꝑtem inferioꝛẽ rõis appetit? vegetabilis infert ad coꝛpꝰ. rõnalis ad alaʒ: ſenſi bir ad virũq;. vñ ieiuniũ ad coꝛpꝰ:oꝛo ad aĩam:ełyna ad vtrũq; refert. His tribo ꝑfecte totalr affligit hõ.⁊ iðᷣo ꝑfecta fit ⁊ vtilis recõciliatõ. ꝓpt᷑ qd ↄuenientiſſime ꝑ iſta tria diſtinguũt tres ptes ſa atiſſactõis. 4 Adhbuc et᷑ netan⸗ dũ.q ꝓrximũ ad vitã ẽ ſaluatõ vite. ⁊ ꝓpt ̊ vita manente volũtaria: pena ex ꝑte carnis ẽ pᷣncipał ⁊ pᷣma ſatiſſfacto ria. qᷓ eſt ſbtractio ab his q̃ſe aluat. h p̊ eſt ieiuniũ. q̃ꝛe ipᷣm ẽ p̃ncipale ſatiſfactoꝛiũ ex ꝑte caꝛnis: cũ ad ei oppoſitũ in. clinat᷑ nata. Silr ex ꝑte ꝓximi ẽ ꝓximũ ſaluare vitã eiꝰ. H Hh pᷣncipalr fit ꝑełyna: Selyna eſt pncipalr ſatiſfactoꝛia q̊ ad ꝓximũ. Quia vðo nihil pl?placet deo ex ꝑte nr̃a ſatiſ⸗ faciendũ qᷓ; recognitõ pcti.⁊ ꝓpꝛie ipotentie:⁊ ſupplicatio venie: B aut fit ĩ oone ſatiſfactoꝛia: iõ pncipałr ſatiſfacto riũ qᷓtũ ad deũ ẽ oꝛo ter Hᷣ & bec tria ponũt᷑ pᷣncipalr ſa tiſfactoꝛia. 4 Alif pr dici ad obictᷣa. ꝙ cũ oꝛo dicat᷑ ꝓprie. coĩter. ⁊ coĩſſime:ſilr elyna ⁊ ieiuniuʒ.in pᷣdictis auẽtib⸗ gbooꝛo eel elyna ſolũ ſufficit ad ſatiſſacienduʒ: vel ꝙ oꝛo ieiuniũ:pĩ dici ꝙ in illis auẽtibo nõ ſumunt᷑ ieiuniũ ele molyna et oꝛo ſpaliter: hm ꝙ ſüt ꝑtes ſatiſfactoꝛie: ſᷣ coĩſ⸗ ſime ſumunt. 4 Ad illud qð obr. ꝙ pta ſũt ſatiſfactoꝛia.ſ. vigilie ꝑegrinatões ⁊c.põt dici ꝙ ſᷣm qð tria dicta coĩter ſumũut᷑: multa genera opeꝝ in ſe oↄpᷣhendunt.vñ vigilie di⸗ ſcipline ↄpᷣpendunt᷑ ſb ieiunio coiter ſumpto. Silr eſt de alijo ſetiſſactoꝛijs qᷓ ſub bis tri bo coĩter ſumptis ↄp̃ᷣhẽdũ⸗ tur. vel ad illa reducũt᷑ ſiẽ admiculãtia illis. vt em hĩ ab Aug. moleſtie tribulatões tꝑales tanqᷓ; moꝝ ad victoꝛiaʒ płimũ ꝓſunt. vel ad ſonandũ tumoꝛẽ ſuꝑbie:vel ad ꝓban daʒ exercendãq; patiam. ex q̊ relinꝗtur. ꝙ aliq̃ pene inſli cte ſunt ſiẽ q̃da adiutoꝛia oꝛonis ieiunij ⁊ ełyne. Vñ ſicut ſũt tria pctẽa generalia ad q̃ alia reducũt᷑ ſiẽ᷑ ad pᷣncipalio ra:ſiłr ſũt ſatiſfactoꝛia vt vigilie. diſciplie.⁊ bmõi. q̃ alio mõ reducunt᷑ ad tria pꝛincipalia ſatſſactoꝛia que ſunt ie⸗ iunium oꝛatio et elemoſyna. Onſeq̃nt querit᷑ de p̃ꝛogatia in efficiẽtia ſa tiſfaciedi. Querit ̊ að iſtoꝝ triũ magis eſt ſatiſfactoꝛiũ. vr̃ ꝙ oꝛo:qꝛ ſatiſfacto recõci⸗ Aliat: o?o aĩ vnit deo maxie: maxie recõcili/ at. or. ozο—mime penale int ꝑtes ſatiffactõis: ĩmo de⸗ lectabił.vñ ſigſicat ꝑ ſuauitateʒ vngẽti.Ecẽs.x. Aſouſce moꝛiẽtes pdũt ſuauitatẽ vngẽti. Iteʒ Apoca. viij. ſigficat ꝑ violas plenas odoꝛamẽtoꝝ.vñ ſubdit᷑ ibidẽ q̃ ſũt or̃oes ſctẽoꝝ. Itez Exo.xxx.ſigſicat᷑ ꝑ timiama odoꝛis ſuauiſ-⸗ ſimi. ¶ Itẽ ꝑ auẽtes ſuppoſitas.vr̃ ꝙ ieiuniũ ⁊ elyna ſint magis ſa tiſfactoꝛia. q; vident᷑ valẽ ad oĩa petᷣa tollẽda.vt ex vbis ſctoꝝ pʒ. ꝛe. magis ſũt afflictie ⁊ penales ꝗᷓ oro . Rñ. in ſatiſmctõe tria ſut.ſ.vitare culpã: ⁊ Z illud ma/ me valet oꝛo. ſcᷣmẽ augmẽtũ grẽe:et ad h̊ maxime valʒ ełyna q facit ſibi amicos q̃ marĩe impetrãt.terciũ eſt ſoło pene:et h̊ moxiĩe fit in ieiunio.vñ ꝙᷓtum ad diuerſa bñt ef⸗ embrum ſecundum lxxxviij. ficaciã maioꝛ? et minoꝛẽ. Jeiuniũ tñ infimuz eſt in ſatiſfa⸗ ctõne:qꝛ duo alia p̃ponderãt. Alij aliteꝛ dicũt ad h. ꝙ qð⸗ libet hoꝝ triũ eſi duplr.ſ.interiꝰei exieriꝰ. Eſt eĩ oꝛo vo⸗ calis 1 mentat. exterioꝛa ſine interioꝛibo nõ merent᷑: ̊ ni⸗ bil eſt ↄꝑare erterioꝛa ſolũ int ſe ꝙᷓtum ad meritũ.interio ra vo adinuicẽ ↄꝑari dñt.et cũ oĩa tria motꝰquidẽ ſũt aĩe et oꝛo interioꝛ ſit motꝰĩmediutꝰin qum: alia vo duo ſint mot? hoĩs in ſe vel in ꝓximũ ꝓpt i: pʒ ꝙ oꝛo maioꝛ ⁊ no bilioꝛ ẽ illis duobo.ſic caritas diligit de et ꝓximꝰ motꝰ ſũt diuerſi: ſ üle nobilioꝛ pꝛiꝰinchoat q̊ mouet in deum poſieriꝰiñ pficit: vt vult aug. Pꝛe. vt pʒ ex diffinitõibus. oo ell aſcẽſus intellectꝰ piꝰ mẽtis affect?in deũ directus oꝛo interioꝛ ẽ quedã ↄtẽplatio in via. in ↄtẽplatõne aũt ſił ſunt aſcendũut ſenſus intelligẽtie affectopncipalis: nul lum autẽ aliud opꝰin via ẽ buic eq̃le nat᷑e ĩmobilitate.nec ĩ nobilitate nec ĩ merito.dic ei Oreg. otemplatiua maioꝛ eſt merito ꝙᷓ actiua.qꝛ bec in vlu pñtis tẽꝑis laboꝛat: illa vᷣo ſapoꝛe intimo ventuꝛã iã regem deguſtat. Ex bis pʒ.· ꝙ oĩo ercellit et maioꝛ ẽ etiã merito alijs. ieiunio et eiyna 2 vt dicũt om̃i alio oꝑe in via. 4 Ad illud qð obr. ꝙ oro ñ elt penalis ꝛc. dom ꝙ eſt quedeʒ oꝛo valde delectabilis vt oꝛo viri cõtẽplatiui q imediate dirigit ad bona vel ad bo⸗ nũ eternũ. et bec nõ eſi ſatiſfactoꝛi a: meritoꝛia tñ ẽ. Que⸗ daʒ ẽ q̃ bʒ aliqd amaꝛitudinis qð ſigficatũ ? Exo.xxx · vbi hr̃.ꝙ dñs pᷣcepit ꝙ in ppoſitõne thimiamitis poneꝛet᷑ mir ra.⁊ te hac dĩic Greg · ꝙ veracit penitẽ ẽ amaꝛos in opun⸗ ctione gemitꝰ7 nõ ↄpoſita vᷣba reſonare. Et licʒ gemitus talis videat᷑ eſſe ↄtritõis:tñ oꝛo qꝛ addit petitõeʒ. vt pʒ de ublicano q̃ petebat in tẽplo remiſſiõeʒ pctoꝝ:dũmõ fie⸗ at vel ex vel in caꝛitate ſatiſſactoꝛia . nec ſꝑ regꝗrit᷑ ꝙ oꝛo ſatiſfactoꝛia ſit penał ocomitãter: b añcedẽteꝛ vel ↄnter vl ↄcomitanter. illa ẽ magis ſatiſfactoꝛia in q̃ eſt maioꝛ ge mitus.⁊ maioꝛ clamoꝛ ſpũalis.ꝓ venia pctoꝝ: pari exiſtẽ⸗ neſto. lxxxvii. de oꝛatõe generali. KW — Acto de diniſione 4 ſanſfactõis ⁊ de progatiua efficacie ipa⸗ rũ ꝑtiũ:dðm eſt ſigillatim de ißis ꝑtibo. Et pᷣmo de or̃oe qᷓ magis ꝓpꝛie oꝛdinat ad txenʒ. 7 oñter de alijs. Pamo g̊querit᷑ de orone generalr.ſ.qd ſit. Scoõo ſpãlius de ptibo illiꝰ. Ter cio de vſu eiꝰ. Quarto de ei efficacia. Circa pᷣma ꝑtem querit᷑. Pꝛimo quid ſit oꝛatõ bm diffinitõnem. Secundo quid ſit ſᷣm rem. Membꝛum primu Irca pꝛimũ ꝑtem qd ſit oro ſᷣm diffinitõem querit᷑ gencral de nũero diffinitionũ et de⸗ nceße pãlius de ipis diffinitõnibo in arti⸗ ntibus. Articulus prinus Dpmũ ꝓgꝛedit᷑ ſic. płes ĩueniũt᷑ diffinitiones 4 Fois.ſ tłes. Dam̃.li. iij · c. xxiiij. Or̃o ẽ aſcẽſus ĩtellectꝰad deũ. Itẽ ibidẽ. Ofro ẽ petitõ xcẽtiũ a 8o. Sug. Fmõe de oroe ⁊ ieiunio. Oro ẽ re iĩniſibiliũ inglitõ. Yez or̃o ẽ prꝰaffectmẽtis ĩ deñ diꝛect Amb. oro ẽ cibi mẽtis culis ſeque . pᷣclaraq; alimoĩa ſuauitatis q̃ mẽbꝛa ñ onerat:ſpᷣ ĩ oꝛnam ta zuertit. Gre. ſuꝑ illð iob. xlj. ¶N5 parcã ei potẽtibo 2 ⸗ bis ad depᷣgĩdũ ↄpoſitis.vᷣacit oꝛare ẽ amaꝛos ĩi ↄpũctõne gemitꝰ2 ñ opoſita vᷣba reſonaẽ. Jux h docemur foraꝛe di f finitõʒ ſic. Or̃o ẽ amaꝛoꝝ gemituũ iĩ opuctiõe reſonantia. HBerñ.iĩ q̃dã epła.Or̃o ẽ hoĩs o adbherẽtis affeetõ. faĩ liaris q̃dã ⁊ pia allocutõ ⁊ ſiatio illuĩate mẽtis ad fruẽdũ deo ẽdiu lʒ. Hug.ð vᷣtute oꝛdi DOfroẽ deuotõ ex ↄpuctoõe ꝓcedẽs. Itẽ in eodẽ. Or̃oẽ auerſio iĩ de ꝑ piũ et bumileʒ affectũ fide et ſpe et caritate ſubnixa.vtẽ Paulꝰ. j. Theſ. vltimo.ſine intermiſſiõe orate ⁊c · Olo. ibi. Hꝛatio eſt bo⸗ — S „ 5.— el. „ — „ 4 . ..,* 122 leen e * VyOr „ num trlideriũ. Itẽ lic. oꝛo eſt expᷣſſio deſiderij EOter bonũ adipiſcendũ vel malũ remouendũ infoꝛmnata p verbu inte rins vel exteriꝰ.hec ẽ mgralis.q¶¶ Queritk Scũ diffinitõ in⸗ dicat eſſe.vniꝰaũt nõ eſt niſi vnũ eſſe:q̊ niſi vna diffinitio. êPꝛe. cũ ideʒ m qð ideʒ ẽ.nõ poſſit hr̃e diffinitõnes di⸗ uerſas: querit᷑ quõ differũt diſſinitõnes iſle:2 m quã di⸗ ſtinctõeʒ in re date ſunt. d doᷣm ẽ.ꝙ ſᷣm Hoeciũ eẽ eſt ꝗð ſm oꝛdinẽ retinet ſeruatq; naturs. m ꝙ diſtinctõz oꝛdinis diſtinguit᷑ eſſe:⁊ ꝑ ↄns diffinitõ indicans eſſe rei. Oro ꝗ̊ ᷣm diuerſas oꝑatões ſoꝛtit᷑ diuerſ eẽ ⁊ diffinitio nes diuerſas. Põt ̊ ozo ↄſiderari in relatiõe ad potẽtias aĩe. qᷓ ꝑ illã dirigant᷑ ad deũ.⁊ m bãc ↄſideratiõeʒ ſumũt᷑ tres.ſ. Oro ẽ aſcenſus intellectꝰad druz. 2 oꝛzo ẽ piꝰ aſfectꝰ ⁊c̃. Et illa oro eſt cibo mentis ⁊c̃. Et hoc pʒ ꝑ vᷣba poſita ĩ ipis rõnibo. Dꝛe.oẽo ↄſiderat᷑ in relatõe ad ſtatũ oꝛantis. hoc vel ꝓut ſtatꝰeiꝰeſt pnĩe:xvel iuſticie:velꝑfectõis:ſiue iuſticie ↄſumate.ſᷣm hanc ↄſideꝛatõeʒ diſtingui pñt q̃tuoꝛ diffinitões: m pꝛimã ↄſideratõeʒ ſumant᷑ due.i. illa Hu go. DHꝛo eſt deuotõ er ↄpunctõe pcedẽs:⁊2 illa oro eſt ama roꝝ gemituũ ⁊c.ſᷣ pꝛima vt ẽ ex ↄſideratõe dine miſcdie. Vñn Hug.æuotõ eſt piꝰet builis affectus in cũ.ꝗ ex ↄpũᷣ ctõne generat᷑.terꝛitꝰem̃ in agnitõe maloꝝ ſuoꝝ animꝰ:2 diffidena de ꝓprijs viribo:ad deũ ſe ↄuertit.et tàto arden⸗ tius patrociniũ illiꝰexpectat:qᷓnto ſibi nihil ertra trũ re⸗ lictũ eſſe videt in qͥ poſſit ↄfidere æc Vnde pʒ ꝙ deuotõ ex dina ↄfidentia ſurgit. Scdða ſumit᷑ vt ẽ ex ↄſideratõne ma loꝝ omiſſoꝝ.vñ Hug. Cõpunctio ẽ qñ ex ↄſideratõne ma loꝝ ſuoꝝ coꝛ interioꝛi doloꝛe tangit. Ila vᷣo oꝛatio ↄuer⸗ ſioẽ in deũ ⁊c̃.reſpicit ſtatũ iuſticie. Ylla vo Merñ. Ora⸗ tio eſt hoĩs do inberentis ⁊c. refert᷑ ad ſtatũ pfectõis ſiue iuſticie ↄſumate. ꝛe.quedã or̃o ↄſiderat᷑ in relatõne ad petendũ. 2 m hãcoſideratõneʒ tangunt᷑ due. Lilla Aug. Oro eſt inuilibiliũ ⁊c. Et illa Dam̃. Dꝛo eſt petitõ decen tiũ a deo.ſ.petendo quedã q ferunt᷑ ad veritatẽ. ſcdᷣo q̃daʒ q̃ ferunt ad bonitatẽ. Illud eĩ ſolũ cæcet qð delectat: nibil aũt delectat miſi bonũ.ſic igit᷑ cũ in oꝛone ẽ ↄuerſio ad de⸗ um ꝓpter aliqð obtinendũ.ↄuerſio vᷣo aut reſpicit illud qᷣ eſt cõuerſio:⁊ ſm h̊ aſſignant᷑ tres pme qᷓ diſtiguunt᷑ ꝑ in⸗ tellectu. affectũ 7 mentẽ. aut reſpicit ſtatũ reuertẽtis vtẽ pnĩe.iuſticie.⁊ ꝑfectõis:a ſic diſtinguunt᷑ qtuoꝛ q̃ ſecũtur qꝛ due reſpiciut ſtatũ pnĩe ꝓut pnia ẽ ex ↄſideratõne ꝓpꝛio rũ maloꝝ.aut ex ↄſideratõe dine clemẽtie. vñ eſt pctoꝛi cõ fidentia petẽdi.due vltie reſt piciũt ipm petendũ qð duplr ↄſiderat᷑.ſᷣm ſcʒ ↄditõez veritatis vel boni tatis. Et poſſet dici ꝓ illa Aug. Dẽo eſt rex inuiſibiliũ inqſitio.reſertur ad intellectũ ſpeculatinũ. Illa q eſl Dam. Oꝛoẽ aſcenſus intellectꝰad deñ:ad pꝛacticũ.a Gᷓ̊ ſonãt vᷣba ibi poſita.ſ.in aſitio ⁊ aſcenſus.Alia aũt diffinitõ q̃ hr̃et᷑ in glo.ſuper il lud.j. Theſſ.vlt.cuʒ intmiſſiõe oꝛate.oꝛo ẽ bonũ deſideri⸗ um. eſt oꝛonis ĩpꝛopꝛie ſũpte:Fᷣm ꝓ ibidẽ dr̃. ꝙ nõ deſinit oꝛare ꝗ nõ tſinit eẽ inſiꝰ.ſic em̃ dr oro vita iuſticie. Alia q̃ eſt mgralis bec.ſ.Oꝛo eſt expſſio ꝛc᷑. reſpicit ipaz platt oneʒ q̃ declarat᷑ offectꝰoꝛãtis:⁊ i ntẽtio reſpectu petẽdi vel obtinẽdi.Er dictis ptʒ q̃liter rũdendũ eſt ad ea q̃ obiecta ſunt. ¶ Ad pꝛimũ pʒ rñſt io.ꝙ or̃o ſᷣm diuerſas cooꝑatões diuerſũ ſoꝛtit᷑ eẽ.⁊ diuerſe aſſignt᷑ diffinitões. Silłr pʒ ad ſcᷣm.qꝛ pʒ q' penes aliquã diuerſitatem ſumunt diuerſe diſſinitõnes iſle. rticulus ſecundꝰ? cto in generali æ nũero diffinitionũ ozonis dðm eſt ſpalius de ipis diffinitõil ſigillatim. Et pꝛĩo de illa Dam̃. Oꝛo ẽ aſcẽſus intellectoad deñ. qꝛ cũ intellectꝰz affectꝰbñt opoſitõez inuicẽ. diſpoſitõ ⁊ itel⸗ lectus ⁊ affectus bñt oppoſitõeʒ:ᷣ cuʒ oro ſit diſ poſitõ al⸗ ſecto. vt pʒ ꝑ Mug.diffinitõnẽ: no vr ſit diſpoſitõ intelle ctus.nõ vr ↄuenire ozoni ꝙ ſit aſcẽſus intellectꝰ. ¶ Jtem aſcẽſus intellectꝰad deũ non ↄuenit oĩ oꝛoni.cũ em̃ in xrpᷣo intellectꝰeideẽt vnitſumme vitati: nõ qlibʒ vniõe ſ̊ vniõe fũma m qð poſſibile ẽ in ipa creata.̊ aſcẽſus ẽ in diſtan tia: in ipᷣo nõ erat aſcẽſus ad teũ intellectꝰ.oꝛaſſe tñ legi „* tur Math. xxvj. luce. vj 4 Pꝛe.nõ ↄuenit ſoli oꝛoni:qꝛ fi dei bñ ↄuenit aſcẽſus ad deu.⁊ tñ oto nõ ẽ fides. ¶ Pꝛer. ſi oro ẽ ad aligd impetra ndũ.expꝛimi dʒ in diffinitide ipſiꝰ aliqd hñs motiui rõneʒ. nihil at tale tangit in diffinitone ſupᷣdicta:g male eſt aſſita.¶¶ Itẽ oro reſpicit a deo aliqðᷣ ad obtinẽdũ vt obm ẽ et nõ deũ ꝓpꝛie:qᷓuis ipᷣim reſpiciat tanqꝙ; finẽ.ꝭ̊ oro nõ eſt aſcẽſus in deũ ↄferentũ:ſ potiꝰ ali⸗ qð a xo obtinẽdũ.4 Itẽ cũ or̃o ꝓprie oſiſtat ĩ petẽdo.ſine aut illa petitõne põt eẽ aſcẽſus intellectꝰad deũ.male igit᷑ aſſigtur oꝛoni aſcẽſus ad deũ ↄuenire.mĩoꝛ ptʒ:qꝛ plerũq; aſcedit intellectꝰad teũ intelligẽdo mẽoꝛando.4 Itẽ bono rũ intellectꝰẽ in ſũmo.qᷓ ampliꝰnõ aſcendit.⁊ tñ oꝛãt ſcti. Itẽ cã aſcẽſus intellectꝰfit ꝑ inꝗſitõeʒ ſiue ꝑ inueſtigati onẽ:nõ vr hec diffinitõ differꝛe ab illa. Or̃o eſt inuiſibiliũ reꝝ ingſi e⸗ 5 ñ. ꝙ duo ſunt nccia oꝛãti.ↄſideratio x pꝛie milerie:et dine miſcdic. Pꝛopꝛia mileria ↄſi igeragaẽ ne pigritet imploꝛare defectuñ ſuox ſi upplemẽtũ. Diuina miſcdia ↄſiderãda ẽ: ne de obtinendo qð ſibi ncciũ eſt dif fidat Dañ. ix. A0 e in iuſtificatõibo ni is pſternim pces añ faciẽ tuã: in miſeratõibo tuis multis. Leceſſe ẽ igitur oꝛãti vt ꝑ intellectũ aſcẽdat ad ↄſidera tõez dĩne bonitatis vñ añ inclinatõeʒ affectꝰad obtinẽdũ:ncẽius ? aſcẽſus in⸗ tellectꝰad ↄſiderandũ. vñ Hug.ꝗd efficaciꝰhoĩeʒ ad oꝛan di ſtudiũ excitaret:qᷓ; miſeria a calamitas tãtoꝝ malorũ quiba addictꝰpᷣmit᷑.⁊ ꝗd iocũdiꝰad affectũ orãdi traheret ꝙᷓ miſcðia creatoꝛis ſui quãꝗ int mala ſua totiẽs expitur. Qe ad oꝛanduʒ piger ſit:hinc ſua neceſſitate ↄpellit᷑.ne añt tepida ⁊ diffidens oꝛet:illũ pietate ði ꝓuocatꝰ. ſic igr or̃oni ſcta meditatio nccia ẽ:vt oꝛo neq̃ at eẽ ꝑfecta ſi eom meditatõ nõ ↄmittet᷑ bec Hug. Ex quibo pʒ.ꝙ ad h̊ ꝙ oꝛa tio ſit ꝑfecta.neceſſe ẽ ſubleuare intellectũ ad diuinoꝝ bñ⸗ ficioꝝ meditatõneʒ:q; in bũanis miſerijs releuandis exꝑ ta ſunt oꝛoni neceſſariꝰẽ.¶ Ad illud g qð pꝛimo obijcitur intellectꝰ⁊ affectꝰ p oxpoſitõeʒ ſe bñt ⁊c̃. Põt dici lʒ ha⸗ beant oppoſitiõez ſiue potiꝰdiſpationẽ rõne qua oꝛdinata ſunt. diſpoſitõnes eoꝝ nõ ſe excludũt abinuiceʒ.ĩmo mu⸗ tuo ſe expediunt.vt pʒ de cognitõne 2 amoꝛe:⁊ de aſcenſu cognitõnis ⁊ amoꝛis.ſiue cogninue 2 teſideratiue. Pꝛe. ne hec diffinitõ eſt aſcẽſus intellectꝰac. nec illa oꝛatõ eſt aſceus affectꝰc. dicit ↄplete eſſe oꝛonis:ſᷣ potiꝰ eſſe rela⸗ tum hmõi diuerſimode pᷣm modos aſſignatos.¶ Ad illð qð obr̃ ro ⁊c.dom eſt ꝙ in xpᷣo inqium oꝛauit ꝓ alijs fuit aſcẽſio ꝙᷓtuʒ ad modũ pᷣdictũ.i nqtuʒ /ꝓ ſe aſcẽſus hu/ manꝰꝗ erat q̃ſi in imo ad intellectũ diuinuũ ꝗ fuit in ſupꝛe mo.vñn pᷣᷣ. Oꝛo mea in ſinu meo auertek. Glo.qꝛ ip̃ᷣm qui ꝑſonalꝛ mihi vnitꝰeſt oꝛabam. vnde aſcenſio in xpᷣo hmõi fuit de nata ad naturã. in rpᷣo igit᷑ fuit aſcẽſus intellectus abimo in altũ:qꝛ de indigẽtia hũana ad diuinã munificẽ tiam. Pꝛe. de nata humana intellectꝰſue nature bũane ad diuinã. ¶ Ad hoc qð dr̃. ꝙ in xpᷣo nõẽ diſtãtia intellectꝰa ditate. dom ꝙ lʒ nõ ſit ibi diſtãtia ſeꝑatõis:eſt tñ diſtan⸗ tia diuerſitatis.ſ.natuꝛaꝝ.4. Ad Hᷣ qð obr̃. ꝙ ouenit fidei ⁊c̃.dðm ꝙ ille aſcẽſus eſt aliꝰab illo qui eſt fidei.ꝗ ẽ cũ ſui ca ptiuatõe eltra poſſibilitatẽ nat᷑e ꝓpꝛie ꝑ gr̃e ſublimatõ neʒ. Berñ. Quid nõ inueniat fides.attingit inacceſſa.de⸗ p̃bendit ignota.ↄpꝛehendit ĩmenſ. a. appꝛehẽdit nouiſſima. ipaʒ deniq; eternitatẽ ſub illo vaſtiſſimo ſinu q̊dammõ cir cũcludit.⁊ ſic pʒ quõ rñdendũ eſt ad illud qð de aſcẽſu fi⸗ dei ꝓponebat᷑.¶ Ad illud qð obr̃. ibi nibil ponit᷑ qð ha⸗ beat rõeʒ motiui:⁊ ita nec rõeʒ impetrãdi.dðm ꝙ licʒ nõ ponat᷑ alioð qð ſit motiuũ diuine miſcdᷣie foꝛmaliter dico nihilominꝰↄſideratio ſiue meditatõ diuine bonitatis mo uet ipᷣm hoĩem indigentẽ ad oꝛandũ. Elñ bene cõcedendũ bec ratio nõ ↄpletũ dicit eſſe oꝛatõnis ſed ᷣm ꝗd ⁊ quo⸗ dammõ materialiter. vñ bene verũ. ꝙ ſi eſſet complete in⸗ dicans eſſe oꝛatõnis:expꝛimeret᷑ in ea aliqð qð br̃et rõez motiui.¶ Ad illud qð obr̃.ꝙ oꝛatio reſi picit ꝓpꝛie vt finezʒ obtinendũ nõ deũ ↄferentẽ.põt dici.q; oꝛatõ diffinit᷑ vt eſt actus.⁊ inqtim talis hʒ diffiniri ꝑnõ ꝑ fineʒ obtinendũ et eſt terminus ꝑ accidens:qꝛ qñq; ſic qñq; alio mõ effun ditur oꝛatõ ſolümodo ad placandu deum. Pre. cũ ſit tri⸗ ſ iſ iſi⸗ itöne alic bicig a⸗ ſine keigi terig ſch. ſigti ſibli no rade; diuin eſdf n Gie iend lgin⸗ ſornn lori enet ur. mne G damn o . en iur . 2 7 te , e moi ctus ifie⸗ head t ſon⸗ idel ſoi eto na. ir uſi⸗ ba⸗ 3 no dico omo enci guo⸗ tein⸗ ttz fn⸗ rl dl n n tbeno ¶ Queſtio lex oꝛo. ſupplicatio: poſtulatio: inſinuatio. In ſola po⸗ uatöne eſt poſtulandũ terminꝰ: nõ in ſupplicatõne neq; in inſinuatõe. 4 Ad aliud qð obijcit. ꝙ ſine petitõne aliq põt eẽ aſcẽſus intellectꝰ aa deũ ꝛc. põt dici. ꝙ cũ dr. Or̃o eſt aſcẽſus ⁊c. ſumit᷑ aſcẽſus nõ aᷣcũq; mõ:ſᷣ aſcẽſus ad a⸗ liqð impetꝛandũ.4 Ao illð qð obr. ꝙ; intellectꝰ nõ aſcẽdit ⁊c᷑.põt dici ꝙ vt tactũ eſt.in oꝛoe ſũt duo ↄſiderãda.miſe⸗ ria bũane ↄditõis reꝑanda: 2 dina miſcðia reꝑãs.bec di⸗ ſtant abinuicẽ.vñ vnuz eſt in imo:aliudẽ in ſũmo.qñ igit᷑ ſcki oꝛãt. eſt aſcẽſus intellectꝰin illis ĩ hac duplici ↄſidera tõne. Vñ fit alcẽſus in ↄſideratione hũone miſerie q̃ eſt in imo:ad diuinã miſcdiaʒ ꝗᷓ eſt i ſummo. 4l Ad illð qð obtr ꝙ bec nõ differt ab illa. Dꝛo eſti inuiſibiliũ rerũ ⁊c̃· pt di⸗ ci ꝙ imo. Ingſitio eiĩ ſm ꝙ h ſumit᷑ dicit actũ petẽdi · ꝓut cetermiaĩ petẽdũ ſm veritatis ↄditõneʒ. vel põt dici vt ta ciů eſt. ꝙ inglitio ꝛc. dicit actũ intellectꝰ ſpeculatiui:ꝙ dĩ aſcèſus intellectꝰac dĩc actũ pꝛactici vel põt dici ꝙ aſcen⸗ ſus intellect?bm qð dẽ. ꝙ oꝛo eſt aſcẽſus talis. nõ dicit in qſitionez ſ̊ eleuatõez eo mõ quo tactũ eſt: inqſitõ dĩc inue⸗ ſtigatönez ad im petrãdũ.hec planiꝰinfra appaꝛebũt 2 pa rticulus tercins Onſeqnter q̃rit᷑ de hac diffinitõe aug. Dꝛo eſt — piꝰafſectomẽtis in deũ direciꝰſic. In omĩ actu ſpeiẽ piꝰaſfectꝰin deũ direct?. Spes eĩ erigit ſic dic Aug. & piꝰaffectꝰac. nõ ↄuenit oꝛzoni: diffinitõ male aſſignat. Pꝛe. ex oſideratõe dĩne bonitatis dirigit affectenr ĩ deũ pie ſi ex caritate ꝓcedat.nec tñ iſta directio ẽ oꝛo. qꝛ tũc q̃libet inclinatõ aſfectꝰad deũ ex feruoꝛe caritatis oꝛ?o pöot dici. q nõ ↄuenit. . e. oĩs notificatio dʒ dari ꝑ ꝓpria ᷣ piꝰaſſectꝰnõ eſt ſolũ oꝛois. imo oĩs vᷣtutis: g̊ incõueniẽf oꝛo ꝑ illud diffinit. .⸗? ꝛe. nlłm accidẽtale poni dz ĩ diffi· tõne alicꝰ. ̊ pietas accidit ooni: qꝛ ẽ vna x q̃ᷓtuoꝛ additi onibo oꝛois efficacis qᷓ ſũt.pie: ꝓſe: ꝑſeuerant:ad ſaluteʒ 1 Pꝛe. cu iſte qᷓ̃tuoꝛ ↄditões ſi ũt oꝛois: ̊ eq̃ dʒ ꝑ vns ſicẽ ꝑ alterã diffiniri. Cũ igit in iſta ſola diffinitõe vna ſola po⸗ nat᷑.ſ.pie:vẽ diffinitõ diminuta. Pe. ſiẽ dic Hug. de v⸗ tute oꝛãdi.ex ↄſideꝛatõe dine miſcdie ſine boĩtatis dirigit affect?in deũ ad petendũ. EIñ nõ dirigit᷑ in veũ ꝑ oꝛatõeʒ vel oꝛone affect?qꝛ ſapiẽs:qꝛ miicoꝛs.ſiue bonꝰ:igit᷑ cum illa pprie ↄueniũt aligbo poni debeãt et notificatõnibo ſu⸗ is. deberet dici. ozo eſt pi affect?directꝰ in miſcðiam dei. vel in dei bonitatẽ. ¶ Itẽ pie petẽ ẽ ex caritate petere q̃ in⸗ foꝛmat ſpem. vñ vbi eſt acteſpei:eſt affect? met ex caritate in deũ directꝰ. cũ ſpes ſit ipſ affectꝰ. Ex hoc ſequit᷑ hᷣ in⸗ cõueniẽs.ꝙ ſpare eſt oꝛare.⁊ ꝙ nõ ſit oꝛo:niſi ex vel ĩ cari tate ¶ Rñ. ꝙ bec diffinitõ dat er relatõe oꝛois ad poten tias aie. ¶ Ad illud ᷣ petit᷑ ꝗ eſt affectꝰin deũ directꝰ. du⸗ obo aũt indiget affectꝰ in oꝛone ad h̊ ꝙ vplete dirigat᷑ ĩ de⸗ um. ſ. er ↄſideratõe ꝓprie miſerie et dine clemẽtie.vñ bug. mens bũana ad oꝛãdũ ne pigra ſit bĩc ſua neceſſitate com pellit ne tepide oꝛet: ⁊ diffidẽs i IVlis duabo alis oꝛo ſbleuat᷑.q; dũ mẽs alterna hoꝝ cõſi⸗ teratòe ſe ad denotõez inceſſant excitat:qͥdã deſiderij ſpũ⸗ alis ĩpetu ſurſũ leuata volat.⁊ ſegtur. neceſſe ẽ ꝗ̊. vt ſi pꝛu⸗ enter a vtilit deũ oꝛare velimꝰ: iugi meditatiõe aĩin nrjm ererceamꝰ. 2 in ↄſideratõe miſerie nr̃e diſcamꝰ qð nob ne⸗ ceſſe eſt petẽ: ⁊ in ↄſideratõe miſcdie dei nr̃i q̊ deſideꝛio de beamꝰpoſtulare. Meditatõ igit᷑ parit ſciazʒ. ſcĩa ceuotõz deuotõ oꝛoeʒ. Deuotõ igit ẽ ↄuerſio in deũ pio ⁊ buili af feciu. builis ẽ em̃ ex ↄſideratõe infirmitatis ſue: piꝰex ↄſi deratõe dĩne clemẽtie. bec ĩſe tres pᷣncipales vᷣtutes bʒ. ſi tem ſpẽ ⁊ caritatẽ.neq; em̃ hõ ꝑ deuotõeʒ ſe ad deum con⸗ uerteret: niſi ⁊ crederet ſe ſaluari poſſe:⁊ ſperaret euz mi⸗ ſereri velle. Poſtremo niſi eñ pluſqᷓ; mala ſua diligeꝛet ne quaqᷓ illa mala fugiẽs refugiũ ſibi in ipo eligeret. Credit 8 ſperat.⁊ diligit.Credit potentiã:ſperat miſericoꝛdiam: amat cuſtodiã. Qihil & aliud ẽ ozo ꝙᷓ; mẽtis deuotõ.i.con⸗ uerſio in deũ ꝑ piũ et humilẽ affectum. fide ſpe et caritate ſubnira hec Hug. Patet igit ex dictis ꝙ ex 2ſideratõne llinc dei pietate ꝓuocatur 77 lxxvi. prie miſerie et diuine clementie ſurgit in nob piꝰ bumi is affectꝰ. humilis ꝑ ↄꝑationeʒ ad nr̃am miſeriaʒ:piꝰad tei clementiã.et h̊ ſic ibi apparet fide ſpe ⁊ caritate impe⸗ rante. ↄgrue g bec eſt or̃o pius mentis affectꝰ in deuz dire etus.⁊ qre piꝰiam apparet: qa cõſurgit ex ↄſideratõne di uine clemẽtie. credendo potentiã: ſperando miſcdiaʒ. ⁊ di ligendo cuſtodiã.4 Ad illð ꝗ̊ qð pꝛimo q̃rit᷑ ð hãc diffini tõnez pt dici. ꝙ pietas vno mõ vr̃ cultꝰei.alio mõ virtq̃ᷓ hõ pie mouet circa exũtes in defectu. ſiue in miſeria.aut dici ̊ piꝰaffectus et.ꝓut ꝑ hoc dicit᷑ pius:notatuꝛ diſpoſi tio affectꝰcirca cultũ diuinũ.et ꝓut dicit diſpoſitõnez affe ctus circa indigentiã alicuiꝰ.ſi umit igit᷑ pius in diffinitõe iaʒ dicta ſcðo mõ:ſcʒ ſᷣm ꝙ dic diſpolitõeʒ affect? in ouer⸗ ſione ad deum. ꝓ miſerie releuatõe obtinẽda. ¶ Pꝛe. ꝙ di co piꝰpõt dicẽ diſpoſitõneʒ affect?foꝛmatam caritateʒ vel nõ foꝛmatã.vñ ſumit generalr. ꝓut ↄſideratur in genera⸗ litate quadã ꝑ abſtractõneʒ a tali mõ et tali.et ſic patʒ ꝗꝙ aliter eſt de actu ſpei et affectus exñtis in caritate put ſũt in directõne ad deũ ꝙᷓ in oꝛatõe: qꝛ directio affect? in oꝛo⸗ ne ẽ ad aliqð obti nenduʒ: directõ affectꝰin ſpe ẽ magis ad inbherẽtia cũ ſumma maieſtate. directõ caritatis cũ ſũma bonitate. vñ differẽs ẽ directio hinc ⁊ inde. Ex his patʒ rñſio ad ſcᷣm q̃ſitũ. qꝛ differẽs directio ſᷣm qð ẽ oꝛatõis. 7 bim qð eſt affect'ſpei caritatis. Preterea foꝛtaſſis ſu⸗ mit᷑ pius coĩter ꝓut dicit diſpoſitõez affectꝰ. qtuʒ ad ea q̃ ſpectãt ad cultũ dei:eo mõ quo pſalmi ⁊ oꝛones eccleſie ad cultũ dei ſpectãt.et ꝓut dicit diſpoſitõeʒ affectus ex cõ⸗ uerſione ad defectũ vel indigentiã releuandaʒ ex efficacia ofonis. ſic actſpei vel caꝛitatis nõ ſũt ipſiꝰaffectꝰſic di⸗ ſpoſiti.dico vt eliciti: lʒ foꝛte vt im ꝑati.4 Ad illud qð obĩr ꝙ pius affectus eſt oĩs vᷣtutis ⁊c̃. põt dici ꝙ pius affectꝰ in deũ directꝰad aliꝗd impetranduzʒ. ſᷣm ꝙ affect? pius ad hoc dirigit᷑ eſt oꝛois ꝓpriꝰ. Pꝛe. pius bm qð dicit vnã cõ ditõeʒ q̃ facit oꝛonem efficacẽ. dicit diſpoſitõeʒ formatam caritate.ſᷣm ꝙ ponit᷑ in diffinitõne oꝛonis dic diſpoſitõez coĩter ſumpta.ſiue ſit foꝛmata ſiue infoꝛmis. Eñ ſub alia rõne ↄſiderata ponit᷑ hic ⁊c. Vel põt dici. ꝓut dicit᷑ . ꝙ q⸗ tuoꝛ attẽdi dñt in oꝛoe.ſ.pie ⁊c᷑.hoc intelligit᷑ de oꝛone ſa⸗ tiſfactoꝛia:nõ de oꝛone coiĩter ſumpta. Vel pt dici ꝙ ẽqð⸗ dam gendoꝛonis qð dirigit᷑ in ceũ nõ cã impetrãdi hoc vł illud:ſed cauſa plocendi o. Eſt aliud qð ẽ cã impetran⸗ di aliqdð a deo. ad efficaciã òoronis ſcðo mõ ſumpta reg⸗ runt᷑ quatuoꝛ ↄditõnes.ſ.pie: ꝑſeueranter c. nõ autẽ ad pᷣmo mõ ſumpta.ſ̊ ſm ꝙ; dr̃ oratõ coiter ad or̃ceʒ ſic ſum⸗ ptam:⁊ ſic ſumptũ et ſic. ¶ Ad ülud að obijcit. ꝙ acciden tale in diffinitione nõ dz poni ⁊c.dom ꝙ pius ſm ꝙ dicit vnã de q̃tuoꝛ ↄditõnibo qᷓ faciũt oꝛatõeʒ efficacẽ.non poni tur in diffinitõe oronis.vt er dictis pʒ. Vñ nõ ponit᷑ vt ẽ illi accidẽtale. ⁊ ex ̊ pʒ rñſio ad aliud qð ſeqtur. 4¶ Vd il⸗ lud qð obr.ꝙ deberet dici ꝙ ẽ affect?direct?in miſcdiaz et bonitatẽ dei c. dõᷣm ꝙ ſicut vult Hug. ꝙ ab oꝛante nõ ſo lum petitur ſuppleri defeciꝰ: ſed etiã a ſapiẽte et potẽte.ꝗa yt dicit Hug. bõ ad drũ ſe nõ ↄuerteret poꝛatonez mſi ſe credẽt a vo ſaluari poſſe:et paret eñ miſereri velle. Po⸗ ſiremo niſi eũ plꝰꝙ; ſua mala diliget: nequaq illa ſugiens refugiũ ſibi in ipo eligeret: Credit 8 ſperat ⁊ diligit. cre dit potentiã:ſꝑat miſcdᷣiaʒ: diligit fiue amat cuſtodiã. cũ igit᷑ hoc noie deꝰdent᷑ intelligi tria pᷣdicta ſufficiẽter. ſicut dic Dam̃.j.li.c. xij. vbi oñdit. ꝙ pꝛimũ locum e wo tenet poc nomẽ ꝗ eſt ſecundũ boc nomẽ deꝰqð dicit᷑ a theos qð eſt fouere diuerſa. vel a thetim qð eſt ardẽs. deus ei ignis eſt ↄſumens oẽz maliciã.vel a theaſte qð eſt vidẽ oĩa.ecce tria p̃dicta.pʒ ꝙ; pfectiꝰet ꝓrius dicit᷑ oĩno dirigi in deuʒ qᷓ in ſummã bonitatẽ vel pmõi.qꝛ & in orone nõ petit ſolũ modo ſupplementũ defectꝰboni ſß veri 1 aꝛdui:nec ſolũ ↄſi⸗ cerat adoꝛãtẽ dĩna bonitas q̃ vult ſubuenire. vel ſapiẽtia q̃ cognoſcit᷑ qd ab eo petit. vel ptas qua põt ſupplere. pꝛo⸗ pꝛiꝰet ↄuenientiꝰexpꝛimit᷑ directõ affectin teum ꝙᷓ in po⸗ ientẽ vel ſapientẽ vel bonũ.¶¶ Ao illð qdð obijcit᷑.ꝙ pietas accidit oroni ⁊c dicẽdũ ꝙ boc nõ eſt veꝝ:b̊ vt ex dictis pʒ ſuã ſoꝛti᷑ apꝛꝛopꝛiatõeʒ 'm qð ponit᷑ in diffinitõe ofonis licet em̃ ↄmuniꝰponat᷑ ſᷣm ꝙ ſumit᷑ in diffinitõne oꝛois qᷓ ſ̃m ꝙ eſi:vna ↄditionũ oꝛonis efficacis:qꝛ illa coĩtas ſibi aſpꝛopꝛiat᷑ eſt apꝛopꝛiatõ quedã ex dictis pʒ rñſio. i Ad illud qð ſeꝗtuꝛ.dpᷣm ꝗa pie ſᷣm ꝙ eſt vna ↄditionũ oꝛonis efficacis nõ ponit᷑ in diffinitõe oꝛonis.vel ſic̃ dicũt quidã piũ dicit driaʒ foꝛmalẽ qð nõ alie. ꝓpter qð magis ponit᷑ in diffinitõe q; alie.i Ad vltimũ dpᷣm.ꝙ pie peteꝛe ex ca⸗ ritate m ꝙex dictis pʒ.vñ ex rõne ꝓpoſita non ſeꝗtur.ꝙꝓ ſperaꝛe ſit oꝛare neq; ꝙ oꝛo nõ fiat niſi in vel ex caritate. rticulus quartus Onſequẽter querit᷑ de illa diſſimtõe Damaſc. Ofo eſt petitõ decentiũ a deo.ſicut br̃ ab anf. i.Cur veus hõ:xpᷣe ꝓ reꝑatõne generis buma icẽ decentiſſime bibit paſſionia. ᷓ indecenuſfſimũ eẽt vt videt᷑ xᷣm illũ nõ bibiſſe.ſed Math.xxvj.veꝛiſſime bic oꝛauit: oꝛo nõ ſemꝑ eſt decentiũ petitio.i Iteʒ apłi or̃o indecentiũ fuit.ij. Coꝛin.xj.qð videt᷑ ꝑ boc.ꝙ dñs ſimptr enegauit qð petebat lʒ dicat᷑ ter rogaſſe: &̊ plerũq; oꝛatõ eſt indecentiũ.¶ Iteʒ glo.illud ibideʒ dĩc.non ꝙ exaudit᷑ dyabolꝰpetens tẽptandũ Job.2 nõ exaudit᷑ aple petẽs ſti mulũ mouendũ.ſ̊ dy aboli petitio fuit oino indecens.ſ.ꝙ; iuſtus ſine merito puniret᷑:ꝗqᷓ vt pꝛiꝰ. Iteʒ glo.j. Limo⸗ the.v.ſuꝑ illð ſine intmiſſioe orate.dic.ꝙ oꝛo ẽ ceſideriũ bonũ.̊ deſideriũ ſine dvecentiũ petitõe põt eſſe:g̊ male per illud diffimt᷑.¶¶ Iteʒ oꝛo diſpolitõ eſt affectꝰ ꝓprie minus Apꝛie intellectꝰ.ꝑtinere igit᷑ ſemꝑ vr ad vim aſectinã. ſed petitio decentiũ nec ad hac nec ad illa videt᷑ ꝑtinẽ:ſ ad in terpᷣtatiuã:& male ꝑ illã diffinit᷑.¶ Iteʒ cũ q̃tuoꝛ ↄditões exigant᷑ ad oꝛoeʒ efficacẽ.ſ.vt pie fiat.ꝓ ſe:ꝑſeueranter:et ad ſalutẽ.⁊ vna in diffinitõe pᷣdicta ponit᷑.vel dat᷑ intelligi tñ dicit petitõ decentiũ.noĩe em decentium dant intelligi eypedientia ad ſalntẽ.et alie nec dent᷑ intelligi nec ponan tur:g diffinitõ videt᷑ diminuta Rñ.dici põt ꝙ; hec diffi nitio ſicut tactũ eſt prie petẽda reſpicit.et boc neceſſe eſt oꝛanti:vt petitões eiꝰcũ gratiarũactõe ĩnoteſcãt apud de⸗ um. Philipᷣ.iiij.vbi dicit glo.petitiones vr̃e de reh nccijs quas vultis impetrare.et h̊ cuʒ grarũactõne.qꝛ ꝗ vult ali quod impetrare:dʒ de pᷣteritie gratꝰeẽ.ille inquã petitio⸗ nes vr̃e ĩnoteſcãt apud deuʒ.ita vt ſint feruẽtes nõ tepide: vt ad deũ ꝑueniãt.i.ↄpleant᷑.et ſegtur ꝙ neceſſe bʒ rõnal creatura obtemꝑãs deo:tꝑales cauſas ad eternã veritatẽ referꝛe.ſiue petendo ꝗd erga ſe fiat ſiue ↄſulendo qð faci⸗ at bec glo. offerte ergo deo petitões tecentes q̃s glo. pꝛe⸗/ dicta vocat res nccias qð ncc̃ium ẽ oꝛanti.q Dð q̊ obr ð xpᷣo.ꝙ oꝛauit et tñ oꝛo ſua nõ fuit decentiũ.dm ꝙ decen⸗ tiũ fuii.ſicut dic plane Dam̃.li.iij.c.xxiiijqꝛ ſtatim qn dĩc oꝛo eſt petitio decentiũ a deo:refert q̃liter dicens Laʒaro moꝛtuo et tꝑe paſſionis oꝛabat.q!. Quare & nõ fuit exau⸗ ditꝰ. Rñſio.qm̃ cũ oꝛo ſit ꝓcedens ex volũtate ⁊ deſideꝛio Fm ꝓꝙ volũtas hũana fnit in xpᷣo m triplicẽ differentiam ſic ⁊ oꝛo.ã quedã oꝛo fuit in ip̃o ꝓcedens auẽte rõnis. ⁊ iſta ſemꝑ fuit exaudita.et ꝗa ↄfoꝛmis in omnibo diuine volũtati:et qa digne ⁊ ſancte petebat: ideo exauditꝰeſt ꝓ ſua reuerentia. DHeb.v.Alia fuit oꝛatio ꝓcedens auẽte pi etatis.et tercia a volũtate carnis.⁊ iſte nõ ſem ꝑ fuerũt ex audite:tũ ga in his non ↄfoꝛmabat᷑ ſe deo in omi volito.⁊ʒ boc pʒ.petebat em̃ ꝓ ſuis crucifixoꝛibo qui tñ nõ om̃es ſal uati ſunt. Pꝛe.petebat calicẽ tranſferꝛi a ſe qdð nolebat do minꝰ:tũ ꝗa ille petitõnes plꝰerant ad nr̃am eruditõem qᷓ ad diuinã exauditõeʒ.magis em̃ petebat vt nos erudiret: q̃ vt deũ ad ſuam petitõeʒ inclinaret.¶. Ad ſcdᷣm ſimiliter dm.ꝙ oꝛo Pauli vecentiũ fuit.qð patet ꝑ effectuʒ.quia dñs exaudiait eũ.et ſi nõ ad votũ:tñ ad meritum vt dicit glo.ſupᷣ pꝛedictũ locũ.Eger petit multa a medico que me dicus nõ dat nec exaudit ad voluntatẽ vt exaudiat ad ſa⸗ nitatẽ. Ita dñs nõ exaudinit Paulũ ad voluntatẽ. nõ eſt magnũ eraudiri a deo ad voluntatẽ.aliqñũ em̃ dñs dat iꝛa tus qð petimꝰ.hec glo.pʒ igit᷑ ꝙ fuit decentiũ.tñ dñs eaʒ no acceptauit vt volebat:ſed ſᷣm ꝙ ei plus expediebat.⁊ HG dicit glo.ſuꝑ illud.dixit mihi dñs.glo.melius mibi ꝓui⸗ dens. Ao terciũ dðᷣm.ꝙ exauditio ſathane nõ fuit rõne oꝑis oꝑantis.qꝛ illud malũ ⁊ inoꝛdinatum:ſed rõne oꝑia oꝑati.vñ temptatõ illa hẽbat ↄtemptatõeʒ ad temptanteʒ cuiꝰintentio erat.⁊ ad temptatũ JSob. cuiꝰ ſufficiẽtia erat ſeu fuit bona cedens illi ad meritũ ⁊ poſteris ad exẽpluʒ. Jaco.vlt.et illã dñs acceptauit.et ideo ꝓ illo dr ſathanas exauditꝰ.vñ Aug.ad ꝓbaʒ de diligẽdo deo dic. ꝙ dyabo⸗ lus poſtulauit vt ꝓbandꝰeiꝰfamulꝰtẽptaret᷑. Dam̃.lib.ij. c.xxix.Cõcedit dñs iuſtũ incidere in calamitates.vt eã q̃ in eo latet vᷣtutẽ alijs manifeſtã faciat.vt in Sob.et h̊/ pui⸗ dentia ẽ diuine ſicut dĩc.¶¶ Ad quaꝛtum dõm.qꝙ oꝛo ſᷣm q; dr̃ deſideriũ bonũ ſumit᷑ generatr ꝓ iuſticia vite:h̊ aũt ſu mitur ſpãliter ꝓut h̊ de ea intendimꝰ.h̊ coiſſime ꝓut ẽ idẽ qð bñfacere.4 Ad ꝗntũ dõᷣm.ꝙ petitõ in diffinitiõe tacta dicit ⁊ motũ affectꝰ:a exterioꝛẽ expᷣſſionẽ.⁊ ideo nõ ſoluʒ ꝑtinet ad interpᷣtatiuã ſ̊ magis ad affectũ.q¶¶ AUd vltimum dᷣm.ꝙ neceſſariũ ad ſalutẽ ꝓut eſt vna de q̃tuoꝛ ↄditiõibo q̃ faciũt or̃oneʒ efficacẽ.dicit diſpoſitoeʒ caritate infoꝛa⸗ tam.ᷣ in diffinitõe iſta etſi detur nomie cæcentid intelligi: diſpotõeʒ tñ dicit coĩter ſumptã.ſiue foꝛmata ſit ſiue ĩfoꝛ⸗ mis.et pter hoc ſub alia rõne ⁊ alia ſumit᷑ hic et ibi. rticulus quintus Onſequẽter querit᷑ de illa diffinitõne Nugu.j. Dꝛo ẽ rerũ inuiſibiliũ inꝗſitõ.ſ̊ bec diffinitio menit meditatõi: qꝛ vt dic Hug. meditatio eſt freq̃ns cogitatio.modũ ⁊ cãm ⁊ rõneʒ vniuſcuiuſq; rei in⸗ ueſtigans:&̊ meditatõ circa dĩna ẽ de diuinis frequẽs co⸗/ gitatio ⁊ inueſiigatõ eoꝛũdeʒ.¶ IJeʒ dic diffinitõ p̃dicta. Snõ ↄuenit ſoli diffinito.q¶ SItẽ inueſtigatõ eoꝝ q circa de⸗ um ſunt ꝓpꝛie ↄueniũt lectni:h̊ aũt ideʒ dĩc rerũ inuiſibi lium inꝗſitio:& male aſſignat᷑ ſoli oꝛatõni ↄuenire:cũ ecõ uerſo lectõ ↄtra oroeʒ:et meditatio ↄtra has diuidat᷑. di⸗ uidit em̃ Hug.ↄtemplatõeʒ ⁊ oꝛoeʒ ⁊ meditatõeʒ ⁊ lectõ⸗ nẽ᷑.q¶ Pꝛe.j.Coꝛin.xiij.ſuꝑ illud.dat᷑ alij ſermo ſapie. alij ſermo ſcie diuidit glo.inter ſapiazʒ ⁊ ſciaʒ dicẽs.q ſapia ẽ ↄtemplatio eternoꝝ:ſcĩa vᷣo in actõne tꝑaliũ.igit᷑ cũ ſapĩe dona attribuunt᷑ eternoꝝ ſiue inuiſibiliũ ↄtemplatõi ſiue ↄſideratõni male aſſignat᷑ ſoli oꝛoni ↄuenire.⸗ Pꝛe.ingſi tio de rebo ꝑtinet ſolum ad intellectũ.oꝛatõ aũt plꝰ ꝑtinet ad affectũ:ſicut ꝓbat Hug.de vᷣtute oꝛãdi vbi dic.medita tio parit ſciam.ſcia deuotõeʒ.⁊ deuotõ oꝛoeʒ.ſ̊ deuotõ af fectus ẽ:quare ⁊ oꝛo multofoꝛtiꝰ:q̊¶ male videt᷑ ꝑ inꝗſitõeʒ difiniri.¶ Pꝛe.vbi eſt ſcie plenitudo ibi nulla ẽ ingqſitio. ⁊ ſi ponat᷑:ſuꝑflue poni videt᷑.ſᷣ in xpᷣo oꝛante erat ſcie ple nitudo.qꝛ et illã habuit in pᷣncipio vite ſue:&̊ in oꝛone vpᷣi nulla fuit inꝗſitio.igit᷑ nõ videt᷑ ſoli oꝛoni ↄuenire.qᷓ diffi⸗ nitio male ẽ aſſignata.q Pꝛe.ĩ beatis angelis ⁊ aiabo ſan ctis ẽ cognitõ in ſummo.aliogꝗn nõ eſſent bti:⁊ tñ frequen ter oꝛant ꝓ noſᷣ hoc eſi planũ: ̊ incõueniẽter oꝛo ꝑ ingſiti onẽ diffinit. ¶ Ad b̊ dom eſt. ꝙ iſta diffinitio penes ipſa petẽda attendit᷑ ſiẽ̃ et pᷣcedẽs:lʒ oꝛo in pᷣcedenti magis re ſpiciat ſummã bonitatẽ cũ dĩ petitõ xecentiũ. illud em̃ de cet qð ðᷣlectat vt qð bonũ eſt. Iſta at᷑ reſpicit ſummã boni tateʒ cũ dr.oꝛo ẽ rerũ inuiſibiliũ ingꝗſitio.Eſt igit᷑ in diffi nitõe iſta inuiſibiliũ reꝝ inꝗſitio.nõ ꝙ oꝛãs ibi ſiſtat:pᷣ vt magis oſpoꝛtuniꝰ⁊ familiaꝛiꝰvaleat impetraꝛe.⁊ in iſio ſi ſiat oꝛonis ↄplementũ quodãmõ.ſi ꝗs rogare vellet pꝛĩci pem aliquẽ ſiue regẽ.expediret ei ad illiꝰſecretoꝛia qͥ meli us poſſʒ accedẽ:vbi oꝑpoꝛtuniꝰ⁊ certe ſecretiꝰ illi poiſʒ ſu am ind gentiã oſtende:⁊ miſcðiaʒ ipidimpetrare.ſic eſt in ꝓoſito/¶ Vlteri notandũ ẽ.ꝙ inuiſibiliũ ingſitõ ſiue in⸗ ueſtigatio fit plerũq; vel ad ↄgnoſcendũ qð facit lectõnis exercitiũ:vel ad deguſtandũ qð facit ſapie donũ. vel qͥdaʒ medio mõ aliqð hñe ab vtroq; qð facit ſcia meditatõ.xel ad impetrandũ qð facit denota oꝛo. Ex bis patz rñſio ad tria pᷣma argumẽta.i Ad q̃rtũ pʒ rñlſio.ꝙ ibi nõ ſolũ eſt inꝗſitio q̃ qdez ẽ ſm intellectũ:ĩmo ⁊ reuelãde miſerie im⸗ ploꝛatõ q qdeʒ ẽ affectꝰ.vel ſi dicat᷑ ꝙ ſit intellectꝰ.hᷣ ẽ non ſpeculatiui:ſ̊ potiꝰpᷣctici.ꝙ ꝗdẽ cognitõnẽ ↄpᷣhendit ne ſit erꝛoneꝰſiẽ dic Hug.⁊ affectòeʒ ne ſit tepidꝰ.ql Ad ꝗntum .ẽ õ ———— — — — — —- — . nio 1. 0 d. X wi dco di⸗ ͦ, ij 1 1 A de; uo. epie erii diſfn woſan egben gſti lpla gore end boni dff N o apil nct ok ſechin ſilein cciͤi clden R iſonl bick ſonenm binm Gſ hgunt virtgratuita ? oꝑati — — ¶Mueſtio de xpo dicẽdũ.inuiſibiliũ inaſitõ duobo modis intelligi pt vel ferẽdo ſe ſupꝛa ſe ꝑ nouã ↄſideꝛatõeʒ. Fm ꝙ intellectus eleuat᷑ ad deũ gradatim: a ↄſideratõe creature ad oↄſidera⸗ tionẽ creatoꝛis.⁊ illud xpᷣo nõ potuit ↄueniꝛe:qꝛ boc ſoluʒ eſt viatoꝛis. ipᷣe aũt ſemꝑ fuit ↄpꝛehenſoꝛ. vel ferendo ſe ſu⸗ pra ſe diuinã miſcðiaʒ imploꝛado que eſt ſupꝛa ſe:2 ſic ꝓ⸗ prie ſumit᷑ in diffinitone ſupꝛadicta. ſic bene fuit in xpᷣo: qꝛ iſta ↄſideratõ ſine ingſitio ſciẽtie plenitudini nullaten?ꝰ ptradicit.pᷣmo aũt mõ ↄtradicit.¶ Ad vltimũ de beatis di cendũ.ꝙ iſta inglitio ſciẽtie in ſũmo nõ ↄſiderat᷑ actui ſcto rum.qꝗ qñ oꝛant.nõ oꝛant/p ſe. hp nobis.· ideo qñ implo⸗ rant diuinã miſcdᷣiaʒ ꝓ miſerie releuatõne:nõ eſt illud in⸗ telligendũ de ſua miſeria bͦ de noſtra. rticulus ſextus Onſequẽter q̃rit᷑ de diffinitõe Ambꝛo. ſcʒ Oꝛa tio eſt cibo metis p̃elaꝛaq; alimonia ſuauitatis q̃ mẽbꝛa nõ onerat.ſᷣ in oꝛnamẽta ↄuertit. Sic oꝛo dicit᷑ hic cibo mẽtis.⁊ ↄſtat ꝙ ſᷣm ſiłitudinẽ ſumptam a cibo coꝛꝑis.ſᷣ ita eſt de cibo coꝛꝑis ꝙ ſine illo coꝛpꝰ viuẽ nõ põt: ſilꝛ erit de cibo aĩe ſiue mentis ꝙ ſine illo aĩa ſiue mens viuere nõ põt. Sed oↄſtiat aĩaʒ viuere poſſe ſine ↄtem platõne cuiꝰſpecies eſt oꝛo:ergo minꝰↄueniẽter diffinitur oꝛo cibo mentis.¶ IJtem Merñ.ſuꝑ cantica dicit.ꝙ oꝛan⸗/ d dabit᷑ vinũ letificãs coꝛ bomis.ergo ↄuenientiꝰ diceret᷑ oꝛo potus mentis q; cibo mentis. 4¶ Peet. ſicut dic Herñ. Eſcas bonoꝝ actuũ dirigit.ſᷣ eſcas dirigere magis potui cõuenit qᷓ cibo:igit᷑ magis ꝓpꝛie diceret᷑ oꝛo potus qᷓ; cibo. 4Dꝛet. cũ refectõ aĩe non ſoluʒ habeat᷑ ex oꝛone.ſᷣ omnis io cooꝑet᷑ aĩe refectõni: exquo ea que ꝓpꝛie ↄueniũt debent in diffinitõnibo poni:nõ deberet ora tio dici cibo aĩe.ſicut nec aliud tuitũ. Pꝛet. idẽ eſt cibo 2 alimonia.ꝗᷓ alterũ ſuꝑfluit. Pꝛet. cũ claritas ſit diſpo ſitio intellectꝰ.alimonia aũt ſit affectꝰ:non eſt ↄueniẽs cõ⸗ iũctio alimonia pclara..l Pꝛet. ſi veracit oꝛare ẽ amaros gemitꝰ in ↄpunctõe coꝛdis reſonare. vt dicit Oꝛeg.q̊ nulla eſt ſuauitas ozonis. ? ita nõ ẽ alimonia ſuauitatis. Pꝛe. cum oꝛo ſatiſfactoꝛia ſit ⁊ penalis.⁊ ideo coꝛꝑis afflictiua: multũ videt᷑ mẽbꝛa coꝛꝑis onerare.male ergo dicit᷑ mẽbꝛa nõ onerãs.4l Pꝛet. cum oꝛo ſit diſpoſitio mentis. quõ ad coꝛꝑis omamẽta ptinebit.¶Kñſ io. dicẽdũ ẽ. iſta diffini⸗ tio habet ꝗpꝛie reſpicere vimt memoꝛatiuã aĩe. Oꝛãs ei qñ ei beneficia memoꝛat᷑ ⁊ deuotõe ꝑfundit᷑: nõ modicam ca pit refectõz. Merñ.ſuꝑ canti.oꝛando dabit᷑ vinũ letificãs coꝛ homĩs. Vinũ ſpũs qð inebꝛiat: ⁊ voluptatũ carnaliuʒ infundit obliuionẽ. humectat interioꝛa arentis ↄſcientie: eſcas bonoꝝ actuũ dirigit ⁊ deducit ꝑ quedã aĩe membꝛa. fidem roboꝛãs:ſpem ↄfoꝛtãs: oꝛdinãs vegetanſq; caritatẽ. 2 imp̃ᷣgnans moꝛes. hec Merñ. patet igit᷑ quõ oꝛo cibo ſit mentis. ip̃am reficiẽdo ⁊ eſcas bonoxꝝ operũ dirigendo.⁊ p aie mẽbꝛa deducẽdo.⸗ Dð obijcit ꝙ ſicut cibo neceſſariꝰ ſit vite coꝛꝑis ⁊ oꝛatio aĩe. Dicendum ꝙ duplex babet eſſe oꝛatio.vnũ ꝑ comꝑationẽ ad deũ ad quẽ dirigit᷑:⁊ ſic reue⸗ ra eſt cibo aĩe neceſſariꝰſine quo nõ viuit aĩa ſpiritualiter certum em̃ eſt ꝙ ſpũaliter nõ viuit niſi piss affectꝰin deuʒ Dirigat᷑. Aliud eſt eſſe oronis ꝗ oↄſiſtit in petendo qð neceſ ſarium eſt oꝛanti· m ꝙ diffinit a dam. petitio ẽ decentiuũ a deo. ⁊ Fm hoc ꝙ petat᷑ diffinite hoc vel illud: neceſſitateʒ nõ impoꝛtat.ꝗ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ ſi ꝓpꝛietates potꝰoꝛoni ↄueniũt:nõ tñ ꝓpꝛietates potꝰ qui ſolũmodo potꝰeſt.vt po tus oĩs:ſᷣ potꝰ qui eſt ciboꝛ potꝰ:cuiuſmõi eſi vinum. igit᷑ ↄuenientioꝛi ↄgruitate dicit᷑ oꝛo cibo qᷓ; potꝰ. Pꝛet.qꝛ ma⸗ gis ꝓpꝛie dicit ſeu ↄuenit cibo reficere qᷓ potui. ¶ e autẽ dicit Herũñ. eſſe vinũ ⁊c̃.hoc dicit rõne qua eſt cibo ⁊ potꝰ vt ex ißis verbis ptʒ. ¶¶ Ad aliud põt dici. ꝙ licʒ alimonia mẽtis alijs ↄueniat gratuitis:iñ quodam progatiuo ſpãli oꝛoni ↄuenit.vtpote qua reficit.alit᷑.⁊ ad ſtatũ ꝑfectõis ef ſicaciter ꝓmouet᷑.vt ex verbis ptʒ Werñ. 4l Ad aliud di⸗ cendũ.ꝙ licet idẽ ſit cibo ⁊ alimonia:tñ differũt rõne. Ci⸗ bus em̃ dicit᷑ inqᷓ̃tuʒ cibat ⁊ reficit. alimonia qua alit. vñ duo effectus notant᷑ oꝛonis.vnꝰeſt refectio ſpũalis que eſt lxxxviij. ex ↄiunctõe mentis cũ ſũmo bono.Alius ẽ nutritõ ĩ amo⸗ re dei queẽ in aĩe vita.ſicut dicit aug. in ſolilogo.⁊ illð da tur intelligi plane in auctoꝛitate Herñ.ſupꝛadicta.a..Ad aliud dicendũ cũ dicit᷑ alimonia p̃clara.notat᷑ duplex effe⸗ ctus oꝛzonis.ſcʒ nutritio affectꝰ. illuſtratio intellectꝰ. cuʒ boc em̃ ꝙ oꝛo in ſuauitate iocũditatis nutrit aĩazʒ qtuʒ ad affectũ: illumiĩat etiã qtum ad intellectũ.vñ Cri.in quo⸗ dam bᷣmone dicit. ꝙ danieli oꝛzonibo viſa pandũtur.¶. Ad aliud dicendũ.ꝙ duo ſunt genera lacrimaxꝝ.ſcʒ ex recoꝛda tione offenſe dei: 2 iſte ſunt amaritudinis. ⁊ ex ↄſideratõe ſuꝑne patrie.⁊ iſte iocũditatis ſunt· Sic oꝛonum duo ſunt genera. vnũ ex pſideratõe bonitatis diuine 2 beneficẽtie:⁊ iſtud eſt iocũditatis ⁊ hoc eſt ↄtemplatiuoꝝ. Aliud ẽ ama ritudinis ex ↄſideratõe offenſe cei ſatiſſaciẽdo ꝓ illa. Pꝛi ma tota eſt iocũditas qtũ ad ſpiritũ.licet laboꝛẽt virtutes aĩales in oꝛando.⁊ minꝰregimini coꝛꝑis ſunt intẽte. iſtud em̃ neceſſario fit qᷓdiu ſumꝰin hac vita.⁊ quãto plus ſpiri tus delectat in tato plus tabeſcit caro. Scða ſimilit mul⸗ tum habet iocũditatis.ſicut doloꝛ penitẽtialis hzʒ gaudiuz ↄiunctũ ſᷣm qð dicit aug.doleas 8 doloꝛe gaudeas.⁊ Oꝛe go. in moꝛał.luctu ſuo aĩa paſcit᷑: ⁊ ad ſuꝑna gaudia ferẽ⸗ d ſublenat᷑. Et intꝰ quidẽ doloris ſui gemitꝰ tolerat.ſi eo refectõnis pabulũ ꝑcipit:quo vis amoꝛis ꝑ lacrimas ema nat. ꝓpteꝛ qdð Ecci.v. Miſcui mirꝛã cũ aromatibo qð ẽ.in amaritudine reſpirare quadã iocũditate.4Ex hH̊ ptʒ rñſio ad aliud.qꝛ et ſi oꝛo oneret qᷓtũ ad coꝛruptelã.nõ tñ q;tuʒ ad materiã. ĩmo eã eleuat vt magis ſpũi ſit ſubiecta ⁊ ↄfor mis. vñ videmꝰin ſpũalibo viris coꝛpꝰ in modico oneratũ q̃uis aĩa quaſi ↄtinue ozoni? deuotõi ſit intẽta.4l Ad vlti mũ dicendũ. ꝙ oꝛo dicit᷑ mẽbꝛa in oꝛnamẽta ↄuertere:quia multũ iuuãt ad moꝝ grauitatẽ. vñ Herñ. addit auctoꝛita ti p̃dicte ⁊ s moꝛes. rticulus ſeptimus Onſequẽter q̃rit᷑ de diffinitõibo Gꝛeg. Hug. q̃rit᷑ g de ipis inſił. qꝛ ſimul ↄcurrũt ad ſtatum 3 enitetis. vna eĩ reſpicit penitẽtie initiũ:altera oplemẽtũ.vna eſt hec.ſcʒ Hugo. Oꝛatõ eſt deuotõ ex ↄpũ⸗/ ctione ꝓcedẽs. Altera eſt Gꝛeg. Veracit᷑ oꝛare ẽ amaros ĩ opunctõe gemitꝰ nõ oↄpoſita verba reſonare.4 Obijcitur G̊ad pᷣmã lic. Hugo de virtute oꝛãdi ſic dicit.ꝙ meditatio parit ſcĩam.ſciẽtia euotionẽ. deuotõ oꝛonẽ. ſed impoſſibi le eſt eẽ parturiẽteʒ partũ.nõ em̃ ſciẽtia eſt deuotio.ᷓ male diffinit lic.· ¶¶ Itẽ impoſſibile eſt idẽ ſimul ⁊ ſemel diuerſis motibo moueri. Cũ igit᷑ denotio dicat coꝛdis dilatatõʒ.cõ punctõ ↄſtrictionẽ: nuqᷓ ↄſtituent vnũ idez. diffinitio illa eſt nulla q̃ dicit᷑ oꝛo ẽ deuotõ ex ↄpunctõe ꝓcedẽs.⸗ Pꝛe. impoſſibile ẽ aĩaʒ ſimul triſtari ⁊ gaudere. ſi deuotõ gau diũ impoꝛtat ⁊ ↄiunctõ triſticiã doloꝛẽ. redit idẽ qð pꝛiꝰ. ꝙ deuotio ſimul ↄpunctõ oꝛoni non potuerũt ↄuenire. S nec ꝑilla debet diffiniri. ¶ Itẽ ſi opunctio facit ↄſtrictõeʒ. cuotio dilatatõeʒ:hec ſe habẽt vt ↄtraria. Zrioꝝ aũt vrie ſunt cauſe.⁊ nõ eſt vnũ alteriꝰcauſa: deuotio nõ eſt ex cõ⸗ punctõe. Pꝛet. obijcit de ſcdᷣa.veracit oꝛareẽ ⁊c̃. ſatiſ⸗ factio ⁊ ↄtritio ex opoſito dinidũt·i. it᷑ oꝛo cũ ſit ꝑs ſatiſ⸗ factõis nõ erit ↄpunctõ ſiue ↄtritio ꝗ idẽ ẽ:ſicut nec ſatil⸗ factio ↄtritio.¶ Pꝛet.nõ ouenit ſoli qꝛ ↄuenit penitẽtie viꝛ tuti. cuiꝰẽ m BGꝛeg. p̃terita mala plangẽ. ⁊ tñ penitẽtia vᷣ tus nõ ẽ penitẽtia ſacmẽtũ:q̃re nec oꝛo q̃ ẽ ꝑs pnĩe ſacmẽti ↄpunctõ erit.¶ Pꝛet. oꝛo qtũ eſt de ſe maxime vt eſt ſatiſ⸗ factoꝛia. eſt aliqð impetrãdũ. videt᷑ ꝙ eberet expꝛimi ꝑ aliqð qð haberet ratõeʒ motiui: in diffinitõe eiꝰ cũ nihil expmat᷑ videt᷑ diminuta. Rñſio. dicẽdũ ẽ ꝙ iſte diffini⸗ tiones ꝑtinẽt ad ſtatũ penitẽtis. vñ oꝛonẽ diffiniũt non ſo lum ꝓut petitoꝛia:ſᷣ etiã ſatiſfactoꝛia.ſ̊ differenter.qꝛ illa Bꝛeg. veracit oꝛare ⁊c̃.qᷓtuʒ ad initiũ ſatiſfactõnis.a ge⸗ mitibo em ↄpunctõnis incipit oo inqᷓtuz eſt ſatiſfactoꝛia. Alia ẽ Hugo.ſcʒ oẽo eſt deuotõ ⁊c.qᷓtuʒ ad eiuſdem ↄple⸗ mentũ. vltimũ em̃ complemẽtuʒ oꝛonis eſi deuotio pꝛoue⸗/ niens ex ↄpunctõne.2 exſumit᷑ cauſaliter ⁊ oꝛdinatiue. id eſt poſt. Compũctio em̃ ẽ cauſa ceuotõnis ⁊ illã pᷣcedens. — Et vt ſupꝛa tactũ ẽ.he diffinitões ſicut etiã alie.non dicũt eſſe ↄplemẽtũ diffiniti:ſ potiꝰeſſe relatũ ⁊ diminute.q⸗ Erx his ptʒ rñſio ad pꝛimũ.qꝛ deuotio nõ dicit ↄplemẽtũ or̃o⸗ nis. nec idem ſiłꝛ qð ipᷣa:ſed potiꝰipᷣius ↄplementũ.( Ad ſcðᷣm ⁊ terciũ dicendũ eſt. ꝙ dilatari ſimul 2 oſtringi. tri⸗ ſtari ⁊ gaudere ꝓut nõ ſunt in vna potẽtia ſᷣ diuerſis: bñ ell poſſibile vt ↄtritio 2 doloꝛ ſint in ſenſualitate.7 dilata⸗ tio ⁊ gaudiũ in ratõe.ſicut eſt in ꝓpoſito.vlteriꝰetiã eſſe in vna vi ſᷣm qð ↄuertit ſe ſupꝛa ſe non aetu ſimplici ſed com⸗ poſito:nuliũ eſt incõueniẽs. Vñ 2 aug. de iſta via dicebat iiij. ↄfeſſio. ꝙ fletus erat ſibi dulcis loquẽs de amico moꝛ⸗ tuo.¶l Ad aliud dicẽdũ.qꝙ ſi ↄpũctio oſtringit ⁊ ruotõ di latat tũc ſunt ↄtraria ⁊c. Dicendũ ꝙ boc nõ opoꝛtet.caloꝛ em̃ circa diuerſa ↄgregat diſgregat. ↄgꝛegat em̃ homoge nea.⁊ diſgregat eutrogenea.ſimiliter motꝰin aliqua ma te ria eſt cauſa caloꝛis:in alia ẽ cauſa frigiditatis.ꝗ Ad ali⸗ ud dicendũ.ꝙ oꝛatõ nõ ſit ↄpunctõ eſſentialiter: ſᷣ aſſocia tiue. Gꝛeg. em̃ diffinit ibi oꝛatõeʒ inqᷓ;tuʒ eſt ſatiſfactoꝛia. 2 debet aſſignari ↄpunctõni.4 Si obijcit᷑ vt pꝛius ↄpũctõ eſt ↄtritio ⁊ oꝛatõ eſt ſatiſſactio. Gicendũ ꝙ duplex ẽ ſatil⸗ factio.ſcʒ exterioꝛ que fit opꝑa exterioꝛa.⁊ hec ↄtra contri tionem diuidit᷑ que intra eſt. Alia eſt exterioꝛ.⁊ ↄtra hanc nõ diuidit᷑ ↄtritio:ĩmo ipᷣa compũctio vel contritio eſt ip̃a ſatiſfactio interioꝛ.que tanta poſſet eſſe ꝙ nõ eſſet opꝰſatiſ factione exterioꝛi.¶ Ad aliud dicendũ. ꝙ et ſi pnĩe virtu⸗ tis ſit pcta deflere ⁊ amaros gemitꝰreſonare.aliter tamen eſt eius ꝙᷓ oꝛonis:qꝛ ip̃ius eſt vt per̃m deteſtantis ⁊ vlciſcẽ tis:oꝛantis aũt vt veniã imploꝛãtis.q! Ad vltimum ſcz ꝙ nibil motiuũ tangit᷑. Sicendũ ꝙ et li nihil tangit᷑ in moti⸗ uum ex ꝑte illiꝰqui oꝛat᷑ foꝛmaliter:tamen tangit᷑ aliquid ex ꝑte eius qui oꝛat.ſcʒ conſi ideratio ꝓpꝛie offenſe cũ doloꝛe tale pluꝛimũ acceptat deus. rticulus octauus Onſequẽter q̃rit᷑ de diffimtõne Berñ. hac ſcʒz. fo ẽ homĩs deo adherẽtis affectõ. 7 familia⸗ is qdã 2 pia allocutõ: 2 ſtatio illumĩate mẽtis ad fruendũ deo ꝙᷓdiu licet. ¶ Si oꝛo ẽ hoĩs adberẽtis deo affectio. ſi ille ſolꝰadheret deo qui ẽ in caritate: illi ſolum oꝛãt qui ſunt in carita te.quod ptʒ eſſe falſum.ſi diceret᷑. ꝗ; ideo oro ſolũ ↄuenit exiſtentibo in caritate qtuʒ eſt efficax ad impetrandũ.hoc ſilꝛ patet eẽ falſum: vt ptz de publica⸗ no qui oꝛando obtinuit veniaʒ 2 meruit iuſſificari Luce. xviij.¶ Stẽ qui adheret deo ẽ in cari tate.qꝛ eſt vnꝰ ſpũs cũ co.j.Coꝛin.vj.ᷣ̊ nullꝰ ſcit vtꝝ amoꝛe vel odio dignus ſit Ecẽ̃s.ix. nullꝰ ſeit ſe adperere deo. ſ a quo excludit᷑ ſiue remouet᷑ ↄſequẽs:a añcedẽs.Si 5 nullꝰ ſcit ſe adherẽ deo cũ adherẽ deo ſit oſequẽs ad oꝛare:nullꝰſcit ſe oꝛa re. ¶ Itẽ familiaris 2 pia allocutõ nõ ↄuenit oroni.ſᷣ̊ potiꝰlocutõni qꝛ vt habet᷑ ab Jſið. de ſum. bo. li.iij. Cuz legimꝰ: deus no⸗ biſcum loquit᷑.ergo nõ 2uenit ꝓpꝛie oroni: ergo non debet J poni in eiꝰdiffinitõe.⸗! Itẽ nõ videt᷑ ꝙ oꝛatõ debeat diffini ri ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ ſlatio illumĩate mẽtis. qꝛ vt habet᷑ a phᷣo ille peccat qui diffinit illud qð in quiete ẽ: p illud qð eſt in motu ⁊ ecõuerſo.igit᷑ cũ oꝛaꝛe dicat actũ 2 ſta motũ:ſtatio aũt quietẽ: hoc ꝑ illud nõ diffinit Pꝛet. cũ illumĩatõ mẽ⸗ tis ꝓpꝛie ſit diſpoſitõ intellectꝰ.ad fruendũ aũt deo inflam matio affectꝰrequirat᷑ ꝓpꝛie. ꝓut dicit Aug. ꝙ ſꝛui eſt amo re inberẽ rei ꝓpter ſe.male videt᷑ dici ſtatõ iliumĩate mẽtis ad fruẽdũ.̊ debuiſſet dixiſſe inflãmate mẽtis ad fruenaũ. Dꝛet. obijcit de vltimo qð eſt ad fruendũ qᷓdiu licet.fini ti ad infinitũ eſt diſtantia infinita. vbi aut diſtantia infini ta: ibi vnũ ad alterũ nõ attingit. ſ̊ deus infinitꝰ: creatura oĩs finita. ᷓ creaturã ad deũ attingere ẽ impoſſibile. Sed frui eſt ꝑ adherẽtiã ⸗ ↄtractũ quẽdã.ꝙᷓ frui deo creatura ẽ impoſſibile vt videt᷑. 8mens illumĩata 2 ſi ſtet ad fruendũ do: frui tñ nõ licet et videt᷑. e ſio.dicendũ ꝙ; hec diffi⸗ nitio eſt oꝛonis put reſpicit Hatũ oꝛantis. nõ ſolũ vt eſt iu ſlicie: vt ẽ iuſticie oſũmate vt ſupꝛa tactũ eſt. Et qꝛ ſtatus iuſticie oſũmate in ſubiecto ſuo ponit gr̃e influentiã afſlu⸗ eng aut gr̃a reddat animã ad ↄtemplandũ expeditam 2 ad fruendũ idoneã: ideo tria dicũt᷑ in diffinitõne ſupꝛadicta. E oꝛo eſt homĩs dro adherẽtis affectio:ecce pᷣmũ.a fami⸗ liaris qᷓdã ⁊ pia allocutõ:ecce ſedm. ſtatio illumĩate mẽ⸗ is ad fruẽdũ dro ꝙᷓdiu licʒ:ecce terciũ.q Er qͥ pʒ rñſio ad pᷣmũ.qꝛ ⁊ ſi multi oꝛãt ꝗ nõ ſunt ĩ caritate:nullꝰtñ exiſiẽs ĩ ſtatu iuſticie ↄſũmate oꝛat niſi adherẽdo deo ꝑcaritatem. Juſticia em̃ cõſũmata vt tactũ eſt ponit in ſubiecto ſuo af: fluentiã gr̃e.⸗. Ad ſcdᷣm dicit᷑.ꝙ nullꝰſcit certitudinali ſci entia ſe eſſe in gr̃a.ſiue deo adherẽ: conicẽ tñ bñ põt qua⸗ dam pᷣſumptõe vehemẽti ſe eẽ do gratũ ⁊ acceptũ.hoc ba⸗ betur a Beꝛñ.qui ponit q̃tuoꝛ ſigna quibo põt conici vehe menti pᷣſumptõe aliquẽ eſſe in gra gratũfaciẽte.dic em̃ ſic. ta ſũt ſigna quedã a2 indicia manifeſta ſ aluti. vt indu⸗ bitabile ſit eẽ de numero electoꝝ in qͥ ea ſigna ꝑmanſerint nũ ſignũ ẽ æuote audire verbũ tei. Et hoc ſignũ ſũptuʒ eſt ex Joh.viij. qui ex deo ẽ veꝛba dei audit. vñ dicit. poꝛro inter ea q fiduciã p̃ſiant 2 miſcðiaʒ ſpei vnũ eſt illud mari mum verbũ tei.qui ex deo eſt verba dei audit. Alia tria ſi gna ſũt opa vite agere: ↄtinere a pctis: flere ↄmiſſa. ⁊ bec tria ſunt ab illa auctoꝛitate. j. Yoh. v. Tres ſunt ꝗ teſtimo nium dãt in terra.ſpũs.aqua ⁊ ſanguis.vnde dicit. fidelis ſermo ⁊ om̃i acceptõe dignꝰ:qͥ teſtimonia ſalutis ↄmẽdãt᷑. Tres inquit ſũt ꝗ teſtimoniũ dãt in tra.ſpũs.aqua 2 ſan⸗ guis. ꝗs em eſt ꝗ habet teſtimomuz effuſi ſanguis xp̃i:niſi qui ↄtinet a pctis. Habet 2 aqua teſtimoniũ ꝗ laboꝛat ĩ ge mitu ſuo lauãs ꝑ ſingulas noctes lectũ ſuũ.ſane ſeẽm ſup⸗ ueniſſe ſpm̃ certiſſime noua ouerſatio teſlat᷑.iam vt bꝛeuit᷑ a ſanguie aqua.⁊ ſpũ habẽs teſtimoniũ:ſi ↄtines a pctis: ſi dignos agis pnĩe fructus: ſi facis opera vite. hec Herñ. Pꝛet. illð argumẽtũ nõ valet.ſecludit ab iſto certitudo ad herẽdi deo:ꝗ ⁊ oꝛãdi.ĩmo eſt hic fallacia ↄſequẽtis.licʒ em̃ adherẽ to ex caꝛitate ſit in plus qᷓ; oꝛare. ꝓut oꝛaꝛe ẽ actu exiſtens in ſtatu iuſlicie ↄſũmate:nihilominꝰ oꝛaꝛe ſimpli⸗ citer ẽ in plus q; adherẽ teo ex caritate. Ad illud quod obijcit᷑ ꝑ Iſið.ꝙ in lectõe cꝰloquit᷑ nobiſcũ.Dicendũ ꝓ ſi cut habet᷑ a pho.in diffinitõibo ꝑtes ſunt in plus:totuʒ eſt in equo.vñ nõ eſt momẽtis in lectõe 2 in oꝛatõe deus lo⸗ quat᷑ nobiſcũ.ꝑtes em̃ diffinitõis nõ de neceſſitate eẽ ꝓpꝛie id eſt ↄueꝛtibiles: ſed ipᷣa tota. vel põt dici vt dicunt aliqui ꝙ ſic babet ab Yſið. ibidem. nos loquimur deo ꝑ lectõeʒ.⁊ deꝰloquit᷑ nobiſcũ ꝑ oꝛonẽ. vnde cum allocutõ ſignat᷑.⁊ ex ꝑte dei ⁊ ex ꝑte nꝛa: in diffinitõe oꝛonis ſignat actũ ex ꝑte ci.¶¶ Ad aliud dicẽdũ.q; nõ diffinit qð eſt in motu ꝑ inð qð eſt in quiete.ſ̊ potiꝰ ꝑ illud qð ĩ motu.qꝛ nõ pciſe dicit oꝛo eſt ſiatio illumĩate mẽtis:ſᷣ̊ addit᷑ ad fruendũ deo.hᷣ eſt mẽtis mote ſiue erecte ad fruendũ. Pꝛet.verbũ phi non intelligit᷑ de quacũq; notificatõe:ſ de diffinitõe ꝓpꝛie ſum⸗ pta.vñ inſtãtie que poſſent ratõnabiliter dari in illis:non habent locũ in iſlis notificatõnibo.¶ Ad aliud dicendũ notificatõ nõ eſt oꝛonis vt oꝛo oↄuenit cuicũq;:ſ̊ potiꝰ vt cõ uenit homi deo ꝑ gr̃am adherẽti. que ⁊ reddit ipᷣm ad con templãdũ expediiũ ad fruẽdũ idoneũ.⁊ ideo qñ dicit ꝙ oꝛo eſt homis deo adherentis affectõ familiaris quedã ⁊ pia allocutõ.cũ ſubinfert᷑ 7 ſtatio mentis:mens ſicut allo cutione diuĩa reddit᷑ illuſtrata:ita ex adherẽtia inflãmata eſt.iſta duo ꝑfecte ſufficiũt ad fruendũ.q. Ad vltimũ dicẽ⸗ dum. ꝙ m pꝛiſtianũ ſunt quedaʒ verba q̃ licet ßᷣm rocem actiua ſũt:ſignificatõe tñ ſũt paſſiua.vt hoc verbuʒz video. videre em̃ nõ eſt agere ſ᷑ recipe.licet igit᷑ finitũ non ſit age re in infinitũ. nec attingere ad illud in agendo:poteſt tñ il lud reciꝑe.ꝛ ſic põt creatuꝛa delectabilit᷑ videꝛe trũ ab p̃o recipiẽdo nõ in ipᷣm agẽdo. Sic em̃ dicit᷑ in pᷣs. NNec ẽ qui ſe abſcõdat a caloꝛe eiꝰ.ꝛ iſto mõ põt creatura frui creato⸗ re.ſed qꝛ iſtud nõ eſt niſi quãtuʒ dat dñs ⁊ qꝛ dat.⁊ vlieri⸗ Fm ꝙ creatura ſe diſponit:ideo ↄuenienter dicit᷑ ad fruen⸗ dum ꝗiu licet in diffinitõe ſi upꝛadicta. rticulus nonus nſequẽter q̃rit᷑ de diffinitõne Hugo. ſcʒ hac. Ofo eſt ↄuerſio in deũ. ꝑ piũ ⁊ humilſẽ affectuʒ fide 2 ſpe ⁊ caritate ſubnixa. Sic 2 ratõ cõue⸗ dicg, famni⸗ temè ſoal iſtes Aem. no af⸗ aliſe que ebe aſehe eñſie tindd mar e di dict do. inon eſum genon dig tcõ ſcon nitg di allo mata dici⸗ ocem fideo. ſtage uͤl abißß cich reoto⸗ end n nr. e⸗ — nit omni gratuite oↄuerſioni in veũ.8̊ min bñ aſſignat᷑ o?o ni. Ytẽ licut dicit Hugo ibidẽ. deuotõ eſt ↄnerſio in xei pio ⁊ bumili affectu. Xuotõm ↄuenit pᷣdicta diſfinitõ. S ſoli oẽoni nõ ↄuenit.male igit᷑ ẽ aſſignata.⸗ Pꝛet. ſi oro ẽ pia: vtiq; ad deũ ↄuerſa.⁊ ecõuerſo. ſi ↄuerſio ẽ ad deũ ne ceſſario ẽ pia ↄuerſio.igit᷑ alteꝝ ſuꝑflue videt. ꝛet· au⸗ u. dic i qdaz Pmõe. ſurſũ coꝛ ⁊ nõ ad dñm ẽ ſuꝑbia. ꝑ ð⸗ riũ ſurſũ coꝛ ad dñm bũilitas erit. fruſtra igit᷑ addit᷑ pio ⁊ bũili affectu. 4 Pꝛet. aug. diffiniẽs oꝛzonẽ ⁊ ſufficiẽt dicit eã eẽ affectũ pi ſolũ.& ſuꝑfluit addẽ hũilẽ vt videt. ꝛe te. AQDath. vj. ſuꝑ illð intꝛa cubiculũ.glo.fides aꝑit⁊ ſpũs intrat 7 exaudit. g ſola dicẽdaẽ ſi ubnira. nõ & ſpe? carita — te. ¶ Pꝛet. ſola iuſlicia dꝛ ſubnixa. qꝛ ſatiffactõ iuſticie el nõ fidei ſpei ⁊ caritatis.oꝛ?o aũt ẽ ſatiſffactoꝛia ⁊c. Rñ. dicẽdũ ẽ ꝙ diffinitõ iſta reſpicit ſtatũ iuſticie. Juſti aüt oꝛo fecte ex tribo integrat · pmũ ẽ ↄſideꝛatõ ꝓpꝛie miſerie:ſecũ dñ oſideratõ diuĩe clemẽetie: terciũ ẽ recurſus ad poſtulã dũ illũ qni põt ſcit ⁊ vult dare affluẽter. vñ Hugo de vutu te oꝛãdi vicit ſic. Qeceſſe ẽ vt ſic pꝛudẽter ⁊ vtilit deu ora⸗ re iugi meditatõe animũ nrm exerceamꝰ. in ↄſideratõne miſerie nr̃e diſcamꝰquid nobis neceſſe eſt petere. ⁊ in ↄſide ratõne miſcðie dei nri quo deſiderio ebeampoſtulare. ec ce duo pᷣma.⁊ ſubiũgit qᷓtum ao terciũ.neq; em̃ hõ ꝑ deuo tionẽ ad deuz ſeouerteret: niſi crederet a deo ſaluari poſſe 2 ſparet euz miſereri velle. Poſtremo niſi eum plus ꝙ ſua mala diliget: nequaqᷓ illa fugiẽs refugiũ in ipo eligẽt · cre⸗ dit potẽtià. ſperat miſcdioʒ. amat cuſiodiã.i Aibil aliud g eſt oꝛo ꝙᷓ ↄuerſio in deũ ꝑ pium ⁊ pumilẽ affectũ fide ſpe acaritate ſubnixa. bec Hugo. 4l Ad B qõ pᷣmo obijcitur põt dici · ꝙ rõ aſſignata nõ dicit plene eẽ rõnis.niſi intelli⸗ gatur de ↄueꝛſione ad deũ ad aliꝗ poſtulãdum:nõ oↄuenit om̃i ↄuerſioni gratuite:dᷣ illi ſolumodo que aſſcribit oro⸗ ni. Eſt em̃ quedã ouerſio gratuita ad deum. ad eiꝰ bñficia inijtiẽda.⁊ ad eiꝰbonitatẽ diligẽdaʒ.⁊ ad eꝰpulchꝛitudinẽ ſpeculãdaʒ. ⁊ eiꝰpotẽtiaʒ admirãdaʒ. ⁊ alie hmõi:que cõ⸗ uerſiones nõ ſunt ozones.. Ad aliud qð obijcit de deuo⸗ — tione dicẽdũ ꝙ druotõ adoꝛatõis refert oplementũ. ⁊ ad il ludoꝑat᷑.hᷣ tñ ↄuerſio hmõi licet fiat ad deuʒ pio ⁊ humili affectu: nõ dicit ꝑfectũ eſſe oꝛoni e:ſR illa q eſt ad aliqd po⸗ ſiulandũ. ꝓpter qð nõ valet argumẽtũ p̃ᷣhabitũ. O autem ↄuerſio ad poſtulandũ ꝓpꝛie ſit x eſſe oꝛonis oñdit Dugo in potiſſimo mõ oꝛondi dicẽs. pura oꝛo eſt qñ ex abundan tia deuotõis mens ita accẽdit᷑. vt cũ ad deũ poſtulatura cõ uertit᷑: pᷣ amoꝛis eiꝰmagnitudine etiã petitõnis ſue obliui ſcitur. Lota ꝙ dicit ad deũ poſtulatura ouertit᷑ ꝑ qð nota tur ꝙ ↄuerſio bmõi ẽ ad poſtulandũ.4 Ad terciũ ⁊ quar⸗ tum dicẽduzʒ. ꝙ neutꝝ pᷣtactaꝝ ſuꝑfluit.qꝛ in oꝛone exigit᷑ pius 2 hũilis affectꝰcũ ↄuerſione ad cũ.habet em̃ oꝛo du plex motiuũ.vnũ eſt de diuina clemẽtia.⁊ ex pte illa ſuꝛgit pius affectꝰ. Alteꝝ miſeria ꝗꝓpꝛia:⁊ ex illa humilis aflectꝰ vnde Hugo de uᷣtute oꝛandi.pius er ↄſideratõe diuine cle⸗ mẽtie: humilis ex ↄſideratõe infirmitatis ſue. hec Hugo. Altra h̊ aũt duplex babet motiuũ qͥ te ndit ĩ deũ 2 pter H ↄplete dicit᷑ oro ↄuerſio ĩ deũ ꝑ piũ ⁊ humilẽ affectũ. ¶ Aod alind à querit᷑ quare ſceʒ Aug. nõ ponit humilẽ affectũ ſi⸗ cut pin. dicendũ ꝙ bene nobis admiſtrabat petẽdi materi am ꝓnra miſeria? infirmitate. plenioꝛ em̃ curatõ petẽdi oſiſiit in diuina clemẽtia 2 bonitate. Hec em eſt que mate rialiter 2 plete materia reſpirãdi fiduciã impetrãdi ad miſtrat. Et ideo aug. dans magis foꝛmalẽ diffi nitõez oro⸗ nis. qꝛd ptʒ quia illã ꝑ rectũ dat nõ ꝑ obliquũ: ſolũmõ tan git illã. Hugo aũt totũ illud quo manuducimur tangit: et ideo illa duo ponit non in recto b̊ in obliquo.⸗ Ad alind dicendũ.ꝙ qñ dicit᷑ fides aꝑit ⁊ impetrat: intelligit᷑ de fi⸗ de ꝑ dilectõeʒ oꝑante.qꝛ aliter moꝛtua 7. ⁊ nihil oꝑat᷑.nec ex hᷣ ſequit ꝙ oꝛo ſola fide ſit ſubnixa: imo ſpe ⁊ caritate ꝙ; caritate iam ptzʒ: qꝛ ſine caritate planum eſt ꝙ nõ aꝑit· nec impetrat ſine ſpe. ſicut plane dicit Iſido.de ſummo bono li. ij. ca. vij. Inaniter oꝛamꝰ ſi ſpei fidueiaʒ nõ habemꝰ. pe tamus vgt ait apłus. vnuſquiſq; poſtulet in fide nihil heſi tans. Qui em̃ heſitat ſitis eſt fluctui maris qui a vẽto mo⸗ ſoli oꝛoni c illi g habẽt religionẽ ⁊ expurgãdi pctᷣa ſiue vicia.4 Itẽ aliud ẽ deſide riũ ⁊ expᷣſſio deſiderij.oꝛo ↄſiſtit in expmone deſideꝛij. nõ eſt ceſideriũ.⁊ ita nõ ẽ bonũ deſideriũ.⸗ IYtẽ deſideriũ nõ dic aliquoꝝ inqſitõeʒ: R̊ οε rex inuiſibiliũ ingꝗſitõ:q̊ oꝛo nõ ẽ deſideriũ pꝛie ⁊ coĩter loquẽdo. eo mõ qͥ vita iuſticie dẽ oro.vñ glo. aug. ſup illud. j. Theſſ. v. Sine int miſſiõe oꝛate.i.ſꝑ iuſte viuite. iuſtꝰnũꝙᷓ deſinit oꝛare niſi deſinat iuſtꝰ eẽ.ſꝑ oꝛat ꝗ ſemꝑ bñ agit. ipᷣm em̃ deſideriũ bonũ eſt or̃o.ꝛ ſi ↄtinuũ eſt deſideriuʒ: ↄtinua eſi oro.hec glo. Et eo mõ quo actiones xpᷣi dicte ſunt or̃ones. Heb.v.pꝛeces ſi upplicatõneſq; ad de um qui põt illũ ſaluũ facere ⁊c̃.glo.pꝛeces ⁊ ſupplicatões xp̃i: dicit actionẽ ⁊ vitam xp̃i.cuiꝰomnis actio fideliuʒ eſt inſtructio:eſt ad deũ oro. Pꝛet. vt ſupꝛa tactũ eſt. nec B of⸗ lxxvinj. uetur ⁊ circũfert᷑ Jaco.j.l Ao vltimũ dicẽaũ. ꝙ oꝛo ad H ꝙ meritoꝛia ſit. fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ neceſſario pᷣſupponit·. ideo dicit᷑ illis ſubnixa.⁊ ſic illis: vt nulla alia vtute vt in ↄſequẽtibo planiꝰpatebit. ſi ſatiſſactoꝛia ſit: tunc in⸗ ſticie ẽ vt generis remoti.ſatiſfactõis vt ꝗpinqui.nec ꝓpteꝛ boc o quat poꝛtet ꝙ iuſticia ſit ſubnixa: bᷣ bñ habet ab illa elici veſt ſatiſfactoꝛia. rticulus decimus Onſequẽter q̃rit᷑ de illa diffinitõe.oꝛo eſt bonũ ceſideriũ.q̃ habet᷑ in glo.ſuꝑ ill.j.Thelſſ.v.ſi e intmiſſiõe oꝛate.ſic. Hec diffinitio nõ ↄueiĩt equẽt multi habeãt bonũ deſideriũ: vtpote bonũ deſideriũ ſubueniẽdi pauꝑibo.⁊ intrãdi Rñiſio. ꝙ oro dicit᷑ bonũ deſideriũ iĩpꝛo- ficio.nec aliaꝝ ſupᷣdictaꝝ pluxes dicũt ↄplete eſſe or̃onis: ſᷣ poti eſſe oronis relatuʒ diuerſimode ᷣm modos ſuꝑius aſſignatos.e his patet rñſio ad oĩa queſita. embꝛũ ſecuũduũ Xpedito de orone ꝗd ſit m diffinitõnez.· re⸗ ſtat ingrere de orone gd ſit m rẽ. Querit 5 pmo vix ſit vᷣtꝰvel actꝰ virtutis.habito ꝙ ſit Lactooᷣtutis. Scdo vtx ſit ðᷣtꝰgeneralis ⁊ ſpe cialis. habito ꝙ ſpecialis aliquo mõ. Lercõ querit᷑ vtruz actus virtutis theologice vel cardinalis. rticulus pꝛimꝰ erit ̊ pᷣmo vtxꝝ oĩo ſit virt? vel actꝰ virtutis. ſit viriꝰ:videt᷑ ſic.qð ẽ ſanatiuũ pᷣncipiũ nr̃e mẽtis. illud potiſſime bʒ rõeʒ vᷣtutis·qꝛ ſic mẽs zinfirmat᷑ nec lãgueſcit niſi ꝑ pctm: ita nõ ſanat niſi ꝑð⸗ tutẽ. ſ oro ẽ hmõi. Hieꝛo. ſu uülud Math.ix. hoc gen?de⸗ monioꝝ ⁊c.orone ſanãt᷑ peſtes mẽtis. Et YJſið.ð ſũmo bo no. li.iij. c. vij. oꝛ onibo mũdamur.4 Pꝛet. qð ẽ meritoꝛiuʒ ſalutis eterne hʒ rõeʒ vᷣtutis.qꝛ ſicut petm ſolũ eternũ me⸗ retur ſuppliciũ:ita ⁊ virtꝰpᷣmiũ.ſᷣ oro eſt hmõi.vñ Augu. e eccłiaſticis dogmatibo.nullũ credimꝰ niſi oꝛantẽ ſalutẽ ꝓmereri.¶ Pꝛet. circa oꝑa laudabilia ſᷣm ph̊ᷣm ⁊ diffici⸗ lia ↄſiſtit virtꝰ.or̃o ẽ hmõi in ꝗᷓ plurimũ laboꝛant virtutes aĩales ⁊ min? regimĩ coꝛꝑis ſũt intẽte.qꝛ quãtoplꝰdelecta⸗ tur ſpũs:tãtoplꝰtabeſcit ipa caro... Pꝛet.ſi reddẽ ꝓximo qð ſuũ eſt. ẽ vᷣtutis:multofoꝛtiꝰreddẽ deo qð ſuũ eſt erit v⸗ tutis. ̊ facit o'o. Mdath. vj. tñ oꝛaueritis ⁊c. glo.nõ eſt opꝰnarꝛare.ſᷣ obſecrare qð ẽ obſt. equiuʒz iuſticie.reddit igit vt videt᷑ oꝛo debitũ famulatũ deo.¶ Pꝛet. circa actũ oꝛadi plurimuʒz otingit deuiare ? erꝛare ſic habet᷑ Math. vj . de ypocri.⁊ ethnicis. ADath. xx. de filijs zebedei.7. xxiij· de phariſeis lõga orone oꝛãtibo. ncẽrio vᷣtute regulãte ĩ hoc actu indigemꝰ. hec aũt ẽ oro vt videt᷑ cũ actꝰ habitibo ſuig regãt᷑ d oppoſitũ. ↄtẽplatõis 'ᷣm Hugo. tres ſ ũt ꝑtes ſcʒ lectio.meditatõ ⁊ oꝛo.ſᷣ̊ due pᷣme nõ ſunt vᷣtutes ſimpli citer. nec oꝛo vt videt᷑. ¶ Pꝛet. qð nõ bʒ orietateʒ ad petin nõ eſt virtꝰ. p oro eſi hmõi:qꝛ ſtat cũ pctis.nec eſt aſſignaꝛe aliqð cui ꝓpꝛie dicat᷑ reſiſtẽ. ¶ Pꝛet. m aug.virt?eſt bona q̃litas mẽtis.ſᷣ oro nõ ẽ mẽtis q̃litas cũ ſit actꝰ:⁊ ita nõ eſt uͤt. ¶ Pꝛet. ßm eũdeʒ. virtꝰ?ẽ q̃ recte viuit᷑ ⁊ nullomale vtit ſ orone ↄtingit male vti. ¶ Pꝛet · Sm eandẽ vᷣtutẽ oꝑat᷑ deꝰ — in nobis ſine nobis.ſ̊ oro ẽ a nobis.a ẽ ſine no bis:g vt videt᷑ oro nõ eſt virtꝰ nſio.ad h̊ dicẽdũ.qꝙ cũ actꝰoronis ſit meritoꝛiꝰquãtũ ? de ſe.⁊ ſit circa bona ⁊ diſ ficile:ocedẽdũ ẽ ꝙ ſit habitꝰa qͥ elicit᷑ ᷣtꝰque aũt vts illa ſit poſtmodũ patebit. Oẽs igit᷑ rones q ̊ ꝓbãt ↄcedẽde ſunt ſcʒ ꝙ or̃o ẽ actꝰðᷣtutis ⁊ nõ vᷣtus.Quare aũt ſit actꝰvᷣtutis põt ratio aſſignari.ſcʒ qꝛ a nobiliſſimis vᷣtutibo elicit. ſcz fide ſpe 2 caritate. ꝓut dĩc aug.ad ꝓba de oꝛado deo.ꝙ fi⸗ ſpe ⁊ caritate ↄtinuato deſiderio oꝛamꝰ. aũt ſit actꝰ virtutis ptʒ ꝑ h.ꝙ habet actũ in gradu nobiliſſimo in via moꝝ ↄtemplatõis quo.ſcʒ aĩa ſtabilit.ſᷣm em̃ Hug.pᷣmũ gradũ lectio.ſcdᷣm meditatõ.terciũ oꝛo vtinet ↄtemplatio. Ao illud qð obijcit᷑ ↄtra h.ꝙ illud qð pᷣmũ ſanatiuũ mẽ tis a culpa ⁊c. Dicendũ ꝙ oꝛatio nõ ẽ pꝛimũ ſanatiuũ mẽ⸗ tis a culpa: licet ſit ſanatiuũ peſtis mẽtis.ĩmo gr̃a eſt ꝑ ſe 2 pꝛimum ſanatiuũ a culpa.¶ Ad illuo NHieꝛo.oroſanat peſies mẽtis.põt dici.ꝙ peſtes bmõi ſũt relige pcti ex ꝗbo frequẽter inſurgit pugna ↄtra aĩaʒ. Infeſtat᷑ ipa aĩa ⁊ mi nus ẽ valida ad exercitiũ bonuʒ.⁊ impetuoſioꝛ ad maluʒ. pmõi aũt peſtes frequẽtia oꝛonis ſanat᷑ ſiue mẽs.vñ Hie⸗ ro.ſuꝑ illo H̊ genꝰ monioꝝ.ita ⁊ ignauia oꝛone depellẽt᷑ vel eponãt᷑.vt ſupꝛa dictũ ẽ.⁊ plana erit rñſio. Pꝛet.gr̃a pᷣmũ ẽ ſanatiuũ mẽtis foꝛmalit.ſcʒ a culpa ſine moꝛbo pec cati:oꝛo ẽ ſanatiuũ mẽtis a moꝛbo pene excitãtis ⁊ ꝓuocã⸗ tis ad pctm.q pena peſtis dici põt.ſanatiuũ dico effectiue id eſt meritoꝛie.q¶ Ad illð qð dic Yſið.ꝙ oꝛoibo mũdamuꝛ intelligit᷑ a ſoꝛdibo religaꝝ pctoꝝ.4 Zid illð qð obijcit᷑.ꝙ ofo ẽ meritoꝛiũ vite etne ⁊ ᷣtuti ↄuenit. põt dici ꝙ reuera meritoꝛiũ ẽ.ſ̊ hoc nõ ẽ rõne q ẽ virtꝰ:bᷣ rõne qua eſt actꝰvir tutis.Meritoꝛiũ eſt em̃ aliqð vel qꝛ comꝑat᷑ ad illud qͥ cõ tingit mereri.i.ad virtutẽ:vel qꝛ ẽ ab ipᷣo qͥ meret᷑ ſiẽ actus ad habitũ.⁊ vtroq; mõ or̃o eſt meritoꝛia.q¶ Ad illud aug. nullũ credimꝰc. intelligedũ de oꝛãte orone efficaci ad im⸗ petrandũ.q eſt ſubnixa ſide ſpe ⁊ caritate.q̃ non hʒ hmõi efficaciã niſi inqᷓtuʒ ẽ virtutis. Ad illud qð obijcitur.qꝙ virtꝰeſt circa bonũ ⁊ difficile ⁊c᷑. Dicẽdũ ꝙ h̊ veꝝ ẽ elicien⸗ do actũ ſuũ ſiue frequẽtiã.ſiue actꝰ ⁊ virtꝰeliciẽdo oꝛatõeʒ ſiue frequẽtiã oꝛonis ẽ circa bonũ ⁊ difficile.nec ex h ſegt ꝙ or̃o ſit virtꝰſ̊ actꝰelicitꝰa vᷣtute.q Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ obſecrare ẽ officiũ iuſticie.Dicendũ 7 Hᷣ vexꝝ ẽ.nec ex h̊ ha betur ꝙ obſecrare ſit pᷣtus ̊D potiꝰactpᷣtutis.obſequiũ em̃ Pꝛie actũ dicit nõ habitũ.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ or̃o re gulat deuiũ ⁊ erroꝛẽ que accidũt oꝛãdo: põt dici ꝙ hoc nõ eſt veꝝ:ſ̊ potiꝰ pꝛudẽtia ſpũs.ſiue vᷣtutis pꝛudẽtie que do⸗ cet —— in actu oꝛandi. Articnlus ſecũdus Onſequẽter qᷓrit᷑ vtꝝſit actꝰ vᷣtutis generalis. vel ſpalis. aũt generalis videt᷑ ſic.vt ba bet phᷣo.finis ſpeculatõis ẽ veꝝ: finis aũt vᷣtutis bonũ.ſ̊ finis oꝛonis ẽ hmõi:igit᷑ erit equalis ambitꝰcũ vir tute.ſᷣ virtꝰiſto mõ ſumpta ẽ virtꝰgeneralis.igit᷑.¶ Pꝛet. oꝛare ẽ colere deũ.qꝛ coleꝛe dicit actũ interioꝛẽ mẽtis.ſicut habet᷑ ĩ glo.Exo.xx.q dicit.aliud ẽ colere:aliud adoꝛare. ſᷣ ſicut dicit augu.in pᷣncipio Encheꝛið.fide ſpe ⁊ caritate colit᷑ deꝰ.ſi ̊ ad oꝛonẽ ↄcurrũt he vᷣtutes:nõ erit tũc actus vᷣtutis ſpalis.¶] Pꝛet. Hugo de vᷣtute oꝛãdi dicit.ꝙ or̃oẽ ↄuerſio in deũ ꝑ piũ ⁊ humilẽ affectum. fide ſpe ⁊ caritate ſubnixa.igit᷑ vt pꝛiꝰ. Pꝛet.negociari videmꝰor̃onẽ circa actꝰoĩm virtutũ.qꝛ ↄtingit oꝛare ꝓ actu fidei ſpei ⁊ carita tis. ⁊ ſic de oĩbo fit. nõ erit actꝰvᷣtutis ſpãlis ̊ generalis Item oĩs bona actio ẽ or̃o ſuꝑ illud.j.Theſſ.v.ſine int⸗ miſſione oꝛate.dicit glo.ſemꝑ oꝛat qui ſemꝑ bene agit.nõ aũt omnis oꝑatio bona ẽ oꝑatio ſine actꝰ viꝛtutis ſpãlis.& ⁊c.¶ Pꝛet.nũqᷓ; deſinit iuſtꝰoꝛare.niſi deſinat iuſtꝰeẽ.⁊ iu⸗ ſtus ⁊ oꝛare ſe habẽt in quadã eq̃litate.ſ eſſe iuſtꝰ ẽ a gene rali iuſticia.vel ab oĩbo virtutibo:ꝗᷓ ⁊ oꝛare ſilꝛ.⁊ ita vt pꝛi ns. ¶¶ Peet. videt᷑ ꝙ ſit actꝰmultaꝝ vᷣtutũ.vtpote fidei Ja⸗ cobi.j.poſtulet aũt in fide nil heſitãs.¶! Pꝛet. Math. xxj. ibi ſicoꝛabitis. dĩc glo. oꝛãdũ ẽ m magiſteriũ ſidei. Pꝛet. videt᷑ ꝓ ſit actꝰhũilitatis.Ecci.xxxv.oro humiliãtis ſe nu bes penetrat. Pꝛet.videt᷑ ꝙ ſit actꝰ pꝛudẽtie:cũ neceſſario requirat᷑ in orone diſcꝛetõ bonoꝝ ⁊ maloꝝ.que pꝛudẽtia ẽ Pꝛet. videt᷑ ꝙ iuſticie: qꝛ facẽ bonũ ⁊ declinare a malo ſũt ꝑtes iuſticie que in orone petũt᷑.¶ Pꝛet.videt᷑ ꝙ ſit religi onis.ij.ꝑalip.nũc genua mea flectere ⁊c̃. hoc dẽ de oꝛante Fm qð oꝛãs c.¶¶ Cotra.oĩs actio q̃ egredit᷑ a vi ſpãli neceſ⸗ ſario egredit᷑ ab habitu ſpãli.or̃o eſi hmði.qꝛ ipᷣa ẽ viꝛtus affectiue.qꝛ ẽ pius affectꝰ ſᷣm aug.⸗lj Pꝛet.oꝛdinat᷑ oro ad vnũ actũ liberi arbitrij.ſcʒ ad actũ impetrationis ⁊ nõ ad oẽs.ꝗ neceſſario ẽ actꝰvirtutis ſpãlis.q Pꝛet.illa vᷣtꝰcuiꝰ obiectũ eſt ſpãle.neceſſario ẽ ſpalis.Silłꝛ cuiuſcũq; virtu⸗ tis actꝰeſt obiectũ ſpãle.⁊ illiꝰactꝰvirtus eſt ſpãlis.ſᷣ̊ or̃o⸗ nis eſt obiectuʒ ſpãle: qꝛ iniſcdia ſiue bonitas ↄditoꝛis. F. Item habitꝰquo regulamur in credẽdo ẽ babitꝰſpãlis. ſilꝛ quo regulamur in ſperãdo. ſiłꝛ ⁊ diligẽdo. Sitłꝛ videt habitꝰquo regulamur in impetrãdo.vᷣ ozone impetramꝰ Sor̃o eſt habitꝰſpãlis.i¶ Itẽ ꝑtes ſatiſfactõis ſunt ieinniũ elemoſina ⁊ or̃o.ſ̊ actꝰ ieiunj eſt vᷣtutis ſpãlis.eRñſio. dicendũ ꝙ actꝰiſte ſcʒ oro eſt actꝰvirtutis ſpãlis ⁊ quodã⸗ modo generalis:vel vt potiꝰdicat᷑ actus plurimũ virtutũ. vt infra patebit.¶ Ad illud qð obijcit᷑ pꝛimo.ꝙ eſt actꝰvir tutis generalis.qꝛ finis eꝰẽ bonũ ⁊c.ptʒ q oro nõ reſpicit bonũ in illa coĩtate.q virtꝰoĩs reſpicit:̊ ſub rõne ꝓpꝛia.ĩ qᷓtuʒ ſcʒ habet aliqꝗd ab ipᷣo hũilit᷑ impetrare.⁊ iõ ẽ actus ſpãlis.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ ad oronẽ ↄcurrũt oẽs vir tutes theologice.ſicut ad actꝰcultus dei.dicẽdũ ꝙ ſi eliciat a virtutibo iſtis:tñ qꝛ nõ eſt eoꝝ actꝰpᷣncipalis ſ̊ ſecũdariꝰ ⁊ ab illis in vnũ ↄcurrẽtibo elicit᷑:nihil impedit ꝗn ſit actꝰ ſpecialis.pluralitatẽ em̃ actuũ pᷣncipalium ſequit᷑ plurali tas babituũ a quibo eliciũt᷑.ſ̊ nõ ad pluralitatem actuũ ſe quẽtiũ:ideo cũ oꝛo ſit actꝰſecũdariꝰ.bñ põt a pluribo vᷣtu⸗ tibo elici.⁊ eſſe actꝰpluriũ virtutũ:⁊ tñ manebit actꝰſpeci⸗ alis. Iſtud planiꝰpatebit in ſequẽti ꝓbleumate.¶. Ex bis ptʒ rñſio ad illud qð ſequit᷑. ꝙ licet oꝛo ſit pluribo vᷣtutibo enixa:h̊ non eſt vt virtꝰpᷣncipalis.ſ̊ ſedᷣaria.⁊ ideo bñ põt eſſe ꝙ ſit actꝰſpalis.ql Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ negociat᷑ cir⸗ ca actꝰpluriũ vᷣtutũ ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ h̊ veꝝ eſt.nec ex h̊ ſeꝗt ꝙ ſit actꝰ ꝓpꝛie pluriũ vᷣtutũ elicitiue:ſᷣ potiꝰ pluriũ impe⸗ ratiue vel diſpoſitiue ſiue aliqͥ mõ ĩnatiue.Vñ negociatio quã ſoꝛtit᷑ multaꝝ virtutũ eã facit eſſe pluriũ virtutũ qᷓtũ ad imperiũ vel diſpoſitõneʒ vel iuuamẽ:qꝛ ab oĩbo im ꝑat diſponit᷑ vel iuuat᷑.ſ̊ hoc nõ facit eam actũ virtutis gene⸗ ralis:qꝛ ſic quelibʒ virtꝰvel quilibet actꝰvirtutis poſſet di ci generalis.qꝛ quelibet alteri põt imꝑare vel alia iuuare vel ad aliã diſponere. Elici aũt ab oĩbo vel a pluribo facit actũ eſſe actũ vpᷣtutis generalis. Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ cõ plectit᷑ oẽn actionẽ bonã. ſ̊ nõ oĩs actio bona ẽ vᷣtutis ſpã⸗ lis ⁊c.põt dici ꝙ oꝛo ſumit᷑ ꝓpꝛie ⁊ coĩter.⁊ coĩiſſime.prie vt ẽ aſcẽſus aĩe ad deũ ad aliꝗd deguſtãdũ vel impetraduʒ vel exoluẽdũ.Coĩter ꝓut ↄpꝛehẽdit oẽm actũ ↄtemplatiuũ relatũ ad deũ.Coĩſſime ꝓut ↄpꝛehẽdit oẽm actũ bonũ ſᷣm ꝙ dicit᷑. j. Theſſ.v.ſine intmiſſiõe oꝛate.dic glo.nõ ceſſat oꝛare qui nõ ceſſat bñfacere. Iſto tercõ mnõ ſumit᷑ in ratõe obiecta.ſ̊ pᷣm ꝙ pᷣmo mõ ſumit᷑ intẽdit᷑ hic de oꝛone.⁊ ꝓpt hoc nihil ẽ ad ꝓpoſitũ qð obiectũ ẽ. ¶ Hoc eodẽ mõ rñden dum ẽ ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ eſt actmultaꝝ virtutũ.poteſt dici ꝙ eſt aliquo mõ religionis.Eſt em̃ fidei imꝑantis. ſi⸗ des em̃ om̃ipotẽtie dei ⁊ eſſentialis bonitatis ⁊ ſũme aꝛdui tatis imperat oꝛare. hoc ĩnuit᷑ ex verbis glo.ſupꝛapoſite.qᷓ dicit.ꝙ oꝛandãũ eſt ſᷣm magiſteꝛiũ fidei ⁊ humilitatis tanqᷓ diſponẽtis ſubiectũ. Humilitas em̃ oꝛãtis oꝛatõeʒ leuem efficit.⁊ quaſi habitã naturã aſcendẽtis. vnde dicit᷑ ꝙ; oro bumiliãtis ſe nubes penetrat. reputat em̃ ſe inſufficiẽtem ideo oꝛat.vñ aug.ſi in ptᷣate haberet nõ peteret.pꝛudentie eſt vt regulãtis. religionis eſt inꝙᷓ̃tuʒ eſt actꝰlaudantis.iu ſticie quãtũ ſatiſſactoꝛia. ticulus teꝛcius Onſequẽter habito de oꝛone ꝙ ſit actꝰdᷣtutis ⁊ actꝰſpalis.queritur vtꝝ ſit actꝰtheologice.aut ardialis. theologice videt᷑ ſic. Aug.ð ciui · un i oſuͤt tligi ante edeſ ntne 0ad nöad ans Uir of N it E ne ſo. ⸗ Pid. hſe ſpiet ctos pir ciat ari⸗ d rali nüſe ötn⸗ he hio ily vt , . 1 0 ü we⸗ di hare facit x6 ſpi⸗ pprie ſcduz iui m eſſat atöe ge ſden wiſ .i N dlte lang enen god ſcicten denne ls ni a zct⸗ — E ¶ Nueſtio dei li x.ca.ĩiij. Sacrificamꝰ deo hoſtiã hũilitatis ⁊ laudis in ara coꝛdis igne feruide caritatis.⁊ ſequit᷑.hic ẽ dei cul⸗ tus. bec vera religio. hec recta pietas. hic plane babet ꝗ; cultura interioꝛ nihil aliud ẽ ꝙᷓ oꝛo. ſi cultura intioꝛ nihil aliud ẽ ꝙᷓ oꝛo: idẽ eſt oꝛo qð caꝛitas vt videt᷑. ¶¶ Pꝛet. ca⸗ ritas nibil videt᷑ aliud eſſe ꝙᷓ amoꝛ ſiue deſiderium bom. B idem eſt oꝛo vt ex dictis ptz. ̊ ⁊c. hoc idẽ habet᷑ ab aug. di⸗ cente ꝙ oꝛo eſt deſideriũ 2 caritas. 4 Itẽ nihil aliud ẽ ca⸗ ritas ꝙᷓ volũtas boni. oꝛo aut nibil eſi aliud qꝙᷓ boni adipi ſcendi expᷣſſio.⁊ ſi aliqñ ſit amouẽdi mali hoc eſt ꝓpter illð a ad illud oꝛdinatũ.Sᷣ volũtas alicuiꝰ expᷣſſio eiꝰ eiuſdem ſunt vᷣtutis: S oꝛo eſt act?caritatis vel eadem virtꝰqð cari tas. 4 Pꝛet. illa vᷣtꝰ theologica dẽ q̃ nõ ſolũ habet deuʒ in rõne finis:̊ obiecti.oꝛo eſt bmõi. Pꝛet. illa vtꝰtheologi ca dã q nõ habet ſuꝑfluũ in aſcẽſu. vᷣtus em̃ oĩs cardinalis qꝛ in medio ↄſiſtit:iu ꝑfluũ babet in aſcenſu ⁊ diminutũ in deſceſu. quoꝝ neutꝝ ꝑticipat vᷣtutis theologice rõeʒ. b or̃o eſt bmõi:qm quo plꝰ a plꝰ aĩa in oꝛone eleunat᷑: oꝛo melioꝛ ⁊ purioꝛ ↄpꝛobat᷑· ¶ Pꝛet. oꝛo ꝑptinet ad impletõeʒ pᷣmi pᷣce pti vbi pᷣcipit᷑ de vno deo adoꝛãdo ⁊ colẽdo.ſ̊ pcepta pᷣme tabule theologicis vᷣtutibo adim plet:aefen ꝑ fidẽ.ſcõðm ꝑ ſpem.terciũ ꝑ caritatẽ: ̊ oꝛo adimplet᷑ vᷣtutibo theologi⸗ cis.ſed actꝰ babitũ a quo elicit᷑ implet: oꝛo eſt actꝰvirtu⸗ tis theologice.¶ Cõtra. oĩs actꝰ virtutis theologice trãſit in deũ vt obiectii. oꝛare nõ trãſit in deũ vt obiectũ hſᷣ poti us in aliquid a deo obtinendũ. 4 Pꝛet. oĩs ſatiſfactio ꝑti⸗ net ad voᷣtutẽ cardinalẽ. o?o ẽ bmõi· ꝗl Pꝛet. oꝛone ſanãt pe ſies mẽtis. ſᷣ peſtis mẽtis ẽ ſuꝑbia.̊ oꝛone ſanat᷑ ſuꝑbia.ſᷣ vtraria otrarijs ſanaãt᷑ ſeu curant᷑ in Gꝛeg. & otraria ſu⸗ perbie. ůᷣ nõ ↄtrariut᷑ ſuꝑbie niſi bũilitas: q̊ oꝛo ẽ hũilitas vel actꝰpũilitatis.⁊ ita actꝰvᷣtutis cardialis.¶ Pꝛe. oꝛaꝛe nõ eſt credẽ nec ſꝑare nec diligere.2 nõ ſũt plures actothe⸗ ologice:q̊ vt pꝛius. 4 Pꝛet. ↄtingit oꝛare ſuꝑflue ⁊ diminu te. ⁊ debito mõ cuz debitis circũſiantijs. ſcʒ qo quõ vel qñ. Vnde cũ mateꝛ filioꝝ zebedei ꝙ filijs ſuis petẽt: dñs reſpõ dit. neſcitis qd petatis. Sed oĩs virtꝰ circa quãꝗ ati – ſuꝑfluũ.neceſſario ẽ cardinalis.⁊ ita vt pꝛiꝰ. Rñ.circa m dicunt ꝗ⸗ hãc queſſionẽ diuerſi diuerſa ſentiũt. Quidã ozo ιtis cardialis 2 ſpecies iuſticie. Et rõ eoꝝ eſt ꝙ ſi cut in habitudine ſuꝑioꝛis ad inferiꝰ:ita vna virt?que ẽ vo lũtatis implẽdi pᷣceptũ.qꝛ p̃ceptũ eſt.ꝛ iſta ẽ obediẽtia que eſt in genẽ vᷣtutis cardialis.ſic in oꝛdĩe inferioꝛis ad ſupe⸗ rius ell oꝛo que expᷣmit volũtatẽ boni impetrãdi vel mali amouẽdi bñnſicio ſuꝑioꝛis.q̃ ⁊ pari rõne poni debet ĩ gene re vᷣtutis cardialis.rõ iſta ẽ minꝰ ſufficies.⁊ ſiłe ꝓpoſituzʒ nõ ↄuenit:q; oꝛo nõ impetrat debitũ ſiẽ obediẽtia.¶ Pꝛe. in obediẽtia nõ attendiẽ ſolũmodo deꝰcui obediẽduʒ.ſᷣ hõ ſcʒ pᷣlatus qui ẽ loco dei.⁊ ideo neceſſario obediẽtia reſpi⸗ cit actũ exterioꝛẽ. ⁊ ideo verſat᷑ circa actõeʒ q ẽ vᷣtus cardi⸗ nalis. ꝛet. qꝛ actionẽ illã attendit ſub rõne ebiti: ideo ẽ iuſticie ſi pecialis. bec aũt nõ attendũt᷑ in oꝛone.⁊ intendo ð oꝛone mẽtali que indebitũ impoꝛtat de ſui rõne dico.neq; actũ exterioꝛẽ reqrit. Pꝛet. deñ nõ tĩ habet in fine finis B obiecti.⁊ qꝛ nõ ↄtingit exceſſuʒ in oꝛone: nõ habet ſub vᷣtu⸗ te cardinali ↄpꝛehẽdi.⸗ Aliter aũt dicũt aliqui ſcʒ q oro eſt actꝰ pietatis·que pietas ⁊ ſi aliqñ ↄplectat᷑ fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ.tñ ſi ↄſiderant᷑ actus ꝓpꝛij illaꝝ:videbit᷑ bñ ꝙ ipᷣa aliqua illaꝝ nõ eſt ſ plus illis.nec actus eiꝰ illaꝝ ſed poſt illos. Inde quẽadmoduʒ dicũt latria radicat᷑ in his tribo virtutibo: tñ vltra illas eſt. ⁊ habet actus exterioꝛes vltra illarũ actus.ſicut exhibitõeʒ ſacrificij in altari:adoꝛatõeʒ genuflectionem hmõi. Unde ſi quereret᷑ cuiꝰ virtutis ſit actus adoꝛatio: oſtat ꝙ nõ eſt ꝓpꝛie actus fidei nec ſpei nec caritatis: ſed pietatis ſiue latrie que habet illas tres pri⸗ mas. Seo dicũt ꝗ ab illa pietate nõ ſolum egrediunt᷑ illi erterioꝛes.ſed etiã interioꝛ que ẽ oꝛo:que poſt ↄſideratõezʒ defectuũ noſtroꝝ ⁊ potẽtie diuine que põt ſubuenire: ſapi entie que nouit.⁊ bonitatis que vult:oꝛat vt ſuppleat defe⸗ ctus noſſros.antecedũt ꝗille tres virtutes ⁊ eaꝝ actꝰ oro⸗ nẽ ad boc vt ſit meritoꝛiã ⁊ efficax.Et ꝙ ita ſit:ↄfirmant ꝑ verba Hugo. de oꝛando deo qui dicit.nõ ſe homo ad deuʒ 7 lxxvi. anerteret ꝑ denotionẽ: niſi crederet ſe ab eo ſaluari poſſe. 7 ſparet eu miſereri velle. poſtremo niſi euʒ plus.vt ſupꝛa tactũ eſ. Sed adhuc hec rñſio eſt minꝰſufficiens.qꝛ de pie tate cuiꝰ actus eſt oꝛo ſicut dicũt.adhuc eſt queſtio vtꝝ ſit cardinalis vel theologica.nõ cardinalis:quia ꝓpꝛie reſpi cit intentũ vt obiectũ. Pꝛet. circa ip̃am nõ ↄtingit eſſe ex⸗ ceſſum. vñ tranſcẽditditões vᷣtutis cardialis. Pꝛet.ſi eſt theologica eſt ↄſequẽs ad fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ. qᷓtuoꝛ ſũt virtutes theologice. qð directe eſt otra ſanctos. Pꝛopter boc videt᷑ aliter dicendũ.põt em dici ꝙ oꝛo ẽ actus ſpecia⸗ lis.nõ tñ eſt actꝰ cirtutis ſpecialis:quia eſt actꝰ fidei ſpei caritatis. que ſimul ↄcurrũt ad eliciendũ iſtum actum. a fide em̃ incipit:⁊ in caritate terminat᷑ . ꝓut dicit aug. ad ꝓbam dr oꝛando deo. tanto illud qð valde magnũ eſſ( qð oculus nõ vidit. quia nõ eſt coloꝛ. nec auris audiuit qꝛ nõ eſt ſonus.nec in coꝛ homĩs aſcẽdit q; coꝛ homis illud debzʒ aſcendere) ſumemꝰcapaciꝰ:quãto illud eſt fideliꝰ:credimꝰ 2 ſperamꝰfirmiꝰ:⁊ eſideramꝰ ardentius. In ip̃a em̃ fide ſpe ⁊ caꝛitate cõtinuato deſideꝛio ſemꝑ oꝛamꝰ. hec ille.Ex his patet ꝙ oꝛatõ ſit harum triũ:ↄſequens ad actus earuʒ pꝛincipalis. ↄcedenduʒ eſt ergo ꝙ oꝛatõ ſit actus virtutis theologice:ſed nõ vnius ſed triuz. Si querat᷑ cum fidei ſit tendere in ſũmã veꝛitatẽ.ſpei in ſũmꝗ mareſtatẽ. caritatis in ſũmã bonitatẽ. ⁊ oꝛatõ nullũ boꝝ ſit: quõ actus erit iſta rum virtutu er an erit ſpecialis ⁊ elicit᷑ in his virtuti⸗ bus ↄcurrentibo in vnũ. SDicendũ ꝙ oꝛare nõ eſt act⸗ pꝛin⸗ cipalis ſed ſecũdarius iſlaꝝ virtutuũ. 7 ideo nõ eſt aliquis p̃dictaꝝ ſed illos ſubſequẽs.qꝛ pluralitatẽ actuũ pꝛincipa lium ſequit᷑ plurificatio babituũ nõ actũ ↄſequentiũ. ideo oꝛo põt ab his tribo virtutibo elici.⁊ tamẽ manebit ſpecia⸗ lis actus.4¶l Ad illud qð obijcit᷑ · ꝙ oꝛo nõ tranſit in deum vyt in obiectũ 1c. Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt verũ. qꝛ m Hug. obiectũ oꝛonis eſt ſũme potens.ſũme ſapiẽs. ſũme bonum neq; em̃(ſicut dicit)homo ꝑ deuotionẽ ſe ↄuerteret ad ũ niſi crederet ſe ab eo ſaluari poſſe ⁊c. vt ſupꝛa. Aliquid at impetrandũ eſi bene in oꝛone 2 quodãmodo obiectum. ſed hoc nõ eſt pꝛimo ſed ſcðo.⁊ illud nõ minuit virtutis theo⸗/ logice ratõez. qð manifeſte apparet in caritate 2 fide ꝓfun dius intuenti.ſed illud nõ videt᷑ illud ſoluere ſufficienter: qꝛ noſtri defectꝰ maxime vident᷑ nos mouere ad oꝛandũ.et omne illud qð tenet pꝛincipalit᷑ ratõeʒ mouẽtis ? obiecti. ergo ⁊ oꝛo aliud videt᷑ habere ꝓ obiecto. Dicendũ adhuc ſᷣm Hugo. in pᷣncipio de oꝛãdo deo. ꝙ licet duo ſint q̃ mo⸗ ueant hominẽ ad oꝛandũ ꝓpꝛia miſeria 2 diuina miſericoꝛ dia:vnde dicit quo ſtudio quo affectu oꝛãdũ ſit deꝰ:ex no⸗ ſtra miſeria ⁊ eiꝰſimul miſcia ↄſiderare poſſumꝰ. cũ miſe ricoꝛdia diuina tenet in his duobo pᷣncipatũ. ſe habet in ratõe pᷣncipalit᷑ mouẽtis.ſiue vt meliꝰdicit᷑ in ratõe mouẽ tis. miſeria aũt ꝓpꝛia in oꝛone excitantis. vnde adhuc ad⸗ dit Hug. quid em̃ hoiem ad oꝛandi ſtudiũ efficaciꝰ excita⸗ ret ꝙᷓ miſeria ⁊ calamitas tantoꝝ maloꝝ quibo addictus pᷣmit᷑.Et quid iocũdius ad effectũ oꝛãdi trabẽt ꝙᷓ miſeri⸗ coꝛdia ↄditoꝛis quã inter mala ſua totiens erperit᷑.hec hu go. Ylud aũt qð ſolũ eſt excitãs obiecti ꝓpꝛie nõ tenet ra⸗ tionẽ. Aliter põt dici ſed ſatis in idem redit.qꝙ obiectũ ali cuiꝰhabet determĩari duplicit. aut coĩter:aut ꝓpꝛie.ſiue ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidẽs. Illud em̃ dicit obiectũ mũe hoc ẽ m ↄmu nem acceptõeʒ ⁊ obiectũ ꝓ accidẽs: qð habet ratõeʒz mate⸗ rialis. YJlud vo dicit᷑ obiectũ ꝓpꝛie ⁊ ſe:qð bʒ ratõeʒ mo tiui ſᷣm hac viã in oꝛone poſſumꝰdicere & miſeria releuan da ⁊ alia impetrãda tenẽt materialẽ ratõez. Jpa aut miſe ricoꝛdia diuina obiectũ ꝓpꝛie rõni. 4 Ad illud qð obijcit ꝙ ſatiſfactõ ꝑtinet ad vᷣtutẽ cardinaleʒ ⁊c. põt dici reuera oꝛo m ꝙ eſt ſe atiſfactoꝛia ẽ actꝰvᷣtutis cardinalis. vir⸗ tutis ſpecialis.ſcʒ iuſticie qð infra pleniꝰpatebit. ̊ ð bac materia nõ intendit᷑. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ oꝛone ſanã tur peſtes mẽtis ⁊c.põt dici vt ſupꝛa tactũ eſt ꝙ peſtes mẽ tis nõ dicunt᷑ pet᷑a pꝛincipalia vt ſuꝑbia ⁊c.ſed potiꝰ reli⸗ quie pctoꝝ. vel põt dici ꝙ ſunt occaſiões materiales. vt ſu pra tactũ eſt.ↄmũiſſime aüt ſumit m ꝙ illa ſanant peſtes mẽtis. ꝓut peſtis pcta pᷣncipalia dicũt᷑. AUnde ſuper ulluð +2 WMath. xvij. hoc genꝰdemonioʒ ⁊c.oꝛo generalis ẽ.nõ ſo lum verbis:b ⁊ oĩbo q in obſequiũ dei fidei deuotõne geri mus.ſᷣ hic nõ intendit᷑ de oꝛone. neq; tercio mõ. neq; ſcdᷣo mõ ſumpta.vñ argumẽtũ p̃dictũ nibil valet ad ꝓpoſitum. Agd illud qð obijci F.ꝙ oꝛare nõ eſt credẽ ⁊c.dicẽdũ B nõ eſt veꝝ:ſ ↄſequẽs ad illas.eſt em̃ actꝰ triũ vᷣtutũ theolo gica ꝝ.nõ pᷣncipalis.ſᷣ potiꝰↄſequẽs ad illas vt tactuʒz eſt. Ad illud ꝙ oĩs actꝰ pᷣtutis circa quẽ otingit eẽ ſuꝑſluũ ẽ actꝰcardialis:põt dici ꝓ actꝰ vᷣtutis põt habẽ modũ tebi⸗ tum duptꝛ. aut ꝑ aggrega tõeʒ circũſtãtiaꝝ:aut ex medita⸗ tione inter ſuꝑfluũ ⁊ di minutũ.pꝛimo mõ oĩs virtꝰmerito ria tã theologica q; cardĩalis ĩ actu ſuo debet habẽ modũ: qꝛ nullꝰ actus ẽ laudabilis niſi ad deũ ↄcurrãt debite cir⸗ cũſtãtie.vñ etiã dñs modũ ĩ diligẽgo detmiat Aath. xxij. Scðo aũt mõ ſola vᷣtꝰcardialis ĩ ſuo actu habet modũ. et hoc ↄſiſtit circa obiectũ cauſatũ.⁊ ideo habz teneꝛe neceſſa rio mediũ inter ſuꝑnuũ ⸗ diminutũ. ¶ DHoc aũt að obijci= & ↄtingit oꝛare ſuꝑflue ⁊c.dicẽdũ hoc nõ eſt verũ.qꝛ nõ ptingit exceſſuʒ eẽ in oꝛãdo.ſicut nec in cꝛedẽdo.ſꝑando di ligendo. Silꝛ nec dim inutõeʒ ꝓut dicit extremũ.ſcʒ viciũ. ſuꝑfluũ em̃ vel diminutũ nõ cadũt i oꝛone ꝓut viciũ dicũt qꝛ quãtũcũq; parũ vel multũ quis oꝛat:actꝰ oꝛãdi laudabi lis eſt.dũmodo fiat cũ debitis circũſtãtijs. ¶ Queſto. lxxxix. de ſpecie- us oꝛationis. e ſpeciebo oꝛonis. Et diuidit᷑ hec ꝑs ĩ q̃⸗ uoꝛ m nũeꝝ diuiſionũ ipiꝰ oꝛonis.diui⸗ ditt em̃ oꝛo in ptes ſiue ſpẽs ab apło. bto Heꝛñ.ambꝛo.aug. vñ hec ps in qtuoꝛ. In quaꝝ pᷣmo agit̃ de diuiſiõe apłi.in ſcðᷣa de diuiſie Heꝛñ.in tercia de diui ſione Ambꝛo. in quarta de diuiſiõe Aug. In pᷣma aũt al⸗ ſignãt᷑ qᷓtuoꝛ ſpẽs ab aplo.j. Thimo.ij.obſecro pᷣmũ om̃i ſieri. obſecratões. ozones. poſtulatões. grarũactoes om nibo hoĩb. Glo. hactenegit de pſeudo aptis.h̊ ð oꝛonibo ey quo ptʒ ꝙ q ibi dicũt᷑ ſpẽs ſunt oꝛonis. — Membeum primũ Rima aũt haꝝ partiũ habet duas.in quaxꝝ pꝛimo agit᷑ generalit᷑ de ↄueniẽtia pᷣme diui ſionis. In ſcdᷣa de partibo ſiue ſi peciebus in quas facta eſt diuiſio. lus primus NQpma ꝑte ꝓcedit᷑ ſic. Jdẽ nõẽ diuidẽs ⁊ diui i.pᷣ oꝛo ẽ ipᷣm diuiſũ: nõ oꝑtʒ poni vna diui⸗ iñ. 41 BStẽ ab aug. habet᷑.ꝙ obſecratõ ẽ ſpẽs poſtulatõ fit tribo modis.obſecꝛãdo rogãdo.⁊ ſimplꝛ poſtulãdo.obſecꝛatõ Gẽ ſpẽs poſtulatõis minꝰↄueniẽter diuidit᷑ hic poſtulatõeʒ.¶ Pꝛet.ĩ diſti⸗ ctione apłi nõ ponit᷑ ſpẽs illa ozonis qẽ ſupꝓlicatõ: neq; il la q ẽ inſinuatõ q aſſignãt᷑ ab Hug. vñ hec diſtinctõ videt diminnta. ꝗ Pet: ab aplo ſignãt᷑ q̃tuoꝛ ſpẽs: ab Hug. tiñ tres ſpẽs ⁊c ¶ ERRñſio.ad pᷣmũ põt dici. ꝙ oro ſumit᷑ coĩter Fm ꝙ oꝛo dicit᷑ oꝛis ratõ.ſcʒ interioꝛis vel exterioꝛis. ſic dicit᷑ ꝛo om̃e illud qͥ oꝛe rõnis fit deo locutö aliq̃. vel ĩ oſtẽ ſione defectuũ vel petitõe ſuppletõis vel grarũactõnis pꝛo ſuxpletõe.Alio mõ dicit᷑ ꝓpꝛie. ſm ꝙ oꝛo dicit᷑ petitõ bono rum alicui exiſtẽti in gra.vñ glo.jj Thimo.ij. orones ſunt qñ iam cõuerſis vpᷣtutes ⁊ bona oꝛant᷑. Sumit g coiter ᷣm yyẽ diuiſa: ꝓpꝛie vᷣm ꝓ ẽ diuidẽs. ¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ ali ter ſumit᷑ poſtulatõ ab aplo. ſᷣm glo.⁊ aliter ſᷣm glo. Aug. ſuꝑ.j. Thimo. Poſtulatõ impoꝛtat quodãmodo debitum obtinẽdi. vñ glo. poſtulatões ſ⸗ it qn q̃ſi er debito aliqd po/ ſtulatur. vt quod hic gerit᷑ in eterna vita ꝑficiat᷑. ⁊ exẽpli⸗ ficat ↄſequẽter dicẽs.ꝙ poſtulatões ſunt qn a iuſtis gloꝛia celeſtis oꝛat᷑.ᷣm aug. dicit᷑ poſtulatõ qñũ detmĩate expꝛimi tur qð petit᷑ modo petẽdi.vñ Hugo. poſtulatõ eſt determi⸗ nate narratõi inſerta petitõ. vt illud. coꝛ mũdũ crea in me dꝰ. Cõmuniꝰigit᷑ ſumit᷑ pᷣm aſſignatõʒz aug.qᷓ; ſᷣm aſſigna tionẽ.glo.in aplo.¶. Ad aliud dicẽdũ. ꝙ ſm expoſitõʒ glo⸗ ſe.ſpẽs aſſignate ab aplo.dicũt differentias ozonis.ſᷣm ꝓ oꝛo tm̃ dicit᷑ q̃ expᷣmunt᷑ petẽda ᷣm gradꝰꝗbo pficit᷑ a ſlatu culpe ad ſiatũ głie.vñ obſecratõ dicit᷑ adiuratõ ꝓ rebo dif⸗ ficilibo. vt ꝓ ↄuerſiõe impij ⁊ amotõe maloꝝ. Ozo eſt peti tio bonoꝝ iam ↄuerſis poſtulatõ petitõ glie iuſtis. grarũ⸗ actio ẽ relatio graꝝ ꝓ oĩbo.vñ iuxta q̃tuoꝛ modos iam di ctos ſumit᷑ diſtinctõ ab aplło.aliteꝛ ſumit᷑ diſtinctõ Hugo. Vnge in ſpẽboaſſignatis ab Hug. generalit aſſignãt᷑ mo⸗ di petẽdi ⁊ qᷓ‚tuʒ aq ea qᷓ ꝓuocant illũ a quo petit᷑ ad colla tionẽ petite:dico er his q̃ ꝓferũt᷑.ſicut ẽ in duab ſi pecieb⸗ ſupplicatõis. ſcʒ ca ptatõe 2 erxactõe.⁊ qᷓtuʒ ad expᷣſſionẽ de ſiderij petẽtis.ſicut ĩ tercia ſi pecie ſupplicatõis q ẽ puꝛa oꝛo 2 qtuʒ ad modum petẽdi in maioꝛibo cauſis ĩ mediocriba 2Z mimis.ſicut ẽ ex ſpẽbo poſiulatõis.2 qᷓtuʒ ad modũ ha⸗ bendi ex ꝑte petẽtis ad i pᷣm quo petit᷑ vt timide vel ↄfiden ter vel ↄtemptiue vt in tribo ſ pẽbo inſinuatõnis. Pꝛet. in⸗ ſinuatio aſſignat᷑ ꝙ̃tum ad illã ſpeciẽ oꝛonis q̃ ex ↄtemptu maloꝝ eſt. vn ad multoplura ſe extẽdit oꝛo ꝓut diſtincta ẽ ab Hug. ꝙ put aplo. ꝓpter qð ⁊ ĩ bac aſſignãt᷑ quedã ſpe⸗ cies que nõ aſſignãt᷑ ex illa.vñ que aſſignãt᷑ ab apło compᷣ⸗ hendũt᷑ ſub illa ſpecie aſnignata ab Hug. que ẽ poſtulatio. xcepta illa ſpecie que ẽ gra rũactio.q impꝛopꝛie or̃o dicit᷑ aſſignat᷑ tñ inter ſpẽs oꝛonis qꝛ eſt ↄcluſio aliaꝝ:vñ glo.j. Theſſa. ij. grarũactio eſt de ꝑactis que totũ ↄcludit quaſi totũ ſit a eo. vnde nõ dicit᷑ oo niſi qꝛ eſi ↄcluſio oronũ to tum refundẽs in txũ.vt actũ eſt. 4 Ad aliud qð obijcit. ꝙ Hugo aſſignat tres ſpẽs apłus qtuoꝛ. Dicẽdũ ꝙ tres ſpe⸗ cies aſſignate ab Hug.diſtinguũt ſi ic. Intentio oꝛãtis aut expᷣmit᷑ ſola narratõe:⁊ tũc ẽ inſinuatõ. aut narratõeʒ in⸗ ſerta petitõi:⁊ boc põt fieri duoba modis.vel qꝛ inſerta eſt petitio determiata. ſicut qñ aliqñ determiate petit᷑ vt cuim dicit᷑.Coꝛ mũdũ crea in me deꝰ ⁊c. vel qꝛ narratõi nõ ẽ in⸗ ſerta petitõ determiata.ꝛ tũc eſt ſulplicatõ.q̃liter diſigui⸗ tur ⁊ ſumit᷑ ſpẽs oꝛonis qtuʒ ad aſſignatõeʒ apłi.vt tactũ eſt. nihilominꝰ multomagis expᷣmet᷑. Scoõm auũt ꝙ hic ſtri ctius ſumit᷑ ꝓut circa ſolẽnia miſſe celebꝛatõis attendunt᷑ diſtinguũt᷑ ſic. Quicqd pᷣcedit ĩ miſſaꝝ ſolẽnijs viq; ad il⸗ lum locuʒ vbi incipit ſacerdos oſecrare miſteria coꝛꝑis 2 ſanguis dñi:obſecratões accipimꝰ. vñ orones q̃s facimꝰĩ celebꝛatõe ſi acramẽtoꝝ. añqᷓ illud qð ẽ in dñi meſa incipit bñdici:obſecratões ſunt q̃s fundit ſacerdos.ozones ſũt in ipa ↄſecratõe eukariſlie.i.cũ bñdicit᷑ ſanctiſicat᷑.poſtula tiones ſũt cũ ꝓpło ab epo bñdicit gꝗ ſuꝑ eũ in uocat nomen dñi.Gr arũactio ẽ de ꝑactis q totu ocludit. q̃ſi totum ſit a ceo.vt bñdicamꝰdño.⁊ accipit᷑ diffinitõ oꝛonis pᷣm ↄgruẽ tiam illiꝰepłe que dirigit᷑ ad Thimotheũ ꝗ fuit epᷣus. vñ ĩ illa ſpaãlii inſtruũtur ep̃i 2 ſacerdotes. rticulus ſecũdus DOnſequẽter qrit᷑ de ſpẽbo diuiſiõis ipſius aplłi ⁊c̃.pᷣmo de obſecratõe.ſcðᷣo de oꝛone.tercõ ð po ſtulatõe.quarto de gr̃arũactõne. De egi .H. j. tur ſic. Rogat hic apłtus fieri ozones cbitas exaudiri.vn⸗ gloſa. docet igitur oꝛare vt impetret᷑ quod faciendũ eſt. ſed obſecratio nõ eſt digna exaudiri:igitur hic inter oꝛatõ nis ſpecies nõ debet cõputari.pꝛobatio medie.dicit gloſa. obſecratõnes ſunt adiuratoõnes pꝛo rebo difficilibo.vt p conuerſione impij ⁊ pꝛo malis remouẽdis.ſᷣm hoc ᷓ obſec tio eſt oro quã facit impiꝰpꝛo ſui ↄuerſione.h̊ oꝛatõ quam facit impiꝰnõ eſt deo aecepta Yoh.ix. ¶ Joꝛte dicet᷑ peti tio ↄuerſionis impij poteſt fieri duobo modis. vel ab eo 9 ouertendus eſt: a ſic eſt indigna. vel ab alio iuſto:ſic rogat iuſtus vt peccatoꝛ ↄuertat᷑.⁊ hoc nõ digna eſt exaudiri. et ſic accipit hic apłus. Contra.ſᷣm oꝛdinem natu raleʒ ⁊ ca⸗ ritatis · pꝛius eſt petere ꝓ ſe ᷓ; ꝓ alio.ſed in oꝛone ⁊ poſtu latione m glo. eſt petitõ Eſe:hic auteʒ pꝛo alio.igitur iſia — — — - T — ——,,, — — — — —.. turd nide lacti Pnn⸗ Me lo⸗ i dß⸗ eti rin di n, tu 1 1 1, += — ⏑ — — 1 —mG— ¶ Lueſtio male fituata quia deberet illas ſeg. igit vel male oꝛdinat apkus: vel rnſio illa nulla . OPꝛet. ſi obſecratões ſũt ꝓ re bus difficilibo vt dicit glo.ſed video ꝙ oꝛo cuideſt petẽ bo⸗ num opꝰmeritoꝛiũ eſt petere difficile. Sitłꝛ poſtulatio cui⸗ eſt petere vitã eternã.petit rem difficilẽ. grarũactio de bo⸗ no collata eſt de difficili: videt ꝙ oẽs otineat obſecratio. ſ qð aliq̃ ↄtinet nõ habet diuidi ↄtra illa.g ⁊c. ¶ Pꝛet. ob⸗ ſecratõe petit ↄuerſio impij qᷓ eſt de difficilbo. vt habet᷑ ex lo. qð intelligit᷑ reſpectu alioꝝ que alijs petitõibo petũt. facile ẽ qð aljs petitõibo petit᷑.ſed facile difficile nõ di⸗ uerſificãt᷑ niſi ſolũ penes materiã.Sᷣ materie diuerſitas nõ diuerſificat ſpẽm:&̊ male ꝓſt peciebo aſſignant. ¶ Si dicat᷑ iſta ſpẽs pᷣma differꝛe ab alns nõ rõne facilis vel difficilis ſolũ:ſᷣ ꝑ ſuꝑadditõeʒ adiuratõnis.quare q̃rit᷑ petitõni rei difficilis circa hãc ſpẽm magis qᷓ circa alias.¶ ¶ Rñſio. pĩ dici ꝙ obſecratio põt accipi duptꝛ. vno mõ coiter vt dicat᷑ obſecratõ adiuratõ ꝓ quacũq; re difficili. ⁊ ſic nõ accipit᷑ in ꝓpoſito.qꝛ bñ poſſit alijs duaboſi pẽbo cõuenire. addit tñ ſupꝛa modos illos adiuratõeʒ:ſic cũ dic ꝗs ꝑ paſſionẽ tuã ꝑ moꝛtẽ ⁊ reſurrectõeʒ ⁊ bmõi.⁊ hoc ꝓter im pfectõez ipiꝰ petentis. vt int pellatio alicuiꝰ adiutoꝛio fulciat᷑.Alio mõ accipit ꝓpꝛie.vt dicat᷑ adiuratio ꝓ re difficili.vt ꝓ conuer ſione impij vel malis remouendis. Et ſic cantat glo.⁊ ſic diuidit᷑ ↄtra alios modos. Vnde notãdum ꝙ obſecratõ ibi ſumpta ẽ ꝓ re difficili.⁊ boc ſolũ reſpectu amotõnis mali cuiuſmodi amotio eſt impietas ab impio ⁊c.⁊ nõ affectio nis boni addita adiuratoe. Et appellat ibi res difficilis ſo lum a ꝑte eiꝰa quo peti᷑. vtpote petoꝝ difficultas ratione ↄtrarie volũtatis.vñ petitõ iuſtifitatõnis impij dicit ꝓprie eſſe rei petitio difficilis: ꝓpter liberi arbitrij repugnantiã —, Adadit᷑ aũt iſti petitõi ⁊ ſolũ adiuratõ.vt paſſio xpᷣi.moꝛs reſurrectio ⁊ bmõi:quia oĩa iſta pꝛo impij iuſtificatõe ſũt impenſa. bis viſis ptzʒ rñſio ad oĩa argumẽta. 4 Ad pᷣmuz ergo qð obijcit᷑ obſecratio nõ debet hic ↄputari qꝛ apłs rogat hic fieri oꝛones debitas exaudiri.duplex eſt reſpon⸗ ſio. vno modo ſicut pꝛius dicebat.ꝙ ibi petit iuſtꝰ ꝓ ↄuer⸗ ſione pctoꝛis.⁊ talis bñ eſt digna exaudiri vel etiam mini⸗ ſter eccleſiaſticꝰvt ſacerdos.qui ſi iuſtꝰ ſit:⁊ ꝓ ſe ⁊ ꝓ alijs dignꝰeſt exaudiri.Si vo ſit in peccatis ⁊ . ndignꝰexaudiri quãtũ eſt de ſe:quia tamen gerit ꝑſonã eccleſie in qua ſunt multi ſancti ⁊ ꝑfecti:adhuc ꝓ illis exaudit᷑. Alia rñſio eſt ꝙ pctoꝛ qñ petit ꝓ ſe amotionem mali culpe.⁊ ſi eiꝰpetitio nõ põt eſſe accepta ratõe petẽtis:accepta tame põt eſſe ſeu fieri ratõe mediatoꝛis ꝑ quẽ fit adi terceſſio matris vel inuocatũ bñficiũ paſſionis. Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ pꝛiꝰeſt petitio ꝓ ſe ꝙᷓ ꝓ alio.dicendũ ꝙ nõ oꝛ⸗ dinant᷑ bic iſle petitões ſᷣm oꝛdinẽ iſtaꝝ differẽtiaꝝ peteꝛe ꝓ ſe ⁊ ꝓ alio:ſ̊ ſᷣm iſtas petẽ reſpectu mali qð æbet amo⸗ ueri: ⁊ boni qð debet haberi.⁊ ſic nõ deſcendendo ad ſe vel ad aliũ ſemꝑ obſecratio pꝛioꝛ erit.ᷓ ꝑ hoc ſoluit᷑ ad ſcõm. Ad terciũ qð obijcit᷑ ꝙ obſecratõ ↄtinet alias ſᷣm H̊ cũ in oĩbo ponit᷑ difficile. iã patʒ rñſio ex pdictis.qꝛ accipit᷑ res difficilis ſolũ a ꝑte eiꝰa qͥ petit.vtẽ iuſtificatõ impij.qᷓ dif⸗ ficultatẽ hʒ ꝓpt liberi arbitrij repugnãtiam: nõ ꝓut dicit᷑ res difficilis illud qð petit᷑. ⁊ ſic obiectõ currit.¶¶ Ao illð qð quarto obijcit᷑. ꝙ materie diuerſitas nõ facit differẽtiã ßm ſpẽm. ia ſolutũ e ex pdictis.i¶ õ em diſtinguũt᷑ petitio⸗ nes ꝑ petere facile 2 difficile:pᷣ ꝑ petere malum amoueꝛi ⁊ petere bonũ qð debet haberi.⁊ hec nõ dicũt differẽtiã ma⸗ terialẽ ſolũ ſed foꝛmalẽ.¶ Qð vltĩo obijcit᷑ quare huic pe⸗ titioni magis addit᷑ adiuratio.iã ptzʒ ſolutõ ex pᷣ̃dictis.qꝛ bec oĩa de quibo fit adiuratõ. vt moꝛs.paſſio ⁊ hmõi.ꝓ iu ſtiſicatõne impij ſunt impenla. . . Conlequéter queri (S. ij. tur de oꝛatõne ſic.ſicut tactum eſt.oꝛatio eſt diuiſum ⸗ di⸗ uidens.ſed ſᷣm ꝙ eſt diuidens quodãmodo appꝛopꝛiat᷑. vt tactũ eſt. 'm ꝙ diuiſuʒ generaliꝰ ſumit᷑. ſuppoſito b: videt ꝙ magis debet appꝛopꝛiari tercie ſpeciei qᷓ ſcðᷣe.qꝛ ſᷣm da⸗ uratio in obſeruatione ſicut ſi diceret peccatoꝛ. Obſecro te dñe ꝑ pᷣcioſaʒ moꝛtem tuã vel ꝑ dulciſſimã matrẽ tuã.acceptã em illa redderet in ideo ↄgrue petunt᷑ bona oꝑa ⁊ virtutes. lxxxix. maſ.oo? petitõ decẽtiũ a deo.magis decẽs ẽ bonũ patrie qꝙᷓ vie:ꝗ̊ magis ſaluat᷑ ratõ oꝛãdi vbi petit᷑ bonuʒ patrie.Gᷣ aũt ẽ in tercia ſcʒ ĩ poſtulatõe ſᷣm glo.nõ ſcðᷣa.ſᷣ̊j vbi magis ſaluat᷑ ratõ oꝛãdi illic debz magis oꝛo appꝛopꝛiari.¶ Vꝛe. cũ oꝛone h̊ ſũpta petat᷑ bonũ vie: videt᷑ ꝙ illud debeat pe ti qð oĩbo ẽ ↄmũe· ⁊ tã ꝑnulis qꝙᷓ adultis.illud aũt ẽ gra: nõ virtꝰvel bonũ opꝰ. Virtꝰem̃ ⁊ opꝰbonuʒ in ꝑuulis non ſunt. de ope planũ eſt. ſilꝛ de vtute veꝝ eſt niſi ſolũ gra in eis inuenit᷑ pᷣtute ſacramẽti baptiſmalis.Cum & iſta peti⸗ tione nõ petat᷑ gra ſ̊ virtutes m glo.⁊ oꝑa bona: g̊ minꝰ ſufficiẽter vt videt᷑ iſta petitõ aſſignat᷑.. Pꝛet. cũ hic peta tur bonũ vie quo ad vitã eternã ꝑuenit᷑. illud maxie peti debet ad qð neceſſario bonũ glłie ↄſequit. Ilud aut nõ eſt gra nec virtꝰ:qꝛ multi gram habẽt ⁊ vᷣtutes qui głiaʒ non babebũt. ̊ finalis gra illa nõ fruſtrat᷑:ᷓ debẽt potiꝰpeti vt videt᷑ qᷓ virtutes.¶¶ Pꝛet. cũ virtutes ſint illud quo medi/ ante aia fit grata deo ꝓ ſtatu vie.⁊ quo ſufficiẽter diſponi tur ad pᷣmiu ↄſequẽdũ: igit᷑ fruſtra eis bona opꝑa adiũgũt᷑ qñ petit᷑ bonũ e nno iren ꝙ oꝛoẽ petitõ decẽtiuz ñ ⁊ ſic diffinit eã Dam̃.⁊ ideo ꝓpꝛie eſt viatoꝛis.xviatoꝛ aũt eſi in initio ſue vie inqᷓtuʒ hmõi eſt. ſm qð ꝓpꝛie accipit᷑ * — 7 ad terminũ eiꝰtendit. Vñ ad hoc qð ꝑueniat: neceſſe eſt ꝙ eius via ſit deo accepta:quia aliter non poſſet ad termi⸗ num puenire. Cum ergo viatoꝛ? oꝛo reſpiciat ꝓut ẽin via eſt oꝛatõ pꝛie accepta petitio ꝓ acceptõne vie.⁊ qꝛ in ſcdᷣa petitõne eſt bmõi petitio:ideo licet nomen oronis cuilibet petitõni ſit ↄmũe:ſcðᷣe appꝛopꝛiat᷑ 2 nõ pꝛime.qꝛ vie reſpi⸗ cit terminũ.nec quarte que grarũactio eſt:qꝛ illud Eꝓ bo⸗ no lã dato. aut nõ dato.ꝑ hoc patʒ rñſio quare oꝛo ꝓut eſt vna de ↄdiuidẽtibo nõ manet in ſua ↄmũitate ſ appꝛopꝛiat᷑ vt iã dictum eſt. ¶¶ Ad illud qð obijcit pᷣmo ptz rñſio.qꝛ cũ oꝛo ꝓpꝛie ſit viatoꝛis ⁊ pꝛincipalit᷑ petitio eſt ei? qð red⸗ dit viatoꝛẽ acceptũ.hoc aut in ſcðᷣa petitõe petit᷑.licʒ ö de⸗ centiꝰeſt bonũ patrie qᷓ; vie:qꝛ tamẽ nũꝙᷓ ad illð ꝑueniret᷑ niſi eſſet via accepta: ideo magis agꝛopꝛiat᷑ oro petitioni ſcðe iᷓ tercie.¶ Ad illud qð ſcðo obijcit᷑. debet peti ↄmu ne omnibo ꝑpuulis ⁊ adultis. Dicẽdũ ꝙ oĩo ſolũ ẽ adultoꝛũ quia illoꝝ ꝓpꝛie eſt tendere ad terminũ vie ⁊ nõ ꝑuuloꝛuʒ. cum vſu careãt ratõis.⁊ ideo debet ibi peti qð adultoꝝ eſt illud aũt eſt virtꝰ⁊ ip̃ᷣm bonũ opꝰ.¶ Ad illud qð obijcitur ꝙ debeat peti gra finalis.⁊ nõ viꝛtus dicendũ ꝙ in iſia pe titõne ſicut ſupꝛa dictũ eſi petunt᷑ q̃ faciũt ꝓficẽ viatoꝛem. Illa aũt ſunt ꝓpꝛie bona oꝑa vᷣtutes.nõ ſic aũt gra finalis qꝛ illa magis dicit terminũ viatoꝛis intra.⁊ ideo ratio illa nõ ↄcludit.¶ NMer hoc ptz rñſio ad vltimũ.qꝛ cũ viatoꝛem venire ad terminũ vie. nõ faciunt virtutes niſi ſint oꝑoſe: Lo H. in. tur de poſtulatone ſic.ſuꝑ illuo pᷣs. Intret poſtulatio mea in conſpectu tuo.dicit glo.ꝙ poſtulatio eſt ꝓ malis remo⸗ uendis.ergo ſᷣm hoc nõ videt᷑ differre ab obſecratõne que eſt. ſicut dicit glo.ꝓ ↄuerſione impij vel malis remouẽdis. ergo nõ videt᷑ ꝙ debeat diuidi ↄtra illa.¶ Pꝛet. Jacob.j. dicit. Siquis veſtꝛum indiget ſapia poſtulet a deo qui dat omnibo affluẽter. Si g ſapia eſt de bonis vie.⁊ illa petunt᷑ in ſcdᷣa petitõe:̊ videt᷑ differre iſta petitio a ſcða.¶ Pꝛet. Hugo de vᷣtute oꝛãdi dicit.qꝙ in mĩmis ſimpt: poſiulamus g videt᷑ goſa male dicere ꝙ poſiulatõe iam iuſtis glia cele flis oꝛat᷑:cũ głia nõ ſit de mimis bonis.¶ Mñſio. ad eui⸗ dentiã eoꝝ qᷓ bic q̃ſita ſũt.Qota.qꝙ poſtulatõ duplꝛ ſumit coĩter ⁊ ꝓpꝛie.Coĩter poſtulatõ appellat᷑:qñ determĩate ex pꝛimit᷑ qð petit᷑etiã in mõ petẽdi.⁊ iſto mõ poſiulatõ con tinet (ſicut dicit Hugo)ſub ſe obſecratõeʒ rogatõeʒ ⁊ ſim⸗ plicẽ poſtulatõeʒ. vt ſupꝛa tactũ eſt. Pꝛe.vt habet᷑ ab ang. obſecratõ ẽ in neceſſitatibo maximis.ſᷣ̊ rogamꝰ in medijs. in mimis ſimpłꝛ poſtulamus. Poteſt dici ꝙ ad illud qð obijcit᷑ pꝛimo.ſſcʒ ꝙ poſtulatõ nõ differt ab obſecratõne:ꝙ h veꝝ ẽ ſᷣn acceptionẽ Hug. ꝓut large ſumit᷑. iſto em̃ mõ 2tinet petitionem eoꝝ quibo indigemus pꝛo ſiatu vie. ſiue ſint mala amouẽda:ſiue bona adipiſcẽda: dum qð petitur erpᷣmit a ſic eſt in illo vbo ps. Intret poſtulatõ mea in cõ⸗ ſpectu tuo dñe. Silꝛ ⁊ in illo qð obijcit᷑ de verbo Jaco.j. Siquis veſtrũ indiget ſapiẽtia.¶¶ Ad illud qð tercõ obij⸗ —— citur ptʒ reſponſio ex pdictis.quia poſtulatõ aliter ſumit ab apoſtolo gliter ab Hugone · SS oniequeter queri .S. ij. tur de quarta ſpecie.ſcʒ gr̃aruactõne ſic.Oĩs oꝛo eſt reſpe ctu nõ habiti.vt habeat᷑. Illud em̃ qð habet᷑.ſcʒ gratiaru⸗ actio ſemꝑ eſt ꝓ accepto:ꝗᷓ nõ eſt oꝛo.¶ Si dicat᷑ ꝙ ponit inter ſpẽs oꝛonis.qꝛ ipᷣa eſt ꝑ ſe ↄplemẽtuʒ aut ocluſio ſiue totũ refundẽs in xũ. vñ glo.grarũactio de ꝑactis qᷓ totuʒ ↄcludũt.q̃ſi totũ ſit a deo.ꝗ pari rõne cũ ozones nr̃e ita de⸗ beant a laude dei ſicut ⁊ in lande ſiue in grarũactõe termi nari: videt᷑ ꝙ deberet poni laus dxi añ oès iſtas ſpẽs.⁊ HB ẽ qð dicit plane Ambꝛo. Si velis rogare ⁊ incipias dicẽ da mihi hoc vel illud:nõne arrogãs oꝛo videt᷑ eẽ.⁊ iõ inchoa⸗ ri debet a laude dei. ⁊ tu rogas om̃ipotentẽ cui oĩa poſſibi lia ſunt: cũ igit᷑ ſic nõ fiat: videt᷑ mihi inſufficiẽs.Cꝛet·. ritur de ſufficiẽtia iſſaꝝ ſpecieꝝ.⁊ q̃re tm̃ tot ſũt. TKRñnſio ad hᷣ põt dici ꝙ duplex diuiſio iſtaꝝ ſpecieꝝ innuit in glo. quaꝝ vna ſumit᷑ m petitões q̃s facit ſacerdos vel põtifex in miſſa:eo mõ quo ſupꝛa tactũ eſt. Cũ quo notãdũ.q ipᷣa miſſa ſolet diuidi in quinq; ꝑtes. qꝛ quinges xp̃c cuiꝰ paſ⸗ ſiomis in miſſa memoꝛia babet᷑ pcipue ſanguinẽ ſuũ fudit. pꝛimo in circũciſione Luc.ij.ſcðo in oꝛone qñ poſitꝰĩ ago⸗ nia ꝓlixius oꝛauit Luc.xxij.tercõ in flagellatoõne qũ coꝛo na ſpinea eſt poſita in capite eiꝰ Math.xxvij. ⁊ JZohᷣ. xix. quarto in ꝑfoꝛatõe manuũ in cruce.eodẽ ca. Quinto in la teris aꝑtione poſtꝙ;ᷓ iã moꝛtuꝰerat eodẽ ca. Pꝛima a te igi tur vſq; qui pꝛidie ꝙᷓ pateret᷑.ſcða a qui pꝛidie vſq; ad me⸗ mẽto.tercia a memẽto vſq; ad pr noſter. Quarta ꝑs ẽ illa que dicit᷑ emboliſmꝰ.i.ſuꝑerxcreſcens: qꝛ poſtea addita in⸗ ter pr̃ noſter ⁊ dñs vobiſcũ. Quinta ẽ ab emboliſmo vſq;ʒ ad finẽ miſſe.Quatuoꝛ igit᷑ ꝑtes miſſe coꝛrñdent illis qua tuoꝛ ſpeciebo ab apto aſſignatis. Quĩta aũt nõ ↄputat᷑:qꝛ poſtea addita fuit em boliſmꝰ.Ael ſic põt ſumi diuiſio.vt obſecratõnes dicant᷑ fieri ſpãliter ꝓ viuis⸗ ꝓ ipo eccleſie miſtro vt eivoꝛones ſint accepte. Oꝛones ꝓ ipᷣa ↄſecratõne hoſtie.poſtulatões ꝓ moꝛtuis.poſt agũt᷑ gre ꝓ bñficijs iaʒ acceptis. Elel obſecratões ꝓ fidelibo moꝛtuis.oꝛones pꝛo pctoꝛibo viuis.poſlulatões ꝓ iuſtis:gr̃arũactões ꝓ bonis Diuiſio altera m glo.ſic ſumit᷑.⁊ ẽ coĩt reſpectu cuiuſ⸗ cũq; penitẽtis.qꝛ cum oꝛo ſit petitõ. aut erit reſpectu mali amouẽdi: ſic ẽ obſecratio.ſi reſpectu boni qð debet fieri:Rᷣ Duptꝛ eſt.aut em̃ eſt reſpectu iaʒ dati: 2 ſic eſt gẽarũactio. Aut dandi ⁊ hoc duplꝛ.qꝛ illud aut ẽ vie: ſic ẽ oꝛo.aut pa⸗ trie:ſic eſt poſtulatio.⁊ axparet oꝛdo.ſicut em̃ pꝛiꝰeſt mali amotio qꝙ; boni adeptio:ſic obſecratõ añ alias.⁊a ſicut pꝛꝰ eſt bonũ habẽduʒ ꝗ habitũ:ſic pꝛiꝰpoſtulatõ.⁊ oꝛo grarũ⸗ actõe.⁊ ſicut pꝛiꝰeſt habẽdũ vie q; patrie:ſic oꝛo añ poſtu⸗ lationẽ his viſis.¶ Ad pᷣmũ dicendũ eſt.q; grarũactio cõ⸗ putat᷑ inter ſpẽs oꝛonis.qꝛ eſt eaꝝ ↄplementũ.⁊ ſᷣm glo. to tum refundẽs in vũ.vt ſupꝛa tactũ eſt. vel aliter põt dici. ꝙ eſſe oꝛonis nõ cõplet᷑ totalit᷑ in amotõe mali ⁊ boni aſſe⸗ quẽdi:ſᷣ generaliꝰadbuc habʒ determiari eiꝰeẽ ſᷣm qð dic Aug ·ꝙ eſt piꝰmẽtis affectꝰin deũ directꝰ.⸗ Hugo ꝙ ẽ cõ⸗ uerſio in deũ ꝑ piũ ⁊ humilẽ affectũ.fide ſpe ⁊ caritate ſub nixa.⁊ ſic põt determĩari coiter reſpectu pᷣſentiũ p̃teritoꝝ et futuroꝝ.⁊ ſie gr̃arũactio que ẽ de pᷣteritis põt ſub oꝛone otineri.licet q̊ nõ ↄtineat᷑ ſub oꝛone ꝓpꝛie accepta.qꝛ ſic eſt reſpetu habendi vt obijcit᷑:ↄtinet᷑ tñ ſub illa ſi pecie oꝛz onis que dicit᷑ captatõ ab Hug. diuidit eĩ Hugo oꝛonẽ ĩ ſ uppli cationẽ poſtulatõez 2 inſinuatõeʒ. Et ſupplicatõez in tres in captatõeʒ exactionẽ 2 purã oꝛatõem. Captatio aũt ẽ ad captandũ beniuolẽtiã iudicis. ⁊ bñ captat ꝑ gratiarũactõ nem:qꝛ captat᷑ dei beniuolẽtia. vel cũ oſtendimoei nr̃aʒ mi ſeriam vt ꝙ ſumꝰpꝛoni ad malũ ⁊ difficiles ad bonũ.vł qñ manifeſtam?hoſtiũ nr̃oꝝ crudelitatẽ.⁊ ex altera ꝑte mani feſtamꝰei potentiã.qꝛ liberat nos quãtũ eſt de ſe a malo 2 in bono ↄſeruat.⁊ ꝓ iſtis põt eſſe grarũactio. ¶ N planũ ẽ ꝙ gr arũactio põt inter oꝛonis ſpẽs oputari. Qðòð obijcit de laude qð debet pᷣponi. dicẽdũ ꝙ aliter diuidit Ambꝛo. ſpẽs oꝛonis qᷓ aplus.Aptus eĩ ſolũ attẽdit diffeꝛẽtiã ad oꝛ dinẽ petitoꝝ.vñ ſᷣm ꝙ mẽbꝛa diuiſiõis hñt referri ad mini ſtros eccłie in celebꝛatõe miſſe recte oꝛdinata ſunt.qꝛ pꝛiꝰẽ petere ꝓ viuis et ꝓ ſeipᷣo:vt ſit miſter acceptꝰad offerẽdũ. qð fit in his que ↄſecratõeʒ coꝛꝑis xpᷣi añcedũt ⁊ boc obſe cratõne. Et hec oꝛzo ↄſiſtit in ↄſecratõne ipᷣius coꝛꝑis xpᷣi: qm̃ de ↄgruo dignitas ex ꝑte miĩſtri pᷣcedere debet. Om au tem ad ea que ſecunt᷑ vſq; ad ↄmũionẽ ꝑſonã gerit oꝛantis alijs:⁊ tũc dicit᷑ poſtulatõ que ↄſequit᷑cũ pꝛius ſit oꝛa⸗ re ꝓſe ꝙᷓ ꝓ alijs. Alltimo debet eẽ grarũactio qᷓ attendit᷑ ĩ his que dicũt᷑ poſt ↄmũionẽ.⁊ ita diuiſio accipit᷑ ᷣm ↄgru entiaʒ illiꝰepłe.ſcribit em̃ ibi ad Thimo.pontificẽ apkus et ideo illa dirigit᷑ pncipalit ſacerdotibo et ep̃is:et ita ea qᷓ in ea dicunt᷑ m ꝙ ↄmũiter habeẽt referri ad oẽs. Ex his et ſuꝑius tactis.ptʒ numerꝰet ſufficiẽtia ſpecieꝝ oꝛonis aſſi gnataꝝ ab aplo. Ambꝛo. aũt nõ ſolũ attendit que petunt᷑. ſed etiã modũ petendi.et quid debet eſſe oꝛonis pꝛincipiũ. et quid finis.et ideo qꝛ deꝰ vbet eſſe nõ ſolũ finis oꝛonis ſ initiũ motiuũ adoꝛãduʒ.ratõne cuiꝰ debet oꝛzo a laude dei inchoari.ideo Ambꝛo. inter ſpẽs oꝛonis ponit laudẽ dei: nõ aũt aplus qui ſolũ reſpicit oꝛdinẽ petitoꝝ. Mlembꝛũ ſecũdum Herñ.in q̃ ponũt᷑ eadẽ mẽbꝛa q̃ ponit apls. alit illa explanat dic em̃ ſic ꝙ obſecratõ eſt vbſe mittit bꝛiam veſtimẽti xpᷣi ihu. et nõ fuit auſa rogare dñi ĩmedia te Marci.v.Sed cũ hõ poſtea accipit fiduciam accedit et tũc petit deũ ꝓ ꝓpꝛijs xelictis:oꝛo eſi.et ponit exẽplũ de iſta petitõe de maꝛia magdalena q̃ pᷣmo pᷣuerecũdia ſtetit retꝛo pedes.vñ nec auſa fuit accedẽ. et tũc ſua petitõ.obſecratio fuit.̊ poſtea verecũdia depoſita ⁊ fiducia accepta acceſſit et tũc ĩmediate rogauit dñm. et tũc ſua rogatõ oꝛatõ fuit. Poſtulatio eſt qũ homo iã habet quãdã hilaritatẽ coꝛdis nec eſt cõſcius pctti alicuiꝰet petit gloꝛiã ſibi et ↄſeruis ſuis et grarũactio eſt ita pfecta vt etiaʒ anteꝙ petit dignoſit ex⸗ audiri.ſm ꝙ dicit᷑ Yla.penultio adhuc illis loquẽtibo ego exaudiã.et Johᷣ.xj.habet᷑ de xpo.gr̃as tibi ago pr̃ qm au⸗ diſti me.et quidẽ ſemꝑ me audis.patet igit᷑ bic ſicut et ſi upß oꝛdo et ſufficientia ſᷣm gradus.⸗¶ Sed queſtio oꝛitur vide tur quare nomẽ ↄmune qð eſi oꝛatõ magis appꝛopꝛiet᷑ mẽ⸗ bꝛo ſcðo qᷓ; alijs:cum magis deberet appꝛopꝛiari tercio mẽ⸗ bꝛo:cum ex pᷣdictis patet ꝙ illa ſpecies ſit dignioꝛ. ¶ AD hoc rñdet Merñ.ꝙ oꝛatõ eſt oꝛis ratio.ſed in pꝛima ſpecie nõ loquit᷑ homo deo niſi ꝑ mediatoꝛem.in ſcdᷣa vo ſine me diatoꝛe loquit᷑ deo et ꝓ ſe ſolũ.ĩ tercia nõ ꝓ ſe ſolũ ſed etiãẽ pꝛo conſeruis.et ideo cum oꝛo ſit oꝛis ratio: aꝑpꝛopꝛiat᷑ ſe⸗ cunde ſpeciei.licet ſit mune nomẽ. Mlem bꝛũ terciũ Onſequẽter q̃rit᷑ de diuiſiõe quã ponit Am⸗ bꝛo. Diuidit eĩ oꝛonẽ in dei laudẽ. ſupplicatõ nẽ. poſtulatõeʒ ⁊ gr̃arũactõeʒ. Sʒ qrit᷑ quõ Naus ponit᷑ inter ſpẽs oꝛonis: cuʒ nihil in ea petãt᷑. petitio em̃ oꝛis vel eſt ꝓ malis amouẽdis.vel bonis adipiſcẽdis.ſ̊ laus nõ dicit᷑ reſpectu hmõi vel illiꝰ:ß potiꝰ eſt maifeſtatõ ſũmi boni. habet᷑ in glo.ſuppᷣs. exaltabo te emerex. ¶ Pꝛet. qrit᷑ de differẽtia int ſupplicatõez 7 po ſiulatõem. a videt᷑ ꝙ nõ ſit differẽtia. qm̃ ꝗ ſupplicat rogat iudicẽ vt eũ attente audiat.et ideʒ facit qui poſtulat.ᷣ non differũt vt videt᷑.¶ Pꝛet.qᷓrit᷑ quõ differũti ſta mẽbꝛa ⁊ q̃ liter adinuicẽ diſtiguũt᷑.¶ Rñſio.ad hoc põt dici Am bꝛo.ſicut pᷣtactũ eſt nõ ſolũ ↄſiderat oꝛonẽ q;tũ ad oꝛdineʒ petitoꝝ. ſic eĩ accipit aplus:ſ ſᷣm modũ petẽdi.modꝰ autẽ hic eſt.vt ipe de qui petit᷑ ſit in duplici cauſalita te reſpctu oꝛonis.ſcʒ ⁊ ſiẽ motiuum: ⁊ ſic finis.⁊ ideo dicit ipe ꝙ oꝛo Onſequẽter q̃rit᷑ de diuiſiõe quã ponit bẽus ñ aligs timet ꝑ ſe accedẽ ad rogãdũ deũ: et ntceſſoꝛẽ vt cũ dicit᷑ ſcte petre oꝛa p nobis vel aligd hmõi.Et ponit exemplũ de muliere q̃ tetigit fim⸗ ———— 8 d. 10 int fü. i: tio i 4 me⸗ teie me tiä ſe me ni vö dea nis otd vote i⸗ c 70 i⸗ ¶ Nueſtio nẽa debet inciꝑe a lande dei. ⁊ ſic eſt ſpẽs pꝛima vt oñdat᷑ ipe deꝰpᷣncipiũ oĩs boni in nobis. debet etiã termiari ĩ lau dem dei vt etiã oñdat᷑ eſſe ſinis:⁊ ſicẽ grarũactio.i medio aũñt ponit duas ſpẽs q̃ ſic diſlinguũt. Cũ em̃ aligs intẽdit rogare aliquẽ.pꝛimũ ẽ vt petat beniuole audiri beniuolen tia aũñt obtenta ſequit᷑ ſecũduʒ. vt dicat petitõeʒ intentu.et ßm h̊ ſunt due ſpẽs ſupplicatõ que petit beniuolentiã: 2 po ſiulatõ que ↄtinet petitõis expᷣſſionẽ.Et extẽdit ſe poſtula⸗ tio ⁊ reſpectu mali amouẽdi ⁊ boni adipiſcẽdi. Ex iam di ctis ptʒ oꝛdo iſtaꝝ ſpecieꝝ.qꝛ em Fm modũ petẽdi attendi tebet ĩ pᷣmis ipᷣe deꝰvt pᷣncipiũ oĩs boni ĩ nobis: iõ pᷣmo lo co ponit᷑ laus ⁊ pᷣcedit oẽs alias Pꝛet. pꝛiꝰẽ captare beni⸗ uolẽtiã. qua obtẽta intentã petitõem erpmere:⁊ ideo ſpẽs ſcdða ponit᷑ ante terciã.vltimo ponit᷑ grarũactio.qꝛ tũc oẽo in laudẽ dei termĩat᷑ qñ ei reddũt᷑ gre de bonis iã acceptis hoc patʒ ſolutõ ad vltimũ. A M aut pmo obijcit ꝙ laus ſub ofone nõ ↄtinet. Dicendũ ꝙ et ſi nõ ↄtineat qᷓtum ao ratõeʒ petitoꝝ:ↄtinet᷑ iñ qᷓtuʒ ad modi petendi.ſᷣim ꝙ iam dictum eſt ꝙ oꝛãs laudare debet deũ ⁊ in pneipio? in fine patet ſimiliter ierciũ quõ ſupplicatioꝛ poſtulatio differũt 7 diſtingnütur. ¶ WMembꝛum quartum Onſequẽter q̃rit᷑ de diuiſione DHugo.ſic.de⸗ termĩat eĩ ꝙ tres ſpẽs ſũt oꝛonis. ſupplicatõ poſtulatõ inſinuatõ.⁊ exponit. Supplicatio eſt ſicut dic ſine determiatõe petitõis hũilis et a pcatio. Doſtulatõ eſt detmiate petitõis inſerta narratõ. Inſinuatõ eſt ſine petitõe ꝑ ſolã narratõeʒ volũ⸗ tatis facti ſignificatõ. hbec Hugo. Erx bis ptʒ ꝙ inſinuatio nõ eſi narratõ nec ſpẽs oꝛonis.qð em̃ excludit petitõeʒ ex⸗ cludit ozonẽ.vt ex dictis ptʒ.. Dꝛet. cũ hic tãguntur tres ſpẽs oronis.t ſilꝛ ¶Math.vij.cũ dicit᷑.petite ⁊ accipietis. qrite ⁊ inuenietis.pulſate ⁊ aꝑiet᷑ vobis. Querit᷑ vtꝝ ſunt eedẽ cũ illis vel ad illas reducãt᷑.videt᷑ ꝙ nõ ſint eedẽ nec reducãt᷑:q; pᷣma ſᷣm Hugo.nihil accipit ſcʒ ſuꝑlicatõ. nõ em̃ aliqua rẽ ꝓpꝛie petit: ̊ beniuolẽtia captat.illa eĩ petitõ que ẽ in euãgelio aliqꝗd accipit.Dicit᷑ em̃ ibi petite ⁊ accipi etis. Silꝛ tercia Hugo.ſcʒ inſinuatõ:nõ videt᷑ tercie euã⸗ gelij rñdere. ſcʒ pulſatõis. Inſinuatõ em nõ petit expᷣſſe ſᷣ narrat. pulſatõ aũt ad plenũ videt᷑ acciꝑe qð ptʒ cũ dꝛ pul ſate ⁊ aꝑiet᷑ vobis.a ꝑtiõe aũt facta plene intrat᷑ſi aũt nůõ:· nõ ſunt eedẽ.qrit᷑ ̊ quõ accipiũt᷑ iſte: ⁊ quõ ille. Ad boc dicendũ ẽ. ꝙ iſle tres ſpẽs ab DHugo.poſite:nõ ſunt eedem cũ illis de Math.nec ad illas reducũt᷑. Ille em̃ m euãge liũ ſic accipiũt ab aug.in pᷣmõe dñi de mõte.Ad hoc eĩ di⸗ cit ꝙ ſit bonꝰviatoꝛ ⁊ ꝑueniat ad terminuʒ intentũ.pꝛimo indiget ſanitate: ſcdo facilitate qͥ ad intmediũ.⁊ poſt ſeqꝗt ꝑuenire qᷓtuʒ ad terminũ.⁊ ſicut io eſt in via coꝛꝑali:ita ẽ ⁊ in via ſpũali.qᷓtuʒ ad pꝛimũ dicit᷑ petite.qᷓtuʒ ad ſecun⸗ dum qrite.qᷓtuʒ ad terciũ pulſate ⁊ tũc aꝑit᷑.qñ em̃ ꝑuen⸗ tum eſt ad terminũ: nõ reſtat niſi intrare qdð notat᷑ ꝑ aꝑtõ nem.pꝛimo ꝗ̊ qtuʒ ad initiũ in quo ẽ collatõ gre.ſcdo qtũ ad mediuz in qͥ eſt ꝓuectõ in vᷣtutibo ⁊ bonis oꝑibo:tercio ituz ad terminũ in qͥ eſt introitꝰ ad regnũ.⁊ reſpõdeẽt iſte tres ſpẽs iſtis tribo quas apłus ponit.obſecratõeʒ .or̃onẽ poſtulatõʒ. petitio obſecratõi.pulſatio poſtulatõi. Scðim Hugonẽ ſic ſumit᷑ diuiſio. Intẽtio em̃ oꝛãtis impᷣmit᷑ ſola narratõe. tũc eſt inſinuatõ.aut narratõe inſerta petitio⸗ ne:⁊ hoc põt fieri duobo modis.vel qñ inſerta ẽ petitõ de⸗ termĩate.vt cũ dicit᷑.Coꝛ mũdũ crea in me deꝰ:⁊ tũc eſi po ſtulatio. vel qñ narratõi nõ eſt inſerta petitõ determĩata: tũc eſt ſupplicatio.petit igit᷑ aligs ſimplici narratõe:⁊ tũc eſt inſinuatõ.ant narratòi inſerta petitõe detmĩate: ⁊ tũc eſt poſtulatõ.aut narꝛatõe nõ inſerta petitõe detmĩata tũc eſt ſupplicatio.Ex his ptzʒ rñſio ad illud qð queſitnʒ eſt de inſinuatõe.licet em̃ nõ directe aliꝗd illa petit᷑ determĩatũ quadã tñ inſinuatõe aliquio petit᷑ illa.¶ Sʒ adhuc poteſt queri de oꝛdine.videt᷑ em ꝙ vltimo loco poni debeat poſtu latio.qꝛ dignioꝛ inter oẽs quẽadmodũ in apli enũeratõne vltimo loco ponit᷑ inter tria qꝛ dignioꝛ. Rnſio.aliter eſt ĩ lxxxirx. modis petẽdi.⁊ in eis q̃ petũt᷑:⁊ in diuiſionibo acceptis ꝑ ↄpatõeʒ ad petita ⁊ ad modos petẽdi. in diuiſionibo qᷓ ac⸗ cipiũt᷑ ſm oꝛdinẽ petitoꝝ: debẽt mẽbꝛa oꝛdiari ᷣm oꝛdineʒ petitoꝝ ⁊ ſic fit ĩ diuiſiõe aplłi ⁊ euãgelij.vt ſupꝛa tactũ eſt In diuiſiõe aũt accepta qᷓtũ ad modos petẽdi ſᷣm modos petẽdi debẽt mẽbꝛa oꝛdiari. ⁊ ſic ẽ in diuiſiõe bac DHug.qꝛ naturalit ẽ p̃oꝛ modꝰ qͥ captat᷑ beniuolẽtia qtũ ad modũ ꝗ attẽdit᷑ circa petitõeʒ.⁊ iõ ſuꝑlicatõ ponit᷑ añ alias.⁊ ſim⸗ pler narratõ poꝛ qᷓ; narratõ inſerta petitõi. ⁊ ita adhuc pꝛi us ſupplicatõ. Itẽ pꝛiꝰẽ modꝰqᷓ; nõ xetmiatꝰ ſiue expꝛeſſus nõ expſſo: ⁊ ita poltulatõ añ inſinuatõeʒ. ¶ Adhuc queritur HS. . te ſpecielo ſupplicatõis que ſunt tres m Hugo.ſcʒ capta⸗ tio.exactio:pura oꝛatõ.ſupplicatio aũt eſt ad captandũ be⸗ niuolentiã.ſed tribo modis captat᷑ beniuolłẽtia. vel ip̃m a quo petit᷑ collaudãdo:qð facit captatio.vel aduerſarioꝛuʒ maliciã ⁊ crudelitatẽ onñdendo:qð facit pura oꝛo iſte tri plex modꝰ põt videri in pluribo locis ſcripture.ſpãliter in or̃one Eʒzechie Iſa.xxxviij. Cũ em̃ ibi dicit᷑ dñe deꝰ exerci⸗ tuum ⁊c̃.captat᷑ beniuolẽtia dei ꝑ ſuoꝝ bonoꝝ enũeratõeʒ ⁊ ſic attendit᷑ captatõ.cum addit᷑:vere deſertas fecerũt re⸗ ges aſſirioꝝ terras.ibi captat᷑ beniuolẽtia ꝑ maloꝝ illoꝛũ ab aduerſarijs manifeſtatõeʒ.2 ſic attendit᷑ exactio.Ter⸗ cio cũ addidit ⁊ expᷣſſit ſuã miſeriã innuendo petitõi fuit pura oro. Patet igit᷑ quõ tripłꝛ oꝛat᷑ beniuolẽtia captatõe que ẽ ad inclinãduʒ auditoꝛẽ.exactõe q̃ quadã inſtantia ⁊ impoꝛtunitate reddit eũ memoꝛẽ pura oꝛone. ſcʒ ꝑ carita⸗ tis quãtitatẽ ⁊ ſuꝑabũdantẽ deuotõem qð fit q mens ita attendit᷑ ex abundãtia deuotõis:xvt cũ ſe ad den poſtulatu⸗ ra ↄuertit᷑:pᷣ amoꝛis eiꝰ magnitudie etiã petitõis ſue obli⸗ uiſcit᷑.¶ Sʒ tũc q̃ri põt quare oꝛo appꝛopꝛiat᷑ tercie ſpeciei dicẽdũ cũ ſᷣm aug.oꝛo ſit piꝰaffectꝰmẽtis ĩ deũ directꝰ.⁊ ta⸗ lis marxie fit in tercia ſpẽ vbi totalit petẽs rapit᷑ i amoꝛem eiꝰꝗ petit᷑.iõ illi maxie apꝛopꝛiat᷑.nõ ſic aũt erat ĩ pᷣma nec in ſeda.vñ dicit Hugo.in captatõe ẽ timoꝛ:in exactõe fidu cia:in pura oꝛone dilectõ ꝑfecta. Ecce ptz ꝙ tercia ſpẽs to talit᷑ dirigit affectũ ĩ deũ.⁊ iõ ꝗꝓpꝛe oꝛois vẽdicat ſibi nomẽ Ao ſů̊ᷣ ſciẽdũ ꝙ poſtulatõis tres ſũt ſpẽs.ſcʒ obſecratio. rogatõ.a ſimpler poſtulatõ.pᷣma ĩ maioꝛibo.ſcða ĩ medio⸗ cribo.tercia ĩ mioꝛibo.⁊ ſumit᷑ iſta diuiſio ᷣm gradũ eoꝛũ que petũt᷑.⁊x ideo ptʒ oꝛdo.qꝛ maiꝰnobile pᷣcedit minꝰ nobi le vel magis neceſſariuʒ minꝰ.⁊ qð minꝰ:illudo qð mimũ. vñ dĩc Hugo. Obſecramꝰiĩ neceſſitatibo maximis.ſᷣ̊ roga⸗ mus ĩ medijs.in mĩmis ſimpłꝛ poſtulamꝰ.excellẽtiſſimuʒ obſecrare:mediũ rogare.mimũ ſimpłꝛ poſtulare.hec hug. Sʒ tũc q̃ri põt.q̃re cũ nomẽ poſtulatõis ſit ↄmũe ad has tres ſpẽs:magis appꝛopꝛiat᷑ tercie ꝙᷓ alij.dicẽdum ꝙ aliqñ appꝛopꝛiat᷑ nomẽ ſuꝑioꝛis inferioꝛi.qꝛ veriꝰꝑticipat nomẽ illiꝰ.⁊ ſic nõ eſt hic.aliqñ aũt retinet inferiꝰſuꝑioꝛis nomẽ ꝓr imꝑfectõeʒ ſuã:ſicut dicit᷑ ð aliq̊ hoĩe ꝗ modicũ diſcre tus ẽ.q ẽ quoddã aĩal ꝓpter eiꝰimꝑfectõeʒ.ſic ẽ in ꝓpoſito. Vltimo ſciendũ ꝙ ᷣm Hug. tres ſunt ſpẽs inſinuatõis ſcʒ qꝛ fit cum timoꝛe.aut fiducia aut ↄtemptu.Timoꝛe qñ nõ confidit homo de impetratõe petitõnis ſue:⁊ ſic fuit in martha. Joh. xj. qñ dixit dñe ſi fuiſſes hic frater meus nõ fuiſſet moꝛtuꝰ.ij Qon em̃ confidebat qꝛ cauſa magna erat ⁊ magna ꝑſona quã rogabat. Aut qñ de facilitate cauſe vel etia de benignitate ꝑlone homo ↄfidit.⁊ tñ deſideꝛiũ expli care negligit:qꝛ ſperat ſola inſinuatõe obtinere:ſicut fuit illud mr̃is dñi. Joh.ij.vinum nõ habent.Contemptu au⸗ tem quando cauſa humilis eſt ſiue vilis ſiue etiam perſo⸗ na que rogatur que oꝛatio ab oꝛatione dñica merito eſt ſe⸗ cludenda.huiꝰ autem diuiſionis ratio ſic apparet. aut em̃ maiꝰeſi qò inſinuat.⁊ ſcoᷣm ꝙ huiꝰ.id eſt inqᷓtum maiꝰ:⁊ tũc eſt inſinuatio ex ↄtemptu.qꝛ ↄtemptibile eſt qd maius petit.⁊ ideo bñ petere nõ audet nõ iuſtꝰ.⁊ hoc dupłꝛ.quia aut habẽs gr̃am ad hoc in pᷣmo ſtatu:⁊ tũc adhuc ei com⸗ petit petere cũ timoꝛe.⁊ tunc eſt inſinnatõ ex timoꝛe qꝛ pa rũ reputat ſe ð familiaritate dñi acqſiſſe.aut iã in gra ꝓ⸗ ficiens ſeu ꝑfectꝰ: ⁊ ſicẽ inſinuatõ fiduciał. Jã em̃ ꝗ talis eſt magnã debʒ fiduciã gerẽ de dño.ꝛ ſic pʒ oꝛdo iſtaꝝ pti um. Accipit᷑ em̃ hic oꝛonis diuiſio ꝑ ↄpꝑatõʒ ad petẽtẽ · Et ꝛ2 ↄtingit petẽtẽ denenire a gra initiali ad graʒ ꝑlectõnis eu ꝑfectũ: ideo pᷣmũ añ ſcᷣm. Iꝭtẽ qꝛ pꝛioꝛ Eilla oro q̃ ẽ ac cipiẽda ꝙᷓ illa q ẽ reſpuẽda:ideo pᷣmne due añ vltimã. . Mueſtõ. xc.de vſn oꝛonis. . cto in generali de 8 )onn gencrale ſiue ſpeciebo:ſequit᷑ de vſu oronis.Pꝛimo 64 rit᷑ ĩ hac ꝑte de vtilitate vſus. Scðo ð mõ — vtendi. Lercõ ꝗd petẽdũ.Quarto quoꝛũ eſt vti. Quinto quis eſt oꝛandus.Sexto ꝓ quibo eſt oꝛan⸗ dum. Septimo de ↄgruentia vſus. Membꝛum primũ Kimo igitur de vtilitate vſus oronis. hoc ẽ quereꝛe ſi oꝛare ſit alicuiꝰvtilitatis.Et pᷣmo ſi eſt alicuiꝰ ſimpliciter. ſcdᷣo ſi eſt vtilitatis que eſt neceſſaꝛia ad ſalutẽ. rticulus primus D pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑ ad ꝑtẽ affirmatiuã.xp̃c de⸗ dit nobis exẽplũ oꝛãdi.Luc.vj.factũ eſt in illis diebo exijt in mõtẽ oꝛare.⁊ erat ꝑnoctãs in or̃o ne dei. ſi igit xp̃m maxie in actibo vᷣtualibo vtile ẽ imitari: ↄſtat ꝙ oꝛare eſi alicuiꝰvtilitatis.l Itẽ om̃i illo cuiveffica cia culpe ꝑpetꝛate impetrat᷑ cꝛatõ ſiue abolitõ: ↄtingit vti vtilit.oro ẽ hmõi ꝓbatõ.Aldath.xvij.B genꝰemonioꝝ nõ eijciet᷑ niſi ꝑ oꝛatõeʒ ⁊ ieiuniũ. Hieꝛo.ibi.oꝛo ſanat peſtes mẽtis.ieiuniũ peſtes carnis.hmõi at᷑ peſtes ſũt picia 2 pec cata q̃ mẽtis ſũt.pᷣs.Dixi ↄfiteboꝛ adueꝛſũ me ĩiuſticiã me am dño ⁊c.⁊ ptꝰ.ꝓ hac oꝛabit ad te oĩs ſctus.ꝛ ↄſtat ꝙ nõ fruſtꝛa.ꝗl Itẽ om̃e illð coefficacia otigit graʒ abũdãtẽ ꝓme reri ẽ alicꝰvtilitatis.oꝛo ẽ hmõi.ꝓbatõ Act᷑ iiij. Cuʒ oꝛaſ⸗ ſent. ſcz apli motꝰẽ locꝰ in q erãt ↄgꝛegati:⸗ repleti ſũt oẽs ſpũſcẽo.⁊ pᷣmo eiuſdẽ habet᷑.ꝙ hi oẽs erãt vnanimit ꝑpſeue rãtes ĩ orone cũ maria mr̃e ihu.⁊ infra factꝰ? repẽte de ce lo ſonꝰtãqᷓ; aduenientis ſpũs vebemẽtis.⸗ replenit totã do mũ vbi erat ſedẽtes.⁊ appa. illis diſꝑ.lingne taq ignis. le⸗ ditq; ſup ſinglłos eoꝝ. ⁊ repleti ſũt oẽs ſpũſcto..¶.¶ Itẽ om̃e illud cꝰ efficacia vł vſu ↄtigit copioſe aĩazʒ a pre luminũ il⸗ luſtraꝛi ẽ alicꝰ vtilitatis.oꝛo ẽ hmõi: ꝓbatõ.iij. Reg.iij. Di xit dñs ſalomõi.qꝛ poſlulaſti tibi ſapiaʒ ad dilcernẽdũ iu⸗ diciũ:ecce dedi tibi coꝛ ſapiẽs ⁊ intelligẽs. intãtũ vt nullꝰ añ te ſilis tibi ſit:nec ptꝰ te ſurꝛecturꝰ ſit. Dañ.ix.adhuc loquẽte ĩ orone.ecce gabꝛiel cito volãs tetigit me. ⁊ docuit me. dixitq; mihi.daniel nũc egꝛeſſus ſi uz vt doceꝛẽ te intel liges ab exoꝛdio pꝛecũ tuaꝝ egꝛeſſus ẽ mo... Itẽ ome ills cuiꝰefficacia ↄtigit ſiue vſu celeſtẽ ianuã a ꝑire:ẽ alicꝰvtili⸗ tatis. oro ẽ hmõi.ꝓbatoõ Jac.vlt.habet᷑.ꝙ ad oroez helye clauſuʒ eſt celum 2 aꝑtum. ⁊ ꝙ intelligi habeat nõ ſolũ de clauſione ⁊ aꝑtione qͥ ad bñficiũ pluuiaꝝ: ᷣ etiã ad ſalutẽ aĩaꝝ: ptʒ ꝙ imediate añ dicit᷑ oꝛate ꝓinuicẽ vt ſaluemini. Itẽ qð hoꝛtat᷑ aplus ſpũſcto plenꝰ. merito ẽ alicꝰvtilita⸗ . „. tis.or̃o eſt hmõi.ij. Thi 10.ij. obſecro pᷣmũ fieri oim obſe- cratões ⁊c. IYeẽ aug.li.de heꝛeſibo ⁊ noĩba hereticoxꝝ. im⸗ ꝓPbat hẽſim pelagianoꝝ.ꝗ oꝛones ecclie deſiruebãt.qᷣ nj feciſſet niſi oro eẽt alicꝰvtilitatis.2 ita vt pꝛiꝰ.Cõtra.ſi poſtulatõ aut oro alicꝰvirtutis ẽ:aut hoc eſt. qꝛ aut ille cui poſtulat᷑ petitõeʒ ignoꝛat:aut vt eiꝰvolũtas flectat᷑ vel etiã inutet. Sed dñs ſci t ꝗo petẽ volumꝰañqᷓ; petamꝰ Nath. vj. Scit em̃ pr veſter celeſtis d opꝰ ſit vobig añqᷓ; petatis eu. ¶ Pꝛet. inflexibilis ẽ eiꝰ volũtas. Jaco.j. apud quẽ nõ eſt traſinutatö.5ac. 4 YIẽ infallibilis eſt ſciẽtia diuina et imutabilis: fiet ſicut oꝛdinauit licʒ nõ oꝛemꝰ.¶ Itẽ An⸗ gu ciui.i. dñs nouit deſideꝛia hoĩm ad quiꝰꝙ oꝛamꝰ ⁊c qſi dicẽt:nõ opoꝛtet.ex his videt᷑ q oño ſit nulli vtilita tis.4 Itẽ ſi ẽ alicꝰvtilitatis ẽ virtꝰſiue actꝰ vᷣtutis ſiue opꝰ virtutis.ᷣ oĩs virtꝰ2 opꝰututis ẽ exẽplatũ:qꝛ habet exem plar in deo. verbigra. diligẽ in nobis ſuũ exemplar habet in vo qð eſt diligẽ.ſiłi caritas amoꝛẽ. Silẽ licet credẽ ſᷣm ꝙ hmõi.qꝛ habet qð imꝑfectõis eſt.nõ habeat aliqð exem⸗ plar in deo.qm̃ m qð Augu.dicit.tollet᷑ illud qð impfe⸗ ctionis eſt ⁊ inanebit qð pfectõis eſt. cum cognolſcẽ ex fide habet ſuũ exẽplar in deo:ᷣ or̃o nõ habet exẽplar in deo:qꝛ co nõ ↄuenit.cũ oꝛãs ſemꝑ ſuã fragilitatẽ cognoſcẽ videa tur:g oronis vſus nulliꝰẽ ueis Ai ſio. ꝙ vſus oꝛo nis ẽ magne ⁊ multiplicis vtilitatis.qð patẽ põt ex rõnibo adductis ꝓ ꝑte iſta. qꝛ vſu 2 frequẽtia oronis impetrat᷑ de letio culpe.2 abudãtia głie:⁊ illu ſtratõ aĩe.⁊ ſalus 2 vita ⁊ bmõi. ꝓpter ꝙ multi ẽ valoꝛis ⁊ vtilitatis vſus oronis et frequẽtia. Jaco.vlti.Pꝛet. alie cauſe ſa pãles ↄcurrũt.qua vna ẽ.ꝙ ea impetꝛamꝰq a nobis habẽ nõ poſſumꝰ.ſicut em dicit aug. pꝓ eo qð a nobis babẽ nõ poſſumꝰ. oꝛare debemꝰ Et ideo glo.ſuꝑ pᷣs.illũ.exaudi dñe iuſticiã meaʒ.ꝙ or̃o ẽ ꝓpꝛi? ꝓ bonis adipiſcendis ſibi⸗ alijs: licet dep̃tatõ ſit de malis p̃canẽdis. Alia cauſa ẽ qꝛ valet ad recogitãdũ nr̃aʒ miſeria ⁊ diuin bonitatẽ.qm̃ qñ oꝛamꝰ ꝓ bonis adipiſcẽ⸗ dis vel malis remouẽdis: recognoſcimꝰ ꝙ nullum bonũ a nobis habẽ poſſumꝰ:⁊ ipᷣm auctoꝛẽ boni oĩs ofitemur. vñ Hugo ð oᷣtute oꝛãdi in pᷣncipio.qͥ ſtudio.qͥ affectu a nobis oꝛãdus ſit deꝰ:ex nr̃a miſeria ſimul ⁊ eiꝰmiſcðia ↄſiderare poſſumꝰ. Alia ẽ ad affectũ inflãmãdũ.vñ HBeda NDath. vj ſuꝑ or̃onẽ dñicã.nõ his ſolis vᷣbis oꝛat᷑.ſcʒ or̃onis dñice: H alijs ↄtẽtis ſub eadẽ.2 nõ alio ſenſu gbo etiã coꝛ nr̃m accẽ Ditt. Alia ẽ ad excitãdũ deſideriũ nr̃Um ? reddẽdũ nos capa ces ad dei bñficia ſuſcipiẽda.vñ Aug.ad pbã ð oꝛãdo deo OQui nouit bona data dare filijs ſuis: petẽ nos ⁊ q̃rẽ ⁊ pul ſare opellit. qdð qᷓre facit ꝗ nouit ꝗd neceſſarium ſit. pꝛiuſq petamꝰ:niſi vt intelligamꝰꝙ dñs ⁊ deꝰ nr̃ nõ volũtate ſibi velit ĩnoteſcè quã nõ põt ignoꝛare: ſ̊ exerceri in oronibo de ſideriũ nr̃m. vt poſſumꝰcaꝑe qð pᷣ̃parat dare. 4 Ad id qð in ↄtrariũ obijcit dicẽdũ ; nõ oꝛamꝰ txũ vt ip̃ᷣm nr̃as affe⸗ ctiones ⁊ volũtates doceamꝰ:ſᷣ eĩ eẽt 3 Aug. xv. de trini. ca. xiiij· vbi dĩc ſic. Qouit pr̃ veſter ꝗd vobis neceſſariũ ſit pꝛiuſꝙᷓ petatis ab eo. nõ iſta ex aliqͥ tꝑe cognouit vt noſſet i futura oĩa tꝑalia atq; in eis etiã ꝗd ⁊ qñ petituri fuera⸗ mus. qs 2 de ꝗbo rebo vel exauditurꝰ vel nõ exauditurus eẽt ſine iudicõ añ pᷣſciuit.Qec etiaʒ vt eiꝰ volũtas ĩmutet᷑: qꝛ illa imutabilis ẽ vt oponebat᷑:p̊ vt qð in nobis ẽ facia⸗ mus: 2 affectões nr̃as qdð ãmodo ad ipᷣm eleuemꝰ. Et h̊ eſt qð dic aug.de ↄfeſſiõe in pᷣncipio. Libi dñe tot narratões rexꝝ dirigo.nõ vtiq; ꝙ ꝑ me noueris eas: ̊ affectũ meũ ex cito ĩ te.⁊ ſequit᷑.amoꝛes tui faciũt id.Qã ⁊ oꝛamꝰq tũ ve⸗ ritas ait. Qouit pr̃ veſter qd vobis opꝰ ſit pꝛiuſqᷓ ab eo pe tatis.vñ id idẽ oꝓponit aug.in fine ſedi libꝛi de hmõe i in mõte ita dicẽs.queri põt dicit ſiue vᷣbis ſiue rebo oꝛãdũ ſit quid opꝰſit ipᷣa orone ſi deꝰiã nonit ꝗd nobis neceſſarium it:niſi qꝛ ip̃a oꝛonis intẽtio coꝛ nr̃m ſerenat ⸗ purgat.ca⸗ paciuſq; efficit ad accipiẽda diuĩa munera q̃ ſpialiter no⸗ bis infudunt᷑.Qõ em̃ ambitõe pꝛecũ nos exaudit deꝰꝗ ſem per ꝑatꝰeſt ſuã lucẽ dare nobis.nõ viſibilẽ ſᷣ intelligibileʒ et ſpiꝛitalẽ:ſ̊ nos nõ ſemꝑ ꝑati ſumꝰacciꝑe.cũ inclinamuꝛ ad alia.⁊ reꝝ tꝑaliũ cupiditate tenebamur. fit in oꝛone ↄuerſio coꝛdis ad deũ.qui ſemꝑ dareẽ paratꝰ:ſi nos capi⸗ amus qð dederit.4! Ao ſcdᷣm dicendũ.q; bene veꝝ eſt p ſcientia dei infallibilis ſit.nõ petimꝰ ergo vt mutet᷑ vel nõ fiat qð p̃uidit: ſed vt impleat qð ſe ĩmutabiliter factuxꝝ pᷣ⸗ uidit.hoc em̃ pᷣuidit ꝙ nos ipᷣm oꝛare teberemꝰ⸗ ꝑ oꝛatio⸗ nem impetraꝛe.Et hoc eſt qð dicit aug.li. v.de ciui.dei. ca. r.pꝛeces valent ad ea impetranda que ſe pᷣcantibo oceſſuꝛũ eſſe pᷣſciuit.¶ Ao terciũ dicendũ. ꝙc licet deꝰ deſideria ho⸗ minũ cognoſcat.vult tamẽ oꝛari ſicut plane dicit Aug. xj. conſeſ.in pᷣncipio.Qũquid dñe cum tua ſi‚ it eternitas igno ras q dico?nõ vtiqʒſed affectũ meũ excito in te. affectuz g noſtrũ patefacimꝰ in te nr̃as ↄfitẽdo miſerias vt tuas mi⸗ ſericoꝛdias ſuꝑ nos fũdas vt liberes nos oĩno. Ad quar tũ dicẽdũ ſᷣm aug.vi.mulice.ꝙ ĩ patria ſolũ manebũt actꝰ virtutũ ꝑfecti.qꝛ omne imꝑfectũ tollet᷑. Vnde actꝰ qui ali⸗ quid habet de ꝑfectõne ⁊ aliquid de im perfectione quo ad — eðð . — — — — — — —.G e — — — - — n n⸗ e de 10 1 —ee — ni ni⸗ 4 5 ¶ Nneſtio illud qð imꝑfectũ eſſi tollet᷑. ibi oñdit plane in actibo car dinaliũ vᷣtutũ.qm tũc alios actꝰ habebunt.oꝛare igit ſi ha beat qð imꝑfectõis eſt.ſcʒ fragilitatẽ annexa ⁊ miſeriaz ꝙỹ⸗ tum ad id defectũ impoꝛtat: ⁊ ideo qtũ ad illud in deo ha⸗ bere nõ pr. vltra illud bʒ qð ꝑfectõis ẽ. cognoſcẽ ꝗꝓpꝛiã par uitatẽ ⁊ dei maieſtatem. 2 Finz ad iſtud habere põt exem⸗ plar in deo. Et ꝙ boc verũ ſit. planũ eſt in timoꝛe caſto qui manebit in ſeculũ ſeculi.cuiꝰ ẽ er intuitu diuie maieſtatis in ꝑuitatẽ Apꝛiã reſilire. q̃tuz ad illud igit᷑ qð ꝑfectõis eſt: oz o timoꝛ caſtus ? fides in deo habent exemplar. 4 Si obijciat᷑ tra iam dicta.ꝙ cogitare dtra pns paruitatẽ ⁊? in illã reſilire eſt actꝰ ꝓpꝛius 2 imediatꝰ caſli timoꝛie. t qð nõ videt᷑ ꝙ ſit actꝰoꝛonis. Dici põt · ꝙ aliter eſt caſte ti⸗ mentis ? oꝛãtis paruitatẽ ꝓpꝛiã cogitare Caſte em̃ timen⸗ tis eſt ex aſpectu ſine ↄſider atõe diuine maieſtatis in. pꝛi⸗ am paruitatẽ reſilire. Oꝛantis aũt ex exbibitõe alicuiꝰ bo⸗ noꝛis vel reuerẽtie ex aſpectu ꝓpꝛie ꝑuitatis ꝓfiteri teſti⸗ ficari diuinã maieſtiatẽ. vt ſit in timoꝛe caſto magis reueꝛẽ tia timoꝛis qᷓ; honoꝛis.In orone at magis reuerẽtie bono⸗ ris qᷓ; timoꝛis.⁊ hoc tã in interioꝛi ꝙᷓᷓ exterioꝛi ter oꝛonẽ publicã ⁊ puatã. ¶ Ad maifeſtatõeʒ vtilitatis véſus oꝛonis.ſᷣm YJſið.in ſinonimis oĩbo malis pᷣnalet oꝛo. Idẽ te ſũmo bono li.iij.c.vij.frequẽs oẽo ĩpugnatoeʒ extinguit ee.iiij. ſuꝑ illud oꝛamꝰ. glo. H̊ eſt vnicũ ↄtra boſtes ecclie refugiũ.ſcʒ oꝛo ad deũ. Merñ. luꝑ Ecci. vnicũ ĩ dubyjs re⸗ meaiũ ſeu rfugiũ ẽ oꝛo ⁊ frequẽs gemitꝰ ad dũ. emo ve⸗ ſtrũ fratres paruipẽdat oꝛonẽ ſuã · dico em̃ vobis qꝛ ⁊ ipſe quẽ oꝛamꝰ nõ paruipẽdit eã. pᷣuſꝗᷓ egreſſa ſit ab oꝛe noſtro ipe eã ſcribi iubet in li. ſuo.Et vnũ ex duobo ſꝑare indubi⸗ tanter poſſumꝰ. qm aut dabit qð petimꝰ: aut qð nob noue rit eẽ vtiliꝰ.p̃s. ꝓpe ẽ dñs oĩbo inuocãtibo eũ.glo.ꝓpicius Ecẽi. xxxv.oꝛo bumiliãtis ſe nubes penetrat ⁊ nõ diſcedat donec dñs exaudiat. Judith.iiij.memoꝛes eſtote moy ſi ſer ui tei.qui amalech nõ ferro pugnãdo ſᷣ pᷣcibo ſctis oꝛando criecit.iij. Reg.vuj· facies oĩa ꝓ quibo te oꝛaueꝛit alienige na.pᷣs. Laudas inuocabo dñm ⁊ ab inimicis meis ſaluus ero. Sapĩe. xviij. ꝓperãs hõ ſine ꝗrela.ſcʒ AHaron.⁊ pꝛofe rens ſeruitutis ſue ſtatũ oꝛonẽ reſtitit ire:2 fineʒ impoſuit neceſſitati. Hiere.xxxiij.clama ad me⁊ exaudiã te annũ⸗ ciobo tibi gꝛãdia ⁊ fiꝛma que neſcis. Jaco.j. Oꝛatõ fidei al — leuiabit infirmũ et ſi in peccatis fuerit ⁊c̃. iculus ſecũdus Onſequẽter q̃rit᷑.ſi vſus rõnis ẽ neceſſariꝰad ſa lutẽ. Ald ꝑtẽ affirmatiuã ſic. Aug. ad ꝓbam de ãd deo dic ſic. ſine intmiſſiõe oꝛate ꝗqd aliud eſt quã vitã beatã ꝗᷓ et᷑na ẽ ab eo qui eã ſolus dare põt: ſi⸗ ne intmiſſiõe teſiderare.Sʒ quilibz vitã eternã veliderat nec ſine eiꝰdeſideꝛio põt ꝗs ſaluari.ꝗᷓ ⁊c. . Pꝛet.· de dogma tibo ecckiaſticis.nullũ credimꝰ ad ſalutẽ ſua.niſi deo auxi⸗ liãte oꝑari.nullũ aũt niſi oꝛantẽ ſalutẽ ſuã ꝓmereri.ex his videt᷑ ꝙ nõ miſi ꝑ ozẽonẽ ſalꝰhabeat᷑.ꝗ̊ vſus eiꝰneceſſariꝰeſt ad ſalutẽ. 4 Pꝛet. aug. oꝛo eſt piꝰaffectꝰ mẽtis in deũ dire⸗ ctus.ſᷣ ita videmꝰex ꝑte intellectꝰ ꝙ ſalus nõ eſt niſi ipe ele netur in deũ ꝑ credulitatẽ Heb.xj. Sine fide impoſſibile ẽ placere deo: ga ſili multofoꝛtiꝰſalus nõ erit niſi affectꝰdi⸗ rigat᷑ in deũ ꝑ caritatẽ ⁊ pietatẽ. hoc aũt fit ꝑ oꝛonẽ. ̊ ⁊c̃. Itẽ Hieꝛo. legerat apłus illud eſſe p̃ceptũ pſallite ſapiẽ ter:ideo dicit pſallã ſpũ ⁊ mẽte. ¶ Pꝛet . ſuꝑ illud pᷣs. Oꝛa tio mea in ſinu meo ↄuertet᷑.glo.ſinus eſt ſecretum in quo oꝛare iubemur vbi oꝛauit ſuſanna. 4 Pꝛet. de bono ꝑſeue rantie.a qͥ niſi ab illo accipimꝰ:a quo iuſſuʒ ẽ ꝙ petamus ex his habet᷑ oꝛo cadat ſub pᷣcepto. ſ̃ ſine pcepti impletoõ ne nõ ẽ ſalꝰ: ſine oꝛone nõ ẽ ſalꝰ. Pꝛet. omne illud cuiꝰ trãſgreſſio moꝛtẽ ſpiritalẽ inducit ẽ neceſſariũ ad ſalutẽ et cadit ſub pᷣcepto.oꝛo eſi bmõi.ꝓbatio.j.Lbimo.v.qui ve re vidua eſt inſtet oꝛonibo ⁊ obſecratõibo die ac nocte. glo. nã ſi aliter facit moꝛtua ẽ.qX.¶ Itẽ aug.in lib.de oꝛone.inter cetera ſalutaꝛia ſua monita 2 p̃cepta diuina quibo populo ſuo ↄſuluit ad ſalutẽ:etiã oꝛãdi ddit foꝛmã. ¶ Yẽ. j. Theſ ſa. v. ſine intmiſſiõe oꝛate.glo.oꝛo eſt bonũ deſideꝛiũ boc ẽ .XC. — neceſſariũ ad ſe alutẽ.5Kötra. Hugo de virtute oꝛandi. Hfo eſt ↄuerſio ad xeũ ꝑ piũ ⁊ hũilẽ affectũ fide ſpe ⁊ ca⸗ ritate ſubnixa. Si oꝛo ſubſequit᷑ bas vᷣtutes:2 his ſuffi⸗ cienter ꝑuenit᷑ ad ſalutẽ.⸗4 Itẽ ¶¶Nath.xix. Si vis ad vitã ingrediſerua mãdata. B oꝛo ſub nullo videtur ptineri: vt pꝛiꝰ. 4l Itẽ Hꝛeg.omeł.iij.ſuꝑ Eʒech.ſine ↄtẽplatiua vita intrare pñt ad eternã vitã.qui bona que pñt oꝑari nõ ne⸗ gligũt. ̊ oꝛo eſt ꝑs vtemplatiue. 4 Ytẽ meritũ boni ↄlſiſtit penes duo. ſcʒ penes habitũ bonũ ⁊ actũ bonũ.& ſi neutrũ eſt oro:nihil impoꝛtabit meriti vt videt᷑q̃re nec neceſſaria erit ad ſalutẽ. & aũt neutxꝝ ſit oꝛo ptʒ. ꝗqꝛ Em aug. affect? eſi:⁊ ita nec babitꝰ virtutis nec actꝰ E h dicẽdũ ꝙ eẽ neceſſariũ ad ſalutẽ intelligit tribo modis.pᷣmo illud ẽ ne⸗ ceſſariũ ad ſalutẽ ſine q̊ ſalꝰnõ habet᷑.ſcdo illud qͥ ꝑfecte ſa lus acqrit᷑.tercio qͥ̊ ꝑfecte impetrat. Oñ gᷣ querit᷑ vtꝝ or̃o ſit neceſſaria ad ſalutẽ.ſi ſumat᷑ ↄmũiſſime ꝓut ↄpꝛe ẽdit omnẽ actũ bonũ m qs idem eſt oꝛo qð iuſlicia vite. Fᷣm q; dicit᷑.nõ ceſſat oꝛare ſi nõ ceſſat bñfacere: ſic eſt neceſſaria ad ſalutẽ ſicut bona vita. Si vo coĩter ꝓut ↄpꝛebẽdit oẽm actũ ↄtemplatiuũ ad deũ relatũ: ſic eſt neceſſaria ad ſalutẽ id eſt ipa ꝑfecte ſi aſſit caritas ſalꝰacquirit᷑.⁊ hoc videt ꝑ verba Ambꝛo.ſuꝑ illud pſalmi.defecerũt oculi mei in elo⸗ quiũ tuũ.loquit᷑ de ↄtemplatõe.nõ eſt ocioſus ꝗ tm̃ verbo ci ſludet.nec pluris ẽ qni extra oꝑat᷑ ꝙᷓ ſiudiũ cognoſcẽde diuinitatis exercet.ipᷣa em̃ ſapia maximũ opꝰeſt. ⁊ antefeꝛ tur maria qᷓ audiebat: marthe q miſtrabat. pec Ambꝛo. ſi⸗ ne tñ ea nõ põt eſſe ſalꝰ.Si vᷣo ꝓpꝛie ꝓut delcribit᷑ a mgris ꝓut ẽ expᷣſſio deſiderij directi añ deũ ꝓyter bonũ adipiſcen dum q malũ remouẽdũ.foꝛmata ꝑ verbũ interiꝰ⁊ exteriꝰ 7 ſicẽ neceſſaria ad ſalutẽ.i.ipᷣa impetrat᷑ qð eſt neceſſariũ ad ſalutẽ. ſcʒ ↄſeruatio in gra reſiſtedi tẽptationibo.ꝓꝓ quo Dicit᷑ de eccliaſticis dogmatibo. nullũ credimꝰ niſi oꝛanteʒ ſalutẽ ꝓmereꝛi.ꝓuerb.ij.Yſido.de ſũmo bono li.qüij.ca.vij. in pᷣncipio.hoc eſt remediũ eiꝰ qui vicioꝛuʒ temptatõnibo eltuat. vt quotiẽs quolibet tangit᷑ vicio:totiẽs ad oꝛonẽ ſe ſubdat.qꝛ frequẽs oꝛo impugnatõeʒ extinguit. hec Yido. Dꝛo pᷣmo mõ ſumpta ꝓpꝛie ẽ neceſſaria ad ſalutẽ:qꝛ ſine illa nõ eſt ſalꝰ. ſcdᷣo modo nõ ſic ẽ licet multũ valeat ad ſa lutem: ⁊ hoc ẽ qꝛ caritas cũ actu vite actiue bñ ſufficit ad ſalutẽ. tercio mõ ſil? nõ eſt. valet tñ ad ſalutẽ ſicut dictũ eſt qꝛ ꝑ ip̃am impetrat᷑ neceſſariũ ad ſalutẽ.4 His viſis faci⸗ le eſt rñdere ad obieta ⁊ etiã ad q̃ſtionẽ q aliqñ fieri ſolet. vtꝝ oꝛo cadat ſub pcepto. Nð Spmo obijcit de vbo Aug. ad ꝓbã· q oꝛare ẽ deſiderare debitã vitã. diſtinguẽduz ẽ ꝗ⸗ deſideriũ coĩter ſumi põt ⁊ ꝓpꝛie ſiue ſpãliter. Si pᷣmo mõ ſic nihil aliud ẽ niſi vita bona.a h plane dicit glo. Thelſ⸗ ſa. ſuꝑ illud.ſine intmiſſiõe oꝛate.glo.iuſte viuite ⁊ eterna teſiderate.iuſtꝰnũꝙᷓ; deſinit oꝛare niſi deſinat iuſtꝰeſſe.ſem per oꝛat ꝗ ſemꝑ bñ agit · ip̃m em̃ bonũ deſideriũ eſi oꝛo ⁊ ſi ↄtinuũ eſt veſideriũ: or̃o ↄtinuata eſt. hec glo. Iſto mõ ſu⸗ mit aug. in auctoꝛitate p̃dicta. Pꝛopꝛie autẽ ſiue ſpãlit᷑ ſu⸗ mitur illo mõ quo dictũ eſt ſupꝛa.ꝙ oꝛo ẽ expᷣſſio deſiderij directi in deũ ꝓpter bonũ adipiſcẽdũ.⁊ mali remonẽdũ.et iſto mõ nõ intelligit᷑. ¶ Ad ſcom iam patʒ rñſio ex dictis. qꝛ q dicit᷑ nullũ niſi oꝛantẽ ſalutẽ ꝓmereri. ſicut ptʒ ex ſe⸗ rie vᷣboꝝ:oꝛare ibi ſi umit᷑ ꝑ bñ oꝑari. Si vo ſumat᷑ oꝛare p actu ſpali:tũc debz ſic exponi.nullũ niſi oꝛantẽ ſalutẽ ꝓme reri. i.nullũ niſi bficio oꝛonis ꝓmereri ea quibo ſalꝰ con⸗ ſeruat᷑. cuiuſmõi ſunt ↄſernatio in gra reſiſſẽtia tẽptatõibo 7 ſi qua ſunt alia hmõi.4 Ad terciũ põt dici.ꝙ argumẽtũ illud ↄcludit de pietatis affectu.nõ ꝓut eſt oꝛonis ſpãlis:ᷣ ꝓut eſt oĩs virtutis oꝑantis Fᷣm pietatẽ. vt quẽadmodũ fi⸗ regulat᷑ noſter ĩtellectꝰincred ulis:ſic affectꝰ ꝑ oẽs alias virtutes habet regulari in moꝛibo bonis. vt ſic quodãmo⸗ do fides ↄtra alios diuidat᷑.¶ Ad quartũ ⁊ quintuʒ vnaẽ rñſio.ꝙ pᷣceptũ ſaluatoꝛis nõ ſemꝑ dicit᷑ pᷣceptum.ſᷣ̊ aliqñ large ſumẽdo documẽtũ.quẽadmodũ habet᷑ Luẽ· v. Pꝛece ptoꝛ ꝑ totam noctẽ laboꝛauimꝰnibil cepimꝰ.pᷣceptoꝛ· id eſt doctoꝛ. ſic accipi debet in ꝓpoſito.¶ Ad duo vltima ptʒ re⸗ ſponſio qm ibi ſumit᷑ muniſſime nõ ꝓpꝛie. . Membꝛũ ſecũdum dũ ſit oꝛone vocali tm̃ vel etiã mẽtali. Scðo ato ꝙ vtroq; mõ.ſi debeat tradi foꝛma ali⸗ a vocalis oꝛãdi.Tercõ vtꝝ in oꝛone vten dũ ſit multilogo.Quarto vtꝝ qð intẽdimꝰimpetrare:vo⸗ cali dbeamꝰſemꝑ voce expᷣmere.Quinto vtꝝ vocalis oẽo ſine intellectu eꝰ qð dicit᷑ ſit alicuiꝰefficacie.Sexto vtruʒ ſit magis inſiſtendũ oꝛoni mẽtali vł vocali ⁊c. Articulus pꝛimus Verit᷑ ̊ pᷣmo vtꝝ vtẽdũ ſit oꝛone vocali tm̃.aut vocali ⁊ mẽtali ſimul. tm̃ mentali videt᷑ ſic. , Augu. de mõe dñi in mõte li.ij.ait. Uos autẽ cũ oꝛatis introite ĩ tabernacula vra.que iſta tabernacula ſunt niſi ipa coꝛda.ſi ꝗ̊ qñcũqʒ eſt oꝛandũ in tabernaculuzʒz hoc eſt in coꝛ eſt intrandũ:igit᷑ ſᷣm ipᷣm relinquit᷑ ꝙ ſolũ eſt in coꝛde oꝛãdũ.¶ Pꝛet.aug.ibidẽ.claudẽdũ ẽ oſliũ.i.car⸗ nali ſenſui reſiſtẽdqu eſt: vt oro ſpiritalis dirigat᷑ ad preʒ q̃ fit in intimis coꝛdis.vbi oꝛat᷑ pater in abſcõdito.videt᷑ igr Fm aug.qꝙ ad ̊ ſpiritalis oꝛo ad patrẽ dirigat᷑: opoꝛtet ꝙ in intimis coꝛdis fiat.h̊ oĩs recte oꝛãs intẽdit oꝛoneʒ ad pr̃em ſpiritalẽ dirigere: igit᷑ ſemꝑ in intimis coꝛdis oꝛare opoꝛtebit.¶ Pꝛet.aug.ibidẽ.agere debemꝰapud deũ non verbis vt ĩpetremꝰqð volumꝰ:łᷣ rebo quas animo gerimꝰ ⁊ intẽtione cogitatõis cũ dilectõe pura ⁊ ſimplici affectu. hoc aũt totũ mẽtale eſt nõ vocale:& ⁊c.¶¶ Pꝛet. IJſið.de ſů⸗ mo bono dicit. ꝙ oꝛo ẽ coꝛdis nõ labioꝝ.nõ em̃ vᷣba cpᷣcã tis deꝰattẽdit:ſᷣ oꝛãtis coꝛ aſpicit.. Pꝛet. Exo. xiiij. dictũ eſt moyſi a dño ꝗd clamas ad me.clamoꝛ iſte erat mẽtalis tm̃ nõ vocalis erat.⁊ tñ legit᷑ ibi moyſes exauditꝰ.igr̃ ſuꝑ⸗ hfluit vocalis oꝛo vt videt᷑. ¶ Pꝛet. ſuꝑ illð Math. vj. tu at cũ oꝛaueris.glo.iĩ fide interioꝛi ⁊ dilectõe oꝛat᷑ deꝰ.nõ ſire⸗ pitu vᷣboꝝ bſᷣ deuotõe vᷣtutũ.¶. Pꝛet. Hugo de vᷣtute oꝛãdi dic. ꝙ deuotõ generat o?oeʒ.⁊ expmit ꝑtes oꝛonis dicens. oꝛo incipit a meditatõe.meditatõ generat ſciazʒ:ſcĩa gene⸗ rat ↄpũctõeʒ:ↄpũctio deuotõeʒ:deuotõ generat oꝛonẽ.hec ſũt ſufficiẽtes oꝛomis ꝑtes.⁊ cũ ĩ hac ſufficiẽtia nibil noĩat᷑ qð ĩ vocẽ exterioꝛẽ ſonet:q̊ ⁊ꝛc.¶ Pꝛet.Adath.vj. tu aũt cũ oꝛaueꝛis.glo.videt᷑ p̃cipi magis vt ĩcluſa pectoꝛis cogitatõ ne labijſq; ↄpᷣſſis oꝛet deũ.⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶¶ Pꝛet. Crib.ſi uper mathᷣ.nõ audit dñs vocẽ᷑ ſacdotis ſ̊ fidẽ cẽmriõis.ſ̊ fides coꝛdis ẽ tm̃:nec ad ipᷣm regrit᷑ go vocale.¶l Pꝛet. Jla. lxv. añꝙᷓ clamaret ego exaudia. igit᷑ nulla vor reqꝗrit᷑ vt videt᷑. ¶ Pꝛet. ᷣm illð pᷣs.eraudiſti vocẽ depᷣcatõnis mee dũ cla⸗ marẽ ad te.glo.clamoꝛ fit ad deũ nõ voce.̊ coꝛde.qꝛ multi ſilẽtes labijs clamauerũt: multi ſtrepẽtes coꝛde anerſo ni⸗ hil ipetrare potuert. clama ꝙᷓ intꝰvbi deꝰexaudit. 4 Pꝛet. ſiẽ introgatõ oꝛdinat᷑ ad rñſionẽ: ita oꝛo ad exa uditõeʒ. H ſimgr ſciret dubitatõʒ diſcipuli ⁊ geqd vellet illu iutroga re:vanum eẽt ⁊ ſuꝑfluũ diſcipulũ ipᷣm mgr̃m i ntrogare. ꝙᷓ cũ dñs certiſſime ſciat intentõeʒ oꝛãtis⸗ affectõis: vanũ ⁊ ſupꝑfſluũ videt᷑ oꝛãtẽ oꝛone exterioꝛi deũ inuocare.4 Pꝛet. deꝰ intimioꝛ ẽ pᷣſentioꝛ coꝛdi oꝛãtis ᷓ ipᷣe oꝛãs ſit ſibipi.ſᷣ ſibipᷣi loqui verbo rocali nõ ↄuenit. imo fatuitas iudicare tur nõ ĩ merito ita vt ſi õtra.Aſath.vj. plane ha⸗ bet er vbis dñi ꝙ vtẽduʒ ẽ vocali oꝛone.vbi dñs docẽs nos modũ oꝛãdi dirit ſic oꝛabitis.pr̃ nr̃ ⁊c. Si gobſeruari de⸗ bet ſaluatoꝛis documẽtũ: vocalit ẽ oꝛidũ. Pꝛet. dic au⸗ gu.ꝙ oꝛo ẽ pius affectꝰin deũ directꝰ.ne pigritet᷑ animꝰin vocẽ ꝓrũpẽs.̊ pigricia ſꝑẽ cauẽda:ꝗᷓ oꝛo ſꝑ ẽ vocalit erpᷣ mẽda. Pꝛet. ¶Math. vj. ſuꝑ illud.tu aũt cũ oꝛaueris.glo. nõ eſt op narꝛare ſ obſecꝛare qð ẽ obſequiũ iuſticie.ex hac giol⸗ plane habet᷑ ꝙ obſecrãdo ſiue oꝛãdo deo obſequiũ iu icie impẽdimꝰ.⁊ ita iuſtũ eſt ome impẽdi obſequiũ deo.ſi cut igit᷑ oꝛãdũ ẽ oꝛone vocali ita ⁊ mẽtali.4 Pꝛe.glo. ibidẽ vult dꝰrogari ⁊2 venerari. vt bonitas eiꝰderiuet᷑ ad aplos ⁊ ſtatꝰ iuſticie ᷣuet᷑ apð ſubditos.Ex hac glo.plane habet᷑ & dns vult vt exẽplũ oꝛãdi ad ꝓxrimos ⁊ maxie ad ſubdi⸗ fos deriuet᷑.ſᷣ hoe nõ põt fieri oꝛone mẽtali:opoꝛtet igit᷑ ꝗ Onſequẽter q̃rit᷑ de mõ oꝛãdi.Et pᷣmo ſi vtẽ vocali. ¶ Rꝛet. glo. ſup ps.Exaudi dñe iuſticiã me dĩc.ſi cut flẽdo iaʒarũ rpᷣe caritatẽ ꝓximi nos habẽ dcuit.2 ſi iẽ ꝑſecutoꝛes fugit vt ĩcõſulte temeritatis nobis aufeꝛret au daciã: ita oꝛauit vt foꝛmã oꝛãdi nobis ꝓponẽt.ſᷣ nõ ſolum oꝛauit xpᷣe oꝛone mẽtali ſᷣ etiã vocali.ADathᷣ.xxvj idẽs in faciẽ ſuã oꝛãs ⁊ dicẽs.pr̃ ſi poſſibile ẽ ⁊c. Wak io.dicẽ dũ eſt ꝙ oꝛãduʒ ẽ nõ ſolũ oꝛone mẽtali ſ̊ etiã vocali.qꝛ licʒ ſufficiat oꝛo ſine voce q̊ͥ ad ſpectatõeʒ a dño faciẽdã :multi plex tñ ẽ ratõ qre voce ẽ oꝛãdũ. Vnaẽ ad affectꝰnꝛi accẽſio nẽ. vñ Heda ſuꝑ illð Math. vj. pr̃ nr.nõ his ſolis verbis oꝛat᷑ deꝰ.ſᷣ alijs ↄtẽtis ſub eodẽ.2 nõ alio ſenſu.ꝗbo etiã coꝛ nr̃m accẽdit.Alia ẽ ad intellectꝰnri illuſtratõʒ.vñ HBeda ibidẽ.bꝛeuibo vᷣbis ↄpoſuit quibo nec opꝰẽ ad eum qui oia nouit:łᷣ vt nr̃ intellectꝰqui cũ deo agit: diſceret res q̃s oꝛa⸗ ret nõ verba q̃ dicẽt. Tercia ẽ ad facilioꝛẽ recoꝛdatõʒ tꝑis oꝛãdi.vñ MNMDath.vj. Qolite aſſilare illis.glo.nõ apud deũ agendũ ẽ verbis ſ̊ rebo. intẽtione coꝛdis.affectu ſimplici. que em̃ dicimꝰnõ eũ docemꝰ:p nos tꝑis oꝛãdi recoꝛdamur Quarta ꝗpter iuſti obſequij vocetenꝰexhi bitõnez. Quinta Wlter ꝓximoꝝ inſtructõnem.de his duabo habet᷑ ſupꝛa in ołponẽdo.vltima ꝓpter oꝑis ercitatõeʒ ſiue deuotõis. Vñ Aldath. vj. ſupꝑ illud ſcit em pr reſier gd opꝰſit vobis. glo. cur ſciẽti loquimur. nõ vt nr̃e faciamꝰ iudiciũ volũtatis: htů vt exciteim ꝰobſequiũ pie deuotõis.q Adid qð obijcit᷑ in ↄtrariũ pᷣmo ⁊ ſcdᷣo de vᷣbis aug.in ᷣmõe de mõte.dicendũ ſicut ipe ſtatim ibidẽ dicit.non monet vt oꝛemꝰ:ß quõ oꝛe⸗ mus.iQeq; ſuꝑius vt faciamꝰelemoſinã:ſᷣ qͥ aio faciamus qm̃ de coꝛde mũdo pᷣcipit.qð nõ facit niſi vna ⁊ ſimplex in tentõ in vitã eternã.ſolo ⁊ puro amoꝛe ſapie.hec aug.non vult & dicere ꝙ vocali oꝛone nõ ſit oꝛãdũ.nec elemoſina in palã nõ faciẽda: ſ vult dicere cũ elemoſinã ſacis vel oꝛas. fauoꝛẽ hũanũ tibi finẽ non ↄſtituas. vt ita tibi duos fines oſtituas.ſcʒ ↄmodũ terꝛenũ ⁊ pᷣmiũ eteꝛnũ:ſᷣ vltimũ tm̃ ſcz pᷣmiũ eternũ.qð notat cũ dic.qdð ñ facit niſi vna ⁊ ſi implex intẽtio.Et ſi aliqũ facias p terreno ↄmodo ipᷣm ad ſuꝑnũ finẽ referas.qꝛ ſic em exponi oꝑtet.qꝛ certũ ẽ ꝙ elem oſina oꝛat ꝓ ↄmodo terꝛeno.qñ oꝛat ꝓ fructibo terre.ᷣ ꝓ illo tã⸗ ꝙᷓ fine.ĩmo petit tꝑalia bona ad ſolaciũ vt ꝑ ea ꝑueniatur ad etna. 4 Ad terciũ de v̈bis aug.ſilꝛ de mõte. agẽduz eſt apud deũ nõ ᷣbis h̊ rebo q̃s aĩo gerimꝰ. Dicẽdũ ꝙ trũcta⸗ ta ẽ auctoꝛitas.qꝛ ĩmediate ſubdit.ᷣ res ip̃as verbis non docuiſſe dñm nr̃Dm ꝗh memoꝛie ↄmẽdatis eas ad tpᷣus oꝛã di recoꝛdemur. vult dicẽ plane ꝙ vocaliter ſit oꝛãdum. Ad quartũ de vᷣbis Yᷣſið.q; oꝛo coꝛdis nõẽ labioꝝ. dicẽ⸗ dũ ꝙ bñ veꝝ ẽ qᷓtuʒ ad crũ. annexe tñ lũt vtilitates multe ⁊ cauſe vt ſupᷣdictũ ẽ q̃re oꝛone vocali ſit oꝛãdũ.q¶ Ad quin tũ ſili mõ dicẽdũ.ꝙ oĩno interioꝛ oro bñ ſufficiẽs ẽ ad im⸗ petrãdũ.ſũt tñ multe ↄmoditates ad q̃s valet vocalis oꝛo vt dictũ eſt. ¶ Ad ſextũ dicẽdũ ꝙ illa glo.in fide interiori dilectõe oꝛat᷑ deꝰ nõ ſtrepitu verboꝝ p̊ deuotõe virtutum excludit modũ quẽ habuerũt gẽtiles. VUñ dicẽdũ ꝙ nõ ſim pliciter dñs ꝓhibet vti vocali oꝛone nec oꝛone ꝓlixa.qꝛ ꝓ⸗ lixe legit᷑ oꝛaſſe ⁊ in oꝛone ꝑnoctaſſe.ſᷣ ꝓhibet ne ſermone ꝓᷣlixo vtamu eo fine quo getiles vtebant᷑. Et ſicut de glo. elici põt.adoꝛabãt demones qui coꝛdis hũani ſecreta non valẽt penetrare. ꝓpter h̊ ſignãter dicit glo. in fide interio⸗ ri ⁊c. Pꝛet.vtebat᷑ ꝑſona qꝛ demonibo ſicut ⁊ homibo or̃o⸗ ne ſuadere intẽdebat. Pꝛet. demones non erãt pᷣſentes qͥs oꝛabãt.⁊ ꝓpter has rõnes crebꝛo multiloquio ⁊ vᷣboꝝ ĩcul tatõne vtebãt᷑.igit᷑ ꝓpter cauſas pᷣdictas glo. p̃dicta oꝛonẽ vocalẽ nõ excludit.q¶ Ad ſeptimũ dicẽdũ· Hugo de vir⸗ — . — — . tute oꝛadi qñ oñdit quõ oꝛo generat᷑.ſtatim ſubinfert. ni⸗ bil & eſt aliud oꝛo ꝙᷓ mẽtis deuotõ.i.ↄuerſio in deũ ꝑ piuʒ bumiſẽ affectuʒ ſide ſpe a caritate ſubnixa. Aſdultis igit᷑ modis mnens ꝑ teuotõeʒ accẽdit᷑. Rurſũ qꝛ ipᷣa deuotõ mẽ tis varijs modis voce ꝓmit᷑.hec Hugo. ptʒ ꝙ oꝛonẽ vo⸗ calẽ nõ excludit. 4 Ad octauũ dicẽdu. ꝙ glo. oꝛonẽ vocalẽ nõ ercludit.qꝛ pᷣcedit ĩmediate in glo.illa.hoc ſim plꝛ intel lectũ docet vanã gloꝛiã mði fugiẽdã.Vlñ ſenſus ẽ gloſe.vi⸗ t᷑ magis pcipi vt incluſa oꝛone pecioꝛis.ſcʒ ne extad il licita euaget᷑.ſcʒ ꝑ vanam gloꝛiã laudẽ bumanã vel hmõi. — ſes 4 13 63 iui ſio 1 5 m lte im⸗ h. no⸗ ofo gis cnl Non⸗ 1 i pin gigi föme ſin⸗ i n 4 nii⸗ terꝛogat ⁊c. põt dici ꝙ infrogatõ diſci dad ſe trabere. magi H labijs ↄpꝛeſſis.i.circumciſis.nõ ſimpliciter clauſis oꝛet teũ. Et ꝙ E verum ſit.pʒ ꝑ illud qð in glo.ſeqtur.xreſiſtẽ/ aũ eſt igit᷑ carnali ſenſui vt ſpiritalis oꝛo ad cenʒ dirigat caꝛnali ſenſui dico:qꝛ ſenſus ſũt feneſtꝛe ꝑ q̃s moꝛs ĩtrat. nili eĩ ſtet ancilla oſtiaꝛia ad oſtiũ intrãt viri 2 hiſboſetb occidũt.ij. Keg. üj. Ad nonũ ddᷣm.ꝙ vbũ illud non au⸗ dit dñs vocẽ ſacdotis Hſͦ fidẽ centurionis: ſic hʒ intelligi. nõ audit.i.nõ ſolũ audit: alit᷑ nõ hr̃et veritatẽ niſi foꝛte ĩ caſu ꝓpter ſacdotis pꝛauitatẽ.qꝛ h̃ ANQath.xxij.ſuꝑ illud Hᷓ gendemonioꝝ nõ eijciet niſi ⁊c· ita ĩ glo.qñ nõ exaudi⸗ mur. nõ eſt impoſſibilitas dĩne ptatis:h̊ culpa decantis. vult dicẽ. ꝙ ſides bñ meret᷑ impetrare. Pꝛe. ſi ſacerdotis oꝛo efficaciã nõ hẽet:fruſtra dicẽt lex Leni.ij. ⁊ in multis locis. oꝛabit p eo ſacerdos.pʒ igit᷑ bñ ĩpetrat vox ſaceꝛ dotis. 4 Ad decimũ dᷣm. ꝙ in tertu yſa. lxv. c. vbi dẽ. an⸗ teꝙᷓ clamẽt ego exaudiã.ꝙ vtraq; oꝛo ⁊ mẽtalis ⁊ vocalis bñ meret᷑ exandiri. 4 Ad id qð obr̃.ꝙ diſcipulꝰ fruſtra ĩ⸗ * puli nõ magis red- dit diſpoſitũ veritatẽ dubitatõis ↄpᷣhendẽ:⁊ iõ fruſtra in terꝛogat in caſu ꝓpoſito. Sʒ licet de ſciat ꝗd oꝛare veł. tñ oꝛo vocalis reddit nos meliꝰ magis diſpoſitos ⁊ ydone os ad bñficia dei recipienda:⁊ iõ nõ fruſtra oꝛat᷑ oꝛone vo cali.¶. Ad aliud qð obrq de ẽ intimioꝛ ⁊ pᷣſentioꝛ oĩ cre⸗ ature ꝙᷓ aliqᷓ ſibipi veꝝ ẽ ꝑ vᷣtuiẽ ꝓcducẽdi ipaz ineſſe 2 cõ⸗ ſeruãdi. intimitate aũt eſſentiatr potẽtialłr et pꝛincipalit᷑ qꝛ vbiq;ẽ ꝑ eẽntiã ꝑ potentiã ⁊ pntiaʒ· Sʒ bec pñtia ⁊ in⸗ timitas nõ impedit ꝗn creatura veũ oꝛatõne vocali poſſit oꝛare. Pꝛe. licz ita ſit intimꝰ pñs:ita pñtia et intimitas nõ eſt euidens. vñ licet ſit pᷣſentioꝛ om̃i creature ꝙᷓ ſit ipſa ſibi mõ iam dicto:non tñ ꝙtum ad euidentiã ̊ potius eſt abſens.vñ deũ oramꝰq̃ſi abſentẽ et q̃ſi diſiſãtia? eminen⸗ ti poſitũ:vt illũ aid nos attrabamꝰ. EInð oꝛo eſt q̃ſi cathe na q̃ intendimꝰdeũ trabere ad nos ? trabimur ad ipſum Et põt eſſe exemplũ de magnete quẽ cum nauta intendit is ac magis trahitur ꝙᷓ trahat. ſimilit dicit beatus Syoniſius. △ Orticulus ſecundus Onſeq̃nter querit᷑ ſi debeat tradi foꝛa vocalis oꝛonis.Et ꝙ ſic:vr̃ ꝑ boc ꝙ tradita ẽ ſoꝛa orã dia dno Math. vj. et luc. xj. ꝗq omia bñ vt ↄpetebat fecit. AMajr. vij. ¶ Item hoc idẽ pʒ in pᷣs.vbi foꝛma oꝛãdi tradi⸗ tur. etiã o?oes quibo erat eẽntia ſub certa foꝛma tradite ſunt aa ſctis ꝙ¶ Contra.oꝛo eſt pi affectꝰ in deũ directus hB nõ expꝛimit᷑ aliq̃ fora oꝛãqi:¶ Iteʒ affectꝰ ẽ inexplicabi lis foꝛma aliq vocis.ꝭ̊ ⁊c.¶ Rñ.qꝙ bñ ↄuenit.qꝙ foꝛa oꝛã di ſit tradita. et ad hoc oñdit᷑ ꝙ valent rõnes pᷣtacte in ꝓ⸗ blenmate pᷣcedenti:vtpote cognitio petẽdoꝝ. Ex foꝛma eĩ petẽdi ſiue oꝛãdi a dño ſiue etiã ab alijs ſctᷣis tradita: ſcit᷑ qd eſt petendũ.vt pʒ ex ᷣbis Mede ſupᷣpoſitis. Alia rõ vi⸗ tatio muitiplicatonis ⁊ multiloquij vboꝝ. Ex foꝛma eniʒ tradita oꝛãdi notat᷑ ꝙ pciſa dz eſſe et nõ multiloqmno dil⸗ fuſa iur illud ANQath.vj.oꝛantes nolite multũ loꝗ.Alia ẽ excitatõ deuotõis ſiue deſideri ad oꝛandũ.ex auẽte em̃ tra dentis foꝛmã oꝛãdi excitat᷑ deſideriũ oꝛantis ad oꝛandum Alia ẽ recoꝛdatõ tꝑis oꝛãdi.vnð glo. ſuꝑ illð Math. vj. oꝛãtes nolite multũ logꝗ dicit.qᷓ dicimꝰnõ eũ docemus ſed tp̃s oꝛandi recoꝛdamur. Alia etiã eſt excitatio deuotõnis diuini obſequij. ¶ Zld illud ̊ qð obr ↄtra hoc.ſcʒ ꝙ oꝛatõ eſt pius affectꝰ?. dom hic diffinit᷑ oꝛatio affectus.non affe ctus miſi qᷓtum ad radicẽ mereti.ſic em̃ eſt ſmo mentis et oꝛis oꝛatio. ¶ Ad id qð obijcit· ꝙ affectꝰ ẽ inerplicabilis foꝛma vocis.DOðm ꝙ verũ eſt foꝛmalłr. affect em verb nõ eſt explicabilis foꝛmalr. materialiter tñ eſt.ſ.qͥ ad ea q̃ pe⸗ tenda ſunt.id em̃ að in affectu eſt ꝑ vocẽ põt explicari: lʒ aßſectus ipſe — Articulus tercius Onſeqnter querit᷑. vtrũ in orone vocali vtẽdũ eſt młtiloquio. nõ:videt᷑ ſic.¶Math. vj. orã tes nolite multũ loq.¶ Pꝛe.multiloquiũ ĩ Fmõe cõi ꝓpter xcC. annexã pᷣcem ↄpᷣhenſibilẽ eſt. Pꝛouer. x. in mltiloquio nõ deerit pcẽm.q̊ multoſoꝛtiꝰin ſmone ad deũ directo. HB aũt eſt oꝛatio. Pꝛe.coꝛã ſcłari pᷣncipe eſſet repᷣhenſibile mul tũ loqui: multofoꝛtiꝰcoꝛã ſummo pncipe.¶ Pre. aug. ad ꝓbam væ oꝛãdo deũ. Multũ loꝗ in oꝛãdo ẽ ſuꝑfluis vᷣbis agere. ſ ome ſupfluũ in his q̃ ad eũ ſuntẽ reſecãdũ.ſ̊ mł tuoquiũ eſt bmõi: ̊ c. ¶ Pꝛe. ibidẽ Nug.abſit ab oratõe multa locutõ.ſᷣ nõ deſit multa pᷣcatio:ſi feꝛnẽs intentõ ꝑſe uerat. igit᷑ ab orone multiloquiũ eſt reſecandũ. Pꝛe. ibi dem omẽdat Aug. oroes ſactas ĩ egipto. Dicunt᷑ frẽs in egipto crebas quidẽ br̃e oroes.ſ̊ eas tñ breuiſſimas ⁊ ra⸗ ptim quodãmodo ieculatas:ne illa vigilãter ercta mens q̃ oꝛanti plurimũ neceſſaria eſt.ꝑ ꝓductioꝛes moꝛas eua⸗ ne intentõ br̃etur:et hoc totũ eſt ↄ multiloquium Ad oppoſitũ. Yido.ð ſummo bono li.iij. c. vij. bonuz ẽ are ſono vocis. ꝙ̊ magis oꝛaꝛe ſono vocis ẽ magis bonũ maxie marĩe.ᷣ hᷣ ſine młtiloꝗo fieri nõ pt:g̊ multiloqui um in ofone marie bonũ eſt vt videt. 4 Pꝛe. tota die plal teriũ ſuũ legẽ eſi opꝰ valde laudabile ⁊ ſignũ marxie ſancti tatis. ſ̊ hoc ſine multiloquio nõ põt eſſe:ꝗᷓ multiloquiuʒ ẽ ↄmendabile vt videt᷑.¶¶ Iteʒ ſatiſffactõis ſiue pnĩe ſũt tres ꝑtes.oro.ieiuniuʒ· elyna.bᷣ efficacioꝛ eſt elyna et melioꝛ quantoplꝰ frequẽtat᷑ · et ſiłr ieiuniũ:̊ ⁊ oratio.ſᷣ hoc ñ po teſt fieri niſi in multiloquio: igit᷑ vt priꝰ.4· Itez quãtopl⸗ oro frequẽtat᷑ tantoplus dxeꝰ laudat᷑.hᷣ iſtud vltimũ valde ẽ meritoꝛiũ:ᷓ primũ.ſᷣ multũ frequẽtari ẽ multiloquio vti: igit᷑ laudabile ẽ multiloquiũ vt vr ¶Rũñ.ad G̊ pt dici Fm quoſdã. ꝙ multũ loꝗ in oroe pĩ ex riplici cã fieꝛi.vel ad tollendũ faſtidiũ vel ociũ euitandũ. ꝓut dĩc Hiero.ad ru ſticũ monachũ.ſꝑ aliꝗd boni oꝑis facito vt te dy abolꝰ in⸗ ueniat occupatũ.et hoc mõ eſt ſactoꝛiũ ⁊ bonũ. vel ad de⸗ uotõeʒz excitandũ 2 affectõeʒ inflamadũ ꝓut dĩc Hug. de Itute oꝛãdi.c.xj.qᷓcũq; ſunt vᷣba oꝛãtis.abſuꝛda nõ ſunt:ſi tinmodo ad G̊ ↄpetenteꝛ ꝓferꝛi pnt vt oꝛantis affectum ad amoꝛẽ dei excitẽt. vel qdð ampliꝰẽ ſiiaʒ amore eiꝰſlagrat ex citatũ demõſtꝛent. Iſto mõ etiã bonũ ẽ vel vt faciliꝰ deum bonis vᷣbis inclinẽt:ſiẽ accidit qũq; bomini inclinari mł⸗ tiloquio.et hoc a xp̃ᷣ repᷣhendit᷑ Math.vj. ſic em̃ ethnici faciebant.putabant em̃ ſe in multiloquio exaudiri.⁊ hoc dicit Aug. in ſermone dñi. li. ij. Reuera om̃e multiloqui⸗ um a gẽtilibo venit. q exercẽde potiꝰ lingue qᷓ; mũdãde aĩe oĩno dant oꝑa.et hoc nugatoꝛij ſtudij genꝰetiam ad deuz pꝛece flectendũ trãſferꝛe aꝛbitrãtes.ſicut hoĩem vᷣbis iudi cem adduci in ſmiaʒ. Zolite & aſſiłari eis dic vnꝰet verus mgr. Et ſilr yſið.li.iij.de ſummo bono. c.viij.nõ in multi⸗ loquio hoĩes exaudiunt᷑ a deo ꝙ płimis euʒ ͤᷣbis conent᷑ flectẽ.neq; em̃ ↄciliat eũ multipler oꝛantis Fmo:ſed pura ſinceꝛaq; oꝛãtis intẽtio. Ex bis pʒ intellectꝰ rõnũ poſitaꝛũ ad ꝑtes ꝓbleumatis ꝓpoſiti.pᷣmis em duabo acceptõnibo exercitiũ młtiloquij bonũ ẽ? vtile.tercio neq̃qᷓ. ¶ Sed ad huc q̃rit᷑. Qõne młtũ ⁊ diu oꝛare ẽ bonũ vt ce?diunturna ofr̃oe flectat᷑ ad miſcdᷣiã ⁊ exaudiat oꝛantẽ: Et ptʒ rñſio ex glo. Aath. vj. qᷓ dãnat multiloquiũ de infidelitate.ᷣ̊ nõ multas lacrimas. multas obſecratões in coꝛdis puritate qð ſancti faciũt.bhec.glo.Vñ pt dici.ꝙ dan at᷑ multiloqui⸗ um:ea röne intentõne q̃ infideles vtebent᷑ multiloquio Vñ alia glo. putantes q; ꝑſuaſibilibo vᷣbis deꝰmulceatur vel ſi abſens e vocet. vel ſi neſcit vpoꝝ multuoquio doceat᷑ vñ damnat᷑ multiloquiũ infidelitatis ? vana intentiõe.i. ſine pia affectõne ꝓlatũ.vñ glo. ibidem p̈boten? ſiue affe⸗ ctione vacuas aures dei implere malũ eſt qſi in hoc audi amꝰ. poc ̊ modo ⁊ hac intentõne vti multiloquio ꝓhibe⸗ mur.nõ eo mõ quo ſctẽi vtunt᷑ oꝛone ꝓlixione.⁊ ex his põt rñderi ad obiecta argumenta. Articulus quartus SOrnſeqnt q̃rit᷑vtꝝ id qð intendimꝰ impetraꝛe Foe vocali:ðbeamſꝑ voce expᷣmẽ .· E ſic:vr. Dic eĩ Dam̃.li.iij.(.xxiiij.or̃o ẽ petitõ decentiũ a deo.qlit dñs tꝑe paſſiõis oꝛabat.ſᷣ tũc qð vñs voluit voce expꝛeſſit ¶ Pꝛe.ſi rogarẽꝰpᷣncipẽ quẽpiã et nõ expᷣmeremꝰqð velle⸗ S mus:ꝙ fatuis reputaꝛemuꝛ.młto & foꝛtiꝰin ↄſpectu regis regũ.q Pꝛe.iſta videmꝰin vᷣbis ſacroꝝ.q; nullã habeꝛẽt efficacia:niſi ↄplete ſᷣm foꝛmã ſᷣm quam vel in q̃ inſtituta ſunt./ꝓferꝛent᷑. ſili mõ in oꝛone vt videt᷑ nulliꝰerit effica⸗ cie oꝛo:niſi illud qð volumꝰexpᷣmamꝰ.qꝛe.ĩ alijs ꝑtibo ſatiſfactõis ita ẽ. q ełynas facẽ volumꝰvel etiã ieiuna⸗ re:nõ ſufficit volũtas ſola ſine oꝑe:dũ tñ ogpoꝛtumtas ba beat᷑:̊ ſiłr in oꝛone ſi aliq olumꝰnõ ſufficit volun tas niſi voce explicet.¶ Ad oppoſitũ. Hug.ð vᷣtute oran di dicit.ꝙ cũ pura oꝛo er abundantia deuotõis fit. mens ita accendit᷑.vt cũ ſe poſtulatura ad deũ ↄuerterit:pᷣ amo⸗ ris eius magnitudine etiã petitõis ſue obliuiſcit᷑ nõ opor tet ̊ ꝙ illud qð volum ſemꝑ expꝛimẽ debemꝰ. ¶ Itẽ hug. in eodẽ.ſi nullo alio mõ citiꝰdeꝰad annuenduʒ flectit᷑ qᷓ ſi p̃cantis aĩmꝰtoto deuotiõis affectu ad ipᷣm ↄuertat᷑.citiꝰ igit᷑ deꝰ ad annuenduʒ interioꝛi affectu flectit᷑ qᷓ; affatu.Sᷣ circa tale ꝗd quocitiꝰimpetrat᷑ cuiuſlibʒ dʒ volũtas reſi⸗ Tere: hoc aũt nõẽ vox ̊D potiꝰaffectꝰ:q̊ in oꝛoe qð volumꝰ voce expꝛimẽ nõ debẽꝰ.¶ DPre. miłti ſũt pſalmi q̊s frequẽ⸗ ter oꝛans eccĩa recitat.ꝗ nihil ↄtinent de foꝛma petẽdi.ꝗa nec qð volumꝰin eis explicamꝰ.vt q̃re fremuer̃t gentes.2⸗ dixit dño dño meo.quõ ̊ ad foꝛmã oꝛonis dicunt᷑ ꝑtineꝛe vel ſub oꝛone ↄpᷣhendi ſi oꝑtet ſemꝑ expꝛimẽ.̊ ⁊c.¶: Itez alias multas ſcpᷣturas recitat eccĩa qᷓ foꝛmã petẽdi nullezʒ hñt.nec in quibo aliqꝗd obtinendũ erxprimit᷑.ſiẽ ſunt geſta regũ et hmõi.Similiter q̃rit᷑ quõ ſub foꝛma oꝛonis potu⸗ erũt ↄpᷣbendi.¶ Pre.dicit hug.de vᷣtute oꝛandi.nõ oꝛat ſᷣ ſubſannat potiꝰ? ad iracũdiã ꝓuocat teũ.ꝗ cũ añ ↄſpectũ eiꝰq̃ſi poſtulaturꝰvenerit:ſubito ſe ad alia q nibil ad rem ꝑtinere videntur replicanda ↄuertit.̊ hmoi vᷣba q̃cunq; ſint nõ placãt deũ ſed ꝓuocãt vt videt᷑. ERñ.ad ̊ dm ẽ ſim Hug. ꝙ h̊ intereſi qñ oꝛamꝰhoĩem et qñ oꝛamꝰeũ.q; hõ neceſſitatẽ nr̃azʒ ſcire nõ põt niſi ab alio doctꝰfuerit:de us aũt ſcit eã anteqꝙᷓᷓ petat᷑ ꝗd nobᷣ neceſſe ſit. ꝓpter h̊ ſicut dicit Hug.expꝛeſſe. In oꝛone q̃ deuʒ petimꝰnõ eſt neceſſe explicare qð volumꝰ:ſ̊ ſupplicatio ſufficit q̃ eſt ſine deter⸗ minatõne huĩlis ⁊ deuota pᷣcatio.¶¶i Iotandũ ꝗ̊ ꝙ oꝛonis tres ſunt ſpẽs ſᷣm ipᷣm.ſ.ſuꝓplicatio:poſtulatõ: inſinuatõ. Supplicatio eſt ſine determinatõe ⁊c. Supꝓplicationũ aũt tr ia ſunt genera.ſ. captatio:eractio:pura oꝛo. Captatio at᷑ fit q̃ fit añ poſtulatõʒ ad pᷣpandũ et inclinãdũ animuʒ auditoꝛis.et h̊ fit tripłr. .ꝛzimo qñ aliꝗd dicimꝰqð perſo nam mouet vel cãm ↄmendat apud ipᷣm. Scðo cuʒ aliꝗd ꝓonim?qð ꝑſonã aduerſarij vel cãm apud ipᷣm depmat. ⁊ hoc mõ ſupplicatõnis vtit᷑ frequẽter ſepᷣtura.vbicũq; ſcʒ laudem dei vel nr̃am infirmitatẽ vel aduerſarioꝝ maliciã recitamꝰ. Exactio fieri ſolet poſt factã petitõeʒ ad audito rem.ne petitio nr̃a apud eũ in obliuionẽ veniat:quadã vt ita dicqꝗ impoꝛtunitate atq; inſtãtia frequẽter memoꝛẽ fa⸗ cimus.qᷓ memoꝛia tribo modis reuocari videt᷑.ſ.qñ aliqꝗd vel de ꝑſona eiꝰvel de ꝑſona nr̃a iterato dicimꝰ:vñ nos vł cãm noſtraʒ atʒ petitõeʒ nr̃aʒ in eiꝰaĩo renouemus. Hoc genus ſupplicandi qð apud boĩes impoꝛtunũ videt᷑: opud dñm gratũ atʒ laudabile ẽ. Pura oꝛo qñ ex abundantia ceuotõis mens ita accẽdit᷑vt cũ ſe ad deũ poſtulat᷑ ↄuerti⸗ rit:pꝛe amoris eius magnitudine etiaʒ petitõnis ſue obli uiſcitur. et dũ amoꝛe ei quẽ oꝛat ꝑfrui vehementer ↄcupi ſcit: totaq; illi vacare teſiderat.eietiã ꝓ quo venit cãm li⸗ benter poſtiponit. Hoc genus oꝛandi infoꝛme ẽ.tñ quantũ p̃ ceteꝛis vnicũ tantũ apud deũ p ceteris pᷣcioſũ.it ̊ ſup⸗ plicatio aliqñ ꝑ ſola noĩa.ſicut eſt illud.miſcdia mea ⁊ re fugium meũ ſuſceptor meus? liberatoꝛ meꝰ deꝰmeꝰ. Ali⸗ qũñ ꝑ ſola vᷣba.ſiẽ reſpice miſerẽ attende placare ⁊ fac. A-⸗ liqñ ſił ꝑ noĩa ⁊ vᷣba.ſicut eſt ilud.verba mea auribo ꝑci pe dñe intellige clamoꝛeʒ meũ.intende voci oratõnis mee rex meꝰet deꝰmeꝰ. Sed illud genoſupplicatõnis qð per ſo⸗ la noĩa fit: quo magis ẽ foꝛis ſignatõe imꝑfectũ: tãto inte⸗ rius ẽ abundãtia dilectõis plenũ. Affect?eniʒ h ꝓpꝛiũ ba⸗ bet ꝙ quanto maioꝛ 2 feruentioꝛ ẽ intus.tanto minꝰfoꝛis p vocẽ explicari põt.¶¶ SPoſtulatio q eſt ſcdᷣa pars oꝛzonis eſt determinate petitionis inſerta narratio.ſicut eſt illud Coꝛ mundũ crea in me deus.hoc tribo modis fit.obſecrã⸗ do.rogando.ſimpliciter poſtulando.obſecrando eſt in ne ceſſitatibo maximis.rogamus in medijs.in minimis ſim pliciter poſtulamus. excellentiſſimũ eſt obſecrare: mediũ rogare:minimũ ſimpliciter poſtulare.q Inſinuatio que ẽ tercia pars oꝛonis ẽ ſine petitõne ꝑ ſolã narꝛatõeʒ volun⸗ tatis facta narꝛatio. Hec q; tribo modio fit.timore:fidu⸗ cia:ↄtemptu.Timoꝛe fit vel q eſt magna cauſa quã agi⸗ mus:vel magna ꝑſona quã rogamꝰ.ſicut et illud.domine ſi fuiſſes hic frater meꝰnõ fuiſſet moꝛtuꝰ. Rogare eĩ volu⸗ it vt dñs frẽm ſuũ.ſ.mortuũ ſuſcitaret.ſᷣqꝛ p magnitudĩe cauſe ⁊ pᷣ reuerẽtia ꝑſone extimuit:inſinuare potiuſq; po ſtulare elegit. Ifiducia fit inſinuatõ:qñ vel ð facilitate cãe vel de benignitate ꝑſone ↄfidimꝰ.et ideo deſideriũ noſtrũ patẽter expꝛimẽ negligimꝰ:qꝛ obtinẽ poſſe ſola inſinuatio ne ſꝑamꝰ.ſicut illud in nuptijs vinũ nõ hñt. Contemptu fit inſinuatio.qñ vel cauſa vilis eſt:vel ꝑſona hnilis q̃ ro⸗ gat᷑.q oꝛo ab oꝛoe dñica excludit. apud hoĩes ſuꝑbos ma rime et potentes magno ſtudio exercet᷑. Inſinuatio auteʒ ꝑfectis ex fiducia ↄuenit minꝰꝑfectis ex timoꝛe: ex ↄtẽptu malis.hec Hugo.Erx his patet.ꝙ nõ ſemꝑ oꝑtet expꝛimẽ qð volumꝰ⁊ petimꝰ:h̊ aliqñ fit aliqñũ nõ.¶8 Fobijcitur e Dam̃.ꝙ oꝛo eſt petitio decentiũ q̃liter dñs ⁊c᷑. dicendũ ZBae vern ẽ ſ̊ nõ explicite ſꝑ ſᷣ aliqñ implicite.⁊ dicit ibi am̃.q̃liter dñs ꝓ Lazaꝛo oꝛauit.vbi dat᷑ intelligi modꝰ implicitꝰ.ſicut pʒ Joh.xj.qꝛ tũc dñs aꝑte nõ oꝛauit.ſᷣ di⸗ xit pater gr̃as tibi ago qm̃ audiſti me.et tñ tũc nihil expᷣſſe oꝛauerat:vel q̃liter tꝑe paſſionis.¶ Ad ſcdᷣm dicendũ ſiẽ dictuz eſt. ꝙ intereſt qñ hoĩem rogamꝰet qñ deum. qꝛ qñ hoĩem:ſemꝑ opoꝛtet qð volumꝰexplicare.qñ aũt deũ qui ſcit pꝛiꝰq petamus nõ opoꝛtet. Ad tereiũ dicendũ.ꝙ nõ eſt ſiłe de oꝛone ⁊ de ipᷣis ſacris. Sacr̃a em̃ qꝛ ex inſtituti⸗ one hñt efficaciaʒ. ideo illa nõ debemꝰaliter dicere.nec in aliquo ꝑmutare.ſᷣ̊ oꝛo magis cõuenit ex ꝓlatione rocis. Sicut em̃ dicit Hug.de vᷣtute oꝛãdi.affectꝰhoc ꝓprium bʒ ꝙ quãto maioꝛ ⁊ feruẽtioꝛ intus eſt:tãto minꝰfoꝛis ꝑ vocẽ explicari põt.oꝛo aũt affectꝰpᷣm aug.iõ ſine vocis exp̃ſſio ne ſufficit qͥ ad deũ.q VPtʒ ꝑ ̊ rñſio ad vltimũ.qꝛ oꝛo ꝓut eſt ſatiſfactoꝛia ad ſacrm pnĩe.oꝑtet vt exteriꝰ expꝛimat᷑: cũ ſacr̃m ſᷣm Hug.ſit materiale elementuʒ exteriꝰ oculis ſuppoſitũ.nõ tñ oĩs oꝛatio ꝓpterea exterius ẽ expꝛimenda Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in multis locis ſcriptuꝛe nõ expꝛi mit᷑ modꝰaliꝗs petẽdi.dicendũ vt tactũ eſt.q tale genꝰoꝛã di licet ſit ſemifoꝛme:tñ apud deũ nõ eſt parũ acceptumꝗ modus oꝛandi ſupplicatio eſt. vt ex modis ſupꝓplicationis pꝛetactis pate — Articulus quintus Onſeqnter q̃rit᷑. vtꝝ oꝛo vocalis ſine intellct᷑u 1qðᷣ dr̃ ſit alicuiꝰefficacie. ſic:videt᷑.vt di⸗ cit Hũg.de virtute oꝛandi.NPura oꝛatio eſt qñ ex abundã tia deuotõis mens ita accendit᷑.vt cum ſe ad deũ poſtula⸗ tura ↄuertit:pᷣ amoꝛis eiꝰmagnituaine etiã petitionis ſue obliuiſcit᷑.⁊ dũ amoꝛe eiꝰquẽ oꝛat ꝑfrui vehementer con⸗ cupiſcit:totaq; iã illic vacare deſiderat:etiã eiꝰ ꝓ quo veĩt curã libẽter poſtponit.igit᷑ ̃ᷣm ipᷣm nõ cogitaꝛe qð oꝛatur h etiã obliuiſci eſt ꝑfectõnis.bñ ꝗ̊ põt eſſe vocalis oꝛatõ. ſi ne intellectu illiꝰqð petit᷑ vt videt᷑.¶ Iteʒ ↄtingit vnũ iĩtel⸗ ligere vt hr̃ a phᷣo.̊ qui aliud ab eo qð petit oꝛando intel ligit:intellectũ oꝛonis ſue nõ capit.ſ̊ illud tota die contin git: & oĩs ꝗ oꝛando aliꝗd intelligũt aliud ꝙᷓ; illud qð oꝛant oꝛonis fructũ ꝑdunt.qð difficile eſſet diffinire.¶¶ Itez tũc nulli eſſent vtilitatis oꝛones ſimpliciũ lialit᷑.qð manite⸗ ſte falſũ ẽ.qꝛ eoꝝ oꝛones freq̃nt ſũt efficaciores.¶ Itez vt dĩc yſið.mens q̃ añ oꝛoeʒ vacans illicitis cogitatõnibus occupat᷑.dũ in oꝛoeʒ venerit:ↄfeſtim ille imagines rerum q̃s nuꝑ cogitauit incurꝛũt. aditũq; precis obſtruunt: niſi mens libere ad celeſte deſideriũ erigat᷑.ſ̊ aditũ oronis ob ſtruere ẽ oꝛoneʒ inefficacẽ reddẽ.igit᷑ niſi aimꝰeꝛigat᷑ ad ce leſtia:oꝛo nulliꝰeſt efficacie.ſᷣ niſi intelligat᷑ ꝗd orat᷑:non erigit᷑ animꝰad celeſtia.q̊ ⁊c.¶ Itez yſid. plerũq;ʒ fieri ſo⸗ — . — — — —.— li h Me⸗ ſn Eſct ia⸗ nisf ge i tali tenn na punce Se= ☛ =⸗ V. — ‧* d ne li⸗ ſe 4 ns in , Nueſtio let vt immũde coꝛꝑaliũ reꝝ ſpẽs quas didicimꝰnr̃is men tibo apponant᷑.et nolẽtes eas cogitemq̃s quãto qꝛ ab eis aciẽ mentis auertẽ nitunt᷑:tãto ſe ille magis aĩo ingerunt obſceniſq; in nob motibo obrepunt.ſᷣ fit boc ꝓ conditione moꝛtali quam meruit pꝛimus hõ in pen am pcti.ꝙ igitur cogitamꝰetiã in orone qð noluimꝰ:hoc fit ꝓ ↄditõne mor tali ⁊ ĩ penã pcti.ſi illð nos reddẽt ſine vix eẽt ofrfo fructuolſa.̊ hoc eſt falſum.S vt pꝛiꝰ. Contra.ᷣm dam̃. oro ẽ aſcẽſus intellectꝰad teũ.eſt igit᷑ eſſentiale oroi aſcẽ⸗ ſus intellectꝰ.ſ̊ nõ videt᷑ poſſibile ꝙ intellectꝰad deũ niſi ĩ telligẽdo. ꝙ diĩc aſcendat:qꝛ intellectũ aſcendẽ nõ ẽ aliud niſi plꝰet plus intelligẽ vt videt᷑.¶¶ Pꝛe.ſuꝑ illõ pᷣs.pſalli te ſapient.glo.dic.nemo ſapiẽs facit qð ñ intelligit.q̊ ſᷣm glo. pſallendo ſiue oꝛando ſꝑ erꝰqð dicit᷑ dʒ ad eſſe intelle⸗ ctus..: Pre.ceſariꝰepᷣs.oĩs hõ frẽs qð tꝑe oronis aduer⸗/ tet.hᷣ q̃n deũ adoꝛare videt᷑.ſi em̃ foꝝ cogitat foꝝ adoꝛat. g vel ydolatra ẽ:vel oꝑtet ꝙ cogitet ſolum deum qñ oꝛat. Pꝛe. berñ.oꝛo oꝛe.ſi mentẽ vagantez foꝛis hẽam:fructu orois pᷣuoꝛ.¶ Itẽ yſið.de ſũmo bono.li.iij.ca.vij.longe a ceoẽ ammꝰ:ꝗ in oꝛatõne cogitatõibo ſchi fuerit occupatꝰ. tũc veracit᷑ oꝛamꝰ:qũñ aliũde nõ cogitamꝰ. igit᷑ ſᷣm ipᷣm materia q̃ veritatẽ oronis ⁊ vtilitatẽ ꝑdere põt:eſt aliũde cogitaꝛe ñ. ſine pᷣiudicio.qꝙ oꝛatõeʒ hr̃e efficaciã ſine intellectu eiꝰ qð drĩ duobo modis põt intelligi.qꝛ in oꝛatõe duo ſunt.ſ.or̃onis actꝰ:⁊ illud qð petit᷑ ſiue oꝛat᷑.qñ eꝛgo querit᷑. Atrũ tenemur intelligẽ qð oꝛamꝰ.dðm ꝙ de actu ſemꝑ eſt veꝝ. de eo aũt qð petit᷑ non opoꝛtet niſi in magis lratis ⁊ ꝓpuectis.nec iſti etiã tenent᷑ hre intellectũ oronis i.ꝙ actu intelligãt qð oꝛatio dĩc:tñ iũ qð põt hũana in/ firmitas dʒ eſſe:vt ꝗlibet ↄuertat᷑ ad oronis intellectum. Szʒ de actu oronis bñ verũ eſt.ꝙ om̃s dñt intelligẽ actuʒ oronis.i.qð oꝛant aduertẽ᷑.¶Quare aũt oroni ſꝑ nõ ẽ cõ⸗ iunctꝰ intellectꝰcã põt duplex aſſignari.Ana ex ꝑte infir/ moꝝ cauſa ẽ:cogitationũ mũdanaꝝ impoꝛtunitas. ſic̃ di cit yſið.de ſummo bono.li.iij.c.xxv.plerũq; fieri ſolet ⁊c̃. boc maxime tꝑe oꝛatõis expꝛimit᷑. Ex ꝑte ꝑfectoꝝ eſt can ſa in drũ mẽtis exceſſus.Fᷣm q; Hug.de virtute orãdi.or̃o eſt ⁊c. Pꝛima igit᷑ caret fructu.et ſi non toto:tñ tanto ꝓput dicit yſido.de ſummo bono.mens q̃ añ oꝛatõeʒ ⁊c̃.nccio igit᷑ oro interꝛũpit᷑ et ideo impedit. Scða aũt eſt fructus abũdantis.et hoc plane dic Hug.de vᷣtute oꝛandi.̊ genꝰ oꝛãdi in foꝛme quantũ pᷣceteris vnicũ:tantũ ẽ apud deũ p ceteris oĩbo pᷣcioſuʒ. Qð g̊ obr de dam̃.or̃o eſt aſcenſus intellectꝰapud deũ.dðm ꝙ iſte intellectꝰeſt ꝑ ↄſideratõeʒ dine bonitatis. hoc aũt bñn eſt ſine intellectu oronis.i.eiꝰ qð oꝛat᷑. Ad ſcom ſiłliter dðm/ꝙ cũ dr. Nemo ſapiẽs fa cit qð nõ intelligat.ſi ð actu intelligit᷑ bñ dicit veritatẽ. ſi de illo qð ĩ actu exercet᷑ non ſemꝑ bʒ veritatem hoc planũ eſt. ¶ Ad terciũ dõm.ꝙ illud qð dic ceſariꝰ intelligenduʒ eſt ym modũ illũ quẽ dicit apłs ⁊ alij ſct̃i.ꝙ id qð plus co litur ⁊ venerat᷑ in cultu opeꝝ:illud ꝓ deo reputat᷑. Unde guloſi dicũt᷑ bre deũ ventrẽ Philipᷣ.iij. Siliter dico ꝙ qñ ↄuertit ſe hõ ſuꝑ aliud in orone ſicut vſurariꝰad pecuniaʒ ſuã.et nõ hʒ illa oro aliqd mentis:ſᷣ pᷣncipałr ad pecuĩaʒ ſe ↄuertit.et tũc ꝓ deo hʒ illud et hoc vult dicere auẽtas pᷣ dicta.Si aũt ex ſurreptõe et nõ pᷣncipałxr illud fiat:nõ eſt ita.⁊ hoc vltimũ plerũq; in quoꝛũdaʒ or̃onibo inuenitur. Ad q̃rtũ dᷣm.ꝙ berñ.nõ vult dicẽ ꝙ totalr pꝛiuet᷑ oro nis fructu:niſi mens ita foꝛis vaget᷑ ꝙ nec actum oꝛandi. nec ſniaʒ oronis aduertat.qꝛ tũc nõ eſt oro vtentis rõne. ſ̃ q̃ſi exntis oĩno ſine vſu rõnis.eiꝰſtatus oĩno infructuo⸗ ſus reputat᷑. Ad oltimũ ſiłr ẽ rũdenduʒ. Si quereꝛet᷑ vñ talis oꝛatio hʒ efficaciã põt dici ꝙ a vᷣtute verbi tebita in⸗ tentõne infoꝛmati.verba em̃ depcatoꝛia efficaciã habent maxime qñ ſunt recta intentõne foꝛmata. Articulus ſextus Onſequẽter querit᷑. vtrũ magis inſiſtendũ ſit roni mentali qꝙᷓ; vocali.i.q iſari ſit vtilioꝛ. ꝗ alis: videt᷑ ſic. Greg. veraciter oꝛare ẽ amaꝛos in co⸗ punciẽ e gemitꝰ⁊ non ↄpoſita ðᷣba reſonare.ſᷣ penes illnd .vC * penes qð reſidet oronis veritas vtilitas ẽ magis inſiſt?⸗ penesq dũ: vtilioꝛ ẽ mẽtalis or̃o qᷓ; vocalis.q¶] Pꝛe.oro ſac boĩie,ʒ tendẽ ſurſuʒ cũ ſit piꝰaffectꝰin deũ directꝰ.ſᷣm Aug.ſ̊ aĩa qᷓdin eſt ſollicita de his qᷓ deoꝛſuʒ ſũt:nõ põt ferꝛi ſurſum ſic eſt añt qñ ꝓfert ſermonẽ. qꝛ intenta eſi circa illud.ᷣ vt videt᷑ vocalis oꝛatio aĩam impedit ne ſurſum afferat᷑.mẽ⸗ talis ̊ oro magis aĩam effert ſurſum. ſed talis eſt magis vtilis. 4 .:e. math. vj. oꝛãtes nolite multũ loꝗ ſicut ethni ci faciũt.hᷣ̊ ſi vocalis or̃o vtilioꝛ eſſet qꝙᷓ mentalis.nõ paru eſſet loqᷓndũ.ĩmo multũ:ꝗq̊ ⁊c.¶¶ Pre.aug.ad ꝓbaʒ de oꝛa⸗ do deo loquens de orone dicit ſic.hoc negociuʒ plꝰgemiti bus qᷓ verb agit.plus fletu qᷓ affatu.q̃re vtilioꝛ vr menta⸗ lis. Oꝛe. Amb.li.de ſacr̃is.qñ oꝛas noli ſermõe clama re ſ̊ ſurſum roga.incipias vociferare.putas q; alr niſi cla mantẽ audire n poſſit: 1 ita vt pꝛiꝰ.4 Pꝛe. ꝑ yſið.de ſum. bo.ẽ rõ coꝛdis nõ labioꝝ or̃o.nõ eĩ de depcantis vᷣba attẽ dit: oꝛãtis coꝛ aſpicit.¶ Itẽ aug. de eccliaſticis dogtibus nullũ credimꝰad ſalutẽ.niſi deo innitãte venire.nlłim inui tatũ ſalutẽ niſi deo auxiliãte oꝑari:nilłm niſi oꝛatẽ dinuʒ auxiliũ ꝓmereri.ſ̊ ſine oroe vocali põt ꝗs ꝓmereri dinuʒ auxiliũ vt in multis pʒ: in ᷣbo ꝓpoſito intenditẽ᷑ de or̃oe mẽtali: illa vtilioꝛ.¶¶ Itẽ ang. ad ꝓbã de oꝛãdo eo. mł tũ loq oꝛãdo.eſt rẽ ncciam ſuꝑfluis agẽ ver.igit in nullo vel in modico vtilis videt᷑ vocalis oro:qͥre vtilioꝛ ẽ mẽtal Pꝛe.in eodẽ Aug.młtũ pᷣcari ẽ ad deũ q̃ pcamur diutiꝛ na ⁊ pia coꝛdis affectõe ⁊ excitatõe pulſare. nã plerũq; B negociũ plus gemitibo qᷓ Fmonibo agit᷑. ᷣ ſi plꝰ: videt᷑ ef ficaciꝰ. . Pꝛe. Mat. vij ·. ¶25 põt arbor mala.ſuꝑ illuo di cit amb.ꝙ affectꝰoꝑi nomẽ imponit.̊ᷓ opꝰ iudicari hʒ ex affectu. hoc eſt bʒ eficaciã ex affectu.igitur oꝛatõ cũ ſit af⸗ fectus:totam ſuã efficaciã trabit ex affectu miſcðie.igituꝛ ex exterioꝛi voce vel Fmone. Pꝛe. magis ↄiũcte ſunt vis cognitina ⁊ affectina:qᷓ affectiua ⁊ interp̃tatiua. B eſt pla nũ.ſᷣ act cognitiue intẽſus actũ ĩpedit affectiue:S multo⸗ foꝛtiꝰactꝰinterp̃tatiue.̊ nunꝙ; tantã efficaciã vt vĩ bẽbit ———— ofo in voce ⁊ in mente · ¶ Cont᷑.doctoꝛis ſapiẽtiſſimi ẽ ñ ſolũ bona ſ vtilioꝛa edotcere.ſᷣ dñs ꝗ ſapiẽtiſſimꝰẽ moduʒ oꝛandi dedit vocalẽ non mentalẽ: vtilioꝛ ẽ or̃o vocalis ꝙᷓ mẽtalis.¶ Pꝛe. math.vj.ſuꝑ illð. Pater nr.dic glo.nitła magis ſpiritalis or̃o ẽ.quẽ illa q̃ er oꝛe filij ꝗqẽ veritas ꝓ⸗ ceſſit.ſᷣ illa fuit vocalis:ꝙᷓ vocalis oro eſt ſpiritalioꝛ ⁊ vti lioꝛ.¶¶ Pꝛe.illa oro ẽ vtiſioꝛ in q̃ magis dei volũtas adim pletur ? iuſticie ſtatꝰↄſeruat᷑.hoc aũt potiꝰfit in orone vo⸗ cali qᷓ mentali.q̊ c. ¶ Pꝛobatõ mioꝛis Math. vj. ſuꝑ il⸗ lud oꝛantes at᷑. glo.vult deꝰ rogari ⁊ venerari vt bonitas eꝰderiuet᷑ ad płes.⸗ ſtatꝰiuſticie ſeruiet apud ſubditos.ᷣ nõ põt fieri niſi ꝑ vocis manifeſtatõnem. boc planum eſt. Pꝛe. pdicans cũ facit illud qð pᷣdicat plus meret᷑ rõne boni exempli q̃ntũ ẽ de ſe:qᷓ rone vbi.igit᷑ a ſili cũ dicit᷑.q oꝛans orone vocali plꝰpᷣbeat boni exempli ꝙᷓ oꝛos oꝛatoe mẽtali tm̃igit᷑ plus hʒ rõne meriti oro vocalis qꝙᷓ mẽtał. igit᷑ ⁊c.vt pꝛiꝰ.q Pꝛe.obſeꝗ deo ẽ bonũ.ꝗ̊ magis obſeq S magis bonuʒ.ſᷣ obſeꝗ coꝛde ⁊ oꝛe magis eſt obſequi qᷓ; coꝛ de tm. igit᷑ cu pꝛimũ fiat rõne vocali.ſcom mentali:videt᷑ ꝙ melioꝛ ſit oro vocalis qᷓ; mentalis.¶ Pꝛe.penitẽtijs qͥti⸗ die videmꝰimponi or̃ones vocales nõ mẽtales.hmõi autẽ nulla cã videt᷑ eſſe:niſi qꝛ ſunt vtilioꝛes vel etiã melioꝛes. Pꝛe. vt dic greg. pbeatio dilectõnis exbibitio eſt oꝑis.S vbi maioꝛ ẽ exbibitõ oꝑis: maioꝛ ꝓbatõ ẽ dilectõnis.ſᷣ in orone vocali maioꝛ ẽ exhibitõ oꝑis:&̊ maioꝛ ꝓbatio dile⸗ ctõnis.ſᷣ illa oro efficacioꝛ in q̃ dilectõ maioꝛ.¶ Pꝛe.oĩo mẽtalis ſufficit qᷓtuʒ ad deũ.a ẽ planũ: Scũ oꝛo vocalł ſu. ꝑaddat: alit᷑ fruſtra a ſaluatore traderet᷑. Addit & aliqꝗd ĩ merito reſpectu orois mẽtalis:&̊ ſupᷣerogatõis.ſᷣ adẽ ſup̃ erogatõnis meliꝰẽ ꝙᷓ neceſſitatis.ꝭ̊ ⁊c. ¶ Pꝛe. ceſſare pei⸗ tus ab oroe vocali maioꝛis ẽ trãſgꝛeſſiõis ꝙᷓ ceſſaꝛe a mẽta li.h̊ planũ ẽ ĩ illis ꝗ ad oꝛãdũ ⁊ ad canonicas hoꝛas pꝑſol⸗ uendũ ex officio obligant᷑. Sʒ ſi oppoſitũ eſt cauſa oppoſi⸗ ti ſᷣm phᷣm:⁊ ꝓpoſitũ ꝓpoſiti. ſeqtur vt videt᷑.ꝙ ſi ceſſare a vocali pcʒ ẽ grauiꝰ:ꝙ vocalit oꝛaꝛe ẽ vtiliꝰ. Rñ.ad hᷣ põt dici ꝙ oro vocalis oꝛdinat᷑ ad mẽtaleʒ ⁊ nõ ecõuerſo. — Em hoc &̊ intelligenduʒ eſt.ꝙ aliq̃ oꝛo pure mẽtalis ẽ:aliq̃ pure vocalis:aliq media ſiue mixta. Duꝛe mẽtalis qñ la⸗ bia ñ mouent᷑ p̊ coꝛ ad deũ loꝗt᷑.pure vocalio qñ aliꝗs ni⸗ hil cogitat de his q̃ dĩc nec ĩ generali nec in ſpãli.ſ̊ caſtra fabꝛicat i hiſponiã vel bmõi.in bis oꝛonibi ẽ ↄcedẽdũ ſim plicit ꝙ melioꝛ ẽ mẽtalis. Alia ẽ mixta in q̃ oꝛat᷑ mẽtalit᷑ ⁊ vocalr.et de hac diſtinguendũ ẽ.qꝛ aut vᷣba illa ĩpediũt affectũ ꝗ ſic inflãmatꝰẽ qdð imediate fert᷑ in deũ.et tali ad⸗ huc vtilioꝛ ẽ mẽtalis.aut verõᷣ illis iunat᷑ affectꝰ ⁊ ampliꝰ inflãmat᷑.⁊ iſto vltio mõ vtilioꝛ ẽ vocalis ⁊ multi ſunt ta⸗ les.⁊ marĩe ꝗ nõ ſũt multũ ſpiritales ad qͥꝛũ affectꝰ ꝓuo/ candos ſũt or̃oes vocales inſtitute.q. Ampliꝰ at vt tollat oĩs ãbiguitas diſtinguendũ ẽ vlteriꝰint᷑ oroeʒ publicã et pꝛiuatã. Publica eſt illa ꝗᷓ publice.ſ. a ſacerdote ꝓfert᷑.et hec non ſolũ exigit affectũ ĩteꝛioꝛẽ ſᷣ et affectũ exteꝛioꝛẽ.qꝛ illa ẽ exrcitatiua oĩm fideliũ ad bonũ ⁊ fit ꝓ oĩbo fidelibo. lʒ ipſe ſacerdos nõ hẽat ibi affectũ:nõ eſt tñ ſine affectu interioꝛi rõne affectꝰaliquoꝝ mẽbroꝝ ꝗ ſũt de eccia.qꝛ ſũt aliꝗ ſꝑ in eccia ꝗ hñt naentis affectũ in denz directũ.talis aũt oro vocalis cũ fit cũ mentali q̃ ᷣuata ẽ:ce:eꝛis paꝛibo ſꝑ eſt pᷣfſerenda.qꝛ ſꝑ pᷣfert᷑ bonũ cõe ſpali.q¶ Adhuc at᷑ no tandũ.ſuppoſito pᷣhabita diſtinctiõe.ꝙ illa or̃o q̃ publica eſt ſiue ſacr̃alis ſiue canonica ꝙ idez ?:ſꝑ vocalis dʒ eẽ.et hoc ẽ.qꝛ ſic ſtatutũ eſt ab æccĩa.ſicutẽ pſalmodia q̃ cantat ab eccĩa.⁊ hmõi valʒ ad faſtidiũ remouendũ.a ad ſimpli ces ad veuotõeʒ ꝓuocãdũ.vel et ꝓ pct᷑is ad ſatiſfacienduʒ Eñ vlo. ſum. bo.c.vij.dic pſallẽdi vtilitas triſtia coꝛ⸗ da ↄſolat᷑.ꝗtioꝛes mẽtes facit.ſtudioſas oblectat mentes. excitat pctoꝛes ad lamẽta.excitat affectum pietatis.aĩos eoꝝ inſlectit.vñ ſicut ex duplici nata ſumꝰ.ſpũali ⁊ coꝛpa li:ita deo laudẽ duplicẽ debemꝰ.ſpũalem ⁊ coꝛpalem.⁊ G eſt qd Dam̃.dic li.iiij.c.iij.qꝛ vtiq; ex viſibili ſumꝰet inui ſibili nat᷑a: duplicẽ adoꝛatõeʒ creatoꝛi offerimus. quẽad⸗ modũ? inteilectu pſallimꝰz labijs coꝛꝑalib.De pᷣma at diſtinguendũ eſt ſic pꝛiꝰ.qm̃ oꝛatõ ꝑfecti viri ꝗ ſic inflam⸗ matꝰeſt ꝙ totalłr fert᷑ in deũ.maioꝛis efficacieẽ mẽtalis ÿ vocalio.talis em̃ nõ indiget voce exterioꝛi ad deuotõʒ erx⸗ citandã ſeu affectũ inflãamanduʒ: ĩmo potier ſono vocali retardat᷑.Alit᷑ ẽ e oꝛone im ꝑfecti.qꝛ cũ talis nõ hẽat ptᷣa tem ſe totalr in deũ offerendi:indiget vt erterioꝛi voce ex⸗ citet ⁊ inflãmet᷑.q His viſis in ꝑte patʒ rñſio ad obiecta. põt ᷣ dici. ꝓ verbũ Gꝛeg. pᷣmo ꝓpoſitũ. ꝙ cũ nõ ſit ſtatꝰ in vocibo.h̊ ſemꝑ ad intellectũ oꝛdinãt᷑.ſ̊ vocalis oꝛo referꝛi hʒ ad mentalẽ:qꝛ magis reſpicit dñs affectũ qᷓ; vocẽ.nam voce affectꝰadiuuat᷑.⁊ h̊ vident᷑ ſonare ᷣba Greg.Ad ſe cundũ pʒ rñſio.qꝛ falſum ſupponit.ĩmo excitãt voces affe⸗ ctũ tepidũ:nec hõ diuiſus.iĩmo vis inferioꝛ ſuperioꝛi coo⸗ perat᷑.¶ Ad aliud dõᷣm.ꝙ verbũ Math.non excludit ab orone multiloquiũ.ſicut pʒ in pᷣcedenti qõne: ſed multilo quiũ ꝙ bẽbant gentiles in oꝛãdo.et ſic pʒ ꝙ rõ illa nõ cõ cludit.¶¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ hoc negociu ⁊c.rñdendnʒ eſt ſic ad pᷣmũ ⁊ ad alia q̃ ſequunt᷑.¶¶ Sitr ad illð qð pꝛĩo obijcit᷑ de vᷣbo Aug.ad pbam.põt dici ꝙ aug. logt de orfoe ꝑfectoꝝ.ꝗ hñt mentẽ totalr in deũ ↄuerſum.⁊ exterioꝛib⸗ impari mixtã.et hoc ptʒ qꝛ dĩc añ verba illa ĩmediate.ab⸗ ſit młta depcatio:ſi feruẽs ꝑſeuerat dep̃cantio intenſio.et ſeꝗtur ꝙ opponebat᷑.naʒ multuʒ ⁊c.¶ Ad alind pt dici. ꝗꝙ; bñ verũ eſt ꝙ efficacia or̃onis ꝓcedit ex affectu. ᷣbigratia ex voce exterioꝛi nõ excitat᷑ nec inflãmat᷑ ̊ retardat᷑. bene oↄcludit argumentũ.nõ alicui vbi affectꝰexterioꝛ inflãmat᷑ excitat᷑.ᷣ totũ ↄtrariũ ẽ:qꝛ affectꝰq̃nto plꝰinflãmat᷑ tan to efficacioꝛ ↄpꝛobat᷑.¶ Ad vltimũ doᷣm. qð bñ verũ eſt ꝓ actꝰintellectiue intẽſus impedit actũ affectiue.qñ ferũtur ad diuerſa:nõ tñ neꝛũ eſt q ad idẽ oꝛdinant᷑imo ↄtraꝛiũ accidit:qꝛ intellectu bñ illuĩato.⁊ affectꝰvalidꝰ qñq; inflã mat᷑.¶ Ex dictis ptz rñſio ad ꝓpoſita ad vtrãq; ꝑtem.põt tn ptactis addi ꝙ in penitẽtijs oro vocalis freqntibo iniũ⸗ git qᷓ mẽtalis:qꝛ vocalis magis ẽ in ptᷣate nr̃a q; mentalis qꝛ hec oĩm eſt:illa ꝑfectoꝝ. ꝛe.hec eſt ſacr̃alis ⁊ ſatiſfa⸗ ctoꝛia.nõ alia.licet ſit qñq; magio meritoꝛia. embꝛum terciũ Onſequẽter querit᷑ ꝗd eſt petendũ in oꝛatõe a dño. Et pᷣmo vtꝛũ ſit petendũ ſibi bonum tꝑale.Scðo vtrũ petendũ ſit alij malũ tꝑa⸗ malũ dico pene. Tercio vtrũ ſit adiutoꝛi unm in malo culpe.ſ. vt minus poſſet. 2 — Articulus primus Irca pꝛimũ obijcit ſic ad ꝑtem affirmatiuã.ij. Coꝛi.xij.ter dñm rogaui.diĩc glo.qñ tꝑalia pe titis cum modo petite:èt cuʒ timoꝛe illi ↄmittite.vt ſi pꝛo/ ſit det:ſi ſcit obeſſe nõ det.qð em̃ vel ꝓſit vel obſit medicꝰ nouit.non egꝛotꝰ.hic aꝑte habet᷑ ꝙ iꝑalia ſunt petenda. 4¶ Pꝛe. j. Limoth.ij. obſecro pᷣmo oĩm fieri obſecratones or̃ones.poſiulatões.gꝗr̃aꝛũactõnes.glo.Siłr gr̃arũactio eſt de pactis q totũ ↄcludit.põt igit᷑ argui ſic. Si gꝛatiaꝛũ actio eſt petitoꝝ bñficioꝝ ↄcluſio et oro oꝛdinat᷑ ad bene⸗ ſiciũ:⁊ illð ad grarõ actõzʒ. cũ debeũꝰ ꝓ tꝑalibo dðo gĩas ager e:aparet ꝙ et illa poſſumꝰ peteꝛe.qꝙ; aut debeamns p tꝑalibo gr̃as agere.plane dicit glo.Math̊.vj.ſuper illud bec oĩa adijcient᷑ vobᷣ.dicit em̃.ſi ſubtrabhunt᷑ ad ꝓbatõem eſt:ſi dant᷑ ad gr̃arũactõeʒ.qꝛ oĩa cooꝑant᷑ in bonum. hec glo. ¶ Hꝛe. ſiẽ dĩc aug.de oꝛando teo.Salomõ ſufficiẽtiã nõ indecenteꝛ optabat ⁊ ꝙ hẽat petebat qñ dicebat.diuiti ns ac pau ꝑtatem ne dederis mihi:ſ̊ tm̃ victui meo tribue ncc̃ia.hec autem ſunt tꝑalia.̊ ⁊c. ¶ Pꝛe.Aug.in eodem li.qui aũt dicit in oꝛatõne.dñe multiplica diuitias meas da mihi quantas dediſti illi. aut honoꝛes meos auge. fac me in hoc ſeculo pᷣpotenteʒ atq; clarentem.vel ſi ꝗd huiuſ modi.et hoc dicit vt eaꝝ ↄcupiſcentias ha bens.non id at tendens vt ex eis ᷣm deũ ꝓſit homĩbo.puto eũ nõ inueni/ re in or̃0one dñica cui poſſit hec vota aptare.hec ANug.Ex bac auẽte pz ꝙ petere diuitias et tꝑalia quecũq; vno mõ ⁊ ſᷣm eũ hom inibo ꝓſint:ad oꝛatõeʒ dñicaʒ ẽ referenaſi. petẽ iſta ꝓgter ↄcupiam eoꝝ:ad oꝛatõeʒ dñicam nõ refer⸗ tuꝛom̃e em̃ illud qð adoꝛatõeʒ dñicã refeꝛt᷑: licite ẽ peten dũ.¶ Pꝛe.luc.xj. Suꝑ oꝛoezʒ dñicã dĩc glo. Math. vj. ſe⸗ ptem ponunt᷑ ꝑetitõnes in quaꝝ tribus eteꝛna poſcunt᷑ in q̃ᷓtuoꝛ tꝑalia.ſ̊¶ om̃e qð or̃one dñica petit᷑ licite põt peti. IYtez eccĩa petit ꝓ fructibo terꝛe ⁊ 9ſilibo tꝑalibo ꝑtinen⸗ tijs ad neceſſitatẽ tꝑaleʒ: licite q̊ tpalia pñt peti.¶ Pꝛe. di cit Aug.de oꝛãdo deo ad ꝓbam.In his itaq; oĩbo incoloĩ⸗ tas hoĩs ⁊ amicicia ꝓpt᷑ ſeip̃a apetunt᷑.⁊ ſeqꝗt.iſia tñ habẽ tur vt teneãt᷑:cũ nõ hñtur vt hẽant᷑.Et foꝛmam petendi ⁊ oꝛãdi iſta petẽ docet Aug.de pᷣmõe de mõte exponẽs illud panẽ nr̃m qtidianũ dĩc.panis qͥtidianus dictꝰẽ quibo vite neceſſitatẽ ſuſtẽtat.hec aug.⁊ ſic vt pꝛiꝰ. Pꝛe.viuẽ ñ poſ ſumꝰſine iſtis.⁊ a noh nõ habemꝰ: neceſſario opoꝛtet vt a deo poſtulemꝰ. Ad oppoſitũ.ſuꝑ illud pᷣs. Deꝰauꝛibo nt᷑̃is audiuimꝰ.glo.ad tꝑalia nõ audit deꝰ.vt ab eo deſide rent᷑ eterna.⁊ hec nõ ament᷑.ꝭ ſi petunt᷑:et videtur fruſtra petunt᷑. Iniquitatẽ meditatꝰeſt in cubili ſuo.glo.nihil qð extrinſecũ eſt a doo petamꝰ.ꝙ ſi petamꝰ:oſtiuʒ coꝛdis pa⸗ tet.turba malaꝝ cogitatõnũ videt ⁊ ſbintrat. hec gloſa. Ex hac glo.patet duplex ↄcluſio.ex pᷣma ꝑte qꝛ omĩa tꝑa lia ſunt extrinſeca.⁊ ita nõ ſũt petẽda. Pꝛet᷑.ex alia paꝛte gloſe.qꝛ nihil petendũ eſt qð viã facit ad pctm.tꝑale ẽ hu⸗ iuſmodi. Pꝛe.greg.ĩ omeł.ſuꝑ illð.h̊ eſt pᷣceptũ meum In domo dni ihu. deũ nrẽ̃m non querimꝰ: ſi in etermitatis templo ꝓ tꝑalibo oꝛamꝰ.¶ Pꝛe.mat. vij.ſuꝑ illud.primũ querite regnũ dei.glo.tanq; bona nr̃a.h apte oñdit iſta eſſe petenda.etiã ſi neceſſaria:loqꝗt᷑ de tꝑalibp. Pꝛet᷑.ibi⸗ dem alia glo.in intentõe eternitas in vſu dʒ eſſe tꝑalitas: & ſi illud or̃ diſcretiue: nõ dʒ eſſe in intentioe tꝑale.ſed ni⸗ hil petendũ eſt in orone.qð nõ ſit ĩ intentõe.⸗ Pꝛe. gloſa interlinearis. pᷣmũ querite regnũ dei.diĩc.er qð nibi peti tur.ᷣ tꝑale oẽ a regno dei ẽ extrinſecũ:qꝛ trãſitoꝛium ⁊ ca ducũ:vt pꝛiꝰ.¶¶ Pꝛe.alia intlinearis ſuꝑ illð.pᷣmũ qꝛite dicit.nõ iſia.ſi igi᷑ nõ pt regnuʒ:qð pʒ ꝑ textum qui dicit — an ne ſtn ſra noſt ſtui coe n itee⸗ tins ſivt non . noe um pa⸗ toꝛ w di loi⸗ abe di lud vite pof etyt nibo ſide ſtra 145 p loſa. ata peue pꝛimũ querite regnuʒ di. vbi peintelligit?:g& nunqᷓ.qꝛ non ſimul:boc pʒ cũ intentõe ſil ferꝛi ad diuerſa ſit ĩpoſſibile. Pꝛe.j.coꝛi.bonũ ẽ mibi moꝛi qᷓ vt gloꝛiã meaʒ ꝗs eua⸗/ cuet. et logtur apls ibi ᷣm glłiaʒ de accipientis tꝑalia 2 B ab illis quibo pꝛedicabat.Ex qͥ videt᷑ ꝙ accipiendo tꝑalia euacuaret᷑ głia.q̃re ſi tale nullo mõ eiſt petẽdũ ⁊c̃. ¶ Pꝛe · eodẽ capło ſuꝑ illud.deſponſatõ mibi credita eſt glo. ſi il⸗ la.q̃rite regnũ et iuſliciã eiꝰ:ne cũ illa q̃ritis.ſcilʒ tꝑalia: nullo mõ auertamini. Aut ne duos fines ↄſtituatis ⁊ vnũ ꝓter ſe appetitis. ſez regnũ:et iſta neceſſaria ꝓpter illð. S ꝓter regnũ tm̃ dxebemꝰoꝑari.non ſolũ om̃ia cũ regno dei tꝑalem mercedẽ meditari. hec glo.ex q̊ videt᷑ nec per ſe nec etiã cum regno peteꝛe tꝑalia ebeamꝰ. Pꝛe. dam̃. di cit. ꝙ oꝛo eſt aſcenſus intellectꝰ ad deũ et petuio decentiũ. cũ & iſta tꝑalia deoꝛſum inclinẽt viliſſima ſunt 1 caduca nullo mõ fũt petenda. Pꝛe. bug. de ſacr̃is.ꝙ ſacr̃a quia coꝛpalia ſunt etſi nihil gre ↄtinerent: eſſent nobis occaſio ruine.igit᷑ tꝑalia exqͥ occaſio ſunt caſus.nullatenus ſunt petenda Rn. ad boc pot dici. ꝙ illa qᷓ ſunt tanꝙᷓ necia ad vite ſubſidia a ſuſtentatõeʒ.ſunt petenda etiam nccio Vñ aug.ↄtra fauſtũ ſcdo li.diſpenſatõnis noui ⁊ veteris teſlamenti tro ſeruiũt ꝑ diuerſa et congrua tꝑa docẽti bo/ na tꝑalia et ab ipſo petenda. ratio aut hꝰmõi eſt. qꝛ qꝗᷓ diu ſumus in hoc mũdo viatoꝛes. viã ↄplere non poſſumniſi coꝛꝑe ſuſtentato.regnũ ſiliter nõ ↄſeqmuꝛ niſi via eypleta a ideo neceſſe habemus tꝑalia a deo petere:qm̃ planum ẽ ꝙ ille a nobis habere nõ poſſumꝰ.et hoc vt coꝛpꝰ ſuſtente tur. ſu ſientatũ ↄpleat viam ſuã. tandem ꝑueniat ad gliaʒ vt ſic qdð in vſuʒ venerit.ad illud obtinendũ qͥ fruendũ eſt referat᷑. Vñ ſciendũ ꝙ cum aliꝗo petit᷑ tanqᷓ bonum ꝓpteꝛ aliud: boc igit᷑ nullo mõ petendũ eſt tanq bonũ ꝓpter ſe H Pter aliud. ¶¶ Pꝛe. eoꝝ q ſunt ordiata ad aliud. alia ſůt imediate et ꝑ ſe oꝛdinata ad ſalutẽ:et ſunt magᷓ bona gẽa ſcʒ et vᷣtutes qᷓ ſunt ad vitã ſpiritalẽ neceſſaꝛia. ⁊ hec toto affectu ⁊ deſiderio ſunt petẽda. ſicut plane babet᷑ij. Coꝛ. xij in glo. ſuꝑ petitõe apli de amotõe ſtimuli vbi dicit᷑ ſic. Cũ ea q deus laudat et ꝓmittit ab eo petitis.ſecuri petite illa em̃ ꝓpicio deo ↄcedunt᷑. Alia aũt ſunt ad finẽ oꝛdiata ſů tm̃ ex ↄſeqᷓnti.vt ſũt bona coꝛꝑis qᷓ̃ mima ſunt m aug. ideo nõ cũ magna ſollicitudine ſũt petẽda.ſᷣ̊ tanq huic vite nccia. ꝓpꝛiũ em̃ melioꝛis magis ẽ eligẽdũ ſᷣm phᷣm.et ideo ꝙᷓ coꝛꝑis et dei ꝙᷓ aie.⁊ ꝓpter hoc ſubdit ibidẽ glo.qñ aũt tꝑalia petitis p̃ ceteris:cũ modo petite et cũ timoꝛe ei omittite.vt ſi ꝓſint det:ſi ſcit obeſſe nõ det. qð em̃ ꝓſit vel obſit medicus nouit nõ egotꝰ. hec glo. Vñ ſignãter dice⸗ bat dñe Math.vj. Nolite ſolliciti eẽ dicẽtes qð mãduca⸗ bimꝰaut qd bibemꝰaut qͥ opiemur. Hec eĩ oĩa gẽtes ing⸗ rũt.ſcit eĩ p̃ ṽ qꝛ oĩibo his indigetis.lñ nõ ꝓhibet dñs gn hec petamꝰ:qꝛ his oĩbo indigemꝰ:cũ et ante paꝝ panẽ qtidianũ petere a patre nos doceat. Sed vult vt nõ ſollici te petamꝰ.ſed magis regnũ dei ⁊ tanꝙᷓ magis neceſſariuzʒ vt ſcʒ iſta non ſimpłr ſed ꝓut expediũt ad coꝛpoꝛio ſuſtẽta tionẽ ſiue viatoꝛis:id aũt ſimpłr videlicet ipᷣm regnum et iuſticiã tanq; imediatũ ꝑ quod ꝑueniẽ ad regnum. Ende glo Math. vj. Sit intentõne eternitas:et in vſu tꝑalitas Vñ greg. in omel. ſuꝑ boc eſt pᷣceptũ meũ dicit ſic. ecce ali us in oꝛone petit vxoꝛẽ. alius villaʒ petit:aliꝰpoſtulat ve/ ſtem:aliꝰdari ſibi depcat᷑ alimentũ.et quidẽ cũ hic deſint ab om̃i petenti:iõ petẽda ſunt.ſ̊ memiſſe debemꝰ ꝙ ex mã⸗ dato eiuſdẽ nr̃i redemptoꝛis accipimꝰ. Pꝛimũ querite re gnum dei et iuſticiã eiꝰ.et hec oinnia adijcient᷑ vob.et hec itaq; a ihu petere nõ eſt erꝛare:ſi tñ non nimie petant᷑.no⸗ r 5 ker tõnes videamltẽs chaꝛiſſimi.et qð ad ſalutẽ m ꝑtinet a deo petamꝰ.i.gaudia ſalutis eterne po⸗ ſtulemꝰ. hec Greg (ESümnatohisi⸗ eſt. ꝙ ſimplr ave do et ꝑ ſe ſpũale a dñd et ſolũ ⁊ ꝑ ſe petere debemꝰ.⁊ hoc ẽ qꝛ qð petituꝛ:ſuꝑius et ꝑſectius dʒ eſſe reſpectu üliꝰ ꝗ pe⸗ rit.et ↄſtat ꝙ ſpiritus humanꝰqͥ nullũ tem ꝑale eſt excellẽ⸗ tius.̊ ſolũ ſpũale.tꝑale aũt petere ↄceditur qñ indigemꝰ ſicut ſuꝑius tactum eſt.hoc em̃ cuiuſdam imꝑfectionis eſt non ꝑfectõnis.i on em̃ ꝓhibet dũs ꝙ non petawus:̊ ne .cC. ſolliciti ſumꝰnec nimis obnire petamꝰ. rõ at᷑ qꝛe nos dñs retrabit ab iſta ſollicitudine ſine intentõnis nimietate. pẽ q̃druplex aſſignari.Pꝛima ẽ qꝛ ꝓpter nimiã ſollicitudieʒ animi ſecꝛetũ ꝑturbat᷑. Alia qꝛ via vicijs parat᷑.teĩcia ga eternoꝝ deſideriũ remittit. quarta qꝛ animꝰab eiſdẽ auer titur· Srimũ et ſcdᷣm innuit glo.ſuꝑ illud pᷣs. Inigtatem meditatꝰeſt in cubili ſuo.q dicit.nihil a xeo extꝛinſecũ pe tamꝰꝙ ſi petimꝰ:oſtiũ cordis noſtri pʒ.eccce ſcðm ſcilʒ in⸗ troitus vicioꝝ.· et ſeqtur. turba malaꝝ cogitationũ videt ⁊ ſubintrat.ecce pꝛimũ.ſ.ꝑturbatio mẽtio.Terciũ ðᷣo dat intelligere.glo.ſuꝑ illud pᷣs. Deꝰauribo nr̃is audiuimꝰq̃ dicit.ad tꝑalia nõ audit cus: vt ab eo deſiderent᷑ eterna: bec nõ ament᷑· vbi plane ĩnuit glo.ꝙ nimia intẽtio ad t⸗ rena: ðᷣſideriũ minuit etnoꝝ. Quartũ dat intelligẽ glo. j.Coꝛĩ.ix.ſuꝑ illud.diſpenſatio mihi credita . illa ſcilicz ſpũalia qᷓratis.ne cũ iſta ſeʒ tꝑalia q̃ritis:illinc auertamĩ hec glo. His viſis ſuſtinẽdo ꝙ tꝑalia ſũt petẽda:facilit᷑ ꝑt rñderi ad obiecta ſic.qꝛ om̃es ille auẽtes et rönes que p, bent ꝙ tꝑalia nõ ſunt petenda verũ cõcludũt ꝓprie et ꝑ ſe loquendo.Alie aũt que ↄtrariũ ocludũt verũ ↄcludũt ᷣm . ꝙ tꝑalibo bʒ viatoꝛ ſuſſẽtari atq; ad regnũ ꝑueniꝛe. ¶ Av pꝛimũ obm de glo. ſuꝑ illud. De? auribo. dðm ꝙ glo. nõ dicit ꝙ tꝑalia ſemꝑ petentib denegent᷑. ſic oꝑtet intelligi Si aũt tꝑalia denegant᷑.boc facit dñs ꝗpter deſideriũ et⸗ noꝑ:et vt animBa tꝑaliũ amoꝛe retrabat᷑.⁊ ita illa rõ non ocludit.4 Ad aliam glo.ſuꝑ illud pᷣs. Inigtatem medita tus eſt. dᷣm ꝙ loqꝗtur ↄtra nimis obnixe petentes.2 B ptʒ intuenti · ¶ Ad verbũ Greg. ſilr ptz rñſio. qꝛ nõ negat quĩ poſſimus tꝑalia petere:ſed dicit ꝙ nõ ſunt impoꝛtune pe⸗ tenda qð dimittebat᷑ in opponendo. Uñ ſüt bec vᷣba greg. in domo dñi ihm ñ qrimꝰ:ſi ĩ eternitatis tẽplo impoꝛtune ꝓ tempoꝛalibo oꝛamus. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nibil ext regnũ petit᷑.verũ eſt tanꝗᷓ pꝛimo.et ꝓpter ſe ſiue pᷣncipałr ibi tñ petere vt coꝛpꝰſuſtentet᷑ vt poſſet ꝑuemre ad regnuʒ nõ negat᷑. Eodẽ mõ rñdendũ eſt ad terciũ argumentum. Ad illud apli.bonũ eſt mibi moꝛi.ex poĩt glo.ſic.ſi acci⸗ pereʒ opportune æ indiſcrete vel vt finem. iſto mõ tꝑalia petẽda nõ ſunt. .Ad aliud qð obr alia glo. diſpenſatio odem mõ rñdendũ eſt impoꝛtune vel vt in finez. et hoc pʒ intuenti gloſaʒ. 4 Ad illud qð obr̃ de Dam̃.qꝙ oꝛatio ẽ pe⸗ titio decentiũ. tꝑalia aũt viliſſima et cad uca. Dicenduʒ ꝙ om̃is creatura reſpectu pᷣncipij de q; ſcʒ nihili. vanũ eſt et caducũ.inqᷓ tum tn a do eſi:ad deũ eſt. et bonũ eſt. nõ de⸗ oꝛſum inclinansſᷣ deũ poti quodãmodo repñtans. iſta via peti poteꝛit om̃e illud qꝗð ad ipᷣm oꝛdinat᷑.tale autẽ eſt tꝑale ꝓut eo habet viatoꝛ ſuſtentari .4 Ad illud qð obijci⸗ tur. ꝙ ſunt occaſio ruine.dðm ꝙ omis creatura x ſe bo⸗ na eſi.⁊ ꝙ occaſio ſit ruine. hoc nõ eſt de ſe rõne abuten/ tis. Vñ tꝑalia nõ ſunt ruine canſa. licʒ materia. nec occaſi ones ſiue occaſio actiue.ſed paſſiue potiꝰ:quia tũc eẽt oc⸗ caſio ome ducẽs in teũ iſla via inꝙtum bona eſt et a deo. Vñ Aug. de li. ar. Ve qui derelinquunt te ducem⸗ ober⸗ rant in veſtigijs tuis.ꝗ nutꝰtuos ꝓ te amant:et obliuiſcan tur quid innuas. Eñ argumentũ illud nõ ↄcludit ꝙ tꝑa⸗ lia nõ ſunt petenda.ſed ꝗ abutit᷑ et foꝛmat ſibi occaſionez ruiine in illis: non debet illa petere. Articulns ſecundus Onſeq̃nter querit᷑vtrũ liceat oꝛare ꝙ malũ.ſ. ene eneniat ꝓximo.ſcʒ inimico. Oꝛ ſic: videt᷑. ſuꝑ illud.vltio ſanguĩs ſeruoꝝ tuoꝛuʒ. glo.vltio temꝑalio vt eternã euadãt. ̊ ſi ꝓpbeta vltionẽ iuſſe petebat nõ eter⸗ nam ſ tꝑalem: g et nos ſilr poſſimvt videt. ¶ Pꝛetr. dicit ibi p̃s. redde vicinis noſtris ſeptuplũ in ſinu eœum. Glo. ſeptuplũ ꝑfectioneʒ pene ſignificat.petebat ergo vt ꝑfecte puniret᷑. vt pꝛius. Mꝛe. Apoc.vj. petunt ſcti vindictaʒ vſq;quo dne nõ vindicas de his qui habitant in terꝛa. er⸗ go ſi nõ babemꝰ magis oꝛdinatã caritatem q̃ ipſi:igitur poterim petere illud ideʒ. 4 Pꝛe. ideʒ petebat Hiere. xj. videã vltionẽ tuã ex eis.tibi em reuelaui cauſam meã.lo⸗ quitur de inimicis ſuis.et ſibi aduerſantibo.̊ nõ ẽ maior 2* 7 — =S e * caritas in vobis qᷓ fuerit in ꝓpheta.. Pꝛe.Judic.xvij.pe tijt ſamſon p amiſſiõe duoꝛũ luminũ a tro te inimicis vl⸗ tionẽ.l Pꝛe.iu ſticia h̊ exigit vt mali puniãt᷑. ſ̊ bñ licet pe tere qð iuſticia ſiet vt videt᷑.¶¶ ꝛe.illud pᷣs. Rectos decʒ collaudatio.dĩc glo.ꝙ iuſtꝰeſi ꝗ vult qð de vult.ſᷣ ſcio de⸗ um velle h̊ ꝙ mali puniant᷑: qꝛ hoc regrit ſua iuſticia que nullũ malũ relinꝗt impunitũ.ꝗᷓ teneoꝛ illud velle ſic tene. oꝛ eſſe iuſtus.Gᷣ om ñ iuſius eſſe mereoꝛ licite poſſũ Cont᷑.yſið.de ſum.bo.li.ij.c.vij. Qui ledi iſtat oꝛare p ledentibo. alioꝗn iuxta tri ſniam peccat qui ꝓ inimicis nõ oꝛat.ex hac auẽte patʒ.ꝙ inimi⸗ cis bona debemꝰimpcari.alioꝗn peccabimꝰ:&̊ multofoꝛ: tius peccabimꝰ. petendo ꝙ male pene eis eueniãt.4 Pꝛe. Aldath.v.ſuꝑ illud.nõ reſiſtẽ malo.diĩc glo.pꝑfecta eſt pax nullã velle vindictã.quã facit gr̃a euãgelica qᷓ iubet.nõ eĩ nihil mali reddi:bᷣ nec reſiſti. vt ſuſtineat᷑ malũ:bonũq; re pendat᷑.Ex hac auẽte hꝛ.gr̃a euangelij nullaʒ vult vindi⸗ ctam:q̊ omis petẽs vindictã videt᷑ a gra euãgelij diſcoꝛda⸗ re.talis aũt eſt ꝗ oꝛat vt ꝓximꝰincurꝛat malu pene: igitur talis male oꝛat.¶¶ Pꝛe.ex fine glo.hr.ꝙ malũ dʒ ſuſſine⸗ ri et vlteriꝰbonũ rependi.ↄtrariũ cuiꝰfacit ꝗq ꝓxiwo petit malũ.qꝛ quantũ ẽ de ſe optat vt malũ inferat᷑.q̊ vt prius. Pꝛe. ꝓ eo qð otrariat᷑ pᷣcepto dñi nullatenꝰ ẽ oꝛãdũ.ſed petẽ ꝓximoꝝ punitõeʒ ẽ hmõi:qꝛ MMath. v. diligite inimi cos vros:caritas em̃ oia ↄdonat. SOre.ibidem dĩ.oꝛate ꝙ ꝑſequẽtibo ⁊ calũniantibo vos.q̊ debemꝰ eis bona imp̃ᷣ⸗ cari:nullatenꝰ malum. 4¶ Pꝛe. ipin xpᷣm in oꝑibus rirtu tis de bemus imitari.ſ̊ ipſe ꝓ ſuis crucifixoꝛibo oꝛauit nõ vt punirent᷑:g̊ ⁊c.¶ Pꝛet᷑.glo.NMath.v. Eſtote ꝑfecti ſic pf veſter ꝑpfeciꝰeſt. Cumulꝰꝑfectõios ẽ diligẽ inimicos et oꝛare ꝓ eis:ſicut ⁊ xpᷣe fecit.¶ Pꝛe.ſi oꝛo ßᷣm Aug. eſt piꝰ aſfectꝰmentis in deũ directus.vbi aũt vidicta querit᷑ nul⸗ la videt᷑ pietas: videt᷑ ꝙ vindictaʒ querẽ ſiue malũ ꝓxio oꝛoni repugnat G Kn. ad hoc põt dici.ꝙ petere a domi⸗ no qð inferat alicui malum pene:põt fieri. aut illi qui eſt eyxtra ſtatum vie:aut in via.ſi extra qñ amplius nõ ẽ polſ⸗ ſibilis ad ſalutẽ.ĩmo ⁊ in ſtatu illo in quo dʒ accipeꝛe ſᷣm merita.et hoc ſᷣm rõnem ſiue exigentiã diuine iuſticie: ſic licitum eſt petere.et hoc modo petunt ſancti.diuine iuſti⸗ cie ↄgaudentes. Pſal.Letabitur iuſtꝰcũ viderit vindictaʒ ⁊c. Si aũt eſt in ſiatu vie et adhuc poſſibilitas ad ſaluteʒ gaut optamꝰei malum:eut qꝛ iuſte inflictũ. Pꝛimo mõ eſt malum.ga malũ inqtum malum nunqᷓ alicui optare nec petere debemꝰ.tum qꝛ nõ licet nobis petere: tũ qꝛ non de⸗ cet deum dare. vñ Gꝛeg. et habet᷑.ij.moꝛał.Sciendum q; omnis hõ pcto ſubiacet:ꝗ hoc petit a deo fieri quod oĩno facere nõ põt:vel ſi ppt minime vecet.Scðo aũt mõ malũ eſt petere.qꝛ iuſte inflictum. hoc adhuc põt eſſe.aut ꝓpter expeditõnem ꝓprie vindicte:et iſto modo ſiłr nõ licet.quia iam nõ queremꝰ dei honoꝛẽ.ſed ſatiſfacere ꝓpꝛie im patien tie et libidini.hoc mõ multi qñ non pñt de inimicis vindi cari.vel eti nõ audent.quia nõ curant vndecũq; malum eueniat eis dicũt. Oñe vindica me. de tali oꝛone Heda in omelł.quedã eſt oꝛo que peĩ̃m facit.ſed bene oꝛat ꝗ oꝛando teum querit. hic a terꝛena ad celeſtia pgrediens.verticeʒ curie ſublimioꝛis aſcendit.qui vᷣo oꝛant pro honoꝛe. aut cerie de in imici moꝛte ſollicitꝰ obſecrat: ipſe ĩ infimis ia⸗ cens viles ad drũ pᷣces mittit. Si vᷣo ꝓpter executõeʒ diui,/ ne iuſticie.hoc adhuc eſt.vel quia iuſtu: vel quia vtile. Si quia iuſtum adhuc non licet: quia adhue durat tempus miſerendi. Durat em̃ miſcdia qꝙdiu pctoꝛes ſunt in via.et hoc qꝛ ſᷣm Aug. de nemine deſꝑandũ eſt dum eſt in via.ſᷣ ſuꝑ eos magis debemus deſiderare et petere miſcðiaʒ in cõuertendo ꝙᷓ iuſticiam in puniendo.et huic ↄcoꝛdat glo. AMdath. v. ſup illud. Eſtote ꝑfecti ⁊c.Cumulꝰ ꝑfectõnis ẽ diligere inimicos. et ꝓ eis oꝛare ſicut ⁊ xp̃c fecit.⁊ conſtat rpc ꝓ eis oꝛauit vt ↄuerterent᷑: non vt punirent᷑. Si ðᷣo quia vtile:iſto mõ licet.ex caritate em̃ ꝓuenit oꝛare deum vt mali coꝛrigant᷑ etiam ꝑ verbera et flagella. et hoc ſepe 2tingit ꝙ mali ꝑ flagella coꝛrigant᷑.quod ſatis intelligit ſuꝑ illud pᷣs.Redde vicinis noſtris ſeptuplũ. ꝑ qð ꝑfecti onem dei celeſtis ſignificat:qñ ſancto ↄplemur et hoc ĩ ſi⸗ nu eoꝝ. hoc eſt in ſecreto aĩoꝝ vbi ſit ↄuerſio.ptz igit᷑ in qͥ caſu licet et pſone ſeculari et etiã eccłiaſlice in oꝛone pete: re punitionẽ inimicoꝝ.vt ſcʒ coꝛrigant᷑ ⁊ zuertant᷑ et hboc eſt miſcðᷣie.¶¶ Ad hoc qð obr̃. ꝙ ſimptt licet petẽ puni⸗ tionem ꝑ glo.ſuꝑ illud.vltio ſanguĩs.dðm ꝙ glo. logt in caſu ſupᷣdicto.Vnñ dicit ſic.vĩtio tꝑalis vt eteꝛnã euadant introeat in ↄſpectu tuo.vt ĩnoteſcat in natõnibo coꝛã ocu⸗ lis nr̃is.i.cito fiat vt videamꝰillos ↄnerſos:qꝗ mõ nos ꝑſe quunt᷑.⁊ accipiat᷑:h̊ͥ in bono ð vltione pñti.bec glo.¶ Ao illud qð ſcdᷣo obr exponit glo.redde ̊ vicinis nr̃is ſeptu⸗ plum.nõ optat ̊ ꝓphetat. illud magis dʒ dici pᷣuiſio in dicendo q; impᷣcatio.vel exponat᷑ in bono ſenſu vt dictum eſt in ſoluẽdo.q¶j Ad h̊ qð tercio obr de ſctis.iam ſolutum eſt in ſuꝑioꝛibo.q¶ Ad id qð obr de Hieremia.dðm ꝙ illð ⁊ ↄſiłia oĩa intelligi bñt.dicta fuiſſe pᷣdicãdo nõ impᷣcan⸗ do. Ad h̊ qð obr de ſamſone.dðm ꝙ illud qð fecit ſam⸗ ſon.fecit deo inſpirante:⁊ ideo excuſat᷑. Vñ dic glo.rj.acd Heb.vbi logꝗtur apłus de ſamſone.nec ſamſon alit excu⸗ ſat᷑ ꝙ ſeipᷣm ruina domꝰcũ hoſtibo oppᷣſſit: niſi qꝛ ſpũs la⸗ tenter h̊ iuſſerat ꝗ ꝑ illũ miracula faciebat.bec glo.¶¶ Ad illud qð obr.ꝙ licet petẽ qð iuſticia fiet.pʒ rñſio ꝑ diſtin⸗ ctionẽ factã in ſoluẽdo.¶ Ad h̊ qð obr̃.ꝙ teneoꝛ velle qð de vult. dõm ꝙ nõ ſꝑ tenemur ↄfoꝛmare volũtatẽ noſtraʒ dĩne volũtati niſi in eo ꝙ ſcimꝰeũ velle nos velle.ſic̃ pʒ ex verbᷣ Aug.ſcdᷣo.de ci.dei.c.ij.⁊ ideo rõ illa non cõcludit. Pꝛe.quedã eſt pena q̃ ſ ↄcomitat᷑ petm.ſiẽ amiſſio qtui⸗ toꝝ ⁊ vulneratõ naturaliũ ⁊ alie mite ſũt.⁊ hmõi penas bñ regrit dina inſlicia ne ſit dedecus culpe ſine iuſticie ð⸗ coꝛe.et qtum ad iſtas bñ poſſumꝰ optare ꝙ ꝙdiu hõ eſt ſb pcto:et ſilłr et ipſe pene ↄſequant᷑. Alia eſt pena q̃ aliqn⸗ do infligitur in pñti et ſemꝑ in futuro:et de iſta neſcio 9ο% dñs diſpoſuit ſiue ꝓpoſuit.et ideo magis de beo ↄuerti ad mdef xrogandoꝙ ↄuerſione qᷓ; ꝓ punitöõòne. rticulus terciius Gnſequẽter querit᷑.vtrũ licet petẽ a deo adiu⸗ toꝛiũ in malis culpe.i.vtrũ a deo petẽ adiuto⸗ rium vt minꝰpeccemus. ſic:videt᷑ ꝑ h̊ ꝙ cor ruptõ mali bonũ ẽ.ſilr diminutõ: qua rõne licite poſſu⸗ mus petẽ a deo mali deſtructõeʒ ⁊ diminutõeʒ:a ita poſſau mus petere a deo ſi petamꝰqð minꝰpeccemꝰ.¶ Pꝛe.pecca bant Manichei ponẽtes duo pᷣncipia:vnũ boni.alið ma⸗ li. ꝓbat em̃ Berñ.ꝙ oĩm vnũ eſt pncipiũ. videt ꝙ ipᷣm inuocare poterimꝰtaʒ in malis actibo ꝙᷓ in bonis aginto⸗ rem. ¶ Pꝛe. ſicut ab ipſo eſt in nob boni multiplicatõ: ita 7 mali deſtructõ.ſᷣ̊ ab ipᷣo licite petimꝰꝙ bonũ in nobᷣ au⸗ geat᷑:g pari rõne ꝙ malũ minuat᷑.ꝗ̊ videt᷑ ꝙᷣ dũ in pctis ꝑ ſiſtimꝰ: petere poterimꝰꝙ minꝰpeccemꝰ. 4. Pꝛe. plꝰdiſpli cet deo petm factũ qᷓ; faciendũ.ſ̊ ꝓ pcttis factis deũ oꝛamꝰ vt deſtruant᷑ ⁊ diminuant᷑: ̊ p faciẽdis pari mõ¶ Con⸗ tra. Johᷣ.j. Sine ipᷣo factũ ẽ nihil.i.pctᷣm.g̊ petᷣm a deo nõ eſt.ſ̊ ſolũ qð ab eo ẽ petenduʒ ẽ:ꝗ̊ petm ſiue ſit paꝛuũ ſiue magnũ.vel ꝙ augeat᷑:vel ꝙ minuat᷑ non eſt ab eo petẽdũ. Mꝛe.yſið.de ſum. bo.li.ij.c.vij.ſicut nullũ ꝓficit in vul⸗ nere medieamentũ ſi adhuc ferꝛuʒ in eo ſit:ita nibil pꝛofi⸗ cit oꝛo illius cuiꝰadhuc doloꝛ manet in mente.loquituꝛ de pcto: & nihil ꝓficit oꝛatõ pcto in mente reſeruato. ¶ Pꝛe. oĩs hõ pcto ſubiacet qñ a deo petit qð mime decet.tali eſt tolli pctoꝝ ꝑtem altero rem anẽte. Pꝛet. Dam̃.oꝛo peti⸗ tio ẽ decentiũ:nihil tle in ꝓpoſito ñ. dom ꝙ qꝛ malũ culpe punit defectꝰ.⁊ defectꝰ inoꝛdinatiſſimꝰnõ bʒ cãʒ de⸗ ficientẽ h̊D efficientẽ.ſicẽ dicit Aug.ſ.nr̃am voluntateʒ ideo ſiue deo adiunante vel cooꝑante facit qð nõ eſt natuꝛa ali qua:ſ̊ potiꝰnature defectꝰet inoꝛdinatio.et ideo ad illud faciendũ ſiue ad deficiendũ deũ adiutoꝛeʒ nullꝰ dʒ muoca re. Alteriꝰqꝛ ſic faciẽdo volũtas declinat a pᷣmo efficiente ⁊ coꝛdinat ab vltimo fine:ideo nullo mõ tecet xeũ faceꝛe a q̊ͥ eſt quicꝗd bñ fit.ſiłr nec decet nullã creaturaʒ.q quic/ qd facit: ſic facẽ dʒ vt ad fineʒ oĩm oꝛdinat. querit᷑ ſi licet petere adiutoꝛiũ a deo in malis culpe.pʒ ꝙ nõ.ſicut Nrare . ecian — — — — — — — — — = - 2= SS2 ſi⸗ ne. l eti⸗ clü deo ali d o nu en i en — rrrõ ¶Mueſtio ꝓbant rõneo ſupᷣdicte:et ſpãliter q̃ dicit Greg. Sciendũ ꝙ omis hõ pcto ſubiacet ꝗ ſ a coo petit fieri qð ipᷣe facere nöõ põt. vel ſi facere põt nõ ecet. cũ em̃ agẽtes et ↄſentien⸗ tes pariter in ſcelere inuolua nt᷑: deũ ſic oꝛare:ẽ velle deuʒ ↄſtituere pctoꝛeʒ: ꝓpterea nullo modo illud eſt oꝛandum. Aod illud qð obijcit᷑ in ↄtraꝛiũ.dðm ꝙ boc bñ poſſumus deũ rogare vt pcim in nobᷣ totalr coꝛrũpat᷑.qꝛ ſibi diſpli⸗ cet pcim om̃e in nob.et minus diſplicet o minꝰ peccatuz q̃ maiꝰ.vtrũq; tñ diſplicet:et ideo deũ vt adiuuet nos ad minꝰmalũ nõ rogare debemonec ad maiꝰ:qꝛ om̃e peccatũ et pᷣcipue mortale ſibi diſplicet:et oĩs ꝗ illud facẽ ꝓponit. Ao ſcᷣm doõm. ꝙ eſt malũ culpe et pene· quicũq; ᷓ poit xeũ pꝛincipiũ mali culpe erꝛat:qꝛ non hʒ pᷣncipiũ efficiẽs ſed deficiens. ſ. defectiuã volũtatẽ q̃ nõ deficit inqtum eſt a deo: ſed inqtum eſt de nihilo. Malũ aũt pene a o eſt. a ᷣ eſt tanqᷓ a pᷣmo pᷣncipio omne qd eſt: manichei 6pone⸗ bant duo pꝛincipia. deũ bonũ.lucis pꝛincipiũ.et ſpũaliu: deũ malũ pꝛincipiũ tenebraꝝ ⁊ coꝛꝑaliũ.et hec omia dice bant mala eſſe. cui ↄtrariat᷑ Aug. ꝓbans ꝙ oim iſtoꝝ tã coꝛꝑaliũ qᷓ ſpũaliũ que hñt eſſe. ſimpłr vnum pᷣncipiũ eſt eus. Sed ibi nõ cadit malũ culpe: qꝛ hoc non bʒ eẽ ſim⸗ pliciter i̊ defectum: et ideo argumentů illud nõ cõcludit. ¶ Ad terciũ dicendũ.ꝙ bñ poſſumꝰrogare ceũ vt perm in nobis coꝛrũpat᷑ bhoc intellectu ꝙ nihil de peto ſiue ꝙ nul⸗ lum petm retineat᷑. qꝛ ſi aliqꝗd peĩm ſiue aligd de peccato remaneret: oĩno illi ęſona diſplicẽt. ꝓter qð nõ eſt peten⸗ dũ dininũ adiutoꝛiũ ad h. ¶ Vd vltimũ dici põt. ꝙ qñ ro⸗ gamꝰ ꝓ pctis pᷣteritis.hoc ẽ vt deleant᷑. aliter rogare non poſſum? nec debem:et iſto mõ poſſumꝰrogare ꝓ faciẽdis ne in ülla incidamꝰ. et hoc docnit dñs qñ dixit. Et ne nos inducas in temptatõem. Sic rñdent ꝗ intelligunt. ꝙ hic querit ꝙ ſi licet petẽ adiutoꝛiuʒ a deo faciẽdi minoꝛa pct̃a ꝙᷓ ſint illa q antea ↄmiſit. Sed aliter põt dici ad probleu ma ꝓpoſitũ.ꝙ petere adiutoꝛiũ a eo vt minus peccemus hʒ duplicẽ intellectũ.nꝰeſt vt grauioꝛibo dimiſſis iuue⸗ tur a deo faciendi leuioꝛa. vt ꝗ babuit in ↄſuetudĩe ꝑpetꝛa re petm. furtũ.ↄtra naturã.homicidiũ. et hmõi enoꝛmia: petat a deo adiutoꝛiũ. his dimiſſis ꝑpetrandi facilioꝛa.vt foꝛnicandi epulandi et bmõi.et hoc nõ licet petere:qꝛ hoc petere eẽt a dño petere ꝙ cooꝑaret᷑ actui pcti.⁊ ſm bãac vi am determinatũ eſt pbleuma ꝓoſituʒ. Aliꝰeſt intellectus a deo petẽ adiutoꝛiũ. vt qui bʒ in ↄſuetudine ꝑpetraꝛe gꝛa nia pcta ⁊ enoꝛmia: his dimiſſis nõ peccet im in ꝑpetra⸗ tione minoꝝ:et h̊ focere põt dñs infundendo ſibi gratiã aliquã gratiſdatam. 2 B licet petere: videlicet adiutoꝛium a deo.ſ.vt ſaltẽ nõ ita peccet enoꝛmiter ſicut antea pecca⸗ uit.⁊ hoc pſuadent rõnes inducte ꝓ pꝛima ꝑte. His habi tis ptʒ rñſio ad rõnes ꝓ vtraq; ꝑte poſitas. ueſtio. vej quoꝛuʒ ẽ oꝛan 2 ritur quoꝝ eſt oꝛãdo petẽ. Primo que⸗ ritur etrũ diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ſit oꝛare. Se . . Quarto vtrum exiſtentium in purgato⸗ rio.Quinto vtrum damnatoꝝ. Irca pᷣmũ q̃ri ſic ad ꝑteʒ affirmatiuaʒ.au⸗ ctoꝛẽ ⁊ ſubauctoꝛẽ in ꝑſonis dĩnis ſᷣm ſctos 2* idet᷑ ꝙ pr̃ rõne auẽtis poterit ab alijs ex⸗ oꝛari..¶ Pꝛe. de ia illa qᷓ eſt qntuʒ ad eſſe maxia eſt. Onſequenter que cũdo vtrũ beatoꝝ. Tercio vtꝝ viatorũ. embꝛum prunum eſt inuenire vt filij ⁊ ſpũſſcti reſpectu pr̃is.& F̊ vna ꝑſona ab alia dependit:ſ dependẽtia ĩpoꝛtat ⁊ reꝗ⸗ rit ſupplementũ:et ꝓ hmõiẽ oꝛare. ⁊c. ¶ Pꝛet. expᷣſſe ba⸗ bemus de filio ꝙ oꝛauerit pr̃eʒ ſuũ. Luc.vj.Exijt ĩ monte oꝛare ⁊ erat ꝑnoctãs in oꝛone dei.. Pꝛe.j. Joh.ij. ipe eſt ꝓiciatio petis nr̃is.glo.ꝓpiciãs nos deo ꝓpiciatõe i⸗ .XC. terceſſione.¶ Pꝛe. beb. vj. veniens ad interpellandũ ꝓ no⸗ bis.q̊ ſꝑ oꝛat nobᷣ filiꝰvt videt᷑. ¶ Pꝛe. ex pᷣſſe ha bemꝰex empluʒ de ſpũſcto. Ro.viij.ipᷣe ſpũs interpellat ꝓ nob ge⸗ mitib⸗ inenarꝛabilibo.¶¶ Pꝛet. dam.li.j.c.x.vbi logtur de auenientibo ſpñiſcto:vocat eũ inteꝛpellatoꝛem ꝑaclitum. 4Pꝛe. die greg. ꝙ aduocatꝰnr̃ dr:qꝛ ꝓ erꝛoꝛe delinquẽtiũ apud iuſiiciã pr̃is menenit Cd oppoſitũ. Nug. de coꝛre ptõne 1 gra.nemo q̃rit ab alio qð ꝑ ſe hʒ · igit ſi taʒ filius ſpũſſets oĩa bñt:et oĩa pñt:et nihil petũt.¶ Pꝛet. oꝛare eſt inferioꝛis:ſᷣ in ꝑſonis dinis ſummaẽ eq̃litas.¶ Pret. indiuiſa ſunt opa trinitatis: ̊ petitionuʒ impletio ꝑtinet ad totã trinitatẽ: qui petit ab vna aliquid petit ab alia & ſi nullum decet petere a ſe:nõ decet oꝛatõeʒ eſſe in perſo⸗ nis dinis. ¶ Pꝛet ↄfoꝛmis eſt ꝑ oĩa volũtas in pre ⁊ filio ſpũſcto.q̊ ſi petitio ẽ vniꝰpſone reſpectu alteriꝰ nibil pe⸗ tit niſ qð ſcit illa velle: ̊ adhuc impletur ſi nõ petat. fru⸗ ſtra igit᷑ petet vt videt᷑. ¶ Pꝛe. ſuꝑfluit oꝛoez ponẽ vbi nul⸗ lum deſideriũ eſt ↄplenduʒ:hoc aũt eſt in diuinis. 4 Pꝛe. ßm dam̃. oꝛzo ẽ gſcẽſus intellectꝰ in deũ qð ꝑſonis dinis n põt zniec Ad boc dom eſt. ꝙ oꝛo nõ põt eſſe in dini⸗ nis.et h ꝓpter triplicẽ rõneʒ. Prima ẽ qꝛ oꝛo de ſua ratõe repugnat idemptitate ſube.ſcda qꝛ repugt equalitati po⸗ tentie. tercia qꝛ repugnat fontali plenitudini opulentie. g qꝛ in diuinis nulla ẽ ſubdiuerſitas.ideo nec oꝛo. qꝛ nullꝰ petit a ſe. Vlteriꝰqꝛ nlła potentie mĩoꝛitas nec oꝛo:qꝛ oĩs oꝛans minꝰpotentẽ ſe pᷣtendit.vlteriꝰqꝛ in bonis nlka ege⸗ ſtias.nec oꝛo:qꝛ oĩs oꝛans ꝓ aliq ſupplendo oꝛare intẽdit. Concedendũ eſt igit ꝙ ꝑſonis diuinis nõ ↄuenit.⸗ ſi ali⸗ cubi inueniat᷑ dictũ:nihil aliud ẽ dictuʒ. niſi ꝙ; volũt nob citiꝰbonũ.volũtas actꝰẽ totiꝰtrinitatis.¶¶ Ao ilð qð pꝛio obijcit de ſubauctoꝛitate ⁊c. põt dici ꝙ iſta ſubauẽtas in⸗ eq̃litatẽ nullã ponit.iĩmo ſummã eq̃litatẽ. intelligit ů̊ ꝙ il la ſubauctoꝛitas ẽ in hoc.ꝙ id qð eſt et quod bʒ filius:bʒ a pre.et ideo in pr̃e eſt auẽtas.qꝛ quodamodo eſt auctoꝛ filij. in filio quedã ſubauẽtas.qꝛ tñ pater nõ dat filio pteʒ ſue ſube vel eſſentie ̊ totuz ſe qꝛ ſunt penitꝰ idem in ſuba: ideo opoꝛtet ꝙ idem ſint in potẽtia.iõ nulla mĩoꝛitas. in⸗ ferioꝛitas niła. 4 Ad illud qð obr de dependẽtia. dðm ꝙ dependẽtia illa nlłazʒ ĩpoꝛtat ĩ filio imꝑfectõeʒ. vt iã dictũ ẽ.et iõ argumentũ nõ cludit. Siłis rõ ẽ de ſpũſcto. in q̊ ẽ ſubauẽtas reſpectu pris ⁊ filij ⁊ dependẽtia.ſi łʒ ibi depẽ⸗ dentiã ponẽ quadã impꝛopꝛietate loquẽdi.¶ Ad aliud qð obr de xpᷣo. ꝙ oꝛauit. dõm ꝙ b ſe intelligendũ ẽ ſm nataʒ aſſumptã. ⁊ ᷣm ip̃am optime ↄgruebat ꝙ oꝛaret.tũ ꝓpter meritü: tũ ꝓpt exemplũ vᷣtutis:iũ ꝓpt veritatis huane ar⸗ gumentũ:tũ ꝓpter officiũ aſſumptũ exeq̃ndũ.Congꝛuebat em̃ rõne ſui meriti.qꝛ ſua petitõe ſiue poſtulatõe meꝛebat᷑ nob gꝗ eramꝰminꝰydonei ed ſuſceptõneʒ bñſicioꝝ dei · vñ Dam.li.iij.c.xxiiij·dicit ſic de eo. Quẽadmodũ em̃ paſſio nes ſuſtinuit nobis eã que aduerſus ipᷣas victoꝛie brani‚- um tribuẽs triũphans:ita et oꝛans nobis viã faciẽs di⸗ rigens.et dixi ad eã quẽadmoduʒ aſcenſionẽ et pꝛo nobis ome iuſticiam adimplens. hec Dam̃.vlteriꝰrõne exempli vt diſcipulos ſuos ⁊ ↄſequẽteꝛ nos ad oꝛonis exercitiũ in⸗ nitaret. in cꝰerxercitõ marie aduerſaꝛiꝰſuꝑat᷑. ꝓpt qð dñs dicebat diſcipłis ſuis ¶ Dath.xxvj. Vigilate ⁊ oꝛate vt nõ intretis in tẽptatõeʒ· vñ dicit Amb. ſuꝑ. Heati ĩmacula⸗ ti. pnoctabat in oꝛone dñs Bs. nõ indigẽs petitõis auxi‚ lio:ſ̊ ſtatuẽs nob imitatõis exemplũ.hec Amb. Vlterins in argumentũ veritatis aſſũpte huanitatis.ſ.vt ſe oñdeꝛet verũ hoĩem vere a deo miſſum. ꝓpter ꝙ dicebat Joh. ij. HGjas ogo tibi dñe qm̃ audiſti me.ego at ſciebaz qꝛ ſp me audis.ſᷣ ꝓpt plʒ iſtũ ꝗ circũſtat dixi vt credãt qꝛ tu me mi ſiſti. Altimo rõne officij.qꝛ ipᷣe ſacdotis ⁊ põtiſicis hẽbat dignitatẽ. VUñ ſiẽ ad officiũ eiꝰ ꝑtinebat ꝓ pettis ſacrificiũ offerꝛe: ita p pctoꝛibo exoꝛare. vñ Heb. vj. Ois põtifex ex hoĩbo aſſum ptꝰ ꝓ boĩbo ↄſtituit᷑ in bis qᷓ ſunt ad deum vt offerat dona et ſacrificia ꝓ pctis. Et ſegꝗt᷑ infra.ihs aũt eo ꝙ maneat ineternũ.ſempiternũ babet ſacerdotium.xvñ et ſaluare põt imꝑpetuum accedens ꝑ ſemetip̃ᷣm ad deuz ſemꝑ viuẽs ad interpellendum/ꝓ nob.talis em dicebat vt eſſet nobis pontifex. ſanctꝰinnocẽs impollutꝰ.ſegregatꝰa pctoꝛibo et excelſioꝛ celis factꝰ.ꝗ nõ bʒ quotidie neceſſita⸗ tem quẽadmodum ſacerdos pꝛius ꝓ ſuis delictis hoſtias qfferꝛe. deinde ꝓ pꝓpło.hoc enim fecit ſe offerẽdo. pz igit᷑ q̃⸗ re xpᷣm cebat oꝛare.: Et ſi qrat᷑ qre nõ fuerit in oĩbus exauditꝰ.ſi ita ecens erat vſuʒ cꝛzois ꝑ ipᷣm impleri. Di cendã ad hoc ꝙ ſicut ſuptactũ eſt. tripler fuit oo a xp̃o ꝓ⸗ cedens a triplici volũtate.vna ꝓcedens a volũtate rõnis: alia a volũtate pietatis:tercia a volũtate carnis. Prima fuit in oĩbo exaudita:tũ ꝗa illa volũtas ꝑ oĩa erat confoꝛ⸗ mis diuine volũtati: tũ qꝛ digne ⁊ ſancte petebat quo pe⸗ tebat. et ideo erauditeſip ſua reuerentia.ſicut dr ad He bꝛe.vj.Scða ⁊ tercia nõ fuerũt in omibo exaudite:tum qꝛ ꝙtum ad illas volũtates do ſe non in om̃i volito ↄfirma⸗ bat.qð pʒ de voluntate pietatis q̃ petit ꝓ crucifixioribo ſu is ꝗ om̃s nõ ſunt ſaluati.et ꝓ diſcipulis ſuis vt a malo ſer uarent᷑ Yoh. xvij. et nõ tm̃ ꝓ illis: ̊ ctiã ꝓ omibo ꝗ credi: turi eſſent in ipᷣm:et tñ nõ om̃s ſeruati fuerũt a malo. ptz etiã de volũtate carnis q̃ petijt caliceʒ amoueri. qð nõ ob tinuit:tũ ꝗa ille petitões ꝑlus erant oꝛdinate ad noſiram inſtructõneʒ ꝙ; ad ſuaʒ exauditionem. magis em̃ petebat hac duplici volũtate vt nos erudiret: q; vt deum ad ſuam petitõeʒ ĩclinaꝛet.audiebat em̃ nos in pꝛima ad ꝓmptitu dinem benignitatis et miſcdie.in ſedᷣa vt nõ diffidamt pe aguſtie. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑ de verbo JYoh. et de vᷣbo apli adð Hebꝛeos.ꝙ xpᷣc adhuc oꝛat p nobis.dicenduʒ ꝙ bene verũ eſt rõne nature bumone. Ipſa em̃ nata hũana in ip. ſo monet deũ:ad odeſcendẽdũ noſtre miſerie. Vñ ipſe xpᷣc interpellat ꝓ nobᷣ repñtatione ſui ad prem ex ea pte q̃ hõ eſt.ex qua ꝑte mediatoꝛ noſter eſt.⸗ hoc plane dĩc glo. ſuꝑ illud. Semꝑ viuens ad interpellandũ ꝓ nobis.glo.repñ⸗ tatione ſui ex ea natura q̃ pontifer.i.humanã quã celis ĩ⸗ tulit interpellat ꝓ nobis. 4. Ad illud qð obr vlteꝛiꝰ de ſpi⸗ rituſcto. ꝙ interpellat ꝓ nobis gemitibo inenaꝛꝛabilibus exponit Aug.de bono pſeuerantie dicẽs. gqgd em̃ eſt iße ſpi rituſſets interpellat:niſi interpellaꝛe facit gemitibo ĩienaꝛ rabilibo ſed veracibo.tropo em̃ illo dicit q̊ dicimꝰletũ dieʒ ꝗ letos facit. hec Aug.¶¶ Ao illud qð dic Gam̃. Vocans eum depcatoꝛẽ. hoc nõ eſt intelligendũ ꝙ ſpũſſets oꝛat pꝛo nobis.ſᷣ qa pces nr̃as ꝑ q̃ndã appꝛopꝛia tõez ſuſcipit. Uñ bec ſũt vᷣba eiꝰ depcatoꝛẽ ⁊ intpellatoꝛẽ ꝑaclitũ ⁊ vniueꝛſo rũ intpellatões ſuſcipientẽ ꝑ oĩa ſileʒ pri ⁊ filio.hec Da⸗ maſc. ¶] Qð at dic greg. ſilr dz intelligi p effectũ.vñ qñ di cit vᷣba pdicta aduocatꝰnoſter dr̃.qꝛ ꝓ erꝛoꝛe delinquenti um apud iuſticiã pr̃is interuenit.etſi ubinfert. g etiã ꝓ de⸗ linquẽtibo exoꝛare ꝑhibet᷑ qm eos q̊s repleuerit ad poſtu⸗ landũ inflãmat et exoꝛãtes facit.hec BGꝛeg. Vel pt dici ꝗꝙ; illud dictũ eſt ꝑ quandã appꝛopꝛiationeʒ. Cũ em̃ oĩs actꝰ in reſpectu ad creaturã ſit in dinis totiꝰtrinitatis:intue nire p pef̃is delinquentiuʒ ſpũiſctᷣo appꝛopꝛiat᷑ ſic et boni⸗ tas.Et ſic ꝑʒz rñſio ſita. lembrum ſecundum Onſeqᷓnter querit᷑.vtrũ ↄueiat btis oꝛsere.ſ. an anglis ⁊ aĩabo. et h̊ pꝛĩio. Scdo quõ oꝛãt bre aĩe. Lercio ſi ſancti angeli offerant pre es noſtras deo et quö. rticulus primus D pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic ad ptem affirmatius. egit Lobie. xij. qñ oꝛabas cũ lacrimis 2 ſepeliebas moꝛtuos.ego obtuli ozoeʒ tuã dño.a ↄſtat ꝙ ad ꝓmouen⸗ dum. Sed recitare aliqd p bono alteri eſt qͥddã ſupplica⸗ re:g videt᷑ ꝙ angeli ſupplicãt p nobis ſiue oꝛãt. Pꝛe. da⸗ niel.x.ſuꝑ illud. Et ego veni ꝓpter ᷣmones tuos. glo. ptꝰ cepiſti lacrimis.ieiunio 2 oꝛoibo ĩuocare manũ dei ego occaſionẽ accepi vt ꝓ te oꝛatu roingrederer ĩ ↄſpectu dei.ĩ . ꝑſona angli logt. ¶ Pꝛe. infra ſi upꝑ illð. nemo eſt adiutoꝛ meniſi michael. glo. in oꝛο:α0 nob ad den. 4 Pꝛe. nüeri xxv.ſup illð. Initiatꝰẽ iſrł beelphegoꝛ.glo.adeſt vnicuiq; nrm angle g regat moneat.qp actibo nr̃is coꝛrigendis ⁊ miſeratõibo expoſtulandis qͥtidie videat faciẽ dei. B plane hr ꝙ angls bonꝰ expoſcit ꝓ miſerijs nr̃is releuãdis.⁊ boc nihil alið ẽ q; oꝛare.¶ Pꝛe. petit eccia a btis angelis vt /p nob̃ deũ depcent᷑. qð fruſtra facẽt niſi ip̃oꝝ oꝛo apud denʒ pollz ĩpetraꝛe ee ind idẽ vr̃ poſſe oñdi de ſccis aĩabo qꝛ cũ oꝛare maxĩe ꝓ afflictis ſit miſcdᷣie.⁊ miſcdᷣia in ſctis reſpectu nr̃e afflictõis ꝑſeueret.ſiẽ plane dĩc bẽs Aug. de ci.di.li.xxj.c.xviij.neq; ei credendũ tũc amiſſuros ſctos viſcẽa miſcdie.qñ nullũ ceꝑint hbr̃e petʒ. igẽ ⁊ oꝛʒo.⸗ Pꝛe. in ᷣmõe de oꝛoe et ieiunio.dic Augꝰ. ꝙ oꝛo ẽ ↄiũctio ſpũi⸗ ſcto:ſi tñ in oꝛone ſit intentꝰaimꝰ.oẽo igit᷑ ꝑſeuerãs iũgit do atʒ ita gaudẽs aſſiſtẽ ſe dño gliant᷑.hec Aug.Ex pꝛia ꝑte hmõi auẽtis videt᷑ ꝗꝙ ſi or̃ ẽ oiũctõ ſpũiſcto:q̊ vbi ma ioꝛ erit ↄiunctõ.ibi maxie oꝛo.hoc aũt ẽ in bẽis. Pꝛe. ex al tera ꝑte.ſi oꝛo eſt marĩe qñ animꝰintentꝰẽ ⁊ ſibi ⁊ deo.iðo cũ beatꝰnlłatenꝰſit diſtractꝰ.ſ̊ totałr tro intentꝰet ſibi:g et maxie ibi oꝛo. Pꝛe. ex fine auẽtis ſi ex aſſiſtẽtia coꝛã ðo generat᷑ gaudiũ et glia in oꝛãte.ꝗᷓ vbi maioꝛ aſſiſtentia:ibi maioꝛ oꝛãdi materia.hoc aũt ẽ in bĩis. SPꝛe.Aꝑoca.vj. dĩ. ꝙ vidit Yohes ſub altare dei aĩas interfectoꝝ ꝓpt ver bũ dei clamãtiũ. Vindica dñe ſ anguineʒ nr̃m ⁊c. hic hr ꝙ oꝛant bti p executõe iuſticie.¶ Pꝛe. eccia oꝛat ſctos vt pꝛo ea dñm depcent᷑ dicens.om̃s ſcti tui qſumꝰ dñe nos vbiq;ʒ letificẽt. vt dũ eoꝝ merita recolimꝰpatꝛocinia ſentiamus. nec fruſtra:ꝗ̊ vt pꝛiꝰ. Quatuoꝛ rones ſequẽtes ſũt coĩter de oĩbo bẽis. ¶ ꝛe. maxie bti oↄfoꝛmãt volũtatẽ ſuã volun tati dĩne. ꝗ̊ vidr ꝙ petẽ dñt quicꝗdð ſciũt deũ velle. ¶ ꝛe. amicicia vr eſſe rõ impetrãdi ſiue amoꝛ.ſiẽ dic glo. ſugil⸗ lud p̃ᷣs.delectare in dno ⁊ dabit tibi petitõnes cordis tui. glo. vt ames quẽ times ſpꝛeta mũdi iocũditate. ſ̊ bẽ ma⸗ xime ſũt deo iũcti ꝑ amoꝛẽ: ſi rogãt iĩpetrabũt. ſ̊ tales maxie decet oꝛare. ¶ Pꝛe. j. JYoh. vl. b. ꝙ ſi gs ſcit fratꝛeʒ ſuũ peccare pcẽm voti ad moꝛtẽ.petat ⁊ dabit᷑ ei vita.⁊ ex ponit glo.de iuſto. Juſticia ̊ ẽ rõ impetrãdi.ſᷣ bti ſũt in G du ſupᷣme iuſticie:ᷓ vt pꝛiꝰ. ꝛe.cõtẽplatio ſi ſit in cia in patꝛia pfectiꝰtñ eſt in patria qᷓ in via qð pʒ ꝑ diffini tionẽ ipiꝰque ẽ liber ꝓſpicax intuitꝰanimi ĩ deũ defirus hoc aũt magis ẽ in patria q in via. Si ᷓoꝛo ᷣm hug.ẽ ꝑs ptemplatõis.magis in patriꝗ erit ꝙᷓ in via. erit in ange⸗ lis 2 in aiabus ſctis ¶ Cont. oꝛo ẽ aſcenſus intellectꝰad cũ.ꝗ at ſũt in ſupᷣmo gdu aſcẽſiõis vtpote bii angkli. 1 aĩe aſcendere altiꝰnõ pñt: intellectꝰ eoꝝ aſcendere non põt. Pꝛe.aug.ad ꝓbã de oꝛãdo deo.poꝛro ſi niła ẽ tẽptatio: nulla ẽ oꝛo. p̊ in bris nihil tale: ⁊c.¶ Pꝛe. anß. in fine ꝓp ſolo.dĩc.q; beati ſunt oĩpotẽtes ſue voluntatis. Sʒz aug. de coꝛreptiõe ⁊ gra dic.qꝙ nemo q̃rit ab alio qð ꝑ ſe hʒ.nullꝰ Soꝛat /ꝓ eo qdð hʒ in ſua ptate.cũ ſint omipotentes nihil petũt. ¶ Pꝛe. volũtas btoꝝ ẽ ↄfoꝛmis dine voluntati. g̊ ni hil petũt a deo niſi qð ſciũt ipᷣm velle. ̊ ſi ñ peterẽt illud: adhuc ĩpleret᷑.fruſtra igr peterẽt. ⁊c.¶ Pꝛe. oꝛo ĩꝑfecti ⸗· onẽ ſꝑ ĩpoꝛtat ĩ oꝛãte.qꝛ ꝓ eo oꝛamꝰqð delideꝛamꝰnec ha⸗ bemꝰ. Munqᷓ ei ẽ oꝛãdũ vbi deſideriũ ẽ ↄpletũ. Glia at᷑ ſi⸗ ne vita bta pfectio ẽ ac adimpletõ oĩm deſiderioꝝ:qᷣ ĩ illa nõ oꝛat᷑.¶ Si dicat᷑ ꝙ oẽs iſte ouẽtes loquunt᷑ de oꝛone qᷓ J9 oꝛat ꝓ ſe.et bñ veꝝ eſt ꝙ angeli? bte aie nõ oꝛant ꝓ ſe hp nob.Cont᷑.vidẽt ſeu cognoſcãt diuinã voluntatẽ. Sſci unt vtrũ faciendu erat qð petũt vel nõ.ſi ſciũt gd faciunt. fruſtra petũt.ꝙ ſi ñ peterẽt:adhuc fieret.ſi ñ faciendũ pe⸗ tũt diſcoꝛdãt a dei volũtate qð falſũ ẽ. Si dicas neſciũt dĩnaʒ volũtatẽ.ſeꝗt᷑ incõueniẽs.qꝙ fũt in cognitõe ĩpfecta cũ dicat Gre.qd eſt qð nõ vidẽt ꝗ vidẽtẽ oĩa vidẽt. ¶ Pꝛe. ille p q oꝛat ſcts. aut ẽ dignꝰeraudiꝛi qntũ ẽ de ſe: aut indi nus. Si dignꝰ: ſiue ſanctꝰoꝛet ſiue nõ: eraudiet᷑ oꝛãs p eipo:exqͥ dignus ẽ exaudiri.fruſtra Soꝛat ſctus ſi non eſt dignꝰ. nõ exaudiet᷑ oꝛas p eo.qm indignitas eiꝰ p qͥ oꝛat᷑ impedit oꝛonis effectũ.ſic plane dicũt ſancti.⁊ dic Foh. i ſua canonica. pᷣma in fine.eſt pctm ad moꝛtẽ. nõ dico vt p eo ꝗs oꝛet. Et hiere. vij. oli oꝛaꝛe p pylo B. q. d. fruſtrat oꝛo /ꝓ talibo ꝓpter ſuã ind ignitatẽ.¶ Pꝛe.ſi ſct̃i oꝛant pro nob et impetrãt nob bona ſ piritalia:qꝛ ałr fruſtra oꝛarẽt niſi aliq nob ĩpetrarẽt:iſtud qdð nob ipetrãt:ĩpetrãt exige — ti lo⸗ fnt Fn e⸗ Necl Mane R R. ano: fnep ed nulc⸗ nihi nini tilloc: Pſeti eeha⸗ ai ſi⸗ iilla oneqj tpſe gſi gunt. dü pe⸗ eſcüͦt pfran Pee⸗ nisp oncſ zorn Pbi cort⸗ uſm Niſt⸗ Guſi t SSõðñß ¶ Nueſtio tiam ſuoꝝ meritoꝝ. Sʒ ſi boc: aut boc eſt merito pᷣterito eoꝝ aut pñti. ſi pᷣterito qð ſaltẽ videt᷑ ꝓbabile:qꝛ dũ viue⸗ rent meruerũt vt ſi pꝰmoꝛtẽ ꝓ nob oꝛarẽt.nob graʒ impe⸗ trarẽt. Contra illud ſic obr. quicqd ſcti meruerũt nccium eſt eos meruiſſe. qꝛ om̃e verũ de pᷣterito ncẽiuʒ eſt. et tũc ſi ne calunia qñ te futuro nõ depẽdet. et quicqd nõ merueft neceſſariũ eſt eos nõ meruiſſe. quicqd meruerũt nobᷣ ſct᷑i vel nõ meruerũt: neceſſariũ eſt eos meruiſſe nobis. vel nõ meruiſſe nobis. g im poſſibile eſt aliter ſe hr̃e etiam ſi mo⸗ do ꝓ nobis oꝛarẽt. qꝛ ome neceſſ. ariuz ẽ impoſſibile alit ſe bre. Si meritis pñtibo: ſic ſancti mõ nibil merent᷑.qꝛ non ſunt i ſtatu merẽdi. nihil ẽ ð dicto ꝙ ſcti nob impetraꝛẽt ſeu inpetrẽt oꝛãdo ꝓ nob.¶ Rñ.· ad h̊ dici pt.ꝙ ẽ oꝛare ꝓ ſe et p alio. Cũ g̊ querit᷑.vtrũ ſcti angeli ⁊ aĩe bte oꝛent. cõ cedendũ ꝙ oꝛant et ꝓ ſe et ꝓ nobis. Sʒ cũ oꝛatõ ſit ꝓ mał amouẽdis ⁊ bonis adipiſcẽdis. ꝓut large accipit᷑ eẽ orois oꝛãt ſcti ꝓ nobᷣ tã ꝓ boĩs adipiſcẽdis ꝙᷓ p mał amouẽdis. p ſe oꝛant nõꝓ malis am ouendis:quia nulluʒ eſt in eis malum. ſed pꝛo bonis tm̃ adipiſcendie. orant em̃ ꝓ bono babito vt ↄtinuetur:tam anime beate qᷓ angeli ſcti. Ani⸗ me autem ꝓ non habito vt babeatur ſicut pꝛo reſtitutõne coꝛpoꝛis ſui.a quo in ꝑte gloꝛie dependet perfectio ipſaꝛũ ſicut erpꝛeſſe dicit Aug. in fine ſuxꝑ HBGeñ.xij.ad lr̃am. Si quem mouet qd opus ſit ſpiritibus defunctorũ coꝛꝑa ſua in reſurꝛectõne recipere:ſi poteſt eis ſine coꝛpoꝛibo etiam ſumma illa beatitudo pᷣberi. diſfficilioꝛ quidẽ queſtõ eſt qᷓ; vt pfecie poſſit bic ſermone finiri.ſed cum minime dubitã dũ eſt.⁊ raptã hois a ſenſibo carnis mentẽ. poſt moꝛtem ipam carne depoſita trãſcendit ſiłitudini bo coꝛꝑaliũ.non ſic videꝛe poſſe in cõmutabilẽ ſubaʒ. vt ſancti angeli vidẽt ſiue alia letioꝛe cauſa.ſiue ideo qꝛ ineſt eis naturalis qui dã atpetitꝰcoꝛpus admiſtrandi.q̃ axpetitu retardant᷑ quo dãmodo.ne tãta intentõe ꝑgãt in illud ſummũ celũ. qᷓdiu nõ ſubeſt coꝛpꝰcuiꝰ admiĩſtratõe appetitus ille ↄquieſcat. bec Aug. et expᷣſſiꝰdicit hoc Merñ.de diligendo deo.ꝙ li⸗ ne coꝛꝑibus ſuis nec volũt nec valent ↄſũmari.oꝛant etiã ꝓ ↄſũmatõne nũeri electoꝝ.· et pꝛo iuſticia de repꝛobis ex⸗ equendi. nec tñ in aliq imꝑfectõne ſunt.qꝛ habent quicgd debent ꝓ ſtatu bre.¶ De angelis ꝙ orant/p nob plane p⸗ bant ſuꝑadducte rõnes. inter qᷓs ilia. de glo. nũeroꝝ. xxv. plane tangit modũ oronis ipoꝝ nob q dicit ſic.vnicui⸗ q; nm angelus bonꝰꝗ regat moueat ꝗ pꝛo actibo nr̃is coꝛ rigendis ⁊ miſeratõnibo ex poſcẽdis.ecce boni promotio. Be ſanctis aũt aĩabo.ꝙ oꝛẽt et ꝓ coꝛꝑibo ſuis rehaben/ dis et ꝓ iuſticia exeqᷓnda plane dicit greg.li. ij. moꝛał. ex/ ponens illud Apoca.vj. &lidi ſub altare dei ⁊c. vbi dicit. animas vindictã petẽ: eſt diẽ iudicij ⁊ reſurꝛectõnem coꝛ⸗ poꝛꝝ extinctoꝝ deſiderare.dicit᷑ em̃ ꝙ; magnꝰeoꝝ clamor: eſt magnũ deſideriũ aiaꝝ. vᷣba iſta ſüt eoꝝ deſideꝛia. Si milit ꝙ oꝛunt ꝓ ↄſũmatõe nũeri electoꝝ·plane dic ibideʒ qð ⁊ de angelis ſilr põt intelligi.et etiã ꝓ bono habito vt ↄtinuet᷑. Eñ dicit greg· cũ alit moueri ſoleat mens qͥ pe⸗ tit: aliter qᷓ petit᷑:⁊ ſctoꝝ aĩe.ita in interni ſecreti ſinu deo inhereant: vt inberendo regeſcãt.quomodo dicunt᷑ pete⸗ re qs ab interna voluntate ↄſtat nullatenus diſcrepaꝛeꝛqͥ⸗ modo dicunt᷑ petere q̃s ⁊ voluntatõtæi certũ eſt et ea que ſutura ſũt nõ ignoꝛaꝛe:ßſ in ipᷣo poſite ab ipo aliqꝗd petere dicunt᷑:non ꝙ quicqᷓ; deſiderẽt quod ab eiꝰ quam cernant voluntate diſcoꝛdat:ſᷣ quo mẽte ardenti inberent.eo etiã de iplo accipiunt vt ab ipſo petãt q̊ eum facere velle none runt.æ ipſo ̊ bibũt ⁊ ab ipſo ſitiũt et modo nob in comp henſibili in hoc ꝙ petẽdo eſuriũt pᷣciendoſ atiant᷑. diſcor⸗ darẽt ̊ a volũtate ↄditoꝛis:ſi q̃ e vidẽt velle nõ peterent. eiq; minꝰinhererẽt ſi volentẽ dari pigꝛioꝛi pulſarẽt deſide rio. Hic plane hr de petitõe boni habiti vt ↄtinuet᷑ qðᷣ no⸗ tat᷑ cũ dixit. de ipo bibũt qd ab ipo ſitiunt. Seꝗt᷑. quibns rñſum diuinitꝰdĩ. regꝗeſcite t̃s adhuc modicũ: donee cõ⸗ pleat᷑ nũerus oↄſeruoꝝ ⁊ fratrũ nroꝝ deſiderãtibo oĩabus requieſceꝛc. Adhuc modicũ dicẽ eſt.int᷑ aꝛdoꝛẽ deſideꝛij ex ipſa pᷣſcientia ſolatiũ ↄſolatõnis inſpirare.vt et animarũ noſtraꝝ ſit qd amantes deſiderant.⁊ rñdentis dei ſermo xc). ſit hoc ꝙ eas retributõnis certitudine inter teſideria con firmat. bec greg. Ecce ꝙ oꝛãt ꝓ adimpletõne nũeri electo⸗ rum. (¶ AUd illud qð obr.q; ampliꝰaſcendẽ nõ pñt. põt xi⸗ ci ꝙ diffinitõ Dam̃.data ẽ ꝓut ↄuenit pure viatoꝛi.Ende obiectõ nibil facit ad ꝓpoſitũ.vel etiã ſuppoſito ꝙ nõ cõue niat ↄpꝛebenſoꝛibo: dicendum ꝙ; nõ oꝑtzʒ ꝙ ſemꝑ quando oꝛam? intellect?eleuet ampliꝰin deũ ꝙᷓ antea eleuabat᷑. ſ bñ verũ eſt ꝙ eleuat ꝓpter aliud.ſ.ad petẽdũ aliꝗd a deo qð innuit Dam̃.qñ ſub diſtinctõe dĩc. Or̃o eſt aſcẽſus in/ tellectus in deũ vel petitõ decentiũ a deo. Uel dðᷣm.ꝙ quã tumcũq; creatura eleuet᷑ in aſcẽſu ad deũ dũ petit:tñ eins terminꝰeſt citra increatũ qð excedit in infinitũ.et ꝗtũ ad hoc pñt dici aſcendẽ.nõ ꝙ; gr̃aꝛ caꝛitas augeat᷑ in eis:ſed mõ ſupᷣdicto.4 Ad ſcðᷣm obiectũ piʒ rñſio ex pᷣdictis.bñ em̃ verũ eſt ꝙ in btis nõ eſt oro ſᷣm illũ modũ ᷣm quẽ oꝛa⸗ mus, p malis amouẽdis qntũ eſt ꝑſe:q; nullũ hñt malũů.ẽ tñ ſᷣm ꝙ oꝛant ꝓ nob. qꝛ orant ꝓ malis nr̃is amouendis. vt dictů eſt. iſto mõ oro eoꝝ bñ eſt ꝓ omotõe tẽptationũ ñ a ſe:ᷣ a nob. ¶¶ Ad Hů qð obr. ꝙ ſunt oĩpotentes ſue volun⸗ tatis.dðᷣm ꝙ oꝛãt ꝓ eo qð ipſi nõ pñt.ꝙ; dicunt᷑ oĩpotẽtes nõ eſt dictũ qꝛ oĩa pñt:ſᷣ qꝛ quicqꝗdò volũt ſe poſſe pnt.⁊ qð nõ pnñt nõ volũt.nõ ↄtrariat᷑ verbo augeri .4Ad aliud qð obr̃.ꝙ nibil petũt mſi qð ſciunt ceũ velle.ꝛ ita fruſtra pe⸗ tunt:qꝛ fieret etiã ſi nõ peterẽt.dðᷣm ẽ ꝙ deꝰbñ rogari põt in eis q̃ ipſe focturꝰẽ ſicut dic bis Aug. Cum enim de di / ſponit aliꝗd facere.nõ diſponit in omnẽ euentũ:ſů pᷣſuppo ſitis anñcedentibo ↄgruentibo.ſic diſpoſuit nos ſaluari:ſi tñ velim bona merita ſalutẽ nobis acgꝛeꝛe. ſic eſt in ꝓpo ſito.⁊ ideo ſancti nõ fruſtra oꝛãt cũ petũt qð ſciũt deũ vel⸗ le. ĩmo ſicut dic Sreg.in pᷣdicta auẽte. diſcoꝛdarent a vo⸗ luntate ↄditoꝛis:ſi ea q vident eñ velle non peterent. quia minꝰinbererẽt ſi volentẽ dare deſiderio pigrioꝛi pulſarẽt. hec greg. ¶ Ad aliud qð obycit᷑ ꝙ oro ſeinꝑ impoꝛtat im⸗ ꝑfectõeʒ.qꝛ oꝛamꝰ ꝓ eo qð nõ habemꝰ. qð nõ ↄuenit biis. dðm ꝙ nõ bĩ̃e aliqd nõ dicit ſꝑ im ꝑfectioneʒ: ̊ nõ hr̃e qð dʒ hre. vel qñ debet hr̃i.q & ſancti oꝛãt ꝓ eo qð nõ habẽt: non pter hoc ſtatꝰeoꝝ eſt unpkr im ꝑfectus:qꝛ habẽt ꝗc⸗ qc ꝓ tꝑe debent habeꝛe · et hoc ꝑfectionem dicit ſue modo Ange bug.de ſacr̃is.tribo modis noiatur ↄuenienter ꝑfe ctum. ſm tp̃s: 'm naturã: ⁊ xłr. Pꝛimũ q̃ſi initiũ faciens ſcõᷣm qð madeſt: teꝛciuʒ qð marimũ eſt qð habet quicꝗꝗ tp̃s reꝗrit ⁊ ↄuenit.ſcdᷣm haberi m naturam pfectum eſt qð habet om̃e qð datũ eſt vel debitũ nature ſue. Alr perfe ctum eſt cui nihil deeſt. bec hug. qñ aũt oꝛãt ꝓ nob bñ ve⸗ rũ eſt ꝙ oꝛãt ꝓ eo qð nõ babemꝰ.⸗ i̊ hr̃e debemꝰet h̊ qdezʒ imꝑfectõnẽ impoꝛtat.nõ in eis:ſᷣ in nob. ¶¶ Per pᷣdicta pzʒ rñſio ad ſequẽs.qꝛ ſuppoſito ꝙ videãt voluntatẽ dei nihi⸗ lominꝰoꝛare de beãt. vr ſupdictũ eſt. . Ao h qð obĩ aut di gnꝰẽ ille ꝓ q̊ oꝛat᷑ aut nõ. Sicendũ ꝙ ſi indignꝰẽ etiã pane veſcit᷑: nõ tñ indignꝰ indignitate vltima q̃ eſt volũtas ꝑ manendi in pcto.ſ̊ᷣ ſi dolet de pctis et ↄterit᷑.licet min? ſuf ficienter:oronibo ſanctoꝝ ↄplet᷑ qð ex ꝑte ſui minus erat. Mð ẽ obijcit. ꝙ indignitas eius ꝓ qͥ oꝛat᷑ impedit oꝛatõis effectũ. verũ ẽ de ptinacibo in petis.¶ Ad vltimũ obm di⸗ cendũ.ꝙ ſcti iuuãt nos duobo modis.⁊ meri tis pᷣteritis: 7 oronibo pñtibo. qꝛ dũ viuerẽt merueft vt ĩpetrarẽt nob gram:ſi pᷣmoꝛtẽ ꝓ nobis oꝛarẽt. Qð obijcit᷑. ꝙ quicqꝗd meruerũt neceſſe ẽ eos meruiſſe. bñ verũ eſt qtum ad eos nõ depẽdet ipoꝝ meritũ de futuro: qᷓtũ ad nos depẽdet ef⸗ fectꝰmeriti tꝑðꝝ de futuro.⁊ iõ eſt ↄtingẽs.⁊ ẽ exẽpluʒ. ꝙ; xpᷣc nob meruit aditũ ꝑadiſi ꝑ ſufficiẽtiů:nõ depẽdet ð fu⸗ turo et ideo ncciuz ẽ: ſ ꝑ efficaciã ꝑtim pẽdet ex futuro.et ideo eſt ↄtingens. ¶õ valet ̊ ülud argumentũ. quicquid meruerũt ſancti neceſſe ẽ eos meruiſſe. quicqd merueꝛũut nob meruerũt.ꝗa ꝓpoſitio intelligitur ð merito ipoꝝ ⁊ ex pte ipſoꝝ. ↄcludit᷑ aũt de effeciu meritoꝝ ipſoꝛuʒ. meriia aũt ipſoꝝ nõ ſunt cauſa efficiẽs ⁊ ſufficiens ſalutis nobis ſed ſunt cauſa motiua largitatis diuine qᷓ ↄfert nobis ſa⸗ lutem intuitu meritoꝛum ſanctox · N Artieulus ſecund? Onſequẽteꝛ querit qmodo oꝛãt aĩe ſcte. vtruʒ ſolo vſiderio: vel vbo mentali. E ſolo deſide/ riò: videt᷑ ſuꝑ illud YJob.j. vñ venis ſathan.dic glo.aĩe lo quũt᷑ ðo ꝑ deſideꝛia nũqꝙᷓ a So diſcoꝛdãtia.⸗ Iſtẽ Aug. li. ð cura ꝓp moꝛtuis gerenda.ſcti oꝛãt ꝓ nobᷣ in voto.ꝗd at᷑ ap/ pellat᷑ ibi votũ q; deſideriũ. idẽ valẽt alia tacta ſupᷣ.vbi q̃rit᷑:vtꝝ ſct᷑i oꝛãt¶ Cont᷑. deſideriũ eſt axpetitꝰ xelectatõis.⁊ ideʒ ẽ deſideriũ quod ↄcupia.Sʒ delectatio eſt ↄiunctõ ↄuenientis cũ ↄueniẽti.q &̊ deſiderat appetit ſi⸗ bi ↄueniens ↄtingi:q̊ eſt in carentia illiꝰ ↄuenientis. ſ̊ tał nõ eſt bẽs.dicit em Anſel. de ↄtemptu virginis. ꝙ ille nõ eſt beatꝰqui nõ habet quicꝗd rult.4! Item veſideꝛiũ eſt re ſpectu habendi ⁊ nõ habiti.illa em̃ ſola deſideramus que nõ ha bemꝰ:⁊ ita vt pꝛius.¶ Itẽ vt hr̃ a Meꝛñ.oꝛo eſt oꝛis ratio.vñ or̃o os reſpicit interiꝰvł exterius.vñ aliq̊ mõ re⸗ ſpicit verbũ interiꝰvel exteriꝰ. ꝓpteꝛ qð viget᷑:ꝙ ſcti oꝛant cũ verbo mẽtali:nõ ſolũ deſiderio.Rn.ſicut habet᷑ ab Aug. dæ trinitate.Cogitatõ foꝛmataẽ ſigno ꝑ verbuʒ. cu⸗ iuſmodi pᷣbo loquunt᷑ ſcti dño.vñ põt dici ꝙ ſcti loquun? do vxſiderio.i.⁊xſiderio expᷣſſo ſigno ſiue nutu mentali. Aod illud qð obr̃. ꝙ deſideriũ eſt reſpectu nõ habiti põt dici vt tactũ ẽ ſup.hoc pt eſſe q oꝛãt aligd fieri alijs. Eñ nõ ex h̊ ſeꝗtur ꝙ ſint ĩ defectu vel carẽtia alicꝰ delectabit. DPꝛe.nõ ſemꝑ ẽ deſideriũ reſpectu nõ habiti. ſed qnq; re ſpectu habiti ↄtinuandi.vt tactuʒ eſt ſi up. Ex his et ſupdi⸗ ctis patẽt hec dicta. Si aũt deꝰex ineffabili vᷣtute ſine ↄp⸗ benſione cognoſcit ſctoꝝ deſideria.etiã anteqᷓ ſint et poſt qñ ſunt: boc nõ eſt qꝛ illi deſiderando loquunt᷑: qꝛ reuera — xſideriũ nõ ẽ dictũ:niſi inqᷓtuʒ ẽ ſigno aliq̊ͥ foꝛmatuʒ. Artic ulus tercins Onſequẽter q̃rit᷑.vtrũ ſcti angeli offerãt oꝛoes iuſtoꝛum deo. ſic: plane apparet Tob. rij. ontra. aĩe ſcte nõ offerũt.ſiłr nec videt᷑ ꝙ ſcti angli of ferꝛe debeãt:nõ eĩ reꝑit᷑ ꝙ aie ſcte offerat.¶ Pꝛe. ſa piẽtiſſi mo cuiꝰſapia ⁊ cognitõ ſꝑẽ in actu:reducẽ ad mẽoꝛiam qᷓ nonit nõ qꝑtet.¶Mꝛe. angli oẽʒ cognitõʒz habuer̃t in doo 72 roEN, alta ꝑte de aĩabo ſctis magie vr qᷓ ce angeł debeãt deo offerꝛe p̃ᷣces nr̃as. Sũt eĩ eqͥ teo aſtantes vt angeli. iõ eq offerꝛe pnt. ¶ Pꝛe. plꝰvident᷑ curã nr̃i ꝓpter ſiłitudinẽ ampliꝰad nos gereꝛe. Pꝛe. qd ẽ offerꝛe oꝛoes Wo:? ne idẽ qð oꝛare dxũ ꝓ illis qͥru dicũt᷑ ozoes vel alid: Ao h̊ vici põt. ꝙ ſicut dĩic Hug.li.de vᷣtute oꝛadi.̊ int ſt qñ oꝛamꝰboĩeʒ ⁊ qũ oꝛamꝰdeũ.ꝙ hõ neceſſitatẽ nr̃am ſcire nõ põt niſi ab alio doctꝰfuerit: deus aũt ſcit ã teq pe⸗ tatur qd noõ neceſſe ſit.hec Hug. Et iõ qñ boĩ obſenti vo lumꝰſigniſicare aliqd:indigemnuncio.qñ pᷣſenti:bo ex⸗ p̃ſſiuo.⁊ hec neceſſitas ẽ.⁊ ex ꝑte ſui:⁊ ex ꝑte nr̃a. Sʒ cuʒ cedoĩa cognoſcat etiã añqᷓ fiãt:nũcio vel expᷣſſiõe vocali. ñ eget. vult tñ ꝙ vtroq; vtamur ꝓpt᷑ noe.qꝛ ⁊ vocali exp̃ſſi⸗ one.ſic dĩc Hug.duotõ excitat᷑.⁊ m liplicatis intceſſoꝛi bus fſacili? impetrat᷑. Sic glo. dic Ro. xvj.ſi uꝑ illud. Ad- inuetis me in o?onibo vris.glo.młtoꝝ pᷣcibo ĩpoſſibile eſt vt nõ impetrẽt.vñ et ſcti angeli nr̃i ſunt aduocati ⁊ media toꝛes ꝓ nob vt ſupᷣtactũ ẽ oꝛado:et pᷣces nr̃as apð deũ re⸗/ citâdo.nõ ꝙ deoidigeat:ᷣ ꝓpter nr̃aʒ vtilitatẽ. Herñ. ſuꝑ Cant᷑.pᷣmõe.vij.Attẽdite vros pᷣncipes cũ ſtatis adoran⸗ du 7 pſallendù. ſtate cũ reuerẽtia 2 diſciplia⸗ gkami: qꝛ angeli nri qtidie videt faciẽ pris.nimixꝝ miſſi ĩ miſteriũ pter nos q hereditatẽ capimoſalutis: deuotõeʒ nr̃aʒ ĩ ſuꝑ⸗ na ferũt 7 graʒ refert. qrit᷑ qre aĩe p̃ces nr̃as offer⸗ re ñ dicũt᷑ cũ aſtẽt eo.⁊ plꝰ vidẽt agẽ cnra nr̃aʒ.dðᷣm ꝙ il lud hñt angeli ex officõ.ſunt eĩ in miſteriũ miſſi ꝓpt eos ꝗ hereditatẽ capiũt ſalutis Heb.j. aie aũt ſancte nõ.⁊ hoc ẽ qꝛ hñt vim admiſtratiuã 2 ↄtemplatiuã. et iõ pᷣces offerre ad illas nõ ſpectat.bᷣ multi ſüt negligẽtes vel n attẽdentes diligetiã qua hñt circa eos qgli ſcti. circa qᷣs magis hmõi diligẽtiõ adhibẽt rõne ſui officij qᷓ; digtatis ꝑſonax. Ad Hᷣ qð qri ad ĩpoꝛtat offerꝛe dro pces ⁊c· pt dici ꝓ hoc im⸗ — poꝛtat ↄgꝛatulãdo acceptõeʒ illiꝰa ðo qdð ẽ ⁊ meritoꝛia.ſi ne deo accepta ẽ deo attribuẽ. Angls em̃ ↄſulit oranti ꝗd faciat. viuat petẽdo ꝙ fleat.ↄgꝛatulat᷑ acceptõi a deo reue lata ſibi ꝙ eſt accepta a dño.Ex acceptatõne em̃ dĩna eſt oꝛo meritoꝛia. bec oĩa referꝛe ad deuʒ.ſ.⁊ ꝙ ↄſuluit ꝗd fie⸗ ret.⁊ ꝙ oꝛauit ꝙ fieret.⁊ ꝙ ↄgratulabat᷑ ipa oꝛo eſt ac⸗ cepta deo. offerꝛe eã deo.ſenſus ẽ. anglłs offert oꝛonẽ iu⸗ ſti æo.poc eſſ.oꝛoi facte.⁊ vðo accepte gtulãdo.⁊ q̃ ad eſſe 7 ad acceptõeʒ ↄcurꝛũt refundit ſiue re poꝛtat in deũ ſbᷣ hbꝰ modi tropo.q aliqd offert alij. offert illi manꝰeiꝰſpõte im⸗ ponẽdo. pꝑ manũ at᷑ oꝑa ſiue virtꝰſignificat᷑.vñ oꝛoem deo offerꝛe:ẽ ↄgratulãdo ſiue ↄplacẽdo dine virtuti ſiue oꝑatõ ni q̃ et in omi oꝑe meritoꝛio intime oꝑat᷑.ipſam illi attri⸗ buendo. m.Ʒòẽł embꝛum tercium Onſequẽter q̃rit.ſi oibo viatoꝛibo bomis et malis ↄueit oꝛare dñũm. Ee ſic:vr ex verbis 2 yſið.de ſum.bo.li.iij.c.vij. Or̃o in pñti vita tm̃ ꝓ remedio pctoꝝ effundit᷑.ſ̊ ita mali ⁊ boĩ ſũt viatoẽs vtriſq; ↄueniet oꝛaꝛe.Inſuꝑ vtriq; indigẽt remiſſiõe pec catoꝝ.qꝛ ñẽ hõ ꝗ nõ peccet.ſic dr.iij.Ro.viij.¶ Pꝛet᷑. ᷣm aug.ad /ꝓbã.ſi nlła ẽ tẽptatõ niła ẽ oꝛo.ꝗᷓ vbi mita tẽptatõ plłimũ eſt oꝛãdũ.ſᷣ hoc c ĩ viatoꝛibo tK malqᷓ boĩis.¶ Pꝛe. nulii excludit᷑ via ſalutis. ſũt oẽs ĩ ſtatu merẽdi.ᷓ⁊ oꝛã di. cũ ⁊ oꝛo int meritoꝛia reputet᷑.¶¶ Oꝛe.om̃es pñt ſatiſfa cere de pctis.̊ ⁊ oꝛare deũ:cũ oꝛo int ſatiſfactoꝛia repute tur. ¶¶ Pꝛe. iudex ẽ ſꝑ añ platõeʒ diffinitie ſnĩe de oꝛãdis. ſi igẽ nunꝙ ꝓfert᷑ ſnia an moꝛtẽ oẽs dñt deũ dũ viuũt oꝛa re.¶ Ad opoſitũ.Ecẽi.xv.iOõ ẽ ſpecioſa laus ĩ ore pcto ris.h a qcũq; ſecludit᷑ laus:⁊ oꝛo dʒ ſecludi vt vr.¶ PDꝛe. Joh.ix.ſcimus qm deꝰpctoꝛes nõ audit.¶ Pꝛe.Crib.ſu Aat. ꝗ oꝛat ⁊ peccat:n oꝛat ſ̊ deludit deũ.¶¶ Pꝛe. aug. in Fmone q̊ͥdã. Qua frõte poſtulas qð ꝓmiſit tæꝰ: ſi ñ facis qð iuſſit deꝰ.pꝛiꝰaudi monitõnes:⁊t ſic exige ꝓmiſſiones. ¶ Pꝛe. beꝛñ.ſuꝑ can.ſᷣmõe.xvj.Qua nã frõte attollo ocu los ad vultũ pr̃is tã boĩ:tã malꝰfiliꝰAd h̊ dõm. q; oꝛo ↄuenit om̃i viatoꝛi ⁊ B clareſcit ſi attendainꝰ diſpoſitõneʒ mẽtis hũane ex vna ꝑte.qꝛ qdiu h̊ viuit᷑ vertibilis eſt ad bonũ ⁊ ad malũ.nunꝙᷓ pᷣuat᷑ potẽtia ſatiſfaciẽdi ⁊ merẽdi et iõ ei ↄpetit oꝛo q̃ virtutẽ bʒ pᷣſeruãdi ⁊ purgãdi.purgã qiqꝛ ſacralis:pᷣſeruãdi qꝛ ẽ ᷣtualis.hec eĩ duo pᷣcipue oꝛa⸗ tioni aſcribunt᷑.vñ rõne pᷣmi diĩc hiero.ſuꝑ illð ¶Maꝛ. ix. hoc genꝰ emonioꝝ.ꝙ oꝛoe peſtes ſanãt᷑ mẽtis.ecce puꝛga tõ ð incentiua vicioꝝ. rõne ſcði.yſido.de ſum.bo.li.iij.c. vij.frequẽs oꝛo vicioꝝ impugnatiõeʒ extinguit.Sikr. viij. NMeemie ſuꝑ illð oꝛauimꝰ.glo.q̊ eſt vnũ ʒ hoſies eccie re⸗ fugiũ.l.or̃o ad deuʒ. Ecce ꝙ pᷣſeruat ↄ omia tẽptamenta. bis viſis ↄcedẽdũ eſt oĩ ↄueniat viatoꝛi.4 Zd illud qð obr.ꝙ nõ eſt ſpecioſa laus in oꝛe pctoꝛis ⁊c.dom ꝙ ð pec catoꝛe ẽ loqndũ duptr.vel ꝓut vult et affectat in pcto per-⸗ manere:⁊ ſic hʒ verbũ pᷣdictũ veritatẽ.vel ꝓut affectũ ꝓpo nit deſerẽ. 2 ſtatũ iuſticie indueꝛe.Et qꝛ illud er ſe non bʒ ſed ex largitate ſaluatoꝛis:iam ei ↄpent᷑ grarũactio ⁊ vor laudis ſiue laus ſpecioſa.Aliter dom ẽ.ꝙ nõ ẽ ſile de oro ne ⁊ laude.laus em̃ ẽ quedã grarũactio et q̃ſi quedã ero⸗ gatio:⁊ ideo hʒ fieri a mũdo ⁊ puro⁊ inde eſt ꝙ nõ ↄueit pctoꝛi.or̃o aũt magis ẽ ad ĩpetrandũ illud qð indigemꝰ: et ideo magis ẽ neceſſitatis.et iõ oms oꝛaꝛe debẽt.ꝓ boni adeptõe iuſti:ꝓ mali amotione pctoẽs. Ad H̊ qð obĩr. ꝙ depctoꝛes ñ audit. Rñdet aug.ꝙ vᷣbuz iſtð xpᷣi nõ fuit.ſᷣ ceci nõdũ plene illuiati.vel põt dici ꝙ deꝰnon audit pcto⸗ res illos ꝗ affectãt in pctis pꝑmanere.Als oũt ecõtrario ꝗ affectàt pcta deſereꝛe ⁊ iuſticie ſtatum induere bñ audit. Eria at᷑ ſequẽtia aꝛgumẽta ſoluũt᷑ vna via.loquunt᷑ eĩ de petoꝛibo ꝗ hñt ꝓpoſitũ manẽdi in pct᷑is. AVltia at rõ pt in⸗ telligi ð bonis: ⁊ tũc inſinuat᷑ indignitas ad pcta p̃terita referẽda.⁊ vocat᷑ ibi huilitas quã dñt hr̃e ipſi boni in or̃o ne. vt. ſ.leuãdo oculos ad deũ reputãt ſe indignos.ſiẽ ille publicanꝰdæ q̊ͥ Luc.xviij. Qui nolebat ocłos ad celũ leua⸗ re ſ̊ ꝑcutiebat pectꝰſuuʒ. vñ ꝗꝙ oꝛare nõ debemꝰnõ ocludit = = honl 6 zip⸗ eta Sdec⸗ icdin a ecet dß orbor i Kur en Fndl flo⸗ it R⸗ f lipi ſodie ſͤs ope aud Ni ny i lis ſon ſun n flat Ml ſtma nti finorn hasſt iin eep⸗ nimi⸗ ſepontt Gutntis eſe Unecdam laohite iii Laite niiſn Gng⸗ do nent⸗ Diee ceit q nßcee W amie ro ene dinge eſtae⸗ ne in⸗ gadeſe Nüſoh end eoni liomn, n nset s fnenn ſni ſiöehe rien tiptn (Pe. groi tſatiſtn repnte Nräͤckis, hütotn repcko (Pe. ikſup g n Has es, en io e ad di c ⸗ n. u. uci ,⸗. r vii. ciere⸗ nenta. ludq 15 pec oper⸗ i go von bʒ 7vor dofo ero⸗ weit lgens: jobr fuit litpcto⸗ trariog embꝛum quaꝛtum Onſeqnter querit᷑.vtrũ exñtibo in purgato⸗/ rio ↄuenit oꝛare. ſic· vr.dĩc eĩ hug. de vir tute oꝛãdi.mens hũana ne piꝗᷓ ſit ad oꝛãdũ ſua neceſſitate ↄpellit᷑ ne trepida diffidẽs ꝓ tei pietate ꝓuocat᷑.his duabo alis oꝛo ſi ubleuat᷑. bec hug. Sʒ hec duo ĩ purgatoꝛio inuenimꝰ.ſ.miſeriã ꝑmaxima ⁊ miſcðᷣiaʒ dĩnaʒ.iſ Zi em miſcðia ſe ad ipſos extẽderet:fru⸗ ſtra eccia p ip̃is ſuffragia freqᷓntaret. Pꝛe. ſuꝑ illð. ex⸗ audi dñe iuſticiã meã.dic glo.ꝙ oꝛo fit ꝓ malis amouen⸗ dis ⁊ bonis adipiſcẽdis.̊ pᷣma rõne qᷓdiu viuim?oꝛamꝰ. qꝛ vtroq; indigemꝰ. eadẽ rõne poſiti ĩ purgatoꝛio oꝛaꝛe de beãt. cñ vtroq; indigeãt.ſ.amotõe pene ⁊ aſſecutõe gloꝛie. cũ ↄſtat vtrũq; ſtatui eoꝝ ↄuenire.¶ Pꝛe. dicũt ſcri. ꝙ dy⸗ abolꝰſi veniã petẽt impetraꝛet.ſᷣ ſuꝑbia eiꝰq̃ ↄtinue moue tur in deũ cã eſt qre deũ nõ põt poſtulare.Si nlla cã tał in illis ꝗ ſunt ĩ purgaioꝛio:eis optime ↄgruit poſtulare. Pꝛe. infinita ẽ dei miſcdia.qᷓ ab oĩ habente affectõezʒ oꝛ⸗ dinatã ſꝑ ẽ imploꝛĩda.ſ̊ aie in purgatoꝛio hñt affectõnes oꝛdiatas. 1c. 4 Pre. h videmerẽplo ſenſibili.ꝙ quanto plꝰgs ab illo affligit᷑ tãto am pliꝰſe huiliat 2 veniã poſiu⸗ lat. ̊ p impatiam nõ mouẽt᷑ ̊ magis affligunt᷑ ĩ purgato⸗ rio aie q̃m affligerent in vita pñti: Hu oppoſitum yſið.de ſum. bo.li.iij.c. vij. oꝛo ẽ in pnri tin vita q ꝓ reme⸗ dio pctoꝝ effundit᷑.ſᷣ aĩe ĩ purgatoꝛio exñtes iã a pnti vi⸗ ta traãſierũt.̊ ⁊c. ¶ Pꝛe. aug.ad ꝓbã dic.oꝛoeʒ ſolum eſſe pñtis vite ſic dicẽs.poꝛro ſi nulla tẽptatio:nlła ẽ oꝛo.ſed in purgatoꝛio trãſijt t̃s tẽptatõis.S c. ¶¶ Pꝛe. ĩ purgato rio ↄſtat nõ eẽ tps merẽdi.neq; ſᷣm foꝛmã eccie ſatiſfacien di. o at oĩs vel meritoꝛia eſi:vel ſatiſfactoꝛia ⁊c̃. ¶ Pꝛe. aĩe ĩ purgatoꝛio cũ iuſte ſint⁊ ſciũt taxatã eẽ penã. Zriuz optare nõ deberẽt. Cũ ei iuſti ↄfoꝛmaꝛe ſit ſuã volũtatem dine volũtati.ſic dic glo.ſuꝑ illð. Rectos decet collauda⸗ tio:illoꝝ nõ ẽ oꝛare.⸗. Pꝛe. ecci.xxxviij. Mẽoꝛ eſto iudi⸗ cij mei · ſic eĩ erit ⁊ tuũ.ꝗlo. Qual exiſtis talis ⁊ añ iudi⸗ cem ſtabis vt recipias m oꝑa tua.& q̃lis aĩa ĩ iudicio ex tremo ſuo iudici pñtabit᷑:tłis ſꝑ ab exitu ſui coꝛꝑig ꝑſe- uerat. pᷣ tũc.ſ.ĩ iudicio nullũ erit tps oꝛandi.q̊ ⁊c ¶ Ao h̊ dðm. ꝙ oꝛo triplici ex cã fit.vel ad aliqd deguſtandũ:vel ad aliqd exoluẽdũ: vel ad aliqd impetrãduʒ. Oñ g q̃ꝛituꝛ — — otrũ exñtibo ĩ purgatoꝛio ↄueiat oꝛo.dðim ꝙ oro ñ ↄuenit eis ſᷣm pꝛimũ modũ.Rõ aũt hmõi:qꝛ ita intẽte ſũt puni: tõni aſflictõi ex dilatõne głie:ꝙ nõ dulcedini. ita intẽte ſunt ſolutõi pene:ꝙ nõ ↄtẽplatioi.Silłr nõ ↄuenit eis oꝛo q̃tum ad ſcdðm.qꝛ oꝛo iſto mõ ſacr̃alis ẽ.⁊ ido ↄuenit ſolũ viatoꝛi. Scdm aũt terciũ modũ bñ ↄuenit eis ꝓut oꝛo eſt ad aliqð impetrãdũ. Cũ.n. ſᷣm bẽm aug.pensa purgatorij ſit maioꝛ q; quicqd in hac vita pt ſuſtineri.cũ aĩe aliqᷓ in⸗ tantũ ibi a pena abſoꝛbeãt᷑.ꝙ etſi ſpeʒ bẽant i habitu: nõ tñ motu ſpei mouebũt᷑ ꝓbabile ẽ ralde ꝙ ſꝑ ad ſeipſos.i. penas ſi us ↄuertunt᷑ ꝙ ſꝑ ad ſe doloꝛẽ negligẽ ñ pñt:qͥ tã⸗ tũ ↄtinuę atfligũt᷑.nec vñ ſupexcellent gaudẽt actu habẽt Pꝛe. nõ ẽ dubiũ qn bẽant affectõʒ ad deũ oꝛdinatã. et Bꝑ caritatẽ in qᷓ ceſſer̃t ab bac vita.g nõ vr̃ incõöuemẽs po⸗ nẽ ꝙ oꝛẽt de ſiẽ tactũ ẽ.⁊ rõne ſue indigẽtie:⁊ rõne ſue di gnitatis quã ſortiũt᷑ ex deceſſu ĩ caꝛitate.qꝛ eĩ quit patiũ⸗ tur ⁊ ſeipᷣas a pena eriꝑe nõ pñt:hñt clamoꝛẽ ⁊ foꝛte cõti⸗ nue clamãt ad deũ ꝗ poõt eriꝑe.ſ.deũ.⁊ qꝛ affectões oꝛdĩa⸗ tas bñt ad deũ digne ſunt exaudiri ſine adiuuaꝛi oꝛãt igi tur aie ĩ purgatoꝛio exñtes.nõ ꝙ alijs:bᷣ tanqꝙᷓ miſere ꝓ ſe tm.⁊ G ꝓ mali amotõe tm̃.ꝓ boni adeptõe nõ niſi ex ↄñti Sciũt eniʒ ꝙ nõ pñt deo ꝑfrui nec a penis penitꝰliberaꝛi: niſi iſtnd hẽant. Hec veꝛitas põt hr̃i ex quaꝛto li.dyalog. HBGꝛeg. vbi oñdit.ꝙ a viuẽtibo petũt aĩe adiuu ari. maxie a veo petẽ credẽde ſũt.dic em̃ ſic.Opᷣi mortuoꝝ ſpũs a vi⸗ uẽtibo petũt: ⁊ ſi q indigeãt in ꝗbo ꝑ eos abſolui videant᷑. Dic ei berñ.ſuꝑ cant᷑.Fmõe.x.gr̃aꝛũactõ bñ actũ ſegt ñ p cedit.q at ĩ triſticia ẽ aĩa bñficõ nõ gaudet ſů᷑ indiget.hʒ ꝙ vñ pᷣces offerat:nõ aũt vñ gras referat.hec berñ.⸗¶ Ao hᷣ xcſ. I̊qð obĩr de vᷣbo yſið.pt dici. ꝙ tm̃ in iſta vita ẽ ſtat? vt ꝗqs oꝛet ꝓ remiſſiõe pctoꝝ.q eĩ nõ dunittũt añ mortẽ nũqᷓ ptꝰ mortẽ dimittẽt. intelligẽdo de moꝛtalibo.̊ nõ negat ꝗn. alleuiatõe pene poſſit oz fundi ĩ purgatoꝛio. 4 Ad ulu qð obr.ſi nlla tẽptatio.dðm ꝙ ibi ſumit᷑ temptatõ ꝓ malo diuiſo ↄ malũ culpe ⁊ pene:nõ/p malo pene. qð ptʒ ꝑ v̈ba eiꝰq̃ ſunt ad ꝓbaʒ de videndo deo. Scimꝰꝙ cũ apparuit ſi miles eis erimꝰ.⁊ tũc erit vita vera pꝰmoꝛtẽ.verũq; ſolati um pꝰ deſolatõeʒ. illa vita eximit aiaʒ nraʒ de moꝛte: il⸗ lud ſolatiũ ocłos nr̃os a lacrimis: qm ibi iaʒ nõ erit vila tẽptatõ. Ibi ſeqt᷑ in eodẽ pᷣs.pedes meos a lapſu. poꝛro ſi niła tẽptatõ.iã nlła oꝛo.ijꝛõ eĩ adhuc ꝓmiſſi boĩ expecta⸗ tio. p̊ redditi ↄtẽplatõ.bec aug. Pʒ igr ꝙ qꝛ ibi nõ ẽ tẽpta — — tio. ſ. inducẽs ſiue excitãs ad malũ culpe:ñ erit ibi oro in⸗ qtũ ẽ remediũ ð̊ hmõi tẽptatõʒ.ſ eo mõ qͥ tẽptatõ genera⸗ lisſumit᷑ p vniuſcuiuſq; pene pꝑpeſſiõe.qꝛ ibi erit hmõitẽ ptatio.et oꝛ0 ꝓ bmõi teptatõe releuãda.· Ad illð qð obr qð ñ ſũt ĩ ſtatu merẽdi nec ſatiſfaciẽdi Fm ſoꝛaʒ eccie. dõʒ ꝙ oꝛatõ ⁊ hʒ reſpicere merita ipi oꝛãtis:et bʒ reſpicẽ ſuꝑ abundãtiaʒ dine laꝛgitatis.oꝛãt eĩ multi ↄfidentes de dei laꝛgitate plus qᷓ; de ſua bonitate.aĩe eĩ in purgatoꝛio non oꝛãt reſpiciẽdo merita q̃ acqrãt: qꝛ nõ ſunt ĩ ſtatu merẽdi ſcʒ tmmõ aſpiciẽdo ad ſuꝑabundatiã dĩne largitatis. ſci⸗ unt eĩ ꝙ ñ ↄtinet dñs ĩ ira ſua miſcðias ſuas.ſᷣ cũ iratꝰeſt miſcdᷣie recoꝛdat᷑:⁊ vehemẽter aflictos ↄſolatõne aliq̃ re⸗ focillat.¶ Ad illð qð obr̃.ꝙ ſciũt ſuã penã eſſe taxatã ⁊c. Dõm ꝙ nũqꝙᷓ petũt ꝙ deꝰfaciat ð illnd qð facere diſpoſu⸗ it:ſ abſolute ↄſiderãtes penas ſuas petunt a deo ꝙ; ſi ſibi placuerit vt citiꝰliberẽt.ſuꝑ bac ei oↄſideratõe oꝛare.nlła⸗ tenꝰ iuſticie ↄᷣdicit.Qõ ſciũt vtrũ velit miſereri deꝰ. Quis em̃ ſcit ſi ↄuertat᷑ dedet reiinq̃t ptꝰſe bñdictõneʒ JYJohel. ij. Ad hᷣ qð obr q̃lis exiſtis talis añ iudicẽ ſtabis. dõm ꝙ ̊ intelligendũ ẽ ſic. Judicabit᷑ glibʒ ſiue ad dãnatoʒ ſiue ad gloriã in extremo iudicio ſᷣm ꝙ; inuentꝰẽ in morte bo⸗ nus vł malꝰ. H eſt qꝛ moꝛs qddã iudiciũ ẽ. Ex hᷣ nõ ſegtur ꝙ ſi aĩa pene debitrirx ſit in exitu a coꝛꝑe ꝙ talis iudici in extremo iudicio pñtet᷑.qꝛ tꝑe intmedio ꝑſoluit penã ſus: ⁊ põt oꝛo vt dictů eſt ad diminutõeʒ adiuuari. Uembrum quintũ Onſeqnter qrit᷑.vtrũ ↄueniat dãnatis oꝛaẽ Hꝛ ſic: videt᷑.ij.Cori.xj.ſuꝑ illud.ter dñm ogaui. dĩc glo. Exaudit dy abolꝰ Yob petẽs teprandũ.et nõ exaudit᷑ apłs petẽs ſtimulũ amouẽdũ.hic plane br̃ ꝙ demões oꝛãt ꝗ ſůt danati. exaudiũt᷑.igt̃ illis ↄpetit oꝛare.¶ Pꝛe. dĩc aug. de oꝛãdo deo ad ꝓbam. dedit dñs qð dy abol poſtulanit:vt ꝓbadeꝰfamul tem ptaꝛet᷑. öPꝛe. greg. ij. l. moꝛał.Lribo mõis logt dy abolꝰad de⸗ um. vł cũ vias ſuas ĩſinuat.vł electoꝝ inocẽtiã. ſ. crimibo accuſat: vł tẽptandã eandẽ ĩnocẽtiã poſtulat:ecce ꝙ; poſtu lat.¶ ¶ Ouerið᷑ etiã ſi pnt oꝛare. O ſic: videt. qꝛ qñq; traſ⸗ figurant ſe in angelos lucis.vt incitant hoĩes ad orandũ et ad oꝑa bona vt magis ſeducant. illa facere ſciunt 2 faciũt ⁊ pñt.¶. Pꝛe.oms damnati habẽt liberã volũtateʒ q̃ quidẽ cogi nullo modo põt.manet eĩ libertas a coactiõe taz ĩ bis ꝙᷓ in dãnatis.ſic ⁊ ĩ deo. cũ oꝛare ſit volũtatis: oꝛaꝛe poterit ſi voluerit.¶ Pꝛe.hr a pho ꝙ illð qð mouet alicubi natałr. geſcit ibi natałr.⁊ qð alibi mouet᷑ violen⸗ tia. ibi geſcit violẽtia. ̊ ſiłr? qð alicubi mouet᷑ volůterie ibi volũtarie geſcit.ſᷣ dãnati ad malũ moti ſũt volũtaꝛie. volũtaꝛie ĩ illo geſcũt. Sʒ oẽ qð volũtarie ĩ aliq̃ quieſcit põt moueꝛi ad oppoſitõʒ:̊ danati potert mouerti. ad bonũ oꝛonis vel alti· ¶Si dicat᷑ ꝙ, vocales oꝛoes ꝓnũciaꝛe bñ pñt.⁊ bñ et ſe ↄuertẽ pnt ꝓpt libertatẽ aꝛbitrij ad oppoſita Fm affirmatõʒ 7 negatõeʒ nõ tñ pñt ud oppoſita ſiue ↄꝛia in genere moꝛis.vt ſuni bonũ et malum. nec oꝛare poſſunt actu interioꝛi. ¶ Obijcit 3 B. libere exeũt ĩ actus timoris credulitatis. Jac.ij. demões credũt ⁊ ↄtremiſcũt. p̊ fides timoꝛ actainterioꝛes ſũt et pᷣncipia iuſtificatõis.q̊ pari rõne poterũt in actũ interioꝛis oꝛonis.¶ Pꝛe. cũ volũtas libioꝛ ſit ⁊ potẽtioꝛ ꝙᷓtũ ad actaĩterioꝛes.ꝗ pure ĩ volũtate oↄſiſtũt q; quantũ in exterioꝛes.ſi demones ire pñt ĩ exteri oꝛes vt tẽptare iſtũ vel nõ tẽptaꝛe:̊ magis qᷓtũ ad interi⸗ oꝛes:vt bñ velle oꝛare mẽtale ⁊ hmoi.i Pꝛe. angłi apoſta te natałr diligũt ſe.vñ magis diligũt ſe qꝙᷓ odio hẽant ho miĩes. Sʒ qñ vidẽt hoĩes ꝑ ſuas tẽptatões pſicẽ: eos deſi⸗ nũt tẽptare.⁊ ceſſant a malo actu in ꝓrimũ ipſiꝰ ꝓfectum deteſtates.ꝙ̊ multofoꝛtiꝰvidentes ꝙ malicia ẽ nobᷣ nociua ceſſant ab illa.qꝛ ſue nate ẽ leſiua. ſic:pñt bona ap⸗ petere oꝛaꝛe deũ.⁊ hmõi facẽ.&̊ ⁊c̃. Ad opꝓpoſitũ.Dam̃. Oro ẽ aſcẽſus intellectꝰ ad deũ.dãnati aũt a deo penituo ſũt auerſi.q ꝛe.dãnatis nõ pt᷑ ↄueire.qꝛ ĩ malicia obſti⸗ nati ſũt.vñ iuſticie obſequiũ deo ĩ nllło obſequũt᷑.Kᷣ oꝛo ni hil ẽ ꝙᷓ obſequiũ iuſtlicie ·ſicẽ̃ dĩc glo. ¶Mat.vj. ſuꝑ illð qð oꝛaueris.glo.nõ ẽ opꝰnarꝛare ſůobſecrare: qð ẽ obſequiũ iuſticie. ¶ Pre.in dananias ẽ ↄtinuꝰaſcẽſus ĩ ſuꝑbiã pᷣm il⸗ lud pᷣs. Suꝑbia eoꝝ ꝗ te oder̃t aſcẽdit ſꝑ.ẽ̊ ↄtinuꝰreceſſꝰa ðo.dᷣ iĩpoſſibile ẽ duos motꝰðꝛios ſil eẽ in eodẽ.Cũ q̊ oꝛo ſit ↄiũctio cũ ſpũſctᷣo.ſic dĩic Aug.in pᷣmone de oꝛone ⁊ ie iunio:& impoſſibile ẽ oꝛoem eẽ in dãnatis.q:!ꝛe.ad RKo. viij.ſuꝑ illð ſpũs adiuuat infirmitatẽ nr̃azʒ glo.ꝙ nõ ſolũ illud qð oꝛo ĩpetrat.ſᷣ etiã ipſa oꝛo int᷑ gr̃e mũera repit. S cũ gr̃e mũera danatis non poſſint ↄuenire:ꝛ ſi ſic danati nõ eẽnt: ̊ nec ozo.¶ Pꝛe.danati oꝛaꝛe non poſſent ꝗn ipſi peniteꝛẽt. qꝛ ꝑs pniĩe ẽ oꝛo ſ̊ penitꝰſũt impenitẽtes.⸗. ꝛe. fruſtra poſtulat᷑ venia vbi niła ẽ releuãs miſcdia.in dãna tis niła miſcedᷣia qtum ad euaſionẽ: ſiłr nlła miſcðia qͥ ad pene mitigatõeʒ. Si ̊ poneret᷑ oꝛo in ip̃is:ł̊ eẽt rõne alte rius illoꝝ.vel potiꝰvtriuſq;.̊ v ꝙ nlło mõ oꝛo eis cõue⸗ niat. Pꝛe.fruſtra ponit᷑ oꝛo vbi ad bonũ nilła huiliatio Ideo eĩ dãnati n iar nõ pñt deinceps aſſurgẽ ad ali qð bonũ.ꝭ ⁊c.¶ Ad h̊ pt dici: ſi appellemꝰoꝛare oꝛoes aliq̃s ꝓnũciarẽ:iſto mõ oꝛare pñt dãnati. Si vo appellẽꝰ oꝛaꝛe aliqð petẽ:Fm qð dic actũ vocis ↄcoꝛdante actu coꝛ dis.vel etiã ipᷣm actũ coꝛdis:nlło mõ oꝛare pñt.⁊ &̊ clare⸗ ſcit ſi ↄſideremꝰeoꝝ pᷣuitatẽ: oꝛois digtateʒ: 2 dei boĩtatẽ Dðm igit᷑ ꝙ nõ pt eẽ in dãnatis oꝛo ſi attẽdat᷑ pꝛauitas. cũ em̃ ↄtinue moueãt᷑ ꝑ ↄtẽptũ in deũ:niło mõ pt eẽ ĩ ipſis — huĩlis affectꝰ.ſine qͥ oꝛo ꝓpꝛie ſũpta nullatenꝰ pt eſſe. Pꝛe. vlteriꝰ ſi attendat᷑ oꝛois digtas.cũ oꝛo vᷣtute ſua ſup̃ ſe ele uet. ꝓpriũ ſubm: ꝓpter qð dic Mug.qꝙ ẽ piꝰmẽtis affectꝰ in tũ directꝰ.Et dam̃.ꝙ ẽ aſcẽſus intellectꝰin deũ. cum ipi penitꝰſũt auerſi:locũ in eis oꝛo nõ bʒ. Pꝛe.ſi attẽdit᷑ diui na bonitas.nõ eĩ deoa qͥẽ oẽ bonũ gr̃e mũera nõ valentibo ꝓlicẽ elargit᷑.q̃les ſũt danati ꝗ nõ pñt penitẽ.⸗¶. Ad Gᷣ qð obr̃ pꝛimis tribo aꝛgumẽtis.dðm ꝙ nihil faciũt ad Poſi⸗ tũ.qꝛ etſi petẽ dicũt᷑:magis ẽ intelligẽqũ ꝙ petãt a do ma nũ ſibi laxari ad bonoꝝ veratõeʒ:q ꝓprie miſerie releua⸗ tionẽ.et pᷣterea ſua oꝛo nõ tenet ꝓpꝛie oꝛois rõeʒ.¶. Ad ali ud qð obr̃.ꝙ incitãt hoĩes ad orãdũ.dom ꝙ h̊ malicioſe faciũt ⁊ ad ſeducẽduʒ.⁊ rõ bmõi:qꝛ hbñt penitꝰin oꝓpoſita diſpoſitõe ad oꝛoeʒ volũtatẽ.nõ ſequit᷑ ꝭ̊ ꝙ ſi pñt ſuggerẽ hoĩbo oroes deceptoꝛias:q ipᷣi pñt oꝛaꝛe ſicut cet.¶ Ad illud qð obĩr. ꝙ hñt oꝛãdi libera volũtatẽ. doᷣm ꝙ ꝓut coa ctio ꝓprie ſumit᷑ ꝓut ẽ ab extrinſeco ſᷣm ꝗ; dic HBerñ. ꝙ li⸗ bertas ẽ coactõe eq̃liter ĩ deo ⁊ anglis ⁊ demonibo a ĩ nob qꝛ cũ volũtate ꝗpꝛia tenẽt ſe in ſtatu a qͥ nolũt liberaꝛi.et H Pter obſtinatõezʒ ſu ꝑbie nũꝙᷓ volutas ipſoꝝ ab ipᷣo ſtatu põt mutari. Bᷓ tñ accidit nõ ꝗpter defectũ natuꝛatł volũtatis b ꝓpter maliciã obſtinatõis:et ſic ꝑʒ ꝙ; oro ĩ eis eẽ nõ põt Ao h̊ qð obr̃. ꝙ volũtarie i malo geſcũt.dðᷣm ꝙ phs ſo⸗ lũ h loquit᷑ de mobilibo natalibo⁊ violentis.⁊ nõ voluũta⸗ rijs.et H̊ pʒ qꝛ volũtas nõ eq̃ mouet᷑ in bonũ et in malũ.ſiẽ gue croꝛſum ? lene ſurſuʒ:qꝛ in bonũ moꝛis ꝑ ſe nõ põt:ſᷣ reqrit᷑ adiutoꝛiũ gre.ĩ malũ tñ ꝑ ſe põt.ſ̊ ſumẽdo grieta⸗ tem in quã põt li.ar. tũc bñ verũ eſt ꝙ qñ geſcit in vno:q; pot moueri in oppoſitũ. Pꝛe.eſto q; ita volũtarie geſcãt in malo ſic ꝙ poſſint moueri ĩ oppoſituʒ adhuc nõ ſeꝗtur ar gumentu vt ſi ibi boc poſſint ꝑ libertatẽ volũtatis q̃ntũ eſt le⸗ Sbain atõ em repugnat. vñ etſi qᷓtum ad voluntatẽ nnkrat⸗ ntibiles ſũt: nõ tñ Jtũ ad maliciã eiuſdẽ volunta⸗ is in q̃ ſunt obſtinati.q¶ Ad hGᷣ qð obĩr de fide ⁊ timoꝛe.di⸗ cendũ ꝙ illud credẽ nõ eſt actꝰfidei.ĩmo magis eſt credu⸗ litas coacta q̃ nõ eſt pᷣncipiũ merẽdi vel penitẽdi.er ꝑimẽ: to em̃ penaꝝ q̃s ſuſtinent cognoſcũt illũ eſſe oĩpotentẽ aqͥ puniunt᷑.̊ verũ eſt de anglis pᷣuis et aĩabus infidelibus. De fideliũ aũt aĩabo q̃ dãnate ſunt ꝓpter eaꝝ pꝛauitatem dðm ꝙ etſi habitꝰ aliꝗ vᷣtutũ in eis remãſerĩt vt actꝰ ſuos eliciãt: nunqᷓ tñ pñt eẽ merẽdi pᷣncipiũ ĩ eiſdẽ ꝓpt᷑ ſtatũ.ſ. ꝓpt᷑ volũtatẽ penitꝰobſtinatã.Silr dðm eſi de timoꝛe.ꝙ nullo mõ merẽdi ẽ pncipiũ nec penitẽdi: ſ̊ magis natalis F volũtariꝰdʒ dici.¶¶ Ad illð qdð obr. ꝙ magis pñt ĩ actꝰ interioꝛes: veꝝ ẽ ſi intelligat᷑ de illis q̃ ſue ſubſũt pietati. Ad alið qð obr̃. diligũt ſe.dðᷣm ꝙ bñ vellẽt abſtinẽ a malo inqtum nat᷑e ẽ leſiuũ:nõ tñ inqᷓ tuʒ ẽ diſplicitinũ.et in hoc ſolũ ẽ p̃ncipiũ merẽdi. em̃ alicui diſpliceat ma⸗ lum ꝓut ẽ dei offenſiuũ:ſine gra eſſe nõ põt. Mueſtio.xcij.A quo eſtali quid gũ in oꝛatione. — DOnſequẽter quer tur.a qͥ eſt aliq petendũ in orone. hoc ẽ q̃reꝛe quem debent oꝛantes oꝛare.Primo rgo queꝛit᷑ hic.vtrũ a creatura. Secun⸗ vtrum a creatoꝛe. 2 Membꝛum primum rca primũ q̃runt᷑ q̃tuoꝛ. Pꝛĩo vtrũ petẽduʒ tionalis ſit petenda.Tercio vtrũ exñs ĩ pur⸗ toꝛanda. Quarto ſi bti in patria ſint oꝛandi. rticulus primus D pꝛimũ /ꝓcedit᷑ ſic ad ꝑteʒ affirmatiuã.quic⸗ 5t qadoꝛari: 2 oꝛari. adoꝛatõ em̃ dic actum magis oꝛdinatũ ⁊ immediatũ deo qᷓ; oro.ſ inſenſibilia vt imagĩes ⁊ crucẽ xp̃i adoꝛamꝰ:̊ creaturas iſenſibiles poſ⸗ ſumꝰadoꝛare. Itẽ creata inferioꝛ põt eẽ mediũ merendi apud deũ.ᷓ ⁊ mediũ impetradi meritoꝛiũ apud deũ:⁊ ita videt᷑ ꝙ oꝛadi.¶ Itẽ vna rõ q̃ꝛe ſacr̃a ſunt inſtituta ĩ mate ria coꝛꝑali ẽ huĩliatõ.vt hõ ꝗ ſe erigẽdo ðᷣ creatoꝛẽ ſuũ pec cauit:huĩliando ſe ſuo inferioꝛi graʒ mereat᷑ aꝑud deũ.ſᷣ tanta vel maioꝛ huiliatõ reqꝗrit᷑ in oꝛãdo.vñ deuote oꝛan⸗ tes ad terꝛã ſe totalr ꝓſternũt.rõne &̊ q̃ ꝗs meret᷑ builian⸗ do ſe:adoꝛãdo creataʒ inſenſibilẽ:meret᷑ huiliãdo ſeipam oꝛãdo:⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶ Pꝛe.hug.diffiniẽs or̃oeʒ dĩc. ꝙ ẽ cõ uerſio ꝑ huĩleʒ ⁊ piñ affectũ in deũ:nihilominꝰtñ qꝛ affici mur circa alið a xo.vt ſũt ſcti.oꝛamꝰillos.⁊ hẽ ſᷣm ipᷣm: qꝛ vᷣtus oꝛois ẽ affectõ ſ̊ plerũq; afficimur circa inferioẽs creat᷑es. vtpote imagies ⁊ crucem xp̃i:ꝗ ⁊c.¶ Pret᷑.ſi Fm berñ. or̃o eſt oꝛis rõ:q̊ circa qd rõnabilr ↄuerti iuſte põt oꝛis rõ:⁊ or̃o.ſᷣ circa creatuꝛazʒ irꝛõnalẽ exercet᷑ ſine vicio oꝛis rõ.de tlibo eĩ rõnabilłr rõcinat᷑. ⁊c.¶ Cont᷑.locutõ ẽ actꝰrõis.⁊ ẽ ad cognitiõeʒ generãdo.⁊ iõ ſoli create rõ⸗ nali ẽ loqndo ꝓpꝛie oro. Or̃o at᷑ vocał locutio eſt forata:g ſoluʒ rõnabili effũdẽda.¶ Pꝛe.ſi creat᷑e ĩferioꝛes deueĩre ñ pñt ĩ cognitõeʒ vocał:młtofoꝛtiꝰnec mẽtalis.q¶ Pꝛe.du plici ex cã aliqñ oꝛamꝰaliũ.vel vt ſbᷣueĩat:vel vt ꝓ infuen tõne intcedat.pmũ ſoliꝰẽ dei:ſcdᷣm rõnalis creat᷑e ſolius. neutꝝ aũt inſenſibil vel bꝛutatł.̊ ⁊c.¶¶ Pꝛe. or̃o ſpẽs ẽ q⸗ dã latrie ſiue culxꝰdini.ᷓ cũ cultꝰdĩnꝰcreat᷑e ĩferioꝛi nulla tenſit exhibẽdꝰ ꝛgeor̃o ẽ effũdẽda.¶ Pꝛet. ↄtẽplatõ genꝰ eſt ad oroeʒ.q; lea meditatio 1 oro ſũt ſpẽs ↄtẽplatõis. htẽplatio no ẽ circa iſtas inferioꝛes creatas: nec oꝛotõ (e bannie coꝛꝑalis ſiue ſenſibilis nõ ẽ oꝛãda.q¶ Zld illud qð obr.ꝙ talẽ creataʒ vtpote crucẽ adoꝛamꝰ.dom hm dam. iiij.li. ij. c. ꝙ lignũ crucis qð ſctificatũ eſt ſangui ne xrp̃i adoꝛandũ eſt.alie at cruces nõ niſi ꝓpter ipiꝰtypuzʒ Vñ ſi loqmur de cruce xp̃ᷣi rõne qua ẽ nob materia meriti ⁊ ſalutis:aliqᷓ reuerentia ſpãlis ei debet᷑ q̃ non alijs:ſ hec nõ ẽ latria vel dulia:ſw modꝰꝗdã ſpãlis. Si aũt loqmur ð ipſa in etum eſt crux xp̃i:adoꝛatõne latrie adoꝛat᷑⁊ om̃s 4 ſit a creatura irꝛõnali.Scðdo vtrũ creat᷑a ra⸗ gatoꝛio ſi ten⸗ bin e i tatemn ſvos atü.fſ. hore. ind ige pietnt⸗ nin hiͤer NMa⸗ n beri Prino cun; m tidz ara, pur⸗ h. quio⸗ um ſt oſ⸗ ndi ta Nre hee s zane lan⸗ pann picos⸗ aſfici lißm: eroes ſißm fepot ncio deuto e ro⸗ ala:g eveire dun intnen ſolins. nula ger hatöſs. conb 6,40 mon fſong ſnn gwen Pete ng teis MMueſtio alie mõ ſimili. qꝛlñ ſic iſtã ſi nec altas:ſᷣ xp̃j paſſũ ado⸗ ram. et iſto mo poſſumꝰ adoꝛare crucẽ rpi.i.xp̃ʒ paſſũ ſic adoꝛare. ̊ loquẽdo de ſpaãli reuerẽtia q ei debet quia materia fuit marimi meriti? ſalutis.ñ ſequit ꝙ ſi dʒ re uerri.̊ adoꝛari. aliter em ẽ ĩ merito.aliter ĩ oꝛone.vt i fra patebit.¶ Ad id qð obr ꝙ creata coꝛꝑalis ſiue inſẽ/ ſibilis pt̃ eẽ materia merẽdi ⁊c pt᷑ dici.ꝙ ſic in via nat᷑e deus qdã opat᷑ ꝑ ſe et q̃dã mediate creata: ita ĩ vio moꝝ qdã deꝰ dat ꝑ ſe et qᷓdã mediãte creata.qꝛ em ipᷣe iuſtꝰ ẽ et liberalis.q̃dã at dat qꝛ iuſtꝰ.q̃dã qꝛ liberalis.⁊ vtra⸗ q́ᷓ; de cã dat ꝑ ſe?⁊ mediãte creata. illa em̃ q̃ dat ipᷣe rõne meriti dat qꝛ iuſtꝰ:illa q̃ rõne oꝛois dat q; liberalis. me ritis em̃ rñdet pᷣmiũ ⁊ pcibo donũ· qꝛ igit ĩ merẽdo vti mur creata tanꝙᷓ materia ad deũ referẽdo.⁊ h̊ poſſumꝰ facẽ de qlibet creata: iõ oĩs creata pt eẽ mediũ ĩ rõe me riti merẽdi.⁊ rõnalis et bꝛutalis ⁊ inſenſibilis.pʒ hin⸗ tuẽti. at dat qꝛ liberalis vel rõne depcatõis vł oꝛois dat ꝑ ſe:qñ ipʒʒ imediate pᷣcibo pulſamꝰ.dat etiã mediã⸗ te creata qñ ipᷣa ꝓ nobis infcedit.⁊ qꝛ H̊ mõ nõ vtimur creata ſiẽ materia vt ĩ merẽdo.imo magis ſicut obiecto: oꝛãdo illã vt ꝓ nobis oꝛet 2 ĩpetret.iõ ſolũ illã creaturã oꝛare debẽ? qᷓ oꝛare p?᷑ ꝓ nobis ĩpetrare.qð nõ ↄuenit inſenſibili create.Nec itelligẽdũ eſt ꝙ iſið mediũ ẽ ĩ rõe materie oꝛois:ſic in merẽdo creata fuit materia meriti. imo eodẽ mõ ſe hʒ ad eũ ꝗ oꝑat᷑· ſiẽ ⁊ ille ꝗ pꝛincipaliter oꝛat.⁊ iõ illã vt mediũ ponit.iõ ſolũ illã creaturã oꝛare de bẽꝰ q oꝛare pt᷑ ⁊ ꝓ nobis ĩpetrare.q nõ cõuenit inſeſi⸗ bili create.Qec intelligẽdũ ẽ ꝙ mediũ iſtud ſit in rõne materie oꝛois ſiẽ in merẽdo creat᷑a fuit materia meriti ĩmo eodẽ mõ ſe hʒ ad eũ ꝗ oꝛat᷑:ſic ⁊ ille ꝗ pᷣncipłr oꝛat. et iõ illã vt mediũ ponet vt oꝛet ⁊ ĩpetret qð ꝑ ſe non eꝛat ſufficiẽs ipetrare.Ex his pʒ.ꝙ licʒ bhmõi creatᷣa ſit mate ria ſiue mediũ merẽdi:nõ tñ ẽ oꝛãdi. Ad illð qð obr ð huilitate.pt᷑ dici ꝙ tãta dʒ eẽ huilitas mẽtis ĩ oꝛoe:quã⸗ ta ẽ ĩ ſacroꝝ ſuſceptõe.Oe huĩliatõe aũt ĩ oꝑe nõ opoꝛtzʒ et ideo bmõi ẽ.qꝛ ĩ huiliãdo me ſub creata ĩ recipiendo ſacra:vtoꝛ creata vt materia.ac ꝑ H̊ aliqð mereoꝛ apud deũ. Sʒ illud cui me huiliare debeo ĩ oꝛãdo tale dʒ eſſe ꝑ qð vel a q̊ poſſim ĩpetrare.qð nõ pĩ eẽ ĩferioꝛ creata.ſi cut erat ex ꝑte ſacr̃oꝝ ſuſcipiẽdo nõ oꝛãdo:cũ illa me iu uare nõ poſſint nec ĩpetrare pꝛo me.( Ad illð qð obijci tur ꝙ afficimur circa iſerioꝛes creatas.q̊ poſſumus eas oꝛare.pt᷑ dici.G̊ ſeq̃ret᷑ ſi tm ↄtingẽt ĩ oꝛado affici ꝑ actũ diligẽdi ⁊ actũ ↄtẽplãdi.⁊ iõ ẽ in plłꝰ.q̃re peccatargumẽ tũ ſᷣm ↄſeq̃ns a ſuꝑioꝛi ad ĩferiꝰ.bñ em̃ ſeꝗt econuerſo ꝙ oꝛare ↄtĩgit:ↄtingit ⁊ affici circa illð. Ad illð qð obr ꝙ oꝛo ⁊ẽ oꝛis rõ ⁊c.dðm ꝙ ibi ẽ fallacia equocatõis.Su mit᷑ em̃ oꝛis rõ pꝛo enũciatõe ↄſiderata a loyco.nõ ſic aĩ ꝛout hic de oꝛoe intẽdit. Oꝛo em̃ hic fũpta ẽ expᷣſſio de⸗ iderij directi ad deñ vel ad placãdũ vel ad ĩpetrãdũ.et tale nõ ↄueit ĩferioꝛi creat᷑e.AVñ i argumẽto latʒ cõſeq̃n⸗ tis equocatio.Cũ em̃ dic circa qð ↄtigit exercere rõna⸗ biliter oꝛis rõne ⁊c̃.oꝛis ratio dic rõem.qð nõ dicit ſᷣm ꝙ dicit.oꝛatio eſt oꝛis ratio. rticulus ſecundus Onſeqnter qrit᷑ vtrũ rõnalis creata ẽ oꝛida Et pꝛio ſi dʒ oꝛari dũ ẽ ĩ via.ſecũdo ſi dũ ẽ ĩ ſic. iſſi ſunt depcãdi ſiue oꝛãdi qͥꝝ dep̃catões multũ valẽt illis ꝓ qbo oꝛãt.tales ſũt oꝛoes iuſioꝝ viatoꝝ.iob vlt. YOob ſuꝰ meꝰ oꝛabit ꝓ vobis.faciẽ eiꝰ ſuſcipiã vt nõ ĩputet᷑ vobis ſtulticia.Ex bis pt bri ꝙ dñs ad pᷣces bo⸗ noꝝ qñz iputat pcta maloꝝ. ꝛc. ¶ IFD ois indigẽs bene ficijs dinis dʒ ab amicis dei prociniũ ipetrare.tales at ſũt iuſtiĩ vig: nos q bñicijs dei ĩdige iuſtos ĩ via oꝛa re dxebẽꝰ Cotra. qtuoꝛ ſũt eõditões ↄxurrẽtes ad effi⸗ cacia oꝛ?onis. q̃rũ ſi vna ſptrahit᷑ deficit oꝛo a nccitate effcacie.& ſi omittat᷑ illa cõditio que ẽ. ꝓſe deficit effi⸗ cacia oꝛois.ꝗ̊ᷓ vt viqr̃.nulla dʒ fieri oꝛo niſi ab eoꝗ oꝛat ꝓ ſe.⁊ ita aliꝗs nõ ẽ oꝛãdꝰvt oꝛet eo.i¶ IJtt oẽs homĩes d5 „ vpurgatoꝛio. tercõ ſi beata ĩ prĩia ¶C irca pri mũu ſic.in ſu 7 2 xcij. eadẽ ĩmediatõe ſũt a deo creati. vñ nullꝰẽ magis media tus deo iᷓ aliꝰ.⁊ Hq̊ ẽ deo oꝛdinãte ꝓuiſũ.ſᷣ̊ ꝗ exoꝛat hoĩeʒ facit boiem mediũ int ſe ⁊ deũ:h̊ aũt ẽ ↄtra diſpoſitõm dine ꝓuidẽtie.q̊ hõ nõ dʒ oꝛari.̊ ⁊c.q¶ Itẽ vanũ ⁊ irrõ⸗ nabile ẽ facere ꝑ plura qð pt aliꝗs facẽ ꝑ vnũ.et iſie qui oꝛat deũ ꝑ aliũ facit ꝑ plura.q̊ ⁊c. Reſpõſio.ꝙ illã cre aturã qᷓ pt ꝓ nobis oꝛare deũ et nobis ĩpetꝛare:poſſumꝰ cõueniẽter oꝛare.tales ſũt iuſti viatoꝛes ꝓpter quod ⁊c̃. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ꝓ ſe oꝛare ↄuenit efficacie oꝛois ⁊c̃.dðᷣm ꝙ h̊ verũ ẽ.nihilomĩꝰ tñ oꝛare ꝓ alio ipᷣi ſuffra⸗ grat᷑ ꝓ q̊ oꝛat᷑:vt etiã ipᷣi oꝛãti ꝓſit. At em̃ dĩc greg·oꝛa⸗ re ꝓ alio ſibipᷣi ſuffragat᷑.⁊ tãto citiꝰ meret᷑ ꝗs exaudiꝛi ꝓ ſemetipᷣo:quãto deuote ꝓ alio intcedit.et alibi dicit idẽ. Oꝛ plꝰ ſe pᷣces ſuas valere efficit: ꝗ ip̃as ꝓ alijs impẽdit.de h̊ ĩfra expᷣſſiꝰ tãget᷑.¶ Ao illð qð obr.ꝙ oẽs hoĩes ſũt eiuſdẽ imediatõis habitu reſpectu ad eoꝝ cre atõem ⁊c.pxt᷑ dici ꝙ licʒ ſũt eiuſdẽ ĩmediatõis qtũ ad eẽ nat᷑e.qꝛ omes ſũt imediate creati ſiue cõditi a deo:nõ tñ om̃es ſũt eiuſdẽ ĩmediatõis qtũ ad eẽ gratie.i.ad bñ eẽ ſiue eſſe oꝛdinatũ.¶Multi tãtũ ſũt ꝓpinꝗoꝛes deo:q̃ntuʒ ſunt magis ad eẽ oꝛdiatũ qᷓ alij.vn ⁊ illi ꝗ qᷓtũ ad h̊ ſunt magis ꝓpinqui deo.magis ↄueniẽter pñt eẽ mediatoꝛes int᷑ den ⁊ alios.int᷑pellado ⁊ ſuffragãdo illis.¶¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝙ ꝗ poĩt mediatoꝛẽ pᷣiudicat dine diſpoſitõi. pt᷑ dici ꝙ ponẽ mediatoꝛẽ qᷓtũ ad eẽ pꝛimũ ⁊ deũ: pᷣiudi⸗ caret dine ꝓnidẽtie.nõ aũt ad eẽ ſecũdũ ſiue bñ eẽ.i Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ minꝰ bñ fit ꝑ plura ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ hG̊ ve rũ ẽ ſi tambñ fiẽt.̊ em̃ eq̃ bñ ſieꝛet ex ꝑte dei ſi vellet.tñ melis fit et ex ꝑte oꝛãtis ꝗ meret᷑ ꝓ alijs:qꝛ qꝓ alijs oꝛat ꝓꝙ ſeipᷣo laboꝛat:et meliꝰ ꝓ co ꝓ qͥ oꝛat cuiꝰ meritum au gmnẽtat. et etiã cũ h̊ fit:qꝛ volũtas dei adimplet᷑: ꝗ vult ꝙ ſint ſollicita ꝓinuicẽ ip̃a mẽbꝛa et ſeinuicẽ ꝓmoue⸗ a * Hnſeq̃nter q̃rit.vtrũ exiſſẽs ĩ purgatoꝛio eſt ꝛãdꝰ. Ek ſic:vidr̃ ꝑ ̊ ꝙ quãto creata rõnał agis deo aſſiłat᷑:tãto magis ẽ oꝛãda.&̊ illa crẽata q̃ ẽ extra ſtatũ prt̃atis peccandi magis aſſilat᷑ deo quẽ ĩpoſſibile ẽ peccare.cuiuſmõi ſũt exñtes ĩ purgato⸗ rio:qᷓ; exñtes ĩ via ꝗ ſũt ĩ potẽtia peccãdi: ſi exñtes in via ſũt depᷣcãdi:rõne cõſiti vel foꝛtioꝛi ex ñtes ĩ purgato⸗ rio.¶ Iẽ ſũt ſiatꝰ viatõis:purgatõis.et ſtatꝰ appᷣhẽſio⸗/ nis.exiſtẽtes ĩ pꝛĩio ſtatu ⁊ vltĩo ſũt depcãdi.̊ ⁊ exñtes ĩ medio. Itẽ vt tactũ ẽ exiſtẽtes ĩ purgatoꝛio orãt ꝓ ſe. qð ꝗ̊ impedit eos oꝛare ꝓ alijs.¶ YR exñtes in purgato rio ſunt i caritate ̊ ↄpatiũt᷑ exñtibo ĩ buiꝰ mũdi milerijs cõpaſſio em̃ ĩ quadã eq̃litate rñdet caritati.ꝗ em̃ multũ diligit frẽm ſiue ꝓximũ:multũ cõpatit᷑ miſerijs ſuis.ſ g alijs multũ ↄpatit᷑.libẽter releuat eiꝰ miſeriã. Exq̊ cõ patiũt᷑ exiſtẽtibo ĩ miſerijs mũdi:et ex caritate libẽter re leuãt eaꝝ miſeꝛias.ſ̊ H̊ nullo mõ pñt facẽ niſi oꝛãdo deũ ergo libẽter oꝛãt ꝓ illis dñm. ᷓ bñ cõpetit ꝙ exiſtẽtes ĩ mũdo dirigãt pᷣces ad illos Cõtra.nulliꝰabſoꝛptꝰ a pena tãta ↄuertit ſe ad aſpectũ pene ſiue miſerie alteriꝰ qꝛ pena ꝓpꝛia ñ ſuſtiet.ſ̊ exiſtẽtes ĩ purgatoꝛio ſũt tales aliter fruſtra oꝛaret eccłia ꝙ nõ abſoꝛbeãt᷑ a tartaro ſcʒ ꝙ nõ detineãt᷑ ĩ illa abſoꝛbitõe.nullꝰ talis ẽ cꝛãdꝰ.ergo exiſtẽtes ĩ purgatoꝛio nõ ſunt oꝛãdi. Iyvt hẽt᷑ ab aug.· pena purgatoꝛij maioꝛ ẽ q gcqd pt ĩ vita iſta ſ uſtineri. h exiſtẽtes in tãta acerbitate pene ita ſunt ſibi intẽti ꝙ no pñt ſe ad illos cõuertẽ.h̊ vald bile ẽ. VUñ nec ꝓP ilr oꝛare.ergo ñ ſũt oꝛãdi.Rñſio.ad h̊ pt᷑ dici.q exntes ĩ purgatoꝛio ñ ſũt oꝛãdi: q vt ſupᷣ tactũ ẽ vbi qſiiũ ẽ.vtꝝx exñtibo ĩ purgatoꝛio ↄueiĩt oꝛare.determĩatũ ẽ ꝙ alijs nõ oꝛãt licʒ ab alijs.ſe? viatoꝛibo petãt adiuuari.vt dic greg. Quare at᷑ ñ ſũt oꝛãdi rõ ẽ.qꝛ ñ ſũt ĩ ſtatu merẽdi ne qʒ rcipiẽdi pᷣmiũ:h̊ ĩ ſtlatu medio qꝛ euacuati ſũt a culpa 7 detẽti ĩ pena.⁊ carẽtes głia.qꝛ ĩ peĩs ſũt:ꝓ ſe oꝛare ilł opetit tãqᷓ; reis ĩploꝛãtibo venia.ñ tñ ꝓ alijs tãq; ami cis ĩpetrãtibo grazʒ · ¶¶ Ad illð g̊ qð pꝛio obr ꝙᷓ magis aſ † ſimilat᷑ deo ꝗ ñ pt᷑ peccare ⁊c.pt᷑ dici ꝙ rõ potẽtie ĩpetrã di ẽ ptas merẽdi potiſſima dico.qꝛ ñ ↄueit exñtibo i pur gatoꝛio cã ↄgruẽtiſſima ẽ amicicia.exñtes at ĩ purgato⸗ rio rõe q̃ tanꝙᷓ rei detinẽt᷑ i pena nõ iudicadi amici.ᷣ po tiꝰ rõe offẽſe dei penis obligati.¶ Ad illð qð obr. ꝙ exi ſtẽtes ĩ extreis ſiatibo.ſcʒ ĩ via ⁊ ĩ glia ſũt depᷣcãdi ⁊c.pt dici ꝙ rõ magis ẽ ad oppoſitũ qᷓ; ao ꝓpoſitũ qꝛ vt tactũ ẽ neq; ſũt ĩ ſtatu merẽdi neq; recipiẽdi qð merueꝛãt.vñ ſta tꝰ mediꝰ ĩ ꝓpoſito.ſcʒ qᷓtũ ad ydoneitatẽ oꝛãdi ꝓ er̃neis diſcrepat ab extremis ⁊ ↄueit cũ ilł.qꝛ ſtatꝰiſte ptatẽ me rẽdi ñ ſuſtiet nec amiciciã.int᷑tatiue dico:ſᷣ ponꝰoffẽſe poĩt reatꝰ. Ad illð qð poſt qrit᷑ q̃re ñ ſũt ydonei oꝛare ꝓ alijs ſiẽ ꝓ ſe.pt᷑ dici ꝙ vt ſupᷣ tactuʒ cẽ.acerbitas pene cui oĩno itẽdũt ⁊ aq̃ abſoꝛpti ſũt.ad poſtulatẽʒ venie ꝓꝑ ſeipᷣis compellit.nec ad miſeriã alioꝝ illos ↄuertẽ ſinit. 4Ad illð qð poſiea obr.ꝙ hñt caritotẽ ⁊ ita ↄpaſſionẽ pt dici ꝙ verũ ẽ ꝙ caritatẽ hñt ĩ hĩtu:bᷣ bitꝰ caritatis nõ iducit ↄpaſſionẽ ̊ actꝰ caritatis.t eĩ ꝓbebilit᷑ ptʒ ex vᷣbo aug.ſuꝑpoſito qð ſupᷣ tactũ ẽ:ita abſoꝛbẽt᷑ aliq a pe⸗ na.ꝙ et ſi ſpem bẽant ĩ hĩitu:raro motu ſpei mouẽt᷑.ſiłr 2 motu caritatis ꝓgf ↄuerſionẽ ad penã ⁊ doloꝛẽ ↄtinuũ quẽ negligẽ nõ pñt.Sine pᷣiudicio iñ oꝓpinãdo dico.ꝙ; multe ſunt aĩme ĩ puꝛgatoꝛio q̃ nõ affligut᷑ illa vehemẽti afflictõne de qua loquit᷑ augꝰ. rticulus quartus Onſeqnt qrit᷑. Si bti ĩ pr̃ia ſint oꝛãdi.i.ſi vi toꝛes debẽt oꝛare ſctos ↄpᷣhẽſoẽs.ꝙ ſic:viar Hᷣꝙ plꝰ pñt in curia regis mũdami.ſᷣ maxie ꝓuidẽtie ẽ volẽtes aliꝗd ipetrare ĩ curia regis mũdani pꝛicipes curie illiꝰ pcari ⁊ pᷣeiba illos ad obtinẽaũ qð ĩtẽdit beiuolos r̃adẽ.& ʒ ↄſtat ꝙ lõge maioꝛis ꝓmdẽue ẽ pꝛĩicipes curie celeſtis pᷣcibo allicẽ ad obtinẽdũ ĩ euria celeſti q̊ ꝗs ĩdiget.ᷣ ⁊c.q Pꝛet᷑.viatoꝛibo ĩcũbit eo mõ qͥ pñ̃t illos honoꝛac.ᷣ ꝗ iſtos oꝛãt illos honoꝛãt.ergo ⁊c. Pꝛet᷑. h̊ admenʒ ecclia exẽplo ſuo ſctos oꝛãdo.⁊ ↄſtat ꝙ ĩ H̊ ñ errat.g ⁊c̃.¶¶ Pꝛef.ꝑ illos ꝑ qͥs ðᷣſcẽdii deꝰꝛadnoſ Eꝑ eſſectũ ſuoꝝ cariſmatũ:⁊ noe dẽmꝰ ꝑ eoſdẽ aſcẽdẽ. ſ G n poſſũꝰniſi ꝑ ozoʒ eoꝝ ĩpetrãdo adiutoꝛiũ.̊ ac Cõr deꝰẽ nob miſericoꝛdioꝛ ⁊ pñtioꝛ qᷓ alicui ſcto.dᷣ ſtultꝰ ẽ ꝗ hʒ tã regẽ i; pꝛicipẽ:⁊ rege derelicto pꝛicipẽ depcat᷑. ⁊c Pꝛet. ſcti ſũt nob ablẽtes.ſᷣ ſlultꝰẽ ꝗ abſẽti loqꝗt᷑: ſtul tꝰ ẽ ꝗ a ſctis petit.¶ Si dicat᷑ ꝙ ſtulticia ñ ẽ ĩ h:qꝛ ſee vi uũt ĩ deo.Cõt᷑.angli poꝛtãt petitões nr̃as añ den.&̊ fru⸗ ſtra poꝛtarẽt.ſi lucerẽt ĩ deo.q¶ Pꝛet.ſi oꝛare dẽmꝰſctos potẽtõꝛes ſiue ſctioꝛes ſꝑ:cũ plꝰ pñt qᷓ alij.male ̊ docʒ eccłia ĩ letanijs oꝛaẽ ſckos mĩoꝛes.¶ TPꝛet᷑.dñe math.vj. oꝛãdi ſufficiẽtiſſimã dedit foꝛmã.cũ in ibi ñ tãgit᷑ ð oꝛoe ſctoꝝ.q̊ fruſtra fit.¶ Pꝛet᷑.aug.ĩ ſᷣmõe ſiue ĩ li.de oꝛone Oꝛare alit qᷓ; dñs docuit.ñ iqrãtia ſolũ ẽ ſᷣ culpa.cũ ipſe poſuerit ⁊ dixerit reijcitis mãdatũ dei vt ozoes vꝛas ſta tuatis. It oꝛo ẽ ſacrificiũ ſpũale.ſ̊ coꝛꝑale ñ dʒ fieri ni ſi æo:ꝗ cũ ſpũale ſit lõge nobiliꝰ qᷓ; coꝛꝑale:młtofoꝛtius alij a deo offerri ñ dz · ¶ Pꝛet. pt q̃ri qũo ĩnoteſcũt ſct̃is oꝛoes q̃ fiũt ilł ⁊ vt ponũt ꝗdẽ ꝑ aſpectũ ĩ ſpeculo ef᷑no. ita pᷣmo ſũt apud deũ añqꝙ; ꝑueniãt ad ſctos h̊ pnerteꝛe ſe a deo ad ſctos miꝰ vr recte ſieri.ꝗ etoc bẽi ĩ pria oꝛãdi ſũt a nob.qꝛ illi ꝓ nohᷣ pnt oꝛc ⁊ ĩpetꝛat᷑.ĩmo ad h̊ expediti ſũt ⁊ effcaces.Expediti qꝛ ſareia moꝛtali⸗ tatis mĩme guati.efficaces qꝛ amici di eſſecti ⁊ failiaẽs. Fm Tuliũ aũt amicicia ẽ idẽ velle ĩ bono.⁊ cũ aliquẽ di ligũt qi deũ ↄpellũt ad illũ diligẽdũ. fitq; qd dic aug.de p̃deſtiatõe ſctoꝝ.qꝙ aliꝗ ſic p̃deſtiati ſũt vt ſctoꝝ oꝛonibo 2cedãt᷑.vt bts greg.ĩ dyalogo dĩc.ꝙ obtieri neq̃qᷓ pñt q p̃deſtiata nõ ſunt.̊ ea q ſcti oꝛõdo efficiũt ita p̃deſtĩata ſũt: vt pᷣeib obtineãt᷑et iõ oꝛãꝰ ⁊ oꝛare ↄgrue poſſumus ſctos ĩ via.ſctos at ĩ pria maxie dẽmꝰ oꝛac.vñ ecclia in⸗ ſtituit letaniã ⁊ oꝛoes ſpãles qW ᷣis diꝛigũt. Cõcedẽdũ ẽ &r ꝙ ſcros oꝛaẽ dẽmꝰ.2 G ꝓpt triplicẽ cãʒ. vicʒ ꝓpt᷑ nraz inopia:ſctoꝝ gliaz:⁊ dei reuerẽtiã.¶ De pꝛio et ſcdᷣo at⸗ teſtat bis bern.dicẽs ðᷣ amoꝛe dei ca.ix.Quig angeloꝝ vel bĩoꝝ ſpirituũ te diligit.ſcio et qꝛ me diligit diligẽtẽ te ſe. In te ꝗgſqs manet ⁊ ſecure p̃ces 2 affectoes hũanas ſcio.qꝛ ĩ te me exaudiet:ĩ qͥ ⁊ ego eoꝝ glie ↄgratuloꝛ.ecce ſecũdũ.ꝗſꝗs te hʒ bonũ ſuũĩ te me adiuuat.nec mibi tui ꝑticipatõʒ pt᷑ ĩuidere.ecce pᷣmũ.ſoliꝰeĩ apoſtate ſpũs eſt nr̃aʒ miſeriã ſuã facẽ leticiã.nr̃ʒʒ bonũ ſuũ facẽ damnũ. bhec berñ.2 ſũpta ſũt de fine de vera r̃ligiõe aug. Terciũ plane dat᷑ itelligi ĩ ſacto cẽturioĩs Luẽc.vij.Qui ĩdignũ ſe arbitratꝰ vt veĩret ad ihʒ miſit ſenioꝛes iudeoꝝ ad ro gãdũ ihm ꝓ ſanatõe Fui ſui.ꝓpt᷑ nr̃aʒ dico ĩopiã ĩ merẽ d. vt vbi nra nõ ſuppetãt merita:patrocinẽt᷑ aliena.Al teriꝰ ꝓt᷑ nr̃aʒ inopiã ĩ contẽplãdo.vt ꝗ ñ poſſumꝰ ſũmẽ lucẽ i ſe aſpicẽ:eũ ĩ ſuis ſctis ↄtẽplemur.Tercio ꝓpt᷑ ino piã ĩ amãdo.qꝛ nos miſerabiles hoĩes.vł ꝙ pleriqʒ nrʒ magis afficimur circa ſctʒ aliquẽ.aliqñ et᷑ ꝙᷓ circa dñm. et iõ dñs cõpaſſus nr̃e miſerie vult ꝙ oꝛemꝰ ſctos ſuos. Secũda cã ẽ ꝓpt ſctoꝝ glłiaʒ.qꝛ em̃ dñs vult glificare ſctos.fſacit plerũq; ꝑ ipᷣos miracula ĩ coꝛꝑibo ⁊ ſalutẽ in aĩabo. vt ipᷣos laudemꝰ.et ñ ꝑ ſupᷣmos:łſ et ꝑ ifimos.vt ſic aligs ſaluat᷑ coꝛpalit᷑ inuocãdo lumẽ.⁊ nõ petit᷑:ſie ⁊ ſpũalit᷑ ĩtelligãꝰ.¶ Tercia ẽ ꝓpt᷑ dei reuerẽtia. vt pctoꝛ ꝗ deũ offẽdit.qꝛ nõ audet ĩ ꝓpꝛia ꝑſona adire: recurrat nd ſctos eoꝝ procinijs ĩploꝛãdo.Et his poſſʒ ↄueniẽter addi ↄgruẽtia dĩnaꝝ hierarchiaꝝ.Cõgruẽtia dĩna hie⸗ rarchiaꝝ dico:qꝛ cũ dĩno ꝝ cariſmatũ ſit deſcẽſꝰ ꝑ ſccos ad nos.ↄgruũ ẽ vt aſcẽſus nr̃ qͥ nos mouemur ſiue redu cimur ad deũ:fiat ip̃is ſctis q̃i mediatoꝛbo ⁊ aduocatiſ nr̃is. Scðm em̃ dyoniſiũ.poſtrema redeũt ad pꝛicipinʒ ꝑ media. ꝓpinde ẽ vt reducamur ⁊ aſcẽdamꝰ ad deũ ĩ me ritis ꝓficiẽdo:eos ↄueniẽter oꝛamꝰ ⁊ vtilit᷑.¶ Ao illð q̊ qð pꝛio obr̃.ꝙ minꝰↄuenit adire pꝛicipẽ qñ rex ẽ nuſeri⸗ coꝛdioꝛ ⁊ liberalioꝛ ⁊c. Jam ĩ ꝑte pʒ rñſio.qꝛ licʒ rerx ſit liberalioꝛ et miſericoꝛdioꝛ ⁊ fauoꝛa bilioꝛ aliqͥ pꝛincipe: nihilomiꝰ deferẽdo maieſtati regie ⁊ ꝓpꝛiã attẽdẽs indi gnitatẽ pꝛudẽter facit recurrẽdo ad pꝛicipẽ q̃ſi ad medi⸗ atoꝛẽ int illũ ꝗ eſt maxiꝰ ⁊ mimꝰ.Si aũt pctoꝛ dinã attẽ dens dignitatẽ ⁊ timẽs maieſtatẽ.⁊ ꝓgf᷑ h̊ reſiliẽs ĩ ꝓꝑꝛiã ꝑuitatẽ nõ adcurrit ſ᷑ ponit mediũ ↄfugiẽdo ad ſct᷑os:ĩ hoc laudãdꝰ ẽ.q¶Ad illð qð obr̃.ꝙ oꝛo ẽ ſacrificiũ ſpũa⸗ le ⁊c.pt᷑ dici ꝙ nõ ẽ ſiłe de oꝛoe ⁊ ſacrificio:qꝛ coꝛꝑale ſa crificiũ ad latriã ꝑtinet.Latria aĩ ẽ cultꝰ ꝗ ſoli deo debe tur.ſ̊ oꝛo nõ ẽ ꝑs latrie.neq; an illã ꝑtinet pᷣciſe:ſed ma gis ẽ actꝰ iuſticie vel aliaꝝ vᷣtutũ.vt ſupᷣ tactũ ẽ. Juſticia aqũt nõ ſolũ reſpicit oꝛdinẽ ad deũ.ſiłr nec alie vᷣtutes q̃ actũ oꝛois eliciũt.ĩmo et᷑ ſctos ipᷣos ꝗ a nobis ↄueniẽter pñnñt orari. licet nõ ſacrificio exterioꝛi tali.q Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ſct᷑i abſẽtes ſũt ⁊c̃.dici pt᷑ vt hẽt ab aug.in li. de cura ꝓ moꝛtuis gerẽda.ꝙ oꝛoes nr̃e tribo modis ino teſcãt ſctis.ſcʒ reuelatõe:⁊ denũciatõe angelica: et ĩſpe⸗/ ctione et intuitõe ĩ ſpeculo trinitatis:et ꝓpꝛia ↄpᷣhẽſione vt q pñtialiter aſſiſlũt ĩ locis ĩ gho ad illos diriguntur oꝛones.vñ oꝛoes q dirigũt᷑ ſctis qtenꝰ vtilitati nẽe ſuffi⸗ cit:illis ſufficiẽter reuelãt᷑. Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ſi ſcti ſũt oꝛãdi:ſꝑ melioꝛes ſũt oꝛãdi.pt᷑ dici ꝙ nõ opoꝛtʒ.qꝛ vt ſupᷣ tactũ ẽ.deus vult oẽs ſcłos ſuos honoꝛari.et iõ oẽs ĩuocari ſeu oꝛari.q Ad h̊ qð obijcit᷑ ꝙ ſufficiẽter tãgit ĩ oꝛoe dñica de oꝛoe qͥ oꝛamꝰ ſctos.dicẽdũ ꝙ qꝛ ſcłos non oꝛamꝰ niſi qꝛ ſiẽ mediatoꝛes dñi nõ vt ſiẽ illũ a qͥ hẽmus gcꝗd boni hẽmꝰ.iõ ſolꝰ deus ſimplicit᷑ ẽ oꝛãdꝰ.tãqᷓ; fina liter a qͥ ẽ om̃e bonũ.Scti at᷑ nõ ſimplicit᷑ ſ̊ potiꝰ tanqᷓ mediatoꝛes ꝑ qͥs ĩpetramꝰ.et iõ magis tenẽt ſe ex parte oꝛãtiũ qſi coadiuuãtec:qꝙᷓ illiꝰ ꝗ oꝛat. Quia igit᷑ ĩ oꝛone illa nobis deſcribit᷑ ille ꝗ ſimplicit ẽ petẽdꝰ.et oĩa illa . petẽda ſũt ab ipᷣo:et ipi apli qͥs docuit dñs oꝛare ibi ꝗ petere debẽt. et oẽs ex ↄſeqͥnti apłoꝝ ſeq̃ces ꝗ ſi miꝰ ydo nei ſũt ad impetrãdũ:coadiutoꝛes adeat. Patet ꝙ non — cuit. tãgerent᷑ ipi ſcti in oꝛoe illa.q; ſufficiẽter dat intelligi ꝑ oꝛãtes. .,ũ, ip ofr na d ſ i ſten jon Gmn ſee binn nece ſaci eter iun⸗ 37 0 Ai⸗ epei s cce tui eſt nü. cii gn nen ns no fz n. . in W frat iter hie/ tos du atif iuz ime 15 ſenn erſit ſpe: Idi di e e wa icig q ieter q inli. no iſpe⸗ ſione ntur ſuffi⸗ liſchi g N es gt i dohon vemus ifina Stanch Nueſtio lembꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑.vtꝝ deus ſit oꝛãdꝰ.Et pꝛimo querit᷑ ſimplicit ſiue abſolute vtruʒ ſit oꝛãdus.Secũdo vtrũ ſolns ſit oꝛãduo. Tercio quõ ſit oꝛãdus. Quarto cũ ĩ oꝛõe qua oꝛat᷑ fit aſcẽſus aĩe in deũ vtrũ in oꝛõe eleuet᷑ altius intellectus vel affectunas. rticulus pꝛimus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ad ꝑtem affiꝛmatiuaʒ ſic. Cũ ſine diuino ſubſidio nihil boni poſſumꝰ. Jop̃. xv. ait. Sine me nihil poteſtis facẽ.⁊ de neceſſitate ſalutis nr̃e babeamꝰbona facẽ: ncce babemꝰ ad dimnã bonitatẽ oꝛãdo ↄfugẽ.⁊ ita nccio habemꝰdeũ oꝛare.a ita deꝰnccio ẽ oꝛãdꝰ.¶ Cõtra.nibil cariꝰemit᷑ qᷓ qð pᷣcibo cõꝑat᷑.ſiẽ ait Seneca.ᷣ cũ deꝰ liberaliſſimꝰ ſit. oĩbo dans affluẽter Jac.j.⁊ dat gratuite:nõẽ oꝛãdus ꝓ aliquo.cũ illud qð pᷣcibus ↄꝑat᷑ cariſſime emat. Itẽ libe:aliꝰdat ꝗ dat nõ petẽti:q ꝗq dat rogatꝰ.q̊ cũ de ſit li beraliſſimꝰdatoꝛ:nõ oꝛãdꝰẽ vt det.⸗. Stẽ liberalioꝛ ẽ deꝰ ad dãdũ ꝙᷓ bõ ad accipiẽduz.ſʒ fruſtra ⁊ minus diſcrete oꝛat vt aceipiat cui offert᷑ ſpõte quod optat:⁊ ita vt pꝛiꝰ. Itẽ aut oꝛãs petit qð de diſponit dare:⁊ talis fruſtꝛs oꝛat:cũ ſine ſua poſtulatõe ̊ facẽt.aut qdð ñ diſponit da⸗ re ⁊ tunc fruſtra oꝛat:cũ deꝰnulli dat qð nõ diſponit da⸗ re.¶ Itẽ ſicut ſe bʒ veritas ad teſtificãdũ:ſic ſe babʒ vir⸗ todiuma ad adiuuãdũ.ſᷣ ꝗ inuocat veritatẽ diuinã ad te ſtificãdũ ꝓ ſe ꝑ iuram̃tũ ſine neceſſitate peccat.&̊ ſiłr qui inuocat diuinã virtutẽ ad adiunãdũ ſine neceſſitate pec⸗ cat. S̊ vidr̃ facẽ ꝗ oꝛat deũ ꝓ aliqͥ obtinẽdo ab eo: eo ꝙ ex quo de dat qð diſponit:nõ ẽ neceſſe eũ oꝛare.4. Itẽ ꝗ pe⸗ tit ꝓ ſe in eccleſiaſticis beneficijs ꝓmoueri: eoipo meret᷑ excludi:vᷣ ẽ magis petẽ gẽam vel gliam q; qdcũq; benefi⸗ ciũ tꝑale.magis indignũ debet ſe ꝗs reputare ad illud qᷓ ad illð.ᷓ petẽdo magis meret᷑ excludi ꝙᷓ exaudiri.¶ Itẽ aut ille ꝗ oꝛat ẽ dignvel indignꝰ. Si indignꝰmale petit: cũ deus ſit oꝛdinatiſſimꝰdiſtributoꝛ bonoꝝ ſuoꝝ. Si di gnus:etiã ſine ſua petitõe dat deꝰ.qᷓ nullo mõ deꝰẽ oꝛan⸗ dus. Itẽ ꝓpnioꝛ ẽ deꝰad miſerãdũ ꝙᷓ ad ↄodemnãdũ: ſed auertẽti ſe ab eo ſine vlla petitõe aufert gRam: ꝗ̊ ↄuertẽti ſe ad ipᷣm ſine petitõe dat gram.¶4l SItẽ nobilioꝛ ẽ creatu⸗ ra rõnalis qꝙᷓ irrõnalis. Sed creatura irrõnalis ſine vl⸗ la ſua oꝛõe ↄſeꝛuat᷑ a deo.⁊ qᷓtum ad eẽ.⁊ q;ẽtum ad bene eẽ. ̊ multomagis creatu õnalis debz a deo cõſeruari ſine vlla ſua oꝛõe.̊ ⁊c.¶ Rñſio.ꝙ abſq; dubio deꝰoꝛan dus eſt. cuius multiplex eſt ratio. vna eſt eadem qua eſt amandus ⁊ venerandus. Amandus eſt enim deus et ve nerãdus.qꝛ ipſum amare ⁊ venerari.dignũ ẽ.vtile eſt:⁊ neceſſariũ. Dignũ ẽ ꝓpter eiꝰmaieſtatẽ ⁊ bomitatẽ. Atile ẽ ꝓpter ſuꝑnã obtinẽdã felicitatẽ.Qeceſſariũ ꝓpter vitan da eternã calamitatẽ. His eiſdẽ rõnibo oꝛãdus ẽ.qꝛ eum oꝛare dignũ.vtile ⁊ neceſſariũ ẽ. Dignũ qꝛ ipe ẽ alpha et o.pꝛincipiũ et finis.pꝛĩcipiũ collatiuũ.ↄſeruatiuũ ⁊ ↄſũ⸗ matiuũ oĩm criſmatũ ſpualiũ.vtpote a qͥ ẽ influẽtia oĩs boni:finis ad quẽ ẽ oꝛdinatio ⁊ ↄgreſſio oĩs boni. õ rõ⸗ nalis creatura debʒ ipᷣm honoꝛare vt pꝛicipiũ a q̊ exiens vt finẽ ad quẽ rediẽs. Honoꝛat aũt ipᷣm vt pꝛicipiũ ⁊ da toꝛẽ gre ĩ deſiderio oꝛõis ꝓ ſuſcipiẽdis.honoꝛat vt finem ĩ redditõe laudis ⁊ grarumactõe ꝓ acceptis. Cõmode et ẽ oꝛare deũ.qꝛ hocipᷣo ꝙ mẽs oꝛat:exercet ſe ad deſideꝛiũ qð mẽtẽ purgat:⁊ ſupᷣ ſe eleuat ⁊ dilatat.qꝛ gr̃a magnuzʒz qd ⁊? eleuatũ.aug.Dilata deſideꝛiũ tuũ qꝛ magnũ ẽ qð ti bi vult dare.ſ.gram.neceſſariũ ẽ:qꝛ qᷓdin ſumꝰ ĩ ſtatu. nec a pctoꝛe ſurgẽ:nec pctᷣa vitaẽ:nec oꝑa bona poſſumꝰ facẽ: niſi eiꝰadintoꝛio.qꝛ ſine iſtis cadimꝰĩ calamitatem eternã.iõ neceſſariũ ẽ deũ oꝛare vt ſua gra ĩ his oĩboad⸗ iuuemur. Elñ inter oẽs aciꝰ nr̃os ſumme neceſſariũ nopᷣ ẽ oꝛare:qꝛ or̃o ẽ oẽĩm bonoꝝ nroꝝ inchoatio.ꝓmotio:et ↄſũmatio.qꝛ oꝛõis exercitinʒ boꝝ cooꝑatiuũ.vtpote ĩ qͥ ẽ pcroꝝ cognitio.coꝛdis humiliatio.deſiderioꝝ inflãma „% xcij. tio..2 meritoꝝ ↄtinuatio vt ex dictis pʒ. Pꝛoinde ẽ ꝙ in lege pᷣceptũ ð ſabbato frequẽtiꝰiterat᷑ circa pᷣcepta legis qꝛ ex ip̃ᷣo pẽdebat totiꝰdecalogi obſeruatio. In ſabbato eĩ ↄueniebãt ad templũ ad audiẽdũ.vt recognoſcẽt vmiſ⸗ quiſq; ꝗd faciẽdũ.qd vitãdũ ⁊ in qͥ ꝑſiſtẽdũ ẽ finalit᷑.quõ inducit᷑ nobis neceſſitas oꝛõis.ſ.ad oĩm bonoꝝ inchoa⸗ tõem.cõtinuatõem.et ↄſũmatõem.⸗ Sicẽdũ q̊ ad verbũ Senece.ꝙ verbũ eiꝰintelligit᷑ de petitõe q fit ab homie. vbi petẽs modicũ qñq; verecũdat᷑:⁊ hoc ẽ valde penale. ſed petẽ a deo nõ ẽ veꝛecũdũ:ſicut nec petẽ a ſole.qꝛ ẽ ꝑpe tuꝰeternã lucis influentiã miniſtrãs.el aliter põt dici duplex ẽ emptio. Vna ꝑ apꝛeciatõem ⁊ cõmutatõem Dati et accepti:⁊ hec emptio nõ fit a deo.q oĩa dat affluẽ ter et bonoꝝ nr̃oꝛum nõ indiget. Alia ẽ emptio que fit a teo qui omnia dat affluẽter ꝑ quãdã reputatõem.vt do⸗ min“ꝰ vẽdidiſſe reputat᷑: dãdo digno et bene diſpoſito ad accipiẽdum. vñ hõ libeꝛalis nõ requirit pᷣciũ doni ſui:ſed ſibi ſufficit digtag ex ꝑte ſuſcipiẽtis. Sic ⁊ dñs ñ reqrit in donis ſuis pᷣciũ ex ꝑte nr̃a:bſᷣ dignitatẽ ⁊ diſpoſitõnem ex ꝑte recipiẽtis.que attẽditur ĩ deſiderio ⁊ deſiderantis idoneitate.cũ dona dei nõ emunt᷑ ab eo ꝑ oꝛõem rõne pa⸗ ctõis ⁊ appꝛeciatõis cõmertioꝝ:ſʒ rõe deſiderij⁊ idonei⸗ tatis p̃ᷣcum.eo mõ quo regnuʒ dei emit᷑ a pauꝑibo.iuxta illud Yᷣſa.lv.Qui nõ habetis argẽtũ: ꝓperate emite ⁊ co medite. ꝓperate ſollicite vos diſponẽdo:emite frequẽter delectãdo:⁊ ↄmedite delectabiliter fruẽdo.q⸗l Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ qui dat nõ petẽti liberaiiꝰdat ⁊c.põt dici ꝙ li⸗ bertas dñi nõ exit ĩ dãdo ſᷣm impetũ:ſᷣ Fm iundiciũ ⁊ rõ⸗ nẽ.iuxta illud qð dicit Seneca. ꝙ beneficia nõ ſpergen⸗ da ſed collocãda ſunt.Vñ dñs vult beneficia ſua ĩ men tibo pioꝛũ collocare.qð magis atteſtat᷑ ſue liberalitati. ᷓ ſi illa ingratis p̃ᷣſtaret ꝙ eẽt illa ſpergeꝛe ⁊ diſſipac.vñ oꝛõ nõ minuit diuinã liberalitatẽ:ſʒ ad illã ↄgrue diſpo⸗ nit. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ liberalioꝛ ẽ deus ad dandũ ⁊c.põt dici ꝙ hoc verũ ẽ in idoneitate ſiue ꝓ pᷣparatõe pᷣ⸗ ſuxpoſita.qꝛ largiꝰ ⁊ oꝛdinatiꝰqᷓ; nos petere.Gae aũt di gno ⁊ diſpoſito atteſtatur liberalitati. Dare at indigno 7 nõ diſpoſito magis atteſtatur ꝓdigalitati vel indiſcre tõni:qᷓ liberalitati.Vñ quia oꝛãdo oꝛãs pᷣparat ſe ⁊ ido neũ efficit ad recipiẽdũ:deum dare oꝛãtibus nõ p̃iudicat eius liberalitati:ſed magis atteſtatur.¶ Ad illud quod obijcitur. aut oꝛans petit quod deꝰ diſponit dare ⁊c̃.põt dici ꝙ diuina ꝓuidentia nõ in omnẽ euentũ pᷣoꝛdinat da re bona ſua:ſed potius iuxta qð pᷣparamꝰnos et ſibi co⸗ oꝑamnr. Ande nõ fruſtra petimꝰdiuina beueficia.qꝛ ſic petendo nos quodammodo idoneos efficimus ad eiꝰbe⸗ neficia ſuſcipiẽda.⁊ ad illa que diſpõit nobis offerre ob tinẽda:et ita nõ fruſtra petimus que nobis dare diſpõit ¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ ſicut ſe habet veritas dinina ad teſtificãdũ ⁊c.põt dici ꝙ nõ ẽ ſimile de veritate ⁊ vir⸗ tute.qꝛ inuocãdo deũ in teſtimoniũ veritatis aſſerte per iuramẽtum.inuocat᷑ deus vt ſit teſtis ſermonis eius qui iurat ⁊ queq; falſi vt ĩ ꝑiurio mentitur.⁊ hoc ẽ blaſphe mia ↄtra veritatẽ eteꝛnã. Sed quando peccatoꝛ inuocat cũ in oꝛatõne:nõ inuocat eũ vt cũ eo deficiat:ſʒ vt defe⸗ ctũ eius renelet.in hoc oꝛat deũ tãqᷓ; reꝑatoꝛem ſacti ⁊ re foꝛmatoꝛem. Elñ oꝛõ ẽ in laudem dei:iuramentũ in blalſ⸗ phemiaʒ.¶ Aod illud qð obijcitur qui petit ꝓmoueri ⁊c. põt dici ꝙ non ẽ ſimile.quia dignitas exterioꝛ poſtulata et obtẽta nõ reddit bominẽ ſemper melioꝛem:ſed quãdo qᷓ; deterioꝛẽ.et cũ hoc qui hmõi petit ꝓ ſe:videt᷑ ſe dignũ reputare hmõi beneficio. Vnde in tali videtur ambitio 7 pᷣſumptio. ꝓpter quod nõ in merito ercluditur:ſed pe⸗ tens oꝛando bonũ ſpirituale nõ redditur ex hoc deterioꝛ neq; incurꝛit ex hoc notã ambitõnis nec pᷣumptõis.ĩmo bonũ hmõi acceptũ reddit illũ qui accipit melioꝛeʒ.ĩmo quemq; nõ bonum efficit bonũ. Patet ꝗ diſſimilttudo ĩ his petitionibus.quia vna notat ambitõem ⁊ pᷣſumptõ⸗ nẽ cũ determinatione eius qui petit.vt frequẽter accidit ſi petitũ obtineat᷑. Alia petitio neq; notã ambitõnis ne⸗ q; pᷣſumptõnis:ſed melioꝛat petentẽ.4· Adillud qð obij⸗ 2— 4 citur ille ꝗ oꝛatẽ dignꝰvel indignꝰ⁊c.poteſt dici ꝙ vtrũ ꝙᷓ boteſt dari:qʒ ſi ẽ dignꝰ:fit qñʒ dignioꝛ.nullꝰem ẽ ita Dignꝰ ꝗn poſſit fieri dignioꝛ.Si indignꝰ:oꝛãdo diſpoĩt ſe ad hoc qð dignꝰ fiat.vñ vterq; bene orat.⸗ Ad hᷣ qð obijcit᷑.ꝙ auertedi ſe a deo ſine oꝛoe.aufert deus gram ⁊c̃.dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile.qꝛ auertẽ et deficere de nobis totaliter poſſumꝰ.et ita ꝑ nos gr̃am amittere. Sʒ ↄuer ſio nr̃a ꝑ nos nulla ẽ. Ael ſi q̃ ẽ:ita exilis ⁊ ꝑua ẽ:qꝙ; niſi deus manũ miſericoꝛdie apponat:nulla reputãda ẽ. Uñ in bis verũ ẽ ꝙ faciliꝰ ẽ deſiruere qᷓ cõſtruere. Oſee.xiij. Peꝛditio tua iſrt.tãtũmõ in me auxiliũ tuũ.i¶ Ad üllud qð obijcit᷑ creatura irrõnalis ſine ſua petitõe ↄſeruat᷑ ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ nõ eſt ſiłe de creatura rõnali et irrõnali:qꝛ creata rõnalis nõ ẽ ſolũmõ facta reciꝑe ſᷣ facere.et ꝓpt hoc deꝰ ꝓuidet iſti vt ipa ſibi ꝓuideat et diſponat ſe ad illud qð ſibi ẽ neceſſariũ. Creatura irrõnalis ſolũmõ eſt facta reciꝑe ⁊ nõ facẽ.⁊ iõ oꝛone a deo nõ ſuſſẽtat᷑. ticulus ſecundus Onſeq̃nter qrit.vtrũ ſolꝰ deꝰ ſit oꝛãdꝰ.q ſic: vidr̃.dicit eĩ aug.ĩ ench.c.xviij.nõ niſi a dño etere debemꝰ qð ſperamꝰ nos vel bonũ ope rãdi oꝑatõnis vel ꝓ bonis opibo adeptis.¶ Pꝛet. Anſ⸗ hel.ĩ fine monolo.Ligꝗdiſſimũ ẽ hũc ſolũ eẽ quẽ oĩs alia creata ſᷣm totũ ſuũ poſſe opoꝛiʒ diligẽdo venerari? ve⸗ nerãdo diligere. de qͥ ſolo ꝓſpera ſunt ſperãda.ad queʒ ſolũ in aduerſis fugiẽdũ:cui ſoli ꝓ q̃libʒ re ſupplicãdũ. Pꝛet. idẽ parũ ante.Quid ꝓ ſua dignitate venerãdũ — 21 — 7 q̃libet re depcãdũ:q ſũme bonꝰ et potẽs ſpũs.qd. mhil.¶ Pꝛet. aug. de oꝛãdo deo ad ꝓbã.audi ꝗd oꝛee. oꝛa beatà vitã. hãc em̃ om̃es hoĩes hr̃e volũt.hoc ĩnuit᷑ a bto aug.ꝗ reſpõdet ad qſitũ.ſcʒ ꝗd oꝛãdũ. ꝙ ſolũ beata vita. ſcʒ deꝰ oꝛãdus ibidẽ infert. Quid igit opoꝛtet te oꝛare niſi id qð cupiũt boni mali.ſᷣ ad qd ꝑueniũt ñn niſi boni.hic aꝑte hẽt᷑ ꝙ nõ ẽ oꝛãdus aligꝗs niſi deꝰ Cõ tra.ſᷣm dam aſ.Oꝛo ẽ aſcẽſus ĩtellectꝰ ad deũ.ad ceũ nõ valet hõ aſcẽdẽ:igit᷑ nec deũ oꝛare.q] Pꝛet᷑.aſcẽſꝰ iſte in⸗ tellectꝰ nõ ẽ niſi pt᷑ finẽ babẽdũ ꝗ ẽ deus.vᷣ qð infinite diſtat hr̃i ñ pt vllo mõ:q̊ ⁊c.¶ ꝛet. Anſbel.ĩ monolo. dicit plane.aſcẽdere ad te dñe deſiderat ſᷣuꝰ tuus:⁊ ĩac⸗ ceſſibilis ei ẽ habitatio tua.2 ita vt pꝛiꝰ.q Pꝛet.idem in eodẽ. In te moueoꝛ dñe.in te ſũ.et tñ ad te nõ poſſũ acce dere.¶ Ad idẽ pñt adduci oẽs ſupᷣadducte r ões.ꝙ oꝛa re poſſumꝰ nõ ſolũ deũ ſ̊ etiã ſuas creatas¶ Ad diß⸗ cendũ ꝙ quodamõ intelligẽdi ſolꝰ deus ẽ oꝛadꝰ. Si em itelligat᷑ mõ p̃tacto ſcʒ ĩ pꝛicipio iſtiꝰ ꝓbleumatis.vt ſ. cz a quo habemꝰ ⁊ recipimꝰ ome bonũ ille ſolꝰ ẽ oꝛãdꝰ:qð pꝓpbant plures anẽtates ĩ pꝛicipio ꝓbleumatis buiꝰ qſti onis.cõcedẽde ſũt ad ĩtelleciũ pᷣtactũ. Ad illð qð obr ꝓ alia ꝑte. ad deũ aſcẽdere nõ poſſumꝰ qꝛ infinite di⸗ ſtat. dicendũ ꝙ cõtingit de eo loqui duplicit in ſe et ab⸗ ſolute:vel in aliqͥ effectu.cõſiderãdo eũ in ſe:ſic int᷑ dxũ et creaturã ſimplicit᷑ diſtãtia ẽ infinita:nec ad deum po teſt aſcẽdere ꝗs vnq;:ſicut nec eẽ deus.nec hoc mõ oꝛore ipᷣm poſſumꝰ.Cõſiderãdo aũt ipʒ ĩ aliqͥ effectu ſᷣm ꝙ in⸗ habitãs ẽ ꝑ gr̃am.vel cõferẽs aliqð bñficiũ:ſic ad ipſuʒ attĩgere poſſumꝰ ⁊ ſic ipʒʒ oꝛamꝰ. Pꝛet.ſi int deũ ⁊ cꝛe aturã ẽ infinita diſtãtia ĩ eẽndo:nõ tñ in cognoſcẽdo et amãdo.qꝛ ipᷣe infũdit lumẽ gr̃e vel cognitõis ꝑ qð et co⸗ gnoſcit᷑ et amat᷑.ꝑ hoc ſoluũt᷑ auctoꝛitates Anſ belmi. ticulus tercius Onſeqnter qrit᷑ de modo qͥ oꝛat᷑ deꝰ oronib ecclie ꝗᷓ dicũt᷑ collecte.et qrit᷑. vꝛũ oꝛatio diꝛi 2 Veẽda eſt ad dinã eẽntiã. vel ao vnã pſonã. ex⸗ p̃ſſone dico vocali.ꝙ ad eẽntiã dinã:videt᷑ ꝑ boc qð be⸗ neſicia nobis ĩpetrata:oroibo hmõi miſtrant᷑ 7 cõferũt᷑ dina eẽntia ꝓꝛie loquẽdo. Iñ oꝑatões gbo deriuant a0 nos dina bñnficia ꝓpꝛie dicũt᷑ eëntiales.i.a dĩna eſſen tia ꝓducte.actões aũt ꝑſonales dicũt᷑ APpꝛie emanatões ꝑſonaꝝ a ꝑſonis.ergo videt᷑ ꝙᷓ oꝛatio qua hmõi benefi⸗ cia impetraſſe credimus:dirigẽda ſit ad eẽntiã diuinaz expᷣſſione vocali.dicẽdo om̃ipotẽs et ſempiterna eẽntia. vel aliqͥ modo ſic.¶ Pꝛet.poſito ꝙ ↄueniẽter dirigãtur oroes hmõi ad ꝑſonas diuĩas obtentu alicuiꝰbeneficij. cũ bñficia huiuſmodi nobis cõferũt᷑ a tota trĩtate:videt᷑ ꝓ oꝛatio debʒ dirigi ad totã trinitatẽ.expᷣſſione dico vo cali.dicẽdo. om̃ipotẽs ſempiterna trinitas. vel aliq̊ mõ ſic:et nõ ꝑ aliqua ꝑſonã diſtincte.¶ Pꝛet.ſi debeat oro Dirigi ad aliquã ꝑſonaʒ diſtincte.videt᷑ ꝙ debeat dirigi tm ad pꝑſonã patris penes quã reſidet auctoꝛitas dandi qð poſſulat᷑:et a quo alie ꝑſone habẽt qð dant et ꝙ dare poſſunt. Pꝛet᷑.q̃re finibo ip̃aꝝ oꝛonũ addit᷑ ꝑ dñʒ nr̃m ihm xpᷣm ⁊c.plus qᷓ; ꝑ duuʒ prem vel ꝑ dñm ſpm̃ſctm:ex quo indifferẽter a pr̃e et filio et ſpũſcto deriuant᷑ ad nos eficia or̃onibo impetrata. Pꝛet᷑.pt queri que eſt rõ variatòis eaꝝ que addũtur finibo collectaꝝ.qʒ em̃ di⸗ citur ſimplicit᷑ ꝑ dñm nr̃m.qñʒ ꝑ eundẽ dũm nr̃jm. qñz in vnitate ſpũſſancti.qñʒ in vnitate eiuſdem ſpũſſancti. Reſpõſio.multiplex eſt ratio.quare collecte dirigũ⸗ r eo modo quo dirigunt᷑:et nõ eo modo quo tactũ eſt querẽdo. Vna ẽ ratio cõgruitatis:alia necefſitatis: alia eſt vtilitatis.vñ qꝛ maioꝛ ẽ cõgruitas.t efficatioꝛ neceſ⸗ ſitas.et potioꝛ vtilitas in directõne orois ad pſonam q; ad eẽntiam vtriuſq;.ꝛõ oꝛdinatius dirigunt᷑ ad ꝑſonã q ad eẽntiam. ita ſit:ptʒ ꝑ hoc.eẽntio dicit᷑ in oẽĩmoda indiſtinctõe et abſolutõe. oro aũt reſpicit illud qð eſt in relatõne. Reſpicit em illũ vt potentẽ:vt miſericoꝛdeʒ et beniuolũ.vt em habetur ab hug.oꝛans credit potentiã: ſperat miſericoꝛdiã: diligit cuſtodiã.qꝛ ergo oꝛatio quo dãmodo relatõem cõcernit ſiłr et ꝑſonã.eẽntia vo dicit in oĩmoda abſolutõe: rectius ⁊ oꝛdinatiꝰ dirigũt᷑ oroes hmõi ad ꝑſonã q; ad eẽntiã. Pꝛet.eſt eadẽ potẽtia.eadẽ ſapiẽtia.eadẽ beniuolẽtia.ſiue bonitas vmuſcui uſq; ꝑſo ne et ipᷣius trinitatis.cuiꝰ veritas euidẽtiꝰ oñdit 1 oꝛa ⸗ tione directõis ad ꝑſonas diſtinctas qᷓ ad illas in trini⸗ tate comp̃henſas:et efficatiꝰ infoꝛmat ĩ fidei neceſſitate. Pꝛet.ĩ directõne or̃ois ꝓpt᷑ appꝛopꝛiata ⁊ impꝛopꝛieta tes ipᷣaꝝ q excitaret᷑ in directõe ad vnã vtpote ad patrezʒ EVñ in directõe ad tres:accidit maioꝛ vtilitas qꝙᷓ in dire⸗ ctõne ad ſolũ patrẽ.modꝰ eccłie quẽ habʒ in directõne oꝛationũ q dicũt᷑ collecte:ẽ maioꝛis ↄgruitatis:maioꝛis ncc̃itatis:et maioꝛis vtilitatis ꝙᷓ ſi dirigerẽt᷑ ad eẽntiaʒ Diuinã vel ad trinitatẽ.vel ad pſonã pr̃is tm̃. ꝓpt᷑ quod iſte modꝰ ſim plicit᷑ ẽ melioꝛ qᷓ ſlle.¶ Ad illud qð obijcit ꝙ actus ꝗ fiũt in collectõe beneficioꝝ qᷓ impetrat᷑ orone ſunt ab ipa eẽntio.pt᷑ dici ꝙ hoc nõ excludit ipaꝝ ꝑſona rum erxpᷣſſio.nõ em̃ ita ſunt ab eẽntia quin ſint a ꝑlona. Ad illud qð obijcit᷑ de directõne ad trinitatẽ ꝙ eadez ſunt opa trinitatis ⁊c̃.pt᷑ dici.ꝙ licʒ bñficia ĩpetrata ꝑ cr̃oem ſint a tota trinitate:nibilominꝰefficacioꝛ ẽ infoꝛ⸗ matio in fide.in directõne or̃ois ad ipas ꝑſonas diſtin⸗ ctas q; ſi dirigerẽt᷑ ad ipᷣas ĩ trinitate comp̃ᷣbẽſas.q Ad illud qð obijcit᷑ de auctoꝛitate pris ⁊c.dicendũ ꝙ ĩ or̃oe intẽdit᷑ impetrare bñficia ſalutis.q̃ nõ obtinẽt᷑ ab oꝛan te ꝑ auctoꝛitatẽ eiꝰ ꝗ oꝛat᷑:ſ̊ ꝑ potentiã ſapiĩaʒ beniuolẽ⸗ tiã q ita ſũt aliaꝝ ꝑſonaꝝ.ſic ipius pr̃is.Vñ auctoꝛitas pris nõ eſt rõ.q̃re plus ad illũ de beat oro dirigi qᷓ ad fi⸗ liũ vel ſpm̃ſctᷣm.¶ Nd illð qð q̃rit᷑q̃re in oroibo in fine addit᷑ ꝑ dñm nẽm ⁊c̃.pt dici ꝙ rõ q̃re ad h̊ adait᷑ẽ.ꝙ ꝑ ipᷣm dina bñficia ad nos decurrunt.ꝗ eſt mediatoꝛ dei et hoĩm homo xp̃c ihus.j.Thi.ij. Per illũ em̃ exaudiunt᷑ pꝛeces fideliũ qui in diebo carnis ſue fudit pᷣces ſuppli⸗ catõneſq; ad deũ qui poſſet illũ ſalunʒ facere a moꝛte cũ clamore valido et lacrimie exauditꝰ ꝓ ſua reuerentia. Hebꝛe.vj. Hec rõ nec pr̃i nec ſpũiſcto cõuenit. ꝓpt qð ñ bet addi finibo oronũ ꝑ dñm patrẽ vel ꝑ dñm ſpm̃ſan ctum: ſed ꝑ dñm noſtrum ihm xpᷣm ⁊c.¶ Ratio autẽ de Diuerſitate cõcluſioĩs q addũt᷑ ĩ fine oꝛatõnũ ex pte eoꝝ ad qs dirigũt᷑ oꝛões.et poſitoꝝ ĩ ipis qꝛ ĩ ipis collectis. aut nulla fit mentio.neq; de trinitate.neq; de aliq̃ ꝑſona —— nul ſ neſi⸗ ina tig. itur ici. iget vo zmo 10fo din nd Nre n ner os lo N hn nei. Fti⸗ icd ſecen ani Nni mode elin ſe ntii: quo dicit foes ge us iaz nod icit ſone ſona dna. tadez ata nfoꝛ⸗ iſtin⸗ D ofoe oran iuole⸗ oritas od fi infine e⸗ge die udiunt ſupt nouech cn tcen iͦ. grcr ſen. m LMueſtio in trinitate:et tũc ſimplicit᷑ addit᷑ fini oꝛois. ꝑ dñm nĩʒ ihᷣm vxpᷣm. Si ſimpliciter ſit mẽtio de trinitate.et iũc ad dit᷑in q̃ viuis ⁊ regnas.Aut fit mentio de aliq ꝑſona. Si de filio tũc addit᷑ ꝑ eũdẽ dñm.aut ꝗ viuit.Si diriga tur oꝛo ad filiũ tũc addit᷑ ꝗ viuis.Quidaʒ ponũt ꝙ oẽo qñʒ dirigat᷑ ad trinitatẽ.et tunc addit᷑ in q̃ viuis ⁊c.ᷣ h nõ ĩuenio nec exemplũ ĩtelligo ĩ oẽ one de trinitate quam facit ecclia.ſeʒ oĩpotẽs ſempiterne ꝰ ꝗ decſti ⁊c.quod ſubdit᷑ ſcʒ. In q̃ viuis ⁊c̃.nõ refert᷑ ad qð dicit᷑ oĩpotẽs ſEen iterne teꝰ. qð pʒ:qꝛ grãmatice cõgruitas hoc nõ ſu net. — Articulus quartus Onſeq̃nter q̃rit.vtrũ altiꝰeleuet᷑ ĩ oꝛoe ĩtelle ctꝰad deũ an affectꝰ.Et ꝙ ĩtellectꝰ pʒ ꝑ aug· g dicit. aliqñ p̃uolat ĩtellectꝰ 2 ſeꝗt tardꝰaut nullꝰ affectꝰ. S̊ qñ aligꝗd pᷣuolat qð aliud tarde ſeꝗt᷑ vłñ ſegt:veriſiłe ẽ ꝙ illð qð pᷣuolat altiꝰ aſcendit q; aliud.et ita pʒ qð intẽdit᷑.¶ Pꝛet᷑.ĩ oĩbo motibo aie itellectꝰẽ dux affectꝰ et illũ pᷣcedit.igit᷑ illis aſcẽdẽtibo ĩtelleciꝰ altius aſcẽdit. et ita idẽ qð pꝛꝰ.¶¶ Pꝛet᷑.nihil diligit᷑ niſi ↄgni⸗ tũ vt het ab aug. Sʒ młta cõtingit cognoſcẽ ⁊ nõ diligẽ Sed qncũq; aliq̃ duo ſic ſe hñt ꝙ vnũ pt cũ altero⁊ ſine illo ẽ in quadã eminẽti a reſpectu illiꝰ:et nõ pt᷑ ſine illo. ergo ĩtellectꝰ cũ poſſit aliꝗd ſine affectu: intellectꝰ ẽ in quadã eminẽtia reſpectu affectꝰ.et H̊ maxie qtũ ad actũ aſcẽſus.̊ ⁊c.¶ Pꝛet᷑.intelligẽtia ⁊ memoꝛia et volũtas ſunt ꝑtes imagis.q̃rũ ĩtelligẽtia ⁊ mẽoꝛia ſunt poꝛẽs vo lũtatis ſiue affectꝰ ̊ in plꝰ pt᷑ parẽs q;/ ꝓles: intelligẽ⸗ tia pt plus ĩ ſuo actu ꝙᷓ volũtas ſiue affectꝰ.actꝰat᷑ finis aſcẽdere ⁊ eleuare ſe ĩ oꝛoe:̊ ⁊c.q¶ Pꝛet᷑.intellectꝰ ↄꝑat vtuti viſiue:affectꝰ tactui ſine vᷣtute tangẽdi.ſᷣ viſus ad plus ⁊ altiꝰ ſe extẽdit qꝙᷓ tactꝰ:ꝗ itellectꝰ magis q affeetꝰ Pꝛct᷑.viſio ẽ tota merces in patria.ſᷣ̊ ad illð qð ẽ tota merces ẽ pꝛĩcipalio motꝰ aĩe ⁊ vltra ſe nõ pt᷑ extẽdẽ:&̊ af ſectꝰ vltra illð ñ pt᷑ eleuari:nec ex ↄſeq̃nti altiꝰ qᷓ; affectꝰ K¶ Hꝛet.ĩtellectꝰ ſic ſe hʒ ad a ffectũ ĩ patria ſiẽ̃ ĩ via.ſed motꝰ affectꝰ in patria nõ excedit ↄpᷣbenſionẽ ĩtellectꝰ:g nec ĩ via ⁊ ita vt pꝛ Cõtra.eph.iij.habet᷑ ꝙ caritas eſt ſuꝑeminẽtis ſcie.dicit᷑ em̃ ibi ſcire ſuꝑeminẽtẽ ſcie ca ritatẽ.ſ̊ ſi habit ſuꝑeminet habitui:et actus octui.q̊ ſi caritas q̃ẽ affectꝰ habitꝰ.ſuꝑeminet ſcĩe q̃ẽ habitꝰ ĩtelle ctꝰ:ergo ⁊ actꝰ actu ẽ ſuꝑeminẽtioꝛ ⁊ altioꝛ.¶ Pꝛet.i di ſpoſitõne oꝛdinũ hierarchiaꝝ ſuꝑioꝛ ẽ oꝛdo ſeraphim ꝗ ẽ oꝛdo amoꝛis qᷓ; cherubim ꝗ ẽ oꝛdo ſcĩe.a ſili ergo eſt in ſito. ̊ ⁊c.¶¶ Pꝛet.hẽt᷑ abhing. foꝛis ſtat ĩtellectꝰñ affectꝰ. vñ affect penetrat vſq; ĩ intimũ ði.ñ ſic itellectꝰ 5ſᷣ qdð ibi ẽ ĩtimũ ẽ altiſſimũ ſiue ſupmũ:ergo ⁊c.¶ ?SOꝛe. ab hug.hẽt᷑ ꝙ oꝛo nihil aliud eſt qᷓ pura mẽtis deuotio. pura aũt mẽtis deuotio qñʒ tãta ẽ elenatio affectꝰ:q ille q oꝛat ſui obliuiſcit᷑.ſed ĩtellectꝰ nũqᷓ; tãtũ eleuat᷑ ꝙq ſui obliuiſcat᷑.¶ Pꝛet.btᷣus antho.dicebat.ꝙ monachꝰ nõ bñ oꝛat ꝗ ſeipᷣm diligit.¶ Pꝛet.motu magis mouet᷑.qð pl ſiue foꝛtiꝰ tãgit᷑ a mouẽte qᷓ; qd minꝰ ſiue debiliꝰ.ſ̊ af fectꝰ plꝰ tãgit᷑ a mouẽte ꝙᷓ ĩtellectꝰ:ergo ⁊c. ꝓbatio mĩo⸗ ris. obiectũ qð mouet ĩtellectũ ẽ verũ:qð mouet affectũ ẽ bonũ.bonũ aũt foꝛtiꝰ tãgit᷑ ſiue mouet q; verũ.¶ Pꝛe. quaãtomagis aliqð vnit᷑ fini potiſſimo ſiue altiſſimoẽtã to altiꝰ eleuat.ſᷣ amoꝛ ꝗ c ipiꝰ affectꝰ ẽ hmõi.ergo ⁊c.mi noꝛ pʒ ꝑ vᷣbũ aug.dicẽtis.ꝙ amoꝛ eſt copula amãtis et amãti.Et dyoniſiꝰ dicit ꝙ amoꝛ ẽ vis vnitiua.q̊ amoꝛ marie vnit cũ amato.i Vꝛet.ĩ ſpũalibo ñ ẽ aſcẽſus ꝑ ſi tũ vel loci mutatõʒ ̊ ꝑ ſilłitudieʒ. quãto ergo aligꝗd aſſi⸗ milat alicui magis illi apꝛoximat᷑.et ad illiꝰ celſitudi⸗ nẽ eleuat᷑.ſ̊ amoꝛ ñ tm̃ facit amãtẽ ſitem amato.łᷣi ama tũ trãſfoꝛmat:ergo amoꝛ maxie eleuat amantẽ. ergo ꝛc̃. Itẽ bonũ ẽ ſui diffuſiuũ ⁊ ad ſe maxie allicitiuũ.Sʒ il lud qð maxiĩe allicit᷑ diſfuſiõe dĩne boĩtatiſ marĩe aꝑpꝛo pinquat eidẽ. H̊ eſt affectꝰ ſeʒ magis qᷓ ĩtellectꝰ.ergo ⁊c. Pꝛef.vᷣt quãto minꝰ ẽ alligata.tãto magis eleuata.ſ affectꝰẽ miꝰalligatꝰ.ſeʒ fantaſie qᷓ itellectꝰ. Eñ ĩtellectꝰ dit. In orone vo bonoꝝ 1 citra terminũ tñ:magis eleuat᷑ affect? qᷓ itellectꝰ. In ta⸗ infſfluẽtiã ⁊ ↄſeq̃nter affectũ ĩ il noſter dicit᷑ fantallicꝰ a pho nõ affectꝰ. ergo 77. Ao hͥ rñdẽdũ.ẽ ↄſiderãdũ triplicẽ dꝛiam ꝑſonaꝝ oꝛãtiũ⁊ cõ uertẽtiũ ſe ad deũ ĩ o ſUliqñ eĩ ẽ zuerſio hoĩm bono⸗ rũ ad deũ ĩ oꝛoe ꝗ ſũt ſine deuotõe ⁊ caritate.Aliqñ exi⸗ ſtẽtiũ ĩ deuotõe ⁊ caritate citra terminũ tñ. Aliqñ erxi⸗ ſiit ĩ caritate ⁊ deuotõe ĩ termiĩo q̃lis ẽ oꝛo bonoꝝ viato rũ exiſtẽtiũ.qñz ĩ denotõe et caritate ĩ termio q̃les ſũt cõ pᷣhenſoꝛes ĩ patria.In oꝛoe aũt ꝑſonaꝝ nõ exiſtẽtiũ ĩ ca ritate et deuotõe ĩtellectꝰ Puolst affectü et magis aſcen⸗ cʒ exiſtẽtiũ ĩ denotõe ⁊ caritate libo em̃ affectꝰ ãnexã caritati hʒ nobilioꝛẽ impetũ et ma⸗ gis dilatatũ qᷓ; ĩtellectꝰ. Vñ extẽdit ſe ad incõpᷣhẽſibilia dei diligẽda.vt hẽt᷑ a bio bern. In or̃oe aũt eoꝝ ꝗ ſũt in termiĩo caꝛitatis vt boꝝ ĩ patꝛia ⁊ eq̃lis aſcẽſus itellectꝰ et affectꝰ. tales tãtũ diligũt quãtũ cognoſcũt et ecõuerſo 4lSi aũt q̃rit᷑ qre ĩ viatoꝛe exñte ĩ caritate et deuotione mogis eleuet᷑ affect? ꝙᷓ itellectꝰ? ᷓuis de hẽ ſpãlis q̃ſtio triplex tñ rõ pt aſſignari.Ana eſt ex ꝑte motiui: alia ex Ete mouẽtis:tercia ex ꝑte modi mouẽdi. Motiuũ dico obiectũ mouẽtẽ virtutẽ.ex ꝑte ergo obiecti motiui rõ eſt ꝙlicet ĩ deo ſit veritas ⁊ beĩtas:tñ bonũ in rone bom ẽ magig attractiuũ et allicitiuũ q; verũ ſub rõe veri. Vñ qꝛ obiectũ affectus ſũme allicit ſiue eleuat ſicẽ ſũme aꝑpe tit᷑.vñ ſic̃ influẽtia ſolaris magis expꝛimit et maioꝛẽ hʒ o qð directiꝰ reſpicit q; ĩ illo qð minꝰ directe:ſiłr et adamas magis attrahit illð qð aſpicit:ſic dina boĩtas q̃ᷓ directe reſpicit affectũ cuiꝰ eſt obiectũ ꝓꝛziũ:magis attrahit ⁊ allicit qᷓ itellectꝰ.et hec dic dyoniſiꝰ. Alia ẽ rõ ex ꝑte vᷣtutis mouẽtis.ſed hec vis cognitiua bʒ vᷣtutẽ ↄfiguratiuã ipᷣi ĩtellectui aie rõe cuiꝰ ↄfiguratõis eſt quodamõ aĩma.ſᷣ affectiua nõ ſolũ modo habet vᷣtutẽ cõſignificatiuã.ſed et trãſſoꝛmatiuaʒ vt plane babet᷑ ab aug.ꝗ dicit ꝙ amoꝛ trãffoꝛmat aman tẽ ĩ amatũ.Et dyoniſiꝰ rõne hmõi trãſſiguratõis vocat bẽm paulũ diuiniſſimũ. Lerciũ at᷑ ẽ ex ꝑte modi mouen di. modꝰ aũt mouẽdi ipᷣiꝰ ĩtellectꝰ reſpectu vitatis.eſt ꝑ quãdã captõʒ ſiue cõpᷣhenſionẽ ſpẽi vel vᷣitatis ĩtellecte. modꝰ affectꝰ ẽ ĩ recipiẽdo ſe ĩ ſuũ obiectũ ꝓtẽdere:et per quãdã extẽſionẽ ſe extra ſe dilatare.et ꝓpt pᷣ latiꝰet altiꝰ aſcẽdit affectꝰ qᷓ; itelleciꝰ.vñ rõ q̃re mali non pnñt deũ vi dere ĩ patria ẽ:qꝛ non pñt ſe ꝓtẽdere in eũ ꝑ affectũ ſiue amoꝛẽ ſine qua affectꝰ ꝓtẽſione deũ nemo videbit.qꝛ er⸗ go affectꝰ natꝰ ẽ vehemẽter moueri ĩ ſuũ obiectũ:ſibi ap pꝛopꝛiat nomẽ amoꝛis dini ſiue caritatis.vñ affectus ex nimio amoꝛe ropit᷑ ſup ſe ⁊ fert ĩ extaſim: q̊ vis intelle⸗ ctiua attigere nõ pt.et ſic rapti et eleuati ſui obliuiſcũt᷑ De h̊ amoꝛe exceſſiuo tractat miſtica theologia.vt habe tur a dyoniſio.ꝙ amoꝛ excedit ipiꝰitellectꝰnaturã.⁊ ibi ſol ĩtelligẽtie q̃ſi occaſũ incurrit.¶ His pᷣlibatis rñden⸗ dũ ẽ ad obiecta.Et pᷣmo ad pꝛimũ.ſcʒ illð.qʒ pᷣuolat ĩ⸗ tellectꝰ ⁊c. dõm ꝙ ibi loꝗt᷑ de hoĩe nõ deuoto: vel admĩꝰ nõ exñte ĩ ſtatu deuotõis.qꝛ hõ deuotꝰꝗ extitit ĩ ſtatu de uotõis.⁊ ꝗ ĩ orone ſpũ deſuꝑ ĩmiſſo dino lumie illuſtrat agit᷑ ſᷣm ſpm̃ deuotois ſiẽ nec obſcuritas aeꝛis illuiatuꝛ donec caloꝛ ſolis vapoꝛes terreos eleuat ⁊ ſũmat.⸗ Ad aliud qdð obijcit᷑ ĩtellectꝰ ẽ dux affectꝰ ⁊c̃.pt dici ꝙ ẽ co⸗ gnitio pure ſpeculatiua:et ẽ cognitio exꝑimẽtalis. In co gnitõe pure ſpeculatiua ĩtellectꝰ ẽ dux affectꝰ. In exꝑi⸗ mẽtali affectꝰ p̃cedit ſiue excedit ĩtellectũ.iux illð phitk. iiij. Pax dei q̃ exuperat oẽm ſenſũ ⁊c.tũc eſt pax dei:qñ mẽs exr nimio motu amoꝛis ĩ deũ pacificat᷑:nihil q̃rẽs ex illũ. EUñ aug.qñ aliqð eternũ ĩ mẽte capimꝰĩ ̊ mũdo nõ ſumꝰ:qꝛ aĩa veriꝰ ẽ vbi amat qᷓ vbi oĩat. In cognitõe er go pure ſpeculatia ĩtellectꝰ ẽ dux affectꝰ. h̊ ecõuerſo ẽ in exꝑimẽtali:qꝛ ibi affectꝰ aſcẽdit vbi ĩtellectꝰ non attĩgit Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ nihil diligimꝰniſi ↄgnoſcaꝰ⁊c.pt᷑ dici ꝙ h veꝝ ẽ niſi aliqͥ ↄgnoſcat᷑ mõ.ſᷣ t h̊ ñ opoꝛtʒ ꝙ tãta ſit cognitõ quãta dilectõ.qũʒ em̃ mi⸗ bonũ meliꝰco gnoſcit᷑.et magis bonũ magis diligit. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ intellectiua ⁊ mẽoꝛia ſe hnt ſiẽ parẽe reſpectu 0 . „ aſtectus ſiue volũtatie ⁊c. pt᷑ dici.ꝙ licʒ ſit pꝛincipiũ ſi ue parẽs ĩtellectꝰ quodãmõ.affectꝰ nõ:tñ ẽ pꝛincipiũ ſi us parẽs eo mõ quo ſol parit radiũ et eſt eius pꝛincipiũ qꝛ actus intellectꝰ diſponit ad actũ aſſectꝰ et qᷣdamõ ꝓ⸗ ducit ineſſe. aũt dicit᷑ ꝙ memoꝛia ⁊ ĩtelligẽtia ſũt pa rens volũtatis:hoc nõ ĩtelligit᷑.qꝛ potẽtia ſit parẽs po/ tẽtie et potẽtia ꝓles potẽtie:ſed qꝛ actus illaꝝ diſponũt ad actũ illiꝰ.vtpote actꝰ mẽoꝛie ⁊ itelligẽtie ad actũ vo⸗ lũtatis.⁊ qꝛ illud qð diſpoſitõni ſuꝑaddit᷑.excellẽtiꝰ ẽ.⁊ actus volũtatis excellẽtioꝛ ẽ qᷓ; actꝰ illoꝝ. Pꝛeterea.affe ctus ſibi reliciꝰnõ trãſcẽdit.¶ Ad illð qð obijcit᷑. ĩ ſta tu compᷣhẽſioĩs vnꝰ aliũ nõ excedit.ergo nec hic.pt dici ꝙ nõ ſequit᷑.nec eſt ſile de illis in ſtatu illo.⁊ moderno. qꝛ in ſtatu illo gꝗlibet erit in ſuo termĩo.ſ̊ ſic affectꝰ exce⸗ det in diligẽdo:ſic intellectꝰ in admirãdo qũ cognoſcet deꝰ ſicuti ẽ.bic nõ cognoſcit᷑ niſi ꝑ ſpeculũ ĩ enigmate.ni hilomiꝰ veracit᷑ diligit᷑:et iõ affectꝰ excedit ĩtellectũ.ibi intellectꝰ erit ĩ ſua ꝑfectõe plena q erit in admiratõne q̃ ibi erit laus dei.ſinguloꝝ eĩ laus ẽ in admiratõe eoꝝ in excellẽti laude cõditoꝛis ꝗ ẽ maioꝛ om̃i laude Ecci.xliij. ¶Et nota ꝙ multiplex ẽ modꝰ aſcẽſus ĩ deũ.ſcʒ ꝑ deuoti onẽ:admiratõem:exultatõʒ. ꝓpter pꝛimũ dicit aĩa fideł Cant.v.aĩa mea liqſacta ẽ vt dilectꝰlocutꝰ eſt. ꝓpt ſecũ dum diĩc põ.dñe dñs nr̃ q;admirabile ẽ nomẽ tuũ ĩ vm. terra. ꝓter teꝛciũ ps. Niĩa mea exultabit ĩ dño ⁊ delecta bit᷑ ſuꝑ ſalutari ſuo.q Ad ulð qð obijcit᷑.ꝙ ĩtellectꝰ com ꝑat᷑ viſui ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ ſenſus tactꝰ in pntiẽ magis dep̃ſ ſus q; ſenſus viſuo.Cuiꝰ rõẽ.qꝛ obiectũ ſenſus tactꝰcoꝛ pale ẽ magis.et materiale obiectũ viſus magis ſpũaleẽ ſcʒ inquãtũ hõ.iõ hic viſus excedit tactũ:ecòuerio eritĩ patria.ſcʒ in tactu ſpũali et viſu ſpũali qꝛ ibi obiectũ ta⸗ ctus ſpũalis ẽ ipe teꝰ.ꝗ ẽ ſimpliciſſimus et ſpũaliſſimꝰ. et quo nihil ẽ excellẽtis.et qꝛ tactꝰ ſpũalis.i.affectꝰ ipᷣm attingere conat᷑ et etiã attingit:ideo eo nibil altiꝰ aſcen dit. vñ affectus aĩme dicit Cant᷑.j. Oſculet᷑ me oſculo oꝛis ſui.Aiſus aũt ⁊ ĩtellectꝰ et ſi compᷣhẽdit: nõ ita tũ eſt intime vnitꝰ ꝓpt᷑ qð dep̃ſſioꝛ.¶¶ Ad illð qð obijcit. ꝙ viſio ẽ tota merces ⁊c.pt᷑ dici ꝙ viſio nõ eſt tota merces Apt᷑ ſe tm̃:̊ᷣ etiã ꝓgt᷑ ãnexa:ſcʒ dilectõʒ ↄtemplatõʒ adbe rentiã.ſpũaliter aũt dicit᷑ viſio tota merces in patria nõ in via.dilectio aũt ĩcipit ĩ via:⁊ ĩ patria ꝑficit᷑. Uñ fides euacuabit᷑. itas nũꝙᷓ excidet: ̊ ĩ patria cõſũmabit᷑. 4 LQueſtio.xcuj.pꝛo quib? eſt oꝛandum.· „ . Onſequẽter queri tur. Pꝛo ꝗbo ẽ oꝛãdũ.Et querit᷑ pꝛimo vtrũ aliquis debeat oꝛare ꝓSe.ſecũdo trü ꝓ alio. ꝛeum primum Irca pꝛimũ qrit᷑ ſic ad ꝑtem affirmatiuã. AMaxie expedit vnicuiq; põdꝰ ꝗpꝛie miſe⸗ rie releuare.hoc at᷑ fit ꝑoꝛoʒ:igr marime ↄpetit vnicuiq; ꝓ ſe oꝛaẽ̃. Pꝛet᷑.ſi oꝛo eſt magne vtilitatis.⁊ nullꝰ oʒ eẽ vtilioꝛ alij qꝙᷓ ſibipi. vt em̃ ꝑſuadet Merñ.ĩ li.ð ↄſideratõe. In acgſitõe ſalutis.ne mo vtilioꝛ ⁊ ſollicitioꝛ vnico mẽis ſue:igẽ maxie dʒ vnꝰ⸗ gſq; oꝛaẽ᷑ ꝓ ſe.¶¶ Pꝛet᷑.ꝓ eo oꝛãdũ ẽ cui bonũ ẽ optadũ.ſᷣ vnicuiq; ẽ bonũ optãdũ.igr dʒ oꝛaẽ ꝓ ſe.i¶ Cõt᷑.ſiẽ dicit᷑ Yoh.ix. deꝰpctoꝛes ñ audit ⁊ vnuſqſqʒ; dʒ ſe reputaẽ pec catoꝛeʒ: ̊ vnuſꝗſq; dʒ ſe reputaẽ a deo ſe inexaudibilẽ.ſᷣ nullꝰ ꝗ credit ſe iexaudibilẽ a deo.dʒ deũ oꝛaẽ ꝓ ſe: igit ⁊c̃. ¶ Pꝛet᷑.ꝓ illo ſolũmõ ẽ oꝛãdũ.ꝗ eſt caritate diligen us vñ pꝛo ilł dẽmꝰ ſolũmõ oꝛaꝛe ꝗ ſũt noſᷣ caritate cõ⸗ iũcti.bᷣ vt dicit greg. ¶ emo ad ſemetip̃ʒ ꝗpꝛie coritatẽ dicit᷑ hr̃e.̊ ⁊c.] Pꝛet.deꝰ a nullo ẽ oꝛadꝰs niſi ab amico ꝑx ſi as aliquẽ oꝛaret ꝗ eiꝰ inimicꝰ eẽt: magio ꝓuocaret eu ad indignatõem et irã ꝙᷓᷓ inclinaret ad ſue volũtatio adimpletõzʒ. nullꝰ debet ũ oꝛaẽ niſi pſumat ſe eẽ ami cum dei.ſł᷑ nemo ſcit an amoꝛe vel odio dignꝰ ſit Ecc.ix. ergo ⁊c Meſpõſio.ad hoc pt dici ꝙᷓ hõ pt᷑ et cõueniẽs eſt oꝛare ꝓ ſe etiã ſi ſit in pcto.q¶¶ Ad illð qð pꝛio obijcit deꝰ pctoꝛes nõ audit.dicendũ ꝙ vt ſupᷣ tactũ ẽ.hᷣ ĩtelli⸗ gendũ ẽ de peroꝛibo hñtibo volũtatẽ ꝑſeuerãdi ĩ pctis ſu is.i.impenitẽtibo.pct̃oꝛes aũt penitẽtes exaudit.multi aũt ex quodã timoꝛe reputãt ſe pctoꝛes ꝗ nõ hʒ pctm in cõſcĩa.vel ſi habẽt:penitẽt et ꝓponũt de illo ſatiſfacẽ. il⸗ los exaudit deꝰ.¶¶ Ao illð qð obijcit᷑ ꝙ nullꝰ diligat᷑ a ſe dilectõne caritatis ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ verũ.ĩmo oꝛdo ca⸗ ritatis regꝗrit.ꝙ bomo pꝛio diligat deũ.ſecũdo ſeip̃ʒ.ter cio ꝓximũ.i¶ Ad illð ᷣbũ Gꝛeg.ꝙ nemo ad ſeipᷣʒ dicit᷑. hr̃e caritatẽ.pt᷑ dici ꝙ faciẽda ẽ vis ĩ ̊ qd dicit ꝓpꝛie.vñ dicit. Memo ꝗpꝛie ad ſeipᷣm dicit᷑ hr̃e caritatẽ. Caritas em̃ ſiue amoꝛ caritatis ẽ copula amãtis ⁊ amati. eſt em̃ vinculũ ꝑfectõis Coł.iij.vñ caritas vnitiua eſt copulati ua et oꝛdĩatĩa.ſ̊ ꝓpꝛie loquẽdo neq; vniꝰ ẽ copulatio:ne⸗ q; vnio:neq; oꝛdiatio.ĩmo hec płalitatẽ requirunt.vnde greg.nõ negat ꝗn hõ diligat ſe ex caritate.ſᷣ dicit ꝙ ñ hʒ ad ſe caritatẽ.Cum em̃ caritas ſit volũtas foꝛmata.ſcʒ gra.et intelligẽdũ ẽ te volũtate habitu vel actu.illa vo⸗ lũtate vult aliꝗs ſibi bonũ qð eſt idẽ qð diligẽ.¶¶ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ nemo ſcit.an amoꝛe vel odio dignꝰ ſit. be dici ꝙ hoc ẽ verũ ſcia certitudinis:pt tñ ex ſi buſdã boc ꝓbabilit᷑ p̃ſumere.et hoc ſufficit ad oꝛãdũ et ꝙ ſe et ꝓ alio.Vel pt᷑ dici ꝙ nemo ſcit ⁊c̃. hoc verũ ẽ de amoꝛe pᷣdeſtinatõis ſiue finali. ꝛum ſecundum Onſequẽter queꝛit᷑.vtrũ oꝛãdũ ſit pꝛo alio vł pꝛo alijs gabuſcũʒ. Pꝛĩo &̊ qrit᷑ ſiplicit᷑. vtrũ oꝛãdũ ſit pꝛo alijs. Secũdo ſuppoſito ic.vtrũ oꝛãdũ ſit pꝛo inimicis. Lercio. vtrũ pꝛo incoꝛrigibilibo. OQrto.vtrũ pꝛc ĩfidelibo. Quin to.vtrũ pꝛo peccãtibo in ſpm̃ſct̃n. Sexto.vtrũ pꝛo excõi⸗ catis.Septio.vtrũ pꝛo dãnatis.Octauo. vtrũ pᷣlatꝰ te⸗ neat᷑ oꝛare pꝛo ſubditis.Qono.vtruzʒ viatoꝛes debeunt oꝛare pꝛo beatio. rticulus pꝛimus Verit᷑ ̊ pᷣmo ſimplicit. Atꝝ dẽamꝰ oꝛaẽ pꝛo alijs. ꝙ ſic vr.j. Joh.v.Eſt pct᷑ʒ ad moꝛteʒ ñ pꝛo eo dico vt roget ꝗs.glo.lere oꝛãdũ ẽ pꝛo peẽoꝛibo. oꝛtẽ:qꝛ młtis pcttis occupãt᷑ oẽs.i emo eĩ pt᷑ eẽ ſine pcto.Ex hac glo.hẽt᷑ ꝙ oẽs ſũt pctoꝛes:⁊ q; pꝛo pctoꝛibo ẽ oꝛãdũ.¶ Pꝛet.ibideʒ dicit textꝰ. Qui ſcit frẽm ſuũ peccaẽ̃ pcto ñ ad moꝛtẽ:petat ⁊ dabit᷑ ei vita.h hẽt᷑ ꝙ oꝛãdũ ẽ ꝓ alijs.⁊ ꝙ illð ẽ valde fructuoſũ.¶ Pꝛet᷑ uꝑ illð ibidẽ. Audiet nos ꝗcꝗd petierimꝰ.dĩc glo. Si etimꝰ ſᷣ volũtatẽ dei ĩpetrabimꝰ.ſic qñ petimꝰ pꝛo fr̃e pꝛo qͥ ẽ petẽdũ.ecce ꝙ pꝛo fr̃e dẽmus petẽ.⁊ ita pꝛo alio. ¶Pꝛet. Jac.vlt.oꝛate pꝛoinuicẽ vt ſaluemĩ. Pꝛet᷑.ibið ſuꝑ illð.Si ꝗs errauerit.glo.oꝛẽꝰ pꝛo ſalute pꝛoxioꝝ.ñ ſolũ tꝑali ſ̊ et᷑na.¶ Pꝛet᷑.gg.li.xxxiij.moꝛa.Quiſꝗs pꝛo alio inſcedẽ nitit᷑ ſibi potiꝰ ex caritate ſuffragat᷑.et pꝛo ſemetipo tãtocitiꝰ exeudiri meꝛet᷑: quãtodeuotiꝰ ꝓ alijs intcedit.¶ ꝛet.math.v.ſuꝑ illð.Oꝛate pꝛo ꝑſeqntibo 7 calũ.vos.glo.oꝛãdũ ẽ ñ ſolũ pꝛo his ꝗ iã credũt:ſᷣ et ꝗ credituri ſũt.vt vobᷣ frno fedẽ ſociẽt᷑.¶ Pꝛet.dñm ihᷣm actibo maxie dẽmꝰ imitari.ſᷣ ipᷣe oꝛauit ñ pꝛo alijs tm̃. ſᷣ et̃᷑ pꝛo oĩbo ꝗ credituri eẽnt ĩ ĩm. Joh̊.xvij. Pꝛo crucifi⸗ roꝛibo. ſiłr Luc.xxiij.¶ Pꝛet.ꝓꝓ ulo ẽ oꝛãdu cii bonũ ẽ optãqũ.ſ̊ pꝛoxios de bemꝰdiligẽ et eis bonũ exoptare.qᷓ 76 õtra. vix ẽ aligꝗs cui ſua iuſticia poſſit ſufticẽ ps. nõ itres in iudiciũ cũ ſᷣuo tuo.qꝛ nõ iuſtificabit᷑ ĩ cõſpe⸗ ciu tuo oĩs viuẽs.pᷣſumptõ ꝗ erit pꝛo alijs oꝛac.⸗ Kat. oĩs ꝗ pꝛo alijs oꝛat amicũ dei ſe ondit.qð videt᷑ ſilr ꝑtie re ad pᷣſũptõʒ.¶ Pꝛet.iſte pꝛo q̊ oꝛo.aut ẽ dignꝰ exaudi⸗ ri:aut ñ.ſi ſic:ᷓ exaudiet᷑.et me ñ oꝛãte.̊ fuſtꝛa oꝛo.Si ñ ẽ dignꝰ:adhuc fruſtra oꝛo pꝛo eo:qꝛ ĩdignitas eiꝰ ĩpe⸗ dit oꝛois effectũ. ¶ Pꝛet. aut deꝰ vult dare iſti bonũ p rogo.aut nõ. Si ſic:̊ adhuc dabit ſi nõ oꝛem. fruſtra oꝛo. Si nõ vult dare:et volũtatẽ eiꝰ nõ poſſum immuta⸗ . gnis qui .. reoe cun, piriut ſerern ſeride irt rſin e ebso Pſoin iot modi gidun pere⸗ ſthe in ſo inn n i ſin ſe nirn guist ſüͤr gnch W e n ni be los hye ( die⸗ on usn un ton⸗ ſief ot ni⸗ ile pwb rebo nfis⸗ dign Uin bept ceic on K⸗ iiten dien n ei ij⸗ Kzen ldg lnge erfre⸗ poti ter d Ftan ſieut ii ſuay ſio =Ve – Mi ffe lio. bið Len pꝛo Pro is tio⸗ t zmi ij.5 ciſi nĩ re 9⸗ 4 dut⸗ ſ c⸗ . ⸗ – ¶ Nueſtio re:adhuc fruſtra peto. ꝛe.ang. ad/pbã dic. ꝙ fide.ſpe ⁊ caritate: ↄtinuato deſiderio ſꝑ deũ oꝛamꝰ. Et hugo de virtute oꝛãdi dic. Qeq;ʒ ei bõ ꝑ deuotõem ad deũ ſe ↄuer⸗ teret. niſi ⁊ credẽt a deo ſe ſaluari poſſe:⁊ ſparet eũ miſe reri velle.poſtremo niſi diligẽt:refugiũ in ipo nõ eligẽt. g̊te q̊ nõẽ ſpes:nec oꝛõ:ł̊ ſᷣin aug.in ench. Spes tm̃ eſt de futuris bonis.nõ alienis ̊ pꝛijs.̊ c. ¶ Pꝛetea. hie⸗ re.vij.dicebat dñs.Qoli oꝛare ꝓ pplo h. l Pꝛetea. cõdi/ tões oꝛõis q̃tuoꝛ aſſignant᷑ ꝙ pie fiat.ꝓp ſe. ꝑſeuerãter: et ad ſalutẽ. Sed ita oꝛõ debz lieri pie. ꝙ nũqᷓ cum ↄotraria diſpoſitõe.ſimilit ꝑſeuerãteꝛ ⁊ ad ſalutẽ. üotra⸗ rijs diſpoſitõibo:ᷣ ita ꝓ ſe ꝙ nũqᷓ alio Runſio. ꝙ eſt oꝛãdum ꝓ alijs.Cuiꝰtriplex rõ põt aſſign i. Pꝛima eſt ꝓpter eoꝝ neceſſitatẽ quibuſcũq; põt q̃ſi cõmẽbris cõpa⸗ ti ⁊ ſuccurri.Secũda ꝓpt diuinã volũtatẽ.Cercia ꝓpter ꝓꝛiã vtilitatẽ.dico ẽ̊ ꝙ ꝓ alijs oꝛare debemꝰ pᷣcipue pec⸗ catoꝛibo.qꝛ G̊ exigit ipoꝝ neceſſitas ⁊ ↄmẽbroꝝ caruas. idiu credimꝰeos pct᷑is detineri.⁊ G̊ plane vult gloſ. ſuxꝑ illud. j. ioh. in fine ẽ pcẽm ad moꝛtẽ. Glo. Vere oꝛãdum ẽ ꝓ peccatoꝛibo ñ ad moꝛtẽ.qꝛ młtis pctis occupant᷑ oẽo. nemo pi eẽ ſine pcto.qꝛ oĩs inigtas ẽ pcrm: ſʒ ſupꝛa alia pctaẽ pcẽm ad moꝛtẽ:qð humana fragilitate cõmittitur 7iõ oꝛõe iuſtoꝝ nõ purgat᷑ qi qui talia agũt regnu æi nõ ↄſequũtur. hec glo. Sitr ꝓ iuſtis qᷓdiu credimus eos miſerijs pntibo p̃pedita:⁊ G̊ plane dicit glo. YJac. vlt. Si quis errauerit ex verbis.glo. Oꝛemꝰ /p ſalute ꝓximoꝝ ñ ſolũ tꝑali p eterna. Si eĩ ẽ magne mercedis eripe coꝛpꝰ qñq; moꝛituꝝ:quãti meritiẽ aĩam liberare ĩ celeſti pr̃ia victurã. bec glo. Pꝛet. H exigit diuĩa volũtas qᷓ vult mẽ⸗ bra eẽ ꝓinuicẽ ſollicita.atq; vnũ ꝑ alið adiuuari.⁊ B pla ne diẽ glo. j. ioh. vlti. ſnꝑ ilið. Andiet nos quicqd petie⸗ rimꝰ. glo. ſi petimꝰm volũtateʒ dei impetrabimꝰ. ſic qñ petim? p fre p qͥẽ petẽdũ. Tercio ad h̊ allicit pꝛia vtili tas.qꝛ inde meremur citiꝰ: ⁊ vberiꝰ ꝓ nobis exaudiri.et ſiͤ plane diẽ greg. Quiſgs ꝓ alijs intcedẽ nitit᷑ ⁊c.vt ſup Ad obiectũ in ↄtrariũ.ꝙ vix cuiqᷓ ſufficiũt ſua merita Bicẽdum ꝙ ſine pᷣiudicio.aliter eẽ i oꝛado hoĩem et alit in oꝛando deũ.qñ em̃ hoĩ oꝛamus ſolũ.aliqñ allegamus eius bonitatẽ ſiue dignitateʒ.ſiẽ fit frequẽteꝛ qũ pauꝑes et miſeri oꝛãt ꝓſe apud diuites ⁊ potẽtes.Alij aũt oꝛan⸗ tes nõ ſolũ allegamꝰſuã bonitatẽ vel dignitatẽ:ĩmo etiã nr̃a ſuicia ⁊ meritoꝝ dignitatẽ.ſicut fit q aligꝗs oꝛat p alio vt mediatoꝛ.Qullꝰeĩ ponit ſe apud hoĩeʒ vt media⸗ toꝛẽ ĩ oꝛãdo:niſi rõ aliq̃ illũ moueat:q̃re eũ poſſet rogaẽ Vñ ſic hoĩes dicẽ ↄſueuerũt deberetis ſacẽ·qa ſiłr facerẽ ꝓ vobis ĩ caſu ↄſimili.vel ꝓ vobis feci vel merui vel me⸗ reboꝛ vel aliud ſiłe. In oꝛãdo aũt deum nõ ſic de meritis nr̃is pᷣſumẽ debemꝰ. vt debitũ ex ꝑte dei allegãꝰvel nr̃em dignitatẽ vllo mõ:ſʒ ſolũ eius miſericoꝛdiã imploꝛamꝰ. Vnñ xpᷣo ercep to bꝛa mr̃e eiꝰ quibo nõ ẽ pᷣiudicãdum in bac ꝑte:nullꝰem̃ bẽoꝝ angeloꝝ ⁊ braꝝ aĩaꝝ nec viatorũ qoꝛado teũ ꝓ ſe vel alio auſus ſit ex ꝑte ſui dignitatem: vel ex ꝑte dei debitũ allegare.licʒ tñ ex ꝑte ði ↄdecẽtiam vel liberalitatẽ allegaꝛe.ex ꝑte eiꝰ ꝓqͥ oꝛat᷑ cõdecentiam oñdeꝛe meꝛitoꝝ.vt fecit eʒechias.Vſaie.xxxviij. Obſecꝛo dñe memẽto q̃ſo quõ ambulauerim coꝛã te in veritate et in coꝛde ꝑfecto:⁊ qð bonũ eſt in oculis tuis fecerim. Et inde ẽ ꝙ apud hoĩem qui reſpicit merita et oꝛatiũ digni tatẽ inimicꝰ ꝓ alio nõ dʒ oꝛare inimicũ.qꝛ hᷣ eẽt ĩm ma gis puocare. Sed apud deũ vbi nũꝙᷓ ẽ allegare nierito⸗ rũ dignitatẽ in oꝛãdo ꝓ alijs:ſpᷣ ſolũ eiꝰmiſericoꝛdaʒ ſiue largitatẽ allegamꝰ:poſſumꝰipᷣm rogare ꝓ alijs immicis et frequẽter exaudimur:ſᷣ nõ nr̃is meritis exigẽtibo.ſed potiꝰex ſuꝑhabũdãtia diuine largitatis. Vñ ⁊ frequen⸗ ter dicũt hoĩes ꝓ alijs oꝛãdo.Oñe nõ reſpicias mea me⸗ rita vel hmõi.⁊ iõ nulliꝰẽ oꝛõ cõtemnẽda.quia fꝛequẽtes ſicut melius infra videbit p alijs exaudiũtuꝛ peccatoꝛes oꝛãdo. Secus aũt ẽ qũ oꝛamus deũ ꝓ nobis.bene eĩ tũc allegamꝰſctoꝝ merita:ſᷣ oꝛãdo ꝓ alijs nũꝙᷓ nr̃a.⸗¶ His viſis patʒ rñſio ad pꝛimũ.qꝛ vix nulli ſufficiunt merita ſua viatoꝛi.Ideo nullus merita digna inteꝛpoĩt.immo totaliter vt dictũ ẽ ad diuinã recurrit largitatẽ.¶ Patet ſiłr ad ſecũdũ qð dic̃.qꝓ alio oꝛat amicũ dei ſe oñdit.ve rũ ſi merita digna pᷣtẽdat.qð maxĩe int hoĩes vt dictũ ẽᷣ fieri ↄſueuit:ſᷣ nõ ſic ẽ apud deuʒ.ĩmo multotiẽs inimici ꝓ alijs oꝛates exaudiunt᷑ apud deũ.et h̊ nõ eſt qꝛ merita ptẽdant q̃ nõ habẽt:ſʒ qꝛ totaliter recurrũt ad dei largi⸗ tateʒ. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑·aut iſte ꝓ quo oꝛo ẽ dignꝰex⸗ audiri aut nõ.dico ꝙ ſi ẽ ĩ pcto indignꝰẽ et᷑ pane quo ve⸗ ſcit᷑. Si nõ ẽ indignus indignitate vltima q̃ ẽ volũtas ꝑ/ manẽdi ĩ pctis:ſᷣ dolẽs de pctis:pt᷑ oꝛõibo adiunuari. Sʒ qð obijcit᷑ ꝙ dignitas eiꝰ ꝓ qͥ oꝛat᷑ impedit oꝛõis effectuʒ Verũ ẽ de ꝑtinacibo ĩ pctis.¶¶ Ad illud qð obijcitur. aut vult deꝰdare illi ꝓ quo oꝛo:aut nõ.ddᷣm ꝙ de bene vult rogari in eis que dare vult.deus eĩ qð diſponit facẽ.nõ diſponit in oẽm euẽtũ:ſ̊ euẽtibo ↄgꝛuis añcedẽtibo.ſicut diſponit me ſaluare ſi velim ꝑ bona oꝑa eo mõ qͥ poſſum mihi ſalutẽ acquirere ita ẽ in ꝑte iſta ꝙ deꝰvult dare iſti bonuz p rogat᷑ ⁊ merito oꝛõis eius qui rogat. 4 Vd il⸗ lud qð obijcit᷑ de ſpe que nõ ẽ de aliẽis.dðm.q; ſpes ꝓpꝛie ſumpta que virtꝰẽ qᷓ diffinit᷑ certa eẽ expectatio ꝓueniẽs ex gra et meritis pᷣcedẽtibo.non ẽ de alijs ſᷣ de ſe tm̃:⁊ ſic currit obiectio. Sʒ ſumẽdo ſpem coĩter ſiue magis large vt.ſ. ꝓ fiducia ſᷣm ꝙ dirigit oꝛõeʒz.ſic nõ cõtingit alij me⸗ reri:ſʒ bñ ↄtĩgit ſꝑare qð alijs impetrare poſſumꝰ.⸗AVd illud qð obijcit᷑ de hiere.dicẽdo ꝙ qᷓuis ꝓ illis oꝛãdũ nõ eẽt. qꝛ a dño erat ꝓhibitũ:tñ ñ ſequit᷑. ex H̊ ꝙ ꝓ alijs oꝛã dũ ñ ſit. q; ibi magis tangit᷑ indignitas illoꝝ ꝙᷓ ꝓhibitio æ oꝛãdo ꝓ illis.q.d.dñs.nõ ſunt digni vt pꝛo eis oꝛetur Ao illud qð obijcit᷑ ð ↄditõibo oꝛõis.Dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile de iſta 1 de alijs. Oppoſita em̃ aliaꝝ ↄditõnũ deſtru⸗ unt eas.vt patʒ intuenti.ſed oeare pꝛo alijs vt vult greg. ſibip̃i ſuffragatur.vt patet⁊ alubi dicit. Idem plus pꝛo ſe pꝛeces ſuas valere.qui his et alijs impendit. rticulus ſecundus nſequẽter qᷓrẽdũ ẽ.vtrũ oꝛãdũ ẽ ꝓ inimicis. ſic:videt᷑ ꝑ illð math.v. diligite inuicẽ vos Loꝛate pꝛo ꝑſequẽtibo ⁊ calũniantibus vos. Pꝛe.glo.ibidẽ. Lꝛibo modis ð eccłiaʒ peccat᷑.odio vᷣ⸗ bis.cruciatu coꝛꝑis.econtra ecclia diligit.oꝛat.bñfacit. Pꝛe. xp̃c oꝛauit ꝓ ſuis cruciſixoꝛibo.luc.xxiij.⁊ ip̃e ma xime ẽ ĩ actibo vᷣtutũ imitãdꝰ.oĩs eĩ eiꝰ actio nr̃a ẽ inſtru ctio.vt habet᷑ a greg.¶ Pꝛe. Iido.de ſummo bono li.iij ca.vij. Qui ledit᷑ nõ deſiſtat oꝛare ꝓ ſe ledẽtibo:alioquin iur dñi ſnĩam peccat ꝗ ꝓ inimicis noꝛat.⸗! Pꝛe. aug. de ci. dei li.xxi· c.xxiiij. Aũc ꝓprea oꝛat ꝓ eis eccla q̊s ĩ genẽ hũano hʒ inimicos.qꝛ tpᷣs ẽ pnĩe fructuoſe.¶ Pꝛe.qꝛ de nullo certa ẽ eccłia. oꝛat pꝛo oĩbo dũtarat boibo inimi⸗ cis ſuis ĩ H̊ coꝛꝑe ↄſututis.¶ Pꝛe.greg.ĩ dy al.tũc gſq; qᷓ recte petit adipiſcit᷑.cũ eiꝰanimꝰin petitõne nec inimici odio fuſcat᷑.ex h̊ ᷣbo vidr̃ ꝙ efficax ẽ oꝛõ qñ ad inimicũ ſe extẽdit.¶ Pꝛe. Criſo.ſuꝑ illud.oꝛate pꝛo ꝑſequẽtibo ⁊ calũniantibo.ꝗ pꝛo ſe oꝛat nõ gr̃e ſʒ nature obſequit᷑. ꝗqs eĩ pꝛo ſe ñ oꝛai ꝗ pꝛo inimico digne exaudit᷑:q gr̃e opꝰex egt. ¶ Pꝛe. mat. vj. ſuꝑ illð.Eſtote ꝑfecti ſic et p̃ vr ꝑfe⸗ ct&. glo. cumulꝰꝑfectõis ẽ diligẽ inimicos ⁊ oꝛuẽ pꝛo eis Pꝛe. Ro. xij.ſuꝑ illð.ñ reſiſiẽ malo dic glo. Gra euã⸗ gelij iubz ñ tm nibil mali reddi:ſʒ nec reſiſti.vt ſuſtineat᷑ mailũ:bonũq; repẽdat᷑ ꝑſequẽtibo.̊ ⁊ malũ inferẽtibo in⸗ bet euãgeliũ rpẽdẽ bonũ:bᷣ nullũ ita ẽ ↄſonũ ſic ẽ qð vitas aſſi ãuit. hᷣ at ẽ oꝛõ:⁊ ita pʒ ꝓpoſitũ. Cõtra aug. ce ci. dei. li. xxj.c.xxiiij. Eccłia ñ oꝛat pꝛo mał maxiĩe qs nouit inimicos. Hꝛguit᷑ igẽ ſic. Si ñ oꝛat pꝛo ilł ꝗ ſũt ini mici. pari rõe cũ ſimꝰeccłie ſilij cui debẽꝰↄfoꝛmari pꝛo inimicis nr̃is oꝛaẽ ñ debẽꝰ.¶ Pꝛe. ſcti ꝗ ſũt caritatis ꝑfe cti ñ oꝛãt pꝛo ſuis inimicis ſiue ꝑſecutoꝛibo.ĩmo ecõtra⸗ rio petũt ðᷣ eis vĩdicari.apoc.vj. Aſqʒqͥ dñe ſcts verꝰñ vidicas ſangnẽ nr̃m. ̊ nec nos ꝗ ſumꝰ minoꝛis caritatis quia debemus etiam nos cõfoꝛmaꝛe eis vt vidr̃. Pꝛe. fets hieremias.hieꝛe.xj.pꝛo inimicis non oꝛabat.qñ di⸗ cebat.videaʒ vltõem tuã in eis.tibi em̃ reuelaui cauſam * meã:ᷓ nec nos ꝗ nõ ſumꝰꝑfectõis amplioꝛis. Pꝛetea. ſuꝑ illð pᷣs.poſuerũt aduerſum me mala ꝓ bonis. Glo. diſtiguit ſeptẽ differẽtias reddẽdi bona et mala.dicit em̃ ꝙ reddere bona ꝓ malis ⁊ ñ reddere mala ꝓ malis ẽ bo⸗ noꝝ.i 20 reddere bona ꝓ bonis:reddere mala ꝓ bonis ẽ maloꝝ. Reddere bona ꝓ bonis et malaꝓ malis medio rũ ẽ:⁊ pᷣus ꝓpinquũ ẽ bonis:⁊ poſteriꝰet᷑ ↄueĩt bonis.hec glo. Ex h̊ vltio arguit᷑ ſic.ꝙ ſi bonis ↄuenit reddẽ mala ꝓ malis: nõ tenemur ad illð qð ampliꝰẽ.ſ.ad oꝛãdum 4 Pꝛetea. oꝛõ ẽ ꝑs ↄtẽplatie vite.ſic diẽ hug. hſ̊ ↄtẽplatõ ẽ ſuꝑerogatõis ad quã ex debito nõ tenemur.¶ Pꝛetea. p̃ᷣs. Reuela ocłos meos et conſidera bo mirabilia de lege tua.ſuꝑ illð dic̃ glo.nihil mirabiliꝰĩ mãdatis diligẽ ini⸗ micos.ſ̊ ad illð qð mirabile ẽ nõ tenemur: virtutes em̃ ⁊ miꝛabilia facẽ nõ oĩbo datũ ẽ.vt dic̃ aug.in ſᷣmõe.patzʒ nõ tenemur ad diligẽdum inimicos. q̊ nec multofoꝛ tius ad oꝛãdum ꝓ eis.i. Itẽ diẽ amb.⁊ magiſter recitat xxix.diſ.ſcdi.ꝙ ſufficit nobis ñ odiſſe inimicos ad inteꝛi oꝛa. oꝛare et hmõi oꝑa nõ tenemur.4 Pꝛetea.dic dñs mathᷣ.v.dictũ ẽ antigꝗs.diliges amicũ tuũ et edio habe⸗ bis inimicũ tuũ.ſʒ ad nihil moꝛale obligamuꝛ ad qð an tig ñ obligarẽt ĩ lege.ſic ꝓbat᷑ mat᷑.xiiij.vbi loqꝗt᷑ dñs de qnq; panibo vbi dic glo.ñ alia q; q̃ ſcripta erãt ꝓphetat: ſᷣ legẽ 1 ꝓhetas miſterijs guia eẽ demõſtrat.̊ᷓ ad diligẽ dũ ⁊ oꝛãdũ ꝓ inimicis nõ tenemur.ſic̃ nec illi tenebãtur Pꝛet.aug.ĩ ench.⁊ rcitat mgr̃.xxx.di.ſcði.diligite ini micos vr̃os bñſacite his ꝗ oderũt vos ⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽ⸗ tibo ⁊ calũniatibo vos.ꝑfectoꝝ filioꝝ dei ẽ ꝙ ꝗſꝗs fideł dz ſe extẽdẽ ad hũanũ animũ ad hũc affectũ:ad oꝛãdum deũ ſecũq; agẽdo luctãdoq; ꝑducere:tñ qꝛ h̊ tãmagnũ bo nũ tãte mititudis ñ ẽ quãtã crediꝰexaudiri.tñ dr ĩ oꝛõe dñica.dimitte nobis debita nr̃a.ſic ⁊ nos ⁊c.ꝓculdubio vᷣba ſpõſiõis hmõi implẽt᷑:ſi homo ꝗ nõdũ ita ꝓfecit. vt et᷑ diligat inimicũ cũ rogat᷑ ab hoĩe ꝗ peccauit ĩ euʒ vt ei dimittat:dimittit ex coꝛde.ꝗ et᷑ ſibi roganti vult dimitti cũ oꝛat et dicit.ſiẽ dimittimꝰebitoꝛibo nr̃is.Quicũq; ñ rogat hoĩeʒ ĩ quẽ peccauit.ſi pcto ſuo mouet᷑. vt roget ñ ẽ inimicꝰadhuc deputãdꝰvt eũ ſit diligẽ difficile.Ex hac auẽte elicit᷑ duplex argumẽtũ.Pꝛimũ ẽ ꝙ diligẽ 2 oꝛare ꝓ inimicis ꝑfectoꝝ ẽ: ñ tenemur ad illð.Secundũ ẽ ꝙ ſi aliqͥꝝ ẽ ꝙ diligãt ⁊ oꝛẽt:h ñ ẽ niſi qũ rogãt᷑:⁊ tũc roga⸗/ tes.ſic plane h̊ habet᷑ ñ ſũt dicẽdi inimici:̊ nullatenꝰte⸗ nemur oꝛare ꝓ inimicis manẽtibo inimicis. vt videtur. Rao. a 6 Pt ici ic logirudo caꝛitatio ſe extẽdit ad oẽ tp̃s:ſic latitudo eiꝰſe extẽdit ad oẽz ꝑſonã.Ad oẽ tpᷣs dico.qꝛ ſi ꝗs ꝓponẽt vno die ſolo peccaẽ vł vna ſola vice: ñ hꝛet caritatẽ nec eẽt ĩ ſtatu ſalutis.atitudo at᷑ carita⸗ tis ita ſe extẽdit ad oẽm ꝑſonã viatoꝛẽ dico:ita ꝙ ſi dili⸗ get oẽm hoieʒ pᷣter vnũ:n hr̃et caritatẽ.caꝛitas ̊ ĩ oĩbus Diligit bonũ.⁊ qð ĩ ſe ẽ:⁊ qdð ineſſe pt.⁊ ꝓpt᷑ h̊ diſigẽ debe mꝰoẽs viatoꝛes ex caritate.⁊ qꝛ oꝛõ ẽ ꝓgt bonũ impetrã dũ:iõꝙ oiboĩ ꝗbo bonũ pt᷑ eẽ qð ñ ineſi:ẽ oꝛãdũ.q] Sed notadũ ꝙ aliꝗ diſtiguẽ volũt ex ꝑte diligẽtiũ.ꝙ cuʒ dile⸗ etio fm berñ.ſit affectuoſa ⁊ actuoſa:dicũt ꝙ tm̃ ꝑfecti tenent᷑ inimicos diligẽ affectu ⁊ effectu. Affectu tm imp fecti.Et iõ dicũt q; oꝛare nõ tenent?᷑ ꝓ illis.nec alios actꝰ caritatis circa ipᷣos exercẽ.Sʒ iſte modꝰdicẽdi repuãn⸗ tiã ĩcludit ĩ ſeipᷣo.Si eĩ pcipit dñs diligẽ inimicos.⁊ cõ/ ſtat ꝙ generale ẽ mãdatũ: imꝑſectos ⁊ pfectos obligat cũ ꝑfecti q;tum ad obligatõʒ q̃ ?ẽ ꝑ mãdatũ ad nihil obli⸗ gãt ſeu teneãt᷑:lʒ magis ð bono ⁊ eqͥ ad qð ñ teneãt᷑ ĩꝑfe cti.⁊ q ẽ qꝛ mãdata dei oibo ꝓponunt᷑.ꝗpt᷑ h̊ diẽ berñ.ſer mõe. xlix.ſuꝑ cañ.ꝙ dilectõ inimicoꝝ magis ſe tenet ex pte effectꝰqᷓ; affectꝰ. Añ dic ꝙ mãdatũ ð diligẽdo pximũ vbi includit᷑ mãdatũ ð diligẽdis inimicis:magis credit Etine ad caritatẽ actuoſam q; affectuoſam. VUñ diẽ. Sed actuali id potiꝰↄueire vł᷑ maxĩe apparẽ vidx.qꝛ cũ dixiſſʒ Diligite inimicos vros: mox infert. bñfacite bis ꝗ oderẽt vos. I ſcriptũ ẽ ꝓuerb.ſ.xxv.Si eſurierit inimicꝰ tuꝰci⸗ ba illũ. hH de effectu habes ñ ð affectu. hec berñ. vñ ↄcedẽ duʒ ẽ ꝙ oẽs diligẽdi ſũt amici ⁊ inimici affectu⁊ effectu. Sed ad intelligẽdũ ð effectu ext᷑ioꝛi tripłr ẽ loquẽdum: aut de illo g lege veti ẽ expᷣſſus.ſic ſubleuaẽ cũ eo officiũ hmõi.Et ad hmõi cuʒ ĩ onꝰdata ſint nõ tenemur.Aut de illo ꝗ ñ ẽ expᷣſſus ĩ ſcriptura.q̃ duplex ẽ.ſ.neceſſitatis vł ↄgꝛuitatis.Si tłis ẽ cui incũbit nccitas vt ẽ ĩ extꝛema nccitate:ſic tenemur.Si vo tłis ẽ cui nõ ineſt neceſſitas cũ tñ bene ſe offert tꝑis oppoꝛtunitas.aut ẽ oꝛdinata ad vitã tꝑalẽ ↄᷣuãdã:ſic ẽ ĩ cõmutatõe bonoꝝ tꝑaliũ:fami⸗ liaritas ĩ locutõe ⁊ alijs.ad q̃ nõ tenent᷑ imꝑfecti:hᷣ ꝑfcti qͥꝝ vita ẽ ĩ exẽplũ alioꝝ.ſi ſit oꝛdinata recte ad vitã eter⸗ nã ↄſequẽdã:ſic tenẽt᷑ ꝓ loco tñ ⁊ tꝑe.q¶ Ad illð qð pᷣmo obijcit᷑ de bris.dðm ꝙ intelligat᷑ de dãnatis in gbo ape⸗ tũt diuinã iuſticiã exerceri.i os at᷑ logmur h de viatoꝛi bo ꝗ ſũt poſſibiles ad ſaluãdũ.Pꝛetea. eſto adhuc ꝙ in⸗ telligat᷑ de viatoꝛibo.dðm ꝙ ipᷣi vident ĩ ſpeclo et᷑nitatis qð ð ip̃is de oꝛdinauit.⁊ iõ ꝓ illis qͥs ad moꝛtẽ vidẽt pᷣ⸗ ſcitos:nũqᷓ; oꝛãt.ſilr nec nos facẽmꝰſi ſciremꝰ.ſiẽ plane diẽ aug.xxj.ð ciui.dei.c.xxiij. Deniq; ſi de aligbo ita cer tũ eẽt vt ꝗ ſũt illi noſſet glibʒ adhuc ĩ hac vita ↄſtitutus cũ pᷣdeſtinati ſũt ĩ ignẽ eternũ ire cũ dyabolo.tã nõ ꝓ eis oꝛat qᷓ; nec ꝓ ipo. Ad illð qð dicebat᷑ ð hiere.ddm ꝙ il lud ñ dicebat impᷣcãdo ſ̊ pᷣdicẽdo.q Ad illð qð obijcituꝛ ꝙ; bonis ↄueit reddẽ mala ꝓ mał.ſoluit glo.ꝙ vltis duo⸗/ h addẽ oʒ.vñ dic̃ glo.ꝙ pꝛimũ.ſ.reddẽ bona ꝓ bonis do minꝰñ redarguit ĩ euãgelio:ſᷣ̊ plꝰopoꝛtẽ dic.qꝛ ethnici h̊ faciũt.diligũt ei diligẽtes ſe.de ſecũdo dic męr̃ qꝛ ad iu⸗ dicẽ ꝑtinet h:⁊ iõ argumẽtatõ nulla.q Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ oꝛõ ẽ ꝑs ↄtẽplatõis.ddm q iſte actꝰoꝛare lʒ ↄtẽplatio⸗ nis ſit.ꝓut dic̃ affectũ aĩ ſeu deſideriũ ſurſuʒ ad deũ ele uatũ. ꝓut dic̃ berñ.qꝙ oꝛõ ẽ ſlatio illũiate mẽtis ad fruen dũ deũ dũ lz:nihilominꝰtñ ꝓut fac ſuꝑ alienã miſeriã ꝗ ſubuenire intẽdit oꝛãs ꝑ miſericoꝛdiã:iã ad ſtatũ actõis trãſit:⁊ ꝓ tãto tꝑe et loco cadẽ potit ſub pᷣcepto.nec xt H ↄtẽplatinã eadẽ ſubartatõe vł pcepto opoꝛtebit.ſ̊ actũ eiꝰ ꝓut trãſit ad extioꝛẽ actõʒ.⁊ illð pʒ ꝑ glo.Hede.ſuꝑ illð. Intrauit ihs ĩ qddã caſtellũ ⁊ młlier q̃dã ⁊c.dic em glo.ſic.ꝑ marthã actuoſa donatio ſignat᷑ qᷓ ꝓximo ĩ cari tate ſociamur.ꝑ magdalenã mẽtis intẽtõein dei vðᷣbo qͥ in amoꝛẽ dei ſuſpiramꝰ.Actiua panẽ coꝛꝑalẽ vł doctrinam ignoꝛãti tribuit:errãtẽ coꝛrigit:ſuꝑbũ ad hũilitatẽ reuo cat:q̃ ĩ ſingłis expediãt diſpẽſat.ↄtẽplatiua carita tẽ dei ⁊ ꝓximi retinet:lᷣ ab exterioꝛi actõe geſcit.hec glo.h̊ pla ne habet᷑ ꝙ intẽdẽ bono ꝓximi qͥcũq; mõ ſiue coꝛꝑaliter ſiue ſpũalꝛ.h̊ ẽ ſiue oꝛãdo ſiue alio qͥuis mõ actiue ẽ:non ↄtẽplatiue. Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ vᷣtutes ⁊ miracła facẽ ñ oibo datũ ẽ ⁊c.dðm ꝙ illð magis valʒ ad oppoſitũ.peꝛ h ei vult ꝓbare aug.ꝙ nullꝰpt᷑ ſe excuſare ð dilectõe /ꝓxi⸗ mi.Et iõ ꝙ mirabile ſit qð ẽ ſupᷣ facultatẽ nat᷑e diſſiguẽ⸗ dũ ẽ.ꝙ natura vt natura:⁊ natura vt rõ.facẽ ei poſſe na ture ſecũdo mõ ẽ ꝑ gram gratũfaciẽtẽ.vtpote ꝑ fidẽ ⁊ ca⸗ ritatẽ.ꝑ fidẽ eĩ credimꝰmłta q̃ nõ poſſumꝰ ſine ipſa.et q̃ vidẽt᷑ infidelibo nimis incredibilia.⁊ ꝑ caritatẽ amamꝰ ea q̃ vidẽt᷑:nõ hñtibo ipᷣaʒ ſũt nimis odibilia:⁊ hec mira bilia ĩ lege diuina ↄtinẽt᷑.⁊ ẽ datũ oĩbo illa facẽ: ꝗ gr̃am gratũfaciẽtẽ ĩ ſe ſuſciꝑe volũt.⁊ p tãto argui nõ pt᷑ ꝙ nõ teneamur ad inimicoꝝ dilectõʒ ⁊ ad oꝛãdũ ꝓ eis:łᷣ potiꝰ ; vtrũq; poſſumꝰ⁊ debemꝰ.⸗. Ad illð qð obijcit᷑ ð verbo ambro.ꝓꝙ ſufficit inimicos ñ odiſſe.dðm ꝙ auctoꝛitas il la trũcata videt᷑.dic̃ vtrũq; ſilł.ſufficit eĩ ſi diligiꝰet odio ñ habẽꝰ:⁊ h̊ hʒ vᷣitatẽ.⁊ pt ex h̊ inferri.ſi eos diligimꝰq̊ 7 bonũ qð ĩ eis ẽ ⁊ ineſſe pt᷑.Et qꝛ oꝛõ ẽ ad bonũ impetꝛã dũ.iõ ex ↄſeq̃nti nccio ꝓ loco ⁊ tꝑe obligamur.ſ.ſi cogat neceſſitas ad oꝛandũ ꝓ eiſdẽ. Ad illud quod obijcit᷑ de hH; quod detm ẽ antiꝗs.dicẽdũ ꝙ h̊ nũq lex pᷣcipit.ſ.odio hr̃e inimicũ:ſᷣ ipi inudei h̊ a ſenſu cõtꝛario arguebãt.ex h̊ ꝙ debeãt diligẽ amicos:igit᷑ odire inimicos.⁊ dñs intꝛo duxit illud iur̃ eoꝝ intellectũ. Vel pt illud intelligi ſic. odio habebis inimicũ.ſ.fidei.⁊ inimicũ ecclie:⁊ odio ef fectꝰ ñ affectꝰ. Oñ eĩ p̃cipiebat extminari eos ꝗ a vita⸗ te fidei et a moꝛibo bonis retꝛahebãt.nũqᷓ; tñ odio hr̃i ex affectu. De inimico at᷑ puato ſiue ꝑſonali vtrũq; p̃cipic⸗ cor tar⸗ ild⸗ peis g itin duo⸗ 6 dab din⸗ ijeit atio⸗ ſe rven iäg ſos Wueſtio bat᷑.ſ. ꝙ diligeret ex effectu affectu. licz tñ nõ ita exp̃ſſe et ꝓpt h̊ dñs exẽplificauit.⁊ iõ ex h̊ nõ habet᷑ ꝙ ꝓ inimi⸗ cis nõ ſit oꝛãdũ.il Ad illẽ qð vltio hr̃ de oᷣbis aug. dom ẽ bñ verũ.ꝙ oꝛare ꝓ inimicis qñcũq; ſe offert oꝑoꝛtin tas.ſiẽ ⁊ diligẽ ẽ ꝑfectiꝰ:⁊ iõ nec tãte młtitudis.⁊ ſic oꝛa re ̃tũ ĩ oꝛõe dñica exaudit᷑.qꝛ młti exaudiunt᷑ imꝑfecti. qð ſegt᷑ ĩ auẽte:ad ꝓpoſitũ nõ facit. Jõ eĩ ibi aug· de peti⸗ tõe q̃ petit hõ venia ab illo quẽ offendit. dicit ꝙ dmitte re debet offenſus. ſimilit ſibi dimitti quẽ offendit. rticulus tercius Onſequẽter q̃rit᷑ vtrũ oꝛãdũ ſit ꝓ incoꝛrigibi libo. ꝙ ſic vidꝛ ꝑ aug.ĩ li. retractatõnũ dicẽte. ꝓ illo impꝛudẽter n oꝛat᷑:de zñ deſpat: in⸗ coꝛrigibil cũ adpuc viatoꝛ ẽ.de ipo deſpandũ nõ e: ſiẽ ibi dẽ diẽ aug. de nemie del pandũ ẽ dũ ẽ ĩ via. ipo ẽ oꝛan⸗ dũ. ¶ Pꝛetea. iudicia dei occulta ſũt qᷓdiu hᷣ viuit᷑.vñ ne minẽ duͦ h vinit debemꝰtemẽ iudicaꝛe qð facẽmꝰ bñficiũ oꝛõis ſubtrabẽdo.qꝛ ñ ſi ubtraberet᷑ ei niſi iudicaret᷑ ſibi nõ valẽ:qð iudiciũ temerariũ ẽ. ¶¶ Pꝛe.qᷓdiu ip̃i ſunt ad ſaluãdũ poſſibiles:nõ ẽ dubiũ ꝗn ſint ex caritate diligẽ⸗ di. eis fũt caritatis bñficia impẽdẽda 2 nũꝙᷓ denegãda vt oꝛõ ⁊ bmõi.4: Pꝛe. qbo ñ pcludit᷑ dei miſcðia:mĩme pᷣ cludi debẽt hũana ſuffragia. tlłes eĩ ſũt pᷣdicti cũ ſint via toꝛes. ¶ Pꝛe. ipa miſcðia diuia ẽ infinita: ̊ ꝓ oĩbo ẽ im⸗ ploꝛãda.qꝛ ſᷣm aug. i fi · ſecũdi li. ð mõte. Semꝑ ꝑatdeſt de? dare. ¶Kõtra. greg.ĩ moꝛał.li xx. aliqñ neceſſe ẽ vt pᷣuis mẽtilo q̃ hůana pᷣdicatõe nequeũt coꝛrigi: diuĩa fla gella debeãt optari. hm greg. hmõi.ſ. incoꝛrigibilibus malũ poſſumꝰ impᷣcari.q̃re vt videt᷑ ꝓ tłibo oꝛaẽ ñ debẽꝰ. Pꝛe. aug. i fi · pmi li.ð mõte. ꝓ aliqͥ ñ oꝛas qꝛ ſentis te nibil pficẽ: ⁊ oꝛpeʒ tuã ñ vis repelli a iuſtiſſimo iudice:hſᷣ E̊ maxie ĩ incoꝛrigibilibo bʒ locuz. ¶ Pꝛe. hieꝛe. vij. Loli oꝛare ꝓ pło.hec glo.fruſtꝛa oꝛas/ꝓ eoꝗ indignꝰẽ acciꝑe ß tlis videt incoꝛrigibil eẽ. ¶ Pꝛet.oꝛõ cũ int gre mũera pputet (ſicẽ diẽ glo. ſup illð Ko. viij. Spũs adiuuat infiꝛ mitatẽ nr̃az) ñ lolũ illõ qð oꝛõ impetrat ꝙ et ipᷣa oꝛõ int gre mũera reꝑit᷑.bec glo. Qõ at hʒ locũ ſic nec gra vbi ſi bi obijcit obſtaculũ:ᷣſic ẽ ĩ incoꝛigibili ꝙdiu ĩ illa incoꝛ rigibilitate ꝑſeuerat..¶ Pꝛe. ipa incoꝛrigibilitas cã ẽ q̃re apoſtatis angeł ñ oꝛat᷑.ſᷣ vbi eadẽ cã et 5 Tsai mõ ꝓ hoĩe inconigibili ñ ẽ oꝛãduʒ ¶¶ BRñſio.ad B pr dici. ꝙ de incoꝛrigibili dupłr log otigit. ncoꝛrigibil eĩ dr vel ꝗ nullo mõ ẽ coꝛrigibił:vel ꝗ difficilit ẽ coꝛrigi⸗ bilis. Si loq̃mur ð ĩcoꝛrigibili pᷣmo mõ:planũ ẽ ꝙ ꝓtli nullo mõ ẽ oꝛãdũ.q̃lis ẽ apoſtata angelꝰi ſua malicia ob ſtinatꝰ.⁊ ex ̊ pʒ ſolutio ad vltimũ aꝛgumẽtũ.pᷣ nulłtlis F ĩ via.ſolũ eĩ incoꝛrigibiles iſio mõ ſũt dãnati. Si vo lo q̃mur de incoꝛigibili ſcðo mõ:ſic młti ſũt incoꝛꝛigibiles tlibo ẽ oꝛãdũ.q; quãtũ ẽ ex ꝑte eoꝝ qꝛ viatoꝛes:adhuc fũt ⁊ adhuc ẽ ĩ eis poſſibilitas coꝛrigẽdi.⁊ q; qͥ ad deũ tẽ pꝰnõdũ trãſierat miſerẽdi:meꝛito ſubtꝛahi dʒ a nob oĩs matia de ipis deſꝑandi.qꝛ igit᷑ vt dicẽ̃ aug.ĩ li.ð retracta tõibo. de q̊ nõ deſpat ð eo nõ impꝛudẽter oꝛat᷑: ſimplicit᷑ dðm ẽ ꝓ eo eẽ oꝛãdũ.qAd illð qð obijcit᷑ ĩ ↄtrariũ.q; ta libũs debẽt flagella optari.dðm ꝙ ꝗ nõ volũt ꝑ manſue tudinẽ ↄuerti:licite ſunt eis flagella exoptãda vt ↄuertã⸗ tur.ꝛ iſte modꝰſubueniẽdi potiꝰẽ oꝛãdi ꝙ maledictõnis. Vñ greg · addit ver bis ſupᷣdictis dices. Aliqñ ncce ẽ vt pᷣuis mẽtibo q̃ hũana pᷣdicatõe nequeũt coꝛrigi:diuĩa fia gella debeãt optari. qð tñ magno fit amoꝛis aco. ⸗ vi dxlz erratis pena nõ q̃rit᷑ ſ̊ coꝛreptio eiꝰ.⁊ oꝛõ potiꝰ eſſe qᷓ maledictio demõſtrat᷑. hec greg. ¶ Ad illud qð obijcit de vᷣbo aug. ꝓ aliqͥ ñ oꝛas ⁊c.pt dici ꝙ ⁊ ſi nos ab oꝛõe re trahit aliq:retrabẽ tñ nõ dʒ vt penitꝰ ceſſe mꝰ ab orõe. Fm qð h̊ plane oñdit berñ.de gradibo hũilitatis ĩ fine di cẽs. Si ↄtigerit(qð deꝰauertat)aliquẽ de fr̃ibo nr̃is ñ ĩ coꝛꝑe ſ̊ ĩ aĩia moꝛi:qdiu adhbuc inter nos erit pulſabo. et ego ĩ eis qualiſcũq; pctoꝛ pulſabo:2⸗ fratrũ pᷣcibo ſalua⸗ toꝛez. ſi renixerit:lucrati ſumꝰfr̃em nr̃m. hec beꝛñ · Ao illð qð obijcit᷑ ð glo.hiere.vij.fruſira oꝛas ꝓ eo ꝗ indignꝰ ẽ. dõm ꝙ ẽ indignitas iuſticie pñtis.⁊ et᷑ne repꝛobatõis BGlo.aũt nõ ẽ intelligẽda ꝓ indignitate pᷣma:ſʒ ſecunda. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ oꝛõ nõ hʒ locũ vbi oponit᷑ obſtꝗ culũ.dðm ꝙ ſi intelligat de obſtaculo qð tolli nõ poſſit vt ẽ ĩ dãnatis:bñ habʒ illud veritatẽ.ſʒ obſtaculo qð tol pr nõ quẽadmodum ẽ ĩ viatoꝛe.Elltimum ſupꝛa eſt lo⸗ utum. ¶Articulus quartus Zrũ ꝓ infidelibo ſit oꝛãdũ.ꝙ ſic:vidẽ.vñ ſuꝑ IS. aluũniãtibo vos. dicẽ glo. ꝓ inimicis oꝛã uz ẽ vt nob fraterno fedẽ ſociari poſſint.i/ bis oꝛãdũ. Pꝛe.adhuc ẽ tpᷣs pnie fructuoſe ſine iude⸗ is ſiue gẽtilibo ſiue gbuſcũq;·̊ Fm aug.ð ci. dei. lib. xxj. ca.xxiiu· ꝓ bis oĩbo oꝛãdũ ẽ. ¶ Pꝛe.aug. ð bono ꝑſeuerã tie.ſi ꝗ nõdũ vocati ſũt:ꝓ eis vt vocẽt oꝛemꝰ. 4 Prete. . coꝝ.vij.dic aplłs.ꝙ ſi infideł velit cohabitare cũ fideli:ñ dimittat eũ vel eã. VUñ eĩ ſcit mulier ſi virũ ſaluũ faciat: ecõuerſo.ex h̊ plane hr̃ ꝙ ſaluari pñt infideles.⁊ ꝓ tki⸗ hbo bm aug.ð ciui. dei. ẽ orãdũ Pre.beneficia diuia mi⸗ lites nõ hñt.ꝗᷓ circa oẽs imploꝛãda ſũt vt videt᷑. Ad idẽ fac illð aug.lſi.retractatõnũ.ð nemĩe deſpandũ ẽ dũ ẽ in via:nec ꝓ ulo impꝛudent᷑ orat᷑.de qͥ nõ deſ ꝑat᷑. ¶ Pre. in die paſceues orat eccłia ꝓ oĩbo hmõi:⸗ ↄſiat ꝙ nõ errat. C Eõtra. ioh.iij. Qui no credit iã indicatꝰẽ:ſʒ poiudici ßm aug. de ci. dei. ꝓ nullo ẽ orãdũ.i Pre.ĩno.tractat illõ canõis. Inpmis qꝗᷓ tibi offeꝛimꝰ ꝓ eccłia tua ſcta ca⸗ tholica dicit. ꝙ illð qð offert deo ſoli videlzʒ ſcte ⁊ indiui due tri. ꝓ gbo fit ꝓ eccłia ſctᷣa catholi ſ.ꝓ oĩbo oꝛthodo⸗ xis.i. recte glłioſis.oꝛthos eĩ rectůdoxa glia. Sʒ oblatõ oꝛãdi ſupꝛemũ tenet gradũ. videt᷑ ꝙ ſolũ ꝓ hmõi oꝛãdũ ſit. ¶ Pre. q ẽ ꝓpoꝛtio viatoꝝ fideliũ ad viatoꝛes infide⸗ les:ſʒ bti ꝓ inridelibo dãnatis nõ oꝛãt ·ſiẽ plane diẽ aug. g. ¶¶ Silr er pte alta m bug. ſubnixa fide.ſpe ⁊ caꝛitate dʒ eẽ oro:ſʒ irfideł ĩ nlło iſtoꝝ nobiſcũ coĩcat. SPre.hie re. vij. Noli oraẽ p pbo G̊. glo. fruſtra oꝛas ꝓ illig ꝗ indi gni ſũt acciꝑe:ſʒ ſi aliꝗ indigni ſũt acciꝑe hmoi ſũt ma⸗ rie infideles ⁊ ſciſmatici:̊ p eis nõ ẽ oꝛãdũ.¶ Pre.infi⸗ teles viatoꝛes diuiſi ſunt ab ecclia.nõ tãtũ quãatũ infide les dãnati.dẽia gᷓ diuiſiõis ĩ iſtis ñ vidr̃ eẽ niſi magis et minꝰ qð ñ diuerſificat ſpẽʒ. ſi ꝓ dãnatig infidelibo nõ ẽ oꝛãdũ:igit᷑ nec ꝓ viatoꝛibo infidelibo. ERñſio.ꝙ qꝛ in⸗ fideles dãnati ad ſalutẽ nõ ſũt poſſibiles.q; ex viã ſalu⸗ tis poſiti:iõ neq; ꝓ eis orãdũ:ſ̊ iſideles cũ adhuc ſũt via toꝛes ad ſalutẽ et᷑nã poſſibiles poſſidẽdã:ñ ẽ ĩ eis pcluſa di miſcia.⁊ iõ ſcte ac recte orat ꝓ eis mẽ eccłia. qð fa cẽ debẽg ſumꝰip̃iꝰ mẽbra.vñ aug ĩ epła ad marcellinuz legiꝰ inqt fribo nr̃is ⁊ libꝝ briſſimi cypriãi ð orõe dñica vbi demõſtrauimꝰꝙᷓ aꝑte docuit oĩa q̃ ad moꝛes ꝑtinẽt a pr̃e nro ꝗĩ ceł ẽ polcẽda.⁊⸗ et quõ admonuẽit ꝓ inimicis ntr̃is ꝗ nõdũ ĩ xpᷣm credider̃t:nos vt credãt debẽ oꝛaẽ · qʒ vtiq; inaniteꝛ fiẽt. niſi eccłia credẽt malas atq;ʒ infideles hoĩʒ volũtates poſſe ꝑ dei gr̃aʒ ad deuʒ ↄuerti.reprobat et aug. hẽſim pelagiãoꝝ ĩ li. de hẽſibo ⁊ noĩbo hẽticoꝝ di cẽs.eſtruũt er oròes q̃s fac eccłia.ſiue ꝑ i nfidelibo ⁊ do ctrine dei reſiſtẽtibo vt ↄuertãt᷑ ad deuz . ſiue ꝓ fidelibus vt augeat᷑ ĩ eis fides. ſupᷣ reꝗꝛẽde ſũt rões q̃ꝛeꝓ alijs orã dũ et ꝓ inimicis q̃ huic ꝓbleumati pñt ↄuenire.⸗ Ad illð qð obijcit. Qui nõ cꝛedit iã iudicatꝰẽ.dom ꝗy euage liuʒ loꝗt᷑ de iudicio futuro qð iudicinʒ iã ſubeunt infide les.qꝛ infideles cum nõ peccẽt ĩ lege:iõ ſine lege indicadi ſũt. vł ñ iudicabunt᷑ iudicio.ſ diſcuſſiõis. qꝛ ð eis ñ erit diſceptõ ĩ iudicio.ĩ pñti tñ nõ debẽꝰeos iudicaẽ.qꝛ ꝗ ho Die ĩfideles ſunt:cras fideles eẽ poſſunt.⁊ iõ ꝓ eis ẽ orã⸗ dũ. Vlł pt᷑ dici ꝙ iudiciñ illð nõẽ niſi excecatõis ſiue ob⸗ ſcuratõis.qᷓ adiudicata ẽ ipi origĩali pet̃o.⁊ carẽtia viſi⸗ — onis dei quã bʒz ille ꝗ nõ credit ĩ pñti.qꝛ cuʒ culpa hʒ pe⸗ nã q ẽ penã vltimã pᷣfigurãs er lumẽ eĩ exiſtẽ maximum ẽ ſuppliciuʒ.ſiẽ diẽ criß.⁊ B diẽ glo. ſuꝑ vᷣbuz pᷣdictuz. io bãa.iij. Dibil alið appellat iudiciuz. niſi e᷑na dãnatõ.2 ſcẽ ⁊ nõ credẽ ĩ filium dei:ſiẽ nihil alið ẽ btitudo et vita eterna qᷓ; credere ⁊ cognoſcere filiũ. Habẽt ergo ĩfideles hanc penã quã habituri ſunt in futł᷑o.ſ̊ nõ tantã quãtaʒ eũc qm erit ꝑpetua:mõ nõ.ᷣ pt᷑ tolli adhuc.ideo nõ fru ſtra ꝓ eis oꝛat᷑.vt dicit aug.(¶ Ad illð qð obijcit᷑ de ino⸗ cen.dicendũ ꝙ ipᷣe loꝗt᷑ de oblatõe miſſe.⁊ qꝛ illð ſacrm eſt nõ tm̃ vnioĩs ẽ:ſᷣ etiã vt magis vniãtur.et ẽ etia ma⸗ gis medicina cõſeruatiua qᷓ; curatiua:tñ nõ offert ꝓpꝛie ꝓ illis ꝗq extra eccłiam ſũt.h̊ ꝓ fidelibo vuis ⁊ defctis Ex hoc tñ nõ ſeqt᷑ ꝙ oꝛoes alie deo ꝓ ĩfidelibo offerri ñ poſſint.q Ad illð qð obijcit᷑ de Poꝛtõe infideliũ hic et in futo.dðm ꝙ bñ ẽ ꝓpoꝛtio int eos qᷓtũ ad rõʒ infideli⸗ tatie ⁊ fidelitatis et btitudis.cõditões tñ ſtatuum repu gnãt q́; ad oꝛonis rõem.et hoc eſt:qꝛ infideles viatoꝛes poſſunt ĩfidelitatẽ deſerẽ:et ad ſtatum meriti dueire.et Ipt h̊ fruſtra ꝓ ip̃is oꝛoes nõ fũdũt᷑. oꝛo at᷑ nõ fit ꝓ dã⸗ natis ⁊ hoc ĩ ſtatu in qͥ ſũt.q¶ Ad illð qð obijcit᷑ ð hugo. ꝙ ifideles qꝛ nõ hʒ fidẽ ⁊c̃.qꝗbo oꝛo ⁊ ſubnixa.dðim ꝙ G nõ ↄcludit᷑ ꝙ ꝓ eis ñ valeamꝰoꝛare:ſ̊ oꝛare ñ pñt ita vt nos:qꝛ carẽt ouvis fũdamẽto. Ad illð qð obijcit᷑ ð gl. hiere.vij. dðm ꝙ ſiẽ dupler eſt dignitas pñtis inſticie ⁊ p̃deſtinatõis et ne:ſic duplex indignitas pñtis iiuſticie: et talis ab oꝛone nõ excludit ꝓ eo ꝙ tales poſſibiles ſũt ad ſalutẽ.Alia ẽ repꝛobatõis et᷑ne:et de iſia verũ eſt qñ ſcit᷑qᷓdiu tñ latet nõ opoꝛtʒ.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ma gis et minꝰ nõ diuerſificãt ſpeciẽ.dðm ꝙ illð nihil facit ad Apoſitũ.qꝛ ꝙ iſti ſunt mĩꝰ infideles.iſti plus nõ facit pꝛo illis oꝛetur ꝓ illis nõ:łᷣ differẽtia ſtatus.vt patet ex p̃cedentib. ticulus quintus Onſeqnter qrit᷑. vtrũ ꝓ peccãtibo ĩ ſpm̃ſctm ſit oꝛãdũ.ꝙ ſic videt᷑ ꝑ aug.ĩ li.de retractatõ nNibo. vbi exp̃ſſe logt de hmoi dicẽs. De nemĩe deſperãdũ ẽ ĩ via:nec ꝓ illo impꝛudẽter oꝛat᷑ de qͥ nõ de⸗ ſperat᷑.¶ Pꝛet᷑.talibo nõ ẽ recluſa dina miſericoꝛdia nec deeſt magna ſeu maxĩa miſeria.̊ iſta duo alliciũt maxi me ad oꝛãdũ. Pꝛet᷑. Hugo diuidit oꝛoem ĩ ſuꝑplicatio nem.poſtulatõʒ.et inſinuatõʒ. Inſinuatõeʒ aũt in tres ꝑtes.qꝛ fit timoꝛe et fiducia et cõtemptu.et dicit.ꝙ pꝛĩa ẽ qñ magna ẽ cauſa quã agimꝰ.ſic illð ioh.xj.dñe ſi fu⸗ iſſes hic frater meꝰ nõ fuiſſet moꝛtuꝰ. Rogare voluit vt oñs fr̃eʒ moꝛtuũ ſuſcitaret.ſᷣ qꝛ pᷣ magnitudie cãe ⁊ p̃re uerẽtia ꝑſone extimuit:inſinuare potiꝰ q; poſtulare ele⸗ git. Ex his hẽt᷑ ꝙ ꝓ obſtiats ꝗ ꝑ laʒarũ deſignãt᷑ fit in⸗ ſinuatio:et ita oꝛo:̊ ⁊c.q Pꝛet.berñ.de gradibo huili⸗ tatis ĩ fine.Si ↄtingat qð deus auertat aliquem de fra⸗ tribo nr̃is nõ ĩ coꝛꝑe ſ̊ ĩ aia moꝛi.q;diu inter nos adhuc erit:pulſabo et egomet quãtuſq;ʒ pctoꝛ ⁊ fratrũ pᷣcibo ſal uatoꝛ?.ſi vixit lucrati fuerimꝰ frem nr̃jm. &ᷓ oꝛãdũ ẽ ꝓ il lis ꝗ ſũt ĩ pꝑcto ad moꝛtẽ.¶ Pꝛef.ibidẽ.iõ audeo aꝑte dicere. Oñne veni ſuſcita moꝛtuũ nrm. coꝛde tñ ſuſpenſo tremulꝰ intꝰ clamare nõ ceſſo/ Cõtra.j.ioh.vlt.ẽ pec⸗ catũ ad moꝛtẽ.nõ ꝓ illo dico vt roget ꝗs.ſ̊ illð pct᷑ʒ ſᷣm glo.ẽ petm ĩ ſpm̃ſctm.i Pꝛet.aug.ĩ fine libꝛi pᷣdeſtinati onis tractãs vbũ pᷣdictũ oñdit hic qͥſdã eẽ fr̃es ꝓ ꝗbus oꝛare nobis pᷣcipit᷑. cũ etiã dñs ꝓ ꝑſecutoꝛibo nr̃is nos oꝛare iubet.i ꝛet᷑.ibidẽ paulꝰ nõ oꝛat ꝓ eo.ſcʒ alexan dꝛo ꝗ iã ſuꝑbierat:⁊ ad moꝛtẽ.i.iuidie faucibo fraterni⸗ tatẽ ogugnaãdo peccauerat. Itẽ ibidẽ ꝓ ꝗbuſdã fratri bus ĩtelligo nõ eẽ pᷣceptũ vt oꝛemꝰ.ne ꝑ imꝑpitiã nr̃azʒ di uina ſcripta qð fieri negꝗt a ſe diſſentire videat᷑.¶ Pꝛet. illð oñdit᷑ rõe.ꝗ peccat ↄtra medicinaʒ ſibi iutilẽ⸗ ſuꝑ⸗ uacuã reddit illã.talis ẽ peccãs ĩ ſpm̃ſct᷑ʒ: qꝛ ↄotra gr̃am peccat. re nõ æbẽt eidẽ ſuffragari. oꝛo atẽ de il lis.¶¶ ERñſio.ad illã qõem declarãdã notãdũ ſᷣm hug.ð vᷣtutè oꝛãdi.q; oꝛois tres ſũt ſpẽs. ſułplicatio. poſtulatõ inſinuatio. Eſt at inſinuatio ſine petitõe pꝓ ſolã narrati⸗ onẽ facta ſigniſicatõ. ⁊ H̊ tribo modis fit. timoꝛe.fiducia et cotemptu. timoꝛe fit:qñ magna ẽ cã quã agimꝰ vł ma gno ꝑſona quã rogamꝰ. IFfiducia:q vł de facultate cãe- vel de benignitate ꝑſone ↄfidimꝰ. Cõtẽptu:qñ vel cã vi⸗ lis ẽ vel ꝑſona huiſis quã rogat.hec hug. Om igr pctm in ſpm̃ſctm int oĩa pcta maximũ ẽ:ſiẽ plane dicit aug.ĩ fine pᷣmi libꝛi de mõte.qꝛ iſtiꝰ pct᷑i tãta labes cẽ:vt depcã⸗ di huiliatio ſubire nõ poſſit:etiã ſi pctm ſuũ mala ↄſcia et cognoſcẽ ⁊ annũciare cogat᷑.Cũ em dixiſſʒ iudas.pec caui tradẽs ſanguĩem iuſtũ.feſtiniꝰ cũ deſpatõne cucur rit ad laqueũ:q cũ huilitate veniã depcatꝰ ſit. bec aug. Nec ĩtelligẽdũ ẽ ꝙ ĩ ᷣbis pᷣdictis dat aug.ĩtelligẽ ĩpoſſi bilitatẽ:h̊ magis difficultatẽ.qꝛ tãtũ ẽbmõi petᷣm ꝙ ad h ꝙ deus dimittat petz. B rogare non pᷣſumimꝰ:qð peti mus expꝛimẽdo.ĩmo tm̃ ꝓpt᷑ cauſe magnitudiĩeʒ inſinu⸗ are potiꝰ volumꝰ gemẽdo.vñ ꝓ talibo magis ẽ gemẽdũn ꝙᷓ oꝛãdũ.De h̊ dicit exp̃ſſe berñ.de gradibo huilitatis in fine.pt᷑ & duodecimꝰ gradꝰ appellari ↄſuetudo peccãdi. q̃ dei metꝰ amittit᷑ ⁊ ↄtẽptꝰnutrit᷑. ꝓ tali inꝗt iohes non dico vt oꝛet ꝗs.ſᷣ̊ nũꝗd dicit apłs vt ꝗs deſperet.ĩmo ge⸗ mat ꝗ illũ amat.nõ pᷣſumat oꝛare: nec deſinat ploꝛare. Et poſt ĩtroducit berñ.exẽplũ ð martha ⁊ maria q̃ dice bãt. dñe ſi fuiſſes hic ⁊c. debemꝰ ĩtelligẽ ꝑ moꝛtuũ q̃dri⸗ duanũ laʒarũ.vñ ſubdit ꝓ ꝑſona mulieꝝ. Scimus qm oĩa potes. Sʒ h̊ tã grãde miraculũ:tam nouũ qᷓ ãtiquũ vt ſi tue ſubeſt potẽtie:multũ tñ excedit merita huilita⸗ tis nr̃e.ſufficit nobis dediſſe potẽtie locũ:pietati occaſi⸗ onẽ.malẽtes patiẽter expectare ꝗd velis:ꝙ; impꝛudẽter qrere qdð foꝛſitan nobis.hec bern.Et infert. petrũ ggeʒ poſt grauẽ lapſũ lacrimãtẽ video:łᷣ petẽtẽ nõ audio. nec tñ indulgẽtiã dubito.Sũma ſolutõis ẽ.q ꝓ talibo oꝛã⸗ dũ ẽ inſinuatõe:nõ expꝛimẽdo qð petimꝰ.ſ̊ gemẽdo.⁊ G pᷣmagnitudie cãe.vt ſupᷣdictũ ẽ.q¶ Ad illð qð obijcit᷑ de verbo ioh.ddðm ꝙ nõ ꝓhibʒ oꝛare ꝓ talibo:qnpotiꝰma gnitudieʒ illiꝰpcti onñdes ĩnuit.ꝙ tatũ ẽ qð vir ꝓ illo ſit oꝛandũ apꝑte.¶ Ad illð qð obijcit᷑ de ᷣbo aug.ĩ fine pmi de mõte.oĩa ſoluunt᷑ vna via.dðm ꝙ illa retractauit ſiẽ pʒ ĩ ſuis retractatõibo vbi dĩc ꝙ de nemĩe deſperãdũ eſt in via.nec ꝓ illo impꝛudẽter oꝛet᷑ de qͥ nõ deſperat᷑. Ad illð qð vltio obijcit᷑ de mediciĩa.dðᷣm ꝙ verũ ẽ ꝙ quãtuzʒ eſt de ſe illã reddũt ſibi iutilẽ:nihilomiꝰ tñ qꝛ adhuc via toꝛes ſũt ⁊ ad ſalutẽ poſſibiles:poteſt eis eẽ ꝓficua me dicina.et ꝓpter hoc nõ fruſtra ꝓ eis oꝛat᷑. AArticulus ſextus Onſeũõnter q̃rit.vtrũ oꝛãdũ ſit ꝓ excõicatis. ꝙ ſic:vidr̃ ꝑ aug.ĩ de retractatõibo.de nemĩe eſperãdũ ẽ dũ ẽ ĩ via.nec ꝓ illo impꝛudẽter oꝛat᷑ de ͥ nõ deſpat᷑.Sʒ excõicati viatoꝛes ſũt nec ð eis deſꝑamꝰ.qꝛ; excõicatio nõ vidr̃ eẽ rõ ſeu cã deſꝑpandi de ip̃is.¶ Pꝛet᷑.vt hẽt᷑ ĩ alio ꝓbleumate.Eccłia oꝛãs ꝓ ſciſ maticis ꝗ ipᷣo iure ſũt excõicati.⁊ ꝓ infideliboꝗ magis diſtãt a ↄmuniõe fideliũ.⁊ tñ oꝛat ꝓ eis ĩ die ꝑaſceues. pari rõe ⁊ ꝓ iſtis.¶ Pꝛet.heretici.ſciſmatici.deterio⸗ ris ↄditõis ſũt qᷓ; excõicati regularit loqnpo.q̊ młtofoꝛ tius ꝓ hmõi oꝛare debemꝰ q; ꝓ alijs.¶ Pꝛet᷑.vidẽꝰ mł⸗ tos excõicari abſq; merito ſuo.q̊s ⁊ ſi eccłia iadicet ſᷣm foꝝ exterioꝛis cãe:nõ tñ ſᷣm iudiciũ ↄſciĩe.q̊ viar̃ ꝙ tłes pꝛiuari nullo mõ dʒ boĩs illis ſpũaliba ꝗbo ſubueniunt mẽbꝛa mẽbꝛis. Hec at᷑ ſũt oꝛo ⁊ hmõi.q¶ Pꝛet᷑.berñ.de gradibo huĩlitatis ĩ fine.Abſit a neobis nꝓ talibo oꝛẽꝰ. loqꝗt᷑ & excõicatis: ne ꝓ illis in coꝛdibo oꝛare ceſſemus. GEotra die paſceues qñ oꝛat eccłia ꝓ oĩ genẽ hoĩm ñ oꝛat ꝓ excõicatis.⁊ ſupponẽdũ ẽ ꝙ nõ erꝛat. ꝓ eis nul⸗ lo mõ ẽ oꝛãdũ. Pꝛet᷑.eo dicũt᷑ excõicati qꝛ puant oꝛoe ecclłiaſtica.illa at fit ꝑ oꝛoes ⁊ ſuffragia.⁊ ſacr̃a:̊ ĩ his oĩbo vt vidr ſũt ipᷣi puãdi. q̃ rõe eis ſacr̃a denegat᷑ de⸗ bẽt et oꝛes et beneficia denegari.¶ Pꝛet.ꝓhibet᷑ hr̃i cũ illis cõio coꝛꝑalis.ergo ſiłr ſpñalis.illa at fit ꝑ oꝛoem. I Pꝛet.mẽbꝛũ ĩ coꝛꝑe qñ putridũ ẽ.ita caret alioꝝ mẽ⸗ bꝛoꝝ auxilio:ꝙ ei ĩ nullo ſuffragãt᷑.ᷓ pari rõe eẽt ĩ ſpũa libo.ſ̊ excõicati ſũt putrida mẽbꝛa ſm itellectũ ſpũalem Pꝛet.qñ ecclia excõicat aliquẽ.ſathane tradit illum N ii cin igi cq⸗ ſcia W aug. poſti Pad peii ſcnu⸗ fitf gin i. G M. N iri amn iqoi itta⸗ coſi⸗ eter ni nec ori⸗ 4 de na ſit mmi me er eis RN bſeſ gis hes⸗ rio⸗ vfoꝛ nd⸗ ibm iles iunt n. 00. mus. cini nale cie ibis id⸗ bfich ioen⸗ r iſ Gole n , ¶ Nueſtio j. thimo.j. ex quibo bermene⸗ alexander q́s tradidi ſa⸗ thane. nullũ beneficiũ ieẽ impendẽdum ex h̊ indicat. igit᷑ nec oꝛõem. Rñſio.d m ꝙ ecclia duplex bʒ foꝛuʒ iudicij.ſ.cauſale.⁊ aliud pniale. Aliquotits iudicat ali⸗ quẽ ſᷣm foꝛũ pnĩe ſeu oↄſcĩe.quẽ nõ iudicat fm iudiciũ pu blicũ ſeu cauſale.aliquotiẽs ecõuerſo. et cũ excoĩcatõ pe⸗ na publica ſit et jm foꝝ indicij publici ſeu cauſalis.⁊ ñ pniale ſoꝛũ.ꝗ eccleſia iudicat aliquẽ fm foꝛum iudiciale qtum ad aliquid.qð ſᷣm foꝛũ ſeu iudiciũ pnĩale ſiue con ſcientie nõ habet nec debet iudicare. Inde igit ẽ. ꝙ ab ex coĩcatis pꝛiuãt᷑ oꝛões cõmunes nõ pꝛiuate.⁊ puniuntuꝛ excoĩcati dũ pꝛiuãtur coĩbo ecclie ſ uffragijs. qui tñ non cæbẽt pꝛiuari a pꝛiuatis. Vñ berñ. de Fcibo builitatis ĩ fine. Abſit a nobis vt p talibo nõ oꝛem loquit᷑ de excom municatis. ? ſi palã nõ pſumimꝰ: nec in coꝛdibo nr̃is oꝛa re ceſſemus.cũ paulus eos qñq; lugeret quos ſine peni⸗ lẽtia moꝛtuos ſciret. ſi a coibo oꝛõibo ſe excluduũt ab ef⸗ fectibo tñ oĩno nõ pñ̃t. Videãt tñ ĩ quãto ꝑiculo ſunt ꝓg ho eccłia palã oꝛare nõ audeat.qᷓ viget᷑ et ꝓ iudeis beti⸗ cis ⁊ gẽtilibo oꝛare.cũ eĩ in ꝑaſceues noĩatim oꝛet ꝓ qui buſlibet malis:tñ nulla fit mẽtio de excoĩcatis.hec beꝛñ · Rõ aũt bmõi pt apparẽ.cũ ercoĩcatio ſit a coĩone exclu⸗ ſio. otãdũ ꝙ coĩo ᷣm triplicẽ differẽtiam inuenit alia ſpnalis. alis puꝛe coꝛꝑalis. teꝛcia media.paꝛtim ſpũalis ꝑtim coꝛꝑalis.Pꝛima cõſiſtit penes interioꝛẽ dilectõem Secũda penes exterioꝛẽ ↄuerſionẽ. Tercia penes ſacra mẽtoꝝ ſuſceptõz. ⁊ p̃cipue penes altaris qð ẽ ſacr̃jm vni onis. Dicẽdũ igit᷑ ꝙ excoĩcatio cũ ſit exrcluſio a coĩone: ñ debet intelligi Ytum ad pꝛimã coĩonẽ.nũqᷓ eĩ excoĩcatus ẽa coĩone duectõis interioꝛis excludẽdus vel ſegregãd? diu ẽ viatoꝛ. Diligi em̃ debʒ ĩ excoĩcato bonũ qð ineſſe prẽ.⁊ pᷣcipue neceſſaꝛiũ ad ſalutẽ.nõ em̃ manet dilectio ſi fecit ab hoc excluſio.Et qꝛ oꝛõ ẽ pᷣcipue ꝓpter h bonũ im petrãdũ ſalutẽ.ſ.vel ad ſalutẽ oꝛdinatũ.ſi excludat᷑ oĩno oꝛõ pꝛiuata:dico iã iſta dilectõ nõ manet. Excoĩcatõ igr ſiẽ nõ excludit caritatis vinculũ:ita nec oꝛõis pᷣuate ꝓ lo co ⁊ tꝑe adminiculũ.ĩmo ſic nõ manet caritas incũbẽte neceſũtate coꝛꝑali.ſi non ſubueniret tꝑali beneficio: ita multofoꝛtius neceſſitate ſpuali:ſi non ſubueniret ſpũali ſuffragio. Mtũ aũt ad ſecũdã coĩonẽ excludẽdꝰẽ excoĩca tmaioꝛi excoĩcatõe ⁊ legitimis actiboꝗ ſũt quatuoꝛ.ſ. oſculũ.colloquiũ.ↄuiuiũ.oꝛatoꝛiuʒ. Vñ vᷣſuo. Os oꝛare vale· coĩo mẽſa neget᷑. Et iſia oꝛõ coĩs ſp dz intelligi non pꝛiuata coĩo.nã iſſã vitat coĩoeʒ excoĩcatõ. Etum at ad terciã coĩeʒ excludit᷑ qlibʒ ꝗ eſt excoiĩcatꝰſiue maioꝛi ſiue minoꝛi.¶ His viſis facile ẽ rñdere ad obiecta.Ad illð ̊ qð pᷣmo obijcit.ꝙ ecclia ñ oꝛat ĩ die ꝑaſceues ꝓ eis. Pa tet iã rñſio.qꝛ Sᷣ verũ ẽ de oꝛõe cõi nõ pᷣuata. Patʒ er rñ⸗ ſio qre deneget᷑ eis coĩo coꝛꝑalis licʒ ñ ſi pũalis. 4 Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ ꝙ ſunt mẽbra putrida.dðm ꝙ licʒ tũ ad iudiciũ publicu ſeu canſale ꝓ putꝛidis reputant᷑.ꝗpteꝛ B eis beneficia coĩa denegãt:tñ ad iudiciũ ↄſcie nõ ſic.ĩmo Aſcia aliter dictat.qꝛ pleꝛũq; ñ recte fert᷑ excoĩcatõis ſnĩa młtoo.vel et ſupoſito ꝙ tles ſint quales foꝛis iudicon tur: h tñ nõ ẽ verũ niſi qᷓdiu ĩ ſua ↄtumacia ꝑſeuerãt. Et iõ cũ adhuc ſint viatoꝛes ⁊ poſſibiles ad ſalutẽ. ſic ſeclu⸗ dere eos nõ pĩ nec dʒz a coĩone dilectõis:ſic nec ꝑↄſequẽs a beneficio oꝛõis.q Ad vltimũ qð obijcit᷑ ꝙ tradunt᷑ ſa⸗ thane. dõᷣm ꝙ tradi ſathãe duplicit᷑ ẽ.aut exponẽdo aut beneficiũ ſubtrabẽdo.iſto mõ habʒ intelligi verbuʒ pᷣdi⸗ ctũ ⁊ nõ pꝛimo. Mk ei ecclia excoĩcatũ tradit ſathane. B ẽ dictũ.ſacr̃a ⁊ oꝛões cões ꝗbo fit munitio ↄ hoſtes ſub⸗ trabit ipi.ſathane at᷑ nõ exponit nec exponẽ intẽdit · ex H ã ñ ſegt ꝙ ſit ab oꝛõibo pᷣuatis excluſus.¶ Ad illð argu⸗ mẽtů alteri?ꝑtis ꝙ eccłia oꝛat ꝓ ſciſmaticis ⁊ hẽticis.ꝗ ipo iure excoĩcati ſũt:p iſtis oꝛãdũ.dðm ꝙ nõ oꝛat pꝛo eis inqᷓtũ excoĩcati ſunt:h̊ magis inꝗᷓtũ tales. In z eĩ ec cleſia punit peccatoꝛeʒ a aduerſariũ:in idipᷣm nõ debz ei ferre auxiliũ.⁊ qꝛ punit excoĩcatũ vl hereticũ:ab iſto au fert oꝛatõnes cõmuneꝭ nõ ab illo. vtriſq; auiẽ ſubuenit in pꝛiuato. “H tur ſic ꝓ ꝑte affirmatiua 177 ¶Articulus ſeptimus Onſequẽter querit᷑vtrũ oꝛãdũ ſit ꝓ dãnatisʒ Et pꝛimo q̃rit᷑. vtꝝ viatoꝛes debẽt oꝛare prõ dam natis.ſecũdo vtruʒ ſancti oꝛent ꝓ illis in §. equenti. . gui. §. . vt babet᷑ ab aug. miſericoꝛdia ẽ vbi miſeꝛia ẽ.ꝗ̊ vbi maioꝛ:maioꝛ.vbi maxia:maxĩa:ſed Hẽ ĩ dãnatis.ꝗ̊ eoꝝ maxĩe debẽ? miſereri.ñ ſoluʒ affectu ̃ effectu. B gᷓ erit bona ꝓ eis faciẽdo ⁊ deũ ꝓ eis deßcãdo DPꝛetea. miſcðia diuĩa qꝛ imẽſa ĩ effectu aliqͥ ſe dʒ oñ⸗ de. ẽ ſaluãdo ñ ſolũ poſſibile ad ſalutẽ penitꝰ: hᷣ et ĩpol ſibile: tlis ẽ oĩbo dãnatis:łᷣ/p oĩ eo qð deꝰ vult ſaluaẽ de⸗ bemPoꝛac. ¶ Pꝛetea. oꝛare debẽꝰ ꝓ coꝛꝑalibo inimicis. math. v. diligite inimicos vr̃os ⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibo ⁊ ca lũniãtibo vos.ᷓ mõ ſiłi vł foꝛtiꝰ ꝓ ſpũalibo.illi at lũt de⸗ mões. 4 Pꝛe. ſuꝑ illð pᷣs.dixit dñs ex baſan ↄuẽtã.glo. ↄuertaʒ illos ꝗ deſꝑatiſſimi erãt:ſᷣ nulli ſũt ĩ gau ſupᷣme deſꝑatõis niſi dãnati.q̊ ttes a dño ↄueꝛtẽt᷑:hᷣ p oĩ qð dñs ↄueꝛtẽ diſponit ẽ oꝛãdu.¶ Pꝛe. oẽ illð qð ad dei imaginẽ creatũ ẽ ex caritate ẽ diligedũ:ſiłr ⁊ ꝑ hmõi vt vidr ẽ oꝛã dũ:ſᷣ dãnati quãtũcũq; ſũt dãnati manet tñ ĩ eis imago ei. vt pʒ pꝛiꝰ.¶. Pꝛe.añ aduẽtũ xpᷣi ſecludebãt᷑ oẽs ab ĩ⸗ troitu regni ꝓpt demeritũ pcti actuał.⁊ p eis ianua ali⸗ qñ aꝑiebat᷑:ſᷣ tles ſũt dãnati:⁊ tlibo gbo aliqñ ianua ẽ aꝑiẽda ẽ oꝛãdũ:ſic̃ vidẽꝰ de ilł ꝗ ſũt ĩ purgatoꝛio.ᷣ p dã⸗ natis vt vidr̃ ẽ oꝛãdũ.¶ Pꝛe.ſic deꝰſꝑ remuneratS cõdi⸗ gnũ ita et punit citra ↄdignũ.ᷣ pᷣmũ ẽ ĩ btis:&̊ alteꝝ ĩ dã natis ẽ.ſ̊ oꝛaẽ poſſumꝰ⁊ debemꝰ ꝓ oĩ eo qð decʒ ipᷣm de⸗ um.q̊ oꝛãdũ ꝓ ipᷣis dãnatis vt minꝰpuniãt᷑. ¶¶ Pꝛetea in dãnatis mõ erit 1 ẽ pene diuturnitas.⁊ miſatio diuina ſeu miſcdia diminuit:alit᷑ ñ puniret citra ↄdignum.ſ.de acerbitate. ᷓ pari rõe vt videt᷑ de diutknitate. 7 ill eꝛit oꝛãdũ vt videt᷑.¶ Pꝛefea ex multitudiĩe adueniẽtiũ pena aggrauat᷑ dãnatoꝝ:ſᷣ licite petẽ poſſumꝰ vt vidr ꝙ iſte danet᷑ demonſtrato aliq̊: ĩmo dʒ ei de gram. 2 ne pena alicsexiſtẽtis ĩ inferno aggrauet᷑.⁊ ſi ſic ẽ. et ꝑ ↄſequẽs oꝛãdũ ẽ ꝓ dãnatis.¶ Pꝛe.ↄſtat eccłiaʒ oꝛaẽ ⁊ dicẽ.a poꝛ ta inferi. ulð. ne abſoꝛbeat eas tartarꝰ:7 hmõi inlta.ſʒ oſlat ꝙ h̊ ñ dr ꝓ aĩabo btis.necꝓ illis qui ſunt ĩ purga⸗ toꝛio.qꝛ nõ ſunt ĩ bmõi iculo. igit ſolũ dz intelligi ꝓ dã natis. d oxpoſituʒ pꝛima cano.iohᷣ.v. Eſt pcẽm ad moꝛtẽ.glo.Qui ĩ hac vita nõ eripit᷑:pꝰmoꝛtẽ venia eius fruſtrata poſtulat᷑. Ex hac glo.plane habetur ꝙ fruſtra oꝛat ꝓ eis ꝗ ñ ſe coꝛrexerũt cũ viuerẽt:tles ſũt damnati. 4Pꝛe. anß. de caſu dyaboli. c. vj . Sic diſticti ſũt angeli. ot adbezẽtes iuſticie nullũ bonũ nolle pñt qͥ ñ gaudeãt:2 xcæſeꝛẽtes nullũ velle queãt qͥñ careãt. Si ſic. ĩ nullo pẽ eis ſubueniri. fruſtra p eis oꝛaret. ſile iudiciũ ẽ ðᷣ oĩ⸗ bo dãnatis. Pꝛe .· ij · coꝝ. vj . ſuꝑ illð.q̃ ↄuẽtio xpᷣi ad be lial. diẽ glo. ꝙ ſiẽ xpᷣ oĩa bñ facit: ita diabolꝰmale.2 ita ĩ nullo pt᷑ ei ſubueniri.paꝛi rõe nec alijs dãnatis. 4 Pꝛe. xlv.di.q̃rti.mgr̃ diẽ ⁊ ẽ aug.ĩ ð cura moꝛtuis agenda. ꝙ oꝛões ⁊ ſuffragia et hmõi valde malis ſũt ↄſolatões viuoꝝ:⁊ nulla adiumẽta moꝛtuoꝝ. 4 Pꝛe. danati ſunt ĩ ↄtinuo actu peccãdi nec ceſſabũt.ᷓ ſemꝑ erũt ðo odioſi: odit eĩ deꝰoẽs ꝗ oꝑant᷑ iniꝗtatẽ.ps.fruſtra vp ißis oꝛet Pꝛe. tenemurofoꝛmare volũtatẽ nr̃aʒ volũtati diuie. 5Hnulli debemvelle bonũ cui deoñ vult. ̊ dãnatis deꝰnõ vult bonũ: ̊⁊ nos velle ñ debem?:ſ oĩs oꝛãs ꝓ alio vult ei bonũ.̊ ⁊c.¶ Pꝛe. iudex ſi ummñ ẽ pᷣ ſnĩam exoꝛãdus qꝛ fruſtra oꝛõ ad rerũ liberadaꝝ effundit᷑.vbi ſnĩia inuio labiliter obſeruat᷑: ſ̊ iã de dãnatis trãſit iudiciũ ĩ moꝛte ſiẽ habet᷑ ecẽi.xxxviij.ſuꝑ ilið. Memoꝛ eſto iudicij mei. qꝛ ſᷣm glo.ibi iudicat᷑ vnuſgſq; ĩ moꝛte. Pꝛe.qrit᷑.qᷓre oñs 7 boĩbo? angelis ſtatuit ſpaciũ merẽdi ⁊ demeredi a ñᷣ ↄceſſerit ſꝑ penitẽdi.ill ei videt᷑ eẽ ãplioꝛis miſcdie Riſio. a0 intelligẽdum oꝛigeniſie ponũt ꝙ orãdũ ſit pꝓ demonibo et damnatis. Rõ eoꝝ eꝛat.qꝛ de bemdiligẽ inimicos.ſicut narrat aug.xxj.ð ciui.dei.c.xviij.⁊ bẽus greg.li.omeł.xxxiiij.qui facit de hoc tractatũ ſpecialem. ⁊iõ claudere ab eis viſcera miſericoꝛdie nõ debemus ſʒ oꝛare ꝓ ipis.pᷣcipue cũ ſᷣm ipᷣos illi in angelicã qua crea⸗ ti ſunt redire debeant dignitatem.⁊ iſti iuſtoꝛum ſocie⸗ tate donari.quaſi hoc diuine conueniat pietati ne ꝑeat quid ex rõnalibus creaturis. Sʒ pꝛimuʒ repꝛobat aug. ibidẽ de ciui.dei.c.xxiiij.dicẽs.Cauſa q̃ fit vt ecclia non oꝛet ꝓ malis angelis quos nouit ſuos eẽ inimicos: eadẽ ẽ cauſa qua fiet vt ĩ illo tũc iudicio etiã ꝓ hominibo eter na igne cruciãdis q;uis ꝑfecta ſit caritate nõ oꝛet. Simi liter et beatus greg.omeł.xxxiiij. Eadẽ canſa ẽ cur ñ ore tur tũc ꝓ boĩbo eterno igni damnatis.que nũc ẽ ꝙ ñ oꝛa⸗ tur ꝓ dyabolo ⁊ angelis eius eteꝛno ſuꝑplicio deputatis vł que nũc ẽ cauſa vt nõ oꝛẽt ſcti hoĩes ꝓ hoĩbo infidelibo impijſq; defunctis.qui de eis vtiq; quos eterno deputa⸗ tos ſupplicio iã noueꝛũt:añ illũ iſti iudicis ↄſpectũ oꝛõis ſue meritũ caſſari refugiũt.hec greg. Secũdum ſilr r̃pꝛo bat Aug. de eccliaſticis dogmatibo dicẽs. Poſt reſurre⸗ ctõem et iudiciũ nõ credimꝰreſurrectõem futurã quã oꝛi genes docuit. vt demões vel impij hoĩes poſt toꝛmẽta ſup plicijs expurgati vel illi in angelicã qua creati ſunt dig⸗ tatẽ redeãt.vel iſti iuſtoꝝ ſocietate donent᷑ qi diuine hoc ↄueniat pietati.ne quid ex rõnalibus creaturis ꝑeat:ſʒ quolibet mõ ſoluẽtur. Sed nos credimus ipᷣi iudici oĩm retributoꝛi iuſto.qui dixit. Jbũt impij in ſuppliciũ eter⸗ nũ.iuſti aũt in vitã eternã.hec aug..¶. Aliter ̊ rñdendo dicẽdũ.ꝙ qꝛ ꝓ illis ſolũ oꝛare debemꝰ ꝓ quibo pᷣſumimꝰ im petrare.tales autẽ damnati nõ ſunt.quia ſunt penitꝰ impoſſibiles ad ſalutem.iõ ꝓ ipᷣis oꝛare nõ debemꝰ. Re ſpõſio.rõ aũt hmõi nõ ſolũ ſumit᷑ ex ꝑte damnatoꝝ. ve⸗ rũetiã ex ꝑte oꝛãtis ⁊ eius ꝗ oꝛat᷑. Oꝛare ᷓ nõ debemus ꝓ damnatis ſi attẽdamus eoꝝ viciũ qð nõ pt᷑ expiari vl terius.⁊ ex ꝑte oꝛãtis ſi attẽdamꝰoꝛõis meritũ qð refu⸗ git caſſari ſeu fruſtrari. Ex ꝑte aũt eiꝰquẽ oꝛamꝰ:ſi attẽ damus ↄfirmatõis decretũ qð nõ licet violari:pꝛimũ ꝓp⸗ batur ꝑ aug.de ciui.dei.c.xxiiij.li.xxj.iAũc ꝓpteꝛea ꝓ eis ꝛat eccłia quos in genere humano habet inimicos gꝗa tpᷣus ẽ pnĩe fructuoſe.deniq;ſi de aliquibo ita eccłia cer⸗ ta eſſet vt qui ſint illi noſſet.qui licet in hac vita ſint con ſtituti:tam p̃deſtinati ſunt ad eternũ ignẽ ire cũ dyabo⸗ lo et angelis eius:tã ꝓ eis nõ oꝛaret qᷓ; ꝓ ipᷣo.hec aug. H plane dicit.q; ꝓ his nõ ẽ oꝛãdum ꝗ nõ ſunt iam amplius poſſibiles ad ſalutẽ vt ẽ dy abolus et dãnati.ꝛ ſic patʒ P⸗ mũ.Secundum pʒ ꝑ greg.in auctoꝛitate ſupꝛadicta vbi dicit. ꝙ ſcti nõ oꝛãt ꝓ damnatis.qꝛ refugiũt añ illiꝰ iuſii iudicis ↄſpectũ oꝛõis ſue meritũ caſſari.hec greg. Terei um ꝓbat᷑ ꝑ glo.ſuꝑ illð.Rectos decet collaudatõ.q̃ dic̃. audat ꝗ rectus ẽ.i.qui ſubditꝰẽ deo: aliter ẽ diſcoꝛdãs Kecti ̊ ſunt qui diꝛigũt coꝛ ſuũ ſᷣm voluntateʒ dei que ẽ regła:ſubijcies ̊ voluntatẽ tuã voluntati eiꝰ eriſq; rectꝰ Ex hac glo.habet᷑ ꝙ diſcoꝛs ẽ ⁊ nõ rectꝰ:q nõ vult qð de us vult: vel qð deveũ velle vult. His duobo modis cæbet ſe cõfoꝛmare nr̃a volũtas diuine volũtati.vult em deoali an nos velle aliqua q̃ ipe nõ vult.⁊ cũ illa volumꝰmerito rie pᷣſumimꝰilla velle.qꝛ ipᷣe facit nos illa velle.ſicut ip̃e aug. dicit de ciui. dei. li. xxij. c.ij. Scom aũt voluntatem quã deꝰoꝑatur in hoĩbo etiã velle dr. qð ipᷣe nõ vult.ſed ſuos id volẽtes facit.Aſdulta em̃ volunt ſcti dei ſcta volũ tate que nõ fiunt.ſicut qui oꝛãt ꝓ quibuſdaʒ pie ⁊ ſcte:et quod oꝛãt nõ facit:cũ ipᷣe ĩ eis hãc oꝛãdi volũtatẽ ſctoſi pi ritu ſuo feceꝛit:ac ꝑ hoc qñ ſᷣm dñi voluntatẽ oꝛãt ſancti vt quiſq; ſit ſaluꝰ.poſſumꝰillo mõ locutõnis dicere.vult vus et nõ facit.vt ipᷣm dicamꝰvelle:qui vt velint iſti fa⸗ cit. Scom hãc ̊ voluntatẽ qua deũ velle dicimꝰqð alios efficit velle a quibo futura nelciũtur: młta vult nec facit Ecce plane dicit aug.ꝙ in his que ſcimꝰ deũ velle:tene⸗ mur idẽ velle.quia igit᷑ certitudine fidei certi ſumꝰð dã⸗ natoe vemonũ.⁊ hominũ decẽtiũ in moꝛtali:ĩ iſtis debe⸗ mus nos cõſoꝛmare diuine volũtati: h ↄſtãs ẽ deũ nullo mo decetero exquo dãnauit eos aliqð bene ficiũ miſeri⸗ coꝛdie velle impẽdere ipᷣis:̊ nec nos debemus velle. qre nec ꝓ eis oꝛare:aliter nẽa volũtas a diuina diſcreparet. MQð ꝗ ĩ ↄtrariũ obijcit᷑ ꝙ vbi miſeria ibi miſericoꝛdia & vbi maioꝛ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ pꝛima falſa ẽ niſi intelligatur e miſeria potente releuari.et iſto mõ bene ſequeret᷑.ᷣm magis et minus.Sed quia miſeꝛia in dãnatio nõ ẽ poſſi bilis releuari.cũ illã obſtinatio? finalis impenitẽtia ſe ruit᷑ ſeu cõmitet᷑.iõ nõ ꝓcedit aꝛgumẽtuʒ. ¶ Ad illud qð ſecũdo obijcit.ꝙ miſericoꝛdia dei quia infinita:debet ſe in aliquo effectu maximo oſtẽdere. Dicẽdum ꝙ fecit no⸗ bis liberatoꝛẽ victoꝛioſiſſimũ atq; omne genꝰpcti dimit⸗ tẽdo.ſʒ qð infert ꝙ debet ſe oñdere in ſaluãdo dãnatos: dom ꝙ illud nõ opoꝛtʒ.⁊ ſi miſericoꝛdia ſuꝑeraltet iudi ciũ:nũqᷓ tñ eidẽ cõtrariat᷑.qð fieret ſaluãdo q iuſte iuſti cia cõdemnauit. Illõ ſimilit ſumme ſapie derogaret ſal⸗ uaꝛe cõtumacẽ:⁊ penitẽ penitus renitẽtẽ.⸗ Ad illð quod obijcitur ꝙ oꝛamꝰ ꝓ coꝛꝑalibus inimicis.Dicẽdũ ꝙ; ſᷣm aug.de ciui.dei li.xxj.c.xxiiij.ꝙ boc ẽ quia adhuc ẽ tpᷣus penitẽtie fructuoſe.ñ dicit.quia de nullo certa ẽ eccle⸗ ſia:oꝛat ꝓ oĩbo dũtaxat hoĩbo inimicis ſuis in hoc coꝛꝑe oↄſtitutis.Oe ſpiritualibo aũt certi ſumus certitudine fi⸗ dei ꝙ damnati ſunt:⁊ iõ argumẽtũ nõ cõcludit.¶ Ad il⸗ lud qð obijcit.ꝙ deſperatiſſimos ↄuertit.dðm ꝙ verum ẽ in via.Si aũt dicat᷑ ꝙ illud nihil ẽ dicẽ.qꝛ cũ ᷣm aug. in de retractatõibo.de nemine deſpeꝛãdum ẽ duʒ ẽ in via nullus in via debet nobis deſpatiſſimus reputari.Di⸗ cẽdum ꝙ in deſꝑatõe duo ſunt ↄſiderãda.ſ.meritũ hoĩs: et miſericoꝛdia dei.cõſiderãdo ̊ hoĩs alicuius merita ſi ue oꝑa:multi ſunt de quibo multũ ẽ deſperãdũ. ſicut illi quos videmus intẽtos ad omne malũ ⁊ ad nullũ bonuʒ. et hoc mõ dicimus aliquos deſꝑatiſſimos ſʒ iudicio ho⸗ mimũ. Reſpiciẽdo aũt dei miſericoꝛdiã què infinita eſt. ſic verũ ẽ ꝙ de nullo ẽ qᷓdiu viuit deſperãdũ.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſunt ad imaginẽ dei creati:ita diligẽdi.Di⸗ cẽdum ꝙ eẽ ad imaginẽ nõ ẽ tota rõ dilectõis: niſi poſſi⸗ bilitas ad vlterioꝛẽ ꝑfectõem gr̃e.ſ.et głie adiũgat᷑. Vñ et ex eo dicit aug.ꝙ aĩa imago dei eſt:eo ꝙ capax et ꝑti⸗ ceps eius eẽ põt.quia igituꝛ omnes damnati pꝑticipatõe iſta ſunt pꝛiuati:diligẽdi nõ ſunt ̊ potius odiẽdi. Unde berñ.ſuꝑ Cant᷑.Fmone.lj.Qui itaq; te nõ diligis niſi qꝛ diligis deũ. cõſequẽter oẽs qui ſilr diligunt eum:diligis tãqᷓ; teip̃ᷣm. Poꝛro inimicũ hominẽ:quoniã nihil eſt ꝓ eo quod nõ diligit deũ: nõ potes quidẽ diligere tãqᷓ; temet⸗ ipᷣm.qui deũ diligis:diliges tñ vt diligat.non ẽ aũt alið ipᷣm diligere vt diligat:⁊ diligere qꝛ diligit. Pꝛoinde vt ipi et tibi ſapiat ꝓut ẽ.ſapiet tibi nõ quidẽ ꝙ ẽ.qui vtiq; nihil ẽ:ß ꝙ futurꝰfoꝛſitan ẽ qð ẽ ꝓpe nihili quippe qð ad⸗ huc pẽdet ſub dubio.ẽ em̃ de quo oſlat ꝙ ad amoꝛem dei nõ ſit deinceps redituꝛus.Sapiat tibi neceſſe ẽ iam non ꝓe nihili.ſ̊ nihil ex toto.vtpote ꝙ in eternuʒ nihil ẽ. R lo igitur excepto qui nõ modo iã nõ diligẽdus ẽ inſi uper et odio habẽdus ẽ.Suꝑ illud. QLonne qui oderunt te do mine oderã ⁊ ſuꝑ inimicos tuos tabeſcebã.decetero.nul li vel minutiſſimo homini negari quãtulumcũq; affectũ caritatis.ſane in hac ꝑte ambitioſa permittit᷑.hec berñ. Ad illud qð obijcitnr de ianua aꝑta illis quibo aliqñ clauſa fuerat.dom ꝙ clauſio ianue ꝓpter pcẽm oꝛiginale fuit.qð adhuc ineſt et ſemper durabit.vt ẽ in puulis nõ baptiʒatis tꝑe gẽe.⁊ ſimilit alijs tꝑibo decedẽtibus ſine remedio cõgruo:et alijs om nibo poꝛtantibus ſecum oꝛi⸗ ginale petm. eſt ſimile iudiciuʒ ex ꝑte iſta ꝙ ianua nũqᷓ aperiet᷑:ſed ſemper clauſa erit decedẽtibus cuʒ moꝛtali. ſimiliter ex altera ꝑte. ſicut aliquibo aꝑta ẽ qui nõ tene⸗ bãtur clauſi rõe culpe.ſʒ pene pᷣcio ꝑſoluto ⁊ hoc ẽ ex e te oꝛiginalis:ita fit ex ꝑte actualis vt patʒ ĩ illis qui qͥti die in purgatoꝛio liberantur.¶ Ad illud qð obijcitur. ꝙ deus punit citra cõdignũ.ddᷣm ꝙ de damnatis cõtingit loqui ante taxatõem ſue pene vel poſt. Si ante:bene licʒ oꝛare deũ vt citra cõdignũ puniret.ſʒ hoc nõ habẽdo re⸗ ſpectum ad illũ qui debet puniri:ſed potius ad cõdecen tiam diuine bonitatis.qꝛ bene decʒ eũ vt in aduerſarios on an leln ſe d ſe⸗ nge nit fine 1e. ſed te i ſei ſie 6 — ☚☛ – -— ſe lot ſe len nen . Nr am tal rej hi l min cee ntilli dnnz. o ho⸗ geſt. Muo Bi⸗ ſi⸗ Ii . ſe s e. net⸗ alid geyt tigh 5 ad m di Inon per te do nul fectu berßi. aliqñ ginale ſis no Pſine mon. nic onali. tene iap gbige to ſin ¶Mueſtio omnẽ iram nõ effundat qð ⁊ facit.⁊ qᷓ̃tuʒ ad illud habz lo cum qð dicit ꝙ de punit citra dignũ. poſtꝙᷓ tarata eſt: ampli?rogare licitũ nõ eſſet. qꝛ hoc eſſet diuine iuſticie de⸗ teſtatio. ¶ Ad illud qð obijcit de acerbitate ⁊ diuturnita te. dicendũ ꝙ in pcto duo ſunt. ↄuerſio ſiue libido: auerſio ſiue ↄtemptꝰ.libido ſiue ↄuerſio facit petm tale ſiue ponit in genere pcti tali vel tali: auerſio aũt ſiue ↄtemptus facit pcełm eſſe. Libidini igit rñdet acerbitas ↄtemptui diutur- nitas. ⁊ huiꝰ ratõ eſi.qꝛ libido finẽ habuit. b ↄtemptꝰ ſine fine ꝑſeuerat:igit᷑ ð acerbitate que finita eſi potuit relaxa re.⁊ ꝙᷓtuʒ ad illud quãdo ſit oꝛandũ.iam ſupꝛa oſtenſũ ẽ. ſed de diuturnitate ↄtemptui rñdente nõ eſt ſic· imo qꝛ pec/ catoꝛ qᷓdiu vixit in ↄtempta ꝑmãſit.2 ampliꝰꝑmanſiſſet ſi vixiſſet:⁊ adhuc in inferno iſte otemptꝰꝑſeuerat. ſi igit mi ſericoꝛdia dei aliquid de diunturnitate relararet: plane iu⸗ ſticie ↄtrariaret᷑. qꝛ iam eſſet dedecꝰ culpe ſine decoꝛe iuſti⸗ cie. qð qꝛ nequit eſſe:nõ eſt ſile de acerbitate ⁊ din turnita⸗ te. ideo expᷣſſe dicit Gꝛeg. in moꝛal.li.xxiiij. Ad diſtꝛicti in dicis iudiciũ ꝑtinet vt nũꝙᷓ careãt ſupplicõ:quoꝝ mens in pac vita nũqᷓ voluit carere pcto. nullꝰdet inimico termi⸗ nus: ꝗ taãdiu voluit babẽ terminũ crimĩs. hec Oꝛeg. Bo illud qð obijcit᷑ ꝙ poſſuʒ oꝛare vt ſaluet iſte:ita ne danat aggranet᷑. dicendũ ꝙ facere poſſumduplꝛ: pᷣ̈ncipaliter vt ex ↄſequẽti.Ex ↄſequenti eĩ bñ ↄtingit oꝛare ꝓ danatis qn ꝓ viatoꝛibo oꝛamꝰ:tũc ex ↄſequenti oꝛamꝰ pꝛo dãnatis:qꝛ expedit eis ꝙ pauci danant᷑.qꝛ ex multitudine adueniẽtiu pena eoꝝ aggrauat᷑.vpᷣncipalit᷑ oꝛare pꝛo eis nõ ebemꝰ. Vnde ſiquis oꝛaret ꝙ iſte haberet gr̃am.ne aliꝰſcʒ dãnat? aliquis grauiꝰpuniret᷑: ꝑuerſa eſſet oꝛo ipᷣius.⁊ ratõ huiꝰ eſt. qm ſalus ipᷣius faciẽs ad ↄplemẽtũ numeri electoꝝ:iaʒ ad alleuiatõeʒ pene iſtius pꝛo quo oꝛare nõ vebeo oꝛdina⸗ retur finaliter. ⁊ ita vniꝰ bonũ nõ in magis bonũ finaliter qð eſt deinoꝛdinatio ⁊ pctm ſimpłꝛ. Ad illuo qð obijcit æ oꝛonibo iſtis. A poꝛta infeꝛi ⁊ bmõi. dicendũ ꝙ iſte oꝛo nes nõ fiunt pꝛo ſanctis.nec etiã pꝛo dãnatis:hᷣ ꝓ exiſten⸗ tibus in purgatoꝛio.Ratõ quare eccłia dicit.a poꝛta infe ri eſt. vel ꝓpter penaꝝ purgatoꝛij acerbitatẽ oſtendẽdã:vel ad oſlẽdendũ ꝓpinquitatẽ purgatoꝛij ad infernũ.vel hᷣ dici tur inſpiciẽdo pure ad hoc ꝙ eſt abſqʒ diuina clemẽtia ao merita aĩiaꝝ que penã acerbiſſimã meruerũt. 4 Ad illuo qð querit᷑ vltra quare dñs nõ dedit ſpaciũ ſemꝑ penitendi bꝛeuiter dicendũ eſt.ꝙ deꝰangelũ ⁊ bominẽ ꝓpter beatitu⸗ nem creamt.⁊ angelũ ⁊ bominẽ in beatitudine ſi voluiſſet creaſſet.nõ qꝛ eis eẽt naturalis: ſ̊ qꝛ a bñſicio ex gra dei in illa eſſent creati:decetero ad caſuʒ eſſent nõ poſſibiles. Sʒ deꝰin omnibo ꝓuidens facture ſue vtilitati. vtilius iudica uit gkioſius illã ꝑ merita acquirẽ ⁊ habeꝛe.Ende augu. de vera religione. Si nõ volũtate male facimꝰ:nemo obli⸗ gandꝰ eſt oino aut monẽdus.⁊ ſequit. Nec hoc quidẽ du⸗ bitandũ oĩno habere.⁊ ideo cauſas libeꝝ voluntatis ar bi trium:qꝛ tales quidẽ ſeruos ſuos melioꝛes iudicauit deꝰ: ſi ei ſeruirẽt liberalit.qð nullo mõ fieri poſſet:ſi nõ volun tate ſ̊ neceſſitate ſeruirẽt.hec aug.Statuit q̊ deꝰ creature ſue nobili angelo ⁊ homĩ tempꝰmerẽdi.⁊ ꝙ tempꝰ detmĩia ret ipius beatitudis dignitas:ipᷣius ꝓmittẽtis veritas:⁊ ipius ſuſcipiẽtis vtilitas.¶ Dignitas em̃ beatitudis 2 p⸗ mij hoc exigebat: qm̃ tante dignitatis eſt hoc pᷣmiũ.vt pal⸗ ſim debeat dari.⁊ nõ vilipẽdat᷑.ᷣ qui jm tempꝰſiatutũ no luerũt ad illud habendũ oꝑari.cũ habere pñt.qui aũt ↄtẽ nendo tantũ bonũ tpᷣus tranſierint: decetero recuꝑare nõ pßt. vnde Anſeł. monolog.lxx. ca.Si nihil retribuit.ſi de dit ratõnalẽ eſſentiam vt amicꝰeſſet:quid dabit amanti:ſi amare non ceſſet: Si tãgrande eſt qdð amoꝛi recõpenſat᷑:ſi tale ẽ amoꝛis ſulcimẽtuʒ: quale eſt amoꝛis emolimentum: Mam ſi ratõnalis creatura que ſibi inutilis ẽ ſine H̊ amo re ſic eminet creaturis:ita nihil põt eſſe pᷣmiũ huiꝰamoꝛis niſi quod ſuꝑeminet in omnibo. Et ſequit. Hinc itaq; col⸗ ligitur ꝙ illa creatura que ſũmi boni amoꝛẽ ↄtẽnit:eternã miſeriaʒ incurrat.Mibil igit᷑ põt videri ↄgruentiꝰ⁊ nihil credi certius:qᷓ; homĩs aĩam ſic eſſe factã:vt ſi ↄt᷑nat ama re ſummã eſſentiã: eteꝛnã patiat᷑ miſeꝛiam.vt ſicut amans xciij. eterno gaudebit pꝛemio:ita ↄtẽnens eterno dolebit ſuppli⸗ cio.hec Anſeł.¶ Requirit etiaʒ hoc ꝓmittentis veritas. Eyxquo em̃ oꝛdinauit deꝰ ꝙ ex meritis acquirere debęmus pᷣmiũ.ex hoc eſt quedã miſericoꝛdialiſſima pactio intra de um ⁊ nos:qui ꝓmittit ſe pᷣmiũ reddituruʒ ſi voluerimꝰ il⸗ lud mereri.Et ꝓpter hoc ſapientiſſimꝰponderatoꝛ merito⸗ rium determinat tantũ pꝛo tanto ⁊ pꝛo tãdiu in tempoꝛis diuturnitate ⁊ in oꝑis quãtitate:ne oꝑaremur Fᷣm caſũ vel foꝛtunã. Vnde glo.ſuꝑ illud pᷣs.empꝰmiſerẽdi eiꝰqꝛ ve⸗ nit tempꝰ. dicit ſic.non ꝙ ante venit: hoc em̃ qꝛ oĩa oꝛdine voluit deus fieri: ⁊ tpᷣus ad hoc diſponit.vbi oppoꝛtunitas apte oꝛdinata eſt. hec glo.¶ Requirit etiã h̊ recipiẽtis vti litas. Determĩatio em̃ tꝑis adgenerat in nobis ſollicitu⸗ dinem ⁊ certitudinẽ: videlicʒ ad augmẽtũ meritoꝝ ⁊ cõſũ mationẽ electoꝝ. Pꝛimũ habet᷑ Gal. vlti. vbi dicit aplus. bonũ facientes nõ deficiamꝰ:tꝑe em̃ ſuo metemꝰnõ deficiẽ tes. Glo.quãtũ auiditas inquirẽtis ſe dilatauerit: tãtũ ſe apiet ad pᷣmiũ inanꝰretꝛibuẽtis.multũ igit᷑ vt ptʒ debet ne gligẽtia expelli vbi pmittit᷑ ſollicitudo ⁊ diligetia pᷣmiari Secũdũ habet᷑.ij. Coꝛin.vj.ſuꝑ illud.Ecce nuc dies.Glo ſa.quia ſtatim in obitu fidelis ſalus dat᷑ munꝰ nõ poſt an⸗ num differt. hec glo. Cum em̃ pari pacto currãt potentia merendi determĩata:necnõ demeꝛẽdi:⁊ ſi ſᷣm hoc ſemꝑ eẽt merendũ 1 demerẽdũ:iam nulla eẽt ⁊ de beatitudine iuſtis bonis certitudo.⁊ de miſcdia malis.⁊ iuſticia deꝑiret.⁊ fruſtra quis potiꝰintẽderet bonis oꝑibo qᷓ peſſimis. qð qꝛ nõ eſt:nõ fruſtra dat᷑ ad merẽdũ tꝑis certitudo. Terciũ et quartum babet᷑ ab Anſetł.li.de ↄcoꝛdia gr̃e li.ar.vbi dicit ſic exponẽs illud Heb.xj.ꝓ nobis meliꝰ aliquid ꝓuidente ⁊c̃. Si querit᷑ quid meliꝰnobis ꝓuiderit deꝰer hoc patʒ ꝙ illi nõ acceperũt repꝛomiſſionẽ. nibil ↄueniẽtiꝰ poſſe rñde⸗ ri video ꝙᷓ qd ſupꝛa dixi. qꝛ ſcʒ ſi illis ꝓbatis non deferret᷑ ꝓmiſſa iuſtis beatitudo:ꝑiret meritũ in illis qui boc ꝑ fi⸗ dem ß ꝑ erxꝑimentũ cognoſcerẽt. ꝓagatio etiã bominũ de qua nati ſumꝰdeficeret.qm̃ omnes ad incoꝛruptibilitateʒ quã pᷣſentẽ viderẽt currerent.hec Anſeł.debuit igit᷑ tempꝰ ad merẽdũ tetermiĩari. 4¶ Sed nota ꝙ aliter angelo ᷓ ho⸗ mini. Angelꝰem̃ qui ſᷣm Yſið.de ſũmo bono de oꝛdie crea⸗ turarũ in ſublimiſſimo ſui oꝛdis gradu q́tum ad numerũ fuerat cõditus. qꝛ ad habendũ beatitudinẽ cũ eſſet ſpũalis 7 imoꝛtalis nulla facta mutatõe ↄtra eiꝰnaturã ſola ↄuer⸗ ſione indigebat.qð ptz in beatis.qui facti poſt ↄuerſionez ſunt beati.⁊ ſlatim poſt ↄuerſionẽ deꝰangelũ beatificauit. 2 illud ſemel eligẽ ↄuerſionẽ accepit a deo.⁊ hoc fuit quia angelicã naturã creauerat ad ſtatim beatificandũ.Vñ au gul. de fide ad petrũ. De angelo quidẽ hoc de⸗ diſpoſuit et impleuit.vt ſiquis eoꝝ bonitatẽ ꝑdẽt:nequaqᷓ munẽ reꝑa⸗ ret᷑. Et querit Alcbuinꝰ ſuꝑ Geñquare pctm angelicũ lentio ĩ geneſi abſcõditũ ẽ. Et rñdet · qꝛ deꝰ angelicũ vulnꝰ nõ pᷣdeſtinauit curare. homi aũt qui erat aĩalis ⁊ paſſibi⸗ lis ⁊ qᷓ̃tuʒ ad ſtatũ nature ꝑ multas mutatões ad ſtatum glie ſublimãdꝰ:de tꝑe dedit quãtũ potuit. totũ ſcʒ tpᷣus vi te ſue.vnde Hugo li.de neceſſitate mũdiquis eſt loc pnĩe quã de aſſentit homĩ.rũdet mũd iſte.Et qð ẽ ſpaciũ pnie: rñdet vita p̃ᷣſens ab initio mũdi vſq; ad ſinẽ ſeculi.⁊ dr ibi ſatis magne ſunt inducie iſte.plus aũt deꝰdare nõ ebuit: qꝛ illud iuſticia requiꝛit vt homo moꝛiẽs qui decedit finali ter i : maliter deferat. hec ille. vonſequẽter queri S. ij. tur. vtꝝ ſancti oꝛent ꝓ dãnatis. Et videt᷑ ꝙ ſic Augu. li. xxj.de ciui.dei.ca.xvuj.i eq; credendũ tunc amiſſuros ſã⸗ ctos viſcera miſericoꝛdie qñ fuerint pleniſſime atq; perfe⸗ ctiſſime ſanctitatis. vt qui tunc oꝛabat ꝓ inimicis ſuis qñ ⁊ ip̃i ſine peccato nõ erant:tunc nõ oꝛant ꝓ ſupplicibo ſuis qñ nullũ ceperũt habere peccatũ. Et vocat ſupplices ofra⸗ ctos in pena. nõ bũiles denotõe. 4 Pꝛet. caritas quatũcũ⸗ q; parua. aut nõ ẽ caritas ſi ad inimicos ſe nõ extẽdit:eꝛgo maxima 2 pfectiſſima ad inimiciſſimos extendere ſe habe bit. ̊ talis caritas ẽ in beatis. inimiciſſimi aũt ſunt dãna ti: ᷓ dilectõ beato? ad damnatos ſe extẽdit. ſed ſi caritas et oro.cũ or̃o ⁊ caritas reſpectu inimicoꝝ ↄiũgãt᷑ Math. v. 4 Pꝛet. ſicut ſe habet caritas ad viatoꝛes:ita caritas il⸗ loꝛim adinuicẽ ꝗ ab hac vita trãſierũt.ſ̊ exiſtẽtes boni in via oꝛãt ꝓ inimicis viatoꝛibo:ᷓ beati ꝓ inimicis dã nato⸗ rum vt videt᷑.¶ Contra.aug.de ciui.dei li.xxj.ca.xxiiij.di cit ꝙ nullo mõ ẽ oꝛandũ ꝓ illis ꝗ deſtinati ſunt cũ dy abo⸗ lo in eternũ ignẽ ire ab ipᷣa eccłia:ſi agnoſcat ip̃os tales eẽ Sed qð nõ decet eccłiaʒ militãtẽ:multofoꝛtiꝰnec triũphã⸗ tem ꝓpter maioꝛẽ ꝑfectõeʒ.¶ Pꝛet.bti ꝑfecte ↄfoꝛmãt ſi. naz volũtatẽ diuine volũtati.ſ̊D diuina volũtas in nullo vult il⸗ lis ſubuenire:igit᷑ nec bẽi. Pꝛet.ñ decet ſubuenire veniã reſpuẽti.ᷣ dãnati ſunt hmõi.obſtinati em̃ ſunt. ⁊ ꝑ ſuꝑbi⸗ am ſemꝑ in ↄtumacia ꝓꝑmanẽtes veniã petere nõ intendũt nec pnñt ¶ Rñſio.ꝙ nõ ↄuenit ſctis ꝓ damnatis oꝛare. vt ptzʒ rõnibo ſupᷣdictis.⁊ rõne foꝛtioꝛi minꝰ eecet eos qᷓ; nos qꝛ ↄſoꝛmioꝛes ſunt deo ⁊ minꝰvet eos ſuas oꝛones cal⸗ ſari añ deũ. Ad illud qð obijcit᷑ de vbo aug. plana eſt re⸗ ſpõſio.qꝛ nõ ẽ aug.aſſeꝛẽtis:ſj quoꝛũdã opinionẽ quẽ ibidẽ repꝛobat recitãtis.vel põt dici ꝙ; aug. nõ intelligit de dam natis.̊ ð viatoꝛibo ſupplicãtibo a petẽtibo ſubſidiũ a ſctis qð innuit᷑ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ ſupplicibo ſuis.q Ad illud qð obij citur ð caritate qᷓ ſe extẽdit ad inimicos in via. dicendũ . hoc eſt vt ſupᷣdiciũ eſt qꝛ ſunt poſſibiles ad ſalutẽ.idẽ autẽ teficit penitꝰdãnatis:qui odio habent᷑ a viatoꝛibo ⁊ ſan ctis.. Ad illud qð obijcit᷑ de caritate vie patrie. dicẽdũ nõ eſt ſiłe ꝓpter ſtatuũ repugnãtiã. VUnde boc nõ ẽ ꝓpter cſectũ caritatis ex ꝑte oꝛãtis: ſ ꝓPter impoſſibilitateʒ ex parte dam rticulus octauus Onſequẽter q̃rit vtꝑ pᷣlatꝰteneat᷑ oꝛare ꝓ ſub⸗ ditis.ꝙ ſic:videt᷑.Qumeri.xvj.Obtulit aaron by miama ⁊ ſtãs int moꝛtuos⸗ viuẽtes: ꝓ po⸗/ pulo dep̃catꝰẽ.⁊ plaga ceſſauit.Glo.Gꝛeg.aaron vt iram dei placaret thuribulũ ſumpſit atqʒ inter viuentes 2 moꝛ⸗ tuos ſtetit.qꝛ ſacerdotis ẽ negocij deo oꝛonẽ fundẽ:⸗ ꝓ iu⸗ ſtis ne cadãt:⁊ ꝓ pctoꝛibo vt reſurgãt.VIñ in pᷣs.Dirigat᷑ oꝛo mea ſicut incẽſuʒ in ↄſpectu tno.¶ Itẽ Leuit. v.oꝛ bit ꝓ eo ſacerdos. Glo.cõſuetis vtiq; pᷣbis ad memoꝛiã reuo⸗ cans ea q in depcatõe ꝓ pctis accepit.Ecce depcatõ ſacer⸗ dotis cadit ſub pᷣcepto.¶ Icẽ.j.Reg.xij. Abſit a me Hᷣ pec⸗ catum vt ceſſem oꝛare ꝓ vobis ad dñm. Ex qͥ ptʒ ꝙ ceſſare ab orone ẽ pccm.¶ Contra. Johj.vlt᷑. dicit᷑ ter Petro.pa⸗ ſce.vbi inſiruunt᷑ pllati ad illa q ad illos ptinẽt iure officij paſtoꝛalis.⁊ exponit᷑ ibi in glo.de iure ſubſidij tꝑalis:edi ficatõis tẽpli:⁊ infoꝛmatõis doctrine.igit᷑ cũ nõ fiat mẽtio e orone:nõ tenet᷑ ⁊c nſio.ꝙ tenẽt᷑ ſicut ptʒ ex aucto/ ritatibo legs.moꝛalia qũt veteris legis ꝑficiẽda ſunt ĩ no/ na.iec excludit expoſitõ glo.ꝗn pluribo modis tebeãt pa ſcere:bᷣ oñit ꝙ illi tres modi ſũt neceſſarij. vñ MHeꝛñ. alit exponit.aſſignãdo vnũ modũ paſcẽdi oꝛoni ſic dicẽs. In Hh noueris illiꝰtrinitatis ſacramẽtũ in nullo fruſiratũ a te:ſi paſcas vᷣbo:paſcas exẽplo: paſcas ⁊ graꝝ fructu oronum manẽt itqq; tria hec.nᷣbũ.exẽplũ.oꝛo.maioꝛ aũt his eſt oro NMNam etli voti virtꝰſit opus ⁊ operi:tñ ⁊ voti⸗ operi graʒ efficaciãq; ꝓmeret᷑ oꝛatio. rticulus nonus Onſequẽter querit᷑ vtꝝ viatoꝛes debeãt oꝛare ꝓ ſanctis.ꝙ ſic:videt᷑ ꝑ Aug.li.de cura ꝓ moꝛ:u grarũactõnes.⁊ hoc recitat mgr.in.iiij.di.xlv. Sed bonũ ⁊ laudabile eſi gr̃as agere ꝓſa anctis: &̊ ⁊ oꝛare.¶ Pꝛet. nõ eſt dubiũ quin oꝛent ꝓ nobis vt ibidẽ habet᷑:ergo ⁊ nos p ip̃is vicem eis repẽdamꝰ. ¶ Pꝛet. ꝙ oꝛant ꝙ nobis boc eſt quia caritas quà habent ad nos mouet eos. ſ̊ eadem cari⸗ tas eſt in ipis ⁊ in nobis licet maioꝛ ſit in eis:ergo ipa de⸗ bet nos mouere ad illud idem. vt videt᷑.¶¶ Pꝛet.qdð licʒ de⸗ ſiderare licʒ 2 petere.&̊ licet nobis deſiderare honoꝛẽ ſcto⸗ rum:gᷓ oꝛare æbemꝰ ꝓ eoꝝ honoꝛe.i Pꝛet. aug.in fine di⸗ cit. xij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am. ꝙ aĩe bĩe retardãt᷑ ne totalit᷑ ferã is agẽda. qui dicit. ꝙ or̃ones ꝓ valde bonis fũt tur in drũ ꝓpter inclinatõeʒ ad coꝛꝑa ſua. Beꝛñ.de diligẽ⸗ do deu dicit. ꝙ ſine coꝛpoꝛibo ſuis ñ volũt nec valẽt ↄſũma⸗ ri. Ex his ha bet᷑ ꝙ non eſt ipoꝝ beatitudo ↄſũmata.Sed orĩo habet effundi ꝓpꝛie ꝓ ſalute habẽda.ergo ſi ↄſũmãda.ergo videt᷑ ꝙ ꝓ eis oꝛare bemte T abria. tu aug. dicit ꝙ iniuria martiri facit qui ꝓꝙ eo oꝛat ĩ ecclia. ⁊ recitat mgr̃.di.xlv.quarti.&ᷣ nihil tale in quo ſanctis ĩiu⸗ riaret᷑ ẽ faciẽdũ.conſiłis rõ ẽ in ſctis ſuis vt in martiribo. ¶Pꝛet. ſi nulla miſeria:nulla requirit᷑ releuãtis miſcdᷣia ſ̃ in ſctis nulla ẽ miſe eria.igit᷑ nec releuatõ neceſſaria.ſᷣ ad hoc vt dicit Hugo eſt or̃o:ꝗq̊ͥ fruſtra ꝓ eis oꝛat᷑.¶ Pꝛet.oĩs oꝛans ꝓ alio ↄſtituit᷑ mediatoꝛ.vt ſcʒ inferioꝛ reſpectu illi us quẽ oꝛat.ſ̊ in nullo ſuꝑioꝛes ſi umꝰſct᷑is:gᷓ nobis non cõ petit vt ꝓ eis oꝛemꝰ. ¶¶ Pꝛet. ſcti in ſtatu in q̊ ſũt habẽt ꝗc⸗ quid habẽ volũt:aliter nõ eſſent beati.ſi em̃ ſua velint hr̃e coꝛꝑa: nõ tamẽ ꝓ tpe iſto. ̊ futuro in eis: ẽ p ſiatu nũc om ne eoꝝ deſideriũ ẽ impletũ.ꝑ fruſira interponit᷑ mediator vbi ille pꝛo quo oꝛat᷑ habet oĩa que affectat.ſic aũt ẽ ſtatus noſter reſpectu btoꝝ. ¶ Pꝛet. amicitiaẽ cauſa impetrãdi. ſ in nullo ſumꝰamici dei: qn ſcii multoampliꝰ.ꝗcꝗd ̊ᷓ pꝛo eis impetrare poſſumꝰ:ipᷣi multoꝑfectiꝰ pñit illud idẽ ꝑ ſe⸗ ipos.ſᷣ fruſtra fit ꝑ plures qð ꝑ vnũ fieri l alickad hãc qſtionẽ dicẽdũ ꝙ pꝛo ſctis oꝛaꝛe nõ debemꝰ. Et ad hoc triplex ratõ aſſignari põt.Cũ em aligꝗs ad oꝛãduʒ pꝛo alio introducit᷑ mediatoꝛ.aut fruſira ponit᷑:aut pᷣſupponeꝛe bha⸗ bet ꝙ in eo pꝛo quo oꝛat ſit neceſſitas:⁊ cũ hoc ꝑ ſe aſſequẽ di indignitas ⁊ euentꝰdubietas.Si em̃ nullo eget:fruſtra pꝛo eo intercedit. Pꝛet.ſi aliq̊ͥ indiget habiturꝰtñ illud in poſteꝝ qð nõ habet:fruſtra mediatoꝛ intponit᷑ ſi oĩno ſuf⸗ ficiens ẽ illud pꝛo ſua volũtate obtinere. Tũc aũt pfectiſſi⸗ me ſecludit᷑ mediatoꝛ q ꝗcꝗd ĩeſſe bz. ita neceſſario eue nire qñq; cognoſcit᷑:ꝙ nulla pt ineſſe dubietas.Cũ igitur certi ſumꝰde aĩabo btis ꝙ in nullo ſũt egẽtes.⁊ ꝙ ſũt ad im petrãdũ ꝗcꝗd volũt efficaces.in nullo etiam dubij ſumꝰde euẽtu:pꝛo his oꝛare nõ de bemꝰ.⁊ hoc dat intelligẽ Augu. qñ dicit ꝙ iniuriã martiri facit q pꝛo eo oꝛat.ↄſtare em̃ de bet nobis ꝙ martires ſtatim beatificant᷑:ideo nullꝰ debz p eis oꝛare ſicut nec de eoꝝ glia dubitare. qui q̊ pꝛo eo oꝛat pᷣſumit ꝙ nõ eſt in głia.⁊ iia ꝙ nec martir ſit enüciare pꝛe ſumit:martiri iniuriã facit. aũt in beatis nulla ſit neceſ ſitas. hoc plane dicit Anſeł. in fine pꝛoſolog. vbi de ißis loquit᷑. Sicut poterit deꝰ qð volet ꝑ ſeipᷣm:ita poterũt illi ſcʒ beati qð volẽt ꝑ ipᷣm.qꝛ ſicut illi nõ aliud volũt q qð il le: ille volet gegd illi volẽt. qð volet ille nõ poterit non eſſe. hec Anſel. O aũt beati habebãt quicquid petãt.⁊ ꝙ; certitudinalit᷑ eueniat ipoꝝ petitio:plane dicit BGBꝛego. ij. moꝛalł.Cum ſanctoꝝ aĩe ita inhereãt deo vt inherendo re⸗ quieſcãt: q dicunt᷑ petere qð ⁊ volũtatẽ dei eſſe certũ eſt. ⁊ ea que futura ſũt nõ ignoꝛare. ̊ tñ ipᷣe poſitiue aligd ab ipᷣo petere dicunt᷑.nõ qð quicqꝙᷓᷓ deſiderauerũt qð ab eius quẽ cernũt volũtate diſcoꝛdet:bᷣ quo mẽte ardentiꝰinbeꝛẽt eo etiã de ipo accipiũt vt ab ipo petũt qð eũ velle facere no uerũt. de ipo ergo bibũt qð ab ipᷣo ſitiũt.⁊ mõ nobis incõ⸗ pꝛehẽſibili ad hoc.in hoc ꝙ petẽdo eſuriũt pᷣſciẽdo ſaciant᷑ diſcoꝛdarẽt &̊ a volãtate diuina ⁊ ↄditoꝛis:ſi qua viderent eum velle ⁊ nõ peterẽt:eo q minꝰadhererẽt.hec Bꝛeg. Pa tet igit᷑ triplex rõ q̃re pꝛo ſctis nõ oꝛamꝰ.qꝛ in eis nulla ne ceſſitas:nulla impetrãdi dignitas:⁊ nulla enẽtꝰ dubietas Et ꝙ Gꝛeg. dicit ꝙ ↄtinue oꝛãt.hoc ẽ dicere ꝙ ↄtinue deſi⸗ cerant qð a deo ſunt habituri.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ in cõ⸗ trariũ ꝙ or̃ones pꝛo valde bonis ſũt grarũactões. dicẽdũ verũ eſt. ß hoc eſt qñ ecclia de ſalute alicuiꝰ ꝓbabilit du bitat.̊ illud nihil ad btos.q¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ oꝛãt ꝓ nobis: nos debemꝰ p ip̃is oꝛare.dicẽduʒ ꝙ nõ ẽ ſile.qꝛ eĩ ipi ſũt deo magis ↄiũcti ꝑamoꝛẽ: ⁊ ideo int nos ⁊ deuʒ mediatoꝛes eẽ pnt:⁊ pꝛo nobis marie ꝗ ſumꝰbonis oĩbus indigẽtes ⁊ ad caſuʒ poſſibiles ⁊ nullã certitudinẽ haben⸗ tes.· euẽtu nro oꝛare.totũ aũt ↄtrariũ eſt in ipis.⁊ ideo ipoꝝ ẽ oꝛare pꝛo nobis:nõ nr̃m pꝛo eis.reſpectu q̊ꝝ gꝛadũ ſuꝑioꝛitatis br̃e nõ poſſuʒ. ¶/ Per Bᷣ ptzʒ rñ ſio ad aliud.qꝛ caritas nõ eſt tota ra tõ oꝛãdi.ſ̊ᷣ bene ẽ ratõ oꝛandi qñ mi⸗ ——— e is Wi dil non 79 i⸗ lore⸗ jet. dab eins xret eno nco⸗ jant rrent Pe llane hietas e deſi⸗ inch⸗ bicidi lit de orit p ſileg 1⸗ oibes haben ite 144 ind in ſpeciali. In generali ̊ bñ debemꝰoꝛare ꝙ eſt in eis indigentia. Mueſtio ſerie ? aiũcta.4l Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ licet deſiderare ho⸗/ noꝛẽ ſctoꝝ.igit᷑ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ veꝝ z.k cũ bec petimꝰnõ ipis petimꝰ:ſᷣ petimꝰvt nobis iĩnoteſcat ipoꝝ vᷣtꝰ 2 glia. vñ de⸗ beamꝰeos venerari ⁊ teũ ĩ eis.honoꝛ emẽ exhibitõ reueꝛẽ tie ĩ teſlimoniũ vᷣtutis.4: Ad vltimũ qꝗð obijcit᷑ ꝙ adhuc ex pectãt coꝛꝑa.Dicẽdũ ꝙ oꝛare/p aliq̊ ẽ duplꝛ. in generali et ↄpleat qð incepit ſicut ↄpſumatõeʒ vniuerſi 2 ppletõeʒ nüeri electoꝝ. 7 hoc ẽ qꝛ debemꝰvi poſſumꝰↄfoꝛmare volũtatẽ nr̃am diui ne volũtati.⁊ ſic quodãmodo ex cõſequẽti includit᷑ in peti⸗ tione nr̃a om̃e illud qð futuꝝ eſt in ſ anctis.Sed ĩ ſpecia⸗ li ꝓ ſãctis oꝛare nõ debemꝰ.⁊ qꝛ mediatoꝛes reſpectu ipo rum eſſe nõ poſſumꝰ.ſicut nec ſuꝑioꝛes: ⁊ vltimo qꝛ nulla ueſtio. xc ui. de cõgru⸗/ entia vſus ipſius oꝛatõnis. quitur de ↄgruen tia vſus ip̃ius oꝛonis. Cõgruẽtia iſta cõ⸗ ſtat ex tribo.tꝑe:loco:⁊ geſiu oꝛãtis.⁊ ſᷣm hoc ꝓcedit᷑ in hac queſtione. Vnde pᷣmo . guerit᷑ bic de tꝑe oꝛandi. Secũdo de loco Tercio de geſtibus oꝛantis. embꝛum primn Rimo q̃rit. Si omitꝑe ſit oꝛãdũ.⁊ ꝙ ſic: vi⸗ tur. j. Theſſ. v. Sine intmiſſiõe oꝛate. ſed bi nulla intmiſſio:nulla tꝑis intꝛuptõ,oꝛo A1â5SnN ppatit tꝑis intmiſſionẽ 7 intruptõneʒ· Oime aiit tale ſꝑ ẽ faciẽdũ.⸗ Seer o. bñdicã dño in omni tpe.ſꝑ laus ei in oꝛe meo.hec aũt ſũt oꝛonis. Pꝛet. Luẽ. rviij: optet ſꝑ oꝛare 7 nõ deficẽ. vt pꝛiꝰ.¶ ꝛet. i Reg. xij dicebat Samuel. Abſit h perm a me vt ceſſem oꝛare ꝓ no⸗ bis.ſꝑ igit᷑ oꝛabat vt videt᷑· in h laudabilis cõpꝛobat᷑:q̊. 4l Pꝛet. Jac. vlt. AMultũ valet depcatõ iuſti aſſidua.q̊ᷓ vi⸗ tcẽ᷑ ꝙ ad ;̊ ſit efficax ꝙ ſꝑ ſit faciẽda.j Pꝛet.Act᷑.j.Eꝛant apli ꝑſenerãtes ĩ oꝛone.ᷣ apłoꝝ oꝑa bona nob relicta ſũt in exẽplũ. vt pꝛiꝰ.¶¶ Pꝛet. Ecci. xviij.õ ĩpedi aris oꝛaꝛe ſo. nõ veteris vſq; ad moꝛtẽ iuſtificari.q; ̊ ſapiẽs nos ad bec duo hoꝛtatur: ad hec duo exequenda nos tenemur. . 4A Pꝛet. j. Lhi. v. qᷓ vere vidua ẽ inſtet oꝛonibo⸗ obſectõni pus die ac nocte. Glo. Maz ſi alit facit moꝛtua eſt. ̊ moꝛs pcti ſꝑ ẽ fugiẽda: oꝛo ſꝑẽ faciẽda.4 Pꝛet. Joh. Criß. de ↄpũctõe coꝛdis. Ab oꝛoe ñ recedas qͥuſq; accipias ſinẽ po⸗ ſulati: acceptõ depcãtis ẽ:tũc ceſſa qñ acceꝑis.iĩmo nec dũ ceſſes: B 7 tuc ꝑſeueꝛa agẽs gr̃as p eo qð accepiſti vt ꝑſeue rat tibi qð accepiſti.. Pꝛe · aug. de oꝛado deũ. In ipᷣa fide ſpe ? caritate ↄtinuato deſiderio ſꝑ oꝛamꝰ.4 Pꝛet. ↄtinuo auxilio tri indigemꝰ. B̊ aũt ꝑ oꝛonẽ ĩpetrat. Supꝑ illð p̃s. 5B, babet᷑. Eraudi dñe iuſticiã oꝛonẽ meã.vbi dicit ꝙ oꝛo p malis amouẽdis ⁊ bonis acꝗrẽdis.igit ↄtinue oꝛanduʒ. DPꝛet. ſuꝑ illud pᷣs.Subditꝰeſlo dno ⁊ oꝛa eũ. BGlo. ecce bona faciamꝰ 2 ſꝑ rogamꝰ. Eõtra. ſꝑ oꝛare nõ ẽ in nr̃a pꝛate.igit᷑ ſi ad ipoſſibile nu aten?obligamur: ſꝑ oꝛare nõ tenemur. 4 Pꝛet. Ecẽs.iij· oĩa tᷣs bñt ⁊ ſuis ſpacijs traſe⸗ unnt vniuerſa. 7 ſeqt᷑. Eſt tp̃s tacẽdi tpᷣs loquẽdi.oꝛo igit᷑ cũã ſit effectiuũ.tpᷣus hʒ detmĩatũ.vt ptʒ. ꝗ¶ Pꝛet.circa oꝑa nate debemetiã ꝓ mag ꝑte tꝑis nitẽdi.hᷣ ẽ planũ.qᷓ oꝛo nis ſũt nõ ſꝑ facẽ valemꝰ.4 Pꝛet. aug.de hẽlibo cũ dñs di⸗ xit. oꝑtz ſꝑ oꝛare ⁊ nõ deficẽ: ⁊ aplus.Sine int miſſõe oꝛa te. ſaniſſime ſic accipit vt nullo die p̃termittant᷑ certa oꝑa oꝛãdi igit᷑ ſin ip̃m ſꝑ nõ ẽ oꝛandũ.l ꝛet. ibidẽ dic augu. ꝙ nimis oꝛare ẽ viciu. ⁊ int hereſes cõputat. igit᷑ exceſſus põt fieꝛi in oꝛãdo.ſ̊ ſi excedẽ impoꝛtat initiũ.q̊ maiꝰexcede re maius:⁊a maxie maximũ.ſᷣ ſũmꝰexceſſus in oꝛado eſt ſꝑ oꝛaꝛe: ̊ hoc fugiẽdũ ẽ.¶ ERñſio. dicẽdũ ꝙ oẽo bʒ tribo mo dis ↄſiderari.ſcʒ ꝓpꝛe:coĩter: ⁊ coiſſime. Pꝛopꝛie ꝓut dẽ ozo eſt aſcẽſus aĩe ad deũ ad aliqd deguſtãdũ vel ipetrãdũ vel exoluẽdũ. Cõmũiter oꝛo dicit᷑ ſm ꝙ oꝛo coĩter ↄpꝛeben Dit oẽm actũ ↄtẽplatiuũ ad deũ relatũ. Cõmunilſſime dicit xcuij. ſᷣm qð ↄpꝛebẽdit omnẽ actum bonuʒ. Fm qð dicit᷑ in glo.j. Thbeſl.v. Sine int miſſiõe Mee Sio⸗ 123 ergea nõ ceſſat benefacere. Quãdo ꝗ̊ querit᷑.vtrũ ſemꝑ ſit oꝛon⸗ dum? Si intelligat᷑ tercõ.bene ↄcedendũ eſt. ꝙ ſemꝑ ẽ oꝛã dum.i.ſemꝑ eſt bonũ(dum adeſt facultas)faciẽduʒ. Sed nõ ſcdᷣo modo.nã ſᷣm Gꝛeg.vita ↄtemplatiua nõ eſſ in pᷣce⸗ pto. dicit em̃ ſic. Sine cõtemplatina vita intrare poſſunt ad celeſtẽ patriã:qui bona pñt oꝑari ⁊ nõ intelligũt. ita ſine ipa pot acquiri vita beata. Sic plane dicẽdum eſt ſᷣm viam iſtã.ꝙ nõ ſemꝑ eſt oꝛandũ.i.ↄtemplatõi inſiſtẽdum. Si vᷣm pᷣmũ modũ ꝓut dicit aſcenſuʒ ad deũ. ſic ſunt duo ↄſiderãda in oꝛone.oꝛãtis fructꝰ:⁊ eiꝰcui dirigit᷑ dignitas ⁊ hoc ᷣm ſtatũ vie qui nũc eſt.Ex ꝑte eiꝰcui oꝛo dirigit᷑ cũ ſit dignitatis incõꝑabilis ſemꝑ eẽt oꝛandũ ꝗ poſſet. ex ꝑte ðo illiꝰqui oꝛat no eſſ ſic.Cũ em duplex ſit mod oꝛandi ca nonicꝰvel pꝛiuatꝰ.velẽ in pᷣeepto vt canonicis aligbo:vel ĩ ↄſilio ſic omnibo actu.qꝛ oꝛare ſemꝑ ſi eſt p̃ceptũ affirma⸗ tiuũ.⁊ ſiłꝛ ſi eſt ↄſiliũ: ſic obligat h̊ facere ſemꝑ:bᷣ nõ ad ſꝑ id eſt obligat ꝓ loco ⁊ the⸗ ſic maifeſle aparet.ꝙ nec ſic nec ſic ſemꝑ ẽ oꝛandũ. Vñ quidã dicebãt.ꝙ obligat ad ſꝑ ⁊ ſemꝑ:qꝛ dicit᷑ Luẽ.xviij.oꝑtet ſꝑ oꝛare.hi ab aug.hereti ci reputãt᷑. Uñ ipe dicit ĩ li.de hereß.ca.j. Poſtremo inꝗt ponit epiphaniꝰ hereſim maſalionoꝝ qð nomẽ a ligua ſy ra eſt. grece aũt ethnici ab oꝛãdo ſic apellati ſi ũt.tantũ em̃ oꝛant vt eis qui boc de illis audiũt incredibile videat᷑.NQã cũ dñs dixrerit oꝑtet ſemꝑ oꝛare ⁊ nõ deficere.⁊ apłlus.Si ne intmiſſiõe oꝛate.qð ſaniſſime ſic accipit᷑:vt nulla die in termittãt᷑ ceꝛta oꝑa oꝛandi.iſti ita nimis hoc faciũt vt hinc iudicarent᷑ inter bereticos nomiandi.hec aug. Ex bie pa⸗ tet ruſio ad omnia argumenta. ꝓcedunt em̃ omnia vel illa via qua oꝛare eſt benefaceꝛe: vel pꝛout oꝛo pꝛimo modo di cta eſt ꝙ ula ſemꝑ eſt facienda. hoc eſt veꝝ pꝛo loco ⁊ tꝑe. hoc em̃ unpoꝛtat ly ſemꝑ.vt ſupꝛa tactũ eſt. embꝛü ſecũdum Dnſequẽter q̃rit᷑. vtꝝ in om̃i loco ſit oꝛandũ vel ſolumodo ĩ locis ſacris oꝛoni deputatis. vt ĩ eccleſijs ⁊ capellis. aũt in om̃i: videt᷑ WVyic.j.Thimo.ij.volo vos viros in om̃i lo⸗ co oꝛare leuãtes puras manꝰſine ira 2 diſceptatõne. ſilꝛ 2 mulieres.igit᷑ nullꝰdetmiat᷑ locꝰ oꝛãdi.¶ Pꝛet. ibidẽ glo. in om̃i loco vbicũq; ſũt nõ ſolũ in ecclia.¶ Pꝛet. Joh. iiij. veri adoꝛatoꝛes adoꝛabt patrẽ in ſpũ ⁊ veritate. Glo.nõ in tẽplo neq; in mõte B: ſ̊ intimo coꝛdis templo ⁊ veritate adoꝛãduʒ eſt. 4 Pꝛet. eodẽ ſuꝑ illud.ſpũs ẽ deꝰ. Glo. cum deꝰ ſit ſpũs nõ coꝛpꝰ:nõ aduer tit coꝛpoꝛeũ locũ. montẽ vel templũ in quo ſcʒ oꝛet᷑.¶ Pꝛet.ſuꝑ illud.venit hoꝛa quan⸗ do nec ĩ mõte hoc nec ĩ hieroſolimis adoꝛabitis.Cꝛiſ.i2õ locũ loco phonoꝛãs. Ex his plane habet᷑ ꝙ adoꝛatõ nõ de⸗ termiat ſibi locũ.i¶ Pꝛet.ij.macha.v.i 2õ gentẽ ꝓpter locũ ſed locũ ꝓyter gentẽ elegit. igit vt videt᷑ oĩs locꝰ eſt homini aptus ad oꝛandũ:qꝛ ꝑ bomies ſanctificat᷑ locꝰ:nõ ecõuer⸗ ſo. igit᷑ glibet indifferẽter. ¶ Pꝛet. pᷣs. In om̃i loco domĩa tionis eiꝰ. benedic aia mea dno. In omi igit᷑ loco benedi cendꝰ oꝛandꝰẽ. ¶¶ Pꝛet.ſicut dicit aug.⁊ Anſel.deꝰ eſt p⸗ ſens om̃i loco. Si igit᷑ oꝛo ſit pius affectꝰ deo offerẽdꝰ: deꝰ eſt in omi loco oꝛãdus.vt videt᷑.¶. Pꝛet. in omi loco neceſſi tatem habembeneficioꝝ diuinoꝝ: ſed ꝓpter illa eſt oꝛan⸗ dus.ergo in om̃i loco eſt 123d0,0 Cõtra.Aldath.xxj. glo. Crib. Ingreſſus ihs vꝛbẽ pᷣmo templũ adijt.dans foꝛmaʒ religionis vt quocũ q; imus:pᷣmo ad domũ oꝛonis ſi ibi eſt accedamꝰ. 1 o?onẽ deo ↄmendati: ſic ad agenda negocia ſecedamus.igitur ſi pᷣſens ſit eccleſia ſolum in ea eſt oꝛan⸗ dum. 4 Pꝛet. p̃s. Qon moꝛtui laudabũt te dñe neq; om̃es qui deſcendũt in infernũ. Infernus igit᷑ nõ eſt locꝰ ad lau⸗ dandũ vel oꝛandũ.nõ igit᷑ in omi loco eſt oꝛandũ.¶ Pꝛete. ſm phᷣm. Locꝰ valet ad ea que ĩ loco facta ſũt in oꝛãdo igit᷑ turpis locꝰtuꝛpes cogitatões inijcit vt videt᷑.⁊ qꝛ in orone ſunt turpes imaginatões euitãde: ergo ⁊ turpia loca oꝛan tibus nõ vident᷑ ↄgrua.4 Pꝛet. Leuiti. xij. Caueas ne of⸗ feras olocauſta tua ĩ om̃i loco.ꝗᷓ cũ ſit moꝛale:adhuc debz obſeruari.̊ olocauſta nr̃a ſunt oꝛones nr̃e:g ſoluʒ in loco electo ad ̊ vt ſunt loca ſacra ẽ oꝛandũ..¶. Pret. Jũð. de ſũ mo bono li.iij.ca.vij.oꝛo pᷣnatis locis oppoꝛtuniꝰeffundit᷑. magiſq; optatũ impetrat cũ teo teſte tin ꝛomit᷑. igit vt prius. ꝛet.dam̃.li.j.ca.rvj.dicit᷑ eccłia locꝰdei. hũc em̃ in gloꝛificatõe eiꝰ velut qdᷣdã templũ detmĩauimꝰ:in quo ⁊ ea que ad deũ ſũt intceſſiõis facimꝰor̃ones.igit᷑ ꝓpriꝰlo⸗ cus eſt ecclia.vt videt᷑. ¶¶ Dret.ſi eẽt in omi loco oꝛadũ in⸗ differẽter: fruſtra ↄſecrarẽt᷑ ecelie ad oꝛãdũ.cũ ̊ ſpũſancto dictãte ecclie ↄſecrẽt᷑:ptz ꝙ iſte locꝰ⁊ ſoloſtatutꝰad oꝛãdũ. 4 Pret. pᷣs.in eccleſijs benedicite dño. Glo.nõ alibi:non in alijs ↄuẽticulis.¶ Rñſio.ad h̊ dicẽdũ ꝙ nullꝰiocꝰa lau de deiꝛ orone excludit᷑.i Aã cũ ſit duplex moqꝰoꝛãdi.publi ce ſiue canonice:⁊ pᷣuate. vterq; in om̃i loco fieri põt. Vñ dicit pᷣs. In om̃i loco dñatiõis eiꝰ benedic aĩa mes dño. 2 glo. dicit ibidẽ. Sicubi nõ dnat᷑:ibidẽ nõ bᷣdicat᷑.nullus excuſat᷑.cũ ̊ nulla creatura ſit in q̃ deꝰnõ dñet᷑:nullꝰlocꝰa laude dei excipit᷑. Eodẽ mõ dicendũ ẽ de orone quãtũ ẽ ex ꝑte loci. Addendũ ꝙ cũ pᷣuate or̃ones fiũt.q̃ ſecrete debẽt fieri inter oꝛantẽ ⁊ deũ:iſie maxie babʒ fieri in ſecreto locs vel pᷣnato.vñ IYſið.or̃o pᷣuatis locis ⁊c.ſupᷣ. Alie aũt q̃ ca nonice ſũt ſicut pſalinodia ⁊ hmõi q̃ ab ecclia inſtituta ſũt que fiũt ad ſolutõeʒ ⁊ excitatõeʒ deuotõis.meliꝰfiũt in ec⸗ cleſia ad hec oꝛdinata. vt dicit dam̃.li.j.ca.xxi.dicit᷑ eccle⸗ ſia locꝰei. vt ſup.Et pᷣs. In eccleſijs bñdicite dño:vñ dñs Dicebat MMath. xxj. domꝰmea dom oꝛonis vocabit. Et.ij. MReg. viij. babet᷑ plane ꝙ Salomõ qñ templũ edificaueꝛat dixit. illud eſſe oronis locꝰ.Cõcedendũ igit᷑ ẽ ꝙ in omi lo⸗ co eſt oꝛandũ. Sacer tñ locꝰ. hoc ẽ ecclia ad oꝛandũ eſt eli gendꝰ. ⁊ hoc ꝓpter multiplicẽ ratõeʒ. Pꝛima ẽ ꝓpter foꝛme obſernatõeʒ. Math. xxj.domꝰmea domꝰoronis vocabit᷑. VYbidẽ dicit glo.intlini.2 eſt verbũ aug. In oꝛatoꝛio nemo aliud agat niſi id ad qð eſt factu⸗ Scdͤa eſt ꝓpter mutuam mẽbꝛoꝝ ad oꝛandũ cõmotõeʒ ſeu incitatõneʒ. Coł.iij. Cõ⸗ monẽtes noſmetipᷣos in pſalmis ⁊ hymnis ⁊ cãticis ſi puũa libus. Tercia. ꝓptei maioꝛẽ tenotõeʒ. ̊ habet᷑ ex glo. ¶MDa thei.xxj.domꝰmea domꝰor̃onis vocabit᷑. Crip. Ingreſſus ihs vꝛbẽ pᷣmo templũ adijt. vt ſup. Ex bis vᷣbis Cri.tẽplũ eſt magna cuotõis excitatõ: tum qꝛ a deo ſ pãliter ↄmen⸗ datur:tum qꝛ foꝛmã religionis imitamur. vt ſupra tactuʒ eſt. Quarta ꝓpter angeloꝝ maioꝛẽ frequẽtiaʒ ob dñici coꝛ⸗ poꝛis reuerẽtiã ⁊ bonoꝛẽ. qð figuratũ eſt Geñ.xxviij. vbi iacob lapidẽ erexit in titulũ.de quo dixit. Lapis iſte voca⸗ bitur domꝰ i. vbi vidit aſcendẽtes angelos in ſcala ⁊ eti⸗ am deſcendẽtes. Altuma ẽ ꝓpter facilioꝛẽ impett atönez qð ſatis dat᷑ intelligi.iij. Reg.viij. vbi oꝛabat ſalomõ ꝙ vltra dñs clamãtes ao ſe in ſuo tem plo eraudiret. Et ſequit᷑ ca. ix.ꝙ dñs rñdit. Audiui oꝛatõeʒ tuã ⁊ ſanctificaui domum banc quã ediſicaſti mibi: erũtq; oculi mei ⁊ coꝛ meum ibi cunctis dieh. ¶ Ao pꝛimũ ergo in cõtrariũ dicendum ꝙ⸗ glo. illa nõ cogit.quia ſi foꝛma religionis dedit:eꝛgo illud magis fuit monitõnis q; p̃cepti.¶ Ad ſecundũ dicendũ oro ꝓpꝛie amicoꝝ ti eſt.2 ideo nõ ẽ dãnatoꝝ. Vnde infer⸗ nus nõ eſt deputatꝰad oꝛandũ.eſſet tñ locꝰ ille oroni bene oↄgruus:ſiquis baberet ibi volũtateʒ bene oꝛdinatã qð ſa⸗ tis datur intelligi in glo.pᷣs. In om̃i loco dñatõnis eius. Sicubi nõ dñat᷑ nõ bnñdicat᷑.¶ Ad terciũ dicendũ. ꝙ licet locꝰturpis turpes imaginatões adducit:nõ gpter hoc con cludit᷑ ꝗn in talibo locis ſit oꝛandũ. Sed bñ cauẽdũ ẽ illis qui ſunt ad turpes imaginatões ꝓni:qꝛ expedit. Legitur em̃ te beato Gꝛeg. ꝙ cũ purgarei ventrẽ pſalmũ diceret. apparuit ei dy abolꝰquerẽs quid faceret:⁊ rñdit ventꝛẽ me um purgo.⁊ um meũ laudo. oꝑa em̃ nature pꝑfectis tur⸗ pia non vident᷑.q¶ Ao quartũ dicendũ.qꝙ illudð legis figu⸗ rale ⁊ cerimoniale fuit non moꝛale.⁊ hoc pꝛobat᷑ ꝑ hoc q; veritas ipſa id euacuauit quãdo ſamaritane dixit dominꝰ crede mihi. venit hoꝛa ⁊ nũc eſi: quando veri adoꝛatoꝛes adoꝛabunt patrem in ſi piritu 2 veritate.Qam ⁊ pater ta/ les querit. vbi dicit glo.nõ in templo nõ in mõte.ſedĩ inti mo coꝛdis tẽplo. Et diſcipulꝰ veritatis docuit.j. Thimo. ij. vt obiectũ fuit.volo viros in om̃i loco oꝛare. Si dicat x exhibet. hoc aũt ſit qũ pectꝰtundit᷑:manꝰ expã olocauſtia illa erãt alicuiꝰexterioꝛis obligatõis que eꝛãt in loco termiato offerenda.adhuc illud figurale ⁊ cerimo/ niale fuit. ſicut plane dicit glo. ſuꝑ illud põ. qm̃ ſi voluiſ-⸗ ſes ſacrificiuʒ dediſſem. Glo.videbat ꝓheta tempꝰgratie quo hic figurata ceſſarẽt.Et ſequit᷑.vtiq; olocauſlis nõ de lectaberis.glo.q̃ et ſi dignioꝛa ſunt:adueniẽte rpᷣo reſpuũ tur. ⁊ ideo his nihil ↄcludit᷑ quin in om̃i loco poſſit oꝛatio fieri:licet mulie ſunt ratõnes quare in ſacris locis ſit oꝛan dum. ¶¶ Ao aliud dicendũ. ꝙ Yſido. appꝛopꝛiate loquit᷑ de oꝛone pᷣuata. Ad illud damaſ.dicendũ ꝙ loquit᷑ de or̃o⸗ nibus ab ecclłia inſtitutis.⁊ tales locũ bene ad hoc idoneũ requirũt.hoc notauit cũ dixit.Eccłia locꝰdei nũc in glori⸗ ficatõeʒ eiꝰvelut qddaʒ templũ determiauimꝰ. 4 Ad alið patet rñſio ex pdictis.quia ⁊ ſi in om̃i loco oꝛandũ eſi: ni⸗ hilominꝰ magis ↄgruit oꝛonibo canonicis.⁊2 etiã alijs ec⸗ cleſia.ꝓpter ratões p̃dictas.q. Ad vltimuz dicendũ ꝙ qñ dicit p. In eccleſijs benedicã dño.glo.nõ alijs ↄuẽticulis: cauſam ponit glo.dicens. vt inceptio eccłie dilatet᷑ 2 con⸗ firmetur pꝛo qua ⁊ heretici deſtruant᷑.q.d.⁊ quia ita con⸗ uertit: ergo o vos ita ↄuerſi ex baſan benedicite deo.⁊ non alibi nec in alijs cõuẽticulis ⁊c. vult ergo dicere. ꝙ ſi qua laudis ⁊ exhoꝛtationis fit in eccleſia:ad effectuz duplicem qui pᷣdictus eſt ſcʒ eccleſie dilatationẽ. bereticoꝝ deſtructõ nem ſunt. hec bene loca publica 2 oꝛdinata ad boc requi / runt:nõ loca pꝛiuata vel ſuſpecta.qdð glo.notat cum dicit. Non in alis zuenticulis. embꝛũ terciũ Onſequẽter q̃rit᷑ de ↄgruẽtia oronis q̃ acci⸗ dit ex geſtibo oꝛãtis.Circa G̊ q̃rit᷑ de diuerſi⸗ one oꝛãtis ad oꝛientẽ. de genuflexiõe ⁊ pecto ris tũ ſionę.⁊ hmõi.Cuʒ de? vbiq;.nec ap⸗ pꝛopꝛiet ſibi ſitũ vel locũ:videt᷑ ꝙ fideles oꝛãtes nec locum nec ſitũ ſibi oꝛãdo debeãt eligere.⁊ ita ſicut ↄtra oꝛiẽtẽ: ſic ad occidẽtẽ ad oꝛandũ debẽt ſe ↄuertẽ.¶¶ Pret. gẽtiles cre⸗ ntes deũ pᷣcibo flectẽ.ac ſi hõ eſſet.ſicut dĩc aug.in ſᷣmõe xr mõte Math. v. rep̃hẽſibiles iudicant᷑ aꝛbitrantes ſicut homieʒ iudicẽ adduci in ſniaʒ multis vpᷣbis:cũ maioꝛ indu ctio int hoies fieri ſoleat inclinado ſe genuflero: eque vel potiꝰvidet᷑ rep̃hẽſibile illud ſiẽ pᷣmũ.¶ Sret.cũ oꝛo ad eũ qui pure ſpnalis ẽ diri at᷑: incõueniẽs ⁊ penitꝰincongrua videt᷑ ĩ oꝛoe pectoꝛis tũſio:manuũ expãſio ⁊ hmõi.¶¶ Pꝛe. JYonas ꝓpheta rep̃heſibilis fuit.qꝛ credebat fugẽ teũ eũdo in aliã regionẽ.⁊ dimittendo vnã. ⁊ nos mõ conſiti ſi in vno loco pluſꝙᷓ in alio vtpote verſus altare vel hmõi loo differẽtes oꝛemſiue etiã adoꝛemꝰ ¶ Cõta. Math. vj. di cit glo.ꝙ oꝛamꝰvt dro obſequiũ impedamꝰ.̊ illud eſt pfe⸗ ctum obſequiũ qð nõ ſolũ actu coꝛdis vel oꝛis: etiõ oꝑis Sdim?:genu⸗ fectimus: verſus oꝛientẽ vel ad altare vertimꝰ. igit᷑ om̃ia iſta laudabilia ↄpꝛobãtur.4 Pret. ¶Math.xx vj. legit᷑ xpᷣc oꝛando in faciẽ idiſſe. gͤ hoc oĩm laudabile eſt 2 pluri⸗ mũ vt videt᷑¶ Rñſio.dicẽqũ ꝙ oro maxĩe ꝓut ẽ ſacramẽ⸗ talis ⁊ ſatiſfactoꝛia:babet pᷣtutẽ impetrãdi ⁊ etiã ſignificã di.atõ impetradi reſidet penes oꝛantis deuotõeʒ ⁊ feruo rem:h̊ ratõ ſignificãdi penes illud qdð exteriꝰapparet.dicit em̃ Hugo ſcdðo de ſacramẽtis ꝑte.ix.in pᷣncipio.ſũt quedã ſacramẽta in ecclia in ꝗbo ſi pᷣncipalit ſalus nõ conſiat: tñ ex his auget᷑ inqᷓtuʒ deuotõ exercet᷑.⁊ ex eis quedã con⸗ ſtant er rebo:q̃lia ſũt aque aſꝑſiones:ſuſceptõ ci nex:bene⸗ dictio floꝝ.cereoꝝ.⁊ bmõi.Aliq̃ ↄſtãt in factis:q̃lia ſũt ſi⸗ gnaculũ cꝛucis:exufflatio.exoꝛciʒatões:expãſio manuum incuruatõ genuũ.⁊ hmõi. Aliq in dictis ↄſtant ſicut ẽ tri⸗ nitatis inuocatio 2 bmõi. bec DHugo. Signa igit coꝛꝑalia que ſunt in orone. vt iam patz ad ſignificandũ ſunt. Et qꝛ Duo in oꝛatõne ſunt. ſcʒ qui oꝛat ⁊ qui oꝛat᷑:duo ꝑ bui ſi⸗ gna exterioꝛa ſignificant᷑ ex parte tei ſcʒ ↄuerſio ad oꝛiẽtẽ in quo ſignificatur ꝙ ſicut ex illa parte oꝛitur ſol ⁊ lux no⸗ biliſſima inter oẽs creaturas coꝛꝑales:ſic ad illuʒ qui ſuꝑ oẽs creaturas ẽ excellẽs ẽ or dirigẽda. Vñ aug. in Fmõe de mõte li.ij.tractans illud.pr noſter qui es in celis.dicit. rebene⸗ aſürſi anbun mtinni datli 4.Eg buiſſ penit r⸗ gt dict⸗ = AQueſtio cũ ad oronẽ ſtamꝰad oꝛiẽtẽ ↄuertimur.vñ celũ ſurgit.non tanqꝙᷓ hic habitet deꝰq̃ſi ceteꝛas mũdi ꝑtes deſerẽs.q vbiq; locoꝝ pᷣſens eſt.nõ locoꝝ ſpacijs ſᷣ maieſtatis potẽtia: ̊ vt admoneat᷑ animꝰad naturam excellẽtioꝛẽ ſe ↄuertere.i.ad eũ:cũ ipᷣm coꝛpꝰeiꝰqð terreũ eſt:ad coꝛpꝰexcellentiꝰ.i.ad coꝛpeceleſte ↄnertit᷑. De hoc etiã dicit damaſ. li.iiij. ca. tiij. M ſimplłꝛ. i. nõ ſine ratõe ad oꝛientẽ oꝛamꝰ:ß qꝛ ex inuiſi bili. i. intellectuali ſenſibili ſumꝰ:duplicẽ ad oꝛonẽ cõdi⸗ tori offerimꝰquẽadmodũ ⁊ intellectu pſallimꝰ⁊ labijs coꝛ⸗ oꝛalibo. Et ſequit᷑. qꝛ igit᷑ deꝰlumẽ intellectuale ẽ vł intel igibile.? ſol iuſlicie ⁊ oriens ĩ ſcriptuꝛis noĩat᷑ xpᷣ̃.reſpõ cendũ ẽ ei oꝛiẽs in adoꝛatõe.om̃e em̃ meliꝰdeo reponẽdum ex quo om̃e bonũ.Inſuꝑ aũt de padiſũ nõ ad occidentẽ ſᷣ oꝛientẽ vbi bomieʒ plaſmauit poſuit:quẽ ꝓpter trãſea greſſuz a ꝑadiſo voluptatis exulẽ fecit. Ex occidẽte igit᷑ antiquaʒ quidẽ patriã exquirẽtes ad ipᷣm reſpiciẽtes:⁊ aſſumptꝰ ao oꝛientè ſurſuʒ ferebat᷑:⁊ ita ipᷣm apti adoꝛauerũt.⁊? ita ve⸗ niet quõ ipᷣm viderũt enntẽ in celũ.ipᷣm igit᷑ expectãtes ad oꝛientẽ adoꝛamꝰ. hec dam̃. Quedã etiã ſigna ſũt ad ſi ignifi candũ ex ꝑte nra in orone. ſicut ĩcuruatõ gen uũ:vbi oñdi tur vera hũiliatõ ac reuerẽtia.Expãſio manuũ:vbi oñndit᷑ dñice paſſiõis credulitas.⁊ ei erhibẽda obediẽtia. Lũſio pectoꝛis debita de pctis pnia. Dec aũt oĩa nõ tã ſũt de oꝛo nis neceſſitate q; ſũt de ↄgruitate vt ſupꝛa tactũ ẽ. ¶ Patet igẽ ſolutõ ad pᷣnũ.ꝙ nõ vertimꝰnos ad oꝛiẽtẽ.qꝛ credamꝰ eũ tm̃ ibi habirare:ſ/ ꝓpt rõnes ſupᷣdictas.⸗¶! Ad ſcðm di cẽdũ.ꝙ multiloquiũ ĩ oꝛone ſimpłꝛ nõ rep̃hendit᷑:pᷣ ſcom il lũ modũ zates vtebãt᷑de hoc ſupꝛa tactũ ẽ. ¶Dultiloqui⸗ um ei qñ ſit in oꝛone ꝓyt ociũ euitãdũ ⁊ affectũ inflãmadũ laudabile ?.ſi tñ fiat ad deũ vbis inflectẽdũ.ſic ↄſueuit ſie ri ad hoĩeʒ nõ ẽ laudabile:qꝛ illud nõ optet. Pari mõ dicẽ dũ eſt de genuſflexiõe.qꝛ illa fit in ſignuũ hũilitatis ⁊ reueꝛẽ tie. ⁊ multũ valet ad animũ ardẽtiꝰinflãmãdũ.4 Ad terci um ſilꝛ ptz rñſio.qm iſta ſigna coꝛpalia:nõ ſunt ad oñden dũ deũ coꝛpoꝛeũ eſſe:p̊D magis ad ſignificãdũ ex ꝑte noſi a Ad vltimũ pʒ rñſio ſil:nõ eĩ vertimꝰnos magis ad hũc locũ qᷓ ad illũ.q; credimꝰ ꝙ magis hũc locũ inbabitet deꝰ F illu:ſed ꝓpter ratõnes p̃tactas. , , ¶ueſto. xcv. cin vis ani⸗ me li 0. eritur de oꝛatõne uid vis aie ſit.vtꝝ ſit vis ↄcupiſcibilis:q; ic videt. qꝛ. j. Lheſſ.v. Sine intmiſſione oꝛate. dic Glo. bonũ deſideriũ oꝛo ẽ᷑. Sed ſideriũ ſᷣm aug.ↄcupiſcibilis ẽ:̊ ⁊ or̃o ſikʒ. ¶ Pꝛet. m aug.oꝛo eſt pi affectꝰnrẽtis ĩ deũ directꝰ.ſᷣ pie affici ẽ ↄcupiſcibilis.¶ Pꝛet.ᷣm Ambꝛo. Ojĩo eſt cibo mẽtis pᷣclaraq; alimonia ſuauitatis.ᷣ refectõ ſpũalis ẽ cõ⸗ cupiſcibilis..¶ Pꝛet.videt᷑ ꝙ ſit iraſcibilis.Illiꝰem̃ ẽ ꝓgꝛie ſatiſfacẽ cuiꝰẽ pcĩm ceteſtaꝛi.ſᷣ h ẽ iraſeibilis:q̊ ⁊c.¶ Pꝛe. oꝛãs petit mali amotõeʒ.hᷣ̊ nõ niſi qꝛ deteſtat illð.ſᷣ hẽ ira ſcibilis: ⁊c.¶ OPꝛet.actꝰ iſte qͥ vlciſcimur pcta ẽ ira ꝑ zelũ boc aũt Eiraſcibilis. ̊ ꝛ⁊c. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ ſit rénalis dam̃. Dꝛo ẽ pentõ decẽtiũ a deo. Hetitõ aũt ⁊ maxĩe decẽtiũ eſt ratõnis:qꝛ illiꝰẽ petẽ cuiꝰẽ ſuos defectꝰexplicare.qð eſt ſo lius rõnis.i¶¶ Pꝛet.dam̃. Or̃o ẽ aſcẽſus intellectꝰin deũ.et ſic vt pꝛiꝰ.¶ Vꝛet.aug.Oro ẽ inuiſibiliũ inꝗſitõ.inꝗrẽ aũt ſoliꝰeſt rõnis. ꝛet. videt ꝙ ſit oiĩm. ↄſtat em ꝗ; ꝙᷓtuʒ ad rõnalẽ iraſcibilẽ ⁊ ↄcupiſcibilẽ peccare ↄtingit.Qon dico iraſcibilẽ ⁊ ↄcupiſcibilẽ peccare ↄtigit bꝛutales:bᷣ büanas A aihi erit ſatiſfacẽ. Oro at ẽ ſatiſfactoꝛia.ꝭ̊. ¶ Sʒ ꝙ ſit ſindereſis hoc videt᷑ Ro. viij. Spũs poſtulat ꝓ nobis ge⸗ mitibo inenarrabilibo. Olo.exponit ꝙ ſindereſis ſit ſpůs iſte: ei videt᷑ eẽ oꝛo¶ Ad h̊ dicẽduʒ.ꝙ oĩo ꝓut hic mõ generali intẽdimꝰ. velẽ ad aliqd deguſtadũ: vel impetꝛãdũ rxel exoluẽdũ.Si ſumit᷑ pᷣmo mõ ꝓutẽ ad guſtãdũ dulcedi nem:cũ in guſin tali nõ ſit modica delectatõ: ideo neceſſa⸗ rio acꝗrit᷑ actꝰaffectiuꝰad ↄiungẽduʒz: ⁊ cognitinꝰad app⸗ bendẽdũ.Fᷣm qð dĩc aplus.ꝙ delectatõ ẽ piunctõ ↄuenien⸗ .Cv. tis eũ ↄueniẽti cũ ſenſu eiuſdẽ.itaq; actꝰoꝛonis partim eſt cognitiuꝰz partim affectiuꝰ. qꝛ inchoat᷑ in cognitõe in aſ fectõne termiat᷑ ⁊ ↄſumat᷑:ideo neceſſaria eſi in rõnahijli q̃ appᷣbendit ſũme delectabile: ⁊ in ↄcupiſcibili q afficit᷑ cir⸗ ca illud.Rurſus qꝛ nullꝰoafficit᷑ circa aliqd ꝓpter ſe niſi ſpe ret ſe ad illuo ꝑuẽtuꝝ.ideo opꝑtet ꝙ ſit etia in iraſcibili.qꝛ aĩa erigit᷑ qq; ſupꝛa ſe. VUnde ſine pᷣiudicõ dico ꝙ oꝛo eſt rõnalis iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibilis.fide ſpe ⁊ caritate elici⸗ entibo ipazʒ.nõ vt actuʒ pncipalẽ:ſᷣ potiꝰad pᷣncipales ↄſe⸗ quẽtẽ. Alteriꝰ.ſi ſcðo mõ ꝓut oro ẽ ad aliqꝗd impetrãdum cũ etiã iſio mõ or̃o ſit aſcẽſus intellectꝰin deuʒ ᷣm dam̃.et nõ abſolute.ſ ꝓut a volũtate inclinat᷑.cũ nõ oꝛet ꝗs.niſi qꝛ vult. 7 poſtulat qð vult. ideo neceſſe habet eẽ in intellectu nõ pure ſpeculatiuo pᷣ extẽſo ſiue pꝛactico qᷓ ↄplectit᷑ rõeʒ ⁊ volũtatẽ. Inchoat᷑ igit᷑ in cognitõe.qꝛ cognoſcẽ oꝑtet ꝓqᷣ oꝛat᷑ ⁊ ad quẽ oro dirigat᷑:ſed in affectõe ſiue deuotõe ꝑfi⸗ citur. AUnde dic DHugo de pᷣtute oꝛãdi.ꝙ deuotõ ꝑficit or̃o⸗ nem. Eſt oꝛo aie ronalis defectꝰ oñdentis.nõ ſolũ ſuos: ſed etiã aliaꝝ viriũ diſcernẽtis.nõ ſolũ modo debẽ ad po/ ſtulandũ releuatõeʒ ſuoꝝ defectuũ:pᷣ etiã aliaꝝ.Eſt vlteri us volũtatis 2 ꝙᷓtuʒ ad potentiã amãdi.ꝛ iraſcibilis qtuʒ ad potentiã deteſtãdi.vtrũq; em inuenimꝰ in orone.⁊ ꝙ ꝑ eam intẽdit hõ aſſequi aliqd bonũ qð affectat:⁊ ꝙ ꝑ ipᷣaʒ malũ amouẽdũ deteſtat᷑ qðcũq; ſit illud malũ.⁊ pᷣmũ ẽ con cupiſcibilis.ſcᷣm iraſcibilis. Patet igit᷑ oꝛo in omniba viribo iſio mõ inuenit᷑. Sed tercio mõ ꝓut ẽ ſatiſfacere de pct᷑is: ⁊ qꝛ inſurgẽ in vindictã pctoꝝ ꝗꝓpꝛie ẽ iraſcibilis.et boc eſt ꝑ ʒelũ.nõ ſolũ in alio ſed etiã in ſeipo.Et hoc ſatiſ⸗ faciendo de ↄmiſſis. ideo iſta via oro inqᷓtuʒ ſatiſfactoꝛia eſt: habet eſſe Apꝛie in ipa iraſcibili.¶¶ Et ſi obijciat᷑ ſiẽ ſupᷣ obiectũ ẽ. Cũ oĩm viriũ ſit delinq̃re.̊ oim ẽ ſatiſfacẽ. Di⸗ cendũ ꝙ licet oꝛonis ſit ſatiſfacere ꝓp petis oim: nõ oꝑtʒ tñ ꝙ in omnibo radicet᷑.qꝛ ſatiſfactõ iſta nõ eſt oronis ſatiſſa ctoꝛie vt infoꝛmãtis oẽs vires h̊ deteſtãtis vicia ⁊ in ſe ⁊ ĩ alijs: bñ eſt ſoliꝰ iraſcibilis.quẽadmodũ appetẽ ſibi bonũ⁊ alijs ſoliꝰeſt ↄcupiſcibilis: ⁊ diſcernẽ ⁊ pᷣuidere ſibi 2 alijs ſolius ratõnalis. ſed ſi eſſet iius vt infoꝛmãtis oẽs vires pceta expellẽdo.qꝛ qdᷣlibet pctm expellit᷑ ꝑ ↄtraris ſibi vir⸗ tutem. ita neceſſaꝛio oꝑtet ꝙ circa idem obiectũ ſit pcẽm 7 virtꝰillud expellẽs:bñ habẽt veritatem. ꝗ¶ Ad illud qð obijcit᷑ de orone ꝙ ſit in ſindereſi.dicẽdũ ꝙ ſindereſim oꝛa re gemitibo nõ eſt ſindereſis vt eliciẽtia.bᷣ potiꝰ imperan⸗ tis ſiue malo remurmurãtis.· Aliter ſolet circa iſtã parteʒ vltimã rñderi.ꝙ oꝛo ꝓut ſatiſfactoꝛia ẽ oĩm viriũ ẽ qꝛ or̃o ꝓut ẽ ſatiffactoꝛia duo debzʒ habẽ in ſe.⁊ ꝙ ẽ penalitatis:⁊ ꝙ eſt gaudij.vt ſit etiã gaudiuʒ de ipᷣa penalitate.⁊ vtroq; mõẽ rõnalis ⁊ iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibilis.qꝛ iſte vires pñt ↄſiderari dupłꝛ. vel m ꝙ ↄuertũt᷑ ad illud qð ſuperius ẽ ſcʒ deũ:vel inferiꝰſcʒ carnem vel ſenſualitatẽ. pꝛimo modo eſt in eis etiam gaudiũ de ipo doloꝛe.ſcðᷣo modo eſt in eis penalitas ⁊ afflictio. 8 Oueſtio. xcvj. de efficacia quitur de effica cia oronis. Pꝛimo ᷣ qrit᷑ vtruʒ efficax ſit xpuris naturalibo. ſiue ex gra gratiſda⸗ a: ſiue gratũfaciẽte. Scðo mõ vtꝝ oꝛo ra tionabilis ſit efficax ad impetrãdũ.Ter⸗ cio q̃rit᷑ de ↄditõnibo quibo efficit᷑ efficax ad impetràdum. Quarto q̃rit᷑ de efficacia oꝛonis ad ſatiſſaciendũ.Quinto rit᷑ de efficacia oronis pauli. que Membꝛũ pꝛimu erit . ſi oro ſit efſicax ex puris nat᷑alibo. vt ex gra tiſdata.ſiue gtũfaciẽte.ꝙ ſic:vide tur ꝑ G.ꝙ puris nat᷑alibo poſſumꝰ venire ad nr̃e milerie cognitõeʒ ⁊ diuĩe clemẽtie. Sʒ vt dic Hug. de oꝛãdo deo.bis duabo alijs mẽs ad oꝛãdũ ſubleuat᷑ ex pu is n atalibo oꝛare poſſumꝰ. vt vi.·4l Pꝛe. deꝰẽ magis ĩtimꝰ aĩe cuiuſlibet fideli ꝙᷓ iᷣm ydolũ inſideli.ſ ydolatra ſine aliquo gr̃e dono ydolũ oꝛat ⁊ adoꝛat.Eſa.xliiij. Curuatur añ tlud ⁊ adoꝛat ⁊ obſecrat.dicẽs libera me.qꝛ deꝰ meꝰes tu.ergo multofoꝛtiꝰquilibʒ fidelis deũ.¶] Sꝛet. ADath. vj. babet᷑ oꝛone y pocritaꝝ ⁊ etiã ethnicoꝝ.Sʒ ↄſtat ̈ om nes iſti carẽt gr̃a.⸗¶¶ ꝛet.de antiocho legit᷑.ij. macha.ix. ꝙ orabat dñm ülle ſceleſtꝰa quo nõ erat miſcdiaʒ cõſecutus. Pꝛet. Heb.xij. Eſau penitẽtie locũ nõ inuenit quãq; cuʒ lacꝛimis acqu iſiſſet eã.¶ Pꝛet.ij. Coꝛin.xij.ſuꝑ illud. Teꝛ dñm rogaui.glo. Nota ꝙ dy abolꝰ exaudit᷑ petẽs JZob tẽ⸗ ptãdũ: ⁊ tñ aplus gr̃aʒ habebat.⁊ nõ exaudit᷑ petẽs ſtimu lũ amouẽdũ q dyabolꝰcarebat.¶ Cõtra. Heꝛn. de diligẽ⸗ do deo. põt q̃ri ⁊ inueniri:vᷣ nõ pᷣueniri.ã et ſi dicimꝰma ne oꝛo mea pᷣueĩat te:nõ dubiũ tñ ꝙ tepida ſit oĩs oꝛo quã nõ pᷣuenit inſpiratõ. Ex hac auẽte videt᷑ oꝛo q̃ſi nulla quã ra nõ pᷣcedit.¶ Pꝛet. Gꝛeg.ſuꝑ Eʒech. Ipe implet aĩas Kor celeſti deſiderio ⁊ ipᷣe exaudit ĩpletas. Ex hac auẽte habet᷑ ꝙ ſemꝑ gẽe donũ oꝛonẽ pᷣcedit.] Pꝛet.ibidẽ ipᷣe cau ſat in ſcroꝝ coꝛdibo amoꝛẽ.⁊ ipᷣe ex amantibo coꝛdibo ſuſci pit pᷣcẽ.¶¶ Pꝛet. Hugo li.de vanitate mði.Cõſiliũ hoĩs ſi⸗ ne auxilio di infirmũ ẽ ⁊ inefficax ſe ad oꝛonẽ eꝛigẽ ⁊ eꝰad iutoꝛiũ petẽ:ſine qͥ nullũ põt facẽ bonũ.i Pꝛet. oꝛo ẽ actꝰ meritoꝛiꝰ. hoc ex ſuꝑioꝛibo ſatis habet᷑. Ex h̊ arguo.plꝰ pt volũtas cũ gr̃a gratiſdata ꝙᷓ ſine illa.ſ̊ ꝑ grazʒ gratiſdataʒ nõ põt in opꝑꝰ meritoꝛiũ vite eterne.ſicut aꝑte dicit apkus. ꝙ ad meritũ vite eterne nõ ſufficit ſine gr̃a gratũfaciẽte ſi⸗ ne caritate.ᷓ vt pꝛiꝰ.]¶ Pꝛet.dam̃.dicit.ꝙ oꝛo eſt aſcenſus intellectꝰin deũ.pᷣ nullꝰꝑ ſe ſiue ex naturalibo puris poteſti eleuari ſupꝛa ſe.¶. Pꝛet.qdð põt in ea q̃ ſũt ſupꝛa naturã:et põt vlteriꝰ in ea q ſunt ↄtra naturã: H̊ nõ põt a natura nec ab adiutoꝛio nature.Sʒ oꝛo eſt hmõi q̃ moyſen abſentẽ fa ciebat vincere amalech.Exo.xvij.vbi legit. Cũq; eleuaret moyſes manꝰ.ſcʒ in oꝛone vincebat iſrł.ſinaũt paululum remiſiſſet vincebat amalech. Judic.iiij. ADemoꝛes eſtote moyſi ſeꝛui vi.ꝙ amalech nõ ferro pugnãdo:ſ pcibo ſuis dceiecit. Et Jaco. vlt.habet᷑ ꝙ oꝛo helye clauſit celuʒ tribo annis d h̊ dicẽdũ.q; oꝛare qñq; ẽ pure indifferẽs.ſᷣm ꝙ dicit Purũ actũ cogitadi de deo vel aliqd petẽdi ab ipſo. Et hoc põt eẽ ſine dono gre.⁊ ita põt eẽ oim. Aliqũ aũt pu⸗ re temeritoꝛiũ ẽ:qꝛ ↄuertit in viciũ ſeu pctm ꝗpter intetio nis pꝛauitatẽ. ⁊ iſtud eſt ypocritaꝝ. Aliqñ eſi meritoꝛiũ:2 iſto tercio mõ ſemꝑ fit er dono alicuiꝰgr̃e.Et hᷣ ẽqð plane dicit glo.Ro.viij.ſuꝑ illud.ſpũs adiuuat infirmitatẽ nr̃aʒ glo. oꝛo inter gre munera reꝑit᷑.ꝗcqd em̃ oro impetrat eui denter oñdit᷑ vonũ di eẽ.ne hõ eſtimet a ſeipᷣo eẽ qdð ſi ĩ pta te habẽt: nõ vtiq; poſceret:ſᷣ ⁊ ipᷣm oꝛare ex gra dei ẽ. Qul⸗ la em̃ oꝛonẽ pᷣcedũt merita quibo nõ gratuita det᷑. ̊ debita reddat᷑.iam em̃ nec gra eẽt.hec glo.⁊ illud ẽ iuſioꝝ.¶ Vñ notandũ ad maioꝛẽ euidentiã pᷣdictoꝝ. ꝙ oꝛo ẽ petitio de⸗ centiũ a deo. ſm damal.qui igit᷑ petit indecẽs male oꝛat ⁊ peccat.vnde Heda in omel.quadã.Eſt oꝛo que pctm facit Et exemplificat de oꝛone bona ⁊ mala. Ande addit.bene oꝛat qui oꝛãdo deũ querit.hic a terrenis ad ſuꝑioꝛa ꝓgre⸗ diens vᷣtutẽ curie ſublimioꝛis aſcendit. Qui vᷣo de diuitijs aut honoꝛe aut certe de inimici moꝛte ſolicitꝰ obſecrat:hic in infimis iacẽs viles ad deum pᷣces mittit.bec Heda.Si aũt petitio fit decẽtis.h̊ aut fit intẽtionẽ ꝑuertẽdo:aut nõ. Si ẽ ꝑuerſio intẽtionis:ſicut faciũt ypocrite:hec ſicut nec pᷣcedẽs ẽ ex gr̃a.qꝛ ibi mẽs nõ ſupꝛa ſe eleuat᷑ ſ̊ teficit in ſe ip̃a.⁊2 ideo ſic oꝛãs male oꝛat ⁊ peccat.vñ Yſið. de ſũmo bo no li.iij. ca.vij.Quoꝛũdã or̃o in pctm fit.ſiẽ de iuda ꝓdito re ſcribit᷑. Qui em̃ iactãter oꝛat laudẽ appetẽdo hũanã.nõ ſolũ eiꝰoꝛo nõ delet pctm:pᷣ ipa ↄuertit᷑ in petm. Siẽ iudei heretici qui licʒ ieiunare ⁊ oꝛare videãt᷑:eoꝝ tñ oꝛo non il⸗ lis ad purgatois meritũ:ſ̊ mutat᷑ potiꝰin petm. hec Yſið. Si do decẽs petit᷑ nec intẽtio ꝑuertit᷑:aut poſtulatur tꝑale bonũ aut ſpuale. Si fit oꝛo ꝓ bono tꝑali: vel h̊ fit ſola ne⸗ ceſſitate cogẽte:⁊ ̊ bñ põt eſſe ſine om̃i gre dono. Qatura em ⁊ neceſſitas in h̊ ſufficiens ẽ ſine gra. Si fit ex caritate: ci neceſſitate incitãte vel dirigẽte nõ ẽ ſine aliq̊ gre dono. vñ Bꝛeg. ſuꝑ Eʒech. IYpe creat ĩ coꝛdibo ſctoꝝ amoꝛẽ ⁊ ex amãtibn coꝛdibo ſuſcipit pcẽ. licite pñt peti tꝑalia qñ indi⸗ gemꝰ. ſic plane dicit aug.ↄtra fauſiũ li.ij. diſpẽſatoꝛes no⸗ ui ⁊ veteris teſtamẽti deo ſeruierũt ꝑ diuerſa ⁊ ↄgrua ta doeẽti bona tꝑalia ab ipᷣo petẽda.⁊ ꝓpt ipᷣm ↄtẽnenda. Si aũt fit poſtulatõ ꝓ aliqͥ bono ſpũali.2 loquoꝛ de bono qð valet ad vitã eternã. aut fit feruẽter ſicut decet: ⁊ ſic nõ eſt ſine gra pᷣueniẽte. nec etiã ab auditõe fruſtrat᷑. vñ BGꝛego. ſuꝑ Eʒech. Jpe implet aĩas ſctoꝝ celeſti deſiderio.2 ipſe eraudit impletas aut tepide ⁊ negligẽter: ⁊ hoe bñ põt eẽ ex aliqua gra pꝛiꝰhabita.⁊ ex quadã ↄſuetudine 2 habitu vilecto. nec ẽ neceſſe aliquã gr̃aʒ de nouo dari.vñ Herñ. d diligẽdo deo. põt q̃ri ⁊ inueniri.&̊ nõ pᷣueniri.Nam ⁊ ſi dicamsnane oꝛo pᷣueniet te:non dubiũ tñ ꝙ tepida ſit oĩs oꝛo. quã nõ pᷣuenerit inſpiꝛatõ. ¶ DHis viſis pʒ rñſio ad ob⸗ ĩecta.dicẽdũ & ꝙ oꝛo meritoꝛia nõ pt ex puris natalibo.i. ſine om̃i gra.¶ Ad illud qò obijcit ꝙ poſſumꝰnr̃aʒ cogita re miſeria.⁊ diuinã clemẽtiã. dicẽdũ ꝙ pᷣm ꝙ cogitare ẽ pu rus actꝰſine affectõe ⁊ deuotõne hõ põt cogitare puris na turalibo. ̊ hmõi oꝛone nõ ſubleuat᷑ mẽs ad oronẽ merito⸗ riam. 4 Ad illud qð obijcit᷑ de ydolatris dicẽdũ ꝙ ydola⸗ tra nec oꝛat neq; adoꝛat meritoꝛie:ſ̊ potiꝰad ſuã dãnatio/ nem. Ex dictis ptʒ rñſio ad alia p̃aicta. Membꝛũ ſecüdum Onſequenter qꝗrit᷑ vtꝝ oꝛo rõnabilis ſit effi⸗ car ad im petradum.ꝙ ſic: videt᷑ Math.vij. Ois qui petit accipit.Glo.qui non accipit. oſtat eñ nõ bñ petẽ. Ex h̊ ptʒ ꝙ vᷣbü dñi itel⸗ ligi Fone qᷓ bñ ſit. talis aũt ẽ rõnabilis.ᷓ c. ¶ Pꝛete. glo.alia ibidẽ.nõ denegat ſe petẽtibo dñs: ſ̊ oĩs aĩa cui nõ denegat ſe dñs ẽ impetratiua eiꝰqð petit᷑.ꝗ ⁊c̃.¶ Pꝛet.ma thei.xxj. Oia quecũq; petieritis in oꝛone credẽtes accipie tis. Glo.his ꝗ digne petũt.ſᷣ ꝗ digne petüt rõnabiliter pe⸗ tũt · ̊ͥ ⁊c. ¶ Pꝛet. Yoh.xv.Si mãleritis ĩ me ⁊ vᷣba mea in vobis mãſerint.qðcũq; volueꝛitis petetis 2 fiet vob.Glo. ſi qd petit fidelis ⁊ nõ fit: nõ petit ̊ qd habʒ mãſionẽ ĩ eo nec qdð habẽt oᷣba eiꝰque ſũt in eo.Ex h̊ ptʒ ꝙ ꝗ nõ exaudit nõ petit illud qð petẽdũ eẽt.⁊ ita nõ ẽ petitõ eiꝰrõnabilis. ¶ Pꝛet. Herñ.in quodã ſᷣmõe.vnũ ex duobo indubitãter credamꝰꝙ aliqñ dabit qð petimꝰ.aut qð nobis eſt vtilius Pꝛet. Hoeci pᷣces q̃ recte ſunt inefficaces eẽ nõ pñt.ſed Fces recte rõnabiles ſũt.ꝗ̊ ⁊c.q Pꝛet.amicitia ẽ ideʒ velle ⁊ idẽ nolle in bono. lle aũt ẽ in amicitia cũ deo ꝗ eſi in ca⸗ ritate.Cũ gᷓ oĩs oꝛo rõnabilit facta ſit in caritate:videtur ꝙ eñ omne qð rõnabilit petit᷑ a deo ſit volitũ ab ipo.ᷓ ⁊c̃. ¶ Pꝛet. dam̃.dicit oꝛo eſt petitõ decẽtiũ a deo.hec aũtẽ dif finitio oꝛonis efficacis.ſᷣ petitõ decẽtiũ eſi rõnabilis.q̊ᷓ pe⸗ titio rõnabilis ẽ efficax.q̊ ⁊c. ·.¶ Pꝛet.om̃e qð de pcipit eſt deo acceptũ.ſ̊ ↄſtat ꝙ pcipit oꝛare.⁊ nõ niſi rõnabiliter:qᷓ rõnabilis eſt deo accepta.g̊ ⁊ efficax Contra. Heb. xij. Eſau nõ inuenit penitẽtie locũ quãqᷓ cũ lacrimis inqſiſſet eaʒ.ſ̊ nihil irꝛatõna bilit petebat.ᷓ ⁊c.¶ SPꝛet.aug. Dꝛãt quidã ꝓ quibuſdã pie ſancteq; ꝓ quibo no exaudiunt᷑.ſed oꝛo que pie ⁊ ſancte fit rõnabilis ẽ: & nõ oĩs oꝛo rõnabilis eſt impetratiua.i¶ Pꝛet.vir ſanctꝰpetit ꝓ oĩbo vt ſaluẽtur. Et oſtat ꝙ hec petitõ eſt rõnabilis. nõ tñ oẽs ſaluãt᷑.ergo ⁊c̃. ꝓbatio pᷣme oꝛare ꝓ oĩbo ẽ ex ꝑfecta caritate.qð auteʒ fit er ꝑfecta caritate rõnabilit fit.¶ Pꝛet. exiſlẽs in gra ra tionabilit petit ↄtinuatõeʒ gr̃e in pᷣſenti glłiazʒ in futuro. nec tñ oẽs hec petẽtes aſſequũt᷑ qd petũt: qꝛ illi nõ qui ſũt pꝛeſciti.g̊ ⁊c. ¶ Pꝛet.exiſtens in ignoꝛãtia rõnabilit petit cognitõeʒ ſcripture ad ſciẽdũ qᷓ ſint ſibi neceſſaria ad ſalu⸗ tem.nõ tñ ſemꝑ exaudit᷑.̊ ⁊c. ¶ Pꝛe.optãs decliare a ma lo rõnabilit petit exrtingui ĩ ſe incẽtiuũ pcti.ſᷣ de H nõ exau dDit᷑ ſemꝑ. vt ptz e bẽo paulo.ij.Coꝛin.xij.ꝭ̊ ⁊c. Rñſt io. wois oꝛo rõnabilis efficax ẽ ad impetrãdqũ. rõnabilis di⸗ co ᷣm detmiatõeʒ ſapiẽtis:⁊ maxie illiꝰ qui ẽ ſapientia pa tris.i.xpᷣi inſoꝛmãtis diſcipulos ſuos. Joh.x vj.cũ diceret Si quid petieritis patrẽ in nomine meo dabit vobis. ¶o tandum ; oꝛatio ratõnabilis dicenda eſi p̃m determiatio nem ſapiẽtis q ex omi ꝑte habʒ rõnẽ. Et ſũt q̃tuoꝛ.ſ.ex ꝑte ð indi 3no⸗ 1a Si q eſt eſfi⸗ vij. pit. itel⸗ Lte. nins tema pie pe⸗ in 0. 0 t as elle anec etur 37. edf pe⸗ Nteſt erig .rij. iſſet Dit ſed bilis tnr. ergo avicz Gan oro. gviſit t pent dſalo⸗ teamd Gio listt Nteft Ne 61 ſiono alr — quid petieritis patrẽ in noĩe meo dabit vo WWueſtio eiꝰa quo petit᷑:er ꝑte eiꝰ ꝓ quo petit᷑:ex ꝑte modi petẽdi:et ex ꝑte eiꝰ qð petit᷑ · Ex ꝑte eiꝰ a quo petit vt qñ petit᷑ aliqð neceſſariũ ad ſalutẽ. A pr̃e em nõ debʒz peti niſi licitũ2 ſa⸗ lutaꝛe:qꝛ pr̃ nõ dat niſi bonũ.ſᷣm illud Aath. vij. Si vos c ſitis mali noſtis dare bona filijs vr̃is: quato magis pr veſter q in celis ẽ dabit bona petẽtibo ſe. Ex pte modi petẽ⸗ di qñ petit cũ pietate ⁊ ꝑſeuerãtia.G ẽ pie ⸗ pſeuerãter. Il lud fit pie qð fit dio effectu: quo includũt᷑ fides ſpẽs ⁊ cari tas.tũc em piꝰaffectꝰẽ:qñ ẽ cũ fide ſpe ⁊ caritate.Ex parte ei ꝓ quo petit᷑ qñ iſte nõ ẽ aduerſariꝰ⁊ rebellis:alioꝗn eo ipo ẽ inbabilis? indignꝰad recipiẽdũ.Ad h̊ ̊ ꝙ oꝛo lit ra tionabilis ſimpłꝛ ᷣm detmĩatõeʒ ſapiẽtis: oꝑtʒ ꝙ fiat pie 7 pſeuerãter ex pte modi ꝓ ſe. ex ꝑte eiꝰ ꝓ quo petit oꝑtet em̃ ꝙ lit diſpoſitꝰ ⁊ babilis ad recipiẽdũ ad ſalutẽ.Ex ꝑte eiꝰa quo petit᷑ talis oꝛo ẽ rõnabilis ßm detmiatõeʒz lapien tis.ſeʒ ſaluatoꝛis ᷣm qð inſinuat in ðbo ſußpoſito. c Si i⸗ is. B qð dici tur ſi ꝗd petieritis patrẽ: notat᷑ ꝑſeuerãtia.ꝑ h em̃ qð dici⸗ tur petieritis qð ẽ futurũ ſubiũctiui modi 7 ↄplectit᷑ pᷣteri tum: inſinuat᷑ ⁊ ꝑſeuerãtia.ꝑ hoc quidẽ qð dicit᷑ patrẽ in⸗ intelligit᷑ ibidẽ quid.i.ꝙ ſit aliqð nõ nihil. ꝑ h̊ qð dicit᷑ in noie meo datx intelligi pie ⁊ iuſte. In noiĩe em ihu ꝗ interp̃⸗ tat᷑ ſalꝰ:nõ debʒ peti niſi pie. vobis intelligit᷑ ꝓ ſe. VUñ ꝑ B qð dicit᷑ dabit vobis notat᷑ efficacia oꝛonis qtuʒ ad peten tem ꝓ ſe. Dicit᷑ ̊ꝙ oꝛz rõnabilis ẽ impetratiua. 7 iſta eſt rõnabilis ad quã ᷣm detmiatõeʒ ſapientis ↄcurrũt q̃tuoꝛ ↄditões pdicte.⁊ oĩs talis ẽ exaudibilis ipetratiua.Cu⸗ ius triplex ẽ rõ.ſcʒ ſũma libertas exaudiẽtis:ſũma veraci tas:ſũma amicabilitas.q; em̃ ſũme liberalis ẽ: ꝓmptioꝛ ẽ ad dandũ qꝙᷓ hõ ad recipiẽdũ.qñ hoĩeʒ diſpoſitů ⁊ dignuz ſiue habilẽ inuenit. Sicut ei ſol diffundit ſi uã lucẽ qñ inue⸗ nit ſuſceptibile:ita ẽ de pr̃e luminũ. ꝙ qñ hoĩez diſpoſituzʒ inuenit:diffundit ſuã bonitateʒ.· differẽter tñ:qꝛ diffuſio a pfe luminũ ẽ volũtaria: diffuſio ſolis ẽ naturalis. Item qꝛ fũme verax ẽ. ᷣm illud Mũeri.xxij.õ ẽ de q̃ſi hõ vt men tiat: nec vt fili? pomĩs vt mutet᷑. Dirit em ⁊ nõ faciet. locu tus ẽ 2 nõ implebit. liberalitati addit ꝓmiſſionẽ.nõ quia nõ poſſet facẽ ſine ꝓmiſſiõe: ſᷣ vt fidẽ certa daret de impe⸗ trãdo. Pꝛet.qꝛ ſũme amicabilis ſicut amoꝛ facit ꝙ habet ĩ ptᷣate ſua voluùtatẽ ⁊ ptatẽ amici:ita etiaʒ aĩa ſcta habet in pkate ſua quodãmodo voluntatẽ dei ex maxia vnione vniꝰ ad alteꝝ. Pꝛopter qð Yoſue ↄfiſus de hac prate q̃ſi pᷣcipiẽ do. dixit Joſue . x. Sol ↄtra gabaon nõ mouearis.inde eſt ꝙ de nõ vult negare ip̃i aie qð petit rõnabilit in oꝛone. ac P̊ nõ pt eiꝰoꝛo eẽ ñ emicax.¶l Ad pᷣmũ de eſau dicẽdũ nõ erat oꝛo eiꝰrõnabilis.nõ em̃ flebat pie: qꝛ nõ ex ↄpun: ctione.ſᷣ magis ex rãcoꝛe ⁊ odio ꝓcedebant eius lacrime. 7 ex quadã indignatõe.lñ volebat intficẽ fratrẽ ſuũ. VUñ glo. ad Heb. xij. ſup textũ pᷣdictũ dicit. nõ inuenit locũ pe⸗ nitẽtie: qꝛ nõ petiuit vt debuit dicẽs. Sleniẽt dies luctꝰpr̃is mei et occidaʒ fratrẽ meũ iacob Geñ.xxvij.Et ptꝰ lacrime eiꝰpotiꝰfuerũt ex indignatõe ↄtra fratrẽ 2 doloꝛe amiſſi ho noꝛis: ꝙᷓ ex hũilitate ⁊ vera penitẽtia. Ad illud qð obijci tuꝛ ꝑ aug.ꝙ ſcti oꝛãt pie ſcteq;.dicẽdũ ꝙ ratõ q̃re nõ ſũt ex auditi.fuit idignitas eoꝝ ꝓ ꝗbo oꝛabãtq̊ꝝ volũtas diſcoꝛ dabat a dei volutate. Uñ oꝛo eoꝝ nõ fuit rõnabilis.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſcti oꝛãt ꝓoĩm ſalute.dicẽdũ ꝙ rõnabi⸗ lis ẽ ꝙtũ ad pᷣdeſtinatos ⁊ exaudiũt᷑:nõ qᷓ;tũ ad alios. IJpᷣi tñ ꝓ oĩbo debẽt oꝛare:qꝛ nõ ſũt certi ꝗ ſint ſaluãdi aut qui dãnãdi.Qð at᷑ dicit᷑ ꝙ ipe vult oẽs hoĩes ſaluos fieri. veꝝ eſt de volũtate abſoluta ⁊ añcedẽti. qꝛ ipe ꝑatꝰẽ dare graʒ ſuã oĩbo ſi ipi fuerint diſpoſiti ⁊ ꝑati:ᷣ nõ intelligit᷑ de cõ⸗ ſinuat᷑ ꝙ illud qð ẽ neceſſariũ ad ſalutẽ debz peti a pre. vñ ſequẽti.¶ No illud qð obijcit. ꝙ exiſtẽs in gra rõnabiliter petit ↄtinuatõez gre in pᷣſenti ? gliam in futuro.dicẽdũ ꝙ rõna bilit petit ↄtinuatõeʒ ⁊ gliaʒ in futuꝛo ſi ꝑſeueret.Et boc fit qñ inſtat vſq; ad finẽ: ⁊ tũc ẽ efficax. Si aũt deſiſtat nõ eſt efficax. q; tũc nõ eſt rõnabilis. Ao illuo qð obijcit ꝙ exiſtẽs in gra rõnabilit petit cognitõeʒ ſcripture.põt di ci ꝙ ſcriptura docet cognoſcere cauſas in om̃i facultate:do cet etiã cognoſcere ea que ſunt neceſſaria ad ſalutẽ.qᷓtũ ad vcvf. pꝛimã cognitõeʒ nõ impetrat oꝛo ſemꝑ: qꝛ hec cognitõ fre⸗ quẽteꝛ nõ oꝑat᷑ ad ſalute.Sᷣ potiꝰad Rationẽ.qᷓtũ ad ſcdᷣam vo impetrat ſi fiat rõnabilit ſᷣm ꝙ determĩatu ẽ. ¶ Ad vlti mü dicendũ ꝙ ſi petit ꝙ incentiuũ nõ dominet᷑ nec vintat. rõnabilit petit:⁊ ſic eſi efficax. Si aũt vt totaliter remoue atur: petit nõ rõnabilit. Deꝰ em̃ relingt ill ibi rõnabilit: ſcz ad exercitiũ ſuſtinẽtie.⁊ ↄſequenter ad augmentũ meri ti einſa „ — Eembꝛũ terciũ Onſequẽter querit de conditõnibo qᷓ reddũt oꝛatõeʒ efficacẽ.⁊ pᷣmo q̃rit in ↄmũi de ſuffi⸗ cientia numeri illaꝝ.deinceps ſpecialius de Vingulis numeratis. rticulus primus MKimo igit᷑ qrit᷑ vtꝝ ad h̊ q oꝛo ſit efficax. regꝗ⸗ ãt᷑ qtuoꝛ ↄditões pᷣtacte vel ſufficiãt pantioꝛes L 7 videt᷑ ꝙ pautioꝛes ſufficiãt. Sicut math.vij. ſupꝑ illud. Dis ꝗ petit accipit.⁊ q qrit inuenit.glo.intelligi tur pie⁊ pſeuerater.ſᷣ ibi ponit᷑ oꝛo efficax: & iſie due adi⸗ tiones ſufficẽ vident. ¶ Pꝛet. j. JYoh. vlt. Scim? qꝛ audiet nos gegꝗd petierimꝰ. Glo. Si petimꝰm volũtatẽ dei impe trabimꝰ. ſufficit petere ſm volũtatem dei. ſ̊ hoc ẽ petere pie: g iſta ſola conditõ ſufficit.¶ Pꝛet. videt᷑ ꝙ line iſtis pẽ eſſe or̃o efficax. Ro. vj. Adiuuetis me in oꝛonibo vr̃is ad deũ. Glo.multoꝝ pᷣces im poſſibile ẽ vt nõ impetrẽt. vide tur ſufficere multitudo rogantiũ ad impetrandũ.⸗ Pꝛet. Jacob.vlt. hely as hõ erat.Glo.Si vna oꝛone impetrauit hely as:quãtomagis multi fideles multis oꝛonibo. eꝛgo vt pꝛiꝰ. 4 Pꝛet. videt ꝙ adhuc ſine iſtis ſufficiãt fides ſpes et caritas. Scom qð Hugo includit ꝙ oꝛo ↄuerſio ſit ad deũ fide ſpe ⁊ caritate ſubnixa.vbi etiã dicit ꝙ cũ ex bis gigni⸗ tur pfecta ẽ. q̃re ⁊ efficax videt᷑.¶ Pꝛet. in oꝛone nõ ſůt niſi tria. ſeʒ petẽs petitũ ⁊ a qͥ petit᷑.ad petẽtẽ ꝑtinet hec detmi⸗ natio ꝑ ſe:ad petitũ ꝗð ad ſalutẽ:a q̃ petit᷑ ̊ qð pie.q; pie⸗ tas ĩ o ẽ cũ ſit cultꝰdiuinꝰ.¶ Pꝛet.in omeł.q̃daʒ Meda ponit niſi tria impedimẽta exaudibilitatis.ſcʒ cuʒ petit ð ſalutẽ:aut cũ petes ẽ vite male:aut cuʒ petit ꝓ alio ꝓ quo nõ debet exaudiri. Cõtra pᷣmũ impedimẽtũ ẽ hec ↄditõ ad ſalutẽ.ↄtra ſcdᷣm hec ↄditõ pie.ↄtra terciũ hec ꝓ ſe. ita nõ exigunt᷑ qᷓtuoꝛ.¶. Pꝛet. videt᷑ ſufſicere pie.qꝛ pietas ad oĩa vtilis.j. Cbimo.iiij Cotra. videt᷑ ꝙ plures requirãt᷑ qᷓ q̃tuoꝛ.qꝛ requiꝛit᷑ huilitas ad h̊ oꝛo ſit efficax Ecci.xxxv Hꝛatio humiliãatis ſe nubes penetrat.ꝭ eſt de illis que fa⸗ ciunt oꝛonẽ efficacẽ. ¶ Pꝛet. videt ꝙ exigat᷑ puritas. Job. xvj.hoc paſſe ſũt abſq; inigtate manꝰmee:cũ haberẽ ad de um mũdas pᷣces.. Pꝛet.videt᷑ pauꝑtas.pᷣs.xeſiderium pande exaudiuit dñs.4 Pꝛe. viget ꝙ mil⸗ cdia. Eſa.lvũj rage eſuriẽti panẽ tuũ.2 infra. ZLũc iuocabis ⁊ dñs exau diet. ¶ Aod idẽ facit ꝙ dicit᷑ ꝓuerb.xxj. ꝗq obturat aurẽ ſuã a clamoꝛe pauꝑis:⁊ ipᷣe clamabit ⁊ ñ exaudiet᷑.¶ Pꝛet. cũ oꝛo efficax meret᷑ vitã etern. ſiłꝛ vᷣtus.x ſiłꝛ bonũ opꝰ :qri tur quõ differẽter ⁊ oditões oꝛonis ſi ußtacte⸗ lin nſio.ad boꝝ euidẽtiã notaduꝙ oꝛonẽ eſſe exaudibilẽ.tribo modis põt intelligi. vno mõ vt dicat᷑ digna exaudiri ad merituʒ. Scðdus modꝰaddit ſup illud ꝙ digna ẽ eraudiri ad meri⸗ tũ:q ẽ habilis ſiue expedita ad exaudiẽdũ ad votũ.Terci us modꝰẽ ꝙ nõ ſolũ expedita. pᷣ etiã efficax vt exaudiat᷑ ad votũ. Et intelligat᷑ talis differẽtia inter erpeditaʒ 2 effica⸗ cem. ꝙ efficax dicat᷑ que meret᷑ exandiri ad votũ:ex pedita que nõ tantũ quãtũ efficax:tñ aliquãtulũ digna vt exaudi atuꝛ ad votũ. Et m tres has diffeꝛẽtias ſurgit q̃ſi triplex eſſe oꝛonis:⁊ alie alieq; conditões exigunt᷑ ad ↄpletionem illius ym boc tripler eiſe. Ao ozonẽ igit im q eſteraudi ⸗ bilis ita vt erandiat ad meritũ: requirũt iſie tres virtutes fides ſpes ⁊ caritas. Sine his em̃ non debet fieri oꝛo. de⸗ bet em credere.⁊ ꝙ de poſſit:⁊ ſꝑare ꝙ velit.⁊ diligẽ eum qui tribuit. ſicut plane dicit Hugo de vᷣtute oꝛandi. Neq; em̃ homo ꝑ xæuotõeʒ ao deum ſe ↄuerteret:niſi ⁊ crederet. vt ſupᷣ ſepius tactũ eſi. VUnde etiã beatus Augu.in li.ſoli⸗ loquioꝝ dicit.ꝙ ſic in viſu natuꝛali ad hoc ꝙ aliꝗs oplete eſſe verũ niſt intellectis ↄditionibo ſupꝛadictis. Eadem videat. pmo exigit vt ſanos habeat oculos.ſcdᷣo ꝙ diriga t poteſt eſſe rñſio ad illudqð ſequit᷑.¶ Ad illud qð obijcit᷑. eos nd videndũ hoc ?ẽ dirigat radios viſuales ad rem vi efficar eſt oro ſi ne iſtis. vt ſi fiat fide ſpe ⁊ caritate. vt ba mlaʒ.tercõ ꝙ deſideret: ſic ſpũaliter ad ᷣ hõ dignꝰ ſit betur ꝑ Hugo. Bicendũ verum eſt de orone exaudibili eraudiri. pꝛimo exigit᷑ fides que pᷣmo ſanat oculos mẽtis ad ieritũ dumodo ꝑſeueranter fiat. Ad illud qð obijcit 2 purificat. ſcᷣo ſpes ꝑ quã dirigut᷑ radij mẽtis qui ſüt al⸗ in oꝛone nõ ſunt niſi tria.ſcʒ petens ⁊ qð petit:⁊ a quo fectõnes ad teũ.ſpes em̃ ſemꝑ quaſi in extẽſione ẽ.tercõ ca petit. dicendũ ꝙ p̃ter hec tria eſt petitõ ſine oro que debet ritas que ẽ æſideriũ ꝑfruendi. Ad boc aũt ꝗ ofo lit ex⸗ eſſe ꝑſeuerans. 4 Ad iliud a Beda ponit , tria tm ſunt audibilis ſcdᷣo mõ vt ſcz ſit expedita ad exaudiẽdũ ad vo⸗ impedimẽta exaudibilitatis 2c̃. Dicẽdũ ꝙ ex hoc nõ habe⸗ 2 tnʒ: requirũt᷑.puritas. bũilitas.2 pauꝑtas. boc 'm tres tur ꝙ tria ſufficit ad hoc qð oro ſit exaudibilis.qꝛ faciliꝰ . aie vires. vt vnaqueq; ſuã expediat.ita ꝙ ꝙᷓtuʒ ad rõnaleʒ eſl delruere q; ſtruere. cũ em̃ requirat᷑ curſus pluriuʒ ad attendatpuritas ſcʒ intẽtionis.hoc em rõnalis ẽ:licet pu⸗ boc ꝙ aliquid ſit ꝑfectũ: vnicuiq; iſtoꝝ ſufficit ſubtractio ritas vite ſit oĩm ↄmũis. ꝙᷓtnʒ ad ocupiſcibilẽ pauꝑtas. ad hoc ꝙ non ꝑficiat. ¶ Ad illud qo obijcit᷑ ꝙ ſufficiat pie qᷓtum ad iraſcibilẽ hũilitas.a hoc Eẽᷣm tria que ipᷣa petitio oꝛare pꝛout pietas oꝛdinat ad ꝓximuʒ. qꝛ pietas valet ad erigit. ſm ꝙ ad deuʒ ẽ dirigẽda.petẽs:⁊ qð petit: ⁊ ꝓpt qðᷣ omnia ſm apłim. põt dici ꝙ pie ſᷣm ofo efficar debet pie petit᷑.ex ꝑte petẽtis debet eẽ humilitas diſponẽs. qꝛ valde fieri: ſumit᷑a pietate que oꝛdinat ad deũ.vnde obiectõ nul⸗ placet ei quipetit᷑ſcʒ deo qñ ſeipᷣm humiliat ei ipe petens la eſt. 4 Ad illud qð obijcit de hũilitate. põt dici ꝗ pie pe⸗ In reſpectu eiꝰqð petit᷑ pauꝑtas diſponẽs.ſᷣm ꝓdĩe Gꝛe tere eſt humiliter petere: qꝛ in pietate ſm ꝙ ab ipo accipit᷑ go. Qui mhil habet in mũdoc 2 intellige ꝑ amoꝛẽ quid pie intelligit᷑ fides ſpes 2 caritas.fide aut humiliar intel⸗ reſtat niſi vt in celũ intẽdat. Et ideo dicit in pg. Quid em̃ lectus.vel põt dici ꝗ puritas.pauꝑtas. hũilitas.ſunt ↄdi⸗ * mihi ẽ in celo ⁊ ad te quio volui ſuꝑ terrã. tũ ad illud p tiones oronis expedite ad votũ.4¶: Ad illud qð obijcit de pter qð petit᷑: debet eẽ intẽtionis puritas diſponẽs vt pu⸗ elemoſinaꝝ largitõe. põt dici ꝙ illud exaudire de quo loꝗ⸗ re petat ꝓgt denz. ¶ Ad H eraudibilis ſit oꝛo ⁊ efficacit tur Eſaias nihil aliud Eqꝙᷓ meritis rñdere. Vñ non intelli ad votũ audiat᷑.exigũ t qtuoꝛ ↄditões ſupᷣdicte.quibo ↄcuꝛ gitur d exauditõe oronis ſemꝑ vt intẽdimꝰ de orone. vnde rentibo qð petit᷑ obtine Et accipiũt iſte ↄditões pie. pſe e glo. ibidẽ. Inuocabis coꝛde ⁊ oꝛe 2 oꝑe ⁊ dñs exaudiet be⸗ ꝑſeuerãter:⁊ ad ſalutẽ. vᷣm qᷓ̃tuoꝛ cauſas que ↄcurrũt ĩ oo neficijs riñdendo. Inde vbo iſto Eſaie notat᷑ fructꝰ elemo ne. Per hoc em̃ qdð dicit᷑ ad ſalute intelligir nõ ſoluʒ pe⸗ ſine in obtẽtu meriti · ꝑ hoc ꝙ dicit᷑:tũc inuocabis.⸗ pmij ĩ titur vita eterna.ſᷣ om̃e qð ad illã oꝛdinat᷑. Et ideo notabi hoc ꝙ dicit:ꝛ dns exaudiet.⸗¶:! Ad hoc ꝙ querit᷑.quõ virtꝰ liter hec ppoſitõ ad addit᷑. ideo hec ↄditio refert᷑ ad cau⸗ opus bonũ ⁊ or̃o vitam eternã mereãt᷑. Dicenduʒ ꝙ gr̃a ðòð ſam finalẽ.per ſeuerantia vᷣo ad cauſazʒ foꝛmalẽ.foꝛma vpᷣo quelibet virtꝰdiſponit ad merendũ vitã eteꝛnã quãtũ eſt de oronis ꝑſiſiit in ꝑſeuerãtia.que debet eẽ in orone du plici⸗ ſe. ⁊ virtꝰſcʒ gratuita eſt que aliter nõ habet merẽdi ratio ter.ſcʒ in actu oronis:⁊ ĩ habitu caritatis. in actu oꝛonis nem. oꝑa aũt bona ratõ ſunt merẽdi.Et qꝛ ſicut habet.ij. ita ꝙ ꝑſeueꝛet petẽs. vnde Luc.xj. Ille ſi ꝑſeuerauerit yu ꝭ Coꝛin. iij. 12 ſufficiẽtes ſumꝰ cogitare aliꝗd ex nobis q̃ſi ſans.dico vobis.et ſi nõ dabit illi ſurgẽs eo ꝙ amic?eieſt er nobis. H̊ ſufficiẽtia nr̃a eſt er troꝛideo að ſupplẽdos no⸗ ter impꝛobitatẽ eiſurget 2 dabit illi tot quot babet ne⸗ Nroo veſectꝰ. vt ſit in merito noſtro ↄplementũ addit ofo . ceſſarios. Glo.opꝰeſt pſeuerãtia qð ↄſequat᷑. Et ſiłꝛ illuꝰ que aplet inſufficiẽtiã noſirẽ. eodẽ capitulo pauloan. Quis veſlri habens amicũ ⁊ ibit ad illũ media nocte.Glo. Poſtꝙ; foꝛmã oronis rogantibo poſuit:inſtantiã ⁊ frequẽtiã oꝛandi illis iniũxit.vt nõ ſo lui diebo ſed etiã nortilo oro deferat᷑. E ⁊ inhabitu ca⸗ ritatis habet a Gꝛeg. in moꝛat. Aliter em nõ eẽt ꝑleuerã⸗ rticulus ſecũdus Onſequẽter q̃rit᷑ de ipis oditõibo diſtincte. Et Pmo de illa q ẽ pie.ſcdo de illa q̃ eſt ꝓ ſe.tercio illa ꝗᷓ ẽ ad ſalutẽ.quarto de illa q̃ẽ ꝑſeuerãt. . tia vera niſi eẽt in actu ? deſiderio.i.vt i ntelligat᷑ negatiue A Itẽ in pᷣma ꝑte pᷣmo qrit᷑.vtꝝ exigat᷑ ad eſſicaciam oꝛo⸗ ee id eſt a de ſiderio nũꝙᷓ recedere:nec im pedimẽtũ quo minꝰ nis ꝙ pie petat. Scdo vtꝝ hec ſola ↄditio faciat oꝛatõneʒ fiat apponẽ. Ex pte cauſe materialis ẽ deſerẽduʒ io ꝓ quo eraudibilẽ ſiue efficacẽ. Lercio vtꝝ hec ↄditio differat ab fit petitio. ⁊ magis ouenit ad efficaciaʒ oẽonis fiat ꝓ ſe alijs quibuſqã. Quarto qꝛ pie petere nõ põt quis exiſtens ꝙᷓ; ꝓ alio:qꝛ tunc tota cauſa ẽ in oꝛãte.qñ oꝛat ꝓut debet ?— in pcto.ſcʒ moꝛtali: vtꝑꝶ peccet qui oꝛet deũ exiſtens in pec obicẽ nullum ponit. nõ ſic aũt qñ oꝛat pꝛo alio qui ⁊ obicẽ cato moꝛtali. . ponere põt: vel qꝛ pꝛeces ſuſciꝑe nõ vult deꝰ. de poc magis vimſz opy infta. Pie 30d autam morins refert que eſt deꝰ. Beus ¶ Circa peimu quer S *). r- em debet eẽ oronis initiũ. aliter em̃ nõ fieret pie. Et acci⸗ tur ſic. Dicit aug. ſic. cum oꝛ n! as quẽ oꝛas attende:non pꝛo pit ibi pie a pietate generali que eſt idẽ qð cultus dei que quo oꝛas.ſed ſolus de eſt petẽdus:ergo oꝛans debet pꝛin⸗ dicit theoſebia. Recte em̃ mouet᷑ agens qñ a pietate mo⸗ cipaliter intentionẽ ſuam ad deum dirigere ſed tunc petit uetur. Et ſm iſtã viam iſta ↄditio pie ↄplectit᷑ in eſſe ↄd itõ⸗ pie.ergo videt᷑ ꝗ pᷣncipaliter hec ↄditio pie in petitõne reꝗ nes pᷣdictoꝝ modoꝝ.ſicut fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ que erãt pꝛi ratur. . Contra. Luc.xj. in glo. ſuꝑ oꝛonẽ dnicam dicit᷑. mi modi. ⁊ puritatẽ ⁊ humilitatẽ pauꝑtatẽ que erant ſcõi audiunt quibo verbis oꝛare.⁊ qua inſtãtia ꝑſeuerare. modi.ſis poſitis quicꝗd petit᷑ ꝓ ſe.ꝑſeuerã iter. 2 ad ſa⸗ quibo rebo maxime ſi upplicare opoꝛteat. ſcʒ fide ſpe ⁊ cari⸗ lutem: nõ eſt dubiũ quin efficaciter impetret᷑. Dis viſis fa tate. ⁊ ꝙ ꝑfecte petẽtes earundẽ largitoꝛẽ a pr̃e ſpm̃ bonuʒ cile ẽ ad obiecta reſ pondere. 4 Ad illud qð obijcitur de Eeipiut· ergo fides ſpes ⁊ caritas pnt peti ꝑ oꝛatõeʒ effica Blo. Adath. vjj. ꝙ due ſufficiũt. ſcʒ pie petere ⁊ ꝑſeueran⸗ cem. ſeo nibil m Augu. pent qð habeat᷑.ergo petens ora ter. poteſt dici ꝙ boc verũ eſi de orone exaudibili 2 digna tione efficaci nõ habet bas virtutes. Et omms talis eſt in exaudiri ad meritũ nõ ad votũ.quia pie oꝛare non eſt niſi peccato:⁊ ſic pie non petit. quaꝛe ſine hac conditõe efficax exiſtentis iĩ fide 2 ſpe caritate ſi ubnixa. vt dicit Hugo. iõ ẽ oꝛatio eſſe poteſt. ¶ Pꝛet. dicit Gꝛego. ꝙ ſi homo facit qð digna eraudiri ad meritum.4 Ad illud qð obijcit ꝙ ſuffi in ſe eſt. oñs dabit ei gratiã. Et hoc patet ꝑ hoc ꝙ pmittit cit petere ſᷣm dei volũtatẽ.hoc eſſ pie peteꝛe.põt dici ꝙ hoc Zacharie.j. Conuertimi ad ine 7 ego cõuertar ad vos.di⸗ verum eſt ſm ꝙ pie ↄplectit᷑ om̃es ↄditões alias.eo modo cit dñs. Sed homo põt facere qð in ſe eſt manens in pct̃o Bm bie accipit᷑ a pietate generali que eſt cultꝰei. qꝛ pie ergo non habet gr̃am faciẽs qð in ſe eſt. petens impetra⸗ tate ſic ſumpta in telligit fides ſpes ⁊ caritas. Vt em dicit bit. Mec tamẽ pie petit cũ ſit extra caritatẽ:ergo pie no re⸗/ ugu. fide ſpe 2 caritate colitur des. Similiter ⁊ alie con quirit᷑ ad eff icaciter impetrãduʒ. 4 Pꝛet. ſuꝑ illð Math. ditiones. vt ptz ex dictis.¶ Ad illud qð obijcit ee multitu vij. Petite ⁊ dabit᷑ vobis. lo. q̃ſi infirmꝰpedibo petit pꝛi dine pꝛecũ ꝙ impoſſibile eſt nõ exaudiri. Dicendũ ꝓ ſumi us vt ſanet᷑ poſt qrit vt inneĩat ⁊c. Sie pꝛiꝰẽ petitðò ſanita⸗ tur ly impoſſibile ibi pꝛo difficile. Aliter nõ eſt neceſſariũ tis vt vires dent᷑ aĩo. igit ſi petẽs meꝛet᷑ ſanitatẽ.⸗ tñ talis gen ſeſt, ba bil jcit uo bet unt ben lis 00 tio je elin nde be⸗ mo nhi a2 1de tio i. 0 ens . no in⸗ ttit req cit. 1 ari⸗ noz fſica 8010 Aſtim fiear itq nünt paf⸗ öſe en htc 6is —dñ-; Mueſtio nõ pie petit. cñ adbne ſit in pctis.vt pꝛuꝰ. ¶ Rñſio. di cẽ du ꝙ bec ↄditõ que ẽ pie petẽ regꝗrit᷑ ad oꝛonẽ efficacem.eo mõ quo ĩ pᷣcedẽti ꝓbleumate dictu . Ad illuo 5 qð pri⸗ mo obijcit ꝙ nõ exigit᷑ pie petẽ:cũ petes fidẽ ſpem ⁊ carita tem impetret cũ ſit in pcto.⁊ ita non pie petet · Dicenaũ ꝙ aliudẽ dicẽ oꝛonẽ efficacẽ: ⁊ oꝛonẽ ↄſequi effectũ ſuũ. Dꝛa⸗ tio em̃ efficax tũc dicit.qñ de ſe ⁊ ſuis circũſtantijs digna eſt exaudiri. VUñ efficax ẽ ⁊ dicit᷑ q̃ſi efficeꝛe apta. bm hoc non põt eſſe efficax nili in gr̃a ſiat:cũ nullꝰextra gratia ſit dignexaudiri. Oꝛatõ aũt dicit ↄſequi effectuʒ ſuu. ⁊ ſi ef⸗ ficax nõ ſit.qñ fit illud qð oꝛans petit.ſi nõ ꝗꝓpter ſuũ me ritum: ꝓpter tñ illiꝰqui petit᷑ bonitatẽ qui ſupplet illud qð minꝰerat in petente. ſic eſt in ꝓpoſt ito. ſi em̃ e de ſua bonitate ſuppleret petentis defectũ. ⁊ ipim pᷣueniret pecca⸗ torem: nũꝙᷓ gratiã daret illi qui eſſet in peccato.ꝙ ergo ta lis impetrat: boc nõ ratõe dignitatis petẽtis eſt: largita⸗ tis eius qui petit᷑. ¶ Ad illuo qð obijcit de vbo Gꝛeg · ſi homo facit qð in ſe eſt:⁊ deꝰfacit qð in ſe eſt. dicendum ꝙ bomo faciendo qð in ſe eſt illũ efficit dignũ exaudiri. Sed ceus faciendo qð in ſe eſi exaudit illũ:nõ ꝓpter oꝛantis Mi/ gnitatem: ſed ſuã nimiã liberalitatẽ. Ex his iã dictis ptʒ rñſio ad ülud qð ſequit᷑. 6 „ tur vtrum bec ſola conditio. ſcʒ pie petere facit oꝛonẽ effi⸗ cacem. ꝙ ſic patet ¶Math. xxj. Si habueritis fidem ⁊ non beſitaueritis ⁊c̃.credẽtes.Glo.nõ peſitantes. Et YJaco.j. Poſtulet in fide nibil heſitans.ergo fides ſufficit ad effica ciam oꝛonis dum nõ eſt cũ beſitatõne ſed hoc eſt pie petere quia cũ petit᷑ deus.credẽdo de eo ſine om̃i heſitatione que ſunt cꝛedẽda:tũc ꝓpꝛie petit᷑ deo pie ⁊ ſufficit ad efficaciam oꝛonis. 4 Pret. Yohh. xv. Si manſeritis ĩ me verba mea in vobis mãſerint: qdᷣcũq; volueritis petetis ⁊ fiet vobis. ergo ad efficaciaʒ oronis ſufficit ↄ maneamꝰin deo 2 ver⸗ ba eiꝰin nobis maneãt. hoc aũt totũ facit caritas.j. Johß. iij. Qui manet in caritate in deo manet ⁊ de in eo. Sed ex caritate petereẽ pie petere: õ pi ſolũmodo ſufficit ad efficaciaz oꝛonis ¶ Contra.ſi pie petere ſufficit ad ef⸗ vxcvj. impetrat:intelligit᷑ de alijs ↄditionibo p̃intellectis. Simi liter poſſet dici ꝙ in alia auẽte Joh.xv. Si in me manſeꝛi tis nõ ſolum pie petit᷑.̊ ⁊ ꝑſeuerãter. vñ ſic debet glolari. NQðcũq; volueritis ex caritate.ſcʒ perſeuerãte in vobis ⁊ oꝑante. hec duo habẽt ex vᷣtute ðᷣboꝝ. Manere em̃ de v⸗ tute ſue ſignificatõis addit ſupꝛa eẽ ꝑſeuerãtiã. vñ licet di catur aliquis eẽ in loco aliquo ſi ſemel ſit in eo:manere tñ in eo nõ dicit᷑ niſi ibi ꝑſeueret.qñ ̊ dicit᷑. Si in me manſe⸗ ritio. notat᷑ caritas ꝑĩeuerãs. Cum vo addit᷑.⁊ verba mea in vobis mãſerint: caritas oꝑans. Sʒ in tali caritate ſub intelligunt᷑ cetere conditõnes. quia ſicut dicit agu. Eſt vn ctio que docet de omnibo. ſicut dicit JYoh.ij. Et diſcretõ pe⸗ tendi eſt ex bmõi caritate: ⁊ ideo ipᷣa docet ꝓ quo petendũ ſit qꝛ ꝓ ſe · ⁊ quid:qꝛ ꝑtinẽs ad ſalutẽ. Lonſequeter queri S. in. tur de differentia huiꝰconditònis que eſt pie peiere: ad ali as duas. quia vt videt᷑ hec conditõ nõ differt ab illa que ẽ petere ad ſalutẽ:qꝛ vt tactũ eſt ſupꝛa.Pietas eſt cultꝰ dei. 1 vt dicit aug.in Ench.fide ſpe ⁊ caritate colit᷑ deꝰ. VUnde videt᷑ ꝙ om̃e petere qð fit ex fide ſpe ⁊ caritate ẽ meritoꝛiũ ad ſalutẽ.⁊ quicũqʒ pie petit.petit ad ſalutẽ:ergo nõ diffe⸗ runt iſte due cõditones.ſcʒ pie petere ⁊ ad ſalutẽ.q¶ Dret. qui petit pie:petit ex fide ſpe ⁊ caritate.ſed ſpes ẽ expecta⸗ tio future beatitudis. ⁊ hec expectatio longanimitatẽ ha⸗ bet comitantem. AUñ ſuꝑ ilind Gak.v. longanimitas dic BGlo.expectatõnis.ſᷣ̊ longanimis expectatõ eſt ꝑſeuerans expectatio.ergo qui petit ex fide ſpe ⁊ caritate:petit ꝑſeue ranter.ergo idẽ eſt petere pie ⁊ ꝑſeuerã 5 differut il le due determiatõnes ſeu ↄditõnes¶ KRñſio.ꝙ diuerſe cõ⸗ ditõnes ſunt pᷣtacte. vt ptz ex vᷣbis ex quibo ſumũt᷑. Cũ em̃ quatnoꝛ ↄditões efficaces ſumũt᷑ ex verbo Joh.xvj. Si gd petieritis patrẽ ⁊c̃.quia ꝑ hoc qð dicit᷑ patrẽ. inſinuat᷑ pe⸗ tere ad ſalutẽ. vnde Johᷣ. xiiij · Oðcũq; petieritis patrem h faciet. Glo.ad ſalutẽ.Alia que ꝓpiciꝰnõ dat:iratꝰdaret.ꝑ boc qð dicit᷑ in nomine meo: inſinuat᷑ pie petere.4¶ Ao il⸗ lud qð obijcit᷑ pꝛimo.dicũt quidã ꝙ hec eſt dupler oĩs peti tio ẽ meritoꝛia ⁊ ſalubꝛis ſiue meritoꝛia ſalutis.vel põt de⸗ ficaciã oẽonis.ergo vnica petitio pie facta efficax eſt: ita ꝙ terimiare ſubiectuʒ. ſeʒ ꝗ illa dictio ſit reſpectu petiti.⁊ ſic qñcũq; aliquis pie petit exaudit᷑.qdð nõ eſt veꝝ. ¶ Rñſio. ꝙ nõ ſolũ ſufficit ad efficaciã oꝛonis pie petere:ĩmo requi⸗ runt᷑ ? alie ↄditões.ſicnt ſupꝛa eſt dictũ. ¶ Ad illud aĩ qð pꝛimo obijcit᷑ ꝙ ſufficit ſolũ pie petere.q; petere nõ heſitan d in fide. dicendũ ꝙ oro dici põt efficax. vel ad meritũ vel ad votũ. Ad votũ qñ dat᷑ illud idẽ ꝗð petit. Ad meꝛitũ qñ nõ dat᷑ idem qð petit᷑:dat᷑ tñ qð erpedit ad ſalutẽ.vt ĩ pau lo fides.ergo ex ꝑte fundamẽti dũ eſt ſine heſitatõe ſufficit ad hoc vt exaudiat᷑ ad meritũ.nõ aũt ad votuʒ niſi ulle cir⸗ cũſtantie apponãt᷑.qð patet.qꝛ paulꝰfideʒ habebat nullate nus heſitantẽ:nec tñ impetrauit.quare nõ petijt ad ſalutẽ. Eodeʒ modo ſoluit᷑ illud ſcʒ ꝙ caritas exaudiri focit ad meritũ nõ ad votũ.qð ptʒ ꝑ hoc:qꝛ paulꝰcaritatẽ habebat ꝑfectã.vñ ad meritũ impenauit.nõ ad votũ.Vñ quẽadmo dum fides eſt fundamẽtũ oronis exaudiẽdo ad meritũ:ſic caritas eſt ↄplemẽtũ. NPer hoc ſoluit᷑ cũ ſolet queri.cum tres vᷣtutes. ſcʒ fides ſpes ⁊ caritas exigant᷑ ſufficiant ꝙ or̃o exaudiat᷑ ad meritũ: ꝗꝓpter quid ſpecialiꝰ attribuit fi⸗ dei effect?oronis qᷓ alijs.dicit᷑ em̃ Aldath.·xvij. Si habue⸗ ritis fidem 2 nõ beſitaueritis. MQulta em̃ mira dicũtur ibi que nuſqꝙᷓ dicunt᷑ de alijs duabo. Et ſi dicat᷑ ĩmo Job. xv. Si in me manſeritis ⁊c̃.qdð facit caritas.nihil eſt:quia ibi accipit᷑ caritas nõ quelibet ̊ potiꝰ ꝑſeuerãs.vñ addi⸗ tur. Et vᷣba mea in vobis mãſerint.i. pmãſerint. dicẽañ ꝗ ratõ bmõi ẽ: fides ĩnitit᷑ omipotẽtie cei: ⁊ ſũme ſapiẽtie ipius:⁊ ſũme bonitati.vñ cũ rõne omipotẽtie ſue poſſit xꝰ dare qð petit᷑:rõne ſũme ſapiẽtie ſue ꝗð diſcrete petit᷑: ra⸗ tione ſũme bonitatis qð ſubtilit petit᷑· iõ ſm ꝗꝙ initit om̃i⸗ potẽtie dei credit ꝙ poſſit dare qð petit. Fm ꝙ initit ſũme ſapiẽtie qð diſcrete petit᷑.ᷣm ꝙ initit᷑ ſũme bonitati qð ſa⸗ lubꝛiter petit᷑.nõ ſic aũt in alijs reꝑit᷑.ideo ſpãliter illud ei attribuit. ¶ Poſſet tamẽ dici ꝙ quãdo arguit᷑ qð fides ſic —– eſt falſa ſub hoc ſenſu. Om̃i petitõe meritoꝛia petit᷑ qdð eſt ad ſalutẽ. babet em̃ inſtantiã in petitõne pauli qui merito rie petijt ſtimulũ amoueri:nõ tamen ad ſalutẽ.vł põt dici ꝙ licet qui pie petit petat ad ſalutẽ: nõ tamen eſt idem pe⸗ — tere ſic ⁊ ſic. Sicut nõ ſequit᷑.iſta ſunt ãnera ergo ſunt idẽ ſic non ſequit᷑.fides oꝑans ꝑ dilectõeʒ eſt ſimul cũ carita: te. ergo idẽ eſt fides ⁊ caritas.Pret.omnes vᷣintes quodã modo ãnere ſunt ⁊ ↄiuncte:nec tamè idem ſunt.⸗l Ad ſecũ dum obiectũ ſoluũt ꝑ interp̃tatõeʒ. dicũt em̃ ꝙ bec eſt falſa longanimitas expectatõ eſt ꝑſeuerãs expectatõ:qꝛ longa: nimntas ſonat in cõtinuã quãtitatẽ: ꝑſeuerãtia ĩ diſcretã. Dicit em̃ ꝑſeuerãtia iterationẽ ⁊ frequẽtiã petitõnis. Lon ganimitas enim attendit᷑ in cõtinua ratõnis expectatõne vnanimi ⁊ diuturna. ꝑſeuerantia in muluplicatõe ſiue ite ratõe vnifoꝛmi.⁊ freqᷓntatõe vnifoꝛmi: vniſoꝛmi dico. q; ſi intcipatuꝛ ꝑ aliqð impedimentũ quo minꝰfiat qð peit᷑.ſcʒ pctᷣm ali⸗ 8:nõ dicit ꝑſeuerãter fieri. . Con equeéterquern .S. uij. — tur vtꝝ oꝛatio eius qui eſt in peccato. ſcʒ moꝛtali ſit pecca⸗ tum? ꝙ ſic: videtur. Gꝛcgo. in paſio.Cum bis qui diſplicet ad intercedẽdum mittitur: irati animus ad terioꝛa pꝛo⸗ uocatur.ergo ꝑ oꝛatõem diſplicẽtis pꝛouocat᷑ deus.ſed nõ pꝛouocat᷑ niſi ꝑ peccatũ:ergo oꝛatio diſplicẽtis deo eſt pec⸗ catum. ſed quilibet qui eſt in ꝑeccato moꝛtali eſt diſplicẽes co:ergo cuiuſlibet talis oꝛatõ eſi peĩ m. ¶ Pret. ſuꝑ illud ps. xvj. Auribo ꝑcipe oẽonẽ meã nõ labijs doloſis ⁊c̃. dĩc glo. Dꝛonẽ dico plataʒ nõ ĩ labijs doloſis.ſic ẽ illoꝝ oꝛo ꝗ dicũt. dñe dñe.et nõ faciũt volũtatẽ pr̃is.q̊ oĩm taliuʒ oro eſt doloſa · ᷓ pctm. Pret. Ecci.xviij. Ante oꝛoneʒ p̃para aĩam tuã: 1 noli eſſe q̃ſi bomo qui tẽptat deũ.oꝛare nõ pᷣ⸗ parata aĩa eſt tẽptare deũ. Sz oĩs qui oꝛat ĩ moꝛtali peto. E £ oꝛat nõ p̃parata aia:ergo qnilibz talis oꝛãdo temptat deũ ſeo deũ temptaꝛe eſt pctm. ꝓhibitũ eſt em DBañ. vj. exiſtẽ tis en moꝛtali oꝛo eſi petm. ¶. Pꝛet. ꝓuerb.xxviij. Qui de⸗ clinat aures ſuas ne audiat legẽ ci5 i erit qteabili . ergo pcẽm. ¶qͥ Rꝛet. ſuꝑ illud p̈s. xlix. eccatoꝛi aũt dixi gbare tu Eara iuſticiã meã. Glo. ꝓhibet ne lingua p̃ᷣſumat laudare cui obuiat mala ↄſciẽtia.ᷓ petm eſt lauda re tũ ei qui ſcit ſe eẽ in moꝛtali pcto.¶ ꝛet. Ja. j. Incen ſum abomiĩatio ẽ mihi.et ſubiũgit caulam. Aanꝰ em̃ vre ſanguie plene ſunt.diſplicebat deo incẽſi oblatio.cũ ma⸗ nibus immũdis.i.oꝑibo.ſᷣ inceſuʒ ſigniſicat oꝛonẽ.Vñ in ps.xl.Dirigat᷑ oꝛo mea ſicut incẽſuʒ in cõſpectu tuo. ergo diſplicet oꝛo deo que fit cũ oꝑibo ĩmũdis.Cũ dicat᷑.j Co⸗ rin.x.hec aũt in figura facta.Uñ ſicut in bonis multo me⸗ lius eſt qð figurat᷑ ꝙᷓ ip̃a figura:ita ⁊ in malis multo peiꝰ eſt qdð figurat᷑ qᷓ figura ſignificãs ⁊c.magis g diſplicet deo oꝛo exiſiẽtis in moꝛtali pcto qᷓ; incẽſuʒ.⁊ ita talis oꝛo ẽ pec catũ. Pꝛet.ſuꝑ illud pᷣs.lxxiiij. Cõfitebimur inuoca bi⸗ mus nomẽ tuũ narrabimꝰmirabilia tua. dicit Glo. Inde uotꝰꝭg ſi deũ oꝛat.iudiciũ poſtulat.i.dãnationẽ. giſta oro eſt petm cũ ſit cauſa dãnatõis.i Pꝛet.ſuꝑꝑ illud pᷣs. Quo⸗ nſq; iraſceris ſuꝑ oꝛonẽ ſerui tui dicit Glo. ne iraſcat᷑ ſ nꝑ oꝛonẽ ſerui iraſcit᷑ dñs ſuꝑoꝛonẽ inimici.Sed ꝗ eſt ĩ peto moꝛtali ẽ inimicꝰdei.j& deꝰ iraſcit᷑ ꝛꝛoni ipius.ꝗᷓ oꝛo eius ẽ peim. ¶ Pꝛet. ps.c.vij. Oꝛatõ eiꝰfiat in pcẽm. Et intelli⸗ gitur de iuda ꝓditoꝛe.ꝗ̊ oꝛo iude erat petm. ¶ Pꝛet. ſuꝑ il⸗ lud glo.i2õ eſt iuſta oꝛo niſi que ꝑ xpᷣm ſit⸗Et nõ ſolũ non delet pcẽᷣm: ſᷣ etiã fit in pctm. ᷓ oꝛo exiſtẽtis ĩ peto moꝛtali nõ fit ꝑxpᷣm. nõ ſolũ nõ delet pctm.ſ̊ ipa ẽ pctm.4. Pꝛet. ſi aligs ĩmũdꝰvolutatꝰ in luto fetido.ſe pᷣſentaret regi ter⸗ reno:indignaret᷑ rex.ꝗ cũ ille qui ſcit ſe eſſe in pcto moꝛta⸗ li ſe pſentat regi deo loquẽs ad ipᷣm ꝑ oꝛonẽ.qꝛ cũ oꝛamus cum deo loꝗmur.vt dicit aug.iraſcit᷑ deꝰ ipi.⁊ ita oꝛo eius diſplicet deo.ꝛ ita eſt pcrm. Qð ↄfirmat᷑ ꝑ hoc ꝙ dñs ira⸗ tus eſt ei.qui intrauit ad nuptias nõ habẽs veſtẽ nuptialẽ AMath. xxij. IJiẽ Heſter.iiij.i 2õ erat licitum indutũ ſacco aulam regis intrare.¶. Pꝛet.Ecci.xxxiiij.¶ 2õ ſunt bene/ placite ſubſãnatões iniuſtoꝝ. ſed oꝛo eiꝰ qui ſe ſcit in pctẽo moꝛtali ſubſannatõ videt᷑ eẽ:ex vna em̃ ꝑte honoꝛat deum inq;tuʒ oꝛat: ⁊ ex alia inhonoꝛat ꝑ pctm moꝛtale.Ro.ij.ꝑ pᷣuaricatõeʒ legis xæũ inhonoꝛat. wo diſplicet talis oꝛo ⁊ ita vt csJeondrd aaef Fili peccaſti nõ adijci⸗ es iterũ:ſed de pꝛiſtinis decare vt tibi dimittãt᷑. g eſt in moꝛtali ſi oꝛat vt deꝰ dimittat ei.nõ peccat.4. Pꝛet. ſu Pil⸗ lud AHohᷣ.ix. Scimus quia peccatoꝛes xeꝰnõ exaudit.dicit glo. adhuc inunctos.i.nõ vnctos.audit em̃ deus peccato⸗ res vt publicũ ↄfifentẽ. Alia glo.ibideʒ.qꝛ adhuc inunctꝰ coꝛde:ſi mentit᷑ nõ eſt mirũ. nõ omnis oꝛo peccatoꝛis eſt pct᷑m cũ deeillũ audiat.i.exaudiat.⸗ Pꝛet.ieiunare ĩ moꝛ tali nõ eſt pctm. nec dare elemoſinã:ergo nec oꝛare eſt pec⸗ catum.¶ Rñſio.ꝙ nõ omnis oʒo exiſtẽtis in moꝛtaliẽ pec catuʒ:ſ̊ quedã ⁊ quedã nõ.qꝛ exiſiẽs in moꝛtali petᷣo qñnq; peccat oꝛãdo qñq; nõ. Ad cuiꝰeuidentiã notãdũ.ꝙ ex plu ribus de cauſis peccat ꝗ oꝛat in pct̃o. pꝛima qꝛ oꝛat vel pe⸗ tit illicitũ. pᷣs. Iniquitatẽ ſi aſperi in coꝛde meo non exau⸗ diet dñs. Item Yac.iiij. petitis 2 nõ accipietis: eo ꝙ male petatis vt in ↄcupiſcẽtijs veſnis inſinuatis.Alia eſi cauſa quia oꝛo pᷣcedit ex vicioſa radice.⁊ hoc otingit tripliciter. Pꝛimo cũ eſt ex pᷣſumptõe.videlicet cũ aliquis ſe dignioꝛẽ reputat ceteris exaudiẽdum. talis eſt oẽo ſignilicata in facto Oʒie qui voluit adolere incẽſum ſuꝑ altare thimia⸗ mitis.ij. Paralip.xxvj.Sũt em quidaʒ qui dignioꝛes ſeſe ceteris reputãt ad dignitates eccłiaſticos.⁊ ita ad oꝛandũ ꝓ populo: qꝛ ſunt de nobili ꝓgenie. Scðo fit oꝛo perm ex radice vicioſa cũ eſt ex ypocriſi.Aldath.xj.Cũ oꝛatis non eritis ſicut y pocrite.qui amãt pᷣmas cathedꝛas in ſynago g5. 2 in plateaꝝ angulis ſtlãtes oꝛare vt videãt᷑ ab hoibo. ercõ fit oꝛo per̃m cũ ſit ex amoꝛe pecunie vel ex vicio gu le. vnde Math. xxiij. Ve vobis ſcribe phariſei y pocrite un omedetis domꝰviduaꝝ.longa ozone oꝛãtes. Glo. QMui peſtra ſupſtitõe nibil intẽditis. niſi vt pdã de ſubiecta ple⸗ be faciatis. Item oꝛo fit pet᷑m cũ fit ſcandalũ vt in notoꝛio peccatoꝛe.Vnde pᷣs. Peccatoꝛi autẽ dixit deꝰ q̃re enarras iuſticias ⁊c.ſic igit᷑ qnq; modis ↄtingit oꝛonẽ eſſe peccatũ ¶ Ad pᷣmã auctoꝛitatẽ dicẽduʒ ꝙ irati animꝰad teterioꝛa ꝓuocat᷑ nõ ↄtra oꝛantẽ:ſ ↄtra mittẽtẽ qui ſciẽter mittit in dignũ.vel ꝓuocat᷑ ↄtra illũ qui mittit᷑:qꝛ ſciẽter in moꝛta⸗ li ſuſcipit officiũ oꝛãdi. Oꝛatõ tñ ſubſequẽs nõ eſt pcẽm.ſi nõ habeat impedimẽtũ aliqð pᷣdictoꝝ. Ad illud qð obij⸗ citur ꝓꝑ Glo.ſuꝑ pẽ.q; oꝛo eſt doloſa illoꝝ qui nõ faciũt vo⸗ luntatẽ patris. dicendum ꝙ reuera or̃o eoꝝ qui dicũt.dñe dne ⁊ nõ faciũt volũtateʒ patris ẽ doloſa.⁊ ita per̃m. Dolꝰ em̃ eſt cũ pᷣtendit᷑ volũtas faciẽdi aligd bonũ 2 fit ↄtrariuʒ ⁊ petm. H̊ facit qui dicit dñe dñe ⁊ facit ↄtra volũtatẽ eius vnde bmõi oꝛo eſt ex vicioſa radice.Cũ em̃ dicit dñe. vide⸗ tur moueri ex caritate ſic dicẽdo.⁊ faciẽdo ↄtra volütatem ci.ptʒ ꝙ mouet᷑ ex ypocriſi ⁊ dolo.¶¶ Ad illud qð obijcit. oꝛare nõ pᷣparata aĩia eſt temptare deũ ꝛ⁊c. põt dici ꝙ re⸗ uera oꝛdtes cxũ aĩa nõ pᷣparata peccãt ex p̃ſumptõe. At eĩ habet᷑ ex Glo.ſupꝛa verbũ ꝓoſitũ Ecẽi.xviij. Pꝛeparare quis debet aĩaʒ ante oꝛzonẽ.dimittẽdo ſiquid habz aduer⸗ ſus aliquẽ. Si aũt petat quid a dño ⁊ nõ indulget ꝓximo temptatõ quedã tei ẽ:⁊ ex quadã p̃ſi umptõe ẽ ꝙ petit repu tando ſe dignũ tebere eraudiri a do: licʒ nõ velit eraudi⸗ re ꝓrimũ doffenſa indulgẽda. VUnde glo. bic monet vtſi p parati ſimone ſtulta ſecuritate nobis bladiamur. 4 Ad il lud qðᷣ obijcit.ꝓuer.xtviij. Qui declinat anres ſuas ne au diat legẽ. ſcʒ illã qua pᷣcepit dñs ſeu pcipit.ne homo ſit me moꝛ iiurie ciuiũ ſuoꝝ Leuit.xix. Pꝛeſumptõ eſi em̃ illum petere a deo miſericoꝛdit᷑ exaudiri: qui iuxta pᷣceptum dñi nõ vult miſericoꝛdit᷑ parcere Ecẽi.xxviij. homo homiĩ ſer⸗ uat iram: ⁊ a doo querit medelã. Vnde qui nõ audit legem qua pcipit dñs indulgere ꝓxrimo.oꝛo eieſi erecrabilis.1. inacceptabilis dro. ſicut nec illud qð execrabile eſt alicui eſt illi acceptũ.vel execrabile. i.pctẽ̃m.q¶ Ad illud qð obijci tur ꝑ glo.ſuꝑ illud ps.peccatoꝛi aũt dixit deꝰ:c. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſile de laudatõe p̃dicatione orone.qꝛ pᷣdicatio ⁊ laudatio actio publica eſt que eſt perm in peccatoꝛe noto⸗ rio:ſed or̃o quedã actio pꝛiuata eſi.vnde nõ fit ſcandalum alijs: ſed publica p̃dicatio ⁊ laudatio ſcandalum eſt alijs. vnde ⁊ pctm. Et ꝙ dicit glo. pꝛohibet ne lingua pꝛeſumat laudare ⁊c.de notoꝛio peccatoꝛe intelligit.aut ſi de occul⸗ to:piohibet ne officium laudãdi pꝛeſumat ſuſciꝑe cum cõ⸗ ſcientia moꝛtalis.¶ Ad aliud dicendum.ꝙ ꝑ incenſuz ab⸗ ominabile ſignificat᷑ oꝛatõ que eſt ex viciata radice. VUnde dicit.Cum multiplicaueritis oꝛatõeʒ nõ exaudiã. manus em veſtre ſanguie plene ſunt.quaſi diceret.ſa nguis.i.pec⸗ catum maculat oꝛatõeʒ veſſirã.4¶. Ad alind dicendũ.ꝙ ille indeuote dicit᷑ oꝛaꝛe qui ↄtra ceuotõeʒz inuocat deũ vł oꝛat vel qui ſciẽter in moꝛtali ſuſcipit officiũ inuocandi.⸗¶.Ad aliud dicendũ ꝙ ante aduentuʒ rpi dicebat᷑ homo inimicꝰ ci.⁊ tũc iraſcebat᷑ ſuꝑ oꝛatõcʒ ipius.nõ q; oꝛatõ eſſet pec catum: ſeo qꝛ nõ ↄſequebat᷑ plenũ exauditois effectũ. Quã tũcũq; em̃ oꝛarent ſancti ante aduentum rp̃i:neceſſe babe bant in moꝛte deſcendere ad inferos. vnde nõ ſtatim habe bant qð meruerunt.ſcʒ vitam eteꝛnaʒ. 4 Ad illud põ.or̃o eiꝰſiat ĩ pcẽm ⁊c põt dici ꝙ exq iudas cepit agere ad ꝓditi onem xpᷣi:x mãducatõ cũ xpᷣo ⁊ or̃o eiꝰfuit pctm:qꝛ ex ma⸗ la radice.ſcʒ pᷣumptõe vel deſperatõe.¶ Ad illud qð obij citur. ꝙ oꝛo que nõ fit ꝑrpᷣm ſit perẽm ⁊c. Poteſt dici ꝙ il⸗ la oro nõ dicit᷑ eſſe ꝑ xpᷣm.que non affectu bono fit nec bo⸗ num petit. ſicut dicit Glo. Et ſine dubio talis oꝛo peccatũ eſt. Sed nõ ſequit᷑ ob hoc ꝙ oĩs or̃ exiſtentis in moꝛtali eſt peccatũ.quia quedã fit bono affectu er hũilitate.Ad illud qð obijcit. ꝗ ſi ĩmũdofferret aliꝗd regi ⁊c̃. Rñſi io. ẽ ꝑ intemptionẽ.Nõ em̃ eſt generaliter veꝝ ꝙ ſi offerat᷑ ali quid regi ꝑ quẽeũq; imũduz qꝙ ex boc offendatur rex. quia quadoq; offerũt a medicis habentibo manꝰ ĩmũdas ex cõ⸗ tactu medicinaliũ aliqua medicinalia: nec ex hoc offendit᷑ rex. bene acceptat hmõi oblatões. Silꝛ ſi pcroꝛ iĩmũd⸗eſt ſceno voluptatis.⁊ offerat ſe regi celeſti ꝑ oꝛatõem vt ipᷣm lauet 2 müdet qui ſolus põt mũdare coꝛda:non indignat᷑ rral toio rrae cati ioꝛa it in ota⸗ inſi bi⸗ inro⸗ Nrdſe⸗ deß⸗ miy s t⸗ an e, e N dlen Nino epo udi⸗ iſo ſoi⸗ ean ime lum di iſen⸗ 0fo paiti rna⸗ dobe igin bo⸗ cati nali ſiot⸗ gkali cin e ſitt ii in ¶ Nueſtio rex celeſtis.qꝛ bonoꝛ eideſt.Et ꝙ dicit. Amice quõ huc in⸗ traſii ⁊c.de pᷣumptõe ſe ingerẽte intelligit᷑. ¶ Ad vltimuʒ dicendum ꝙ nõ oĩs oꝛo exiſtẽtis in moꝛtali ẽ ſubſannatõ. Cum em̃ aligꝗs humilit 2 deuote quatu ꝑmittit ſtatꝰpecca ti oꝛat deũ:talis oꝛo nõ eſt ſubſannatio:bᷣ bonoꝛat᷑ v ꝑ il⸗ lam. ec ex alia ꝑte inbonoꝛat᷑: qꝛ peim oꝛtis quodaãmo⸗ do ꝑ humilẽ oronẽ aptiꝰfit ad indulgẽdũ. Ceſſat ei. augenẽ tatio pctoꝝ:dum pct᷑oꝛ bonis intẽdit opꝑibo. VUlteri ſciẽ⸗ dum ꝙ ſicut ↄtingit oꝛonẽ eſſe petm ex vicioſa radice:ita ⁊ ieiuniũ elemoſinã. vt ptʒ ANDath. vj. d ieiunns elemoſi nis ypocritaꝝ. VUnde extẽdit᷑ q̃ſtio bec nõ ſolũ ad oronem ⁊ ad alia oꝑa.quare querit᷑ vtꝝ oĩs actio exiſtẽtis ĩ moꝛ⸗ tali ſit petm. Sũt em auẽtes qᷓ vident᷑ illud inuere. ſicut il lud apli.om̃e qð nõ eſt ex fide peti eſt. Ro.viij. glo. ſuꝑ illud. oĩs vita infideliũ eſt pctm. Sed exponit᷑ illa auctoꝛi⸗ tas ſic. om̃e qð nõ eſt ex fide.i.ↄtxa ſidẽ.Silłꝛ oĩs vita infi⸗ celiũ.i. oĩs vita in infidelitate. vel põt dici.ꝙ ome qð nõẽ ex fide petm eſt.i.habet defectũ.ſicut ſibulus dicit᷑ habere peĩm cu habet defectũ in materia foꝛma.ᷣ hec eſt alia ſi⸗ gnificatio pcti qᷓ ſit illa qua petm dicit᷑ meritoꝛiunʒ pene.⁊ ſine dubio magnũ defectũ habet ibi actio qua poſſemꝰ ibi mereri vitam eternã: ⁊ tamen non meremur inde qð valet ad vnũ tenariũ.ſicut accidit illo qui ꝓpter humanas lau⸗ des bona facit. vnde Gꝛeg. magna verecũdia ẽ magna age re ⁊ laudibo inby are.quia vnde celũ emere poſſet: mimuzʒ humagni fauoꝛis querit. . Articulus tercius Onſequẽter querit᷑ de hac ↄditõne pꝛo ſe vtruz o ſit efficacioꝛ facta pꝛo ſe an pꝛo alio? ꝙ pro nervidek ſie Joh.xvj. Si quid petieritis patrez ⁊c̃.gloſa Aug.exaudiũt᷑ ſancti pꝛo ſeip̃is:nõ aũt pꝛo omni bus alijs amicis vel inimicis. 4 oꝛare pꝛo ſe maxime facit ad oꝛonẽ effectiue. ¶ Pꝛet. illa oro ſola eſt efficax que fit a ſpirituſancto.ſᷣm illud KRo.viij. Spũs poſtulat pꝛo nobis HGlo.nõ ↄtra nos ſ̊ pꝛo nobis facit.ſcʒ nos poſtulare. &il⸗ lam ſolã facit ſpũſſanctꝰque fit pꝛo nobis.& illa ſola eſt ex audibilis. 4 Ptet. Joh. xvj. In illo die nõ rogabitis geẽ̃ HBlo. in futuro non rogabitis. ſ̊ mõ petite ⁊ dabit᷑ vobis. qð ad vos ꝑtinet: ⁊ ſi nõ oĩbo illis quibo petitis.⁊ ideo dici tur vobis. —– habet᷑ a Tullio. vera amicitia eſt idem velle ? idẽ nolle. ſi vera amicitia ẽ inter deũ 2 homi nem iuſtũ:quicqꝗd nollet iuſtꝰ nollet deꝰ.ᷓ quicqd petat ſi⸗ ue pꝛo alio ſiue pꝛo ſe ſemꝑ exaudiet᷑.vt videt᷑. ¶ Pꝛet. con⸗ ſtat ꝙ ꝑfectioꝛis maioꝛis caritatis eſt oꝛare pꝛo inimico q pꝛo ſe.ſed ſi minoꝛ caritas ⁊ imꝑfectioꝛ meret᷑ ex audiri: multofoꝛtiꝰꝑfectioꝛ ⁊ maioꝛ. Sed caritateʒ habens pꝛo ſe exaudit᷑ſicut dicit glo.Yoh.xvj ſuꝑ illud. Si quid petie⸗ ritis in nomĩe: ergo multofoꝛtius pꝛo alio.⁊ ita vt pꝛius. 4 Pꝛet. in moꝛal. li. vij. ca. vj. dicit Gꝛeg· Quiſgs pꝛo alio intcedere nitit᷑: ſibi potiꝰex ip̃a caritate ſuffragat᷑ pꝛo ſe⸗ metipᷣo tãtocitiꝰeraudiri meret᷑:quãto deuote pꝛo alijs in⸗ tercedit. Er hoc habet ꝙ efficaciã tribuit oꝛãti pꝛo alio.vt etiã pꝛo ſe impetret᷑.S̊ hoc nõ eſſet niſi maxie acceptuʒ eſſet deo oꝛare pꝛo alio: ⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶. Si diceret᷑ ꝙ indignitas eiꝰpꝛo quo oꝛat impedit efficaciaʒ oronis.qñ fit pꝛo alio. Contra.beatꝰſtephanꝰexauditꝰfuit pꝛo paulo.vt habet᷑ a beato aug.in ſᷣmõe de beato ſtephano.quo pꝛoceſſit ſtepha nus trucidãdus ⁊ lapidãdus:illuc paulꝰſecutꝰeſt adiutus oronibo ſiephani.qui cuſtodiebat veſtimẽta lapidan tium ip̃m. vt habet᷑ Act᷑.vij.oplens illud Aath.v. oꝛate pꝛo ꝑ⸗ ſequẽtibo 2 calũniãtibo vos.ᷓ oꝛo pꝛo inimicis ⁊ ꝑſecuto⸗ ribo eſt de ꝑfectõe euãgelica. ꝑfectioꝛ ⁊ melioꝛ eſt oꝛo pꝛo inimicis qᷓ pꝛo amicis.&̊ indignitas eiꝰpꝛo quo oꝛat᷑ facit ad efficacia oꝛzonis. faciliꝰexaudit᷑ ꝗs oꝛãs pꝛo alio ⁊ ini⸗ mico ꝙᷓ pꝛo ſe ⁊ amico.. Cꝛet. boneſtiꝰ oꝛat oꝛo fauoꝛa⸗ bilioꝛ videt᷑ pꝛo alio ꝙᷓ pꝛo ſe: ꝗoꝛo eſt magis exaudibilis. Pꝛet. in pᷣs.xxxiij.oro mea ĩ ſinn meo ↄuertet᷑. Glo.et ſi eis nõ pꝛodeſt pꝛo ꝗbo oꝛat᷑:ego tñ ñ ſuʒ fruſtr at mea mer cede.̊ᷓ quicũqʒ oꝛat pꝛo alio ſibi pꝛodeſt:⁊ põt pꝛodeſſe alij pꝛo quo oꝛat. vᷣ oꝛo facta pꝛo ſe nõ pꝛodeſt niſi oꝛãti: ̊ oro . xcvſ. facta pꝛo alio magis eſi exaudibis.¶. Pꝛet. aligs meretur alij pᷣmã gram quã nõ meret᷑ ſibi.ſᷣ̊ difficile cadit ſub meri to pꝛime gre. qð em̃ cadit ſub merito habʒ ratõneʒ pꝛioꝛis cũ ſit pncipiũ merẽdi.ſi Soꝛãs pꝛo alio in difficili mere er⸗ audiat᷑: multofoꝛtiꝰ in alijs·⁊ ita oro pro alijs ẽ magis ex⸗ audibilis.¶ Ruñſio. ꝙ oꝛare pꝛo ſe ↄueniẽtaſſignat᷑ ĩ cõ⸗ 2 2 dinonẽ oꝛonis efficacis ꝙᷓ oꝛare pꝛo alio.cuiꝰ duplex pt eẽ ratõ. AUna ex pte eiꝰqui petit᷑:alia ex ꝑte eiꝰpꝛo q̊ͥ petit᷑.Erx pte erꝰ qui petit᷑.hec ẽ ratio.ſuꝑ illud pᷣs. Exultate iuſti in dño rectos decet collaudatõ: babet᷑ in glo.ꝙ recti ſũt ꝗ di⸗ rigũt coꝛ ſuũ ᷣm volũtatẽ dei.ꝗ eſt regula.⁊ pᷣponũt volun tatẽ melioꝛis ſue volũtati.i: volũtatẽ omipotẽtis:volũtati infirmi. volũtatẽ dei: volũtati hbomĩs.bec glo. YJuſtꝰg ex eo ꝙ iuſtꝰ eſt tenet ↄfoꝛmare volũtatẽ ſuã volũtati dei ſiue di⸗ uine. in his que ſcit velle deũ. Et intelligẽdu eſt iſtud nõ ſo lum in volito.ſ̊ etiã in ↄditõne ſiue cauſa ⁊ modo.Judas em̃ voluit xpᷣm tradi ⁊ deꝰſilłꝛ:ſᷣ nõ eadẽ ↄditõne ⁊ cauſa.⁊ ſilꝛ põt videri in alijs. Si & petit pꝛo alio. debet petere qð deus vult. quõ vult:a ex qua cauſa vult.⁊ ideo nõ ſolum tebet pꝛo ipᷣo petere bonũ:dᷣ etiã qð expediẽs eſt ei. Aliter em̃ iuſtoſiue rectꝰnõ eſſet in volẽdo.qꝛ ꝗ̊ dum eſt in via ne⸗ ſcit dei volũtatẽ.maxime petẽdo pꝛo alio:petit multotiens vel qð nõ vult deꝰ:aut etiã non eodẽ modo ſiue cauſa.⁊ ex hoc eſt ꝙ nõ ſemꝑ exaudit᷑ petẽs pꝛo alio:h̊ fruſtrat᷑.i. non obtinet qð intẽdit. Et ratõ huiꝰ eſt.qꝛ ignoꝛat dei voluũtatẽ credẽs deuʒ velle qð nõ vult.ſ25 tñ fruſtrax a merito.ĩno plerũq; multü meret᷑.volẽdo qð ipᷣe nõ vult ſᷣim viã iſtaz. ⁊ boc eſ: qꝛ ipᷣe vult nos velle illa.Et hoc plane dicit Aug. xxij.de ciui.dei. ca.j. dicit volũtas dei quaʒ ſecit in coꝛdibo obedientiũ mãdatis eiꝰ.Et ſequit᷑ ̃ᷣm hãc volũtatẽ quam dñs oꝑat᷑ in homiĩbo etiaz velle dicit᷑ qð ipᷣe nõ vult ̊ ſuos io volẽtes facit. Et in ca.ij. multa em̃ volunt ſancti eꝰsfieri ab illo inſpirati facta volũtate nec fiunt.ſicut oꝛãt pꝛo qui buſdam pie ſancteqʒ.⁊ qð oꝛant nõ facit: cũ ipᷣe in eis hãc oꝛandi voluntatẽ ſpuᷣſancto ſuo fecerit.hec augu.Alia ra⸗ tio eſt ex ꝑte eius pꝛo quo petit᷑.Cũ em̃ oꝛat quis pꝛo ſe. ꝓ culdubio põt ſe facere talẽ cum diuino adiutoꝛio vt nõ ſit aliquid qð impediat ſue oꝛatõnis effectũ. cuʒ aũt oꝛat pꝛo alio. quãtũcũqʒ facit qð in ſe ẽ pꝛo illo pꝛo quo oꝛat: ille tñ pꝛo quo oꝛat᷑ nõ faciet ſe talem vt oꝛatõ nõ impediat᷑. ĩmo obicẽ ponit.quẽ oꝛans pꝛo ipo nõ poterit amouere ab ipᷣo quẽadmoduʒ poterit qñ pꝛo ſe oꝛat.Erx his apparet q̃re bõ magis exaudit᷑ pꝛo ſe ꝙᷓ pꝛo alio.i Zotãdũ tñ ꝙ in gbuſdaʒ magis exaudit᷑ pꝛo alio ꝙᷓᷓ pꝛo ſe.⁊ ideo intelligẽdũ ꝙ cum petit᷑ ſpũale ⁊ ad ſaluteʒ: plus exaudit᷑ bomo pꝛo ſe ꝙᷓ pro alio. Et boc plane dicit glo. Yohᷣ. xvj. ſuꝑ illud. Si go pe⸗ tieritis 7. Cũ aũt tꝑalẽ plus pꝛo alijs: cauſa bmöi eſt. quia cũ petit quis tꝑalia pꝛo ſe.timẽdũ eſt qð frequẽter ac cidit: ne ſeʒ inoꝛdinatꝰaffectus ad petendũ moneat. ideo frequenter decipiũtur ibi iuſti:cuiuſmodi deceptio cadere non poterit in petitõne ſpũaliũ ad ſalutem. Cũ autẽ petit tꝑalia pꝛo alio.tunc ibi frequẽter non cadit inoꝛdinatꝰ af⸗ fectus.quia qð petit alij tꝑalia: hoc magis pꝛouenit ex ca ritate ⁊ cõpaſſione ꝙᷓ carnalitate.hoc viſo ꝙ impediri po⸗ teſt oꝛatõ qñ oꝛat iuſtus pꝛo alio.tum quia ignoꝛat dei vo luntatẽ:tum q; ille pꝛo quo oꝛat aponere põt obicẽ. nõ ſic aũt qñ pꝛo ſe oꝛat.l Ad pᷣmũ ꝙᷣ dicenduz.· ꝙ vera amicitia ⁊c. hoc debʒz intelligi in his qᷓ ſcit vnꝰamicꝰ velle alteꝝ. vt idem velit ⁊ eodẽ modo ⁊ eadẽ cauſa.Sed qꝛ hbec nõ ſemꝑ occurrũt in volũtate iuſti ⁊ dei: quia deus vult ſanctos ſu⸗ os velle qð nõ vult.qñ pꝛo alijs oꝛãt.vt ptʒ ex ſupradictis verbis augu.de ciui.dei.ideo obiectio illa non concludit. Ad aliud quod obijcitur. ꝙ ꝑfectioꝛis caritatis eſt oꝛa⸗ re pꝛo inimico qᷓ; pꝛ ſe. Dicendũ ꝙ maioꝛ caritas triplici ter conſueuit dici. aut in radice. aut in vſu. aut in affectu. Si loquamur pᷣmo modo vt dicat᷑ maioꝛitas caritatis in ſua radice:ſi ic nõ eſt maioꝛis caritatis diligeꝛe inimicos qᷓ amicos.ſilꝛ nec oꝛare.nec eadẽ radice caritatis mouet᷑ di⸗ ligẽs ⁊ oꝛãs ad vtrũqʒ. Si ſcdo mõ ſcʒ qᷓtũ ad vſuzʒ:ſic ma ioꝛ caritas.i.maioꝛ vſus caritatis ẽ ĩ diligẽdo inimicũ qᷓ ſe: qꝛ ꝑfectioꝛ ⁊ magis extẽſus.⁊a iſio modo ſilłꝛ oꝛatio ꝑfe⸗ ctioꝛ. Si ðᷣo tercio mõ ſcʒ ituʒ ad effectũ: ſic maioꝛis effi⸗ efficacẽ. Pꝛet. Jo. xv. Si mãſeritis in me ⁊ verba mea cacie eſt caritas ꝓ ſe qᷓ ꝓ alio.a ſilłꝛ oꝛatõ vt ſupꝛa habitũ in vobis maſerint. qdᷣcũq; volueritis petetis ⁊ fiet vobis. eſt4 Ao aliud q obieit᷑ de Gꝛeg. bene verü eſl , mult Blo. Siquis petit fidelis ⁊ nõ fit. nõ petit hoc qð babeat meꝑet᷑ oꝛans ꝓ alio 2 plerũq; citius qᷓ ꝓ ſe eraudit᷑. qꝛ tũ manſionẽ in eo:nec qð habent verba ei que ſunt in eo.ſed nõ ſemꝑ eraudit᷑ quis oꝛando ꝓ alio vt ſupꝛa tactũ eſt ſicut qð habet cupiditas carnis. Et alia glo. qui manẽt in ihʒu pꝛo ſe adhibitis circũſiantijs debitis: ideo illa ratõ nõ co⸗ no pnt velle niſi quod eſi ſalutis. Er pꝛima glo. habet᷑ ꝗ; gebat. 4¶ Ad illud qð obijcit ꝙ indignitas eiꝰ ꝓ quo oꝛat᷑ manentes in ihu ſolũ impetrãt.ex ſcdᷣa ꝓmanentes ſoluʒ nõ impedit. põt dici ꝙ ĩmo iĩpedit.quia ⁊ ſi qñq; exaudia⸗ volunt que ſe alutis ſunt cõcludit᷑ ergo ꝙ ſolum im trant tur quia petẽs pꝛo indigno. hoc nõ eſt regulariter verũ ſi⸗ Qui petunt ptinentia ad ſalutẽ. 2 ſic vt pꝛius. G/Rñ o. g eut qñ oꝛat ſe ↄcurrẽtibo aditionibo oronis efficacis. im petere ad ſalutẽ eſt de ↄditionibo facientibo oꝛonẽ efficaceʒ mo hoc accidit meritis oꝛantis ⁊ gr̃a exaudiẽtis ſcz di. qꝛ ſiue eraudibilẽ. Cuiꝰdupler põt ratio aſſignari. AUna eſt. ſua gra miſericoꝛdiſſima frequẽter exaudit pekoꝛes· Silꝛ quia illud ſolũ in petẽdo diuine ↄplacet volũtati ſicut pla⸗ põt rñderi ad aliud qð ſequit᷑.¶ Ad illud qð obijcit ꝙ oꝛo ne dicit glo. Joh. xiiij. ſuꝑ illud. NQðcũq; petieritis in no⸗ facta ꝓ alio magis eſt boneſta 7 . dicendũ ꝙ ꝓ bonis ſpi mane mmeo. Glo. ad ſalutẽ. Alia Pitiꝰno dat: iratus dazet ritualibo honeſtiꝰ oꝛat quis ꝓ ſe habeẽs caritatẽ q; pꝛo alio 7 ſile. j. Johh. vlti. ſup illud. Qdchq; petieritis pm voluta⸗ e cnritas eſt oꝛdinata. ? magis tenet quis diligere ſeip̃m tem ei audiet vos.lo. Si volumonram ſalutẽ 1 primo⸗ v̈ aliuz. H̊ ꝓ tꝑalibo bonis honeſſiꝰoꝛat᷑ pꝛo alio. Ad il⸗ rum: nõ diſcoꝛdamꝰa volũtate dei. ſi volũtas noltra per lud qð obijcit.ꝙ or̃o facta pꝛo alio pluribo pꝛodeſt 7c· põt ignoꝛanti a volũtate dei recedit:bona volũtas dei noſtrã dici ꝙ et ſi pluribo pꝛodeſſe ↄtingit:non ex hocſi equit᷑ ꝙ ſit ſtultã coꝛrigit vt in apło paulo 2tigit. Alia eſt. qꝛ illud ſo⸗ magis efficar ſiue magis exaudibilis ꝙᷓtaʒ ad hoc qð pe⸗ lum ↄgruit bumane dignitati. E hoc dat intelligeꝛe dam̃. titur.qꝛ cum aliquis oꝛat ꝓ ſe cũ alijs oditionibo: tũc ẽ ip̃a qñ dicit ꝙ oꝛo eſt petitõ ccentiũ a deo.excludẽs om̃e trãſi oĩo exaudibilis ad votũ.i:qtum ad illud qð petit᷑.non eſt toꝛium ⁊ caducũ ſolũ ſalutiferũ innuendo. Et appellat᷑ ibi aũt ſic quãdo fit or̃o pꝛo alio. Vnde argumẽtum nõ valet ſalutiferũ nõ ſolũ regnũ celeſte:ſed omne illud ꝑ qð ad re/ ad ꝓpoſitũ.quia nos ꝓponimꝰe neceſſitate exaudibilita⸗ gnuʒ ꝑuenit᷑.quẽadmodũ eſt iuſticia generalis.ſath. vj tis tum ad meritũ. Ad illud qð obijcit᷑ r merito pᷣme pꝛimũ querite regnũ dei ⁊ iuſticiã eiꝰ.Et ratõ quare ſoluʒ gratie ⁊c̃.põt dici ꝙ aliquis iuſlus meret᷑ alij pꝛimã gram ↄgruit hũane dignitati hec eſt. qꝛ qʒð petit᷑ illiꝰqui petit de quia habet vnde põt mereꝛi ſcʒ caritatẽ.ſᷣ nullꝰpõt ſibi me bet eſſe ꝑfectũ.ſolũ aũt bonũ gre glie eſt hmõi. qꝛ nulluʒ reri pꝛimã graʒ.hoc aũt nõ eſt pter difficultatẽ: b qꝛ ante⸗ tꝑale ſpũ humano excellẽtius:quaꝛe nec ꝑfectiꝰergo nec ꝑ babeat pꝛimaʒ gram nõ habet vnde mereat. fectum. Quare ergo petũt᷑ bona tꝑalia. hec eſt ratio.qꝛ bõ 44△ diu eſt in hoc mũdo viatoꝛ eſt.⁊ viã ſi uã ↄplere nõ põt ni⸗ rtic 1 9 9 uartus ſi coꝛꝑe ſuſtẽtato.nõ oſequeret᷑ aũt regnuʒ via ſua incõple Dnſequẽter querit᷑ de tercia ↄditõe. ſcʒ que eſt ta: hinc eſt ꝗ ea ꝑ que coꝛpus ſuſtentat᷑ ad ↄplendaʒ viam ad ſalutẽ. Pꝛimo ergo querit ſi petere ad ſalu⸗ ſuam exigũt᷑. vt ſunt tꝑalia bona que licite põt petere hac tem ſit de illis que faciũt ozonẽ efficacẽ. Scðo x cauſa. vt ſic ea que in vſum venerũt m aug. ad obtinen que ſũnt petẽda ad ſalutẽ. nerit᷑ g ſi petere ad ſaluteʒ Dum illud quo fruendũ eſt referãt. patet igit᷑ ꝙ tꝑalia iſla ſit de illis que faciũt ad ſalutẽ oꝛonẽ efficacẽ ſiue exaudibi in via oꝛdinata ſunt aliquo mõ ad ſalutẽ.¶ Ad illuo ̊ qdᷣ lem.ꝙ nõ:videt᷑ ꝑ hoc qd habet᷑ Jac.vlti. Dꝛatõne oꝛauit obijcit᷑ de oꝛatõne helye qua celũ clauſit⸗ ignẽ deſcendere helyas.Glo. aſtruit exemplo quãtũ valet oẽo iuſti aſſidua fecit. poſſet bꝛeuiter rñderi.ſᷣm glo. ſup illudð AMath. v. di⸗ cum helyas tm̃ vna oꝛatione oꝛando tam longo tꝑe conti⸗ ligite inimicos veſtros que dicit. vident᷑ ↄtra eſſe impᷣcatõ nuerit celum:terris imbꝛẽ auertit: moꝛtalibo fructũ nega⸗ nes ꝓphetaꝝ.que nõ dicunt᷑ voto optantiũ:̊ ſpũ pᷣuiden⸗ nit. hec glo. Sed helyas nihil hac petitione petijt ꝑtinens tium.qð oꝛabat helyas nõ optabat:hᷣ puiſum nũciabat.et ad ſalutẽ: ⁊ tamẽ fuit exaudiiꝰ.⁊ habuit oro efficaciã ple⸗ ita nulla illaꝝ oꝛationũ erat ozo ꝓpꝛie. vel põt dici ꝙ hely nam. ergo petere ao ſalutẽ nõ eſi de ↄditõibo faciẽtibo oꝛo⸗ as cum eſſet zelatoꝛ illi legis que dicit p̃cipit mnaleficos nem efficacẽ. ¶ Pꝛet.iiij. Reg. in pᷣncipio.petijt idem hely ne patieris viuere Exo. xxij.euit.rxiiij. Qui blaſphema as ꝙ ignis duos quinq̃genarios.⁊ eos qui cũ eis erãt de⸗ nerit nomen dñi moꝛte moꝛiat᷑. meritoꝛie ex quodam ʒelo uoꝛaret.2 qð petijt impetrauit. fuit tñ illud ſaluti ↄtrariũ iuſticie poterat petere a deo ydolatroꝝ ꝑturbationeʒ tꝑa⸗ ergo vt pꝛius.4l Pꝛet. Lobie.iij. petijt ſara raguelis filia lem.quẽadmodũ erãt illi quibo dñs beneficia celeſtia ſub⸗ obpꝛobꝛiũ a ſe remoueri dicẽs. peto dñe vt de vinculo im⸗ traxit: ⁊ moꝛtis ꝑpeſſionem alijs quos ignis deuoꝛauit. et pꝛoperij huiꝰ abſoluas me. Et ſequit᷑ ibi ꝙ impetrauit. tiñ merebatur exaudiri:tum quia ſancte 7 zelo iuſticie poſtu⸗ illud impꝛoperiũ coꝛꝑale.nec fuit ꝑtinens ad ſaluteʒ vt vi⸗ labat:tum quia deo voluntatẽ ſuam ↄſoꝛmabat cui place⸗ cetur. multa talia inueniũtur in ſcriptura.vnde Geñ xxv bat ꝙ terra ab ydolatris purgaret᷑.iſtud ergoꝛ ſi vtriſq; depcatus eſt Yaac dñũm ꝓ vxoꝛe ſua eo ꝙ ſteꝛilis eſſet.qui Apter ſuam maliciam erat in diſpendium: ꝓphete tamen eraudiuit eũ.⁊ ita ↄcludi põt ꝙ nõ requirit᷑ petere ad ſalu plurimum fuit ad meritum. Et ideo patet ꝙ iſte due ratio tem inter ↄditões que reddũt oꝛatõeʒ efficacẽ. ¶ Ad oppo⸗ nies nõ pcedunt. Et ꝙ hoc itaq; ſit manifeſte dicit beatus ſitum Joh.xiiij. Qocũq; petieritis patreʒ in nomie meo H Aug. li. ij. de mirabilibo ſacre ſcripture vbi loquit᷑ de clau⸗ faciã. Glo.ao ſalutẽ aliqua ꝓpitius nõ dat que iratꝰdaret ſione celi ⁊ ſacerdotibo baal quos ipᷣe intfecit.in quo facto hec glo. ſi ergo illud ſolũ petere debemꝰqð dns dat ꝓpitiꝰ: illud de quo nunc loquimur ſatis xclarat᷑.dicit em̃ ſic ſa⸗ qꝛ: qð dat iratus potiꝰ eſi ao malũ petentis q́; ad bonum: cerdotes ydoloꝝ ſine homicidij culpa dei ſeruꝰ interfecit. plane eſt ꝙ ſolũ qð eſt ad ſalutẽ eſt petendũ.¶ Pꝛet. paul⸗ quippe qni erat in illa lege blaſ⸗ phemũ non patiens viuere petens ſtimulũ amoueri.j.Coꝛin.xij. pie petijt. qꝛ cum eẽt quod ſumptum eſt ex verbo ſupꝛa poſito.Qullus ergo ho lanctus:attribuebat amotionẽ ſtimuli ipᷣi deo. petijt etiaʒ minum ydolum colit niſi blaſ⸗ phemꝰexiſtat. ac per hoc qui ꝓ ſe:qꝛ dicebat ne magnitudo reuelatõnũ extollat me. pe⸗ ydolatre cultoꝛes:mactauerat blaſphemos ⁊ ſacrilegos ð tijt etiã pſeuerãter: qꝛ dicit ter ſe petiuiſſe.⁊ exponit Glo. terra purgauerat. Et poſt bec omnia qui nubes pꝛofuſio⸗ mnltotiẽs. Vnde ꝑpendi põt Pa petitõe nõ deſtitit:donec ne tribus annis ⁊ ſex menſibus oꝛando prohibuerat:i mo ſibi a dño eſt rñſum. ergo ſibi vt videt᷑ nõ defuit niſi illa ſo dico tempoꝛis ſpacio eodem oꝛationis be officio ſitienti la oditio. petere ꝑtinẽs ad ſalutẽ.qꝛ igit᷑ qdð petebat: ad ſa terre abũdantem pluuiã 2 placidam a teo impetrabat. qᷓ lutem nõ erat:fruſtrabat᷑. Et hoc plane dicit glo. Ro. viij. in terra pꝛius nequaqᷓ; veniſſet: niſi eẽ a cultoꝛibo baal pri ſuꝑ illud. Quid oꝛemꝰneſcimꝰfallimur ꝓgdeſſe putantes qᷓ us mũdaret.hec aug. Ex hbis plane habet᷑ ꝙ placebat dño poſcimꝰcum nõ ꝓpſint vt paulo ↄtigit d oꝛaret vt ſpũs ab exſtirpatio blaſ phemox.i.cultoꝝ ydoloꝝ. tales aũt erant eo diſcedẽt qui ex rñſo dni didicit cõtra ſe eſſe qð petebat. quos ignis deuoꝛauit. Fᷣm qð habet᷑iiij. Reg.j.ꝙ ibant ad hec glo.ergo vt videt i ſta aditõ maxime exigit᷑ ad oꝛ onem ceũ acaron oſi ulendũ: ꝓpheta oꝛãdo volũtate ſua diuie cõ⸗ eg bis, beat ſed lz lan G to8 ma zelo ⸗ ſuv⸗ ſteer oſto⸗ ace⸗ iſ; men auo dtus lan⸗ facto ſeſa⸗ gvere ego os ttimo nini bal alge ton N mimrrnrrrnrmrr rererrrrrrrrenn, 138214ñ54.— ¶Erenuneſtio foꝛmabat: a ſancte 2 feruenter poſtulabat.¶¶ Zd illð qð obijcit de Saro: pʒ ꝙ petitio ſua ſi attendat᷑ bñ:nõ appe tebat ſolum amoueri obpꝛobriũ illatũ ab ancilla: ſ etiã ſterilitatis cũ appetitn fecunditatis ſiue pꝛolis ad cultũ i ꝓcreande. bec ſi debite fuerint oꝛdinata ſunt ad ſa⸗ lutem. ⁊ boc plane baberi põt ex verbis Aug.d oꝛando o ad ꝓbam vbi dicit.ꝙ oꝛatio Anne qua petijt filium ſcʒ Samuelez ad illã ꝑtem oꝛonis dñice reducit᷑: libera nos a malo. Et bec eſt ratio quare oꝛdinata fuit ad ſalu tem. ſimile eſt in ꝓpoſito. ¶CkͥÿIonſequenter que .S. j. ritur. que dicũtur eſſe ad ſaluteʒ petenda. ſcʒ on illa que cauſalit 2 ꝓpꝛie ſunt ad ſaluteʒ: aut illa que ſunt ad ſalu tẽ ſiue cauſalr ſiue occaſionalłr. Si primo mõ: Sille ſolꝰ petit ad ſalutẽ qui petit vita eternã: vel gram vel virtutẽ vel oꝑa virtutũ.ᷓ paulus petendo amoueri ſtimulũ:non petijt ad ſalutẽ.qdð videt᷑ falſum: cum peteret amouerii⸗ centiuũ libidinis:⁊ illud qð erat auctiuuʒ peccati quis. Pret᷑. incentiuũ libidinis ſi ꝓcedit in aciũ ꝑditioneʒ inducit. ᷓ petere eius amotioneʒ eſt petere ad ſalutẽ.q̊ ñ ille ſolus perit ad faluteʒ qui petit illa q̃ cauſalr ſunt ad ſalutez. Si vᷣo omia ſunt ad ſaluteʒ. g predeſtinatus cõ⸗ uenient põt petere lapſum in peccatu:qꝛ lapſus eſt ei oc⸗ caſio ſalutis.vñ ſuꝑ ũlud Ro.viij. Scimus qũo diligen tibus deũ omia cooꝑant᷑ ĩ bonuʒ. vt ſi qui eoꝝ euiant exoꝛbitant ↄtra ipſuʒ: vſq;adeo vens talibo cooꝑatur ꝙ atq; cautioꝛes. ¶ Pret᷑. ſᷣm hec cõtraria.ſ.pauꝑtates ⁊ diuitie: ſanitas ? infirmitas ſunt ad ſalutem ſicut cauſa vel occaſio ſalutis.De pauꝑtate pʒ ys.xlviij. Elegi te in camino pauꝑtatis. YZaco.ij. Qonne deus elegit pouꝑes in hoc mũdo. SDe diuitibo pʒ. ↄſitebit᷑ tibi cum tu bñfece ris ei. Iteʒ Luc.xvj.Tacite vobis amicos de mãmona ĩ⸗ iquitanis. De ſanitate Ecẽi.xxj. Viuus ⁊ ſanus conſite⸗ beris 2 laudabis dñm. De infirmitate Ecci.xxxj. Inſfir mitas grauis ſobriaʒ facit aĩaʒ. Si ̊ raria ſunt ad ſa luteʒ:eadezʒ rõne equus bos ⁊c.q ſi pie ⁊ ꝓ ſe ⁊ ꝑleuerã⸗ ter quis petat omia talia:ↄcurrant q̃tnoꝛ ↄditõnes q̃ di⸗ cte ſunt.q̊ de nccĩtate exaudiet᷑ talis oro.qð pʒ eẽ falſuʒ· 4 Pret᷑. martiriũ eſt ad aureolã. ad ſalutẽ. ſi ꝗs pie ꝑſeuerant᷑ petat martiꝛiũ obtinebit.Cõtra.deꝰ non creabit nouos carnifices ꝓpter ipſos.¶ Pret᷑.inſtantia in beato Franciſco qui ad martiriũ młi anhelauit nec obtinuit¶ Rnſio.Ad hoc põt dici.ꝙ illud ſimpłrẽ ad ſaluteʒ vt᷑ bita eterna.gratia.virtus.⁊ actus vᷣtutis. q̃ſi diceret.qꝛ ſolus deus eſt cauſa ſimpłr ſalutis.⁊ G̊ ad ſa⸗ luteʒ petendũ eſt omibo. Cauſa etiã ſalutis eſt illud qð eſt q̃i cauſa materialis diſponẽs ⁊ pꝛeꝑans ad ſaluteʒ. ſᷣ occaſionalis ⁊ accñtalis: ſicut pauꝑtas infirmitas tri bulatio. Ps.Oculi eius in pauꝑem reſpiciũt. Ecci.xj. AMalicia hoꝛe obliuioneʒ facit lururie marxime. PS.tri bulatio ⁊ anguſtia inuenerũt me:mãdata tua meditatio mea eſt. Lec & ſunt cauſe occaſionales ad ſaluteʒ.ꝗa qͥ⸗ dãmodo diſponũt ⁊ preꝑant aliqͥs ad ſalutẽ.qꝛ ⁊ mouẽt ad aliã vitam appetenda: ⁊ ad fugã pct̃i inſtigãt. Et hec nõ ſunt ſimpłr petenda ſ̊ generatłr.lʒ qñq; ⁊ a ꝗbuſdã vt a ꝑfectioꝛibo ⁊ ſoꝛtioꝛibo:nõ aũt infirmis quibo ſolẽt eſſe qnq; cauſe impatiẽtie ⁊ murmuratõis.Sanitas oũt cor ꝑalis delicie ⁊ diuitie etſi qñq; ſunt occaſiones ſalutis: tñ quia plures ꝑ hoc deuiant a ſalute: nõ dicẽda ſunt cã ſalutis neqʒ ſimptr neq;ʒ occaſionałr.Ecẽ̃i.xx.Si diues fueris ñ eris immunis a delicto.j. Limoth.v. Tidua q̃ in delicijs eſt viuens moꝛtua eſt. Aligꝗbo tñ diuitie ⁊ ſani tas coꝛꝑalis ſũt occaſio ſalutis.illis videlʒ q murmurãt ↄtra pauꝑtateʒ:⁊ impatient᷑ ſuſtinẽt infirmitateʒ.q̃ ĩ ca⸗ ſu petende ſunt ne aĩa murmure ⁊ impatiẽtia nimis fati⸗ gata deficiat ⁊ coꝛuat ꝑ pctẽmn. Que ꝙᷓ ſunt ſimpłr ⁊ pro prie.alia aũt q̃ nõ ſunt ſimplir cauſe ad ſalutẽ ⁊ occaſio⸗ nes cauſales vel occaſiones ſimplr: in caſu qͥ ſunt ad ſa⸗ lutẽ petenda ſunt. Et intelligo cãm occaſionalẽ q̃ aliquo etiom eis faciet ꝓficere in bonũ:q; bumilioꝛes reddunt᷑ xcvj. modo oꝑat᷑ ad aliqð qð occaſionalłr ptingit/occaſionem ſimpłr q ſolũmodo eſt materiałr euẽtue rei ſine alia co⸗ opꝑatõne. 4l Dicendũ ad primũ. ꝙ lʒ vita eterna 2 alia S.tacta ſint ſimpir ad ſalutẽ ⁊ ꝓpꝛie: tñ vt ex dictis patz alia in caſu ſunt petẽda ad ſaluteʒ. ⁊ põt ocedi ꝙ petitio Pauli nõ fuit directe ad ſalutẽ:cũ ſtimułꝰille fuit ſibi cã exercẽde vᷣtutis.̊ infra planiꝰ patebit. Qec valet iſið ar gumẽtũ petiuit amoueri incẽtiuũ libidinis ⁊ inductiuũ peti.ᷓ petiuit qð erat ad ſalutẽ.qꝛ lʒ ſtimulꝰ ille erat in⸗ centiuũ libidinis ⁊ cooꝑatm̃ ad inductiõʒ pct᷑i qutũ eſt tæ ſe:tñ qꝛ erat illi cã exercende vᷣtutis.⁊ gra dina oꝑãte ſufficiẽter coercitꝰ a diſſolutõne in actũ pct᷑i: petere eius amotõʒz nõ fuit petitio ad ſaluteʒ.ꝗ¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ ſi ea qᷓ ſunt occaſionatr ad ſalutẽ ſunt petẽda ad ſalutẽ petẽdus 5 eſt a p̃deſtinatis lapſus in pctm ⁊c̃. Dicẽdũ ẽ ꝙ nõ ſeꝗt᷑.qꝛ cũ hec pᷣpoſitio ad:dicat oꝛdinẽ:illa ſolũmõ ſunt ad ſalutẽ petẽda q̃ aliq̊ mõ oꝛdinata ſunt ad ſalutẽ. lapſus aũt in pcẽjm nullo mõ eſt oꝛdinatꝰ ad ſalutẽ.¶¶ Ad illã glo.vſq;adeo deus talibo oĩa cooꝑat᷑ ⁊c.dðm ꝙ intẽ tio glo.nõ eſt ꝙ mala ſint cã ſimpłr ſalutis vel cã occaſi⸗ onalis:ſ̊ ꝙ ꝰ ꝗ de ſua ineffabili pꝛudẽtia ⁊ bonitate ex ipſis malis bonũu elicit:facit illis mala ĩ modũ ꝓueire. Dicendũ eſt etiã.ꝙ nõ eſt incõueniẽs qtum ad diueꝛſos ſtatus ↄria eẽ eideʒ cauſaʒ ad ſalutẽ:ᷣ n ita ꝙ vtrũq; cõ⸗ tꝛaꝛioꝝ ſit ſimpłr ad ſalutẽ.ſᷣ̊ alteꝝ ſimpłr:⁊ reliquũ ᷣm qd. 4 Ad h̊ qͥ querit᷑ de martirio. doᷣm ꝙ martiriuz dire cte eſt ad ſalutẽ ⁊ ꝑ ſe.vñ Philipᷣ.j.vobis datũ eſt ꝓ xpᷣo nõ ſolũ vt in eo ̊D vt etiã ꝓ illo patiamĩ. nõ tñ ncce ẽ ꝙ ſit iſti ad ſaluteʒ q infirmꝰ ẽ ⁊ imbecillus: ꝗ foꝛte deficẽt in toꝛinẽtis ⁊ rpᷣm negaret.vñ quocũq; petẽte martiriũ nõ ncce eſt q̃tuoꝛ ↄditòes pᷣtactas currere:ſiẽ ↄtigit in pᷣmi⸗ tiua eccia ⁊ ↄtinget in fine.naʒz qᷓtũ ad quedã dr eccieſia terribilis vt caſtroꝝ acies oꝛdinata Cant᷑.vj.vñ in pᷣmo ſtatu eccie habebat eccia milites foꝛtiſſimos. ſilr hẽbit ĩ fine.ſ.tꝑe antixpi:ꝗ tũc ſuſtinebũt martiriũ ꝓ xpᷣo. vnð Deut᷑.xxxiij.ſicut dies iuuẽtutis tue:ita ⁊ ſenectus tua. In medio aũt ſunt infiꝛmioꝛes quibo magis ↄpetit ſtatꝰ ↄfeſſoꝝ qᷓ martiruʒ.vñ ſi aligꝗs tał peteret martiriũ.aut foꝛte nõ peteꝛet ad ſaluteʒ:aut p̃ᷣſumptuoſe.⁊ ita nõ pie. vñ nõ eſt ncce vt obtineat.vel ſoꝛte ex aliq̃ puiſione dĩna maioꝛis admiꝛatõis ⁊ vtilitatis gr̃a decꝛetũ ẽ aliqͥs ñ aſ⸗ ſeg qð petebãt.ſicut fint de bẽo frãciſeo.⁊ bto antbonio: qambo martiriũ appetebant. rticulus quintꝰ DOnſequẽter querit᷑ de illa ↄditõe oꝛonis q̃ eſt petere ꝑſeuerant.Et primo querit᷑ qꝗd ſit pe⸗ re ꝑſeuerãt. Scðo.an ſit nccio d illis que faciũt oꝛoneʒ efficacẽ.¶ ¶ Querit᷑ ̊ pᷣmo: qd ſit petere ꝑ⸗ ſeuerant.aut h̊ eſt petere ꝑ multa tꝑa.ſ.dies vel annos: aut donec obtieat᷑ res petita:aut toto tꝑe vite oꝛãtis. Si pᷣmo mõ: ſi gs petat ꝑ dies aliq̃t vel annos ꝙ nõ punia tur ĩ inferno alijo ocurrẽtibo:obtinebit etiã ſi poſtmodũ peccauerit moꝛtalr. ⁊ ita videt᷑ ꝙ non ncce ſit ꝙ reſuꝛgat ad caritatẽ:qꝛ alit efficaciã oẽo ſua ñ bꝛet.Si aĩ᷑ petẽ ꝑ⸗ ſeuerant eſt petere donec obtineat᷑ res petita: ̊ ſtatim vt petiuerit ꝑſeueꝛant dabit᷑ illi qð petit. qð videt᷑ falſuʒ · qꝛ ſuꝑ illð ZJo.xiiij. Quodcũq; petieritis pr̃em in noĩe meo dabit vobis.dicit glo.ſtatim vel poſt.nõ oꝑtzʒ q ſtatim ct᷑ qð ꝑſeueranter petit᷑. Si aũt petere ꝑlenerant eſt pe tere toto temꝑe vite petentis:& nibil aliud põt peti:cũ re quirãtur q̃tuoꝛ ↄditõnes ad efficaciam oronis talis: exq petitio illa totũ tps occupat.¶ Rñnlio. ad h pt dici. ꝙ b⸗ ſeuerãt oꝛare ꝓut ẽ vna ↄditõnũ efficiẽtiũ oronẽ efficacẽ tria cernit.q̊ꝝ vnũ ẽ hituał ↄtinuatio deſiderij eternoꝛũ ſiue nccioꝝ.j. Lheſſa.v. Sine intermiſſiõe oꝛate. Blo. ipʒʒ deſideriũ bonũ or̃o ẽ.ꝛ ↄtinuũ deſideriũ ↄtinua ẽ oꝛo Alið ẽ iteratio ſiue frequẽtatio oronis. Lerciũ ẽ expul⸗ ſio impedim̃ti qͥ minꝰ im pediret᷑ efficacia osonis. Pri⸗ mũ hoꝝ triũ ẽ prĩcipiũ ſcði.terciũ ẽ ↄplemẽtũ pᷣmi⸗ ſcði Ftũ ad efficaciã· Si. n. interueniret impedimentum ali⸗ 14 , Be qð vt peccatũ:nec ↄtinuatio habituũ deſiderij nec itera⸗ tio actualis oroms efficaciã haberet.¶l Ex his pz rñſio ad illud quo querit᷑.ſ.qꝗd ſit oꝛare ꝑſeueꝛant. Ad G̃ q qri⸗ ti qñ aũt eſt petere ꝑ multa tꝑa ⁊c. Põt dici petẽ peꝛ multa tꝑa nõ eſt ꝑetere ꝑſeuerãt niſi excludat᷑ impedimẽ tũ quo minꝰ fit oꝛo efficax ad obtinendũ qð petit᷑. aliqñ enĩ interrũpit᷑ ꝑſeuerãtia ꝑ peccatũ moꝛtale. aliqñ ꝑ ve niale frequẽter iteratũ.⁊ etiã vt dicũt aliꝗ aliqñ ꝑ tepoꝛẽ 7 remiſſiõz.Et ꝑ h̊ pʒ ꝙ ſi aligs ꝑ duos anos vel ꝑ tres petierit pie ⁊ ꝑſeuerant᷑ ꝓ ſe ⁊ ad ſalutẽ: ⁊ poſimoduʒ peccet moꝛtałr.nõ ẽ ncc̃e ꝙ obtineat: qꝛ interruptio moꝛ tificat pietatẽ ⁊ ꝑſeueꝛantiaʒ.vñ tãtũ eſt ac ſi nõ petiuiſ⸗ ſet. vñ Eʒech.xviij. Si auerterit ſe iuſius a iuſticia ſua: omẽs iuſticias quas fecit nõ recoꝛdabũt᷑. ſic pʒ ſolutõ ad primã queſtionẽ.q Ad illð qð obijcit ſeu querit᷑. ſi oꝛaẽ ꝑſeuerater eſt oꝛare donec obtineat᷑ res petita ꝑ efficaciã oꝛonis.põt dici ꝙ oꝛare qͥuſqʒ obtineat᷑ res petita inclu⸗ dit in ſe oꝛare ꝑſeuerant.¶l Ad illð qð obicit᷑ ꝑ illã glo. ſtatim vel ꝑpꝰ.põt dici ꝙ oꝛare ꝑſeu erãt. i.donec res peti ta obtĩeat᷑ ſic intelligit᷑.i.donec iuſtũ ſit ſiue dignũ ꝙ res petita iuy decẽtiaʒ dine bonitatis ſit obtinẽda· iſti ſnĩe rñdet glo.que diẽ̃ ſtatim vel poſt. q.d. qdcũq; petieritis patrẽ ⁊c̃.dabit vobis ſtatim vel poſt.i.dignos vos exbi⸗ bebit vt ſtatim vel poſt obieatis qð petitis.¶ Ad id qð qrit᷑ petẽ ꝑſeuert ẽ petẽ oĩ tꝑe vite petẽtis. põt dici ½ nequaqᷓ; pᷣm illã ↄditõʒ q attẽdit penes frequẽtẽ iteratõʒ actus or̃onis:lʒ ſᷣm illã q̃ attẽdit᷑ penes excluſiõeʒ impe dimẽti.Ympedimẽtũ.n.pct᷑i moꝛtalis ſequẽs ⁊ foꝛte ve⸗ nialis ſequẽtis qñqʒ ãnihilat eficaciã oꝛonis:cuiꝰ efficra cia ẽ ex ↄditionibo qꝗ efficiũt illã dignã exaudiri.nõ ſoluʒ ad meritũ:̊ etiã ad votũ. . nſequẽter quc S. . rit.vtꝝ petere ꝑſeuerant ſit nceiuʒ ad H ꝙ oꝛo ſit exaudi bilis. ſic videt᷑. Dicit.n. Greg.in moꝛat. vtutis põdꝰ oꝛo nõ bʒ:quã nequaq; pſeueꝛantia ↄtinni amoꝛis tenet. h plane hr̃ ꝙ ſine ꝑſeuerãtia or̃o efficaciã nõ hʒ.¶ Pꝛet. Criſoꝰ.de ↄpũctõne coꝛdis. Ab oꝛone nõ recedas quſqʒ; accipias finẽ poſtulati.acceptõ depcantis ẽ: tũc ceſſa qnñ acceꝑis.ĩmo magis nec tũc ceſſes. ̊ 2 tũc ꝑſeuera agens gratias ꝓ eo qð accepiſti:vt ꝑſeueraret nibi qð acceꝑis. 4Pret.Cuc.xj.ſuꝑ illud.Quis veſtrũ hẽbit amicũ ⁊c. HGlo.poſtꝙᷓ foꝛnã oꝛonis rogãtibo ꝓpoſuit: inſtãtiã etiã ⁊ frequentiã illis iniũgit. vt nõ ſolũ diebo ſᷣ etiã noctibo oĩo teferat᷑ ꝗ.n.media nocte panes ab amico petit: 2 in petendi intentõe ꝑſiſtit:nõ fraudat᷑ oꝛans. hec glo.⁊ ita vt priꝰ.4! Pret.iſte preſcitꝰ hñs grãm petit dari ſibi vi tã eternã.pie petit: ↄſtat.qꝛ ⁊ deũ petit ⁊ ĩ caritate eſt. ⁊ ad ſaluteʒ:qꝛ vitaʒ eternã. ꝙ le ⁊ ꝑ magnũ tp̃s: qꝛ per triginta annos.impetrabit ne: cõſlat ꝙꝓnõ.q̊ or̃o ſua ñẽ efficax.⁊ ↄſtat ꝙ nibil impedit niſi qꝛ nõ pſe 6xſe⸗ nerantia maxime videt᷑ facere ad of̃onẽ Cõtra. ſemp oꝛare nõ eſt in nr̃a ptãte.ĩmo impoſſibile eſt ꝙ ſp oꝛatõi inſiſtamus.bᷣ oronis efficacia nibil includit in ſe impoſ⸗ ſibilitatis.̊ planũ eſt.̊ ſꝑ oꝛare nõ ꝑtinet ad oronẽ effi: cacẽ.quare nec ꝑſeuerãter oꝛare.̊ ⁊c. Si dicat pſeue⸗ rant᷑ oꝛare nõ dicit᷑ h nihil aliud facere ꝙᷓ oꝛare ſicut ob⸗ ijciebat᷑.ſ vt nulla die intermittat᷑ certa ſiue debita hoꝛa oꝛandi.ſᷣim ꝙ dicit aug.in hereſibo.Cũ dñs dixerit opoꝛ tet ſꝑ oꝛare ⁊ nõ deficere.Et aplus. Sine intermiſſione oꝛate.ſaniſſime ſic accipit᷑:vt nulla die intermittat᷑ ceꝛta hoꝛa oꝛandi.h̊ eſt oꝛare ꝓ loco 2 tꝑe.Et tũc obijcit᷑.quia tũc peccatoꝛ poſſet ꝑſeuerare in orone:nec tñ eẽt neceſſa⸗ riũ ipᷣm exaudiri.ſᷣm ꝙ dicebat cecus natus Jo.ix. Sci⸗ mus qꝛ peccatoꝛes deꝰ nõ exaudit.¶¶ Sʒ ſi vlteriꝰ dicat 2 addat᷑.ꝙ ille ꝗ ſic petit eẽt iuſtus.adhuc obijcit᷑.qꝛ poſſi⸗ bile eſt ꝙ cadat a caꝛitate ⁊otinue tñ orat.nũꝗd nccio ex audit᷑ ↄſſat ꝙ; nõ.⁊ ſic vt priꝰ.¶! Joꝛſitan diceret᷑ pſe⸗ ueratia debet intelligi nõ oronis: ̊ potiꝰ cari tatis. Sʒ odhuc obicit᷑. ꝙ poſſibile eſt iſũ ab oꝛone crliſtere: tñ in caritate ꝑmanebit.nũgꝗd impetrabit: oſtat ꝙ nõ. nullo modo videt᷑ ꝑſeuerãtia ꝑtinẽ ad oꝛonez efficacẽ. ¶ Pret. ꝑſeuerãtia ſit ſpẽs foꝛtitudis ſitr patiẽtia ⁊ lõganimi tas.querit᷑ qre magis ponat᷑ eẽ vna de ↄditõnibo oꝛonis efficacis qᷓ alie.videt᷑.n.q ſicut patiẽtia ⸗ longanimitas ad oroneʒ efficacẽ nõ faciũt:qꝙ nec ꝑſeuerantia pari mõ. Rñſio.doᷣm ꝙ ꝑſeueꝛãtia requirit᷑ ad efficaciã oꝛõis. ⁊ ſicut S.dictũ ẽ.ꝑſeueꝛantia attẽdi debet: ⁊ qᷓtũ ad actũ oꝛonis:⁊ q;tum ad habitũ caritatis.aliter.n.nõ eẽt vere ꝑſeuerantia niſi ↄtinuaret᷑ oro caritati. ſicut plane dicit glo. Luc.xj.ſuꝑ illud.Quis veſtꝝ hẽbit amicũ ⁊c. Glo. poſtꝙᷓ foꝛmã oronis rogãtibo expoſuit:inſtantiã etiam 2 frequenti oꝛandi illis iniũgit.vt nõ ſolũ diebo:hᷣ etiã no petit ⁊ in petẽdi intentõne ꝑſiſtit: nõ fraudat᷑ oꝛans.hec glo.ꝛ intelligat᷑ iſta ꝑſeuerantia vt ſ- cʒ nõ intermittat᷑ ceꝛ ta hoꝛa oꝛandi.ſicut exponit augꝰ. Silr ex altera ꝑte nõ ſufficeret ꝑſeuerãtia iſta oronis niſi adeſſet ꝑſeuerantia caritatis.pctoꝛeʒ.n.nõ ẽ nccẽiuʒ exaudiri quãtũcũq; ꝑſe⸗ ueret. Yo. ix. Scimꝰ (dixit cecus) qꝛ deus peccatoꝛes nõ audit. Si aũt aliqñ exaudiat᷑.Sᷣ nõ eſt qꝛ or̃o eoꝛuʒ ſit di gna exaudiri:hᷣ ꝙ effectũ ↄſequit᷑ ẽ ꝓgter illius g petit bo nitatẽ. de h̊ ſatis dictũ eſt g. De iſia etiã ꝑſeuerãtia cari⸗ tatis dicit expᷣſſe Greg.in moꝛał. virtutis põdus oꝛo nõ bʒ quã nequaꝙᷓ ꝑſeuerãtia ↄtinui amoꝛis tenet. ¶¶ Ad il lud igit qð primo obijcit᷑ planũ eſt. nõ enĩ accipit᷑ ibi ꝑ⸗ ſeuerantia qᷓi nihil aliud fiat. ᷣ ſicut S. dictũ E.4¶ Siliter pʒ rñſio ad ſecũdũ ⁊c. qꝛ nec ꝑſeuerare in oꝛando ſoluʒ: nec in diligendo ſolũ efficaciã facit.ſᷣ potius in vtroq;.⁊ aꝛgumenta illa ab inſufficienti ꝓcedebãt.4 Ad illud qð obijcit. ꝙ ꝑſeuerãtia eſt ſpẽs foꝛtitudinis ⁊c̃. Dicẽduʒ ꝙ; ꝑſeuerantia inqᷓtũ attendit᷑ in aggreſſiõe terribiliũ ⁊ to⸗ lerantia arduoꝝ:eſt ſpẽs foꝛtitudinis:⸗2 eſt viꝛtꝰſpẽalis. ⁊ ſic ſumpta nõ eſt ↄditio petendi vtS obijciebat᷑.ſic̃ nec patiẽtia ⁊ lõganimitas. Alio mõ generalit accipit᷑ ꝓut dicit ↄtinnuatõʒ ↄpletã ĩ incepto.⁊ iſto mõ eſt ↄditio que cõmuniter omniũ virtutũ poteſt eſſe.⁊ iſto modo accipit᷑ in ꝓpoſito. iſto modo ei ſpecies foꝛtitudinis nullo mo⸗ do coꝛ L quartu, Equit᷑ ð efficacia oꝛõis q;tũ ad ſatiſfactõʒ. Querit᷑ ꝗ̊ vtꝝ oꝛo ſit ſatiſfactoꝛia. Et vide tur ꝙ ſic. Aath. xvij. h̊¶ genꝰ demonioꝝ ñ eijcit᷑ ?· Glo.carnaliũ voluptatũ vniuer⸗ ſitas ñ minuit᷑ niſi pᷣmũ ſpũs oꝛõe roboꝛet᷑.ſ̊ oĩs actꝰne⸗ ceſſoriꝰ ad minuẽda voluptatẽ ẽ ſatiſfactoꝛius. ergo ⁊c. Pret. augꝰ.i pmõe dñi ĩ mõte. ſunt qᷓdã pcta pealia qᷓ oꝛõe dñica ſoluũt᷑.ſᷣ oĩs actꝰ penitiuꝰ qͥ pcẽa ſoluũt᷑ ẽ ſa⸗ tiſffactoꝛiꝰ.ᷓ actꝰ oꝛõis ẽ ſatiſfactoꝛiꝰ.¶ Pꝛet. Eg. Satil⸗ facẽ᷑ ẽ cãs petoꝝ excidẽ ⁊ peccãdi aditũ ñ ĩdulgẽ.ſᷣ oꝛatõe maxiĩe excidũt᷑ cãe pcroꝝ.q̊ ⁊c.q Pret.Anb. ĩ li.cur deꝰ hõ.Satiſfacẽ ẽ honoꝛẽ debitũ deo reſtituẽ. ̊ oꝛõe maxĩe reſtituit᷑ honoꝛ dei.̊ ⁊c̃.q Pret.plꝰ ẽ oro q poſſeſſio: ⁊ ſpũs qᷓ; caro.ſᷣ actu afflictõis ĩ poſſeſſiõe vtpote ꝑ elemo⸗ ſina: ⁊ ĩ carne ꝑ ieiuniũ fit ſatiſfactio ꝓ pct᷑is. Sactu af⸗ flictõis ipiꝰ ſpũs p̃ᷣt ſatiſfacẽ.hmõi atẽ oro. Svt prius. Mret.ĩ peto duo ſũt.ſ.libido ⁊ ↄtẽptꝰ.i.oↄuerſio ⁊ auer ſio.penes at᷑ auerſionẽ ẽ cã pcti:qꝛ ex illa ꝑte ẽ ↄotẽptus.2⁊ iõ ſatiſſactõ maxie attẽdit᷑ penes ↄtẽptũ.bᷣ oro magis ẽ 3 ↄtẽptũ ꝙᷓ alia ſatiſſactio:⁊ magis illi repugt.q̊ videt᷑ ma rime ſatiſfactoꝛia. ¶ Cõtra. ſið. in actiua. exercitiũ boni oꝑis cũcta erhauriẽda ſunt vicia.ſᷣ̊ ofo ẽ ꝑs vl ſpe⸗ cies ↄtẽplatõis.ꝗ̊ᷓ ſi exeꝛcitiũ boni oꝑis ſuffic̃ ad vicia de lenda:nõ ẽ oꝛo nccia ad vicia tollẽda.ᷣ nõ eſt ſatiſfacto⸗ ria ꝓ vicijs ſiue pctis. Pret.ſi ꝑ exercitiũ boni operis cũeta vicia ſunt exhauriẽda.⁊ qð ꝑ vnũ põt fieri nõẽ ne⸗ ceſſe neqʒ ↄueniẽs fieri ꝑ plura.ᷓ nõ ẽ oꝛo nccia neq; ↄue⸗ niẽs ad vicia exhaurienda.&̊ ſi oꝛo eẽt ſatiſfactoꝛia: ne⸗ ceſſe eſſet vel conueniẽs vt per eam tollerẽtur vicia.ergo ⁊c̃. ¶l Pret.ſatiſfactio pertinet ad foꝛũ iuſticie: oo nõ ſᷣ ad foꝝ miſcdðie. oꝛatio non eſt ſatiſſactoꝛia. . Item ſa⸗ ctibus or̃o deferat᷑. qui.n. media nocte panes ab amico —, —2- —S U - —„ —————0— — - — — lon 1 Git nö lil e⸗ er : 4 10: is. nec t e äV, A emfMDmiMõMue „ Nueſtio · tiſfactio tendit ad ſolutõeʒ: oꝛo aũt eſt ad obtinendã re⸗ miſſionẽ ad ↄtraria ᷓ tendũt ⁊ ↄtraꝛia reqrunt.̊ vnuʒ ñ tenomĩat aliud.4l Pret᷑.ſatiſſactio eſt penalis ⁊ afflicti na: or̃o delectabilis ⁊ ↄſolatoꝛia.̊ ⁊ꝛc.¶ Pret᷑.ſi oꝛo eſt ſatiſſactoꝛia.aut h̊ eſt oro mẽtalis:aut vocalis.nõ mẽta⸗ lis: qꝛ illa ẽ m ſe debita: ſatiſſactõ aũtẽ impoſita ĩ onꝰ. Rec vocalis multoſoꝛtiꝰ:cuʒ ad hmõi ſit magis debita: eo ꝙ ipſa inſtituta ſit magis ad exercitium cultus xi. Pret᷑ſi oro ſit ſatiſſactoꝛia.aut illa ꝗ eſt cũ teſiderio aun que eſt cũ faſtidio.nõ illa que ẽ cũ xeſiderio:cum illa ſit delectabilio 2 ſatiſfactio penalis.nec illa ꝗq ẽ cuz faſti⸗ dio:qꝛ illa nõ ẽ acceptabilis ¶ Rñnſio.Gicendũ ꝙ oꝛa⸗ tio nõ eſi ſolũmodo impetratiua ſ̊ ⁊ ſatiſfactoꝛia.vnð ⁊ duplicẽ hʒ fructũ.vnũ in virtutis ſuſceptõne inꝗᷓtũ ẽ im⸗ petratiud. aliũ ex ꝓpꝛia virtute peccatũ tollẽdo inqtuʒ ẽ ſatiſfactoꝛia.primꝰfructus ẽ magnꝰ.ſecũdus eſt rectus. Rõ aũt quare or̃o eſt ſatiſſactoꝛia triplex eſt. qꝛ ẽ opꝰ afflictiuũ.placatiuũ.⁊ humiliatiuũ.Afflictiuũ eſt ipius ſenſualitatis:quia trabit ſurſuʒ rõneʒ: ecõtra ſenſuali tas droꝛſum. Cum aũt or̃o reſpicit bonũ illð eternũ qð eſt bonũ oim bonoꝝ optimũ bonuʒ ſimplr a eẽntiale. eſt enim opꝰ ↄuertẽs eleuãs aĩam in drũ.trabit qi quadã nccĩtate ⁊ violẽtia ſurſuʒ rõneʒ.ſenſualitas aũt reſpicit bonũ tpale 2 bonũ vt nũc.vñ q̃ntũ in ſe ẽ trabit deoꝛſum rõneʒ. Et ita cũ illa trabat deoꝛſuʒ ? illa ſurſum: efficit quedã diuiſio inter rõneʒ ⁊ ſenſualitatẽ.ac ꝑ h̊ oꝛi᷑ qdaxʒ repugnãtia imo ꝑtinax pugnaæ eo ꝙ oꝛo virtuoſio: ⁊ ualet in eleuãdo trahendo ratõeʒ:affligit᷑ ꝑs illa hoĩs qᷓ inferioꝛ ẽ. vel determiatũ eẽ ſenſualitatis ⁊ carnis.. Stẽ eſt placatina diuine ſeueritatis:qꝛ ipſa ẽ q̃i qᷣdda ſacrifi⸗ ciũ deo oblatũ admodũ ꝑ moꝛtẽ 2 paſſionẽ.ac ꝑ h̊ ſuauiſ ſima in aſpeet diuĩe maieſtatis ⁊ eoipſo ſue ſeueritatis placatiſſima. lñ ipſa oro ↄfoꝛmat nos maxie illi cni de⸗ bemus ↄfoꝛmari.ſ.capiti nro xpᷣo:inqtũ eſt redẽptoꝛ nr̃. h eſt paſſioni ⁊ moꝛti eiꝰ. ipſe.n.obtulit ſe pr̃i ꝓ nobis ĩ cruce ꝑ paſſionẽ ⁊ moꝛtẽ diuiniſſimã. Ipſa aũt oꝛo facit ipᷣaʒ ↄfoꝛmatiõʒ noſtrã cũ to inqᷓtũ facit nos ſeꝑari ab amoꝛe mũdi:⁊ ita quodãmodo ſpũalłr pati ⁊ moꝛi mũdo 2 qtũ ad hoc facit nos trãſſferri ad moꝛtẽ xp̃ᷣi. ⁊ nos qͥdã⸗ modo deo ↄfoꝛmes efficit ⁊ placitos.4 Ytẽ eſt opꝰ hůili⸗ atiuũ ipſius mẽtis.qꝛ facit hoĩeʒ ↄuerti ĩ ſe ⁊ ſupꝛa ſe ad videndũ ſuã paruitatẽ ⁊ infirmitatẽ: ⁊ qð maius eſt ſuã feditatẽ. Supꝛa ſe ad ↄſiderandũ diuinã ſublimitateʒ ⁊ virtutẽ ⁊ pulchritudineʒ.cũ.n.illa inferioꝛ feditas ſi bñ cognoſcat᷑ ñ poſſit nõ deteſtari: ſitł ꝑuitas ⁊ infirmitas hoiĩs ſi bñ ↄſideret᷑ nõ poſſit nõ diſplicere:⁊ talis exñs ſe nõ cõtemnere. 2 2uertẽs ſe ſupꝛa ſe nõ poſſit deũ ſup oĩa nõ honoꝛare.⁊ q̃i ſumme gloꝛificandũ non exaltare.⁊ ei recõciliari vt ĩm habere valeat tãqᷓ; illð qð ẽ ſibi ↄueni⸗ entiſſimum ac q̃i ſibi delectabiliſſimũ. Ac eoipſo aĩa ſic diſpoſita q̃i neceſſe bʒ a diuina maieſtate in ꝓpꝛiã paꝛui tatẽ reſilire:⁊ ex hoc in ſe hũiliari.Ex h̊ intelligit᷑ ꝙ oꝛo nis ẽ pena debitã ſoluere:honoꝛẽ deo reſtitueꝛe: ⁊ maxie in ſacrificio ſibi placito: ⁊ peccatoꝝ cauſas ſiue radices excidere.⁊ opus tale ẽ ſatiſſactoꝛiũ.ꝓpt᷑ qð ↄcedendũ eſt or̃oneʒ eẽ ſatiſfactoꝛiaʒ.¶¶ Ad illud g̊ qð pᷣmo obijcit᷑ ex verbo ſido.ꝙ in actiua ſunt exhauriẽda vicia.põt dici ꝙ actiua vuplr ſumit. Ino mõ inqtũ determĩat actiões que ſunt circa exercitiũ virtutũ:⁊ inqtũ talis ẽ purgati⸗ ua peccatoꝝ ⁊ ſatiſfactiua.Alio mõ inqᷓtũ negociat᷑ cir/ ca exterioꝛa relata ad illoꝝ ↄditoꝛẽ.pᷣmo mõ ſumpta ꝑti net ad illaʒ o?o.ſcdðᷣo mõ ſumpta or̃o eſt q̃i intermedia q̃i ĩ ↄfinio inter actiuã ⁊ ↄtemplatiuã.⁊ roõne qua media eſt quadã inclinatõe ad ↄtemplatiuã dicẽda eſt ↄtempla⸗ tiua.⁊ ſic nõ compᷣhendit᷑ ſub actma. Alio tñ mõ cõſide⸗ rata: eſt actiua quidẽ a purgatiua peccatoꝝ ⁊ ſatiſfacto ria.. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ꝑtinet ad foꝛuʒ miſcðdie ⁊c̃. Dicendũ ꝙ Iʒ ſatiſſactio ꝑtinet ad foꝛi iuſticie: includit tñ ⁊ ↄcernit foꝛuʒ miſcðie. ſi enĩ opoꝛteret ſatiſfacere ſᷣm rigoꝛeʒ iuſticie:totus mũdus ñ ſatiſfaceret ꝓ vno pecca to moꝛtali:ꝓter qð opoꝛtet ꝙ in ſatiſfactõe miſcðia in⸗ factoꝛi bea xcvj. terponat ꝑtes ſuas.eodeʒ modo ẽ de oꝛone inĩtuʒ eſt ſa tiſfactoꝛia.lʒ ꝑtinet ad foꝛum miſcdie: includit tñ foꝛum iuſticie inqᷓ̃tuʒ eſt afflictiua.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſa⸗ tiſfactio determinat in ſolutõe:oꝛo in dimiſſione. hõt di ci ꝙ or̃o ↄcernit vtrũq;.ſ.ſolutõʒ ⁊ↄ dimiſſionẽ.ex afflicti⸗ one quã infert ſolutõzʒ:ex humiliatõe ⁊ oblatione quam facit obtinet dimiſſionẽ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſatiſfa⸗ ctio eſt penale:or̃o eſt delectabile.põt dici ꝙ or̃o vtrunq; includit 2 ↄcernit.de ſe.n.eſt afflictiua: rõne abundãtis gẽe ocomitantis ẽ ↄſolatiua.4¶!. Ad illud qð obijcit.vtrũ mentalis ⁊ vocalis ſit ſatiſſactoꝛia.pot dici ꝙ vtraq;: eo ꝙ vtꝛaq; eſt afflictiua.sᷣ magis mẽtalis:ſicut vocalis plłꝰ eſt in ptãte nza:⁊ ita magis certe ſoluẽda.Alia aũt ẽ ma gis diuine gratie adiuuãtis ? excitãtis ⁊ etiaʒ eleuãtis. Cum aũt facimꝰ qð in nobis eſt affligendo nos ꝗꝓpt mẽ⸗ taleʒ: deus acceptat ⁊ accipit ꝓ ſatiſfactõe: quis quẽad⸗ modũ ſit debitũ.qꝛ frequẽter vltra qð tenet᷑ affligit ſe in hmõi or̃one. SPret᷑.lʒ oꝛo vocalis inſtituat᷑ ad executõeʒ caltus diuini.qꝛ oro inſtituta ad h̊ interpollate ſoluẽda eſt. bñ tñ põt oronibo etiã pluribofieri ſatiſfactio de pec⸗ catis. 4 Ad vltimũ dᷣm. ꝙ illa q eſt cũ deſiderio ẽ ſatiſ⸗ a. duplex ẽ deſideriũ.ſ.rei pntis ? rei abſentis. embeu qnintunz Onſequẽter q̃rit de efficacia or̃onis Pau li petentis amoueri a ſe ſtimulũ.Et pꝛimo ꝓut ſtimulus dicebat᷑ incentiuũ libidinis. Scðo prout dicebatur doloꝛ lateris. Articulus prunꝰ· Riimo qrit᷑.vtꝝ debuit exaudiri petẽdo amo⸗ ”M ARranz- incentiui libidinis. ſic:videt᷑ ꝑ hboc VPv amotio primoꝝ motuũ ab aliqͥ efficit ipſuʒ tů. PsS. Weatus qui tenebit allidʒ puulos ſuos ad petram.i.qui ꝑuulos qui ex carne naſcũt᷑ malos motus anteqᷓ creſcãt retinet ne ſint liberi.⁊ allidet ad petraʒ. i. xpᷣm vt confracti diſpereãt.ſic exponit glo.de ꝑꝛimis mo tibus ꝗ tendũt ad libidinẽ. cũ paulꝰ vellet eos reprimẽ xpᷣm oꝛaret vt eos tolleret: bñ ⁊ meꝛitoꝛie oꝛabat. & ex⸗ audiendus erat. 4l Ad idẽ facit illud Ecci.ij. Capite vo⸗ bis vulpes ꝑuulos qui demoliũt᷑ vineas.pꝛimi.n.motus lʒ minima venialia ſint:tñ demoliũt᷑ aĩas.i.coꝛũput ſi ꝑ mittant᷑ ꝓcedere.q Pret᷑.ſa.xiiij.ꝑdai babilonis no mẽ ⁊ religas ⁊ ꝓgeniẽ ⁊ germen.i.nomẽ pcti luxuꝛie ĩq̃ẽ ↄfuſio ꝑdendũ ẽ. Ephe.v. Joꝛnicatio ⁊ ois immũdicia ñ noĩet᷑ in vobis ſicẽ decet ſccos.Siłr ꝑdende ſunt ciꝛcũſtan tie qᷓ ſignãt᷑ ꝑreligqas.⁊ ꝓgenies.i.ãctꝰ.⁊ geꝛmẽ.i.pꝛuni motꝰ? a quibo veniũt delcetatio ↄſenſus ⁊ actꝰ.·a ita bñ meritoꝛie petijt apłs remoueri a ſe incentiuũ libidis.g exaudiẽdus fuit.⸗ Pꝛet.idẽ videt᷑ ꝑillð NHiere.l.Inteꝛ⸗ ficite babiloneʒ nec ſit ꝗcqᷓ reliquũ.¶. ret.ſuper illud Hiere.vij. Noli oꝛare ꝓ h̊ ꝓpto.dic̃ glo.duo ſunt q̃ obſi⸗ ſtunt oꝛonibo ne audiãt᷑ a dno.incoꝛꝛectꝰ ꝑmanẽe erꝛoꝛ 7 coꝛ impenitẽs. h̊ neutꝝ iſtoꝝ fuit ĩ paulo.ꝙᷓ erxandiẽdꝰ fuit cũ ñ eẽt in ipſo qð ſubſiſteret oꝛoni.¶ Pret.cõſtat ꝗ⸗ paulꝰ petijt ꝓ ſe ĩ illa petitõe ⁊ pie ⁊ ꝑſeuerãt·qꝛ ter dñʒ rogauit vt diſcedẽt ab ipſo ſtimuł ille.in ternaꝛio oſiſtit ꝑſeuerãtia.vñ MMath. vij. Petite ⁊ accipietis.qꝛite⁊ in⸗ uenietis.pulſate ⁊ aꝑiet᷑ vobis.ↄſtat aũt ꝙ ad ſalutẽ pe⸗ tijt qꝛ incẽtiuũ libidis ad ꝑditõʒ ẽ ſi ꝓcedit.& remotõ eiꝰ eſt ad ſalutẽ.⁊ iſta qᷓtuoꝛ faciũt oroneʒ cxaudibilẽ. videlʒ vt oꝛat pie.ꝑſeuerãt. ꝓ ſe.⁊ ad ſalutẽ.̊ paulꝰ exandien⸗ dus fuit in illa petitõe. Cõtra.j.Jo.vlf. Quecũq; pe⸗ tieꝛitis ſm volũtatẽ eiꝰ⁊c..ibi glo.aug.bona volũtas dei nr̃az ſiultã coꝛigit: vt apło paulo cõtigit. ſ. perit a le amoneri ſtimulu carnis. Ex Hᷣ pʒ ꝗ; petitio eiꝰ ſtulta fnit ã̊ ñ debuit exraudiri.⸗¶¶ Pret.ſuꝑ ill Ro.viij. Quid ore mus ſicut oꝑtz neſcimꝰ. Glo.fallimur qñq; putantes ex⸗ audiri vel ꝓdeſſe qð nõ ꝓdeſt:ſicut paulus.vñ rſuʒ re⸗ cepit a dño ꝙ nõ exaudiret᷑.̊ apoſtolus putans ſibi p⸗ teſſe amotõʒ ſtimuli fallebatur.ᷓ hoc petendo nõ &æbuit A „ 4 exaudiri:qꝛ nõ petebat qð erat illi ad ſe⸗ alutẽ. 4 Pre. Ja. j. Om̃e gaudiũ exiſtimate fratꝛes mei cũ in tẽptatões va rias incideritis.i.a ꝑſecutõne vel a ↄſcia vel a cõcupĩa qᷓ varie temptãt.ᷓ debebat aplłs gaudere de illa tẽptatõe:⁊ nõ eſus amotõʒ petere nſio. Ad euidentiã hmõi ꝓ⸗ bleumatis nõ. ꝙ multiplex eſt temptatio.ſ.interioꝛ ⁊ ex⸗ terioꝛ.Exterioꝛ iterũ duplex. videlʒ dei 7 dy aboli.tem⸗ ptat.n.deus ⁊ dyabolꝰ. Jteʒ dei duplex eſt. tẽptat.n.pᷣci⸗ piendo: ſicut tẽptauit abꝛahaʒ pᷣeipiẽs ei ĩmolare yſaac vt babet᷑ Geñ. xxij. Temptat iteꝝ affligẽdo⸗ toꝛquẽdo vt martires.vñ Sap.iij. In paucis verati in multis bñ diſponẽt᷑:qm deꝰtẽptauit illos inuenit illos dignos ſe. Temptatio itaq; dyaboli duplex eſt. qꝛ tẽptat ſuggeren⸗ do ſiue incendendo.vñ )ſa. lmij. Ego creaui fabꝝ ſuffla⸗ tem in igne prunas. Lemptat etiã affligendo⸗ tẽptãdo: ſicut temptauit JYob. Temptatio vo interioꝛ ẽ q̃ eſt a fo⸗ mite ? carne.de qua dicit᷑ Jaco.j.Deꝰ intẽptatoꝛ malo⸗ rũ eſt.ipſe enĩ neminẽ temptat.VUnuſ⸗ qſqʒ.n.temptatur a ↄcupia ſua abſtractus ⁊ illectus.⁊ hec tẽptatio interioꝛ peccatũ ẽ ipſi tẽptato.ſᷣ temptatio interioꝛ cui nõ oſentit temptatus:nõ eſt peccatũ: ̊ materia virtutis ex ercẽde. Am bꝛo. ſuꝑ lucã.temptatõeʒ ne vniꝙᷓ timere debemꝰ. eſt enim cauſa victoꝛie:materia triũphoꝝ.diues ille ꝗ tem⸗ ptatõʒz non ſenſit in ſeculo:in pena eſt apud inferos.Di⸗ cimus ꝙ ꝙ ſtimulus ille put erat incentiuũ libidinis ſiue temptatio dy abolica vt pʒ:dicit᷑ angelus ſathane:⁊ fuit materia exercende virtutis ipſi Paulo.vñ nõ exaudien dus erat in illa petitõe.i Qullus.n.debet petere nõ tẽpta ri temptatõe exterioꝛi qᷓ nõ eſt peccatũ:ſ̊ materia exercẽ⸗ de virtutis.l Dicendũ g̊ ad primũ obiectũ.ꝙ illð ꝙ pe⸗ tijt primos motus a ſe remoueri: nõ erat illi ad ſalutez. Qõ.n.petijt primos motus a ſe remoueri:ſᷣ potiꝰ tẽpta-⸗ tioneʒ exterioꝛeʒ que ipᷣm incitabat ad libidineʒ que eꝛat a dyabolo ad vecipiendũ:a deo temꝑata ad exercitiũ viꝛ tutis.vnde lʒ ſtimulus ille non crat illi cauſa nccia ſalu tis:erat tñ cãẽ admĩcularis a exercitiũ ad ſalutem. 4 Er his pz rñſio ad ſecundũ 2 tercium.qꝛ petere amotõeʒ ſti⸗ muli:nõ fuit petere amotõʒ primoꝝ motuũ vel inſultuũ illoꝝ:h̊ potius exterioꝛeʒ temptatõʒ:vt tactũ eſt.⁊ indu⸗ cũtur auẽtes acſi ſtimulꝰ ille eẽt tẽptatio interioꝛ.⸗.] Ad illam glo.que dicit.duo ſunt que obſiſlũt oronibo ⁊c. po teſt dici ꝙ nõ ſolũ iſta duo ſunt que obſiſtũt:imo multa. iſta duo dicit glo. ꝓpter tin obſtinatũ in malo:cuius coꝛ impeniteno 2 inconeptus erroꝛ obſiſtebat: ne Hiere⸗ mias cxaudiret᷑ ꝓ eo.¶¶ Ad vltimũ põt dici. paulꝰ nõ petijt ad ſaluteʒ. imo petijt ↄtra exercitiũ ꝑfectõʒ virtu⸗ tis ſue.ſicut eſt rñſuʒ ei a dño.nec erat incentiuũ libidis ꝓut erat exterioꝛ temptatio aplło ad ꝑditioneʒ: ĩmo po⸗ ticulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtꝝ paulus debuit erau⸗ diri petendo ſtimulũ amoueri ꝓut dicebatun loꝛ lateris.Et videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ i ꝙ eccĩa petit ꝙꝓ infirmis vt reddat᷑ illis ſanitas.vt reddita illis ſani⸗ tate gratiaꝝ deo ĩ eccia referãt actões.ſ̊ oꝛones eccie ſũt eraudiẽde.ᷣ oꝛo Pauli q̃ petebat ſtimulũ amoueri.i.do loꝛẽ ad exẽplũ oronis eccie facte debuit exaudiri.⸗. Pre. H idez videt᷑ ꝑ h.ꝙ rex vel pᷣnceps ꝗcũq; ꝓficiſcẽs ꝓ deo: graui ctineret᷑ inſirmitate. ita ꝙ; ꝑegrinatõʒ inceptã cõ plere nõ poſſet.ſi peteret a deo ſue infirmitatis releuatõ⸗ nez vt pegrinatõʒz poſſet ꝑficere. videt᷑ ꝙ eẽt exaudiẽdꝰ. A ſimili videt᷑ in ꝓoſito. q; aplus petẽs amoueri doloꝛẽ lateris:vt liberius ⁊ expeditius poſſet officiuʒ a deo ſibi imiunctũ exeq: erat exaudicdus.⸗] Pꝛet. dicit phůs ꝙ egꝛi tud impedit virtutes.ſ̊ bonũ eſt oꝛaꝛe ꝓ remotiõe hmõi impedimẽti.ᷓ bonũ eſt oꝛare ꝓ liberatòne a malo pene. 4Pret. vt S. tactũ eſt. di ſtinguit᷑ inter oronẽ ⁊ depcatõ⸗ neʒ. vt oio fit ꝑ bonis adipiſcẽdis:⸗ deprecatio ꝓ malis amouendis.2 ita bonũ eſt oꝛare liberatõe a malo pene ⁊0z Pauli talis fuit. xc.· ¶ ontra.Ad Heb.xij. In ð diſciplina ꝑſeuerate filij.⁊ ſumit᷑ ibi diſciplina ꝓ ſlagel⸗ lis quibo deus flagellat filiũ quẽ amat.ſi pᷣceptũ eſt ꝑſe uerare in flagellis:illicitũ eſt liberari ab eis ⸗ indignuʒ exaudiri.4 Pꝛet. tribulatões ncce ſũt nobis ad vitã et⸗ nã obtinẽdũ.Act.xiiij. ꝑ młtas tribulatões oꝑtz intraẽ ĩ regnũ dei.̊ᷓ petẽ eoꝝ amotõʒ ẽ petẽ ñ ad ſalutẽ:pᷣ potiꝰz. ⁊ ita tał petitio ñ ẽ exaudiẽda.¶ Pret. Geñ. vij. mktipli⸗ cate ſũt aq̃ ⁊ eleuauer̃t archã ĩ ſublime a tra. aq ſunt tri bulatões:archa eccĩa q̃ ꝓfiẽ ex multiplicatõe tꝛibulatõ⸗ nũ.ᷓ ñ dʒ oꝛaꝛe ð ꝓfectũ ſuũ. Sñ dz amotõʒ penaxꝝ perẽ. 4¶l Ad idẽ fac̃ qð dr̃ Exo.j.Quãto egiptij ogprimebat iu⸗ deos:tãtomagis młtiplicabãt᷑ creſi. cebãt. ¶ Pret. ſuꝑ il lud Hiere.v.ꝑcuſſiſti eos ⁊ ñ doluerũt.diẽ glo. oĩs dina ꝑcuſſio:aut purgatio ẽ nobis vite pñtis:aut initiuʒ pene future ad repꝛobos.ſᷣ ↄſtat ꝙ purgatõ vite pñtis ẽ bõa.g ẽ malũ petẽ ꝙ deꝰ nos libẽt a ꝑcuſſione dĩna ſiue a malo pene.4 Pret.aug. oꝛat.dñe h vre 2 B ſeca.¶ Pret.gg.ĩ moꝛalł.qꝛ ſcr̃e mẽtes coꝛuptõis ſue vulnꝰ ſine putredie ñ eẽ ſentiũt:libẽt ſe ſb manu medici parãt:vt apꝑto vulneꝛe virꝰ ſub manu medici exeat ꝙ ſana cute int⸗ occidebat. &ͤ flagella dñi purgatoꝛia ſũt coꝛꝛuptõis nẽe. ̊ malũ ẽ pe tere ab ilł liberari.¶ Pret.ſuꝑ i llð.ij. coꝝ.xij.diẽ glo. ꝓ⸗ pter qð ſcʒ qꝛ uit colaphiʒabar:ego hũane timens ter rogaui dñm ⁊c.q̊ ex bũano timoꝛe fuit illa petitõ. ſᷣ hũa nus timoꝛ malꝰ ẽʒ: & illa petitio fuit mala. n exaudi bil: qꝛ arboꝛ mala ⁊ fructꝰ malꝰ.¶! Pret.aug. ſuꝑ eũdẽ locũ qñ petitis tpalia cũ mõ ꝑetite.vt ſi ꝓlſint det: ſi ſciat ab⸗ eſſe ñ det. qd.n. obſit vel ꝓſit medicꝰ nouit nõ egꝛotꝰ. ſed paulꝰ ñ petijt cũ hac ↄditõe.ᷓ indiſcrete petiuit.vñ b. Ja cobo eiuidẽ qrto.repᷣhẽdit qͥſdã dicẽtes:hodie aut craſtĩo ibimꝰ ĩ ciuitatẽ illã:qꝛ ñ apponebãt oditõʒ ſi dñs voluẽit ſi virerimꝰ faciemꝰ h̊ vel illð.¶ Pret. Jac.j. Om̃e gau diũ exiſtiate fratres mei cũ ĩ tẽptatões vaꝛias iĩcideꝛitis. apts tenebat᷑ gaudẽ de illa tẽptatõe.ᷓ tenebat᷑ ñ peteꝛe amotõʒ ſtimuli:? ⁊ petijt. ñ tebuit exaudiri.⸗ Pre. ſuꝑ illð.j. Yo.v.q; ſi petierimꝰ ſᷣm volũtateʒ eiꝰ audiet nos. Glo. bõa volũtas dei nr̃am coꝛꝛigit ſlultã:vt apło paulo otigit.ꝗ ſtulta fuit petitio pauli:⁊ ita ñ debuit exaudiri. ¶Dꝛe. er roe iſta 2 ale S. poſitis videt᷑ ꝙ peccauit petẽ do amotõʒ ſtimuli.⁊ qꝛ ſtulta fuit petitio ſua vt 5.· hitũ ẽ. ⁊ qꝛ indiſcreta:⁊ ita ↄ diſcretiõeʒ.⁊ ꝑ ↄns pruaẽtiã 2 5 vᷣtutẽ.⁊ ita pct᷑z vt videt᷑.⁊ et᷑ ſe:vtʒ ex glo. Ro. vij. vbi dr̃.qꝙ ex rñſo didic ↄᷣ ſe eẽ qd petebat.vt taciũ ẽ in pñti ꝓp⸗ bleumate.⁊ ita õ caritatẽ q̃ tenebat᷑ diligẽ ſe. ñſio. dm ad h̊ ꝙ or̃o apli amotõe ſtimuli.i.doloꝛis lateꝛis nõ fuit exaudibił.i.ñ fuit ſibi vtił nec ↄueniẽs vt exaudi ret᷑. Hmõi.n.tribulatões ⁊ alie hũane ↄditõi inflicte ſũt ad hanc vitaʒ coꝛuptibileʒ contemnẽdaʒ: 2 futuram ꝑ⸗ quirendaʒ. vnde ſuꝑ illud Job.vj. Sagitte dei ĩ me ſunt quaruʒ indignatio ebibit ſpiritũ.vbi dicit BGregoꝰ. Sa⸗ gitte ſunt animaduerſiones:diuine ꝑcuſſiones.quaꝝ in· dignatio ebibit ſpiritũ.i.compeſcit elatõeʒ. Pret.mate⸗ ria ſunt exercẽde virtutis.vnde he ſunt gentes quas re⸗ liquit dominꝰ pt ĩ eis erudiret iſrabelẽ Judic.iij.ibi glo. Aug.In exodo.xxiij.de his gentibo dicit deus.iAon eij⸗ ciam eos in anno vno:ne fiat terra deſerta multiplicẽt᷑ in te beſtie fere.Et poſt quibuſdã interpoſitis ſi. ubditur. M aũt ait ne multiplicent᷑ in te beſtie ere. mirũ eſt: ſi ñ beſtiales cupiditates ⁊ libidines intelligi voluit: q̃ ſolẽt c repentino ſucceſſu terrene felicitatis exiſtere. hec glo. Ecce quanta ẽ vtilitas afflictionuʒ modernoꝝ. ꝓpter qð nõ expediebat vt ſtimulus amoueret᷑.¶¶ Ad illð qð obij⸗ cit᷑ꝙ eccia oꝛat ꝓ infirmis vt illis ſanitas reddat᷑. Põt dici ꝙ ratio competẽs eſt quare eccia oꝛat infirmoꝛuʒ ſanitate:que frequẽter oroni ꝑſone ſi ingularis nõ compe teret.quare & erpedit ꝗ nõ exaudiat᷑p omotõe cuiuſcũq; infirmitatis:vt tactũ eſt. Cñ ꝙ eceleſia exaudi at petẽdo ꝓ lanitate infirmoꝛuʒ expedit propter plura.vnũ eſt ro⸗ boꝛatio infirmoꝝ in fide.cuʒ eniʒ ad pces eccie deus det ſanitatẽ coꝛꝑalẽ: roboꝛat᷑ fides fideliũ ⁊ augmẽtat᷑ viſis mirabilibo qᷓ dñs infirmis curãdig oꝑat᷑.⁊ fiũt inſideles le ſni due pſe rb loen in ms en to i t ſont⸗ y e lien git alte nns ſiel ſel⸗ illo —–m „ — — — — — 2—— 6 gi t e⸗ nt va⸗ in⸗ te/ re⸗ l cck ur. ſin lit ſe i, t z pe⸗ do r ! 1 NMneſtio fideles. Alia rõ eſt exbibitio bonoꝛis largitoꝛi ſanitatis 1 gratiarũactio ⁊ augmentũ cultus deiꝑ ↄſequẽs.4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſicut petitio ꝑegrini q ſit ꝓ infirmita⸗ te tollenda vt ꝑegrinatõz; incepiã ey pleꝛe poſſit:videt᷑ ex⸗ audienda ⁊c. Põt dici ꝙ petitõ in ſiimuli amotiõe ñ de⸗ buit fieri ab apło.nec ſibi ↄgruebat ꝙ amoueret᷑ a dño. bñ.n. innotuit apło.ꝙ ad ↄmodũ ſuũ: immo ad ſalutem ſuã fuerat illi datus ſiimulꝰ vt ipſe ꝓfitet᷑.ij. ad coꝝ.xij. ibi. Ne magnitudo reuelationũ extollat me ⁊c̃. vnd glo. ibideʒ. ſtimulus pungens carnẽ a deo datꝰ eſt mihi .i. ad meã vtilitatẽ. ideo ſcʒ ne magnitudo reuelatõnũ extollat me in ſuꝑbiaʒ.⁊ poſi:dñs ad ↄſeruatõʒ bumilitatis im⸗ miſit. Seus.n.ad h̊ iuſto nõ ꝑcebat:vt eius virtutẽ ĩ in⸗ firmitate ꝑficeret. bec glo. Noticia ̊ apli de vtilitate ſti⸗ muli cã fuit:quare ↄmotio eius ñ fuit petẽda.⁊ ipſa vtili tas quare nõ cõgruebat ſibi ꝙ eẽt amotus. Pret.lʒ qdã⸗ modo impediebat executõʒ officij ſui imũcti:nõ tñ impe diebat ſimplr. vñ lʒ nõ poterat exeꝗ officiũ illð ſine qua mine qð illi intulit ſtimulꝰ ille:tñ exeg potuit. ꝓpt qð ñ erat illi expediẽs pter executõʒ officij vt eẽt ſtimulꝰamo tus. Ex bis pʒ ꝙ nõ eſt ſimile de releuatiõe inſirmitatis pncipis ꝑegrinatis: ⁊ apłi ſtimulũ patiẽtis. 4 Ad illud qð obijcit ꝙ egritudo impedit vᷣtutes ſjm phᷣm. Põt di⸗ ci quatuoꝛ ſunt genera virtuiũ ſᷣm Macrobiũ. d bis S. vltima petitõne dñice or0onis.¶ Ad illð qð obijcit᷑.q deßcatio eſt ꝓ malis amouẽdis ⁊c̃. Põt dici ꝙ bonũ ẽ ⁊ meritoꝛiũ oꝛari ſiue deprecari ꝓ malis amouendis.nec iñ cuiuſqʒ eſt bonũ nec ꝓ quibuſcũqʒ malis.vñ argumẽ tũ peccat ſᷣm ↄſequẽs. Pꝛet.licite põt peti.⁊ tunc potuit amotio mali ſine liberatio a malo ſicut petit᷑ in oꝛatione dñica.⁊ maxime qñ maluʒ eſt cã faſtidij ⁊ impatiẽtie.ſic accidit frequẽter. Sicut.n.ꝗbuſdã eſt melius viuẽ in di⸗ uitijs ꝗᷓ in pauꝑtate:ſic melius eſt quibuſdaʒ in ſanitate coꝛꝑali ꝙᷓ in egritudine.̊ ſimpłr loquẽdo melius eſt pe⸗ nas pñ̃tes ſuſſinere qᷓ eſſe ſine illis.⁊ maxie viris perfe⸗ ctis: cuiuſmodi fuit apłs.¶ Zld illa que opponũt᷑ p iſta ꝑte:põt dici ꝙ reuera apłi petitio nõ erat exaudiẽda ſibi id eſt ad vtilitatẽ ⁊ ad ſalutẽ ſuã.¶. Ad illud qð pᷣmo ob⸗ ijcit᷑.exquo pᷣceptũ eſt ꝑſeuerare in diſciplina: illicitũ e petere liberari ab illa ⁊c. Põt dici ꝙ frequẽter in ſacra ſcriptura dicũt᷑ aliq̃ ꝑ modu pcepti qᷓ vim pcepti nõ obti nẽt. vñ illð qð dicit aptus. In diſciplina ꝑſeuerate filij. magis eſt boꝛtatio qᷓ preceptũ.Hoꝛtat᷑.n.opts ad pſeue⸗ randũ patiẽt in flagellis.vñ glo.pſeueꝛate vſqʒ in finẽ in Diſciplina patiẽter ferẽdo. ¶¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ tribu⸗ latõnes ſint nccie ad ſaluteʒ. vñ petere liberatõʒ eaꝝ eſt petere ↄtra ſalutẽ. Dicendũ ꝙ etſi tribulatiões ſepe ꝓfi⸗ ciant ad ſaluteʒ: nõ tñ preciſe ⁊ cauſałr ſunt nccie ad ſa⸗ lutẽ.vñ ſtimulꝰ apli nõ ſuit illi cꝗ pᷣciſa ſalutis:qꝛ etiam ſtimulo amoto nõ fuit illi precluſa via ſalutis.. Ad illa duo que ſequũt᷑ põt dici.ꝙ lʒ multiplicatõe tribulatõnũ ꝓficiãt mẽbꝛa eccie:nõ tñ peccãt ꝗ petũt liberatõeʒ alic⸗ tribulatõis ſiue miſerie:bᷣ meritone põt fieri hmõi peti⸗ tio et ſi ex caritate fiat:⁊ ad ſalutẽ ſui vel ꝓximi vel bono rẽ dei.vt ſicẽ̃ foꝛtaſſe apłus meritoꝛie petiuit ſtimuli amo tionẽ:vt liberius officio predicatõms ⁊ alijs boĩs poſſet vacare.⸗ Ad illud qð poſt obicit᷑.ꝙ ꝑcuſſio diuĩa ẽ puꝛ gatio pñtis vite ⁊c. Põt dici ꝙ lʒ ꝑcuſſio dĩna ſit cauſa qñq; purgatõis: licet tñ aliꝗbo cauſie petere liberationẽ ab hmõi ꝑcuſſione.hmõi.n.ꝑcuſſiones vt ſtimuiꝰ apti:ñ ſunt directe ⁊ ꝑ ſe ad purgatõʒ maloꝝ vel augmẽtuũ bo⸗ noꝑ:ſᷣ de ſapienti vſu ſanctoꝝ ꝗ ſapiẽter vtunt᷑ malis pe ne: oſiderãtes vitã iſtã plenã eẽ miſerijs:⁊ ob h̊ ↄtemnen⸗ dã ⁊ querendã eẽ meiioꝛẽ. Pꝛet.vbi ignoꝛat᷑ volũtas dei licitũ eſt velle ⁊ petere oppoſitũ eius qð vult deꝰ. ſic conti git de altero duoꝝ angeloꝝ: de quibo habet᷑ Bañ. x. qrũ alter volebat liberatõʒ ppłi:a alter nõ.⁊ vterqʒ erat bo⸗ nus m Breg. 1 ↄſtat ꝙ alter volebat qð veus nolebat. ſic licitũ fuit apło velle amotiõʒ ſtimuli cũ ignoꝛaꝛet dxũ velle oppoſitũ.Ex his pʒ rñſio ad quedã q̃ ſequũt᷑.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ peiebat ex hũano nimoꝛe ⁊c. Sõt dici rit ꝙ üllud verbũ:ego hũane timẽs ter dñm rogaui ⁊c.ñ.in⸗ telligit᷑ de hũano timoꝛe ꝗ malus ẽ: ſᷣ exponit᷑ ſic.hũane timẽs ſicut homo fragilis cui natuꝛale eſt timere moꝛtẽ. Ad aliud obiectũ qð ſequit᷑.dõm ꝙ iʒ apls in illæappe titione nõ ꝓoſueꝛit ↄditõʒ actu: ſubintellexit tñ bĩitu.vnð cũ modo petijt:⁊ ſic nõ peccauit.q Ad aliud qð ſeꝗt᷑.di⸗ cendũ ꝙ aplłs gaudebat de pñtia ſtimuli: qꝛ ſciebat illuʒ doloꝛeʒz eſſe a deo. ̊D neſciebat an in futuꝛo vellet deꝰ illuʒ doloꝛeʒ remanere. vñ licitũ fuit ei petere reſpectu futuri ꝙ remoueret᷑.¶ Ad aliud obiectũ qð ſequit᷑. dõm ꝙ pe⸗ titio apłi nõ fuit ſtulta ĩ genere: qꝛ ſepe oꝛat eccĩa ꝓ infir mitate tollenda.̊ dicit᷑ fuiſſe ſtulta reſpectu excellẽtie ꝑ⸗ ſone aplice:qꝛ debuit cũ maioꝛi deliberatõe petere qᷓ; pe⸗ tierit:⁊ cum maioꝛi diſcretõne.vnde eius petitio nõ fuit vſq;quaq; diſcreta.nõ tñ fuit ↄtra diſcretõʒ ſimplr: ſᷣ † diſcretõʒ ↄſummatã.l Ad ea ꝗbo videt᷑ ꝙ peccauit apo⸗ ſtolus petẽdo:⁊ qꝛ petitio ſua fuit ſtulta ⁊ indiſcreta.i.ð diſcretõʒ ⁊ ↄtra prudẽtiã.iaz pʒ rñſio ex dictis qũo ſtul ta ⁊ qũo indiſcreta.nec valet illud argumentũ.petebat ð ſe. ↄtra caritatẽ.amotio.n.ſtimuli nõ erat ↄtra carita⸗ tẽ.amotus.n.aliqñ talis fuit ſtimulꝰ ſalua tñ caritate. B dicit᷑ petiniſſe ↄtra ſe: qꝛ ſtimulꝰ ille oꝑabat᷑ ei in bonũ. videlʒ ad ꝑfectõeʒ virtutis.vñ nec ex his ſeꝗt ꝙ peccaue⸗ tẽdo ſtimuli amotõʒ. „. , „ ¶ Hueſtio. xcvij. ge ieinio. Vcto de ula ꝑte ſa/ iſfactõis qua penitẽs oꝛdinat᷑ ad ceũ.ſ. orone: dom ẽ de ꝑte q̃ penitẽs oꝛdiat᷑ ad ſe.ſ.de ieiunio.⁊ qꝛ moꝛtificatio car⸗ nis eſt q̃i ſuꝑiꝰ ad ieiuniũ. Primo que⸗ ri de moꝛiſicatõe carnis. Scðo de ieiunio. lembꝛũ pꝛimũʒ KRimo ̊ querit᷑.vtꝝ moꝛtificatõ carnis ſit octus virtutis vel nõ. ſic videt᷑. Ceuit᷑ xxiij. Affligetis aĩas vr̃as ⁊ offeretis olo⸗ cauſtũ dño.a poſt. Ois aĩia que afflicta nõ fuerit:ꝑibit de ppło ſuo.Glo.qꝛ ñ ſequit᷑ humiliatõʒ rpᷣi qui ſe humiliauit vſqʒ ad moꝛtẽ. Ex illo textu arguit᷑ ſic Omne illð cuiꝰ carẽtia perit aĩa:eſt virtus vel actꝰ vutu tis. moꝛtificatio carnis eſt tale. ⁊c. ̊ nõ eſt virtꝰ. acrꝰ virtutis. ¶ Pret. ex glo. videt᷑. ꝙ ꝗ moꝛtificat carnẽ ſeꝗt᷑ bumilitatẽ xpᷣi.ſequi aũt hũilitatẽ rp̃i ẽ actꝰ virtutis ⁊c. Pꝛet.Luẽc.ix. Qui vult veire poſt me abneget ſ̃ẽ emetipᷣm tollat crucẽ ſuã ⁊ ſequat᷑ me. Glo.Crurx tollit᷑ cũ ꝑ ab⸗ ſtinentiã coꝛpꝰ maceꝛat᷑. Sequi aũt dñm ncciuʒ eſi ad ſa luteʒ.⁊ eſt actus virtutis.jq̊ ⁊c.¶ Pret. Ro. vij. Si vᷣm carneʒ vixeritis moꝛiemi:ſi aũt ſpiritu facta caꝛnis moꝛ⸗ tificaueritis viuetis.h̊ ↄſtat ꝙ nõ loquit᷑ de vita nature: ſ moꝛis qͥẽ ꝑ grãm ⁊ virtutes.ſᷣ hec vita oꝛit᷑ er moꝛtifi⸗ catõne carnis:vt babet᷑ ex a.⁊ ita vt priꝰ.¶¶ Pꝛet. Gat. v. Spᷣus ocupiſcit aduerſus carnẽ ⁊ caro adneꝛſus ſpiri tũ. hec aũt ſibinuicẽ aduerſant᷑. Glo.carnalẽ ↄcupiſcetiã repmit afflictio carnis. oĩs aũt actus reprimẽs illud ꝗðᷣ aduerſat᷑ ſpiritui:eſt actus vᷣtutis.ᷓ ⁊c. ¶ Pret. Cot. iij. Aoꝛtificate mẽbꝛa veſtꝛa que ſunt ſuꝑ terrã · Glo.mem bꝛa.i.mẽbꝛoꝝ ↄcupiſcẽtias.hec aũt moꝛtiſicatõ ocupiſcẽ tiaꝝ eſt opus virtutis ⁊ ex moꝛtificatõe carnis.ergo ⁊c. SPret. illud ꝑ qd minuũt᷑ ↄcupie male ẽ opꝰ vtutis ᷣm Aug.ð Julianũ li.vj. Cõcupie male ꝑ moꝛtificatõʒ car⸗ nis minuũt. 7c. 4 Pret. Herñ. Benꝰ martirij ẽ facta 8 . — carnis moꝛtificare.⁊ martiriũ eſt opus virtutis.ꝭ̊ ⁊c. 4 Pret. phᷣs. Sedatis ꝑturbatõibo ex ꝑte carnis fit aĩa ſciẽs ⁊ ꝓpuidẽs.hec aũt ſcĩa ⁊ ꝓuidẽtia ad virtutẽ diſpo⸗ nũt. cũ Ibinõi ſedatio fiat ꝑ afflictõʒ ⁊ moꝛtificatõʒ: ptʒ 7c. ¶ Pret. moꝛtificatio carnis reddit nos ↄfoꝛmes xpᷣo qẽ fons totiꝰ vᷣtutis.ij. Coꝝ.iiij· Deijcimur ſ ñ peꝛimus ſꝑ moꝛtificatõʒ ihu in coꝛꝑe no circũſerẽtes vt vita ihᷣu manifeſtet᷑ in carne nza moꝛtali.ꝗl Pret · ꝑ afflictõʒ car⸗ —„◻ nis recedimus a pececato.qꝛ ꝑ ̊ repꝛimit᷑ cupĩaqᷓẽ mat᷑ oĩm vicioꝝ.j.Pe.iiij.Qui paſſus ẽ in carne deſijt a pec⸗ catis.ql Pret.q ſe affigit peccatũ punit:2 ita qdð iuſtuʒ eſt acit. . Pret. p afflictõz carms de hoſte nro. ſ. de ↄcu piſcetia trinphamꝰ.¶l SOret. ꝑ h̊ voluntatẽ nr̃azʒ diuĩe cõ⸗ feꝛmamꝰ. Ex his ommibo pʒ ꝙ afflictio eſt op virtutis. Estm Thammdea: Eerrelirs coꝛꝑis ad modi⸗ cu vtilis ẽ. Et dicit glo.coꝛꝑalis exercitatio in q te fati⸗ gas ieiunãdo vigilãdo abſtinẽdo: q̃ ſunt frena carnis.ſed opꝰ virtutis ad multũ vtile ẽ. ᷓ carnis moꝛtificatõ nõ eſt opꝰ vᷣtutis. OPret. Ephe.v. i emo vnꝙᷓ carnẽ ſuã odio habuit.⁊ loqꝗt᷑ ð hoĩe oꝛdĩato:qꝛ deſ peratꝰbñ ſe bʒ odio. ſ q carnẽ ſun affligit: carnẽ ſuã odit.ñ ẽ g oꝛdinatꝰ:quac hmõi ñ facit opꝰvirtutis.¶¶ VPret. phᷣs.in boĩs melioꝛ eſt actꝰ qᷓ; potẽtia.ſᷣ potẽtie nẽe ↄcupiiſcibiles bone ſ ũt: qꝛ na ture ſunt.qre ⁊ actꝰ eaꝝ boni.impedire g̊⁊ repᷣmẽ actus eaꝝ ñ ẽ opꝰpᷣtutis.⁊2 G̊ fit per carnis moꝛtificationeʒ ⁊c. BPre. aug. li.iijj. de li.ar. diſtinguit tria genera bonoꝝ. Sũt.n.vt dicit bõa maxĩa.media.⁊ infima.⁊ diẽ ꝙ vir⸗ tutes ſint de maris bonis ꝗbo nemo male vtit᷑. ſᷣ qꝛ miti beretici ⁊ bypocrite moꝛtificãt carnẽ ſuã ⁊ nihil pꝛodeſt eis.ꝙᷓ carnis moꝛtificatio ñ ẽ vᷣtꝰnec opꝰvirtutis.⸗ Pre. Tulliꝰ diffinit virtutẽ.⁊ hmõi diffinitõʒ axpꝛobat aug. Virt ẽ babitꝰ mẽtis ĩ modũ nature rõni ſentaneꝰ. af ſlictio carnis ẽ nature expugtiua: ñ ↄſentanea. g ñ ẽ vtꝰ nec opꝰ virtutis.¶ OPre.DOamal.Aiciũ ẽ auerſum ab eo qð ẽ ᷣm naturã in id qð ẽ pᷣter naturã ⸗ 3 naturã.ſ̊ affli ctio carnis ẽ g naturã ⁊ nature repugt. qre ̊ potiꝰ ẽ vᷣtꝰ viciũ.¶¶ Pre.ↄfoꝛmitas ẽ int meꝛit ⁊ pmiũ:ſic eſt int᷑ gkam ⁊ gram. pᷣmiũ aũt iocũdiſſimũ ẽ:q̃re afflictio nõ eſt eius meritoꝛiu.⸗ Pre.qð repugt optimo ñ ẽ via ad op⸗ timũ.afflictõ repugt felicitati cũᷣ ſit iocũdiſſima.q̃re ⁊c. 4 Pre. ꝗ carnẽ ſus affligit virtutẽ nature dimittit.⁊ ita bonũ nature:qꝛ ẽ oſentanea natuẽ.q̃re ⁊c.¶q Pre.foꝛmã diligẽdi ꝓximũ hõ accipit a ſeipſo:qꝛ tenet᷑ qlibet diligẽ ꝓximũ ſiẽ ſemetipſnʒ.ᷣ moꝛtificare ꝓximũ ſuũ ⁊ afflligẽ carnẽ ꝓximi ſui ñ ẽ opꝰ viꝛtutis. ſemetipſuʒ moꝛtificaẽ ⁊ carnẽ Apꝛiaʒ affligẽ ñ ẽ opꝰ vᷣtutis.¶. ODret.aĩa imitari tebet teũ in regẽdo minoꝛẽ mũdũ i netũ põt:ſic̃ ip̃e ma⸗ ioꝛẽ gubernat.pᷣ deus res maioꝛis mũdi ſic aminiſtrat vt eas ꝗꝓpꝛios motꝰ agẽ ſinat:Fm ꝙ dicit augꝰ. q̃re ⁊ aĩa ſic dʒ coꝛpꝰgubernaẽ ꝙ mẽbꝛa coꝛꝑis dʒ ꝑmittẽ ꝓpꝛios actꝰ agere. ̊ n dʒ actus eoꝝ ꝑ afflictõʒ vel abſtinẽtiã impedi⸗ re.¶¶ Pre.nibil qð debeat ex caritate diligi impugndũ ẽ vel affligẽdqũ. coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ ẽ hmõi.Quatuoꝛ.n.erx caritate ſunt diligẽda.de ꝓrimꝰ.aĩa ꝓpꝛia.⁊ ꝓpꝛiũ coꝛpꝰ.nullꝰ Sdz ꝓpꝛiũ coꝛpꝰ affligere.¶ Pre. punitio pct᷑i ad deum ꝑtinet: qꝛ Fm ꝙ dicit augꝰ. Deꝰ dedecus culpe ñ relingt ſine decoꝛe iuſſicie.vñ peccatũ ñ relinꝗt impunituʒ. Sed vſurpare diuinũ iudiciũ peccatũ ẽ: 2 ̊ facit ille ꝗ ĩ ſe pu⸗ nit peceatũ ꝓyt peccatũ coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ aſtligẽdo.&̊ B̊ facẽ nõ eſt opꝰ viꝛtutis.il Pre.deꝰ punit peccatũ. aut igit᷑ ſuffi⸗ cient punit ipᷣm: aut inſufficiẽt.ſi inſufficiẽt: grelinquit aliqꝗd inoꝛdinatũ in regno ſuo. qð eſt incõueniẽs diccre. Si ſufficient punit ipᷣm: g̊ hõ ñ dʒ punire coꝛpꝰ ſuũ ꝓpt gᷣ aſtligẽdo.· Pre.q affligit coꝛpꝰ ſuũaut ꝑſeqꝗt᷑ naturaã: aut culpã:aut pena. Si naturã peccat: qꝛ natura ẽ bõa. ideo nõ eſt ꝑſequẽda.Si culpã: culpa ñ ẽ in caꝛne.nõ q̊ dz in coꝛꝑe ꝑſeꝗ culpã. Si pᷣo dicas ꝙ ꝑſegt penã: 1 pi⸗ ꝓ peccato ẽ iuſta.j pſeꝗt᷑ qð iuſtuʒ ẽ: quare peccat.⁊ ita nõ eſt coꝛpꝰ aftligẽaũ gt petm. 4 Pret. iuſio iudicio ꝓ pcto punit᷑ auctoꝛ peccati:ñ aliꝰ ꝓ eo.ſ̊ facẽ pctᷣm nõ pot niſi aĩa:nec eẽ pcẽᷣm niſi ĩ aĩa.Aſdath. xv.De coꝛde exeũt cogitatões male ⁊c. ⁊ tãgit᷑ ibi oẽ genꝰpcti: coꝛdis roꝛis ⁊2 oꝑis.igit᷑ aĩa ſola affligẽda ẽ ꝓ pcto:ñ caro.vñ JZoel. ij. Gcindite coꝛda vr̃a.i.aĩas vr̃as ꝓ pct᷑o.⁊ ñ veſtimenta vꝛa.i.coꝛꝑa vł carnẽ. vñ Yob. x. pelle 2 carne veſtiſti me. Pre. caro ẽ inſtrumẽtũ ſiue oꝛganũ aĩe. h qñ interficit hõ hoĩeʒ:ñ punit᷑ gladiꝰ ſ̊ hoicida.ſilx ¶2 h. Pꝛet. ca⸗ roẽ inimica ſpiritui. Gał.v.Caꝛo ↄcupiſcit adueꝛſus ſpi ritũ.̊ AMdath. v. Diligite inimicos vꝛos.⁊ ꝓuerbi.xxv. Si eſurierit inimicꝰ tuus ciba illũ.IJdẽ ro.xij.igit᷑ ex pᷣ⸗ cepto euãgelij ⁊ apłi fonẽda ẽ caro ⁊ ñ maceꝛãda.q⸗ꝛe. Fʒ aug.qð ẽ cõe oĩbo h̊ ẽ natale.ſᷣ diligẽ ⁊ fouẽ carnẽ cui libet ẽ cõe. Ephe.v. Qemo vnqꝙᷓ; carnẽ ſuã odio babuit:ſᷣ nutrit ⁊ fouet illã.igit᷑ h̊ ẽ naturale.ſ̊ nihil ẽ a lege nate niſi iuſtũ.igit᷑ iuſtũ ẽ fouere carnẽ.⁊ ita macerare eã ẽ in⸗ iuſtũ.¶ SPre.ꝗcũqʒ carnẽ ſuã aſtligit nccio ſibi vitaʒ mi⸗ nuit.q; oĩs paſſio magis facta abijcit a ſuba.minimũ eĩ ieiunin totiẽs poſſet fieri finite.ſ. hoĩeʒ interficẽt.igit᷑ ipᷣm ſemel factũ vitã minuit ĩ aliqͥ.igit᷑ carnẽ affligens lʒ ſemel ⁊ mox ſe nõ interſficiat: tñ paulatim ⁊ ſucceſſiue vi tã ſibi ſubtrahit.⁊ ̊ ẽ grauiꝰ pctm. Trenox.iiij. A¶NDeliꝰ fuit occiſis gladio ꝙᷓ interfectis fame. H̊ ſe interficẽ nlło mõ licet. igit nec earnẽ macerare. ¶ Rñſio. dm ꝙ; moꝛ⸗ tificare carnẽ ſuã ẽ opꝰ vitutis:qꝛ ẽ opꝰ a vᷣtute:⁊ eſt ad virtutẽ:⁊ ẽ ſm virtutẽ.vñ ẽ opꝰ meritoꝛiũ inqᷓtũ ẽ a vᷣtu⸗ te:⁊ opꝰ ↄſeruatoꝛiũ initũ eſt ad virtutẽ.remouet.n.ob⸗ ſiaculũ virtutis tollens ſiue potiꝰ minuẽs impetũ ↄcupi⸗ ſcẽtie.⁊ etiã opus ſatiſfactoꝛiũ iniᷓtũ ẽ ſm virtutẽ.vñ ge rit rõneʒ ſacẽi ⁊ medicine ſpũalis.ſ.pnie q̃ ẽ ſacrᷣm pur⸗ gans a culpa ⁊ a ſeqla illiꝰ. Concedẽdũ ꝗ̊ ꝙ moꝛtificatõ carnis ſi fiat mõ debito ⁊ fine recto vt ad repꝛimẽdũ mo⸗ tus ↄcupĩe:ſic opꝰ ſiue actus ẽ virtutis.¶ Ad illud ͤ qð obijcit᷑ pᷣmo ↄtra h.ſ.ꝙ exercitatio coꝛꝑis ad modicũ va let. Poõt dici ꝙ; ĩ natura ſᷣm ꝙ lapſa ẽ duo ſunt.ſ.natura ⁊ vicioſitas. Ex ipſo.n.lapſu natura cecidit in defectuz vicij ⁊ eſt vicioſa.vñ lʒ ſiarura nõ ſit ꝑſequẽda: tñ vicioſi tas ẽ ꝑſequẽda. ⁊ ſicut medicꝰ nõ põt tantũ moꝛbũ remo uere niſi ꝑ medicinã aligꝗd de eo qð bonũ ẽ decidat᷑.ſiłx ñ põt abijci vicioſitas niſi aliqd ð bono nature adimatur. Dico & ꝙ mera exercitatio coꝛꝑalis ſᷣm ꝙ mera eſt: paꝝ valet.tñ pᷣm ꝙ hʒ ſaczale multũ valet. Pre.ↄꝑatõe valet ad modicũ:qꝛ ↄpatiõe pietatis q̃ valet ad oĩa.⁊ ſic intel⸗ ligit᷑ apls.ꝗl Ad aliud dico. ꝙ ſicut ꝗ ſcidit paꝝ de caꝛne ſua:nõ facit h̊ ex odio carnis. ſᷣ er amoꝛe ſanitatis ip̃iꝰ. ita ꝗ tꝑaliter affligit carnẽ ſuã: ̊ facit ñ er odio carnis. b ꝓpter bonũ carnis: qð caro in eterna btitudine obtine bit. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ꝙ in bonis inelioꝛ ẽ actꝰ q̃ po tentia ⁊c. Põt dici ſᷣm illuc Aug.ꝗ dicit naturã corru⸗ ptam duo dicit:⁊ naturã ⁊ coꝛuptoʒ.ſilłr actꝰ potẽtiarũ coꝝuptaꝝ nõ ſunt boni:a ideo ↄpeſcẽdi ⁊ repᷣmẽdi.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ viꝛtutes ſunt te maxis boms gbonul⸗ lus male vtit᷑ ꝛc. Põt dici ꝙ aſtligere carnẽ ꝓut diẽ ſub⸗ ſtantiã actꝰ ñ ẽ opꝰ virtutis:hᷣ ſᷣm ꝙ exeꝛcet cum debitis circũſtantijs ⁊ fine debitoẽ opꝰ virtutis.⁊ iſto actu inqᷓ⸗ tum hmõt nullꝰ male vtit᷑.4. Ad illud qð obijcit᷑ de diſfi nitione virtutis ꝙ eſt habitꝰ mẽtis ⁊c̃. Põt dici ꝙ diffi⸗ nitio illa nõ eſt nature inqᷓtũ eſt reꝑatiua natuꝛe lapſe:Bᷣ potius virtutis vt ẽ infoꝛmatiua nature bone inſtitute. qð ptʒ ꝑ hoe:ꝙ phii nihil intellexerunt de natura lapſa. Vel põt dici ꝙ lʒ afflictio hmõi repugnet natuꝛe lapſe ſi⸗ ue conupte ſibi relicte: non tñ repuqᷓt natuꝛe gre adiute. immo illã ſubleuat ⁊ ad ſuũ optimũ expedit.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ viciũ ẽ pᷣter naturã ⁊ Z: ſitr afflictio carnis nature repugt. quare ⁊c. Põt dici ꝙ ẽ natuꝛa in nobis qᷓ eſi natura tm vel vt natura. ⁊ quedãa ẽ natura rõnat ſiue natura vt rõ.Licz g aſtlictio repugnet nature ot natura- nõ tñ rõnali.quia iſia attẽdit delectatõʒ ſimpłr:nõ tem⸗ poꝛaleʒ vel vt nũc.⁊ aftlictio qᷓ ẽ opꝰ virtutis bmõi dele⸗ ctationi ſimplr ↄſonat:lʒ repugnet tꝑali.q Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ cõfoꝛmitas ẽ inter pᷣmiũ ⁊ meritũ ⁊c̃. Põt dici ꝙ ;̊ verũ eſt ha bita ↄſideratoe ad illud qð ẽ foꝛmale ĩ il⸗ lis.hec ẽ gr̃a q̃ ẽ infoꝛmatiua meꝛiti inqtũ ẽ gra.ſiłr ⁊ p mij initũ eſt gr̃a ↄſummata.ſ̊ habita ↄſideratõe ad ilið qð ẽ in illis materiale:eſt diſſonãtia ⁊ maxia.ſicut inter actũ afflictiuñ actuʒ ↄfoꝛtatiuũ ⁊ delectatiuũ.4 Ad hᷣ qð obijcit᷑.ꝙ afflietio repugnat felicitati: ⁊ ita nõ eſt via ad illaʒ ſimplr ⁊c̃. Põt dici ꝙ in optimo ſiue ſummo bo no eſt aligd in rõne ↄmodi 2 aliꝗd ĩ rõne honeſti.quod aũt repugnat ei inqᷓtũ in illo eſt aliꝗd in rõne ↄmodi:bñ eſt ductiuũ ad illud.vtpote illud qð eſt miſerie hũane.qð — - —— — —— — — —— —— — —⸗ Mueſtio 1 aut repugnat inqtũ in illo eſt aligd in rõne boneſti: nõẽ ductiuũ ad illud:immo potius impedimentũ.4 Ad alið qð obijcit. dõm ꝙ aftlictio carnis diminuit virtutẽ nate ita ꝙ ſit debilioꝛ ad aliquẽ actũ dũmodo fit ex h̊ expedi⸗ tioꝛ ad aliũ actũ lõge vtilioꝛẽ ⁊ honeſtioꝛẽ:nõ ẽ malum. ⁊ ſic eſt in ꝓpoſito. Per aff lictõʒ.n.carnis debilitat hõ qᷓ;⸗ tũ ad exercitiũ opeꝝ intioy vohezn; tñ qtũ ad oꝑa ſu⸗ ꝑioꝛa exercẽda.4 Ad illð ꝗ obijcit. ꝗ qlibʒ tenet᷑ diligẽ ꝓximũ ſicut ſemetipſuʒ. vñ foꝛmã diligendi accipit bõ a ſeipſo. Põt dici ꝙ duplex ẽ motus cari tatis. elicientis: ⁊ imꝑantis. qtũ ad motũ primũ debet glibet diligeꝛe aliũ ſicut ſemetipſuʒ. i. ad id ad qð diligit ſ eipſuz · ñ aũt qtũ ad ſecundũ:qꝛ nõ debeo illa oĩa ex caritate imꝑare ꝓrio q̃ ⁊ mibi. debeo tñ velle illũ bñfacere ⁊ in bonis ꝓficere. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de gubernatione maioꝛis mũdi ⁊ minoꝛis.põt dici ꝙ nõ vſq;quaq; ſiłe eſt. de eniʒ gubernat ſic maioꝛẽ mundũ:ꝙ etſi in aliq̃ ꝑte deficẽt:nõ imputaret᷑ dño ̊ aĩe.ita eſt cõiuncta admiſtratio coꝛꝑis 2 mẽbꝛoꝝ ꝙ ſi deficerent aĩe imputarer᷑ ⁊ peccaret. Deꝰ eniz etſi gubeꝛnet mũdũ ? ꝑtes:nõ tñ eſt aliq̃ debito ad hᷣ obligatꝰ.ſic ẽ aĩa ad coꝛꝑis ⁊ mẽbroꝝ gubernatõʒ. rõne cuiꝰ aĩa peccaret ſi coꝛpꝰ deficeret:⁊ marie aỹ̈tũ ad eſſe in genere moꝛis. Pre. ↄditoꝛ mũdi ita inſtituit mũdũ in ſui ↄditõe.ꝙ ſꝑ ſtaret in illa oꝛdinatõe ⁊ oꝑatioe in gbo in⸗ ſtitutus erat.⁊ HG̊ mediante influẽtia vᷣtutis diuine.pᷣt ea nibil accidit incõueniẽs mũdo ex gctibo ꝓpꝛijs circa ꝑtes illius exercitatis. mĩoꝛ vo mũdus.i. hõ rone lapſus illiꝰ ſi ageret ſiue exercet ꝓgꝛios actꝰ:ſeipᷣm deſtrueret ⁊ im⸗ hilu redigeret: ⁊ fieꝛet ſociꝰ eius ꝗ nõ ẽ Sob.xviij. ꝓpter B ne incurrat ̊ incõueniẽs:ncce ẽ vt afflictiõibo coꝛꝑalibo coerceat᷑ impetus illius 2 ꝓnitas ad malũ ⁊ erigatur ⁊ dirigat᷑ in bonũ.¶l Ad illud qð obijcit᷑. ꝗ nihil qð ex ca ritate eſt diligibile ẽ expugnãdũ ⁊c̃.põt dici ꝙ caro duo cernit in ſe. ſeʒ naturã ⁊ vicioſitatẽ.rõne natuꝛe ẽ diligi ilis: rõne ricioſitatis nõ ẽ diligibilis. ĩmo rõne hmõi ẽ aftl igẽda. Sile de iudice ꝗ punit latꝛonẽ nõ rõne q̃ẽ hõ: qꝛ ẽ latro.⁊ nõ punit naturã:̊ culpã.qlAd illð qð ob⸗ ijcit. punire ꝑtinet ad ſummũ iudicẽ: in cuiꝰ iniuriam ꝓꝛie ⁊ ꝑ ſe ↄmittit᷑ peccatũ ⁊c̃.põt dici ꝙ ipſe ſi ummꝰ in dex ĩ vita iſta ↄſtituit hoĩes iudices ſubillo ſine loco ſui. vñ ille ꝗ poſuit añ hoĩeʒ vitã ⁊ moꝛtẽ.Ecci.xv.⁊ dedit il li libertatẽ vt ad qð vellet ſe cõuerteret: voluit hoĩeʒ eſſe ſuipſius iudicẽ.vt ſi ad moꝛtẽ ſe ↄuerteret: quadã morte ſcʒ carnis moꝛtificatõe ſe puniꝛet ⁊ ſic iudicẽ ſummũ pla caret.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ deus punit pctm ſufficiẽ ter vel inſufficiẽter ⁊c.põt dici ꝙ cũ ſumꝰ in pac ꝑegꝛina tione:ſumus in foꝛo miſcðie in quo multũ remanet peni tendũ.vñ h̊ nõ punit deꝰ ſufficiẽter in qð reꝗrit foꝛũ iu⸗ ſticie:ſᷣ in inferno.i¶lj Ad h̊ qð dicit᷑ꝙ ſiñ punit ſufficiẽt aliꝗd eſt inoꝛdinatũ in regno.põt dici ꝙ ſi tꝑe benignita tis 2 gratie currẽte nõ punit dñs ſufficiẽter ſm ſufficien⸗ tiã quã requirit foꝝ iuſticie:nõ ꝗꝓpter h̊ ẽ aligd inoꝛdina tũ in regno eiꝰ:immo ex h̊ eſt magis cõueniẽtiꝰ oꝛdiatũ. oꝛdo.n.iuꝛis reꝗrit.ꝙ in tꝑe gẽe ⁊ miſcvᷣie miſcdᷣius agat auctoꝛ miſcdie q; in tꝑe iuſticie.q Ad aliud põt dici:ꝙ ĩ carnis afflictõe volũtas ſiue li. ar. ꝑſeqt᷑ naturã viciatã: immo etiã ſemetipſaʒ ꝑſequit᷑.natuꝛã.n.ꝑſequẽdo ⁊ natu ram aſtligẽdo ſeipſaʒ affligit.tanta eſt.n.carnis ⁊ aĩe al⸗ ligãtia.ꝙ nõ põt ipſa caro affligi qn ⁊ aia ipſa ſiue volũ tas affligat᷑.¶ Ex h̊ pʒ rñſio ad illud qð ſeqꝗt᷑.ſ.ꝙ auctoꝛ peccati ẽ puniẽdꝰ.Põt etiã addi ꝙ ſᷣm Aug.aĩa delecta⸗ tur duobꝰ modis.ꝑ ſeipſaʒ ⁊ ꝑ coꝛpus.ideo iuſte triſtaꝛi ⁊ puniri dʒ dupłr:in ſe ⁊ ꝑ coꝛpꝰ. Sap.xj. ꝑ que peccat quis ꝑ hec puniet᷑ cũ macerat᷑ caro ipſa ledit᷑.ſᷣ aſlictio ꝓpꝛie nõ eſt niſi in aĩa.vt ſi diligereʒ ſtatuã ⁊ aligs fran⸗ geret illã. ipſa fractõe nõ lederet᷑ ſtatua:ſᷣ ipſa aff lictio ĩ me tm̃modo caderet.ſic eſt .vnde ꝓpꝛie quelibʒ affiictio aie eſt: ſicut ⁊ peccatũ.i Ad illud qð obicit · ꝙ gladius homicide nõ ẽ puniẽdus. põt dici ꝙ gladiꝰ nõ eſt vnitus gladiatoꝛi:ideo ſua leſio nõ eſt alteriꝰ aſtlictio.Qõ ẽ ſic tæ carne cui ẽ aĩa vnita.vñ ſua pena ẽ pẽa aĩe.qlj Ad illð ſie ⁊c̃. xcvij. qð obijcit᷑ ꝙ bñfaciendũ eſt inimico ⁊c.põt dici ꝙ vernzʒ eſt: ſᷣ non ſic vt ipſo beneficio fiat ipſi beneſico grauioꝛ ⁊ inimico deterioꝛ:quia tũc fieret bñficio illo peioꝛ.⁊ ſic G̊ magis eẽt illi male faciẽdũ ꝙᷓ bñ. ſic caro fit inimica aĩe qñ nimis houet᷑ ⁊ magis inimicat᷑ ⁊ aduerſat᷑ ſpũi: ⁊ mi nus ei ſubijcitur.ideo non eſt vlectabilit᷑ fouenda:ſ̊ di⸗ ſcreta maceranda. hoc etiam ꝓdeſt ipſi carni. Per hoc enim conſequit᷑ quaternã głam ⁊ eternaʒ ſcʒ quatuoꝛ do⸗/ tes.4l Ad aliud dicenduzʒ. ꝙ naturale eſt ⁊ iuſtum dili⸗ gere ⁊ fouere carnem: ſed ſic vt ſpiritui ſerniat.⁊ hoc eſt ꝙ tenuiter ⁊ parce.ql Ad aliud dicenduʒ. q duobus mo dis fit homicidiũ. Ino modo qñ quis intendit moꝛtem alicuius:⁊ iſte eſt homicida peſſimus. Alio modo qñ ꝗs non intendit moꝛteʒ alicuiꝰ: ſed agit rẽ illicitam ad quã conſequit᷑ moꝛs alicuius. vt cum quis proijcit iaculã cõ muni platea:ᷣ̊ a caſu occidat homicida dicitur.Neutro iſtoꝛum modoꝛuʒ macerans carnẽ homicida debet dici. Primo modo non:quia per hoc nõ intendit ſe occidere: ſed ꝓ peccatis ſatiſfacere ⁊ głam eternam mereri.Et ſe⸗ cundo modo macerare carneʒ diſcrete nõ eſt opus illici⸗ tum: ſed vtile valde. ꝓpter quod nullo modo dicendus ẽ homicida.Xl. Ad illud quod obijcitur. ꝙ omĩs paſſio ma gis facta abijcit a ſubſtantia:verum eſi cum nimia violẽ⸗ tia ⁊ indiſcrete.tanta enim poſſet fieri indiſcretiõe ꝙ ho⸗ micidium merito interpretaret᷑:⁊ ꝙ ſine pcto graui non ¶ Membꝛũ ſecũdũ Equit᷑ de ieiunio de quo ꝓcedit᷑ ſic. Prĩo querit᷑ de quidditate. Scðo de qualitate. Tercio de modo.Quarto de inſtitutione. O Septimo de temꝑe ieiunij. Octauo de ſolutõne. ¶ Pri⸗ mo ů querit᷑ ð quidditate ieiunij.hoc eſt querere quid ſit ieiuniũ.Et qꝛ diffinitio indicat quid eſt diffinitũ.⁊ plu⸗ res inueniũtur diffinitõnes aſſignate de ieiunio: de illis eſt ſingillatim querendũ. Primo ꝗᷓ querit᷑ de diffinitione ieiunij que habet᷑ ab ſido.li.vj.ethymo.que talis ẽ. Je iuniũ eſt ꝑſimonia victus ⁊c̃. Scðo. de illa quam ponit yſido.li.de officõ.xlij.ca.que eſt talis.Yeiuniũ ẽ res ſan cta opus celeſte 77. Tercio.de illa que ponit᷑ cõmunit᷑. ſcʒ ieiuniũ eſt abſtinẽtia a cibo ⁊ potu ſᷣm foꝛmam eccle⸗ rticulus primus Dprimũ querit᷑ de hac diffinitõe ſido. eiu niũ eſi ꝑſimonia victus abſtinẽtiaq; ciboꝛuʒ: — ic. QNibil debet diffiniri per duplex genus vł pꝑ idẽ repetituʒ. iſia diffinitio data eſt ſic.q; vel cibus ⁊ victus idem genus ſunt:vel victus eſt aliud genus ⁊ cibo aliud. 4 Itez ꝑſimonia abſtinẽtia ideʒ ſunt. ꝑſimoĩa eĩ vt dicit Yſido.dicit᷑ q̃i ꝑca ſemonia.ſemos aũt dẽ cibus. ideʒ ̊ eſi ꝑſimonia ⁊ abſtinẽtia vt videt᷑.¶l¶ Pre.cibus ⁊ victus vel ſunt ideʒ vt ſi extendat᷑ cibo ad potũ: vel cibus eſt ꝑs victus ſi ꝓpꝛie ſumũt᷑. nõ igit᷑ debet vtrunq; poni. 4 Sre. vt vult AMido. ꝑſimonia eſt ꝑca ſemonia.vnð pli⸗ monia ꝑcitatẽ impoꝛtat in vſu actuali cibi vel victꝰ.b ſic qui viuit viuus ẽ:ſic ꝗ ieiunat ieiunus ẽ.ſ in vſu actua⸗ li cibi ſiue victus ñ ẽ vtẽs ieiunꝰ. ieiunanti ſiue ieiuno nõ ↄuenit ꝑſimonia victus.: Pre. AWſido.xx.li.etbymo. epule ſimplices in duo nccia diuidunt᷑panẽ ſcʒ ⁊ vinũ. 1 duo ſunt ſuꝑflua: que terra ⁊ mari veſcẽdi cã exqꝗrũt᷑ ſ abſtinentia in ieiunio debet eẽ a ſuꝑfluo.in comeſtione aũt panis ⁊ vini piſciũ nõ abſtinet᷑ a ſuꝑfluo. non eſt in tali comeſtione abſtinentia quam requirit ieiunium. quod videtur falſum: quia iemnium tale indicit᷑ ab eccle ſia. igitur vt videtur male diffinitur ieiuniũ ꝑ abſtinẽtiã ciboꝝ. ¶¶ Pret.ieiunium inſtitutũ eſt ad caꝛnis afflictõʒ vñ Leuit.xxiij. ODĩs aĩa q nõ afflixerit ſe die hac: ꝑibit ð populo ſuo.ſed in dicta diffinitõne nihil ponit᷑ qð indi⸗ cet aſtlictionẽ.̊ diminute data eſt.ꝑſimonia eniʒ ⁊ abſti⸗ NQuinto de efficacia. Sexto de neceſſit nentia ciboꝝ determĩat ſpẽm virtutis.ſ.tꝑantie AI quã ꝓgꝛedit᷑ afflictio.vñ nõ dicũt aliqd afflictiuũ. MRñſio. Ad noticiã eoꝝ q qſita ſunt nõ.ꝙ poſita diffinitõne p̃ᷣta⸗ ci.ſ.ieiuniũ ẽ ꝑſimonia victꝰ:abſiinẽtiaq; ciboꝝ.ſbdit᷑. cui ẽ nomẽ inditũ ex q̃dã ꝑte viſceꝝ tenii ſꝑ⁊ vacuo:qð vulgo ieiuniũ vocat.vñ ⁊ ieiunij nomẽ credit᷑ deriuatum ꝙ ſui media viſcera vacua ⁊ exinanita exiſtãt. hec yſido. Ex his pʒ q ieiuniũ nõ dicit oĩno pꝛiuatõʒ:ᷣ ſimul cũ pᷣ⸗ uatiõe quandã ↄcernit poſitõz. ſicut viſcera ñ oẽʒ ãnihi latõʒ:̊ qᷓndã poſitõʒ.qꝛ cũ puatiõe ĩmogerate ſumptio⸗ nis ciboꝝ poĩt ſumptõz modeꝛatã eoꝝ.vñ duo h ↄcuꝛũt vnũ qð reqꝗrit nature nccitas: aliud qð ꝓmouet ad expe ditõz gee. ¶ Ad illud ̊ qdð pᷣmo obijcit᷑. ꝙ in diffinitõibo nõ debet poni dupler genꝰvel idẽ repetituʒ ⁊c̃. Põt dici ꝙ ſilr nec h̊ ponit᷑ duplex genꝰ nec idẽ replicat᷑.qꝛ ꝑ h̊ ꝙ dicit᷑ ꝑſimonia victꝰ:inſinuat᷑ qð reqꝗrit nccĩtas nature. ꝑca eniʒ ſimonia meliꝰ ꝑficit natuꝛa q; ſuꝑflua.ꝑ abſtinẽ tia ciboꝝ inſinuat᷑ abſtractio ſiue reciſio ſu pflnoꝝ. vnde Nlido. xx. ethymol, dicit:cibo dictꝰ ẽ ꝙ capit᷑ oꝛe.ſic eſca eo ꝙ eã os capit.victus ꝓpꝛie vocat qꝛ vitazʒ retinet. NMõ g̊ hꝙ ẽ duplex ſubtractio quã regꝗrit ieiuniũ.ſuꝑfluoꝛuʒ q̃ qñq; ſolent incoꝛꝑari ad ſuſtẽtatõʒ nature.⁊ ſuꝑfluoꝝ que ſolẽt traijci ꝑ cibatõʒ ad delectatõzʒ cibati. Pret.nõ eſt incõueniẽs aligꝗd diffiniri ꝑ duplex genꝰ vbi vnũ ẽ al teri ſubalternatũ. Ouobo.n.modis dat᷑ modus ſiue ars Diffiniẽdi etis foꝛmalłr.ſcʒ vel ꝑ genus ĩmediatũ cũ ĩme⸗ diatis drñtijs:vel ꝑ genꝰ ſupᷣmũ cũ ↄnuneratiõe generũ ſubalternoꝝ.xt hõ dirfinit᷑ cũ dẽ:aĩal rõnale moꝛtale.vł cũ dicit᷑:ſbᷣa coꝛpoꝛea aĩata ſenſibilis moꝛtalis rõnalis. Er hbis pʒ ꝙ nec ſunt ideʒ cibus ⁊ victus: nec vnũ eſt ge⸗ nus ad aliud ꝓut ꝓpꝛie ſumũt᷑ in ꝓpoſito.nec idẽ ꝑſimo nia ⁊ abſtinẽtia. Cibo tñ ⁊ victꝰ quocũq; mõ ſumpti ali ter ſe pñt habeꝛe.ita ſcʒ ꝙ vnũ ſit genus ad alið vel ideʒ qð aliud.ſᷣ nõ eſt h ſic.] Ad illð qð obijcit᷑ꝙ ꝗ viuit vi⸗ uus eſt. ̊ ꝗ ieiunat ieiunꝰ eſt ⁊c. Põt dici.ꝙ h̊ genꝰ ar⸗ guendi nõ hʒ regularẽ nccĩtatẽ: immo in multis termĩs fallit.nõ.n.ſꝑ verbũ infert nomẽ deſcẽdẽs ſiue deriuatũ ab ipſo:lʒ h̊ accidit in termĩs aliquibo.vñ lʒ ſequat᷑. iſte viuit:gᷓ viuꝰ eſt.nõ tñ ſeꝗt᷑.iſte moꝛit᷑: ẽ moꝛtuꝰ.ſiłr nec in ꝓpoſito.iſte ieiunat: eſt ieiunꝰ.ſitr nec h.iſle albeſcit Seſt albo. vbi.n. nomẽ veſcendẽs a verbo dicit rez ſignifi catã ſcʒ in termĩo:nõ infert᷑ a verbo qdð dicit rẽ ſuã vt ad terminũ. Pret.caſtus dꝛ dnobo modis. lno modo ꝓut caſtitas dterminat᷑ circa ↄtinentiã ab omni coitu.ſ.lici⸗ to ⁊ illicito.ſicut ẽ de caſtitate vᷣgiali. Alio mõ ſᷣm ꝙ de⸗ terminat᷑ circa ↄtinẽtiã a ↄcubitu illicito: ſicut ẽ caſiitas ↄiugalis.Silr põt dici de ieiunio.q põt dici duobmo⸗ dis. Vno mõ m ꝙ dicit abſtinentiã oĩmodã ab oĩ cibo: etiã qtũ ad omne tẽpꝰ.Alio mõ ſᷣm ꝙ dicit ſolũ abſti⸗ nentiã a cibo aliqͥ mõ: ⁊ etiã qᷓtũ ad tempꝰ⸗ determiatuz. Scðm ꝙ aligs dicit᷑ ieiunare primo mõ ieiunij bñ ſeꝗ tur.iſte iciunat:g̊ c ieiunꝰ. Scðʒ aũt ꝙ ſecũdo mõ neq̃qᷓ iſte eſt viuus:&̊ viuit.nõ ſub tali diuerſitate neq; rei neq; tꝑis dicũt ea q̃ dicũt:ſᷣ vno ⁊ eodẽ modo.⁊ ꝓpt ̊ vnũ ſeg tur ad alteꝑ. ꝗ Ad illõ qð obijcit᷑ pm gſido. Epule ſim⸗ plices diuidũt᷑ ĩ duo nccia ⁊c̃. Põt dici ꝙ nccia vno mõ excludit quicqd eſt p̃ter exigẽtiãa coĩg vite hoĩs. 7 Bmöi- telligit ſido.duo tm̃ eẽ nccia.ſ.panẽ ⁊ vinũ.Et ſi obijci atur.ꝙ multi vinũt ſine vino.Dicendũ ꝙ etſi h̊ ſit de mł⸗ tis ꝑſonis:ſecꝰ eſt de cõmuni vita hoĩm.⁊ h̊ dico extenſo noiĩe vini.Fm ꝙ noĩe extẽſo dicit᷑ nõ ſolũ vinũ de vite:ſed de frumẽto ⁊ oꝛdeo.⁊ de alijo geneꝛibo potus diuiſis con tra aquã.cuiuſmodi ſunt medo ſicera ⁊ hmõi.lel pt di⸗ ci.ꝙ loꝗt᷑ m ↄſuetudinẽ terre cuiꝰ erat incola. Alio mõ neciuʒ ſic ſtricte ſumit.ſcʒ ſᷣm ꝙ excludit ſupꝑfluũ iur ſa pietis determĩatõz ⁊ ſtatus ↄdecentiã.⁊ tũc ncẽia pñt di inccia que terra ⁊ mari exquirũt᷑.¶. Ad illð qð obijcit nihil ponit᷑ in hac diffinitõe q; ponat aligd afflictiuũ = umnd ga vt ex dictis pʒ: ꝑſimonia victꝰ dicit ſtineriec toz coꝝ ſolẽt incoꝛꝑari ad vite ſi uſtentatõz: ab⸗ inetia cibi ſuꝑfiuoꝝ. qꝛ ⁊ incoꝛꝑatõne ncẽioꝝ ⁊ intraij⸗ tione ſuꝑſluoꝝ ſolet eẽ nõ modica qñq; delectatio.2ĩ bo rũ ſubtractã ee ictio. “ rticulus ſecũdus Onſequẽt᷑ querit᷑ de illa diffinitõe q ſim ilit ẽ AVſido.li.j.de officõ.xlij.ca.ſcʒ hac.Jeiuniuzʒ 4 res ſancta: opꝰ celeſie: ianua regni: forma futuri.hec aũt diffinitio oꝛoni ↄuenit.Eſt.n.oro res lan cta ⁊c. O: aũt ſit ſoꝛma futuri videt᷑qꝛ cũ oꝛo ſit ↄtẽpla⸗ tõnis ſpẽg repñtatiua: eſt ⁊2 ſilitudo quedã illiꝰ ↄtempla tionis qua bti ↄtemplant᷑ teũ in patria.⁊ ita illi cõnenit vltima drñtia diffinitõis poſite.⁊ ↄſtat ꝙ alie ſitr. giſta diffinitio ſoli ieiunio nõ ↄuenit. ¶. Pret.cũ oĩs diffinitõ lebeat aſſignari ꝑ illa qᷓ ſunt eẽntialia ipſo diffinito.ab⸗ ſtinẽtia aũt eſt eẽntialis ieiunio: videt᷑ ꝙ diminute ẽ aſſi gnata.exquo in illa nõ aſſignat᷑ aliꝗd deſignãs abſtinen tiaʒ. ¶¶ Pret. põt obijci vt S. de afflictõe ꝓt quã fuit inſti tutũ ieiuniũ.⁊ in hac rõne nihil tangit᷑ ꝑtinẽs od afflicti onẽ. ¶. Pret.cũ ieiuniũ eẽntialr determĩat᷑ in priuatõne quadã.⁊ ea que ponũt᷑ in diffinitõe eius debẽt aliq̊ modo dicere priuatõʒ:nõ ſimpłr poſitõʒ.nõ & debet diffiniꝛi ꝑ rem ſanctã.⁊ aliqd qð dicat eẽ in facto:vtpote per rem ſanctã ⁊c.nõ eſt.n.cõueniẽs diffinitio habitꝰ ꝓ pᷣuatõeʒ: neq; priuatõis ꝑ habitꝰ.q¶] Pret.cuʒ ieiuniũ determinet᷑ vel ꝙᷓtũ ad eſſe in fieri:vel qᷓtũ ad eẽ in facto:nõ dʒ diffi⸗ niri ꝑ aliqꝗd qdð dicat eẽ in facto.vtpote ꝑ rem ſanctã: 2 aligd qð dicit rez in fieri.vtpote ꝑ opꝰ celeſte.¶ Pret. pᷣt queri.que eſt drũtia illoꝝ q̃tuoꝛ que tangũt᷑ in diffiniti⸗ one p̃tacta.ſ.res ſancta.opꝰ celeſie ⁊c.nò ẽ foꝛmale vt il⸗ la que dat᷑ ꝑ genꝰ drñtias.̊ potius notificatio quedazʒ inſinuss eſſe ieiuniũ ꝑ aliquos effectꝰ eius.iAõndũ ͤg ieiuniũ carnẽ macerãdo purgat a pcto:⁊ dedicat peniten tem deo. vt ſcdo dicit᷑ in glo.Leni.xix.ſuꝑ illud. Sancti eſtote ⁊c̃.recte ſanctificatõʒ ponit quia fundamẽtũ ẽ vir tutis.⁊ alia glo.qᷓi ſeꝑamini etiã a fratre inoꝛdinate am bulante ⁊ ab omibo ocupiſcẽtijs ſeculi.⸗ Pret.ieiunium mentẽ erigit ad ſuꝑna:qꝛ carnẽ ſubijcit ſpiritui ⁊ deſeru re facit.⁊ ſpiritũ liberũ ad oꝑa ſpũalia exercẽda reddit. ᷣma Coꝝ.ix.Caſtigo coꝛpꝰ meũ ⁊ in ſᷣuitutem redigo. Blo. uituti ſubijcit᷑:dũ nõ ſuã ſ̊ ſpũs ꝑſicit voluntateʒ. ꝓter h̊ ̊ dicit᷑ opꝰ celeſte.¶ Item ieiuniũ virtutẽ induẽ ſͦ diſpoſitiue.pter qð dicit᷑ ianua regni.dotatis.n.vir⸗/ tutibo eſt ianua regni aꝑta 4¶ Item ieiuniũ premiũ am⸗ pliat: ꝓpter qð dicit᷑ foꝛma futuri. diſpoĩt.n.ad inſoꝛma tionẽ gre ꝑfecte que ẽ gła.qꝛ ̊ coercet a vicio carnis:eri⸗ git ſpiritũ ad ſuꝑna:pᷣꝑat ꝓlteriꝰ ad virtutẽ qua patʒz iu⸗ ſtis ingreſſus regni ꝛpremiů cumulat. q̃tuoꝛ pᷣdicta in eiꝰ ponũt᷑ notificatõe.⁊ idẽ pᷣt h̃i a b. Gꝛegẽ.dicẽte.Qui coꝛ ꝑali ieiuio vicia ↄpᷣmis:mẽtẽ eleuas:virtutez largiris ⁊ pᷣmia.¶:! Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ hec ↄueniũt or̃oni. õt di ciq; verũ ẽ:b̊ mõ dꝛñti.qꝛ oꝛo ſanctificat pniẽdo cũ ſan⸗ ctoſanctoꝝ.ieiuniũ vᷣo purgãdo carnẽ.Silr or̃o ẽ opꝰ ce leſte immediate cũ deo ſpm̃ vniẽd.ieiuniũ ꝑ carnis dep̃ſ⸗ ſionẽ ſpm̃ erigendo.vtrũq; aũt põt dici ianua regni.ᷣ ie⸗ iuniũ affligẽdo principałr inferioꝛẽ hoĩeʒ: oꝛo delectãdo hoĩeʒ ſuꝑioꝛẽ in ſuo optimo.vtrũq; ſilr dicit᷑ foꝛma futu⸗ ri.ſᷣ ieiuniũ rõne afflictõis in hoĩe inferioꝛe:or̃o aũt ra⸗ tione quietis in ſummo delectabili.q¶ Ad illð qð obijci⸗ tur.ꝙ abſtinentia ẽ eẽntialis ieiunio ⁊c. Põt dici ꝙ bec notiſicatio nõ eſt ꝑ eẽntialia data:ſicut ſolʒ dari diffini⸗ tio foꝛmalis:ſ̊ ꝑ quoſdã effectꝰ ipſius diffiniti.vt tactuʒ eſt. Pret. etſi in hac diffinitõne nõ exprimit᷑ vocetenꝰab⸗ ſtinẽtia aliq̃:colligit᷑ tñ in ᷣbis pdictis.vt ex dictis pʒ. Sitr põt rñderi ad aliud.qꝛ dꝛñtijs aſſignatis inſinu atiue notot᷑ afflictio ieiunij.¶.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ diffi⸗ nitio cernẽtis priuatõʒ debet dari ꝑ ea q̃ dicũt pᷣuatõezʒ ⁊c. Põt dici ꝙ etſi hoc foꝛte exigit ars in foꝛmali diſfini tõne:nõ tñ h̊ exigit᷑ in q̃cũqʒ notificatõne.ĩmo ſufficit ꝙ illud cuiꝰ eẽ etermiat᷑ in q̃dã priuatõe: notificet᷑ ꝑ q̃daz q dicũt poſitõʒ.iux illð qð dicit phᷣs. Rectũ recto cogno ſcimꝰ ⁊ obliquiũ ſiłr ⁊ potẽtie ⁊ hitꝰↄgſcũt᷑ ſuis actibus. ¶OQueſtio . xcviij. $ ide inuyxta illud phᷣi. actus primi ſunt potentijs etiã priores opoꝛteret ſilłr ꝙ oẽs virtutes ponerent᷑ in eiꝰ diffinitiõe. Fm ratõʒ. ſiliter 7 habitꝰ cognoſcũt᷑ ſuis actibo. Ex bis 4Ad illud qð obijcit᷑. ieiuniũñ qð affligit hoĩeʒ exteꝛiꝰ pʒ rñſio ad obiecaa. nõ cegirerii 7 . Pot Die dñs eligebot idle ieiuniũ 7 . nõ impłr ñ erat bonũ nec eligibile ſᷣm ſe: ̊ qꝛ de⸗ te: . culus tercins — prauabat᷑ ꝑ maliciã oper inlor elcgeſc, 7 marisp by ing HFHnſequẽt querit᷑ de illa viffinitõe. Jeiuniũ ẽ pocriſim eoꝝ. vñ pmittit᷑ ibiaẽ. MNMolite ieiunare ſic vſqʒꝰ rma abſtinẽtia a cibo 2 potu m foꝛmã eccie intui⸗ ad hãc diẽ: vt audiat ĩ excelſo clamoꝛ veſter. glo. ꝓ laude ſn tu ſatiſfaciẽdi vel vitandi pcẽm⸗ acqrẽdi vitã hoĩm. alia glo. ſine miſcðia. Ad alið qð obijcit. ab⸗ ⸗ eternã. ¶ Circa P querit᷑ ſic. abſtinẽtia a cibo dicit pua⸗ ſtinẽtia ieiunij paſſio e.paſſionibo aũt ñ meremur ⁊c. po⸗/ tionẽ: vt pʒ.qꝛ abſtinẽ a cibo qdẽ aliud qᷓ; ñ ↄmedẽ.abſti teſt dici ꝙ quidã motꝰ vidẽt eẽ paſſiões:qꝛ illas ↄcomi⸗ enit nere a potu g eſt aliud ꝙᷓ nõ potare. no comedere nõ po tant᷑ paſſiones.ſicut videre ⁊ timeree mot⸗ patiẽtie. ſilr ita tare purã dicũt priuatõz.· qd aũt tale eſt: nõ eſt ſatiſfacto 2 motꝰ ieiunij. Motus eniĩ ꝗ penq hñt:ſiẽ inuidi ⁊ timi⸗ nis riũ aliquo mõ ꝓ pcto.⁊ ita ieiuniunoe ꝑs ſatiſſactõis. di 2 aln bmõi ꝗ penã bñt ⁊ paſſiones ↄcomitates eſſe di⸗ l, Pret. ieiuniu inſtitutũ eſt ad mala cauẽda.ᷣ vitaẽ ma cũt. Põt & dici.ꝙ ſiẽ patiẽtia motũ elicit meritoꝛiu qui 4 la eſt virtutis prudẽtie:vt bꝛi põt ab aug. gieinniũ eſſet gquidẽ motus nõ eſt pati:qꝛ pati paſſio ẽ: paſſiõibo ñ me 4 magis diffiniendũ ꝑ prudẽtiã q̃ ꝑ abſtinentiã que ẽ vir⸗ remur. motus ille ẽ velle ſiue volũtas patiẽdi:ſic pt di⸗ tus tꝑantie. 4 Pꝛet. Wer n. in quodã ᷣmone.ſi ſola gula ci de ieiunio ꝙ elicit motũ meꝛitoꝛiũ.ſᷣ ille motꝰ n ẽ abſti peccauerit ſola q; ieiunet. Si po peccauerut ⁊ alia mem nere vel ieiunare:b̊ potius velle ſiue volütas abſtinendi bꝛa: quare nõ ieiunẽt ipſaꝛ Et er bis videt᷑ ꝙ ieiunium vel ieiunãdi cui ẽ ↄincta paſſio abſtinẽtie.4 Ad alið qð nõ dʒ diffiniri abſlinẽtia cibi 1 potus: ̊ abſtinẽtia qᷓdam querit᷑vtꝝ ieiuniũ ẽ actus interioꝛ inqtu ab hmõi volü⸗ 1 q̃ omĩa mẽbꝛa Onumerat. 4 Pret. nullum ieiuniũ placet tate elicit᷑ actꝰ ſenſibilis cũ paſſiõe cõcomitãte. Senſibit . eo ſiue ſit ſatiſfactoꝛiũ deo: niſi id qðẽ in abſtinentia a dico:ſic tenebꝛe dicũt᷑ viſibiles.nõ.n.ẽ iciuniu actꝰ exte⸗ . 4. peccato. Aſa. lviij. H eſt ieiuniũ qð elegi. Diſſolue colliga rioꝛ ꝗpt actũ ↄmedeẽdi ſiue vtẽdi.hec tñ vera e: ↄmedit tiones impietatis ꝛc̃. ieiuniñ alfliges hoieʒ exterioꝛeʒ ieiunat.qꝛ duplex abſtinẽtia pᷣdicat᷑ de ieiunãte omedẽte. cuiuſmõi eſt ieiuniũ qð eſt abſtinẽtia a cibo ⁊ potu: ñ eſt ſcʒ abſtinẽtia q reſpicit pns: qꝛ abſtinet a carnibo. alia ꝗ — illud ieiuniũ qð elegit dñs.vñ yſa.lviij. Mũgd tale ẽ ie⸗ reſpicit pᷣteritũ ⁊ futurũ: qꝛ abſtinuit ab actu mãducãdi 2 iuniũ qð elegi.affligere ꝑ diẽ hoieʒ aĩam ſuã. q· d. neqᷓꝙpͥ. vſqʒ ad hoꝛã debitã.2 abſtinebit tꝑe ſequẽti. ⁊ H ẽ qð in KRK Sʒ ieiuniũ qð elegit dñs eſt ſatiſfactonũ.? H diffiniẽdũ diſfinitõe inſinuat᷑ cũ dr̃ m foꝛmaʒ eccĩe.Ex h ptz rñſio “ ab abſtinẽtia a pctis. ieiuniũ ñ diffiniendũ abſtinen⸗ ad h̊ qð ↄſequent᷑ qſitũ ẽ.qꝛ lʒ voce expᷣſſa ñ tãgat᷑ tps in n tia ⁊c. ¶ Pret · ſi ieiuniũ ẽ abſtinẽtia hmõi. abſtinẽtia at᷑ diffinitõe S.poſita:tãgit᷑ tñ inſinuatiue⁊ implicite cũ dẽ talis paſſio eſt.Rᷣ paſſionibo neq; meremur neq; demere⸗ ſm foꝛmã eccie. Ad vltimũ dõm.ꝙ eẽ eſt qð oꝛdinẽ re mur. bmõi ieiuniũ nõ eſt meritoꝛiũ neq; demeritoꝛiuz· tinet ſeruatq; naturã ßᷣm Hoe. vñ vnũ idez ᷣm ꝙ dineꝛ ſemn nõ eſt ꝑs ſatiſſactõis.4 Pret. ſi ieiuniũ ẽ actꝰ: aut inte ſimode ad aliud reſert᷑ vel ad alia oꝛdinat᷑: eſſe ſoꝛtit di⸗ hen rioꝛ aut exterioꝛ·ſiẽ pʒ ꝑ ſite de orone ⁊ elemoſina. Oro uerſa. Prima aũt diffinitio.ſ. ieiuniũ ? ꝑſimonia ⁊c.di⸗/ e eniʒ interioꝛ nõ eſt ſatiſſactio exterioꝛ neq; iniũgit᷑ ab ec⸗ cit eẽ ieiunij inqtũ refert᷑ ad eẽntialia ip̃ius. vñ illa rõ ẽ ä cleſia vt ſatiſfactoꝛia. Silr nec abſtinẽtia interioꝛ. ſů actꝰ quodãmodo foꝛmalis. Alia ſcʒ ieiuniũ ẽ res ſcta ⁊c. diẽ W exterioꝛ ſolũmodo eſt in vſu cibi vel potꝰ. R qn aliꝗs ieiu eſſe ieiunij inqᷓ tũ refert᷑ ad eſſentialia illius relata ad fi⸗ MN nat Prik ciho vel potu. qð ẽ mnankle ſalluz. ePret⸗n ie⸗ nem ipſius. . iunio ſatiſfactoꝛio maxie attẽdit᷑ aptitudo tꝑis. ſ̊ tꝑe L 2 . nulla fit h mentio. diffinitõ diminute data F. ¶ Pꝛet. ſi R nel kio xcvi Qe qua U 5. vni⸗ vnũ ẽ ee denien vna diſhinitio ieinnii nõ dz tate ieiunij. ne eẽ niſi vna diffinitio. ¶ Ad primũ dðm =. ꝙ abſtinentia D ſe 2 . gr cibi 2 potus m ꝙ eſt de omereinngj no dicit purd pꝛina niequeter queri „ A tioneʒ:ſ̊ quandã dicit poſitõʒ · vt ex ſuꝑius dictis patet. tur de qualitate ieiunij. 2 qꝛ actꝰ ieiunij Nm Adbuc etiã addi põt.ꝙ ieiunaꝛe ꝓut eſt actꝰ meritoꝛiꝰ eſt abſtinere a cibo 2 potu. q̃litas auteʒ eri vtpote ſatiſfactõis:nõ determiat᷑ circa actũ abſtinẽdi in⸗ rei ꝑ actꝰ eius ꝓpꝛios ognoſcit. ¶ Que⸗ ix q̃tũ eſt ſimpłr priuatõ·ſ̊ potius attendit᷑ in volũtate ab⸗ rrit᷑ vtꝝ abſtinẽ a cibo ⁊ potu ſit actꝰvir⸗ inex ſtinẽdi a cibo ⁊ potu cũ abſtinẽtia ↄcomitãte. Sikr intel⸗ tutis. ⁊ ̊ pᷣmo.Scðo.vtꝝ laudabilioꝛ ſit abſtinentia ab nic ligi debet te ieinnio. eſſe enĩ ieiunij nõẽ in pura pᷣuatõe: eſu carniũ vel a potu vini.Tercio queritur de bonitate iner bᷣ in bolersne Poriug: i ſi nõ õ errint ieiunj. — dotdi enĩ voluntatẽ hĩtualẽ vtẽdi moderate cibo potu cũ ab⸗ b a ſtinẽtia a ſuꝑfluis.vñ dicit potẽtiaʒ cui annexa ẽ pᷣuatio. em A pꝛun uz R U 4d aliud qð obijcit. ꝗ vitaren mala ẽ virtutis pꝛudẽtie Irca primũ ad ꝑtem affiꝛmatiuaz ſic. Ko. deßt ⁊c.· Põt dici ꝙ eſt prudẽtie tanꝙᷓ decernẽtis ⁊ diꝛigentis xiij. Curã carnis ne feceritis in leſiderijs. i.ß ie aliaꝝ virtutũ tanq; exequẽtiũ.vñ ſolet dici ꝙ; vitare ma⸗ ibi glo. ſic ſumẽda ſunt alimẽta q̃i medica⸗ cctd la eſt virtutis prudẽtie tãqᷓ; oñdẽtis viã aliaꝝ virtutũ ꝓ⸗ zta. ö̊ medicamẽta ſumẽda ſunt 'm arta⸗ Nfurx gredientiũ in via.l Ad aliud qð diẽ Herñ. Si ſola gu tionẽ aĩtis medicie naturał.̊ ⁊ alimẽta qꝗᷓ ſunt ſumenda ittat la peccauit ⁊c. Põt dici ꝙ eſt mitipler ieiuniũ.ſ.ieinniũ ſcʒ ieiunijs:ſitr ſunt ſumẽda m artatõz artis ſpũał. ars bien abſtinẽtie a peccato moꝛtali. Vſa lviij · H ẽ ieiuniũ qð ele⸗ aũt ſpũalis virtꝰ ẽ. ꝛc. 4 Pret. m artem medicine na ighc gi. diſſolue colligatões impietatis. Iteʒ eſt ieiuniũ abſti⸗ turalis ñ ſunt ſumẽda medicamẽta a quolibʒ in qlibet difnt ⸗ nẽtie a gaudio coꝛꝑali voluptate. ð q Tbobie.ij. nũꝗqᷓ tꝑe.nec ſiłr medicamẽta ſpũalia ſunt ſumẽda a quolibet gen, cũ ludẽtibo miſcui me. YItẽ ẽ ieiuniũ abſtinẽtie a cibo coꝛ⸗ in quolibʒ tꝑe. ̊ ᷣm dictamẽ artis medicine ſpuᷣal cuʒ crd pali. PP⸗. Genua mea infirmata ſunt a ieiunio. Verbũ quodaʒ moderamie? abſtinẽtia. abſtinere hmõi ẽ mo⸗ Berñ . intelligendũ ẽ de ieiunio pᷣmo mõ ſumpto vel ſe tus ſiue actus virtutis. ¶ Pꝛet. ibideẽ Außg. glo. qð ſatis iin cũdo:nõ tercio. ſicut enĩ peccatoꝛ omia mẽbra expomit i eſt ſaluti parũ ẽ delectatõi vbi virt⸗ moꝛał. S abſtinentia iß actu peccati ⁊ voluptatẽ aſſegꝗt in actu peccãdi: ſic debet hmõi ad virtutẽ ſpectat moꝛalẽ. 4 Pret · Hiere. xxxv. ſuꝑ dis⸗ affligere oiĩa mẽbra ieiunãdo a pcto ⁊ a delectatioe ⁊ vo⸗ illo.¶5 bibetis vinũ. Glo.nõ magnu ẽ ſi ab illicitis ab⸗ fe luptate peccati.vt ꝑ q̃ peccauit: ꝑ hec ⁊ toꝛq̃at᷑ Sap.xj · ſtinemꝰ:̊ ſi a licitis ꝓpt reuerẽtiã eiꝰ g ea ꝓpt infiꝛmita⸗ . Ad aliud qð obijcit᷑ꝙ id ſolũ ieiuniũ placet ⁊ ẽ ſatiſ/ tẽ nr̃aʒ nobis ↄceſſit. Aagnũ gẽ gyter reuerẽtiam dei a ſnn factoꝛiũ qð fit in abſtinẽtis a pcto ⁊c.veruzʒ eſt. nec tñ ex licitis abſtinere.quare h̊ eſt opꝰ virtutis. 4 Pret. xxxvj·. h ſequit᷑ ꝙ debeat difmiri ꝑ abſtinentiaʒ a pcẽo.qꝛ ſi h: Hiere.ſuꝑ illud. Predicauerunt ieiunium. Blo. vt qui w⸗ ı ꝑ luxum peccauerũt:ꝑ abſtmentiã abluant᷑.ex q̊ͥ arguit᷑ vt prius.4l Pret. Dañ.x.panẽ deſiderabileʒ nõ comedi caro ⁊ vinũ nõ introierũt in os meũ. Glo.a cibis deli⸗ fatis abſtinuit:qð maxie faciendũ eſi tpe ieiuniij. ẽ vir⸗/ ius a placitis abſtinuiſſe bonis.g̊ hmoi abſtinẽtia ẽ vᷣtꝰ vel actus virtutis.ij Pꝛet.augꝰ.li.euãgelicaꝝ qõnũ.tã⸗ to minus delectat carnalia:quanto ſagina ſpualiuʒ ma ioꝛ.quare manifeſtũ eſt ꝙ telectatio carnaliũ delectatõʒ ſpuᷣaliũ repᷣmit:⁊ ecõuerſo.q̃re ⁊ abſtinẽtia a carnalibo clectabilibo auget ſpũaliũ ſaginã ⁊ delectatõneʒ.g̊ ⁊c. Pret. Liero. D Julianũ.vſus carniũ ⁊ potus vini ſe⸗ minariuʒ eſt libidis.h̊ abſtinere a ſemĩario libidis ẽ actꝰ virtutis vel virtꝰ.q̊ ⁊c.¶ͥ Pret.ꝗcquid iuuat naturã coꝛ ꝑaleʒ ð moꝛbũ:vel eſt virtꝰ vel opꝰvᷣtutis iuuate vel ſup⸗ addite.ꝗ̊ ſiir quicqꝗd iuuat ↄtra moꝛbũ ſpũalez vel ẽ viꝛtꝰ velopꝰ virtutis iuuate vel ſuꝑaddite.abſtinẽtia a cibo ⁊ potu eſt hmõi.q̃re ⁊c.q¶ Sret.abſtinẽtia hoĩs ſenſualita tẽ ſuppeditat ⁊ ſubijcit rõni.quare opꝰ viꝛtutis iuuate vł ſuꝑaddite.abſtinentia a cibo ⁊ potu eſt hmõi.quare ⁊c̃. Pret. Amb.in hexameron tractãs illud euãgelij.Re⸗ ſpicite volatilia celi qm̃ nõ ſerũt neq; metũt ⁊c̃.ita dic.in h verbo docet dñs ſimplici cibo oleris eẽ ↄtentũ.ſ̊ his eẽ ↄtentũ ſacit abſtinentiã hmõi. abſtinẽtia eſt vt prius. Cõtra.:Ro.xiiij. Regnũ tei ñ ẽ eſca aut potꝰ.ibi glo. tur ibideʒ.ſQõ.n.vſus ciboꝝ:ſᷣ ↄcupia frenãda ẽ.illð & qͥ refrenat᷑ vſus ciboꝝ nõ eſt virtꝰ nec actꝰ vᷣtutis.¶ Pret· ibideʒ dicit glo.Qõ intereſt ꝗd alimẽtoꝝ vel quatu acci⸗/ piat:dũmodo h̊ faciat ꝓ ↄgruẽtia eoꝝ cũ ꝗbo viuit:vel p vſu nccitatis vel ſalutis. Si aũt ñ intereſi ꝗd alimẽtoꝛũ vel quantũ accipiat ⁊c.ꝗ̊ tantũ acciꝑe vel parũ vel maiꝰ nõ eſt actus virtutis. Pret.ibidẽ habet᷑. Juſtificat᷑ ſa⸗ piẽtia a filijs ſuis:qui intelligũt nec in abſtinendo vel in mãducado eẽ iuſticiã:̊ in equanimitate tolerãdi inopiã quare ideʒ qð priꝰ.qj Pret.Ro.xiiij. Qui mãducat dño manducat. Glo.pᷣma ad honoꝛez ? laudẽ dñi.ãgꝗ abſtiet dño qͥ ad ̊ honoꝛẽ ſubtrahit.ᷓ ideʒ qð priꝰ.4⸗: Pretea. BGreg.nõ cibus h̊ appetitus in vicio ẽ.¶ SPret.idẽ Greg Eo tꝑe quo ncciĩtatis debitũ ſoluit᷑ qd voluptas vel ncci⸗ tas exigat ignoꝛat᷑.̊ ſm h̊ ab omni eibo vel potu abſtinẽ dũ eſt vel a nullo.ſ̊ ab omni nõ põt ſe abſtinẽ.qᷓ a nullo ẽ abſtinendũ.¶ Pret. Aug. de vera religiõe. In copia vo luptatũ ꝓſperiſq; ſucceſſibo tꝑaliũ.tẽpantiã ſuam ꝓbat ⁊ roboꝛat hõ.ſ̃ reſpuere illa in qua ꝓbat̃ viꝛtꝰ:nõ ẽ opꝰ virtutis aut virtus.quare ⁊c.¶ Pꝛet.ſi h̊ eſt opꝰ alicuiꝰ virtutis nõ ẽ niſi ſobꝛietatis.ſᷣ ſobꝛietatis ñ põt eẽ: quia opus ſobꝛietatis eſt circa om̃e genꝰ cibarioꝝ tenere me⸗ diũ.vñ nõ diſcernit ſobꝛietas inter cibaria: ſᷣ in omĩibus tenet mediũ.q̃re abſtinere ab aliquo cibo nõ ẽ opꝰ virtu tis.4 Pret.virtus eſt certioꝛ omni arte:̊ vbi niłaẽ cer⸗/ titudo in reſpuendo aliqð genꝰ cibaꝛioꝝ nõ ẽ virtꝰ reſpu ere eniʒ eſt potius deficere ꝙᷓ aliqꝗd facere.¶ Pret. qᷓnto maioꝛ eſt pugna:tanto maioꝛ eſi coꝛona.ſᷣ ſi ꝗs vtit᷑ oaibo cibarijs ⁊ exponit ſe omĩbo: eſt in maioꝛi pugna ſi ilł biᷣ vtit᷑:qꝛ tali maioꝛ debet᷑ coꝛona.ᷓ ⁊c.¶ Pret.omiĩa crea uit cæus vt hõ eis vteret᷑.̊ nõ vtit᷑ omnibo quãtũ ĩ ipſo eſt: fruſtrat intentõʒ dei creãtis.quare peccat.¶ Pret. cuiꝰ vſus eſt malus ipᷣm eſt malũ.quare ſi vſus hmõi ci⸗ bi vel illius eſt malꝰ:⁊ ipſe ciba ẽ malus.Sʒ vidit deꝰcũ⸗ cta q̃ fecerat ⁊ erant valde bõa.q̃re ⁊c.¶ Pret.abſtinẽs a cibis nec eſt vtens nec fruẽs.̊ actꝰ cuiuſlibet vᷣtutig eſt vti vel frui.q̊ hmõi abſtinẽtia nõ ẽ opꝰ ᷣtutis. E mRñ ſio.dðm ꝙ abſtinẽtia hinõi triplici de cã fieri põt.vel ꝓ⸗ pter immudiciã cauendã:vel ꝓpt᷑ infirmitatẽ coꝛꝑis de⸗ clinandã: vel ꝓpter ↄcupiaʒ refrenandã. Circa pᷣmũ mo⸗ dũ errabãt manichei ⁊ ebionite.dicendo abſtinendũ eſſe a cibis ꝓpter ciboꝝ aliquoꝝ immũdiciã. Abſtinẽ ſecũ modo ꝑtinet ad medicinã. ̊ abſtinere tercia de cã ẽ virtu tis tꝑantie. ⁊ hmõi tꝑantia recurrere bʒ m tripliceʒ le⸗ gem. m legeʒ recte rõnis:Fſᷣm legẽ diuinã: ⁊ m legẽ ec⸗ cleſiaſtic.⁊ lex ſecũda ſuꝑaddit pme:tercia vtriqʒ. ri vſu hoꝝ nõ acquirit᷑ regnũ dei ſicut ñ amittit᷑. ⁊ ſequi mo modo currit tꝑantia apud phos: qui ꝑ legẽ recte ra tionis ſenſualitatẽ refrenabãt: ⁊ in cibis ⁊ potibo mediũ inueniebãt.̊ lex diuina ſuꝑaddit q̃ docet abſtinere vt hõ liberius aſſurgae expeditius ad diuina.vlteꝛiꝰ autẽ lex ecciaſtica qᷓ ꝑ pnie ſacramentũ hoĩeʒ ſanat ſpũalit᷑:iniũ⸗ gendo vni abſtinentiã a vino:alij a carnibo ⁊c. ᷣm pecca⸗ ta diuerſa.⁊ ſᷣm ꝙ ↄſiderat illis expediꝛe abſtineꝛe.ergo opus eſt virtutis fiat modo debito ꝓpter finẽ debitũ.⁊ cõ cedẽde ſunt rõnes ad hanc ꝑteʒ. 4! Ad illud qð pᷣmo obij cit᷑ ↄtra hoc.ſcʒ ꝙ regnũ dei nõ eſt eſca ⁊ potꝰ ⁊c. Põt di⸗ ci ꝙ aplus loꝗt᷑ ꝙ̃tũ ad illos ꝗ abſtinebãt ab aliꝗbus ci⸗ bis abſqʒ rõne vel intuitu vᷣtutis: ̊ ꝓpter ipſa cibaria. vnde loquit᷑ ↄtra illos qui decernebãat inter cibaꝛia:dicẽ do quedꝗ eſſe ↄmedẽda quedã nõ.qꝛ erant immunda ᷣm eos.Vñ eodeʒ caplo ibi.qui aũt infirmus eſt.dic glo.id eſt ꝗ cibos diſcernit reputãs alios mũdos alios immun dos. vſus aũt talis.i.ſic diſcernẽtis.nõ eſt regnũ.i.vſu ta li nõ acꝗrit᷑ regnũ. Ad glo.que dicit ꝙ ñ intereſt quid alimentoꝝ ⁊c. Põt dici ꝙ nõ intereſt q;tũ ad legeʒ medi cine.vñ ſubdit᷑ in glo. dũmodo illud faciat ꝓ ↄgruentia boĩm ⁊ ꝑſone ſue ⁊ valitudine ſue nature. differt tñ qtũ ad legeʒ pnie. Ylel nõ intereſt aliqd elem̃toꝝ ⁊c̃.ſcʒ qᷓtũ ad vſuz vel ad actũ cibatõis:lʒ interſit q̃tũ ad ↄcupiam vtentis.vñ glo.nõ vſus ciboꝝ:ſ̊ ↄcupĩa eſt refrenanda. 4 Ad aliam glo.que dicit nõ abſtinẽdo vel mãducãdo eẽ iuſticiã. Põt dici ꝙ illa glo.ſic intelligit᷑.ꝙ iuſlicia q̃ hõ eicit᷑ iuſtus nõ eſi in m inducãdo nec bibẽdo:łᷣ ĩ equani mitate tolerandi inopia.bec aũt eq̃nimitas ñ põt habe⸗ ri niſi ꝑ exercitiũ in virtutibo.¶¶ Ad illud qð obijcit ꝙ; ꝗ . nõ mãducat ſubtrahit honoꝛeʒ deo ⁊c.Põt dici ꝙ nõ eñ nece.qꝗa ⁊ mãducãs ⁊ nõ mãducãs.i.ieiunãs referendo vtriq; ad deũ honoꝛãt ipᷣm.vñ ſicut ñ ſequit᷑.̊ eſt bonuʒ. g eius oppoſitũ eſt malũ.qꝛ vtrũq; põt dirigi ĩ bonũ finẽ ſcʒ boc ⁊ ſuũ oppoſitũ.ſic eſt in ꝓoſito.nñ h̊ argumentũ nõ valet.manducãs honoꝛat deũ.gᷓ nõ manducas ſiue ie iunãs in honoꝛat vlł ſubtrabit honoꝛẽ deo. qꝛ lʒ duo oꝑo ſita nõ ſimul eſſe pñt vera ⁊ falſa.pñt tñ duo oppoſita ſił eſſe bona:eo inõ quo pñt ſimul eẽ. Rõ hmõi eſt. ꝙ veruʒ ⁊ falſum nõ ſoꝛtiũt᷑ eſſe oppoſitõis ex relatiõe ĩ finẽ: ſicut bonũ ⁊ malũ que ꝓpꝛie dicũt ↄditõʒ finis.q Ad illud qð obijcit. ꝙ cibus ñ eſt viciũ ⁊c. Põt dici ꝙ ̊ intelligendũ eſt ꝑ ſe ⁊ cauſatr.⁊ qꝛ refrenãdo appetitũ vſus cibi vicio⸗ ſus reprimit᷑ideo circa vtrũq; eſt virtꝰ.ql.¶ Pret.axppetitꝰ libido qñq; excitant᷑ ⁊ augent᷑ ex vſu ſine ſumptõe cibi delicati. ꝓpter hoc ab hmõi abſtinendũ eſt.⁊ opus virtu tis eſt abſtinere.¶ Ad aliud qð obijcit᷑.q tꝑe qͥ nccĩtatis debitũ abſoluit᷑ ignoꝛat᷑ ⁊c. Põt dici ꝙ lʒ h̊ ſit verũ ſʒ ꝗ mediũ pᷣciſuʒ diuidit int᷑ nccitateʒ ⁊ voluptateʒ:ñ tamẽ ẽ oĩno verũ ſᷣm ꝙ mediũ magis dilatatũ diuidit. vñ vᷣbuʒ ꝓoſitũ nõ eſt vſq;quaq; verũ in omni ↄmeſtione.vnð vt dictũ eſt.qñ ſumũt᷑ delicata auget᷑ voluptas in ipᷣa come ſtione.⁊ vſus recedit a medio qñqʒ plus qñq; minꝰ. ꝗꝓpt qð virtutis actus eſt abſtinere:lʒ mediũ pᷣciſuʒ ignoret᷑. ¶Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ in copia voluptatuʒ ꝓſperiſqʒ ſucceſſibus ꝓbat homo ⁊c. Pot dici ꝙ in cibis ꝓbat hõ ſuam tꝑantiã ⁊ illam roboꝛat qñ abſtinet ab illis: nõ ꝗa ſumat.vñ abſtinens in abundãtia ferculoꝝ tꝑantiã ſuaʒ roboꝛat.vñ qui abſtinet a cibis ⁊ potibo nõ reſpuit illaq bus ꝓbat᷑ ⁊ roboꝛat᷑ virtus:qꝛ in copia voluptatũ ꝓba⸗ tur ⁊ roboꝛat᷑ tꝑantia abſtinẽdo: nõ voluptuoſis vtendo. Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt opus ſobrietatis tenẽ me⸗ diũ cuca omne genus cibi ⁊c. Põt dici ꝙ ſobꝛietatio ſᷣm legeʒ currẽtis nõ eſt tenere mediũ circa hũc cibũ vel illũ directe ᷣm ꝙ currit ſᷣm legeʒ recte rõnis: ſᷣ potius ſᷣm ꝙ regulat᷑ ꝑ legem ſuꝑadditam ſcʒ diuinaʒ ⁊ ecciaſticã:in⸗ ſtitutõʒ ſiue legem.⁊ ſᷣm ꝙ ſic regulatur:hʒ diſcernẽ me⸗ diũ ⁊ determinare ĩ omni cibo ꝓut determĩatio cibi ſpe⸗ ctat ad ieiunium.⁊ ſᷣm hũc modũ determĩat mediũ alið in vno cibo:⁊ aliud in alio.iQec ſegꝗt᷑ ꝙ lʒ ſobꝛietatis ſit determinare mediũ in omni cibo ᷣm ꝙ illo vtenduʒ eſt: PApter hoc nõ ſit virtutis ſobꝛietatis abſtinere ab aliqᷣ — —,—2—— —0 — — — — — — — 0 — — —. neme⸗ ſwbiſpe⸗ als Gnoſt t Mueſtio cibo:qꝛ decernẽdo ꝙ abſtinẽdũ ẽ ab aliqͥ: determinat me⸗ diũ in ↄmeſtiõe.ql Ad h̊ qd obijcit᷑.ꝙ virtus ẽ ceꝛtioꝛ om̃i arte.ſ̊ nulla ẽ ceꝛtitudo in reſpuẽdo ⁊c̃. Põt diei ꝙ hoc ñ dʒ intelligi ꝙ viꝛtus moꝛalis ſit certioꝛ circa ea q̃ ſpectãt ad exercitiũ opeꝝ virtutũ qᷓ; geometria ſit circa ea q̃ fiũt a geometria arte illa. vᷣ ſic intelligit. ꝙ ꝑ virtutẽ melius ſcit᷑ q requirũt᷑ ad hoc ꝙ ꝗs ad finẽ intentũ ꝓgrediat᷑: ꝙᷓ ꝑ aliquã ſciam.qꝛ virtus diſpoĩt potiſſime ad illã ceꝛtitu dinẽ q habet᷑ ex vnctõe.Pret.virtus dẽ certioꝛ oĩ arte qᷓ⸗ tũ ad certitudinẽ affectus:nõ qᷓtũ ad certitudinẽ.ſicẽ ſen⸗ ſus tactus eſt certioꝛis ↄpᷣpenſiõis qᷓ; ſenſus viſus.⸗.Ad illud qð adiũgit᷑ ꝙ nulla ẽ certitudo ĩ reſpuendo aliqͥd. Põt dici ꝙ lʒ nõ acquirit᷑ ceꝛtitudo in reſpuẽdo:nihilo⸗ minꝰ ex pᷣhabita certitudine reſpuũt᷑ nociua.ſicẽ accidit ĩ ꝓpoſito.2 H̊ fit ex intuitu ⁊ directiõe virtutis. Ad illð qð obijcit.ꝙ vbi maioꝛẽ pugna ibi maioꝛ eſt victoꝛia ⁊c̃. FPo dici ꝙ hoc veꝛũ eſt qñ pugna veit ab exteꝛioꝛi oĩno. qñ creſcit ex malicia boĩis nõ eſt verũ.qꝛ magis grauat auarũ dare obulũ:qᷓ grauaret liberalẽ dare marcaʒ.2 B venit ex malicia ipſius auari. Pret. ᷓ̊ intelligit᷑ vbi ma⸗ ioꝛ eſt pugna ⁊ vtilioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ reſiſtentia. Sʒ vtilioꝛ eſt reſiſtẽtia in abſtinẽtia a cibis qᷓ; vtẽdo illis:ideo ⁊ maio/ rẽ acquirit coꝛonã qui a cibis abſtinet:qᷓ qui vtit᷑ illis. 4l Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ deus oĩa creauit ad rſum homĩs ⁊c. Põt dici ꝙ lʒ bomĩ primitus inſtituto oĩa eẽnt ſubie cta ⁊ licita:vult tñ deus2 exigit eius iuſticia: hõ ꝗ de⸗ ſtituit ſe ꝑ abuſuʒ creature coercedt ſe ⁊ reſtringat ſe ob vſu creaturaꝝ.i¶¶ Et ex h̊ pʒ rñſio ad aliud.qꝙ lʒ oẽs cre⸗ ature bone ſunt in ſe:tñ abuti põt hõ illis.⁊ ꝓpt ꝑiculuʒ abuſus iuſtũ eſt ꝙ ſe reprimat ⁊ coerceat ab vſu eaꝝ: qa ↄcupia ⁊ ꝓnitas ad malũ ꝓpter vſuʒ creaturaꝝ inoꝛdi⸗ natũ excitat̃᷑ ⁊ augmtat᷑. Ad illð qð obijcit᷑ꝙ abſtinẽs a cibis nec eſt vtẽs nec fruẽs ⁊c̃. Põt dici ſᷣm aug.vti il⸗ lis eſt aſſumẽ illa in vſum volũtatis ſue ad eligẽduʒz ſiue ad reſpuendũ.vñ vſus põt eẽ ⁊ in eligẽdo ⁊ in reſpuẽdo. vnde abſtinens a cibis põt vti ilł qͥdãmodo.⁊ lʒ vti ſit bo nũ:ↄcupiſceꝛe tñ ſit malũ.⁊ iðo rõne ↄcupie ⁊ abuſus re⸗ ſpuendga ſunt buiuſmodi creata: ⁊ ab eis ẽ abſtinẽdũ. embꝛũ ſecũdũ Vnſequẽter querit᷑.vtꝝ laudabiliꝰ ẽ abſti⸗ nere ab eſu carniũ:aut a potu vini. lau⸗ dabilius ſit abſtinere a potu vini: videtur ſic.Ecci.xxxj.Multos extermĩauit vinuʒ Glo.Ebrietas multos ſubuertit: q̃ ſenſuʒ minuit:iram excitat:libidineʒ inflãmat:animi ſecꝛeta reuelat.Ex his pʒ ꝙ exceſſus in potu vini hoĩeʒ valde ledit ⁊ vituꝑabilẽ reddit.a quibo oↄſeruat᷑ in abſtinẽdo a vino.nõ aũt tantũ ledit hoĩeʒ exceſſus in ↄmeſtione carniuʒ.Laudabilioꝛ q̊ᷓ eſt abſtinẽtia a vino qᷓ; a carnibo.¶ Pret.in eodẽ. Vinũ multũ potatũ irritatõzʒ ⁊ iꝛã ⁊ ruinas multas fac. Ama ritudo anime ⁊c̃.Glo.pʒ irritatõʒ ⁊ irã ⁊ ruinas ebrie⸗ tate naſci ⁊ amaritudinẽ aĩe ⁊ aioſaʒ offenſionẽ: dᷣtutes minoꝛari ⁊ ſceieꝝ vulnera multiplicaꝛi.Ex h̊ pʒ ꝙ exceſ ſus in potu vini multũ deijcit ⁊ defoꝛmat hoĩeʒ: ⁊ magis qᷓ exceſſus in eſu carniũ.⁊ ita ideʒ qd prius.4 Pret.ad Ephe.v. Qolite inebriari vino in qͥ ẽ luruꝛia.Glo.nihil eſt qð minus ↄueniat arguẽti qᷓ; inebꝛiari vino.4 Pret. Hiero.ad Euſtochiũ. Hoc moneo hoc obteſtoꝛ:vt ſpon⸗ ſa xpᷣi vinũ fugiat ꝓ veneno.⁊ h̊ monet virginẽ:qꝛ vinuʒ marie caſtitatẽ impugnat. abſtinere a vino laudabiliꝰẽ ꝙ abſtinere ab eſu carniũ.⸗ SPret.ſᷣm ph̊m.ſitis ẽ appe/ titus frigidi ⁊ humidi: fames calidi ⁊ ſicci. Sʒ miĩoꝛ eſt delectatio in appetitõne frigidi ⁊ humidi qᷓ; in appetitõne calidi ⁊ ſicci.q; calidũ appoſitũ caliditatẽ interioꝛeʒ au⸗ gmentat ⁊ ſiccũ ſiccitatẽ.ex cuiꝰ apoſitõne ꝓuenit diſtẽ⸗ ꝑantia q nature deſipit.ñ ita fit ex appoſitõe frigidi ⁊ hu midi.i.ita frequẽter ⁊ intẽſe. Ex quo pʒ ꝙ maioꝛẽ dele⸗ ctatõ in potu q; in cibo.ſ̊ virtus carnales fugit deliciaas. laudabilius eſt ᷓ abſtineꝛe a potu qᷓ a cibo. Cõt.Ecci · ryxj.Equa vita hoĩbus in ſobꝛietate vinũ potatũ. Glo. 611 vinũ ſobꝛie potatũ equalitatẽ vite nõ tollit:sᷣ oꝛnamẽtns oĩm virtutũ ſobꝛietas potus adducit.quare cũ laus cõſi ſiat circa vite equalitatẽ quã ñ tollit vinũ ſobꝛie potatũ. apparet ꝙ abſtinere a vino nõ ẽ młtũ laudabile.⸗ Prèt. lapſus hũan generis fuit ꝑ cibũ:nõ ꝑ potũ.ᷓ cũ rone la pſus illius indicit᷑ abſtinẽtia ⁊ reqꝗrit᷑: pʒ ꝙ magis debe mus abſtinere a cibo qᷓ; a potu.¶ Pret.ad idem valet ꝙ; dy abolus dñm de cibo tẽptauit: nõ de potu. Ex q̊ͥ videt᷑ ꝙ hbmõi temptatio eſt violẽtioꝛ ad deijciendũ:quare abſti nẽtia vᷣria magis nccia.ql Pret.virtus abſtinẽtie prĩci⸗ patr ↄſiſtit circa tꝑantiã nutrimẽti.principaliꝰ aũt cõſi⸗ ſtit rõ ſiue virtꝰ nutritiua circa cibũ qᷓ; circa potũ.̊ ⁊c̃. Pret.cũ monachi abſtinent a carnibo a ſaraceni abſti nẽt a vino.ſi laudabilius eẽt abſtinere a vino ꝙᷓ a carni⸗ bus:tũc q;tuʒ ad h̊ laudabilioꝛ eẽt lex ſaracenoꝝ qᷓ; regu la monachoꝝ.qð eſt abſurdũ dicere. Itẽ q̃rit᷑.q̃re vni⸗ uerſalis eccia inſtituit abſtinentiã a ci gis ꝙ a po- tu:niſi laudabilioꝛ eẽt hec qᷓ illa. Rñſio.ad h̊ dicũt q⸗ dam.ꝙ qñ iniũgunt᷑ ſimul reſpectu eiuſdẽ ꝑſone:abſtinẽ tia a carnibo ⁊ a vino.i.qñ vnus ⁊ ideʒ ſimul abſtiet ab vtroq;:tũc laudabilioꝛ ẽ in ip̃o abſtinẽtia a vino qᷓ; a car⸗ nibus.qꝛ abſtinẽtia a vino magis ẽ purgatiua:magis ſa tiſfactoꝛia:⁊ magis eleuatiua.Aagis puꝛgatiua ẽ:quia ꝑ hmõi abſtinẽtiã magis mitigat᷑ carnalis ↄcupia quaʒ vinũ auget. Iteʒ magis ſatiſfactoꝛia eſt:qꝛ magis penatł. vnde penalius eſt homĩ a vino abſtinẽ qᷓ; a carnibꝰ. Iteʒ magis eleuatiua eſt:qꝛ vinũ magis impedit eleuatõz mẽ⸗ tis ad ſuꝑna ⁊ magis turbat rationẽ. vnde in lege veteri ꝓbibebant᷑ ſacerdotes bibere vinũ qñ intrare debebant ſanctuariũ.nunqꝙᷓ tamẽ ꝓhibebat᷑ eis eſus carniũ. Sed qñ diuiſe ſunt hmõi abſtinẽtie.ita ꝙᷓ homo abſtinet vel a vino tm̃ vel a carnibo tm̃: tunc dico ꝙ laudabilioꝛ eſi ab⸗ ſtinentia a carnibus ꝙᷓ a vino.⁊ boc quia abſtinẽtia a caꝛ nibus eſt ſalubꝛioꝛ: ⁊ abſtinẽtia a vino minus. vItẽ poſſi bilioꝛ eſt:qꝛ leuius abſtinet homo a carnibus q; a vino. Item rationabilioꝛ eſt:quia eſt cõtra concupiſcẽtiã gule per quam peccatũ in homĩes introductũ eſt. Etſi Ma⸗ chumetus iniunxit abſtinentiaʒ a vino:hoc non fecit ꝗa huiuſmodi abſtinentia ſit magis meritoꝛia ⁊ magis pla cens deo.ſed quia magis facit ad conſernationeʒ reipu⸗ blice de qua ſemꝑ Arabes cuꝛauerũt.qm̃ cum in regione calida ſit vinum foꝛtiſſimũ: ſi vterent᷑ ſaraceni vino foꝛ⸗ tiſſimo ſicut ⁊ nos:cuʒ ipſi ſint ſobꝛij: quotidie eẽnt ebꝛij ⁊ magis voluptatibus dediti:⁊ ſe mutuo interſicerent. pter hoc legiſlatoꝛ eoꝛum prohibuit eis vinum. ſic g̊ vt dictum eſt: vna via iſta abſtinentia laudabilioꝛ eſt: alia via illa.Et concedende ſunt ratõnes ad vtranq; parteʒ. procedunt enim m diuerſas vias.qj Liczʒ auteʒ reſpon ſio illa probabilis ſit:aliter tamen videt᷑ dicendũ.ꝙ ab⸗ ſtinentia a vino ſit laudabilioꝛ ſimpliciter qᷓ; a carnibꝰ. quia longe fructuoſioꝛ etiã in diuerſis ꝑſonis alijs exñ⸗ tibus eiſdeʒ ſcilʒ conditionibo perſonarũ ⁊ modis abſti⸗ nendi. Preter eniĩ vtilitates pretactas que ꝓueniunt qͥ⸗ dãmodo ex abſtinentia a potu vini:ꝓueniũt ⁊ alie · qꝛ ſi⸗ cut vini potatio ineptam confert leticiã: imprudentẽ ef⸗ ficit in periculis precauendis:in temptatõnibo infirmũ: in exercitio operũ virtutũ inualidum. per abſtinentiam auteʒ a vino hec omĩa ceſſant.vnde buiuſmodi abſtinen⸗ tia quaſi a ↄtrario ſenſu efficit habilioꝛẽ ad dolenduʒ de cõmiſſis:prudẽtioꝛẽ ĩ precauẽdis ꝑiculis:⁊ maxie in ꝑi⸗ culo recidiuatõis.foꝛtitudineʒ miſtrat in temptatõibus deuincẽdis:expeditioꝛẽ in oꝑibus virtutũ exercẽdis.hec aũt cõmoda nõ ita efficacit ꝓueniũt ex abſtinẽtia ab eſu carniũ quã frequẽter ↄcomitat᷑ nimia vini potatio.vnde videtur laudabilius abſtinere a potu vini ꝙᷓ ab eſu car⸗ niũ.⸗l Ad illud qð primo obijcit᷑ ↄtra hoc.ſcilʒ ꝙ vinuʒ ſobꝛie potatum equalitateʒ vite non tollit: tamen ꝗa de⸗ facili 2 periculoſe declinatur ab iſta ſobrietate ĩ potu vi⸗ ni 1 tollit᷑ vite equalitas.⁊ ꝓpter predicta que ex abſtinẽ tia vini ꝓueniũt:valde laudabilis ẽ abſtinentia a vino · Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ lapſus hoĩs accidit ꝑ cibũ ⁊c · põt dici ꝙ non accidit ex cibo rõne cibi: rõne modi quo ſumptus fuit ↄtra diuinã ꝓbibitiõz· vñ inobediẽtia ꝑ ſe fuu ⁊ ꝓpꝛie cã lapſus:cibus nõ niſi ꝑ accñs.Pret.bec rõ eſt magis ↄgruitatis q; nccitatis. ꝙtũ aũt ad nccitate el⸗ ficacioꝛ eſt rõ ꝙ laudabilioꝛ ẽ abſtinẽtia a vmo ꝙᷓ a car⸗ ne: vt er dictis pʒ. 4 Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ dyabolꝰ tem⸗ ptauit dñz de cibo ⁊c.põt dici ꝙ dyabolꝰ ñ attẽdebat tẽ⸗ ando dñm violentia temptatõis maioꝛeʒ vel minoꝛeʒ: facti dñici ſeriẽ ⁊ oppoꝛtunitaiẽ ⁊ ↄueniẽtia tẽptandi. Mã ga dñs poſt ieiuniũ.xl. dieꝝ eſuriebat: ↄueĩebat fm aſtutiã ſpũs temptãtis. ⁊ oppoꝛtunũ videbat᷑ de cibo ⁊ n de potu.¶ Ad h̊ qð obijcit · ꝙ virtus abſtinẽtie pricipa⸗ liter ↄſiſtit circa tꝑantiã nutrimẽti ⁊c.põt dici ꝙ lʒ vir⸗ tus abſtinẽtie ibi ↄſiſtat: nulla tñ ex boc eſt rõ ↄſequẽtie ꝙ laudabilioꝛ ẽ abſtinentia a cibo qᷓ; a potu. & at tem⸗ ꝑantia laudabilioꝛ ſit abſtinẽtia:magis cẽ aſi pẽalibo ↄdi⸗ tionibo ⁊ circũſtantijs qᷓ a generali q attendit᷑ in genera litate abſtinẽdi a cibo ⁊ potu.qꝛ &̊ vt pʒ ex dictis plures ſunt ↄditiões laudis circũſtãtes abſtinẽtiã a vino: ꝙᷓ ſint eirca abſtinẽtiaʒ a carne ⁊ rönes quare bec abſtinẽtia dʒ dici laud abilioꝛ.iſti ſnĩec eſt aduerendũ.¶ Ad illð quod obijcit.ꝙ monachi abſtinent a carnibo ⁊ ſaraceni a vino ⁊c̃.põt dici ꝙ iſta rõ nullo mõ pᷣiudicat ſnie ſupᷣdicte.de pferenda abſtinẽtia a potu vini: abſtinẽtie ab eſu carniu: qᷓ̃tũ ad debitũ laudis erhibende. Cum.n. laus exhibẽda ſit ĩ teſtimoniũ uᷣtutis q ↄſiſtit circa actus ⁊ oꝑatões ſin gulares.etſi abſtinentia a vino in iſto ſubiecto ꝑticulari vel iſto rõne aliaꝝ ↄditionũ que ciꝛcũſtant hanc ꝑſonam vel illã cui omia cooꝑant᷑ in bonũ ſit laudabilis: nõ tñ ẽ abſtinentia in infideli.vtpote ĩ ſaraceno aliqͥ mõ lauda⸗ bilis: cũ ᷣm ꝙ dicit in ꝓpoſito laudabile dẽ a laude q at⸗ teſtat᷑ virtuti moꝛali ſiue meritoꝛie.vñ h̊ argumẽtũ nõ va let. laudabilioꝛ eſt abſtinẽtia a vino in xpᷣiano ꝙᷓ abſtinẽ⸗ tia a carnibo..igit᷑ laudabilioꝛ eſt abſtinẽtia a vino ĩ ſara ceno qᷓ; abſtinẽtia a carnibo in xpᷣiano.i Ad vltimuʒ:qu vt tactum eſt:ſalubꝛioꝛ eſt qᷓtũ ad ſuſtentatõz ſubiecti vt ꝑſone abſtinẽtia ab eſu caꝛniuz qᷓ; abſtinẽtia a vino.qð ẽ nõ ſolũmodo potꝰ:̊ ⁊ cibo ⁊ potus.⁊ tñ h ẽ valde coope rãs virtuti digeſtiue:cuiꝰ intereſi ꝓuidere ſaluti mẽbro⸗ rũ.eccia etiã qᷓtũ ad ſalutẽ ꝑſonaꝝ ſiłr ⁊ coꝛpoꝛuʒ magis tæcreuit fieri abſtinentiã a carnibo generaliter qᷓ a rino. bec infra plenius patebũt. —W Onſequẽt᷑ querit᷑ de bonitate ieiunij. Pꝛi⸗ mo ̊ nerit vrr ieiuniũ ſit bonũ vel malũ vel indifferens.Scðdo.ſuppoſito ꝙ ſit bonũᷣ vtn ſit bonũ ſimpłr vel bonũ pricipale qð ercio.vtꝝ ſit bonũ qdð ẽ vᷣtus ſiue actꝰ vᷣtutis. ⸗ Orticulus primꝰ Irca primũ arguit᷑ ſic ad ꝑteʒ affirmatiuam. Ome illð ꝑqð ꝓſternũt᷑ vicia ⁊ domat᷑ caꝛo: alienat᷑ bomoa mũdo ⁊ ſpũalis efficit᷑: tẽpta⸗ menta vincũt᷑:eſt bonũ.ſ̊ vt habet᷑ ab ſido.in li.de offi⸗ cio.YFeiuniũ eſt res ſancta:opus celeſte:ianua regni: foꝛ ma futuri.pʒ ꝙ ꝗ ſancte agit deo iungit᷑: alienat᷑ a mũdo efficit᷑ ſpũalis.ꝑ h.n. ꝓſternũt᷑ vicia:humiliat᷑ caro:dya boli temptamẽta vincut᷑.Ex his ptz multiplici medio.q; ieiuniũ ſit bonũ.4!.Pret᷑.omne illud qð facit aĩaʒ ſitire dũ eſt bonũ.ſ̊ ieiuniũ eſt tale.ꝓbatõ.⸗ ſido.ij.li.de ſum⸗ mo bono.Caro tũc deũ ſitit: qñ ꝑ ieiuniũ abſtinet ⁊ are⸗ ſcit.4 Pret᷑.om ne illð pter cuius carentiã amittimus bonũ:⁊ ꝑ qð habitũ bonũ ꝑditũ recuꝑamus eſt bonũ.ie⸗ iuniũ eſt tale vt dicit Aug. Julianũ.qꝛ nõ ieiunauimꝰ decidimꝰ a ꝑadiſo:ieiunemꝰ ⁊ reuocemur.̊ ⁊c ¶¶ Cõt᷑ videt᷑ ꝙ ſit malũ.om̃e qð ledit naturã eſt malũ.ieiuniuʒ eſt tale.. 4 Pret᷑.li.de collatõibo patrũ ca.xij.dic Caſ⸗ ſianꝰ. Reatũ maximũ ac ſacrilegij crimẽ ↄtꝛahimꝰ:abſti nẽtes a cibis qͥs deꝰ creauit ad ꝑcipiendũ cũ garũactiõe tangit illð qð dicit᷑.j. Limoth.iiij·ᷣ ꝑ ieiuniuʒ fit illud. — K.4 Pret᷑. Exo.xcij.de oꝛone Moyſi ↄð amalech.diẽ Criſ.in ſermone quẽ de h̊ fecit.potẽtioꝛ hoſtis efficit᷑ in⸗ ſti coꝛꝑe fatigato.bᷣ qð pᷣſtat robur hoſti ẽ malũ.ieiuniuʒ eſt hmõi:qꝛ fatigat coꝛpꝰ iuſii ⁊ debilitat.igit᷑¶ Pret᷑. AVlſido.li.ij.de ſummo bono ca.xliiij. Preualẽte nimiaĩ⸗ firmitate carnis: nemo põt attingere ad ꝑfectionẽ. ̊ cuʒ ieiuniũ ad hoc ꝑducat:im dit pfectiõʒ.⁊ ſic nõ ẽ bonuʒ vt videt᷑.E aũt ſit indifferens videt᷑ ſic.Nihil qð per aduentũ diuerſaꝝ circũſtantiaꝝ poteſt fieri mõ bonum modo malũ:eſt determinate bonũ vel determiate malum ſ indifferens.ieiuniũ eſt hmõi.q̊ ⁊c̃.¶ Pret᷑.Caſſianus li.de collationibo patrũ.⁊ eſt ꝓbatio maioꝛis pᷣcedentis argumenti. Si qua in vtrũq; effectũ aliqñ tranſire pñt: vt entium vel bona inueniũtur vel mala: hoc nõ abſolu⸗ te ꝓ ſua mateꝛia:ᷣ ꝓ vtentis affectu ⁊ oppoꝛtunitate tꝑis vel vtilia interdũ vel noxia ſequũt᷑.ieiuniuʒ eſt hmõi:ꝗa põt bñ vel male fieꝛi.q̊ videt᷑ eſſe nõ bonũ vel malũ de ſe: h indifferẽs.¶] Pret᷑.nihil qð eſt mediũ int bonum ſim plicit᷑ ⁊ malũ ſimpłr:eſt bonũ vel malũ.ſᷣ ieiuniũ vt dici tur ibi eſt tale.quia dicit ibi heonas itaq; hoc mediuʒ eſſe. Etiã ex ̊ manifeſtiſſime declarat᷑.qꝛ ſicut nec iuſtiſi cat cuſtoditũ:ita nec ↄdẽnat coꝛꝛuptũ.q¶ Pret᷑.infra. hec in quibo qualitates ſtatutas videmꝰ 2 tꝑa:⁊ que ſic obß nata ſanctificãt vt omiſſa nõ polluãt:media oĩa vident᷑. „. vtputa muprids. dgricultur diuitias.ſollicitudinis re⸗ motionẽ.vigilias.ſacxoꝝ lectõʒ.meditationẽq; librorũ. ipſaq; ieiunia de ꝗbo principiũ ſᷣmoĩs exoꝛtũ ẽ.¶ SPret᷑. omne cuiꝰ oppoſitu eſt indifferẽs vt ibi innuit᷑: ipᷣm eſt in⸗ differens.ſ̊ ieiuniũ eſt tale:qꝛ etiã comeſtio cũ delectatõe vt ibi dicit᷑ eſt indifferens.̊ ⁊ ieiuniũ ſiłr eſt indifferẽs. Meqia ꝓbat᷑ ꝑ illð qð ibi ſubdit᷑ ſcʒ. Sed nec pricipale malũ eſt id qð illis videt᷑ aduerſuʒ.i.ciboꝝ naturalit᷑ ꝑ⸗ ceptio iocũda.q̃ niſi intꝑantia atq; luxuria vel alia que⸗ dam vicia ſubſequũt᷑:mala nõ põt diffiniri.qꝛ nõ qð in⸗ trat ꝑ os coinꝗnat: ſ̊ que ꝓcedũt de coꝛde hec coingnãt hoĩem. Ex his verbis maioꝛ ptʒ ꝓpoſitio ¶¶ Rñſio. Je⸗ iuniũ qð eſt abſtinentia ciboꝝ eſi bonũ.ptʒ ꝑ ſido.ij. li. d ſummo bono ca.xliiij.qui dicit. Quidã incredibiliter abſtinent vt homibo curioſis ſancti apareãt. ̊ hͥ bonuʒ abſtinentie nõ eſt virtus talibus reputada:ᷣ viciũ ⁊ bo⸗ no male vtens. hec auẽtas ſuponit bonũ ⁊ de ſe:qᷓuis ñ ſit bonũ hypocritis.Ideʒ videt᷑ de ↄſe.di.v.nõ mediocri ter errat.⸗lj Ad illud qð obijcit᷑ primo in ↄtrariũ.ſ.ꝙ ie⸗ iuniũ ledit naturã.põt dici ꝙ ieiuniũ moderate exercita tũ rõne ſobꝛietans annexe iuuat naturã: qꝛ ꝙtt᷑ crapulã multi obierũt.ꝗ aũt abſtinẽs ẽ adijciet vitã Ecci.xxxvij. Si aũt ledat naturã vt accidit ꝑ immoderãtiã: h ñ ẽ rõ⸗ ne q̃ eſt ieiuniuzʒ:̊ rõne q eſt immoderatũ. Pret᷑.adhuc ſuppoſito ꝙ ieiuniũ immoderatũ ledit naturaʒzʒ.nec tñ ex poc ſequit᷑ ꝙ ẽ malũ:qꝛ illa leſio multiplici bono recõpẽ⸗ ſat᷑ qd ꝓuenit ex ieiunio.foꝛtaſſis tñ cũ replicatõe ꝓpoſi tũ bñn ↄcluderet᷑ ſic.Om̃e qð ledit naturã:inqtũ ledit na⸗ turã eſt malũ.ſ̊ ieiuniũ ledit natnrã. inꝗtũ hmõi ẽ ma lũ.4. Ad illud qð dicit Caſſianꝰ.ꝙ reatum maximũ con trahimꝰ.põt dici ꝙ h̊ verũ eſt ea intentione qua illi abſti nebãt.reputãtes aliqͥ immũda quibo nõ licebat veſci.ſᷣm illos ꝗbo dꝛ.j. Limoth.iiij. In nouiſſimis temꝑibo diſce dent quidã a fide.⁊ poſt ꝓhibẽtes nubere:abſtinere a ci⸗ bis. Glo.q̃i immũdis.ñ cã caſtigatõis coꝛpoꝝ: ſ̊ ne vide rent᷑ etiã boni qͥs cibos nõ vt illi mẽnũt᷑ pᷣnceps tenebꝛa⸗ rũ creauerat.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝑ illud verbuʒ Criſo. potentioꝛ hoſtis efficit᷑ iuſti coꝛꝑe fatigato ⁊c. põt dici qꝙ; eſt quedã de bilitatio immoderata:que impedit ꝙ coꝛpus ſit ſufficiẽs oꝛganũ ad oꝑatõnes aĩe exercẽdas q̃s dʒ ex⸗ ercere. Alia eſt moderata qua frangit᷑ coꝛꝑis inobedien⸗ tia ⁊ laſciuia ⁊ ſuꝑbia.⁊ hec reſecat ⁊ ertinguit vicia car nis.⁊ ſic facit ꝙ coꝛpꝰ ſit oꝛganũ oaĩe.⁊ hoc fit ꝑ ieiuniuʒ inq;tum ieiumiũ eſt moderatum.de prima intelligit᷑ glo. predicta. Ad illud ꝗſido.quod ſequit᷑. ꝙ preualẽte ni mia infirmitate ⁊c̃.poteſt dici ꝙ illud idem ſe exponit· conſequenter ſubditur poſtea.quicqꝗd cum modo⁊ tẽꝑa-⸗ ſin ſo 9bl bit — ſi⸗ un e ll⸗ ape lle. unt nne n⸗ tt. i⸗ ; Per umn lum nns Ht it⸗ , 4 8 K in k . Ree obß ent, re⸗ tü. ret. in⸗ noe reg. pale itp ge⸗ in⸗ —+E Lueſtio * mento ſit ſalutare eſt. quicqd aũt minꝰ 2 vltra moduʒ eſt ꝑnicioſuʒ eſt:ſtudiũqʒ ſuũ in ↄtrariũ vertit. In oĩ ope modũ 2 tꝑamentũ oꝑtʒ hꝛẽe.Et añ auc teʒ aſſignatã dicit ſollicita carnis maceratiõe 21 moderata materies. ſcʒ ne ant integre extinguat᷑:aut immoderate laxet᷑. Ex bis pʒ ꝙ auẽtas intelligeda ẽ: qũ immodeꝛata ẽ infirmitas ⁊ ni⸗ mis deprimẽs. 7 eſt qdð tangit᷑ in eadẽ cũ dĩ.pᷣualẽte ni mia intirmitate. 4 Ad ea qbo aſtruit ꝙ ieinniũ ẽ indiffe rens. Dicendũ ꝙ bonũ dz pluribo modis. q ptz ſic. Eſt aũt bonũ ſimptr qð a diuerſis diuerſimode noĩat᷑.noĩat᷑ enĩ bonũ principale.bonũ ꝑfectũ.magnũ. bonũ bone⸗ ſiũ. Ad cuiꝰmanifeſtatõʒ no. ꝙ ẽ bonũ qð noĩatũ mox ſo nat ſiue dicit bonũ.Et ẽ bonũ ex circũſtantia.vt dare ele moſinã cui debet 2 qñ debet.Et ẽ bonũ ĩ geneꝛe.ſ. qñ actꝰ tranſit ſupꝛa materiã debitã nulla addita circũſlantia. Cont᷑.bonũ ſic triptr ſumptũ ẽ malũ ſitr triptr ſumptũ. ſcʒ malũ ſimpłxr qð ſcʒ mox noĩatũ dicit malũ.Ex circũ⸗ ſtantia vt dare elemoſinã nõ cui vel qñ debet. eſt malũ in genere ſcz qð tranſit ſuꝑ mateꝛiã indebitã:vt occideꝛe boĩeʒ. Põt ꝗᷓ indifferẽs ſumi duobo modis. Vno mõ qð ſub neutra haꝝ cadit ↄditionũ:vt currẽ vel leuare veſtu⸗ cam vel aliqd bmõi. Alio mõ põt ſumi indifferens geqd eſt inter duo extrema. In bac ſerie duplici.ſ.int bonum ſimpłr ⁊ malũ ſimpir:vno mõ p̃t ieiuniũ dici indiffeꝛẽs. nõ primo mõ p̊ ſcdðo.veiuniũ dico de quo intẽdimꝰ:qð ẽ abſtinẽtia a cibis licitis ſimplr ⁊ a bina ↄmeſtiõe cũ de⸗ bitis circũſtantijs exercitatũ.⁊ ↄprehendit᷑ ſub bono ĩ ge nere vel bono ex circũſtãtia. 4 Replicatiões qbo oñdit᷑ ieiuniũ eſt indifferẽs bonũ:ↄcedẽde ſunt.ſᷣm ꝙ indiffe⸗ rens ſumit᷑ ſecũdo mõ.⁊ G̊ intẽdũt ipſa argumẽta. ſᷣ ſm ꝙ indifferens ſumit᷑ primo mõ:ieiuniũ nõ ẽ bonũ indif⸗ ferens.nec h̊ oñdit᷑ ex his argumẽtis.ſᷣ potiꝰ ꝙ ſit vel bo nũ in ũ ex circũſtãtia. ꝛticulus ſecũdus Onſequent᷑ querit᷑vtꝝ ieiuniũ ſit bonuʒ ſim licit:ſiue bonuz pꝛincipale. E ſic:videt᷑ ꝑ B dicit vſido. Jeiuniũ ẽ res ſancta.opꝰcele⸗ ſte. vt pʒ. ¶ Cont᷑. Augꝰ. de libe.ar. in li. retractationũ. Magna bona ſunt quibo nõ ↄtingit male vti. ̊ ieiuniuʒ nõ eſt tale:qꝛ ↄtingit male vti.ſ.qꝛ eo mõ qͥ vtũt᷑ hy pocri te. ¶ Pret. rõnes que S.tacte ſunt quibo ↄcludebat᷑ ꝙ ie innin ẽ bonũ indifferẽs: valẽt ad h. qð plãe pʒ.4 Pꝛet. Hꝛeg.xxij.li.moꝛaliũ. Perfecta bona ſunt que nõ pñt in tranũ flecti/ieiuniũ vᷣo põt: vt pʒ ꝑ illud vᷣbũ pᷣtactũ ſcʒ qua in vtrũq; effectũ pnt aliqn tranſire ⁊c.pñt in ↄriũ flecti.¶¶ Pret.ideʒ videt᷑ ex ᷣbis Caſſiam de collatõnibo patrũ:qui ſic ↄcludit. Videtis ieiuniũ prĩicipale bonũ nequaqꝙᷓ iudicari:eo ꝙ nõ ꝑ ſeipᷣm ſᷣ ꝑ alia bona oꝑa bo⸗ nũ ac placitũ fiat.⁊ rurſuʒ ex accñtibo cauſis nõ ſolũ va nũ:vexetiaʒ odibile eſſe cenſe eat᷑.dicẽte dño. Cuʒ ieiuna⸗ nerint nõ exaudiã pᷣces eoꝝ.4l Pret. ideʒ. Jeiuniũ pꝛin⸗ cipale bonũ nõ ẽ:nec principale malũ:ſ̊ mediũ. vt pꝛꝰ. Pret. pricipale bonũ dicit᷑:qꝛ ꝓpꝛia virtute allicit. ie⸗ iumũ nõ eſt tale.ᷓ ⁊c. aũt bonũ pꝛincipale ſit tale.ſcʒ qð allicit ꝓpꝛia virtute.pʒ ꝑ Caſſianũ dicentẽ ſic. Pꝛeci puũ bonũ nõ ob aliã cãm:ſ̊ᷣ ꝓpter ſuaʒ tm̃ agit bonitatẽ. Aedia ꝓbat᷑ ꝑ h̊ qdð ibi dicit.õ.n.noſtra potẽtia vel illa predictaꝝ precepta viꝛtutũ in quibo vtiq; ẽ bonũ pᷣn cipale ꝓyter ieiuniũ ſunt tenenda: ̊ potiꝰ ieiuniũ ꝓpter illa.Elaboꝛandũ eſt.n. vt virtutes ille q b ieiunijs acꝗ rant᷑:nõ vt ad ieiunioꝝ reſpectũ tendãt illaꝝ geſta virtu m.ob horgen vtilis caꝛnis afflictio,ob h̊ ei adpibẽda eſt inedie medicina.vt ꝑ illã ad caritatẽ ĩ qua immobile ac ſin is exceptõe ꝑpetuũ bonũ eſt ꝑuenire poſſit. 11 Rñſio. Ad hoꝝ euidentiã notandũ.ꝙ boni precipui nt plures ↄditõnes.qᷓs ponit Caſſianꝰ dicens. Preci⸗ puũ bonũ nõ ad aliã cam:ſᷣ ꝓpter ſuã tm̃ agit bonitateʒ· qʒða ceteris que media eẽ prediximꝰ ſecernit᷑ modis:ſi ꝑ ſe bonũ ſit ⁊ ñ ꝑ aliud.ſi ꝓpter ſe ncciuʒ ſit ⁊ nõ ꝓpt᷑ alið ſi immutabilxr ſemꝑq; ſit bonũ:ac ꝑpetuo ſuã retinẽs q̃ti xcviij. tatẽ:nũꝙᷓ poſſit ĩ ꝑteʒ tranſire ↄtrariã.ſi adeptio vel cel⸗/ ſatio eius nõ poſſit nõ ſummã inferre pniciẽ. ſi qð illi cõ⸗ trariũ eſt principale ſit malũ.nec in ꝑteʒ bonã poſſet ali qñ tranſire. que diffinitiones quibo principaliu natura diſcernit᷑: aſcribi ieiunio oĩno ñ pñ̃t.neq;.n.ex ſemetiis bona ꝓptenſe nccia ſunt.que ter acquiꝛendã coꝛdis ⁊2 coꝛpis piitateʒ exercẽt ſalubrit.vt aculeis obtuſis mẽs pacifica ſuo recõciliet᷑ anctoꝛ.nec imm utabilr ſunt ſem⸗ per bona: qꝛ plerũq; eoꝝ intermiſſione nõ ledimur. ĩmo etiaʒ in ꝑnicieʒ nĩe interdũ impoꝛtuniꝰcelebꝛata vertũt᷑. ſ nec principale malũ eſt id qð illis videt᷑ aduerſuʒz · i.ci⸗ boꝝ natuꝛalr iocũda ſuſceptio.que niſi intꝑantia atz lu xuria vel alia vicia quedã ſubſequũt᷑:mala nõ põt diffi⸗ niri. qꝛ nõ qð intrat in os coinqnat hoĩeʒ. De ſingul ſen tẽtijs bmõi auẽtis pʒ ꝓpoſitũ.4 Dicendũ q ieiuniũ in genere ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe ſumptũ nõ eſt ſimptr ſiue bonũ prin⸗ cipale:bᷣ eſt mediũ int bonũ ſimpłꝛ ⁊ maluʒ ſimpłxr.quia noĩatum nõ ſtatim dicit malũ. Licʒ. n. ieiuniũ ſit quedã cibi moderatio qᷓ̃ de natura ſua nõ dicit malũ: tñ qa fini bus diuerſis ⁊ quibuſdã circũſtantijs põt flecti ad zZria. ⁊ illis ↄditõibo prinari que requirũt᷑ ad h̊ ꝙ aligd ſit bo nũ ſimpłr ſiue principale:nõ eſt diminiendũ bonũ princi pale: ̊ mediu.eo mõ quo dictũ eſt.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ eſi res ſancta:opꝰ celeſte ⁊c. Põt dici ꝙꝙ dꝛñtie ibi no⸗ minate nõ predicant᷑ de ieiunio ꝑ ſe ⁊ eẽntiałr: ̊ potius eſfectiue vel occaſionatłr ⁊ ſignificatiue.nõ eni eẽntialit ẽ foꝛma futuri:ſᷣ ſignificatiue ⁊ repñtatiue. rticulus tercius VGnſequẽter querit᷑. vtꝝ ieiunium ſit bonum quod eſt virtus vel actus virtutis.⁊ hoc pri⸗ o. Secundo.dato ꝙ ſic: cuiꝰ virtutis ſit ſpe ctes vel actus ⁊c. B Circa pꝛmũ argu S.]. tur ad ꝑteʒ affirmatiuã ſic. VUt habet᷑ a Hiero.veiuniũ eſt ſanctificatio mentis ſine qua nemo videbit deuʒ. nõ ſanctificat᷑ mens niſi ꝑ virtutẽ vel actũ viꝛtutis. Pꝛet. Aath. xij. H genus demonioꝝ ñ eijcit᷑ niſi ieiunio ⁊ oꝛa⸗ tõne. ꝑ demoniũ ibi ſignificat᷑ peccatũ.qð nõ xijcit᷑ niſi ꝑ virtuteʒ. ieiuniũ virtus.¶ Pꝛet. omne difficile 2 me⸗ ritoꝛiũ eſt virtus vel actus virtutis.ieiuniũ ẽ tale: aliter nõ eẽt ſatiſfactoꝛiũ.igit. ¶¶ Pret.ieiuniũ eſt ꝑſimonia vi⸗ ctus abſtinẽtiaq; ciboꝝ ſᷣm Yli.p̊ ꝑſimonia eſt virtus:qꝛ ph̊s ponit ꝑſimoniã ſpeciẽ tẽpantie. Pret. Math. inij. ſuꝑ ullud. Cũ ieiunaſſet q̃ãraginta diebo 1c. Glo. pugna xp̃i pꝛius agit᷑ ↄ gulã ieinnãdo ⁊c̃.ſᷣ omne ꝑ qð pugnamꝰ ↄtra peccatũ eſt virtus vel actus virtutis. & ⁊c. 4 Pret. abſtinere ab actu cõiugali vt oꝑtz ſiue generałr a coitu ẽ virtus ſiue actus virtutis. ſiłr eſt de abſtinentia cibi. Pret. Aug.de conflictu vicioꝝ.ne moꝛiat᷑ hõ fame deꝰ omia ad eſum munda creauit.ſ̊ ne comedẽdi menſuram excederet:abſtinentiã imꝑauit.̊ deus imꝑauit abſtinen tiam. ̊ deus nihil imperat niſi ſit virtꝰ vel actus vᷣtutis. ECõtra. nulla virtute vel actu otutis ſanant᷑ paſſiones loꝛpis: qꝛ virtus ñ ẽ ad coꝛpꝰ ſanandũ. ieiunio ſanatur. paſſiones coꝛꝑis.vñ Hiero.ſuꝑ illð Math. xvij. H genꝰ demonioꝝ: dicit. Jeiunio ſanant᷑ paſſiones coꝛꝑis: oꝛoe ſanant᷑ peſtes mentis.¶ Pret. omis virtus eſt exempla⸗ ris vel exemplata:qꝛ oĩs virtꝰ ẽ aliqua illaꝝ quatuoꝛ: q ſunt.exẽplares.politice.purgatoꝛie.purgati onimi.ires vltime ſunt exemplate. ieiuniũ nõ eſi virtus exemplaris qꝛ nõ eſt in deo.nec exemplata qꝛ nõ hʒ exemplar ĩ deo. ſi cut iuſticia 1 bmõi. 4 Pꝛet. Plotinꝰ. Cum oim ſũt ydee in mẽte dina: ſpẽatr tñ ⁊ mariĩe vᷣtutes ibi bñt exẽplaꝛia ſua. cũ virtutes ſic hẽant exẽplar ĩ deo ꝙ denomiant 2 ũ ? creaturã:vt iuſticia 2⁊ ſapia ⁊ hmõi.q; de dĩ iuſt?: ſiłr ⁊ creatura.2 ſiłr eſt de ſapia:nõ videt᷑ virtus hr̃e ex⸗ emplar in tro q̃ nõ denomĩat cũ.h̊ ieiuniũ eſt hmõi: ga teus nõ dicit᷑ ieiunꝰ. 4 Pret. omĩs virtus cardinalis ba bebit actuz in patria:ieiuniũ non bʒ ibi actuʒ:q; fruſtra * ibi eẽt. ⁊ ita nõ eẽt virtus cardinalis.2 ↄſtat ꝙ ñ ẽ tbeo⸗ logica.igit᷑ ⁊c. ¶ ZDre.q bʒ vnã virtutẽ hʒ oẽs.dᷣ ꝗ hʒ ca⸗ ritatẽ nõ nccio bʒ ieiuniũ. Pre. nihil quo ↄtingit ñ ma le vti eſt virtus vel actus virtuns: Fm ANu.diffinienteʒ vitutẽ. Virtus ẽ qualitas bona mẽtis 76.4 Pret. Se⸗ neca.virtus nullo honeſtamẽto indiget.ᷣ s ieiunatio requirit h im Caſſianũ 7 Ylidv. 4 Pre. omĩs virtus hʒ delectatõʒ pᷣm phm.ij. Ethicoꝝ.vbi dzꝛ. Quil⸗a 48. n. remo uet᷑ a carnalibo voluptatibo:⁊ hocipſo gaudet caſtus ẽ:ñ qui triſtat᷑ieiuniũ nõ bʒ delectatõʒ. ̊ ⁊c.¶ Pre.oĩs mo tus virtutis ẽ m naturã 2 aligd ſupᷣ.v ieiuniũ E 3. 2c. 94 Pre. cibari eſt opꝰ nature: circa qð eſt abſtinẽtia ieiu nij actus.actus aũt abſtinẽtie ſpectat ad naturã. ſᷣ opus nature nõ eſt opꝰ virtutis.ſᷣ determiare ad ⁊ qñ 2 quãtů ↄuenit ſumere in cibũ:2 H̊ eſt opus artis medicine.q̊ cuʒ . iſta opoꝛteat in ieiunio ↄſiderari: ieiuniũ eſt e vel opus artis medicine virtus vel opꝰ vᷣtutis. ñ⸗ ſio. Jeiuniũ accipit᷑ dupłr. generałr 2 ſ pẽatr. Beneratr adbuc duobo modis. AUno mõ ſᷣm ꝙ eſt abſtinẽtia ab oĩ inigꝗtate vel peccato. vñ Aath. xvij. H̊ genus temoĩoꝝ. Blo. ieiunidᷣ generale eſt nõ tm̃ ab elcis: pᷣ etiã ab omĩ iniꝗtatibo ⁊ omibo illecebris 7 vicijs abſtinere. De H̊ ie⸗ iunio dr̃ ab Aug. ſup Joheʒ. 2 hobet᷑ de conle. di. v. Je⸗ iuniũ.ibi dr. Jeiuniũ magnũ ⁊ generale eſt abſtinere ab inigꝗtatibo ⁊ illicitis voluptatibo ſeculi.qð eſt ꝑfectum ie iuniũ in hoc ſeculo.q̃i quadrageſimã abſtinẽtie celebra⸗ mus:cũ bñ viuimus ab illicitis voluptatibo abſtinea⸗ mus.Alio modo ſumit᷑ adhuc geneꝛalr ſᷣm ꝙ ↄſiſtit ĩ ab⸗ ſtinendo a cibo ſi implr. nõ ↄtrabendo ad tale tempꝰ vel taleʒ cibũ vel hmõi. Primo mõ ſumptũ eſt generale om̃i virtuti vel actui omis virtutis. S o mõ ẽ generalr oĩs virtutis qua regit᷑ oa ⁊ modeꝛat᷑. ⁊ ſicſi umpto ieiunio cõ nenit diffinitio yſið. que ẽ. ieiuniũ ?ẽ ꝑſimonia victꝰ ⁊c̃. Speciałr aũt ſumit pluribus modis. vt infra patebit. Ad illð qꝗð obijcit ſcʒ ꝙ virtus nõ ſanat paſſiones cor⸗ poꝛis ⁊c.pot dici ꝙ quedaʒ ſunt paſſiones ſiue peſtes coꝛ poꝛis ſimptr:ſiẽ infirmitates coꝛꝑales naturales. Que⸗ dam ſunt paſſiones ſiue peſtes que ſunt relige pcti: 2 ꝓ⸗ nocatiue ⁊ excitatiue ad peccatũ.pᷣme nõ ſanant᷑ vututi bus:ſ̊ ſecũde.ij Ad aliud qð obijcit᷑.omĩs virtus ẽ exẽ⸗ plaris vel exemplata.põt dici ꝙ quidã ſunt actus vᷣtutũ quoxꝝ eẽ determinatũ eſt in ꝑfectõe:vt actus dilectõis.⁊ ſiꝗ hñt bmõi.Quidã aũt determinãt᷑ in quadã imꝑfecti one:vt ſunt actus cardinaliũ in via.Quidã ſunt qui ali⸗ ad bñt ꝑfectõis:aliqd im ꝑfectõis. Quoꝝ ꝗ̊ eẽ determiat᷑ in ꝑfectõne:hñt erxemplar in deo.quox aũt eẽ eſt in imp⸗ lectõne ᷣm ꝙ hmõi nõ hbñt exemplar in deo. Qui habent aliꝗd ꝑfectõis aligd imꝑfectõis.inqtũ hñt aliꝗd pꝑfectio nis hñt exemplar in dro:ſicut ẽ de actu credẽdi.Jeiuniũ añt determiat᷑ in imꝑfectõe. ꝓpter qdð ꝛ⁊c. Er his pz ĩ ꝑte rñſio ad illud qð ſequit᷑. ¶¶ Sid illud qð obijcit᷑.oĩs virtꝰ cardinalis hẽbit actũ ĩ patria. põt dici vt tactũ ẽ.ꝙ qui⸗ dam ſunt actus virtutũ pfecti:quidã imꝑfecti: quidã ha bentes aliꝗd de vtroq;. Actus virtutũ ꝗ ꝑfectõʒz determi⸗ nãt erũt in patria.qui imꝑfectõnẽ ſimpłr nequaqᷓ inq;tũ hmõi.vñ ſᷣm aug.vj muſice. Prudentia remanebit i pa tria ⁊ alie cardinales viꝛtutes.nõ pᷣm actus eaxꝝ in via ꝗ dicũt aligd imꝑfectõis:ſᷣ ſm actus ꝑfectõis qui nihil di⸗ cũt imꝑfectõis.vñ pſᷣm ipſum prudẽtia remanebit ĩ pata gm actũ ↄtemplatõis.tpantia pᷣm actũ ſanctificatiõis.i. mũdicie.foꝛtitudo ſᷣm actũ impaſſibilitatis.iuſticia ſᷣm actũ oꝛdinatõis.vt ſic ͤ ad vnũ dicere ̃ᷣm manebũt in patria:hñt exemplar in deo:etſi ñ ſimplr ᷣm ꝙ ſũt ĩ via. Vuꝛtus & q̃ bʒ actũ ꝑfeciũ manebit hm illũ actũ 2 hʒ exẽ⸗ plar in ceo. que bʒ im ꝑfectũ oĩno nõ manebit in patria: nec bʒ exemplar in deo pᷣm ꝙ hʒ aliꝗd ꝑfectõis tm̃ ma⸗ nebit ibi. ¶ Be ieiunio dicũt quidã ꝙ hʒ actũ in patria. no eundẽ in ſpecie: in genere. ſ. caꝛnẽ ſubeſſeſt piritui vel ſubiectũ eſſe. vñ aliũ hẽbit actĩ ibi:⁊ aliũ hʒ h.⁊ iõ dicit ieiuniũ foꝛma futuri qꝛ ĩ futuꝛo oĩno abſtinebimꝰ a cibo coꝛꝑali.vñ aliũ hẽbit actũ ibi⸗ H. Poſito ꝙ virtꝰ ſit: di · cũt quidaʒ ꝙ actus eius dicit priuatõeʒ.vñ nõ bʒ exem plar in co. Alij dicũt ꝙ poſitõzʒ dicit in pte:⁊ pꝛiuatõʒ ĩ ꝑte.⁊ ſic vno modo manebit in patria: alio mõ nõ.pᷣmꝰ aũt modus ꝓbabilioꝛ eſt. ¶ Ad euidentiaʒ predictoꝛuʒ no. ꝙ actus cardinalium ponunt᷑.vj? mulice ꝑ potentiaʒ preter actũ foꝛtitudinis:qui ibi dicit impaſſibilitas. In xvij. de trini.ca.ix.ponunt᷑ illarum actus ꝑ prinatõeʒ in patria. In li.de veris virtuubo ad Aacedoniũ nõ poĩt Augẽ. diſtinctas figuꝛas:nec di ſtinctos actus eaꝛzuʒ.ſed vnam virtuteʒ ſᷣm vnũ actũ illius.In.vj.̊ muſice poſtq; diſcipulus argumentatus eſt: nõ vident᷑ eẽ in patria ille virtutes.⁊ augꝰ. oſtendit immo ꝑ expoſitõeʒ cuiuſdã au ctoꝛitatis ſic addit. Sed ſiue hoc in his verbis ſiue illud intelligendũ ſit:tu ne negabis in illa ꝑfectione aĩaʒ con⸗ ſtitutam ⁊ cõſpicere verita teʒ ⁊ immaculatã materie:2 nihil moleſtie pati poſſe ⁊2 vni deo ſodi: ceteris vᷣo ſuper⸗ eminere naturis. Diſcipulus. immo oĩno aliter beatiſſi⸗ mã ac ꝑfectiſſimã eſſe poſſe nõ video. Augꝰ. hec ̊ cõtem platio. ſanctificatio. impaſſibitas. oꝛdinatio eius,aut il⸗ le ſunt quatuoꝛ ꝑfecte atq; ↄſummate:aut ꝓ iſtis virtuti⸗ bus quibo conſiituta in laboꝛibo vtit᷑ aĩa: tales quidẽ po tentie in eterna vita ei ſunt ſy ꝑande.hec aũt auẽtas parũ tñ premiſſa. 4¶¶ Item in li. de trini. ſic dicit. Ymmoꝛtalis eſt oĩno iuſticia: nec in illa eſſe beatitudine deſinet.ſᷣ ta⸗ lis ac tanta erit ꝙ ꝑfectioꝛ eſſe non poſſit. foꝛtaſſis 2 alie tres virtutes. prudentia ſine vllo iam ꝑiculo erroꝛis.foꝛ titudo ſine moleſtia tolerandoꝛũ maloꝝ. tem ꝑantia ſine repugnantia libidinũ in illa felicitate ſint. vt pꝛudẽtie ſit nullũ deo preponere vel equare: foꝛtitudinis ei firmiſſi⸗ me coherere: temꝑantie ſit nullo affectu delectaꝛi ab eo. ¶ In li. ad MMacedomiũ ſic ait. Ina ibi virtus erit id⸗ ipſum erit virtus primũq; virtutis.ꝙ dicit in ſanctis elo quys bomo qui hoc amat:mihi aũt adberere deo bonuʒz eſt. hec.n. exigit plena 2 ſempiterna ſapĩa eadẽq; vita ve raciter iam beata. ꝑuentio quippe ad eternũ ac ſummuʒ bonũ cui adberere eſt finis boni noſtri. dicat᷑ hic 2⁊ pru⸗ dentia: qꝛ ꝑſpicaciſſime adherebit bono qð nõ amittat. foꝛtitudo:quia foꝛtiſſime adherebit bono vbi nõ coꝛũ⸗ pat᷑⁊ iuſticia: quia certiſſime adherebit bono vnde non auellat᷑.⁊ tꝑantia:qꝛ caſtiſſime adherebit bono cui meri to ſubijciat᷑. Ponunt᷑ etiazʒ iſtaꝝ virtutũ actus ſᷣm di⸗ cũtur eſſe virtutes actus purgati ammi.⁊ hoc ꝑ priuati oneʒ m ꝙ Macrobius recitat a Plotino diffinitioneʒ temꝑantie. z tem ꝑantia nõ eſt mũdanas cupiditates re⸗ pellere ſed obliuiſci.⁊ ſᷣm bũc moduʒ loquit᷑ de alijs. Fm hoc poteſt conſimilit poni actus ieiunij manere ĩ patria non itum ad refrenationeʒ gale: ſed quietationeʒ qtuʒ ad gule appetitum ſiue quieteʒ. Sicendũ eſt S. ꝙ ieiuniũ non tm̃ nomĩat virtuteʒz ſed im ꝑfectõneʒ. 2 q̈tum ad hoc nõ erit in patria:ſicut ⸗ credere.⁊ ideo non denoĩat deuz ſicut ⁊ alie quedam.q! Ex his patet rñſio ad illud qð ſe quitur.qꝛ tactum eſt qũo virtutes caꝛdinales hñt actus in patria: ⁊ qũo ieiunium 2 qũo non. 4 Ad illud qð obij citur. ꝙ ieiunio contingit male vti ⁊c. poteſt dici ꝙ acei⸗ piendo ieiuniuʒ vt eſt oꝛnatum tebitis circũſtantqs:non contingit eo male vti.⁊ ſic ſumptum eſt virtus vel actus virtutis.Si auteʒ accipitur vt eſt actus nudus: otingit eo male vti.¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ qui habʒ vnaz babet omnes ⁊c̃. poteſt dici ꝙ qui habet ieiunium habet omnes virtutes.dico vt eſt oꝛnatum debitis circumſtan⸗ tijs.⁊ q;tum ad illud qð virtutia eſt:non inqᷓtũ eſt actus nudus: ⁊ addens aliquid quod eſt defectus 7 imperfecti/ onis. ſieut qui habet virtutes habet virginitatem qẽtum ad illud quod virtutis eſt. ſ. continentiam:non qtum ad illud quod ſuꝑaddit de ſtatu.nec tamen ſequituꝛ.qui ba bet virtutes eſt virgo: quia nomen virginitatis magis ẽ nomen dicens ſtatũ qᷓ; virtutẽ. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ nul la virtus indiget honeſtamẽto ⁊c. põt dici ꝙ ieiuniũ ſßᷣm dicit actũ ſins circumſtãtijs infoꝛmatũ: ſtic aliq̊ modo non indiget honeſtamento alio ꝙᷓ ſuis circum ſtantijs de⸗ bitis.⁊ ſm hoc ẽ virtug vel act virtutig. Si aũt accipit ſei nit ze cor lig a wue diann. bher/ woxa ſtoen umete pnel ii hnöie chetin lime⸗ galori ni dinte Unhati ung Nſcen aini mqun n P etpe⸗ n Zi me ; a; Nn in it ſed i 10. ſch⸗ elo ſe m in; mu ro; oͤſe us bi ci⸗ non us ngit mnaz abet ſtan⸗ etus ſecti⸗ tom n niba gs gnul füfn nocß e in M Mueſtio um ꝗ ell nudus actus:ſic verũ eſt ꝗ honeſtamẽto indigzʒ ad boc ꝙ ſit meritoꝛiũ.ſicñ ẽ act⸗ vͤtutis. Ad illð qð obijcit᷑.· ꝙ oĩs virtus bʒ delectatõz. Dicendũ ꝙ ieiuniuʒ bʒ delectatõz mentis:etiã ſi affligat carnẽ. vñ a pho acci pit᷑ delectatio coĩter ꝓ nõ triſtari.ſicut ĩ exemplo de for titudine dicit ibidẽ.tñ nõ exigit᷑ etis nõ triſtari: h ſufficit boc velle quantũcũqʒ caro affligat᷑. ¶ Ad illð qð obijcit ꝙ ieiuniũ eſt ð naturã 7c. Dicẽdũ ꝙ natura põt ſumi vt natura vel vt ratio. Sco mõ põt eẽ idẽ actus virtutis ⁊ nature. m diffinitõz Tullij. Eirtus eſt animi bĩtꝰ ĩ mo dũ nature rõni ↄſentaneꝰ.Et Augꝰ. Eirtus ẽ eq̃litas vi te vndiq; rõni ↄſentiẽs.vñ ᷣm ꝙ ẽ naturavt ro: idẽ actꝰ ʒ natura eſt 2 m naturã. qꝛ S naturã vt ẽ natura ſimpłr 2 ſm naturã vt eſt ratio.¶! Zd illð qð obijcit.ꝙ cibari ẽ opus nature. dom ꝙ lzʒ cibari ſit opus nature inquantũ eſt actus ſimpłr:nõ tñ inquantũ oꝛnatũ ⁊ infoꝛmatũ de⸗ bitis circũſlantijs exercet᷑ intuitu expeditõis ad vitã et⸗ nam. Addi etiã põt ꝙ abſtinere vt eſt actus purꝰ.ſ. ſumẽ moderate ẽ opꝰ nature tãqꝙᷓ exequẽtis actũ:nihilominus libe. ar. vt dictantis ſic debere fieri:̊ vtutis ẽ vt dirigen⸗ tis in actu ſiue ipᷣm actũ.4 Ad vitimũ dom. ꝙ cognoſcẽ quid ⁊ quantũ ſumendi in iei unio pciſe ad ſanitatẽ ha bẽ dã ⁊ ↄſeruandã eſt ipſius medici.2 ſic nõ eſt actus virtu tis.ᷣ inquãtum infoꝛmatũ tebitis circũſtantijs aſſumit᷑ exercet᷑ ꝓ vita eterna obtinẽda. His addendũ videtur ſine preiudicio.ꝙ ieiuniũ nõ eſt virtus:ſᷣ potius actꝰvir tutis. qð pʒ ꝑ boc ꝙ nulla virtusᷣm habitũ eſt ĩ p̃cepto: ſ potius ſᷣm actũ. lLonſequẽter que .S. ij. rit᷑. cuiꝰ virtutis eſt actus ſm ꝙ eſt meritoꝛiũ. Et videt᷑ ꝙ temꝑantie. cũ abſtinere ſit tꝑantie.ieiuniũ aũt ẽ abſti⸗ nentia a cibo ⁊ potu ſᷣm foꝛmã eccĩe.⸗ Pꝛet. ſuper illud Aath. xvij. hoc genꝰ demonioꝝ. Glo. iſta carnaliuʒ vo⸗ luptatũ mutabilitas nõ mutat᷑ vel vincit᷑:niſi ſpũs oꝛati one ↄfirmet᷑:2 caro ꝑ ieiuniũ maceret᷑.maceꝛatio aũt caꝛ nis eſt temꝑantie.ᷓ ⁊ ieiuniũ.¶ Pret.oĩs motus vegeta tiue potẽtie virtuoſus ſiue meritoꝛiꝰ ẽ tꝑantie.ieiunium aũt eſt hmõi. ̊ ⁊c. ¶ Pꝛet. ieiuniũ q̃drageſime ẽ ad ſoluẽ dam decimã tꝑis:q̃tuoꝛ tempoꝝ ad pᷣmitias Fᷣm Caſſia⸗ nũ ⁊ Yſido.ꝭ cũ ſoluere ſit debitũ iuſticie ⁊c.¶ Pret. ꝙ ſit obedientie videt᷑. qꝛ pꝛeceptũ ẽ:⁊ adimplere pᷣceptuʒ ẽ obediẽtie ⁊c. ¶ Pret. ꝙ ſit foꝛtitudis videt᷑.qꝛ debellare vicia ⁊ motus illicitos repᷣmere eſt foꝛtitudinis.⁊ h̊ fit ꝑ ieiuniũ. eſt actus foꝛtitudinis.¶ Pret.qꝙ ſit actus ca⸗ ritatis videt᷑. Augꝰ.de moꝛibo eccĩe ca.xxviij. diẽ ita. Hõ & vt bomĩ appareat aĩa rõnalie ẽ moꝛtali ⁊ terreno vtẽs coꝛpoꝛe.ꝑtim ̊ bomĩ:ꝑtim aĩe hoĩs bñfacit:ꝗq ꝓximũ di ligit.ad coꝛpꝰ qð ꝑtinet medicinaẽ noĩata: ad aĩam aũt diſciplina.ſᷣ̊ medicinã minime voco quicꝗd oĩno nũc coꝛ poꝛis vel tuet᷑ vel inſtaurat ſalutẽ.Ex h̊ ſic arguit. Aſde⸗ dicinã exhibere coꝛpoꝛi opus ẽ caritatis.ſᷣ̊ ꝑ ieiuninʒ ex⸗ hibet᷑ medicina:qꝛ ieiuniũ cũ reprimat inoꝛdinatões mẽ bꝛoꝝ coꝛpoꝛeoꝝ: tuet᷑ ⁊ inſtaurat ſalutẽ coꝛꝑis. ieiuniũ eſt actus caritatis.4 Pret. cũ ieiuniũ ſit cã obtinẽdi vi⸗ tam eternã.ad vitã aũt obtinendã ſola mouet caritas ꝓ⸗ prie loquẽdo:videt᷑ ꝙ ſit actus caritatis.¶ Pret.ſic bo⸗ nũ eſt obicctũ virtutis generalis.⁊ H̊ bonum vt arduũ.2 bmõi eſt virtus ſpẽalis.ſic videt᷑ ꝙ cũ facere pᷣceptuʒ ſit obedientie:⁊ ꝙ facere hoc preceptũ ſit obediẽtie ſpẽalis. & implere preceptũ de ieiunio eſt ſpẽalis obediẽtie.ſᷣ ſpe cialis virtus elicit ſuũ actũ: vt fides credere: ſpes ſꝑare. &̊ ſpẽalis ohediẽtia elicit ieiunare.& eſt actꝰ elicitiue obe dientie ¶ Rñſio. ꝙ ieiuniũ eſt actus tꝑantie:nõ ſolum imꝑatiue bᷣ elicitiue.omẽs.n.virtutes que regũt nutriti⸗ uam ⁊ generatinã ſub tꝑantia redigũt᷑. Põt aũt ieiuniũ oſideraꝛi: vel 'm ſubſtantiã actus:vel m rõneʒ actꝰ ſiue oꝛdinẽ actus ad fineʒ.⁊ inquantũ hmõi põt ↄſiderari vr inquantũ bonũ vel inquantũ debitũ vel inquãtũ pᷣceptũ. Fm primã ↄſideratõz ꝓut cõſiderat᷑ ſcʒ qᷓtũ ad ſubſtãtiaʒ actus ẽ ꝑãtie.Fm ſecudazʒ ẽ caritatis ⁊ tꝑãtie.ſm terciã /„ Xxcvij. eß iuſticie 1 obedientie ⁊ tꝑantie. tpantie eſt elicitiue: aliaꝝ triũ im ꝑatiue.i eq;n.q;tum ad ſubam actꝰ inqn⸗ tũ ad cãm eſt actus caritatis vel iuſticie vel obediẽtie eli citiue ſ̊ tm̃ im patiue. Ael põt dici ſm q dicũt qꝗda.q ie⸗ iuniũ eſt actus plurium virtutũ:que ipſum eliciũt rtio⸗ nibus diuerſis.que nõ ſunt tm̃ in rõcinante:ł̊ ſunt qͥdã⸗ modo foꝛme illius.Põt.n. ↄſideꝛari. ieiuniũ ſᷣm ratõnes determĩatas quibo moderate ſe bʒ ꝗs in ſumẽdo cibũ.⁊ ſic eſt actus abſtinẽtie:que ſᷣm Tulliũ ẽ tꝑantie. Poteſt etiã ↄſiderari ſᷣm ꝙ in ipſo ſubtrahit᷑ aliqꝗd delectabile il li qui immoderate delectabilibo inheſit ꝓut hbʒ ratõʒ ſa⸗ tiſfaciendi ꝓ peccato:⁊ ſie eſt actus iuſticie ſpẽalit᷑ ſum⸗ pte. Põt etiã ↄſiderari ſm ꝙ oꝛdinat᷑ ↄtra radicẽ inclinã teʒ ad peccata carnis.ſᷣm ꝙ ieiuniũ ſanat peſtes carnis ex tali ſumptõe cibi moderata:⁊ ſic eſt actus pnie ſᷣm ꝙ pnia eſt virtus ſpẽalis oꝛdinãs li.ar.ad reſiſtendũ.⸗.M aũt dicit Aug.ꝙ quia nõ ieiunauimꝰ a ꝑadiſo cecidimꝰ videt᷑ quodãmodo eẽ ↄtra ieiuniũ: qꝛ tũc nõ erant actus tꝑantie cuiꝰ eſt repꝛimere motus illicitos carnis: qͥs tũc nullus ſentiebat. Pꝛopteꝛ h̊ dᷣm.qꝙ ieiuniũ tũc eꝛat actꝰ — — obedientie. qꝛ illð ieiuniũ tũc erat abſtinẽtia a cibo veti⸗ to ⁊ qꝛ vetito.ſᷣ aliter ẽ de ieiunio ßm ꝙ h intelligit ð ie⸗ iunio.Concedẽde ſunt ̊ rõnes quibo oñndit᷑ ꝙ eſt aetꝰ vir tutis temꝑantie. actus dico elicitꝰ.ſilr ⁊ aliaꝝ:d̊ ñ elici⸗ tus ſ̊ imꝑatus.ſcʒ iuſticie.obediẽtie.⁊ caritatis. eo mõ quo dictũ eſt..l Ad illud qð obijcit᷑ de foꝛtitudine.poteſt dici ꝙ cuinſlibz virtutis eſt debellare viciũ ſibi oppoſitũ Vel põt dici ꝙ reprimere illicitos motus carnis ꝑ fugaʒ ⁊ longatõʒ ab eis ⁊ ꝑↄuerſionẽ ad ſummũ delecta bile:ẽ actus ↄcupie ⁊ eſt motus tꝑantie. Reprimẽ aũt eoſdẽ ꝑ inſultũ ⁊ debellatõʒ eſt actus iraſcibilis. Yraſcibilis enĩ inſurgẽdo ⁊ q̃i debellando ipſos repᷣmit.⁊ ſᷣm ꝙ h̊ fit peꝛ ieiuniũ:ieiuniũ eſt actus foꝛtitudinis. Pret.ieiuniuʒ bʒ dupler eſſe. Fm ꝙ ſumit᷑ iuxta duplex mediũ.ſ.iuxta me diũ virtutis tꝑantie:vel iuxta medium virtutis iuſticie. Altera ẽ. n. eins medietas inquantũ eſt opꝰtꝑantie: ⁊ al tera inquantũ eſt opus iuſticie. In abſtinẽdo aüt ᷣm me dietateʒ ꝓpoꝛtionalez nature accipit᷑ ieiuniũ ꝓut ẽopꝰ ſiue actus tꝑantie. In abſtinendo aũt ᷣm medietateʒ p⸗ poꝛtionaleʒ peccato ꝓ quo oꝑtʒ ſatiſfacẽ ⁊ rõni q̃ debʒ ſa tiſfacere: accipit᷑ ieiuniuʒ ꝓut eſt opꝰ ſiue actꝰ iuſticie.⁊ ſic ꝓpꝛie eſt ſatiſfactoꝛiũ.⸗l Ad illud qð obyjcit᷑ de carita te pʒ rñſio ex dictis.ꝙ etſi ieiuniũ ſit actus caritatis im ꝑantis:eſt tñ tꝑantie eliciẽtis. Pret.etſi ieiuniũ ſit cau⸗ ſa vite eterne obtinẽde:tñ eſt a caritate imꝑante ⁊ a tem pantia eliciẽte.. Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ſicẽ bonũ eſt obie⸗ ctũ generalis virtutis.⁊ ̊ bonũ vt arduũ ẽ obiectũ viꝛtu tis ſpecialis.ita ⁊c. Põt dici ꝙ obiectũ virtutis qñq; cõ⸗ trabit᷑ foꝛmałr ſiue m foꝛmam: qnqʒ materiatr ſiue ßm materiã. Arduũ aũt dicit bonũ ↄtractũ foꝛmatr: 2 ideo de bono in genere ẽ virtꝰ generalis.de bono qð ẽ arduuʒ ſiue in rõne ardui virtus ſpẽalis.ſ.ſpes.ſilr de bono ve⸗ ro ſiue ſub rõne veri fides.aꝛticulus aũt iſte vel ille ñ cõ⸗ trahit verũ de quo eſt fides foꝛmalłr ſᷣ materialr tm̃. ⁊ iõ fides in ſua generalitate ẽ de vero cuiuſlibʒ articuli.nec eſt fides virtꝰ ſpẽulis de q̊libʒ ſpẽali articulo. ſic ẽ ĩ ꝓpoſi to. pceptũ.n.de ieiunio ↄirabit᷑ ſjm materiã tm̃:⁊ ñ for̃a⸗ lit. ⁊ idðo ae oĩa pᷣcepta de ieiuĩo implent᷑ ¶ Sʒ obijcit ð iã dicta ſic. In medicina natali q̃dã ẽ medicina curatiua moꝛbi:q̃dã pᷣeßuatiua a moꝛbo. ⁊ ſpecie drñtes. ſic erit ĩ moꝛibo.tꝑantia aũt ẽ medicia moꝛbi: abſtinẽtia vᷣo ſiue ieiuniũ ẽ medicĩa p̃uatia. tẽ⸗ ꝑantia ⁊ abſtinẽtia ſiue ieiuniũ differt ſpecie. Sieiumũ nõ eſt ſpẽs tꝑantie.¶ Pret . q ſatiſfacit reddit qð dzʒ.ſ̊ ie iuniũ ſatiffacit. reddit q̊ qð dʒ. 4l Pret. ꝗq ieinnat ex pᷣce⸗ pto obedit.ſᷣ reddẽ qð dz ⁊ obedire ſunt ꝓpꝛij act? virtu⸗ tis iuſticie ⁊ obediẽtie. ̊ vt videt᷑ ieiunare vel ieiuniũ eſt actus iuſticie vel obediẽtie elicitiue.⸗ Pret. ↄmedẽ tꝑa/ te ↄſiſtit int aliqᷓ extrema.ſ.ſuꝑflue ↄmedẽ ⁊ diminuere. iſta extrema nõ mediat alia virtꝰ ꝙ abſtinẽtia vt videt᷑. ↄmedere tꝑate ẽ mot? abſtinẽtie. Pꝛet. abſtinẽ 1 medẽ tꝑate ẽ eiuſdeʒ virtutis diſcretine:qm̃ virtus qᷓ diſcreuit qntũ⁊ qñ ⁊ vbi qũo ſit medendũ:2 debet ↄmedẽ tẽ⸗ ꝑate. eiuſdẽ virtutis ſunt abſtinere ↄmedere tꝑate:in genere dico:qꝛ abſtinere ẽ maioꝛis ambitꝰ qᷓ omedẽ tꝑa⸗ teeg̊ ↄmedere tꝑate eſt abſtinere.2 g comedit tpate abſti⸗ net: quoꝝ vtrũq; ẽ falſuʒ ꝙ/Ad primũ ꝗ dom. ꝙ ſicut ĩ medicina coꝛpali põt eẽ eàdeʒ medicina 2 curatiua moꝛ i⁊ pᷣſeruatina a moꝛbo:ſic ĩ medicina ſpũali.⁊ gcꝗd ſit ex ꝑte coꝛꝑis:ſic eſt er ꝑte aĩe.ꝙ eadem medicina cuꝛat a moꝛbo oſeruando in ſiatu ſanita tis. Juyta qð dic beatꝰ Sreg.in omeł.q̃dã. ꝙ celeſtis medicꝰ ſi ingulis gbuſqz vi cijs obuiantia adhibet medicamẽta. Nã l icut arte medi cine calida frigidis:frigida calidis curãt᷑.ita dñs nr co⸗ traria oppoſuit medicamẽta pctis:vt ⁊c. Pre. ꝓpꝛie loq̃n d tꝑantia ẽ magis p̃ſ. eꝛuatiua:ieiuniũ magis cuꝛatiua. Pre. tꝑantia in genere eſt p̃ſeruatiua ⁊ curatiua ratiõe diuerſaꝝ ſuaꝝ ſ peciex.¶¶ Ad illa qᷓ ſequũt᷑.ꝙ ſcilʒ ieiu⸗ niũ ſatiſtacit 2 ita reddit qð debet. ⁊ ſitr obedit ⁊c̃. Põt dici ſic.ꝙ ieiuniũ reddit qd debet 2 obedit: nõ tñ ſegt ꝙ ieiuniũ vel ieiunare facit actus iuſticie obedẽẽtie elici⸗ tiue:qꝛ ex h̊ nõ ſequit᷑qꝛ ieiuniuʒ vel ieiunare ſunt ꝗꝓprij actus iuſticie 2 obediẽtie.ſiẽ diligere caritatis ẽ: ⁊ credẽ ſidei. Iʒ. n. inqtuʒ ſatiffacit reddit qð debet: nõ tñ er h̊ ſe⸗ quit᷑ ꝙ ſit actus pꝛie iuſticie.ſiẽ̃ nec ſequit᷑:ꝗ diligit dũ facit qð debet. diligere deũ ẽ actus iuſticie elicitiue.oĩs eni actus virtutis ẽ quodãmodo debitꝰ in pcepto. Juxta qð ponit᷑ ꝙ actus virtutis eſt ĩ p̃cepto ⁊ ñ habitꝰ.nec tñ oĩs actus virtutis ẽ iuſticie ⁊ obediẽtie elicitiue.¶ Ad il la q̃ ſequũt᷑ põt dici.ꝙ ↄmedere tꝑate? abſtineꝛe ſũt ſim pPlr idez. ↄmedere tꝑate ẽ actus cuiuſlibet vᷣtutis ſpecia⸗ lis.q etſi foꝛtaſſis põt dici ĩ re qð abſtinẽtia:innoĩata tñ eſt. vñ eſt motus vel act? abſtinẽtie ꝑ aoccñs loquẽdo. ſiẽ retinenda retinere ẽ actus ſiue motus laꝛgitatis ꝑ accñs loquẽdo. Girtus.n.que mediat int hec extrema oĩa reti⸗ nere ⁊ oĩa dare bʒ duos actꝰ.ſ.dare danda ⁊ retineꝛe re⸗ tinẽda. Actus aũt ꝗ eſt dare danda ? retinere retinenda eſt mediũ. Actus ꝗ eſi dare danda elicit ex laꝛgitate pꝛo⸗ prie loquẽdo. Actus ille ꝗ eſt retineꝛe retinenda elicit᷑ ex Ecitate.tñ ꝑ accñs loquẽdo retinere retinẽda ẽ motꝰ lar⸗ gitatis. 7 B eſt: qꝛ largitas eſt ideʒ in re qð ꝑcitas.⁊ꝛ lʒ re tinere retinẽda ẽ motꝰ largitatis:nõ tñ retineꝛe ẽ idẽ q8 dare.nec ſequit᷑:iſte retiet & dat. Silr virt? q̃ mediat int hec duo extrema: ſuꝑflue comedeꝛe 7 diminute. bz duos actus.ſ.abſtinere mõ debito:⸗ tꝑate ↄmedeꝛe.inqtuʒ re⸗ ſpicit actũ abſtinẽdi virtus vocat abſtinẽtie. inq tů come⸗ dendi nõ hʒ nomẽ ꝓꝛiũ.ↄmedere &ᷓ tꝑate ẽ motꝰ abſtinẽ tie ꝑ accño loquẽdo.nec ex HG̊ ſequit᷑ ꝙ ↄmedere tꝑate eſt abſtinere:nec ꝗ comedat tꝑate ꝙ abſtineat.ſic pʒ ĩ cõſili vt pʒ ex dictis. Jeiuniũ ᷣo aliq accipit᷑ ſpẽalr.⁊ ſic pln ribus modis. Vno mõ vt ẽ actus vel opꝰ inſticie.ſ. vt eſt ſatiſfactoꝛiũ opus diuiſuʒ ð ozonẽ? elemoſinã. Alio mõ ꝓut eſt actus tꝑantie.Eſt eni quedã tꝑantia oꝛis:vt ha⸗ bet ey li. de ſimilitudinib. Duo gppe lunt viꝛtutis gene⸗ ra que inter ſe differũt: ſicut coꝛpꝰ ⁊ aĩa. VUnũ eſt interiꝰ inuiſibile:aliud exterius ⁊ viſt ibile. Interiꝰ nãq; ẽ cari tas.humilitas. patiẽtia. benignitas. ceteraq; ↄſilia.Ex/ terius vᷣo ieiunare.elemoſinas dare.in or̃onibo vigilare. lacrimari.aliaq; bmõi.⁊ ſiẽ coꝛpꝰ ſine aĩa diu ſubſiſiere ñ põt.aĩa vᷣo ſine coꝛꝑe põt. ſic genꝰ exterius ſine interi⸗ oꝛi nõ diu ſubſiſtit. ſed interiꝰ bñ ſine exterioꝛi H vltimo mõ ſine om̃i inſtitutõe eccie ẽ ieiuniũ actꝰvᷣtutis. Adbuc alio mõ eſt actus obediẽtie p̃m ꝗ quodãmodo indictũ fu⸗ it in ꝑadiſo.vñ Nugꝰ. 3 Julianũ.qꝛ nõ ieiunauimꝰ a ꝑa Diſo expullſi ſumus. . . Dneſtio xcix. de modo ieiunandi. Eqnitur de mõ iem nandi. Primo ꝗ querit᷑:a quibo ſit abſti⸗ nendũ tẽꝑe ieiunij. Scoo. vtꝛum magis abſtinendũ eſt tꝑe ieiunij a quanto vel a quali. Tercio. vtx ſemelↄmedendũ eſt diebo ieiunij 2 ſumcient:vel plu ries ⁊? qualibet vice parũ. embꝛuũ pꝛimnʒ Rimo gqueꝛit᷑. a quibo abſtinendũ ẽ diebo ieiunij. Et ꝙ a fructibo videt᷑ ſic ßᷣm Aug. Jeiuniũ eſt inſtitutũ Pter tranſgꝛeſſioneʒ N primã.ᷣ illa tranſgreſſio fuit pter vↄmeſti onem fructus arboꝛis yetite. ab illis ẽ abſtinẽdũ vt pu niamur in quo peccauimꝰ. EPre.oua ſunt maxie nutri tiua 2 generatiua ſemĩs. nunqᷓ tebeẽt ſumi ſiue comedi tꝑe ieiunij alicuiꝰ.ꝗ Pꝛe. cui negat᷑ qd minꝰ eſt:2⸗ qð ma ius.qꝛ qui nõ eſt dignus mĩoꝛibo: nec maioꝛibo.ſ̊ maior eſt delectatio magis inoꝛdinata in ↄcubitu etiam licito ꝙᷓ in eſu carniũ vel q in duplici ↄmeſtione. Sab illo ẽ ab ſtinendũ tꝑe ieiunij.¶ Pre. cũ ieiuniũ ſit inſtitutũ cõtra laſciuiã carnis:ab illis cibis ẽ maxĩe abſtinendũ ꝗ ꝓuo⸗ cant ad libidinẽ.hmõi ſunt legumia: qꝛ cũ ſint vẽtola fa⸗ ciũt extenſioneʒ ſiue inflãmatiõʒ in mẽbꝛis genitalibus. Pre. plures legunt᷑ fieri exceſſus ꝑ vinuʒ qᷓ; ꝑ carnes. BGeñ.ix. Noe inebriatus ẽ ꝑ vinũ ⁊ vila ſũt pudẽda eiꝰ. BGeñ.xix. Loth inebriatꝰ ẽ ⁊ cõmiſit inceſtũ. De qͥ etiam dicit Augꝰ. Fauſtũ. Credo culpãdus ẽ Loth.nõ q̃ntũ meret᷑ inceſtus:ᷣ quantũ meret᷑ ebꝛietas. Stota culpa in vinũ refundit᷑. ꝓpter qdð videt᷑ ꝙ abſtinendũ ſit a vino tẽ⸗ poꝛe ieiunij. ¶ Pre. cũ teiuniũ inſtitutũ ſit ad repꝛeſſiõeʒ luxuꝛie:q̃ eti repᷣſſio marĩe fit ex abſtinẽtia a vino.̊ ꝛc. M aũt reprimat᷑ impetus lururie er abſtinentia a vino: ex ſupꝛadictis pʒ.¶¶ ore.lex noua Efectioꝛ eſt qᷓ; vetus.ſᷣ in veteri ieiunàtes abſtinebant ab omni oꝑe ᷣnili. ⁊ẽ. ¶ Pret. dicit phus. ꝙ inter eſcã minime ſunt nutritiua ignis ⁊ aer:maxĩe aũt aqua ⁊ terra.q̊ aĩalia aeꝛea minꝰ nutriũt ꝙᷓ; aquatica.ꝗ ſi illa ꝓhibent᷑: vt volatilia.magis ꝓhibẽdi ſunt piſces ⁊ magis abſtinendũ eſt ab illis. vtẽ ex hoc ↄcludi põt.q; minꝰ debẽt ꝓhiberi volatilia tꝑe ie⸗ iunij ꝙᷓ piſces.r ita ſi piſces nõ ꝓbibent᷑: nec illa. Re ſponſio.qꝙ ieiuniũ neceſſariũ ẽ ad carnẽ domandã ne ſeui at ad illicita. ad ꝑſonã affligendã otra delectatõʒ hitam in peccatis.ad vicia reſecãda ⁊ pcta tollẽda.t ſit recon⸗ ciliatio ⁊ pax cũ deo:qui peccatio 2 vicijs infeſtabat᷑.vñ ab illis abſtinendũ eſt que ad carnis laſeiuiã nimis ꝓuo cant:que inoꝛdinate ꝑſonã delectãt:⁊ q̃ reſecatõʒ vicioꝝ impediũt:⁊ peccatoꝝ cauſas fouẽt.4! Ad illud g qð ob⸗ hcit᷑. ꝙ a fructibo ẽ abſtinẽdũ: qꝛ prima traſgreſſio ex vſn fructus euenit. dicit᷑ ꝙ nec tunc nec nunc eſt ſimpliciter vſus fructus in vicio. ed inoꝛdinatus appetitus nunc: ⁊ vſus prohibitus tunc. Inoꝛdinatus auũt appetitus meltꝰ ⁊ efficacius reprimit᷑ ꝑ abſtinentiam ab eſu caꝛniũ ꝙᷓ; peꝛ abſtinentiã ab eſu fructuũ:quia inter nutritiua que ſunt vltime compoſitõnis vt ſunt aĩalia maxime nutriunt car nes (cõmuniter dico ꝓpter caliditatẽ 2 bũiditateʒ) 7 faci unt vigere fomitez. 2 incentiuũ ca rnis ꝓuocant. hec enĩ faciũt calidũ ⁊ bumidũ.nõ ſiliter eſt de vid u fructuũ. ꝓpt quod nõ eſt ita neceſſaria eoꝝ abſtinentia. 4 Ad illnd qð obijcitur. ꝙ oua ſunt valde nutritiua. Pot dici ꝙ in ieiu nio abſtinenduʒ eſt ab illis cibis ex quibus pꝛouocat᷑ ho mo ad carnis laſciuiam.a ideo a carn ibus ⁊ que oꝛdinã tur ad carnes:vt ona caſeus ⁊ lac. Iſti.n. cibi ſunt multi nutrimenti ⁊ replent coꝛpoꝛa quibus vniunt᷑ multis hu⸗ moꝛibus ⁊ laſciuiam hꝛouocant. ꝓpter quod temꝑe qua⸗ dꝛageſimali ⁊ quatuoꝛ tempoꝝ ⁊ etiam vigiliaruz in ali quibus partibo a cibis illis conſuetudinaliter abſtinet᷑. qñq; tamen propter neceſſitatem vſus ouoꝛuʒ ⁊ lactici⸗ nioꝛum indulgetur.⁊ maxime qñ tempoꝛibus iſtis tem⸗ pus feſtiuũ occurrit:in quo non ſine ratione decernit᷑ ab illis quoꝛum intereſt pter feſtoꝛum ſolennitateʒ ieiu nij afflictionẽ vebere mitigari. In aliquibo auteʒz terris etiã in tempoꝛibus ieiunioꝛuʒ predictis: ꝓpter nccitatẽ ⁊ ie⸗ iunantiũ infirmitateʒ vſus talium concedit᷑.¶¶ Ad id qð obijcit e leguminibug. Poteſt dici lz legumina eo ꝓ Ee⸗ 1 6. Pn gnulti bo⸗ o, jali et. tiei⸗ en⸗ tab unn etis 1e/ 60 p Mneſtio · ſunt ventoſa faciũt extenſionẽ ĩ mẽbris genitalibo. tñ ga ventoſa ſunt nõ multũ ſunt incoꝛꝑabilia. Ner.n. nõ faci le immiſcet᷑ coꝛꝑibo in quibo dñat᷑ terra ⁊ aq̃: cuiuſmodi ſunt legumiĩa.⁊ ideo lʒ faciãt quandã extẽſiõʒ mẽbꝛoꝛuʒ: — tñ ab eis ñ oꝑtz abſtineri: eo ꝙ nõ crfacili cũ aere admi — maxrie ſunt nature frigide. vñ ſũt minime incẽtina. AV hoc qð obijcit᷑.ꝙ maioꝛ ? inoꝛdinatio in cõcubitu ⁊c̃·põt ſcent?᷑.ꝛ ſic ñ cibãt multuʒz. Pret. qꝛ illis dñat᷑ terra⸗ dici ꝙ H̊ nõ opoꝛtuit ꝓpt ꝑiculũ incõtinẽtie lapſus gui oꝛio:cũ etiã in ↄcubitu tali ſacrjm excuſat. 4 Ad illð qʒ obijcit de vino. põt dici ꝙ eccia pꝛudent᷑ ñ inſtituit abſti nentiã fieri debere a vino. ꝗꝓpter infirmoꝝ murmuratioʒ — . 7 inobedientiã: ⁊ etiã nccĩtateʒ digeſtionis. multi. n. bñt cebileʒ ſtomachũ ꝗbus neceſſarius ẽ vſus vini ꝓpt dige⸗ ſtionez celebꝛandà. Pret.panis a vinum ncẽia ſunt vite ßſ̃m Yido. li. xx. etbymo. 4 Ad illð qð obijcit᷑. ꝙ in lege veteri abſtinebãt ab omni oꝑe Fuili ⁊c̃. põt dici ꝙ exñtes in tꝑe gre veritateʒ tenẽt 2 figurã dimilerũt. qꝛ S illa va⸗ catio ab oꝑe Fuili figurabat vacatõeʒ ab oꝑe peti:quod reddit oꝑatoꝛes Fuos eius.iuxta illð Fo.viij. Qui facit peccatũ Fᷣnus ẽ peccati.mõ in tꝑe ieiunij ceſſa ndũ ẽ a pec catis moꝛtalibo ad h̊ ꝙ ieiuninʒ ſit efficar. 4 Ad illð qð obijcit. ꝙ aialia aerea minꝰ nutriũt qᷓ aq̃tica. Põt dici. ꝙ natura eſt ſuſtentanda ⁊ vicia reſecãda.vñ in ſtatutis cõmuniboↄdeſcendendũ eſt infirmitatibo:2 voluptatibo reſiſtendũ.qꝛ etiã carnes aeree vtpote volatilia: delicias carnales gignũt ⁊ fouẽt.nõ aũt intantũ piſces. cuz piſci bus aũt elt vinũ ncciuʒ ꝓpyter ſtomachi debilitatẽ: iðo ñ omiĩa ſunt ſubtrabenda tpꝑe ieiunij: nec oĩa ↄcedẽda.car⸗ nes aũt auferunt᷑ vt luxuria ſiue laſciuia carnis reſecet᷑. vinũ piſces ↄcedunt᷑ ad nature ſuſtentatõʒ. vñ AVli.lib. c officio ca. xliiij. loquens de vſu carniñ ⁊ vini ait.Car⸗ nes 2 vinum poſt diluniũ in vſum bomĩbus ẽ oceſſuʒ. nã in initio ↄceſſum nõ fuerat:niſi tm̃ illud vt ſcriptuʒ eſt: li gnũ fructiferũ ⁊ herbam ſeminalẽ dedi vobis in eſcam. Poſtea ðᷣo Noe data ſunt in eſum cũcta aĩalia vnicuiqʒ tunc attributa licẽtia eſt. Sʒ poſtꝙᷓ rpᷣs ꝗ eſt principiũ ⁊ finis apparuit:̊ qð in principio ſuſpẽderat etiã in tẽpo⸗ rũ fine retraxit.loquẽs ꝑ apim ſuũ. Honũ eſt nõ mãdu⸗ care carnes ? nõ bibere vinũ.⁊ iteꝝ.ꝗ infirmus eſt olus manducet.(2 igit᷑ ga carnes male ſunt ꝓbibent᷑: ̊ qa epule eaꝝ carnis luxuriã gignũt ⁊ faciũt nutrimẽta oim vicioꝝ.elca venter: ⁊ venter eſcis.deꝰ aũt hũc ⁊ hanc de⸗ ſtruet. piſceʒ ſane: q; eũ poſt reſurrectõʒ accepit domin?ꝰ poſſumus mãducare.boc.n. nec ſaluatoꝛ nec apoſtoli/p⸗ bibuerũt. hec Yſido. embꝛũ ſecũdũ Onſequent querit᷑.vtꝝ magio abſtinendũ ſit tꝑe ieiunij a quanto vel a quali.boc ẽ q̃⸗ ere. vtꝝ magis abſtinendũ ẽ a ſuꝑfluitate iboꝛuʒz: vel a cibaꝛijs delicatis. O magis abſtinendũ ſit a quali: videt ſic. Bañ.x. Panez deſidera bilez nõ comedi. Glo.a cibis delicatis abſtinuit. qð ma rime faciendũ ẽ nobis tẽpe ieiunij.̊ᷓ abſtinẽdũ ẽ a quali. ¶ Pret. Hugo de s.vic. ſcdᷣa ꝑte de ſacr̃is. Si ĩ coꝛꝛepti⸗ one minoꝛ eſt afflictio qᷓ; in culpa fuit delectatio: nõ ẽ di⸗ gnus fructus pnie.penſunda & eſt afflictio penes vel Fm quantitatẽ delectatõis. ⁊ ita penes qualitatẽ.quare a q̃li magis abſtinendũ. Pret. ideʒ dicit.ꝙ pnĩa directe ra⸗ diceʒ aſpicit peccati que eſt libido.⁊ libido magis reſpi cit quale:quare pnĩia magis penes qualitatẽ penſatur.? ita magis abſtinendũ eſt a quali.⸗ Pꝛet. phᷣs.volẽti in⸗ tendere ad virtutẽ oꝑiz inſpicere ad ↄtrariũ.ſᷣ maxie cõ⸗ trariũ virtuti in oĩbus eſt delectatois exceſſus:qre vt ie⸗ iumo ꝑueniat᷑ ad vᷣtutẽ:maxĩe abſtinẽdũ ⁊ a q̃li.¶ Pret. delectatio Fm phᷣm finis eſt deſiderij ⁊ delectatio ↄiũctõ ↄuenientis cũ ↄueniẽti.⁊ ↄuemiẽtia attendit᷑ penes q̃lita⸗ tẽ.quare delectatio. ̊ ⁊c.¶¶ Pꝛet. ꝓpter qð vnũquodq; ⁊ illud magis.ſᷣ quantũ nõ appetit᷑ niſi i. nq tũ quale.vnð cib amarꝰnõ appetit᷑ nec libenter recipit᷑· ̊ quale magis xcix. appetit. 5 ⁊c.4¶ Pret. in nobis triplex ẽ potẽtia.ſenſus 7 imaginatio 2 intellectus. Et ſenſus ꝓpꝛie ꝓ obiecto hʒ qᷓ litatẽ: imaginatio quantũ:⁊a intellectꝰ hʒ qd ꝓpꝛie ꝓ obie cto.ſᷣ ieiuniũ eſt inſtitutũ ad reprimendũ delectatõʒ pᷣci⸗ pue m ſenſum geſtũ.ᷓ inſtitutũ ad reprimendã delecta⸗ ti quale.quore a q̃li magis eſi abſtinendum. Contra. Augꝰ. dicit de ieiunio ſabbati. Nialia ratõe caꝛentia dicũt᷑ a loga:quibo ſiles ſunt ventri dediti ꝓpter uimmoderatũ ↄuiuiũ quo mens obꝛuit᷑.ab illo aũt magis eſt abſtinendũ quo mens magis obꝛuit᷑.magis aũt obꝛu itur ꝑ ſuꝑfluitatẽ cibi qᷓ ꝑ qualitatẽ: vt diẽ auẽtas.̊ ma is abſtinendũ eſt a quãto ꝙᷓ; a quali.¶ Pret. Mido. de ummo bono. Quicqd cũ modo ? tꝑamento recipit᷑ ſalu tare eſt:qcꝗd modũ erceſſerit ꝑiculoſum eſt. ꝙ̊ magis ver ſat᷑ ꝑicuiũ circa quantũ.q̃re ⁊c.¶ Pret. cui⸗ exceſſus eſt minus excuſabilis ab illo magis eſi abſlinẽdũ. exceſſus in quanto minns eſt excuſabilis: quia minoꝛ eſt ꝓnitas ibi.magis proni ſumus ad comedendũ delectabilia qᷓ; ad multũ cibũ qð nõ eſt delectabile.q̃re ⁊c.¶ Pret. cui ex⸗ ceſſus eſt magis ↄtra naturã:ab illo eſt magis abſtinẽdũ exceſſus in quanto eſt hmõi: qm magis grauat naturã ⁊ coꝛumpit cibo ſuꝑfluus qᷓ cibꝰ delicatꝰ.q̃re ⁊c.¶ ꝗdret. cuiꝰ exceſſus eſt magis ↄtra eẽntiam virtutis: ab illo eſt magis abſtinendũ.ſᷣ exceſſus in quanto eſt bmõi:qꝛ vir⸗ tus queꝛit mediũ ⸗ immodeꝛatũ fugit:⁊ ↄſiſtit inter ſuꝑ⸗ fluũ ⁊ diminutũ.vñ mediuʒ magis impugnat ſuꝑfluita⸗ tes qᷓ q̃litas.quare ⁊c.¶ Dret.cuiꝰ exceſſus magis red⸗ dit hoieʒ inhabilẽ ad oꝑatõnes ſpũales ab eo magis eſt abſtinendũ.ᷣ ꝑ exceſſuʒ in qudÜtitate magis efficit᷑ homo inbabilis ad oꝑatões ſpũales: qᷓ; ꝑ exceſſuʒ in qualitate vt pʒ ꝑ ſe in omnibo.quare ⁊c̃.q¶ Pret.virtus oↄſiſtit cir⸗ ca difficile. ̊ qũ bomo bʒ plura fercula delectabilia. dif⸗ ficilius abſtinet a quãto qᷓ a quali.ᷓ magis ↄſiſtit circa quantũ q; circa quale.⁊ ita circa abſtinentiã a quãto ma gis eſt vituo ñſio.Eſt iudicaꝛe de bhmõi abſtinẽtia duptr. aut m legez conſtitutõis eccĩaſtice: aut ßm legez virtutis q̃ eſt ſobꝛietas.ſᷣm ↄſlitutõeʒ eccĩaſticã magis ẽ abſtinendũ in ieiunio a quali qᷓ a quanto: eo ꝙ circa ab⸗ ſtinentiã a quali ꝑiculũ eſi minus:⁊ iudiciũ ceꝛtiꝰ: ⁊ cõ⸗ modũ maius. Periculũ minꝰ:qꝛ ꝗᷓtuʒ ad ſuſtentatõʒ na ture 1 nutrimentũ nõ refert cuiuſmodi ſumant᷑ alimenta dũmodo natura ſuſtentet᷑. Iteʒ iudiciũ eſt certiꝰ: qꝛ ñ po tuit iudicare eccĩa quantũ deberet ſufficẽ.qꝛ qð parũ eſt vni: multũ eſt alij. ̊ circa qualitatẽ potuit diffinire dicẽ⸗ talia cibaria nõ eẽ ſumẽda tꝑe tali. Iteʒ ↄmodũ maiꝰ eſt abſtinendo a quali:quia ieiuniũ inſtitutũ eſt t pau peres· quia circa magis celectabilia maioꝛes fiũt expẽſe ſiue in delectabilibo.? bmõi erpenſe magis erogãde ſunt pauꝑibus.⁊ etiã plus ſuſtentãt᷑ pauꝑes de reſiduo quãti ꝙ̃ de reſiduo dxlectabilis.nec eſt cuꝛa ndũ dare pauꝑibus delectabilia: imo malũ eſt. ö̊ danda eis ſuſtentatio. JTdeo dico ꝓpter iſtas rõnes m conſtitutõeʒ eccĩaſticã magis abſtinendũ eſt a quali ꝙᷓ a quãto. Scðz aũt legẽ virtutis ſobrietatis diſtinguẽdu eſt.qm aut querit᷑ de quãto ⁊ qli illicito: aut licito. In illicito magis abſtinẽdũ ẽ a quali qᷓ a quanto.vñ maius peccatũ eẽt tꝑe ieiunij ↄmedẽ mor ſellũ carnis qᷓ; comedere multũ de licitis. Si aũt loqᷓmuꝛ de quanto ⁊ q̃li licito:dico tũc ꝙ nõ eſt hic daꝛe geneꝛalẽ regulã.nec potuit eccia determiare a q̊ magis. Aligꝗ eniʒ delectant᷑ in quanto:aliꝗ in quali.Sũt aũt alig ita eda⸗ ces ꝙ nõ querũt niſi ſuꝑſluitatẽ.alig ðᷣo magis delectan⸗ tur in bono? ſufficit eis paruʒ dũmodo ſit delectabile 2 ſuane. vñ magis delectãt᷑ in ſuauitate ciboꝝ ꝙᷓ in plura⸗ litate. illis ꝗ ꝓnioꝛes ſunt ad edacitatẽ maioꝛ virtus ẽ abſtinere a quanto.Eis vᷣo qui plus delectant᷑ in ſuaui⸗ tate iſloꝝ maioꝛ eſt virtus abſtinere a quali qᷓ; a quanto. 4¶ Et ad illð qð primo obijcit. ꝙ maxime abſtinenduz ẽ temꝑe ieiunij a delectabilibo. Dico ꝙ hoc intelligitur ꝑ comꝑatõʒz ad quantũ.vnde tpe ieiu nij plus ꝙᷓ ĩ alio a de⸗ lectabilibo abſtinendũ eſt.¶ Ad illud qð ab eodẽ habet. ꝙ pnia directe reſpicit radiceʒ peccatii.libidineʒ. Põt diciꝙ libido in guſtu põt ↄſiderari ſᷣm viget in palato 7 läncun:t, ſic magis reſpicit quale. Vel pᷣt ↄſider ari ſᷣin guſtus eſt inſtrumẽtũ deſeruiẽs virtuti nutritiue. ſic eius libido maxie reſpicit quantũ ꝙᷓ; q̃le.q¶ Ad illð quod obijcit᷑.ꝙ Zriũ virtuti ẽ erceſſus delectatõnis ⁊c̃.põt dici nõ ſolũ delectatio intẽſa ẽ vᷣtuti otraria:h̊ ⁊ ſuꝑfluitas ⁊ etiã magis peccaret ꝗ nõ ↄmederet ad ſuſtentatõeʒ na⸗ ture:qᷓ; omedendo delicata. qꝛ magis grauaret naturaʒ. Ad illud qð obijcit᷑ pᷣm phm. ꝙ delectatio ẽ finis deſi⸗ cerij rõne aueniẽne ⁊c. põt dici deſideriuʒ qñq; cauſat ex indigentia: qq; ex ↄueniẽtia coniũctoꝝ delectabiliũ. delectatõ aũt illa que eſt finis deſiderij rõne ↄueniẽtie re ſpicit quale:delectatio aũt q̃ eſt finis ceſiderij rõne indi gentie magis reſpicit quantũ.¶ Ad illdð qð obijcit᷑.ꝙ nõ appetit᷑ quantũ niſi röne qualis ꝛc.poõt dici ꝙ falſum eſt. immo rone deoꝛdinatõis appetitꝰpõt alit eẽ. vnꝰ.n.alpe tit ſatiffacẽ virtuti nutritiue:z ali libidini guſtui ſm ſe. im ꝙ viget in palato 2 lingua.⁊ ideo iſte magis appetit ſuauitatẽ ciboꝝ:alius magis quantitateʒ. ⸗ Aliud ſea ol⸗ uit᷑ vt priꝰ.qm guſtus ſᷣm ſeruit nutritiue magis reſpi cit quàtũ.Fᷣm ſe tñ ⁊ ᷣm ꝓ viget libido eiꝰin lingua 2 pa lato magis reſpicit guſtus quale.Ad illud q obijcit᷑ ad pteʒ aliã. Dico ad primũ. immoderatũ ↄmuiũ po teſt eẽ in quali ſicut in quãto. Pre.loꝗt᷑ augꝰ. in illicitis de quibo nõ eſt queſtio. Pre.magis effrenate ferunt᷑ bo⸗ mines ⁊ immoderatiꝰ vtũt᷑ cibo uaui. 4 Ad illð qð obij ci ꝑ aſido.qcqd modũ exceſſerit piculoſuʒ ẽ ⁊c. põt di⸗ Ciꝙ exceſſus ⁊ grauamẽ nature accidit ex q̃li ſic ex qnto. ⁊ minꝰ ſe ſciũt hoĩes refrenare circa q̃le q;ᷓ ciꝛca quatuz. ideo pluribo magis abſtinendũ ẽ a q̃li.q¶ Ad illð qð obij cit. ciuꝰ exceſſus ẽ minꝰ excuſabilis ⁊c. pᷣt dici ꝙ exceſſus in licitis in quãto:magis ẽ excuſabilis rõne vᷣtutis nutꝛi tiue.h in illicitis ẽ magis excuſabilis exceſſus in q̃li:qa quale magis monet 2 trabit ad exceſſuʒ. 4! Ad illud qð obycit. exceſſus in quãto magis quat naturã. põt dici ꝙ exceſſus in quali Fuat naturà ſiẽ exceſſus in quanto.2 plus qñq;:qꝛ minꝰ ſciũt ſe hoĩes refrenare circa quale.2 Pter h̊ talibo magis abſtinenduʒ ẽ a q̃li.ꝗ¶ Ad illud qðᷣ obijcit᷑. ꝙ exceſſus ĩ quãto ẽ magis ð eentiã ðᷣtutis ⁊c̃.pᷣt dici ꝙ ẽ ſuꝑfluitas in quali ſic in quãto: ⸗ vtrũq; virtutẽ impugnat.exceſſus.n.in quali inducit exceſſuʒ in quãto frequẽter: ⁊ ſic impedit efficaciã rõnis.ſicut excellens ſa poꝛ in vino facit ꝙ hõ nimis bibit: nec ponit mediũ ĩ bi⸗ bendo. Ad illud qð obijcit. ꝙ exceſſus in quãto reddit hoĩeʒ magis inhabilẽ ⁊c̃.põt dici ꝙ exceſſus ĩ q̃li magis auget carnalẽ ↄcupĩaʒ q; erceſſus: quãto.vñ magis im pedit memoꝛiã 2 eleuatõz mentis in deũ: 2 reddit hoĩeʒ magis inhabilẽ ad ſpũalia ſimpłꝛ q; exceſſus in quanto. lʒ.n.exceſſus ĩ quãto magis efficiat hoĩeʒ inhabilẽ ad tẽ/ pus: exceſſus tñ in quali magis reddit inbabilẽ ſimpłr. ¶ Ad vltimũ doᷣm. ꝙ reuera difficiliꝰ abſtinet hõ qn bʒ pluꝛa fercula delectabilia a quãto qᷓ a quali.h ẽ vex.ſᷣ ſᷣ eſt magis Pter ꝓuocatõeʒ qualis ꝙᷓ quanti. ꝓpter qð p ſe loquẽdo difficilius ẽ ponere modũ circa quale q; circa quantü.vñ rõ illa videt᷑ peccare E locũ ſophiſticũ ſm ꝗd H. Silr 2 plures g alie in h ꝓbleumate poſite. bꝛü tercinʒ VDnſequẽter querit᷑. vtꝝ ſemel omedenduʒ ſit in die q ieiunat⸗ ſum̃cient: vel pluries q̃libet vice paꝝ ſiẽ faciũt greci. Et videt᷑ melius ẽ ⁊ laudabiliꝰ pluries ↄmedereĩ dieb ieiunioꝝ parũ:q emel ⁊ ſatis. Sic Hiero.i q̃dazx epła loquẽs de inſtructõe cuiuſdã puelle:dicit. Sic ome⸗ dat vt ſp eſuꝛiat.ſᷣ ſi pluꝛies comedit ⁊ paꝝ ſꝑ magis eſu rit:qᷓ; comedit ſatis ſemel. Fᷣm Hiero.ↄgruẽtiꝰ ẽ me dere pluries 2 parũ qᷓ comedẽ ſemel aſ. atis. ¶ Pre. Hie ro.ibidẽ. Melius eſt ↄmedere paꝝ i;ᷓ ſemel ſatis ſumẽ. § melius eſt pluries baruz comedere í; ſemel ſatis⸗ ſumẽ. S c· ꝗ Pre. gſido. de ſummo bono. Spꝑnit᷑ eius ieiuniũ q in veſpe ciboꝛ ſacietate reſicit᷑.⁊ hmõi eſt nrjm ieiuniuzʒ: quare ↄtẽptibile eſt:a ieiuniũ grecoꝝ laudobile magis. dre. Yſido. v. etbymo. dicit. de lege pcti erit lex hone⸗ ſta iuſta poſſibilis ᷣm naturã:ſm ↄſuetudinẽ loco tꝑiq; ↄueniẽs nccia vtilis manifeſta.ᷣ ſi inſtitutũ eẽt ieiuniuʒ noſtrũ ſic ꝙ pluries ↄmederemꝰ in die 2 parũ q̃libet vi⸗ ce:iſtud eẽt magis poſſibile apud oẽs.vñ nullꝰ tũc poſſet ſe a eiunio excuſare. 4¶ Itẽ magis oſentiret h̊ nature:ꝗa minus grauaret᷑ natura. ꝗ ſic debuit inſtitui ieiunium. ? tale eſt ieiuniũ grecoꝝ. S illud laudabilius ẽ q; noſtruz. 4Dre. multis modis otingit peccare ꝑ gulã.vñ verſus: Pre. ꝓpere laute: nimis ardẽt ſtudioſe. Sʒ maximũ gu⸗ le viciũ eſt nimis ardent᷑ comedere.Eſau.n.in eſu lenti⸗ cule ꝑdidit primogenita: qꝛ nimis ardent appetijt lẽticu amm. cñ ieiuniũ inſtitutũ ſit ↄtra viciũ gule: potiſſime buit inſtitui ↄtra illud viciũ qðẽ nimis ardent᷑ ↄmedẽ qð ẽ peſſimũ gule viciũ.h̊¶ hmõi aꝛdoꝛ maxĩe accendit᷑ qñ hõ nõ comedit niſi ſemel in die. Cũ.n.hõ ieiu nauit vſqʒ ad nonã vel vſqʒ ad veſi peꝛã: multuʒ appetit ↄmedẽ. ¶ Jon ſic aũt ſi pluries in die omederet ⁊ parũ.ᷓ debuit meliꝰ inſtitui iſto modo. ¶ Pꝛe. ſemel manducare appetitũ au get ↄmedendi:vt dictũ eſt. ita etiã ꝙ neſcit hõ diſcernere quid nature vel ꝗd voluptati expediat.ᷣ tũc peccare con tingit omedẽdo qñ inter iſſla bomo nelcit diſcernẽ. ſciret aut magis diſcernere inter hec pluries ⁊ parũ ↄmedẽdo. quare ſic ieiunare eẽt vt videt meliꝰ. ¶ Pre. ieiuniuʒ dz eſſe affictiuũ. ß qñ hõ pᷣguſtauit delectabile:ſi ſibi ſubẽ⸗ atur tũc multũ affligix. abſtinere ſe a delectabili pᷣgu⸗ ſtato multũ afflictiuũ eſt. illeꝗ pluries ↄmedit 2 paꝝ: cohibet apetitũ ſuũ retrahit ſe a delectabili p̃guſlato. ̊multũ affligit. G̊ ᷓ̊ modo ieiunare eſt magis afnictiuũ quare ⁊c̃.¶q Pre.ieiuniũ ẽ inſtitutũ vt mẽs eleuet᷑ ĩ deũ. vñ tꝑe ieiun magis debet eẽ eleuata in xrũ. ßᷣ virt? men⸗ tis dprimit nimia ↄmeſtione:2 oↄmegere ſemel ĩ die ma⸗ gis impedit eleuatõz mẽtis ad opꝑa ſpũalia q; ↄmedẽ plu ries parũ.quare magis ogruit inſtitutõi ieiunij. ¶ Pre. in oꝑibus dei ſimul viget miſcdᷣia cũ iuſticia.⁊ nos debe mus ipſuʒ imitari in quibo poſſumꝰ.ꝗ ĩ oꝑibo nr̃is debet currere cũ rigoꝛe mãſuetudo:⁊ cũ oꝑe rigoꝛis opꝰmãſue tudinis.̊ magis currit cũ rigoꝛe abſtinẽtie miſcðᷣia cor⸗ poꝛis ↄmedendo pluries in die paꝛũ q́; omedẽdo ſemel: minꝰ grauat᷑ natura.qᷓre ſic ieiunare laudabiliꝰ ẽ. ¶¶Cõ tra.ſicut ſe hʒ multũ ad paucũ:ita frequẽter ad raꝛo.ſed peccauimꝰ ↄmedendo frequẽter ⁊ multũ. g ſatiſfacere de bemus ꝑ ieiuniũ ↄmedendo raro ⁊ paucũ.ſ̊ hᷣ magis fit comedendo ſemel in die.h̊ ᷓ̊ mõ laudabiliꝰeſt ieiunium. ¶ Pre. in ieiunio abſtinere opoꝛtet a q̃li ⁊ a quãto. p ec⸗ cleſia nõ põt determinare qualitatẽ molis vel ponderis in ieiunio.qꝛ qʒ paꝝ vni eſt h̊ alij ẽ multuʒ:⁊ ecõuerſo.⁊ debuit quantitatẽ aliquã determiĩare in ieiunio: debuit 3 determiare quantitatẽ viciſſitudinis.ſ̊ ̊ factũ ẽ iniũgẽ⸗ do ſemel in die tpe ieiunij omeſtionẽ. ̊ iſtud recte oꝛdina tũ eſt.¶¶ Pre.ieiuniũ eſt ad eleuandũ mentẽ ſurſuʒ. h q̃n to quis pluries ad inferioꝛa ſe ↄuertit ⁊ de inferioꝛibus curat:tanto plus ab hmõi mentis eleuatõne impedit᷑. gᷓ iſtud eſt magis otra rõneʒ ieiunij.4 Pre. in actibo in g⸗ bus cõiuncta eſt roluptas cũ nccitate.quãto rariꝰ le ex⸗ ercet:tanto puriꝰ viuit.ſ̊ in actu ↄmedẽdi oiungit᷑ volu⸗ ptas neceſſitati.⁊ difficile ẽ diſcerneꝛe ag voluptati quid ncciĩtati erpediat.quare ꝗq rarius ↄmedit puriꝰ viuit ⁊c. 4 Pre. augꝰ. de vera religione. Eĩs religio oĩs ſecta bz ſua ſacra ſacrificia ſacerdotia ſuos ſacerdotes ſua ieiu⸗ nia. h̊ ſacra ſacrificia ſacerdotiũ religionis xpᷣiane excel⸗ lunt ſacra ſacrificia ſacerdotiũ aliaxꝝ religionũ 2 ſectaꝝ. ieiuniũ nẽm: ieiunia aliaꝝ ſectaꝝ. recte q̊ inſtitutũ eſt ieiuniũ.¶] Pre.pfectius ieiunat ille ꝗ põt magis dici ie⸗ iunus.⁊ qñ ꝗs abſtinet totũ diẽ vſqʒ ad nonã vel veſpe ras:plus põt dici ieiunꝰ ꝙ ille ꝗ pluries comedit in die. Erquo.n.aligs ſemel in die omedit: ñ põt dici ampliꝰ ie iunus.g noſtrũ ieiuniũ ꝑfectius ẽ qᷓ ieiuniuʒ grecorum. EKñſio. dico ꝙ pfectius eſt⸗ ogruẽtius eſt. ꝑfectiꝰ eni eſ qð plus hʒ de modo ſpecie 2 oꝛdine. Modus autẽ in . ne⸗ ninz vi⸗ ſſet ege m. 7 ruz. ſus: 1 gn⸗ nni⸗ tian nne ſ non eln dan here con irer b. na * x/ ⸗ nid t. h iu⸗ 1l 1. je⸗ die m. eni in ¶Mueſtio ieiunio attendit᷑ m abſtinentiã moderatã ab his quibo coꝛũpit᷑ ſobꝛietas: ⁊ bmõi ſunt q̃le ⁊ qntu. abſtinendũ ẽ Ga quali ⁊ a quãto. hñ potnit vt dictuũ ẽ ecciĩa generalit determare de ieiunio quantitatẽ põderis: potuit aut de⸗ terminare quantitatẽ viciſſitud inis. determinãdo ieiu niũ ꝑ modũ:quantitatẽ inſtituit. Pre. noſtꝝ ieiunin plꝰ hʒ de ſpecie. Spẽs· n. rei eſt qua vnũqͥdqʒ diſtinguit ab alijs. 7 ieiuni eſt ronalis creature ſe offligetis. 2 diffe⸗ rimus in hoc a brutis ꝙ ſemel comedemꝰ in die ieiuni · pluries.n. comedere magis ad bꝛutalitatẽ accedit. Pre. ? dꝛñtia ꝑ boc a ↄſueto vſu viuẽdi als:q alijs tꝑibo plu⸗ ries comedimꝰ. vnde ſi in tꝑe ieiunij ſiłr pluries com ede remus:nõ eẽt qᷓtũ ad h̊ dꝛñtia a cõmuni ⁊ oſueto mõ vi⸗ uendi ſeu ↄmedendi.¶¶ Pre.plus hʒz ieiuniũ nrm de oꝛdi ne ꝗ attendit᷑ in relatõe ⁊ oꝛdine ieiunij ad finẽ ꝓgt queʒ inſiitutum eſt. vnde Hugo in li. de ſacra. Vita ꝑca occi⸗ dit vicia. libidinẽ extinguit. virtutẽ nutrit. aim roboꝛat. mentez ad celeſtia ſublenat. ⁊ boc magis fit ĩ ieiunio qn ſemel comedit᷑:qᷓ ſi pluries comederemꝰ. hoc ptʒ. quia ſi pluries ↄmedeꝛemꝰ:quidã ↄmederẽt vſq; ad ſacietatẽ: quidã ſepe eẽnt ſobꝛij. ſic S rectius inſtitutũ eſt ieiuniũ noſtruʒ ꝓpter cauſas predictas.. Ad illa duo que dicit Hiero.tra quaſdã mulieꝛes que ieiunabãt tribus vl q̃ tuoꝛ diebo abſtinendo a cibo oino: ita ꝙ erant valde ex⸗ inanite. 7 tũc excedebant nimis ingurgitãdo ſe.? de tali⸗ bus dicit:ꝙ debent ieiunare vt ſemꝑ eſuriant.i.vt ſobꝛie ſint nõ ingurgitãdo ſe. E dic meliꝰ ẽ parũ qͥtidie comedere ꝙᷓ ſemel ſatis ſumere: ſic intelligit. q melius ẽ quotidie moderate comedere ꝙᷓ ſemel ſumere ad ſuꝑflui⸗ tateʒ.vnde ibi dicit᷑ ſatis quod ſati ſfacit voluptati: quia ſic melius conſeruat᷑ ſobꝛietas. 4l Ad illud Yſido. põt di ci.ꝙ eſt ſatuꝛitas ſufficiẽtie:⁊ hec non eſt peccatũ.⁊ eſt ſa turitas ſuꝑabundantie ſiue ſuꝑfluitatis: ⁊ bec peccatuʒ eſt. ⁊ de hoc loquit᷑ Yſido. 4 Ad illð dõm qð dicit Yſi. de lege peccati.pot dici ꝙ lex duo ↄſiderat.poſſi bilitatez ⁊ honeſtateʒ:2 principalr boneſtatẽ.⁊ lʒ lex grecoꝝ ĩ ieiu⸗ nio ſit poſſibilioꝛ ad ſeruandũ: noſtra tñ eſt honeſtioꝛ. iõ ieiuniũ noſtrũ magis eſt m legeʒ. 4 Ad boc qð obijcit. minus graharer natura ? libentiꝰ ↄſentiret tali iein⸗ nio.põt dici.ꝙ lʒ natura ſimpłr minus grauaret᷑ citiꝰ aſſentiret tali ieiunio: tamẽ natura vt ratio que aſpirat foꝛtius ad illud qð eſt magis honeſtum ⁊ vtilius:affligit ieiuĩũo magis honeſto:⁊ citius aſſentit huic afflictiuo qð eſt vtilius. quale eſt illud ꝙ ſemel ↄmedit in die. 4 Ad il lud qdð obijcit᷑ꝙ ieiuniũ inſtitutũ eſt ↄtra vicium gule:q valde accendit᷑ qũ homo nõ comedit niſi ſemel in die ⁊c̃. põt dici ꝙ duplex eſt ardoꝛ ſiue appetitus gule.ſ.natura⸗ lis ⁊ libidinoſus.naturalis nõ eſt peccatu: ſᷣ libidioſus. Yeiuniũ aũt noſtrũ naturaleʒ appetitũ accendit ⁊ auget: nõ libidinoſuʒ.⁊ loquoꝛ d ieiuĩo diſcreto exercitato ra⸗ tionabilit.ſᷣ frequẽs ↄmeſtio magis accendit appetitũ li⸗ bidinoſum ex quadã conſuetudine comedendi fꝛequẽtiꝰ. 4Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ qñ auctus eſt appetitꝰ:⁊ ratione appetitus illius neſcit homo diſcernere ⁊c̃.põt dici ꝙ lʒ ĩ principio ↄmeſtionis nõ poſſit homo diſcernere ꝗd neciĩ⸗ tati:ꝗd voluptati expediat: exquo tñ aliquãtulũ de cibo ſumplit ⁊ appetitui naturali ſatiſfecit: diſcernere poteſt. Ad illð qð obijcit. ꝙ comeſtio pluries facta ex ſubtra⸗ ctione delectabilis maxiĩe eſt afflictiua ⁊c.põt dici ꝙ du⸗ plex eſt afflictio.vna que eſt excitatiua ↄcupiĩe. Scda qẽ maceratiua ꝑſone ſiue carnis.ſubtractio delectabilis pᷣ⸗ guſtati magis afſligit ↄcupiaʒ excitãdo.comedere auteʒ ſemel in die magis affligit ↄcupĩam ſiue ieiunantem ma cerando.⁊ hoc ſecundũ facit ieiunium noſtrum. ꝓyt qð melius eſt. 4 Ad hoc qð obicit᷑.ꝙ virtus depꝛinntur ex nimia comeſtione:quod contingit quando hõ ſemel ome dit ⁊c̃. põt dici ꝙ delectatio carnalis que non eſt nimis exceſſiua magis roboꝛat ſpiritũ ad opera ſpũalia: ⁊ ma⸗ xime ad illa quibo eſt vſus gratie. talis delectatio ẽ in ie iunio noſtro:qð non debet exerceri in nimia ſ̊ modeꝛata comeſlione. vn lʒ virtus deprimat᷑ in nimia comeſtiõe ⁊ ſtitutione ieiunij. Centeſuna ſubtrahatur poteſtas ſtudẽdi:non ita eſt ĩ ieiunio noſiro quod debet in ſobꝛietate exerceri.¶ Ad illud quod obij⸗ citur.ꝙ in operibus noſtris cum rigoꝛe iuſticie currẽ de⸗ bet manſuetudo ⁊c̃. poteſt dici ꝙ in opeꝛe fatiſfactõis pᷣn cipaliter debet currere iuſticia:⁊ ex conſequẽti miſcðin. ꝓterea miſcðia ſpiritualis eſt affligere coꝛpus ꝓ pec⸗ cato.quia ſic miſeret᷑ homo aĩe ſue: ⁊ eoipſo placet deo. Juxta illud Ecci.xxx.iſerere anime tue pla.¶ Adil lud quod obijcitur. ꝙ peccamus frequẽter comedendo ⁊ multum. ̊ debemus ſatiſfacere per ieiunium ↄmedendo pluries ⁊ parum ⁊c.poteſt dici ꝙ frequens comeſtio ma⸗ gis punitur per rqram qꝙᷓ; ꝑ frequenteʒ. quia ſicut peccat᷑ per exceſſum:⁊ cura debet eſſe per ↄtrariãũ.quia cõtraria contrarijo curant᷑:vt habet᷑ a Greg.⁊ ita eſt efficaciꝰ ie⸗ iuniũ nrm bilius qᷓ ieiuniũ gꝛecoꝛ. /ↄ· ¶ Nueſtio centeſuna dem/ Equitur de mſtitu / tione ieiunij. Primo ergo queritur de ĩ⸗ ſtitutione ieiu nij in generali. ſcʒ ſi ſtatiz poſt peccatum debuit inſtitui.Secundo . Vee inſtitutione ieiunij tempoꝛe gee. Ter cio de inſtitutione ieiunij quadrageſimalis. Quarto de inſtitutione ieinnij quatuoꝛ tempoꝝ. embꝛũ primũ rca pꝛimũ querit᷑.vtruʒ ieiunium debuit inſtitui ⁊c̃. Uidetur ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ pꝛopter tranſgreſſioneʒ precepti facti primo hbomĩ otum genus bumanuz reum factum eſt. ͤ ꝑ que quis peccat ꝑ bec ⁊ toꝛquet᷑ Sap.ix.g̊ debuit p⸗ ceptũ fieri bomi in penã ſiue ſatiſfactõz traſgreſſionis p⸗ mi ſcepti de nõ ↄmedendo ſine ieiunãdo. Pre. B idẽ vi xt᷑ qtraria ↄtraꝛijs curent᷑.⁊ ita moꝛbo oꝛtus ꝑ gulam curari debuit ⁊ debet ꝑ abſtinentiã a cibo.ꝗ̊ ⁊c· ¶ Pre.ĩ carne viget quedã coꝛuptio inclinãs ad malũ. ↄueĩebat 8 vt hũani generi ꝓuideret᷑ qũo poſſet ab hmõi coꝛꝛupti one cauere ad qð pꝛonũ ẽ. S aliꝗd debuit inſitui ꝑ quoꝰ pmõi inclinatiuũ refrenet᷑ ⁊ deprimat᷑. G̊ aũt ↄpetent fit ꝑ ieiuniũ:quia ſanat peſtes coꝛꝑis fᷣm euãgeliu. ¶1 Pꝛe. Aug. otra Julianũ. Quia nõ ieiunauimꝰ a padiſo ceci⸗ dimꝰ:ieiunemꝰ 2 ad ꝑadiſum reuocemur.ſi & ↄueniebat vt bomĩ ꝓuideret᷑ vt rediret ad patriã ſiue reuocaret᷑:cõ ueniebat vt inſtitueret᷑ ieiuniũ ad hmõi reuocationem. tõtra. ab Aug. Julianũ habet᷑. ꝙ ieiuniũ ſit inſti⸗/ utũ ĩ ꝑadiſo. Ibi.n. accepit bõ mandatũ ne dæ ligno ſcĩe boni 1 mali ↄmederet.Ex H̊ ↄſtat ⁊ manifeſtũ eſt. qñ 2 vbi inſtitutũ ẽ ieiuniũ.q̊ ñ debnit iterato inſtitui.⸗ SPꝛe. ieiuniũ ẽ ideʒ qð abſtinẽtia. abſtinẽtia eſt ſpecies vt actꝰ ſobꝛietatis. ſobꝛietas aũt vel ſpẽs eiꝰ vel actꝰnõ inſtituit nec inſtitui debet.q̊ nec ieiuniũ.⸗ Pre. virtꝰ ẽ certior oĩ arte. vñ ſufficiẽter regit illð circa qð eſt in ſuo actu. cũ tꝑãtia ſit virtꝰ:ſufficiẽter regit illð circa qð ẽ ĩ ſuo actu. vñ nõ requirit᷑ aligꝗd quo regat᷑ ĩ ſuo actu: nec q aligd ĩ⸗ ſtituat᷑ ad regimẽ ſui actus.ᷣ ieiuniũ vt videt ẽ ad hoc vt ſcʒ tꝑantia regat᷑ in ſuo actu. nõ oꝑtet vt ieiuniũ inſti⸗ tuat᷑. ¶. Pre.eccleſia debet ſe ↄfoꝛmare quantũ põt acti⸗ bus 7 operibus diuinis. vnde dictũ eſt Moyſi gerẽti ty puʒ eccleſie Exo.xxv. Inſpice ⁊ foc ſᷣm exemplar qð tibi monſtratuʒ eſt in monte. Seo lʒ inter precepta moꝛalia ſint quedam prohibitiones que reſpiciunt actum genera tiue.vt Qon mechaberis.Qon concupiſces vxoꝛem ⁊c· non tamen ſunt alique que reſpiciunt actum nutritiue . vt patet diſcurrendo per ſingula. Similiter vt videt᷑ de⸗ buit eſſe aliquod preceptum: cum ſit preceptum diſcipli⸗ ne. ergo de ieiunio non debet eſſe inſtitutio. 4 Pꝛeterea. cum tres ſunt partes ſatiſfactionis.oꝛatio.elemoſyna.⁊ ieiunium. non eſt aliqua inſtitutio geneꝛaliter facta omi⸗ bus de elemoſyna 2 oꝛatione. ergo nõ debet aliqᷓ fieꝛ ge⸗ ð neraliter de ieiuĩo. ¶ mRñſio. generale ieinniũ debuit inſtitui.vt ſic oẽs peccauerũt in adã:oẽs punirẽt᷑.vt per ieiuniũ actũ coꝛꝛuptõis hũane ſᷣm ꝙ ↄueniret: ccliarẽt. ⁊ vt ꝑfectã recõciliatõeʒ cũ deo mereant᷑ ꝑ ieiuniũ. ſic ꝑ gulam quodãmodo auerſi ſunt a deo ⁊ ad padiſuʒ reuo carent᷑ a quo crant diecti: vt vult Augꝰ. Ad illo gð obijcit᷑ ad opoſitũ.ſ.ꝙ ieiuniũ ſit inſtitutũ ĩ ꝑadiſo. o teſt dici ꝙ etſi aliqͥ modo fuit ibi inſtitutũ:nihilominꝰ ie⸗ iuniũ de quo intendimꝰ h̊ debuit inſtitui: q; inqtũ ibi fu it inſtitutũ fuit pure diſciplinabile. vñ nõ fuit bonũ niſi qꝛ indictũ.modo nõ eſt pure diſciplinabile: ̊ ⁊ moꝛale. l Ad illud qð obijcit᷑.q abſtinẽtia eſt ſpecies vel actꝰ ſo bꝛietatis ⁊c. Põt dici ꝙ ſobꝛietas elicit duplicẽ actũ. ſcʒ actũ nccĩtatis qui attendit᷑ in abſtinentia debita ciꝛca ci⸗ bum ⁊ potũ vt nõ excedat᷑ in his:ſᷣ mẽſuꝛa debita obſer⸗ uetur. ? hͥ quodamodo ẽ ieiũare.elicit nibilominꝰ actuʒ ſuꝑerogatois vt ꝙ abſtineat a tali cibo:vel tali tẽꝑe:vel vſqʒ ad taleʒ hoꝛa. pᷣmũ dictat natura ad quã oẽs tenẽt᷑ dʒ inſtitui.ad aliũ ñ tenẽt᷑ oẽo:niſi ꝓut regrit oppoꝛtu⸗ nitas tꝑis ⁊ ieiuniũ cuiꝰ eſt actus iſte dʒ inſtitui:vt patʒ ex aligbo rõnibo S.tactis.¶: Ad illð qð obijcit.q virtus eſt certioꝛ ⁊c. Põt dici ꝙ etſi virtus nõ indigeat arte vel inſtitutõe ad ſuũ actũ regendũ:indiget tñ ad expediẽdũ. ſicut caritas ſufficit ad actũ ſuũ regendũ:tñ vecolog⸗ ne ceſſarius ẽ ad caritatez in ſuo actu ad expediẽdã:gꝗa pᷣce⸗ pta decalogi expediũt actũ caritatis ſiue caritatẽ ĩ electi oneʒ actus ſui.ſic ieiuniũ expedit effectũ tpantie vel con tinẽtie inꝗᷓtum repꝛimit fomitẽ vel carnẽ macerat. ſilr ⁊ actũ iuſticie ⁊ pnie inqᷓtũ punit ꝑ ſatiſſactõz eũ qui deli⸗ quit. ⁊ ideo bñ debuit inſtitui.¶ Ad illud qð obijcit᷑q; abſtinentia inter p̃cepta moꝛalia nõ ſit data niſi ad oꝛdi natõzʒ hoĩs ad den 2 ꝓximũ:nutritiue ad ſeipᷣm.iðo non oꝑtʒ ꝙ inter moꝛalia ſit aliquid pᷣceptũ ptinẽs ad actum nutritiue ſicut generatiue.qis inter diſciplinalia poſ⸗ ſit eẽ. Ael dicenduʒ ꝙ precepta moꝛalia ſunt de his tm qᷓ dictat natura tanꝙ; nccia. Diſciplinalia vo ſunt de his qᷓ nõ dictat natura tãꝙᷓ; nccia: ̊ tanqᷓ vtilia 2 expedientia ⁊ q̃i quodãmodo ſuꝑerogatõis.Et iðo pᷣceptũ diſciplia⸗ le ad plus ſe ertendit ꝙᷓ moꝛale. 2 nõ põt eẽ expreſſa inſti tutio diſciplinabilis de aliquo circa qð nõ eſt preceptuz moꝛale expᷣſſuʒ.⁊ ſic nõ eſt ſimile qð aſſumit᷑. ¶¶ Ad vlti⸗ mũ qð obijcit. dõm ꝙ nõ eſt ſimile ð ieiunio.elemoſina. ⁊ or̃one.hõ eniʒ vt dicũt ñ peccauit pcto cui rñdet elemo ſina vel or̃o:̊ cui rñdet ieiuniuʒ.Et tñ põt rñderi ꝑ int⸗ emptõʒ:qꝛ or̃o eſt indicta.ſ.vt fideles ĩ ſolẽnitatibo rnſe⸗ ant ad ecciaʒ vt oꝛent ⁊ vacent ſpũalibo oꝑibo. Elemoli⸗ na vo nõ eſt indicta.qꝛ vt dicũt:nõ fieret tũc ex mera vo⸗ lũtate ̊ potiꝰ rõne pᷣcepti vrgẽtis diminueret᷑ meritũ dã⸗ tis.Lʒ aũt ita dicat᷑ a prudetibo:põt tñ alit dici.ꝙ ele⸗ moſina fuit expꝛeſſe inſtituta in lege Moyli. vñ dictuz ẽ Deut.rxv.oĩno indigens ⁊ mendicꝰ nõ erit int᷑ vos.⁊ in⸗ fra eodeʒ caplo multa alia. Et in lege euãgelica inſinua⸗ tiue:vtpote ibi dñs manifeſtabat ꝙ; elemoſina valeat ad ſatiſfactõʒ. Luc. xj.qð ſuꝑeſt date elemoſinazʒ: ⁊ ecce oĩa mũda ſunt vobis.Et etiã ꝙ iudiciũ erit ventilandũ ope⸗ ribo miſcðie.xxx. Aſath. Et ibi dñs oñdit erogatõʒ ele⸗ moſinaꝝ valẽ ad coopatõeʒ ſiatus ꝑfectõis. ANdath. xix. Si vis pꝑfectus eẽ: vade ⁊ vende oĩa que habes ⁊ da pau peribo.⁊ hẽbis theſau in celo ⁊ veni 27 ſeqre me. Wembꝛũu ſecudũ S nſequẽter querit᷑ de inſtitutõe ieiunij tꝑe gre. Querit᷑ g. vtꝝ ↄueniebat ſiue debuitĩ⸗ ſtitui.Et videt᷑ ꝙ ſic.Luc.v.Qũqd p̃t filiꝰ 2Aſponſi dũ cũ illis ẽ ſponſus ieiunare. veni⸗ unt aũt dies cũ ablatus fuerit ab illis ſpõſus:⁊ tũc ieiu⸗ nabũt in illis diebo.̊ ſemel in annis ſingulis fit ↄmemo ratio ablatõis ſponſi.i.paſſionis xp̃i ⁊ eiꝰ moꝛtis ĩ eccle ſia generali. O bñ debuit generale ieiuniũ in eccia ſemel i anno inſtitui. l Pret. Math. xvij. ſuꝑ illud. ̊ genus de⸗ monioꝝ eijcit᷑ in ieiunio ⁊ oꝛ»one.Glo.iſta carnaliuz vo⸗ ſtinendũ ſit ab honoꝛibo neq; a diuitijs. luptatũ mutabilitas nõ mutat᷑ vel vincit᷑: niſiſpũs oꝛõe confirmet᷑:⁊ caꝛo ꝑ ieiumũ maceꝛet᷑.Ex Hᷣ pz ꝙ ieiuniuʒ valde ẽ vtile aiabus.vñ ⁊ eiꝰ inſtitutio ↄueniẽs.q. Pꝛet. ſicut dicit Yſido.de ſummo bono li. de officõ.ꝑ ieiuniuʒ ſternũt᷑ vicia:hũiliat᷑ caro:yaboli tẽptamẽta vincũt᷑. 5Gecuiꝰ vſus eſt talis:2 inſtitutio ẽ ꝑutilis.q̊ inſtitutio ie⸗ iunij eſt ꝑutilis 2 ↄueniens valde/ Contra. AWDarci. ij. i Aũqd pnt filij nuptiaꝝ qdiu ſponſus ẽ cũ illis ieiunaẽ. 6Hᷓ xp qui eſt ſponſus eccie nobiſcũ eſt vſqʒ ad ↄſumma⸗ tionẽ ſeculi.ꝗᷓ ieiunare nõ debemꝰ:nec debuit ficꝛi ieiunij inſtitutio.¶ Pret. Augꝰ. de li. ar. Erant ꝗ eterne legi ſb ditt nõ erant:quiba erat ↄueniẽs tꝑali legi ſubiacẽ. iuſti auũt eterne legi ſubiacẽt: nõ ̊ debẽt tpali ſubiacere legi.ñ buit ꝗ eccia hmõi ieiuniũ inſtituere qtũ ad iuſtos nec ꝙtũ ad pctoꝛes:qꝛ eis meꝛitoꝛiũ nõ eſt. & nõ debuit hmõi ieiuniũ ab eccia inſtitui.¶ Pret. ibidem. lex eterna ᷣm poſſibilitatẽ vniuſcuiuſq; currit. ⁊ lex tꝑalis tũc recteĩ⸗ ſtituta eſt qñ legi eterne oſonat. ᷓ cebuit inſtitui ieiuniũ ſm poſſibilitatẽ vniuſcuiuſqʒ.̊ nõ oẽs pñt equatr ieiu⸗ nare. facilius.n.ieiunat flegmaticꝰ qᷓ colericꝰ. ̊ vnaz le gem omibo imponere eſt ↄtra legez eternã. nõ eſt & recte bmõi ieiuniũ inſtitutũ.¶ Pret. tripler eſt lex. ſ.nature: ⁊ lex ſcripta:⁊ lex gre.lex gꝛe eſt libertatis 2 lenitatis.ſᷣ in lege nature nõ fuit obſeꝛuatũ bmõi ieiuniũ nec inſtitu tũ:nec ſilr in lege ſcripta.̊ multo minꝰ in lege gr̃e debet inſtitui.4 Pret. lingua ↄgruit in duo oꝑa nature. in gu ſtum:: locutõʒ. frequẽtius peccamꝰ ꝑ locutõeʒ q; ꝑ gu⸗ ſtum. nõ eſt inſtitutũ ab eccia ſilenti generale: mo ſpꝑ eſt bonũ loꝗ licita ⁊ boneſta.̊ nec debuit inſtitui ieiuniũ generale.¶ Pret. cum ſit triplex radix maloꝝ.ſ.in axꝓpe titu honoꝝ: diuitiaꝝ: ⁊ ciboꝝ. ſm ꝙ dicit Johes in cano nica ſua. Ome qð eſt in mũdo:ↄcupia carnis ẽ: ⁊ ↄcupi⸗ ſcẽtia oculoꝝ:⁊ ſuꝑbia vite.⁊ eccia ñ determiauit ꝙ ab⸗ B nec ipſa debuit determĩare ꝙ abſtinendũ eet a cibis. KRñſio.ↄueĩebat ꝙ ieiuniũ inſtitueret᷑ tꝑe gꝛe ⁊ inſtitutũ fui t. Jeiuniũ eniĩ medicamentũ eſt ↄtra moꝛbũ.i.purgatm̃ a pctis ꝑpetra⸗ tis:⁊ preßuatm̃ ↄtra peccata ꝑpetrãda.Et cõueniebat ꝙ inſtitueret᷑ potiſſime tꝑe gr̃e:qn ↄueniebat ↄtra moꝛbum peccati erhiberi medicina. ⁊ purgatõʒz fieri a peccatis p̃ᷣ⸗ teritis:⁊ p̃ſeruatõzʒ a peccatis ꝑpetrãdis.q Ad illð qo obijcit᷑ primo.ꝙ filij ſponſi nõ pnt ieiunare ⁊c. Põt dici ꝙ eſt ieiuniũ meroꝛis? exultatõis.⁊ qm apti xpᷣi ſeu di⸗ ſcipuli xpᷣm carnalr amabãt:ꝗpter h̊ dicit xpᷣs ꝙ ieiunaẽ nõ debebant ieiunio meroꝛis ꝙdiu erat cũ eis. Nos au teʒ qui xpᷣi carnaleʒ pñtiam nõ habemꝰ 2 ꝗ ipᷣm ſpũalit amamꝰ: vtroq; modo ieiunare debemꝰ. ¶¶ Ad aliud qð obijcit. ꝙ iuſti ſubiacent legi eterne:vñ nõ debẽt ſubiacẽ ⁊c.nec ieiuniũ peccatoꝛibo ẽ meritoꝛiũ ⁊c. Põt dici ie iuniũ etſi nõ ſatiſfacit ꝓ peccãtibo: ꝓdeſt tn peccatoriba qm̃ diſponũt᷑ ad h̊ ꝙ exeat de peccatis.ꝓdeſt etiã iuſtis: qꝛ nullus eſt ita bonus ꝙ nõ poſſit eẽ melioꝛ? poſſit ꝓfi⸗ cere.Et ꝙ dicit augꝰ.ꝙ iuſti nõ ſunt ſub lege eterna: loꝗ tur de iuſtis ꝗ iaʒ ſunt in patria.q¶! Ad illð qð obijcit᷑ · ieiuniũ debet inſtitui ſᷣm poſſibilitatẽ vniuſcuiuſqʒ ⁊c̃. Pot dici ꝙ ieiuniũ ſᷣm diuerſas q̃s inuenit diſpoſitões in homĩbus diuerſas hʒ efficacias. vnde etiã ieiunando plus meret᷑ vnus ꝙᷓ alius.⁊ ideo qꝛ diuerſas bʒ efficaci⸗ as:in diuerſis recte inſtitutũ eſt. vñ aliam hbʒ efficaciam in peccatoꝛe ⁊ in iuſto.⁊ plus meret᷑ colericꝰ in ieiunan do ẽᷓ flegmaticus alijs ↄditõibo paribo exñtibo.¶. Ad ali ud dõm.qꝙ lex euãgelica dicit᷑ lex libertatis vel le nitatis nõ qꝛ pᷣcipiat aliqꝗ auſteritatis:ᷣ qꝛ dat interiꝰ vnctõez leticie.⁊ ga ex amoꝛe fit qð pcipit:⁊ ideo nõ ẽ gue qð pᷣci⸗ pit.qꝛ amãti nihil eſt difficile.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑ per ſimile de ieiuĩo lingue.õt dici ꝙ nõ ẽ ſile:qꝛ magis ni ſumus ad loquendũ ꝙ; ad comedendũ.ideo nõ potuit lex ecciaſtica regulare hoĩes in locutõne ſicut ĩ omeſiõe. Pret. ſine ſuſpẽdijs multis nõ põt ſeruari ieiunium lin⸗ gue.eo ꝙ hoĩes opoꝛtet negociari inſimul. YItez inſtitutũ eſt hmõi ieiuniũ:ſicut lima vicioꝝ ⁊ ꝓ petis omniuz mẽ⸗ in wo imnan gise reiße cxem eun int⸗ lſlictea ziei lidi finpa i Matar nöͤſie ſope gut ſo nütet leuunie imni Pntde leiunt oneg no te ind moꝛb⸗ nus; i di 4 mai 8 0e0 halit wiace aigie toritv uſtis: pfi⸗ he lo cit. n. ſitoes nancho ficaci cacian jeiunan ali nitatts ncioe, goͤßa⸗ citper gis ⸗ meloe⸗ iumli inſinn inne neſtio - bꝛoꝝ alflictiuũ. lingua vo ñ affligit in ſilẽdo. 4 Ad illud qð obijcit · ꝓ triplexẽ radix pcti ⁊c. põt dici q etſi mũdꝰ 2 dyabolus ſint hoſtes nzi: ſic ⁊ caro. tñ different debet tetermĩari remediũ ð illos.qꝛ caro aliq̊ mõ ẽ in ptãte no ſtra:mũdus 2 dyabolꝰ nequaqᷓ.iðo ðↄ ↄcupĩazʒ caꝛnis po tuit eccia determĩare remediũ nõ ſit circa alia. IYtẽ alia ẽ rõ hmõi:qꝛ ↄcupĩa carnis radir ẽ aliaꝝ ↄcupĩaꝝ· yn da to remedio ð ↄcupĩaʒ carnis:quodãmodo datuʒ eſt con⸗ . — — — 2 MWembꝛũ tercin Onſequẽter querit᷑ de inſtitutiõe ieiunij ⸗ dꝛageſimalis. Pꝛimo g querit de inſtituti⸗ one qtũ ad preciſionẽ ſiue artatiõz exerci⸗ ijj ülius. Scðo. de inſtitutõe ꝙᷓtuʒ ad ↄgru 8. Tetcio. de inſtitutõe ad numexꝝ dieꝝ · rticulus primus Verit᷑ ̊ pᷣmo. vtꝝ ieiuniuʒ cbuit inſtitui ad exercendu tꝑibo certis ⁊ etermĩatis: an exer W cendũ ſꝑ. ad exercẽdũ ſꝑ:videt᷑ ſic. duplex eſt ieiuniũ:coꝛpale ⁊ ſpũale. Spũale ſꝑẽ ↄtinuãdũ ſine interpolatiõe:ſilr videt᷑ de coꝛꝑali.̊ ñ debuit inſtitui ad exercendũ tm̃ q ioꝛibo vel plu⸗ uadraginta diebo vel paucioꝛih . ribo determĩate:ſᷣ potius ſꝑ. 4 Pre.eſt ieiuniũ pietatis 7 ot bomo ieiunet abſtinẽdo: ⁊ pauꝑibo det quantũ expen deret als. de q Gꝛeg · in omeł. Hooqð tibi ſubtrahis alte ri largire.vñ tua caro affligit: inde egentis caro ꝓximi reparet᷑. Et eſt ieiuniũ auſteritatis:ſicut ẽ ieiuniũ afflicti onis. De ieiunio pietatis dicit dñs in Eſa.lviij. H ẽ ieiu⸗ niũ qð elegi. diſſolue colligatões impietatis: ſolue faſci⸗ culos depꝛimẽtes ⁊c᷑. vñ hmõi ieiuniũ pietatis vtiliꝰẽ.ſed nõ eſt ab eccia inſtitutũ nec determĩatũ quãtũ ſit pauꝑe⸗ ribo erogandũ ⁊ quo tꝑe magis.ᷓ nec debuit fieri inſti⸗ tutio ab eccleſia de ieiunio auſteritatis: ſicut nee ẽ facta e ieiunio pietatis.⸗ Pre.ieiuniũ eſt inſtitutũ p moꝛbũ ocupie ⁊ libidinis:⁊ iſte moꝛbo ſpꝑ durat. ᷓ ⁊ remediũ ſꝑ bet durare vel nũq· eccĩia debuit inſtituere ꝙ ſꝑ ieiu⸗ narem' vel ꝙ nũỹ. ¶ Pre. oꝛo eſt ð peſtes mẽtis: ⁊ ieiu⸗ niñ z peſtes carnis.ᷣ nõ eſt tempꝰ ceterminatũ ad oꝛan⸗ dũ:immo ſemꝑ debemꝰoꝛare.quaꝛe nec tpÿᷣus debet eẽ de⸗ terminatũ ad ieiunandũ:̊ ſꝑ ieiunandũ ẽ. ¶ Pre. ſi de⸗ bemus drũ imitari quantũ poſſumꝰ: tũc debem ieiunaẽ ↄtinue cũctis qdrageſime diebo ſine inter olatõe tã die⸗ bus dñicis qᷓ; alijs ſicut dñs – õtra. ꝙ nõẽ ſp ie⸗ iunandũ ſ̊ tꝑibo determiatis: videt᷑ ex verbis dñi ſupᷣ ta⸗ ctis. qꝛ filij ſponſi qᷓdiu ſpõſus ẽ cũ illis nõ debẽt ieiuna⸗ re:ᷣ cũ fuerit ab illis ablatꝰ.¶ Pre.ieiuniũ xpᷣi qð fuit exemplũ nꝛi ieiunij:fnit determĩati tꝑis ⁊ nõ ꝑpetuũ.ſiłxr ieiuniũ Moyſi ⁊ ene⸗ Eniiſie ꝙ ieiuniũ dz inſtitui interpolatũ nõ ↄtinuũ:dei rmiatũ nõ ꝑpetuũ.tum ꝓpter bumane infirmitatis debilitatẽ: tum ꝓpt faſtidij ↄtinuaʒ afflictõz: tum ꝓter deuotõnis nccie anihilatõʒ. ↄtinuuʒ eniz ieiuniũ? ꝑpetuũ debilitas boĩs ſuſtinere ñ poſſz: Hᷣ illũ diſcrimini exponeꝛet.afflictõ faſtidij nimis fatigaꝛet impatientiã induceret:⁊ denotio ieiunãdi ꝑiret.ꝗ Ad illud ᷓ qd pᷣmo obijcit᷑ h. põt dici ꝙ ſpũale ieiuniũ ẽ de ncciĩtate iuſticie:vñ ncciuʒ eſt ad ſalutẽ.vñ ſꝑ ſeruandũ. nõ ſic aũt coꝛꝑale:p ꝓpteꝛ rõnes pᷣdictas inſtitutũ eſt. Et qꝛ opoꝛtet ꝙ caro viuat ſpũi pᷣcipue tꝑe ieiunij. YJeiuniuʒ aũt ſpũale intelligit᷑ in abſtinẽtia a peccato⁊ cautela.G aũt eſt ꝑpetue otinuandũ. Ad aliud qð obijcit᷑ ꝑ ſile de ieiunio pietatis.põt dici ꝙ eccia nõ potuit determĩare ie iunniũ pietatis.q; aliter dandũ ẽ illi:aliter ulli.vñ nõ oẽs pñt dare equalit. Pre.qᷓtũ ad inſtitutõeʒ eccie includit᷑ ieiuniũ pietatis in iſto ieinnio. ⁊ ad pietateʒ interioꝛem omẽs tenent᷑:qꝛ hec eſt de nccitate ſalutis.ſᷣ ad exteriorẽ nõ tenent᷑ omẽs: H̊ iſti ſoli quibo ſuppetit facultas dandi indigentibo. 4 Ad illð qð obijcit᷑. ieiuniũ ẽ inſtitutũ ʒ moꝛbũ.dðm ꝙ nõ eſt inſtitutũ ↄ moꝛbũ qualẽcũq;:ſᷣ po⸗ tius ↄ moꝛbũ incenſuʒ: ⁊ extinguẽdũ tꝑe quo vꝛget incen Centeſuna ſio illius. Incẽſio aũt moꝛbi ð quẽ inſtitutũ eſt nõ ſꝑ vr⸗ get: dico ꝓut moꝛbo generalis. 4 Ad aliud dᷣm.ꝙ oꝛaꝛe magis ẽ de nccĩtate ſalutis qᷓ; ieiunare. qꝛ ſꝑ tenemur di⸗ uinũ adiutoꝛiũ imploꝛare.ideo ſꝑ oꝛandũ ẽ:ñ tñ ſꝑ ieiu⸗ nandũ.4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ dñs ieiunauit ſine inteꝛ⸗ polatõne diej dñi ce. põt dici ſᷣm ꝙ dicit᷑ in ecciaſtico. In die maloꝝ ñ debemꝰ eẽ immemoꝛes bonoꝝ.vñ cũ memo ria paſſionis xpᷣi debemus memoꝛari reſurrectõʒ eiꝰ.ra⸗ tione bmõi nõ ieiunamꝰ die dñico. abſtinemꝰ tñ ab illis a gbo? in diebo alijs. ſ. a carnibo 2 alijs qbuſdaʒ:vt ieiu⸗ nizſin diuino qᷓntũ ↄuenit ſit ↄfoꝛme. ticulus ſecũdus Hnſequẽt querit᷑ de inſtitutõe ieiunij q̃drage ſimalis qtũ ad tempꝰin quo debet exerceri.⁊ idet᷑ debuit inſtitui vt exerceret᷑ ĩ vere:ſic. eiuſmiũ nim inſlitutũ e ꝓVter peccatũ pᷣmi hoĩs qð pec⸗ catũ eſt omĩs hoĩs deſcendentis ab eo lege nature: ßm ꝙ omis hõ peccauit lege nature in eo. ſᷣ ipſe peccauit ĩ veꝛe. Sogeꝛue ⁊ ↄueniẽter inſtitutũ eſt ⁊ indictũ ad ieiunanduʒ in vere. 4 Pre. in vere maxie inſurgut inualeſcũt mo⸗ tus caꝛnales: a maxie in geneꝛatiua. ſicut accidit in alijs aĩalibo.⁊ ̊ accidit ꝓpter qualitatẽ hmõi tꝑis. Eſt. n. ver calidũ ⁊ bumidũ:qd maxie videt᷑ generatiue vi ↄuenire. ieiuniũ inſtitutũ eſt ad illos motus repᷣmendos. 7c. l Pre. ꝑ ieiuniũ mundat᷑ hõ ⁊ fit ſpũalis: vt dicũt Yſi. 2 BGreg. k tali tꝑe debet hõ accedere ad ↄĩoneʒz coꝛporis xp̃i:ad qð recipiendũ ↄuenit ipᷣm maxie eẽ ſpuũaleʒ. oueni ent gᷣ in illo tꝑe eſt inſtitutũ. ¶ Pre. in veteri lege H tẽꝑe phaſe celebrabat᷑timmo imolabat᷑ agnty picꝰ in q̊ coꝛpꝰ xpᷣi figurabat᷑. Ad qð accedẽdũ ẽ cũ mũdicia. Exo.xxiij· 26 imolabis ſuꝑ feꝛmẽto ſanguiĩeʒ hoſtie tue: neq; rema nebit mane de victimis ſolẽnitatis phaſe. cũ bmõi mũ dicia requirat᷑ ꝑ ieiuniũ.pʒ ⁊c.q Pre. do. li. xj · ethy mok. obſeruatio q̃drageſime in vniuerſo oꝛbe inſtitutõe apłica obſeruat᷑ circa cõſiniũ dñice paſſionis. ſed dñica paſſio celebrat᷑ in vere. ⁊c. ¶ Pre. dicit phs · ꝙ in vꝛis magis dñat᷑ incẽtiuũ carnis in byeme: in ſemĩs ĩ eſtate. ieiuniũ impedit incentiuũ carnis.̊ cũ generalr viris 7 mulieribo debuit indici in tꝑe coĩcante ⁊ ↄiũcto tẽpori incẽtiui vtriuſqʒ ſexꝰ. G aũt ẽ tempꝰ vernale. S recte inſti tutũ eſt ieiuniũ in vere ¶ Lontra.ieiuniũ qdrageſimale inſtitutũ eſt in confoꝛmatõz ieiunio xp̃i: qui ieiunauit q̃⸗ draginta diebo 7 noctibꝰ Aath. iiij . Luc. iij . B ip̃e ieiu nauit immediate poſt epiphaniaʒ.S ieiuniũ q̃drageſime debuit tũc inſtitui. ¶ Pre. vt dicit incentiuũ carnis ma⸗ gis in eſtate viget. Et H pʒ ad ſenſuz. 2 rõne viriditatis berbaꝝ ⁊ plantaꝝ ⁊ amenitatis tꝑis.⁊ bmõi q̃ boĩeʒ al liciũt ad laſciuiã. ꝙ̊ cum ieiuniũ ſanat peſtes coꝛꝑis ſᷣm Piero. videt᷑ ꝙ cõgruẽtius debuit inſtitui poſt paſcha q;ᷓ añ..¶ Pre. oms xpii actio noſtra eſt inſtructio. ᷣ xpᷣs nõ fecit diſcipulos ſuos ieiunaꝛe cũ debuerũt coĩcare.immo nec qᷓdiu fuit cũ illis voluit eos ieiunare. nec nos ſilit ante cõmunionẽ debem ieiunare:bᷣ poti⸗ poſt. 5. ¶ Pre. HGat.iiij. arguit illos apłus ꝗ obſeruabãt tẽꝑa dies ⁊ an⸗ nos. maxime in his que ꝑtinẽt ad li:ar. S̊nõ magis iciu⸗ niũ tunc eſt exercendũ ꝙᷓ als. Pre. Greg. dicit. g iein⸗ niũ quadꝛageſimale fit ad ſolutõʒ decimaꝝ temꝑis nr̃i.ſ iudei ſoluebant decimas menſe. vij. nos tũc ſoluere de⸗ bemus noſtrũ quadrageſimale ieiuniũ. 4 Pre. Leni. vl⸗ timo dicit de cimis. Quicgd decimũ venerit ſanctifica bit dño:nõ eliget᷑ nec bonũ nec malũ nec altero coĩcabi⸗ tur. ſi hoc ieiumiũ eẽt ad reddendũ decimas: deberz ſꝑ reddi decima dies qcito veniret:nec deberet commutari nec expectari ad reddendum totum: ſicut inſtitutuʒ ẽ ab eccleſia.ergo non bene inſtitutum eſt poc ieiuniũ vt vide⸗ tur. 4 Pre. agnus paſchalis figura fuit dominici coꝛpo⸗ ris.⁊ eſus eius figura ſolennitatis paſchalis vel dñice paſſionis.ᷣ eius eſus ſemꝑ celebrat᷑ eodem menſe ⁊ eadẽ lunatõc.ſ.q̃rtodecimo ãno reuoluto.nec mutabat᷑ hbmõi tempꝰ. ſilit᷑ paſſio dñi paſcha noſtrum ⁊ preparatio ieiunij antecedẽs ſꝑ dʒ eẽ tpe immutabili. ſie gũt ñ ẽ. ̊ ñ bñ inſtitutũ ẽ.ql Pꝛet.ieiuniũ qͥdrageſimale ẽ pᷣpatio re⸗ ſpectu ſumptõis coꝛꝑis dñici.ſ.ſacꝛalis ñ realł. cñ dies cene dñi repñtet ſumptõʒ ſacr̃aleʒ:q; illo die fuit excellẽ⸗ tiſſimũ ſacẽm inſtitutũ. Dies aũt dñica ſignat octauã re ſurrectõis:in q̃ iã dñs nõ ſacramẽtatr ſ̊ realit nobis ĩ ci bũ celeſteʒ ꝓponet᷑.videt᷑ ꝙ ieiuniũ q̃drageſime dʒ finiri añ cenã dñi.nõ ꝓlongari vſqʒ ad dnicam ſequẽtẽ.ſ. diẽ paſche. nõ eſt bñ inſtitutũ. Rñſio.ꝙ ↄpetẽtꝛ vtilit fuit inſtitutũ tpe pᷣtacto.vñ ⁊ rõnes ꝓ illa ꝑte ſunt cõce⸗ dende.q¶: Ad illð qð ð h̊ primo obijcit᷑ ꝑ ſiłe ſumptũ a ie⸗ iunio xp̃i. Põt dici ꝙ reuera bñ ↄuenit ꝙ fideles confoꝛ mes ſint deo in exercitio ieiunij ſm ꝙ ↄuenit fragilitati nr̃e:nõ tñ oĩno.qꝛ nõ qᷓtuʒ ad rõneʒ tꝑis. Et cũ pluribo cauſis ↄueniat fidelibus ieiunãdo imitari dñm potiſſi⸗ ma eſt int alias mediante ieiunio pᷣꝑare ſe:vt digni ſint iurta fragilitatez bumanã ad coꝛpꝰ xp̃i ſuſcipiendũ ĩ pa ſchate. ꝓpt᷑ qð ↄgruebat vt immediate añ paſcha exerci⸗ tio ieiunij fieret eo purgatio. Ad illud qð obijcit᷑.in⸗/ centiuũ carnis magis inualeſcit in eſtate ⁊c. Põt dici ꝙ ſi occaſiones excitãde ↄcupĩe magis vigẽt poſt paſcha q ante:tñ magis cõgruit.ĩmo magis expedit ⁊ ſalubriꝰ e ieiunare ante ꝙᷓ poſt.vt ieiunio preparet᷑ ieiunãs ad coꝛ pus dñi ſuſcipienduʒ ⁊ ſpũalis efficiat᷑: ⁊ magis elenet Fm mentẽ ad deũ ꝓpter tanti ſacr̃i ſuſcipiẽdi reuerẽtiaʒ. l Ad illud qð obijcit.dñs nõ indixit ieiuniũ diſcipulis añ ſuſceptõʒ ſa cꝛi coꝛꝑis ſui ⁊c. Poõt dici ꝙ diſcipuli du rerũt vitã ꝑfectõis.vnð cuſtodiebãt ſe in innocẽtia vite. vñ tali pᷣpatione nõ indigebãt: ſicut ſacerdotes qñ de bẽt oſecrare ⁊ coĩcaꝛe nõ pᷣꝑant ſe ieiunando:qꝛ debẽt ſꝑ eſſe parati ad tanti ſacr̃i ⁊ miſterij celebratiõʒ.⸗. Ad illud ꝗ; apls ad Galł.arguit illos ꝗ tẽꝑa obpᷣuabãt ⁊c. Põt dici ꝗ arguebat eos:qꝛ in obſeruatõne tꝑis ritũ obſeruabãt iudeoꝝ.vel qꝛ credebãt fatũ aliqd cooꝑari li.ar.ſic gdazʒ credẽdo fatũ aliꝗd cooꝑari li.ar.obſeruãt tpᷣs qñ ſerunt agros:ↄſtruũt edificia.vel aligd agũt hmõi.¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ieiuniũ inſtitutũ eſt ad ſolutõʒ decime tꝑis nr̃i:⁊ iudei ſoluebant decimã. vij? menſe ⁊c. Põt dici ꝙ etſi ꝑ decimã iudeoꝝ poſſit decima nr̃a intelligi ⁊ ſignifi cari:nõ tñ opoꝛtet ꝙ veritas vmbꝛe rñdeat. ̊ vtiliꝰ 2 ſa⸗ lubꝛius oꝛdinatũ eſt et ſolutio decime noſire tali tꝑe fiat ꝙᷓ in alio: ꝓpter preꝑatõz fideliũ ad eſum veri agni.vnð ſi ſolutio decimaꝝ apud iudeos oꝛdinata eẽt ad pꝑatiõezʒ iudeoꝝ ad eſum agni typici:foꝛtaſſe tali tꝑe quali modo ieiunãt fideles ⁊ ipſi ieiunaſſent.niſi diuine ſapie ꝓuidẽ tia aliter oꝛdinaſſet ꝓpt cãm aliquaxʒ. 4: Ad illð qð obij⸗ cit᷑.ꝙ in Ceuit.dicit.Quicꝗd decimũ venerit ſanctifica⸗ bit᷑ ⁊c· Poõt dici.qꝛ oꝛdinarij ĩ eccia dei efflagitabãt ꝙ fi tles parati eẽnt ad coĩcandũ in die paſche.hec aũt pꝛe⸗ ꝑatio generalit fit ꝑ ieiuniũ.⁊ nõ ita ↄpetent fieret ſi de⸗ cima anni redderet᷑ qñ occurrit decima dies. ſicut fit qñ tota decima anni ↄtinue ſumit᷑:ideo a ſpũſancto inſpira tũ fuit pꝛelatis eccie vt oꝛdinaret᷑ ſiẽ oꝛdinatũ ẽ.¶:. Ad il lud qð obijcit᷑.ꝙ eſus agni typici ſemꝑ celebrat᷑ q̃ꝛtade⸗ cima lunatõne.xñ ſemꝑ eodeʒ tpꝑe ⁊ eſus agni veri debet celebrari ſilr tꝑe ĩmutabili ⁊c. Põt dici ꝙ nõ eſt neceſſe 2. veritas oino rñdeat figure.qꝛ ᷣo nos ↄputamꝰ annũ m menſes ſolares:illi ᷣo ſᷣm mẽſes lunares.ncẽio vaꝛi atur tẽpꝰ celebꝛatoõis nzẽe ⁊ illoꝝ qᷓtuʒ ad paſcha. Pret᷑. illi quartadecima luna ſꝑ celebrãt phaſe q̃cunq; die acci⸗ Dit:ſiue die lune:ſiue die maꝛtis:vel quacũqʒ alteꝛa.nos aũt nõ celebꝛamꝰ paſcha nẽm ſumẽdo agnũ occiſum ſiue moꝛtuũ ſᷣ viuũ ⁊ qui reſurrexit a moꝛtuis. ꝓpt qð conue nient erpectamꝰ vſq; in diẽ reſurrectõis.Et qꝛ poſt imo latõz veꝛus agnus qui ĩmolatus fuit in cruce triquo ge⸗ uit in ſepulchro.ideo ſꝑ feria ſexta qua ſequit q̃rtadecĩa luna immutabilr immolatõez veri agni recolimꝰ. IJtaqʒ expleto triduo ſepulture ipſuʒ viuũ qui iam reſurrexit a moꝛtuis ſpũalłr ⁊ ſacꝛalr manducamꝰ. vñ qᷓũ ad immo⸗ latõis recoꝛdatõʒ ⁊ manducatõʒ coꝛꝑis eiꝰ ꝗ reſurrexit: regularit ⁊ immutabilr feriã ſextam ⁊ diẽ dñicaʒ ſequẽ⸗ quadrageſima ẽ inſlitutg adp D tem obſeruamus. 4 Ad vltimũ ꝙ nõ celebꝛamꝰ diez do⸗ minicũ in ſignũ reſurrectõnis xpᷣi. ad hoc reſ ponſio me⸗ us infra patebit. rticulus tercius geſimalis ꝙᷓtũ ad numerũ dieꝝ. Primo videt a maioꝛ eſt qᷓ; vetus.ſᷣ̊ in veteri lege qñ debebãt comedere agnũ paſchalẽ ieiunabant tm̃ dicbo ſeptẽ.ergo nos ſilr debemus ieiunare tm̃ ſeptẽ diebo ad ppatõneʒ veri agni accipiendi.¶¶ DPret.ieiumiũ q̃drageſimale inſii tutũ eſt ad ſoluendũ decimã dieꝝ anni.ſᷣ decima ñ habet niſi trigintaſex dies:cũ totus annꝰ ñ bʒ niſi trecẽtos di⸗ es ⁊ ſexagintaſex.ᷓ videt᷑ ꝙ paucioꝛes dies debuerũt in⸗ ſtitui in hoc ieiunio qꝙᷓ ſint.¶ Si dicat᷑ ꝙ debemtot die⸗ bus ieiunaꝛe ad exemplũ rp̃i. Cõtra.xpᷣs ieiunauit mira culoſe. ̊ in miraculis nõ preponit᷑ nobis xp̃ imitãdus: ſᷣ admirãdus.nõ ꝗᷓ in ieiunio qdꝛaginta dieꝝ ipᷣm imita ri debemꝰ. ¶ Pret. veteris legiſlatoꝛ ieiunauit qdragĩta diebo. nõ tñ pter h̊ inſtitutũ fuit ieiuniũ q̃draginta die ru in veteri lege. ̊ neq; ꝗꝓpter h̊ ꝙ legiſlatoꝛ nr xp̃s ieiũa⸗ uit quadraginta diebo: buit ĩ nza lege inſtitui ieiuniũ quadraginta dieꝝ.. aũt plures ſint dies ieiunandi ꝙᷓ quadragita:videt᷑.qꝛ dies dñici ad exemplũ xp̃i debẽt ſeiunari.qui ſine interpolatõne quadraginta dies ieiũa⸗ uit Math.iiij. ſiłr Aooyſes Exo.xxxiiij. ſiłr Helias.iij. KReꝗg.xix.⁊ ita ſi ieiunamus vſqʒ ad paſcha: nõ erũt piꝰ ꝙ quadraginta dies ↄputando dies dñicos.vel ſalteʒ de⸗ bemus dies quadraginta ſine aliqua interpolatiõe diei dnice ieiunare.a ſi ſolũ quadraginta diebo ieiuauerimꝰ citius quadrageſima nza dʒ finiri q; finiat᷑. ꝗ¶ Pret.nu⸗ merus quadragenariꝰ eſt numerꝰ auſteritatis: vt dicit Deut.rxv.vbi dicit᷑. ꝓ menſura peccati erit ⁊ plagarum modus:ita dũtaxat ne quadragenaꝛiũ numeꝝ excedant. Et dicit Hieroꝰ.ſuꝑ Eʒech.Jumerus quadragenariꝰ ſemꝑ in laboꝛe poſitus eſt.eſt ꝗ̊bmõi numerꝰ auſterita⸗ tis legalis.quiquagenariꝰ ᷣo numerꝰ:numerꝰ ẽ gre de⸗ ſignatiuꝰ. magis debuiſſet inſtitui bmõi ieiuniũ in ꝗqn⸗ quagenario.¶ Pret.quia dies dñici in q̃drageſima nõ ieiunant᷑:quare abſtinet᷑ ab illis a caꝛnibo aa lacticinijs rõne ieiunij.¶ Pret. ſolet hic queri:quare nõ eſt vnuʒ ie iuniũ inſtitutũ qdð ect pᷣpatm̃ maioꝝ mẽbꝛoꝝ ecciĩe: ſicut reꝑatõnẽ mĩoꝝ ad ſuſcipi endũ coꝛpꝰ xp̃i.Rñſio. ddm ꝙ; ieiuniũ q̃drageſime cõ grue ⁊ ſalubrit fuit inſtitutũ.⁊ ꝗa ieiuniũ ipᷣm ſalubre eſt: ⁊ quia tempꝰ inſtitutõis ↄogruũ:⁊ numerꝰ dieꝝ cõue⸗ niẽs. Ipſum aũt ſalubre eſt ſup modũ.qꝛ medicamentũ eſtↄtra moꝛbũ purgatm a peccatis:preſeꝛuatm̃ ↄtra pec⸗ cata. Cempꝰinſtitutõis ↄgruũ:qꝛ ieiuniũ ẽ pᷣꝑatm̃ ad re fectionẽ ſpũaliũ. ꝓpter hos caſus⁊ alios ſalubriter ẽ in⸗ ſtitutũ ab eccĩa ⁊ tꝑe tali.Quia.n. preᷣuatm̃ ẽ mala ꝑ⸗ petrãda:inſtitui debuit qũ motꝰ ocupiſcibił incipiũt do⸗ miĩari ⁊ excitãt᷑ in nobis.ido inſtitui debuit tꝑe vernali. MQuia ad pᷣuatõʒ ðᷣ pctm:ñ ſufficeret ieiuniũ niſi eẽt al⸗ ſuetũ.igit᷑ pluralitas dieꝝ.Itẽ qꝛ pᷣpatoꝛiũ ẽ ad refectio⸗ nem paſchalẽ:iðo debuit inſtitui ⁊ cũ paſchate ↄtinuaꝛi. Pret.in nũero q̃dragenario ↄueniẽt eſt inſtitutũ.qꝛ deo tenemur reddere decimas.⁊ decima ꝑs dieꝝ ſunt trigin⸗ taſex dies.Et ꝗa tenemur ſatiſfacere ꝓ trãſgreſſiõe deca logi ſᷣm inoꝛdinatõʒ q̃tuoꝛ affectionũ reſpectu cuiuſlibet pcepti dcalogi:.idᷣo ſuꝑaddit qtuoꝛ dies: deſignãdũ ieiu niũ purgatm̃ eẽ inoꝛdinatõis q̃tuoꝛ affectionũ. ſᷣm enim BGBreg. Vſido.⁊ Caſſio.ieiuniũ eſi inſtitutũ ad ſoluẽdum decimas totiꝰ anni. Pret.numerꝰ iſte fuit pᷣfſiguratus ĩ legis veteris datõe:in qᷓ ¶oyſes q̃draginta diebo iein/ nauit Exo. rxxiiij. Deut.x.qꝛ bis ieiunauit Moyſes q̃ dragita diebo ⁊ qdraginta noctibo. Iuit etiã pᷣfiguratũ tꝑe ꝓphetie in ieiunio Helie:in figurã moꝛtis qua intẽ⸗/ ptauit ſibi Jeʒabel.iij. Reg.xix. poſtea fuit xpᷣs exercitꝰ ꝗeſt veritas Math.iiij. Cõgruẽtiã etiã talẽ alſigt augꝰ. Onſequẽter querit᷑ de inſtitutõe ieiunij qdra⸗ nõ debemꝰ ieiunare q̃draginta diebus ſic. 4 nn tat ni⸗ nin d n, t bit/ dies tt foꝛoi nalot griien Git ſonoe hetĩ ſilil niſio Prdie wain en ſcĩ. a ſine⸗ fün —— D⸗ ne⸗ ran⸗ dei ſie d o one; inſi ber di⸗ n⸗ 8 ie In Ne iin⸗ niin undi ehit pn de⸗ diei rimn hn⸗ bicit W . nis 15 S *„ 0 Is zi ſcnt cipi necs ubre cdae⸗ nenti gpee⸗ ad re rein/ lax⸗ itdo/ nali. ital⸗/ ectio mman. trigin een llibet ſi iein enim idun fatuen viein . hrſes, nn min, vN nit᷑ tñ nobis imitãdũ qᷓntũ põt bũanai Vneſtio vt ſicut quadraginta mãſiones fecerũt filij iſrk qñ de egi pto venerũt in terrã pꝓmiſſionis: ſilr in trãſeũdo ad reſe ctionẽ ſpũalẽ q ẽ terra fluẽs lacte ⁊ melle debemꝰ q̃dragi ta diebo ieiunaꝛe. ¶ Itẽ adbuc vna aſſignat᷑ rõ.qꝛ ieiuia nr̃a fiũt pt remiſſiõʒ pctoꝝ.? qnq̃genariꝰ numeꝛus re⸗ miſſionis ẽ. vñ ꝗqnquagenariꝰ annus bm legẽ in bileꝰeꝛat id eſt remiſſiuꝰ:vt hb Leuit᷑.xxv. In qdrageſima aũt ſũt gqnquaginta:qꝛ gnquageſimꝰ numer? oponit᷑ ex omĩbus ꝑtibus aliqtis qᷓdragenarij ſimul ſumptis: vt infra pate bit. 4 Ad ülð qð pmo obijcit · n cebet eſſe qdragita dies ieiunij qdrageſimał:qꝛ noua lex ẽ maioꝛ qᷓ vetꝰ 7c. põt dici ꝙ ieiuniuũ nr̃jm nõ rñdet ei qtũ ad numexꝝ diexꝝ. Nuare aũt inſtitutũ ẽ ieinniũ q̃drageſimale cũ tali nũe⸗ ro:dictũ ẽ. Et pᷣt dici ad ̊ qð obiectũ ẽ.ꝙ lʒ lex noua ſit maioꝛ ꝙᷓ vetus: nihilominꝰ noua ẽ ꝑfectioꝛ.vñ ſi illi ð ve teri ieiunabãt ſeptẽ dies ad preꝑandũ ſe ad comeſtioneʒ agni typici.⁊ nos efficacioꝛi rõne debemꝰ pᷣꝑare nos ie⸗ iunio quadraginta dieꝝ ad omeſtiõeʒ agni veri. Pre. vt tactũ ẽ:illð ieiuniũ inſtitutũ ẽ ad ſolutõʒ decime totiꝰ an ni. i ſignũ trãſitꝰ ab iſta miſera pegrinatẽe ad terrã ꝓ⸗ miſſiõis. ¶¶ Ad h̊ qꝗð obijcit᷑ · ꝓ decima Lii nõ cõtinet es addunt᷑ illi tot dies:ĩmo tm̃ xxxvj.põt dici ꝙ q̃tuoꝛ xecime: vt ieiuniũ nãm ſit ↄfoꝛme ieiuio xp̃i. H videt᷑ Fm BGrec. Vel bin qͥſdã ꝓgt ieiuniũ q̃tuoꝛ tẽpoꝝ illo tẽꝑi in⸗ ſertũ. 4 Ad illð qð obijcit . ꝗ ieiuniũ xpᷣi miraculoſuʒ fu it ⁊c . põt dici ꝙ lʒ miraculoſuʒ fuiſſet qtũ ad oĩmodã ab ſtinẽtiaʒ a victualibo ⁊ tꝑis ↄtinuetõz. nec qtũ ad hpo⸗ nit᷑ nobis ieiuniũ dñi imitãdũ ̊ magis admirãdũ.ꝓpo⸗ infirmitas. vt ſcz imitemur eũ ieiunãdo qdragita diebo ſemel ĩ die omedẽ⸗ do. 4 Ad illð qð obijcit.ꝙ lʒ er ieiunauerit qua⸗ draginta diebo:nõ ꝓyt h inſtitutũ fuit ieiuniũ q̃drageſi⸗ male in veteri lege ⁊c. põt dici qꝛ lex vet⸗ fuit figura no⸗ ue. Moyſes dᷣo pꝛincipalẽ intellectũ ĩ factis ſuis refere⸗ bat ad nouã. 4 Ad illð de ieiunio Xp̃i Moyſi 2 Helie põt dici. ꝙ diebo dñicis nõ ieiunamꝰ: tñ ↄfoꝛmamꝰ nos ieiunãdo ieiunio xp̃i abſtinendo ab aligbo.. caꝛnibo 2 la⸗ cticinijs.nõ tñ ieiunãdo diebo dñicis: tum ꝓt reueꝛẽtiã diuine reſurrectõis: tuz in ſignũ octaue reſurrectõis qñ erit ſtatus reſurrectõis głoſe.Ex h̊ pʒ ꝙ ñ debem⸗ꝰ⸗ jeiũa⸗ re ſine interpolatõe.qꝛ tñ tunc ieinnare expedit: diebus dñicis inqꝙᷓtũ ieiuniũ q̃drageſimale ↄtinuat᷑ vſqʒ ad dieʒ paſche abſtinemꝰ ſaltẽ ab aligbo vt ſine intermilſione ſi⸗ mus pᷣꝑantes nos ad ſuſceptoʒ coꝛꝑis xpi. ¶ Ad illð qðᷣ obijcit ꝙ numerꝰ q̃dragenariꝰ ẽ numerꝰ auſteꝛitatis 7c. põt dici ꝙ numerꝰ ꝗnquagenariꝰẽ numerꝰ inbilei 2 re⸗ miſſionis. vñ magis ↄgruit tẽꝑi miſſiõis ſpũſſancti poſt ieiuniũ ⁊ poſt reſurrectõʒ xp̃i.⁊ lʒ q̃dragenariꝰ ſit nume rus auſteritatis legalis:tuʒ qʒ oſtituit᷑ ex ductõe q̃terna⸗ rij ſupꝛa tenariũ:magis ↄgruit ſatiſſactõi trãſgreſſiõe ccalogi ꝑ oꝛdinatõʒ q̃tuoꝛ affectionũ. Pre. hmõi auſte⸗ ritas ieiunij ↄſolatõʒ hʒ admixtã.qꝛ ex amoꝛe fit ⁊ vncti onẽ hʒ interiꝰ.⁊ h ſignificat bñ rõ q̃dragenarij nũeri:cõ⸗ ꝑando ipᷣm ad qnquagenariũ. qm ꝑtes adeq̃te quadra⸗ genarij ↄſtituũt qnquagenariũ: qð apparet.ꝑtes.n. ade⸗ quate qrũ quelibʒ multotiens ſumpta reddit q̃dragena⸗ riũ ſicut iſte.rxxviij v.iiij· duo.vnũ.collige oẽs iſtas ꝑtes inſimul ⁊ ↄſtituẽt numeꝝ qnquagenariũ. 4 Ad illud qð querit᷑:q̃re abſtinemꝰ a carnibo diebo dñicis ⁊c̃.põt dici ꝗ exquo nõ ↄgruit ꝙ diebo dñicis ieiunemꝰ ꝓpt᷑ cauſas pdictas: ↄgruit tñ vt abſtineat᷑ a carnibo 2 lacticinijs: vt ieiuniũ nem ſit pfoꝛme qtũ ad aliꝗd.4 Ad h̊ qð vltio q̃ꝛi tur:q̃re nõ ẽ aliqð ieiuniũ inſtitutũ qð eẽt pᷣꝑatoꝛiũ ma⸗ ioꝛũ ⁊c̃. põt dici.ſicut ñ fuit indictũ ieiuniũ vel aliqð ali⸗ ud pᷣꝑatoꝛiũ ipſi is aplis ꝓpt eoꝝ innocẽtiaʒ ⁊ ſanctitateʒ ita eccĩa nõ indixit aliqð ieiuniũ maioꝝ mẽbꝛoꝝ:qꝛ ſup⸗ poit eos eẽ iuſios ⁊ ſctos.nõ ita ſuppoĩt eccĩa nec dʒ ſup⸗ ponere de minoꝛibo ꝓpt eoꝝ infirmitatẽ · CLenteſima —.—— Membꝛũ quartuz Onſequẽt᷑ q̃rit᷑ de inſtitutõne ieinnij q̃tuoꝛ tꝑm. rio qrit᷑ de inſtitutõe tꝑis. Scdᷣo qjrit᷑ ð q̃litate ipᷣiꝰ inſtituti. Lercõ de mõt .ſiitutõnis. Quaꝛto de numero dierum ie⸗ us primus Verit᷑ &̊ pᷣmo.quo tꝑe fuerũt inſtituta ad exe⸗ quẽda ſiue exercẽda.Et videt᷑ ꝗꝙ de bebãt inſti tui ⁊ exerceri eiſdeʒ tꝑibo ꝗbo determiata ſũt ſeiunia quibo fuerũt p̃figurata. Zach. viij. YReiuniũ qrti ieiuniũ ꝗnti ⁊ ieiuniũ ſeptimi ⁊ ieiumũ decimi ⁊c̃. cum figura debeat rñderi veꝛitati.ſᷣ ñ c ita:q̃re videt᷑ ꝙ minꝰ recte.¶ Pre. ñ vidẽt᷑ exercẽda in ſeptiana penth. ga dies penth.ſut dies leticie ⁊ gaudij. ßͦ hmõi ieiuniũ ẽ ieiuniũ meroꝛis. bmõi ieiuniũ ñ dzʒ tũc celebrari. Pre. illud ieiuni ẽ pꝑatoꝛiũ ad ſuſceptõʒ ſpũſſcti.& dz pᷣcedẽ ſolen⸗ nitatẽ penth.⁊ ñ ill diebo celebrari. ⸗ Pre. h̊ videt᷑ per illud qð dẽ Math. ix. ¶ ãg pñ̃t filij ſi põſi lugere qᷓdiu cũ illis ẽ ſpõſus.Et ¶ Darci.ij.dr. Qolite ieiunaẽ. Et lu⸗ ce. v. dicit dñs. nũqd poteſtis filios ſponſi dũ cũ illis eſt ſponſus facere ieiunare. veniẽt aũt dies cũ ablatꝰ fuerit ab eis ſpõſus:⁊ tũc ieiunabũt i illis diebo. ſᷣ illi dies nõ erant dies ꝗ erant inter aſcenſionẽ 2 reſurrectõz ſeu int reſurrectõʒ ⁊ aſcenſionẽ: qꝛ dñs fuit illis diebo cuz illis pñᷣtia coꝛꝑali ⁊ illis frequẽtius apparẽs. Sitr nec ĩ ſepti mana penth. cũ ſilr fuiſſet cũ illis ꝑ ſpecialeʒ ↄſolatoꝛis miſſionẽ. ꝓpter qð nõ debuit tũc ieiuniũ meroꝛis inſtitui nec exerceri. ſi alig dies ↄpetũt inſtitutioni illoꝝ 7 exer citio illi: ſunt dies hi qui int᷑ penth.ſunt ⁊ aſcẽſioʒ. Hoc etiã videt᷑ ꝙq Aſido.li.j.de officõ ca.xxvij. vbi loquens ð iſto ieiunio dicit. ̊ ieiuniũ a pleriſq; ex auẽte euagelij pꝰ aſcenſiõʒ dñi ↄplet᷑ teſtimoniũ illð dñicũ hiſtoꝛiałr acci piennib. vvi diẽ. Mũgd pñ̃t filij lugere ꝙỹdiu cuz illis eſt ſponſus.veniẽt aũt dies qñ auferet᷑ ab eis ⁊ tunc ieiuna⸗ bũt. Dicũt etiã poſt reſurrectõʒ dñi qᷓaraginta illis die⸗ bus quibo cũ diſcipulis ↄuerſatꝰ ẽ nõ opoꝛtere ieinnare nec lugere:qꝛ in leticia ſumꝰ. poſlea vᷣo cũ illð tempꝰ ex⸗ plet᷑ quo xpᷣs aduolãs ad celos pñ̃tia coꝛꝑali receſſit: tũc indicendũ eſt ieiuniũ.vt ꝑ coꝛdis humilitate rnis abſtinẽtiã mereamur ſpiritũſanctũ ſuſciꝑe ñſio.ꝙ ieiunia quatuoꝛ tempoꝝ fuerũt inſtituta ad purgationẽ offenſaꝝ cõmiſſarũ in quatuoꝛ quadris anni.⁊ ex hoc di cunt᷑ ieiunia q̃tuoꝛ tẽpoꝝ.vel ßm quoſdà ad ſolutõz pri⸗ mitiaꝝ. 4! Ad illð qð primo obijcit. ꝙ. debebat inſtitui 2 exerceri eiſdeʒ tꝑibus quibo erant inſtituta ieiunia ꝗbo erãt pᷣfigurata Zach.viij ieiuniũ q̃rti ⁊c. põt dici ꝙ alia erat ratio inſtitutiõis apud illos: ſicut ⁊ alia apud nos. Illi enim inſtituerũt illa ieiunia pꝛopter diuerſos euen⸗ tus ? caſus incidentes: quoꝛuz vnus fuit coꝛꝛuptio muꝛo rum bieruſaleʒ Hiere. vlt. Alius fuit ſeditio oꝛta in po⸗ pulo pꝛopter exploꝛatoꝛes terre promiſſionis NQumeri xiij.⁊.xiuj. Et alij qui tanguntur in glo. Zacha.viij. ſuꝑ illud. Factuz eſt verbuʒ domini ad me ⁊c̃. Ab eccleſia vo fuerunt inſtituta ieiunia quatuoꝛ tempoꝝ: ad expiatio⸗ nem offenſaruz que fiebant in quatuoꝛ quadris anni.cõ ueniebat ergo ꝙ illud ieiunium quatuoꝛ tempoꝝ diuer⸗ ſis temꝑibo inſtitueret᷑ ab eccleſia:⁊ iudeoꝝ ieiuĩa ab il⸗ lis. Conueniebat enim ꝙ menſibus quibo illi euentꝰ ad⸗ uerſi accidebant inſtiturent᷑ illa lieiunia. 4 Ad illð quod obijcitur. ꝙ cum ſint ieiunia meroꝛis: non deberent exer ceri in ſeptimana penth. cum dies illius ſeptimane ſint dies gaudij ⁊c. poteſt dici ꝙ bec ieiunia ſunt inſtituta ad erpiationẽ offenſarum. vnde quia in bebdomada pẽthᷣ. que eſt ſeptimana leticie ſ̃ pũalis: in qua maxime cauen⸗ dum eſt a negligentijs occaſionibo peccatoꝛum:conue⸗ nienter inſtitutum eſt vt diebus illis ieiunia celebren⸗ tur. vt illoꝛum exercitio cautius ſe cuſtodiant ieiunan⸗ ies. Et ſi ↄtingat offendere illos in aliqͥ:ſtatim fieret of⸗ lebrari diebo iein Ata feria.ſexta.ſabbato. intercepta feria ꝗnta.qꝛ cũ oĩa ieiuniu hoc celebrari 6 fenſe expiatio.Et hoc videt᷑ dicẽ Leo papa in q̃d ometł. illius tꝑis ſic.poſt ſancte leticie dies quos in honoꝛe dei reſuꝛgentis ac deinde in celuʒ aſcendẽtis exegimus.poſti cepti ſpũſſcti donũ ↄſuetudo eſt oꝛdinata ieiunijs.vt ſi quid foꝛte inter ipᷣa feſtiuitatis gaudia negligẽs libeꝛtas cũ licentia ĩmodeꝛata p̃ſumpſit:boc religioſe abſtinentie menſura caſtiget.¶l Ad illud qð obijcit.q illud ieiuniuʒ eſt pᷣꝑatoꝛiũ ad ſuſceptõeʒ ſpũſſancti. Põt dici ꝙ magis inſtitutũ eſt illud ieiuniũ ad ↄſeruatõz gꝛe pᷣſtite ĩ aduẽ⸗/ tu ſpũſſancti:q; ad preꝑationẽ ſuſceptõis eiuſdẽ.vł vt ta ctum eſt ad expiationeʒ offenſaꝝ ſi que ↄtingerẽt.4 Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ potiſſime congruebat ꝙ illi dies inſti⸗ tuti eſſent vt ieiunaret᷑ poſt aſcenſionẽ dñi ante ſeptima⸗ nã penth. Põt dici.ꝙ etſi nõ ↄgruebat ꝙ filij ſponſi ieiu⸗ narẽt ſponſo exñte pñnte:nõ ſequit᷑ qn illo abſente magis cõgruit ieiumũ celebꝛari in vno tꝑe iꝙᷓ in alio.vñ ratio pᷣ⸗ tacta magis cõgruebat ⁊ vtilioꝛ fuit celebꝛatio ieiunij fe ſti penth.ꝙ; tẽꝑe pᷣcedente.4¶l Ad illud qð dicit æſido.de officio.̊ ieiuniũ a pleriſqʒ ex auẽte euãgelij ⁊c. Põt dici ꝙ loquebat᷑ ſᷣm opioʒ eoꝝ qui dicebant hoc ieiuniũ cele brari añ penth.qð etiã pʒ ex verbis ſuis.vñ dicit.hoc ie iuniũ a pleriſq; ex auẽte ⁊c.⁊ poſi.dicũt enim poſt reſur rectioneʒ dei c. Onſequẽter querit᷑ de qualitate ieiunij inſtitu ti.⁊ querit᷑.vtꝝ ſit ieiuniũ meroꝛis vel exulta⸗/ tõis.Et videt᷑ ꝙ exultatõis.qꝛ Zach.viij. dr Jeiuniũ quarti ⁊ ieiuniũ ſeptimi ⁊ ieiuniuʒ decimi erit domui Jude ĩ gaudiũ ⁊ leticiã ⁊ in ſolẽnitates pᷣclaras. Per bec aũt ieiunia ſunt ſignificata ⁊ pᷣfſiguꝛata ieiunia quatuoꝝ tempoꝝ:vt dicũt.ꝗᷓ ieiunia q̃tuoꝛ tempoꝝ ſunt ieiunia gaudij ⁊ exultatõis.aliter nõ rñderet ſignum ſi⸗ gnato. .¶ꝗqCõtra.ieiunia q̃tuoꝛ tempoꝝ ſunt inſſituta ad expiationeʒ offenſaꝝ q cõmittunt᷑ in q̃tuoꝛ quadris ãni. ieiunia aũt que fiũt ad expiatõʒ peccatoꝝ ſeu offenſaruz ſunt ieiunia meroꝛis ⁊ nõ erultatõnis.̊ ꝛc ¶ MRñſio. ꝙ ieiunia quatuoꝛ tempoꝝ ſunt ieiunia meroꝛis ⁊ ñ exulta tionis. quia vt dicit᷑ ſunt inſtituta ad expiatõʒ offenſaꝝ. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſunt ſignata ꝑ ieiunia exultati⸗ onis z ach.viij. Dicendu ꝙ ieiunia q̃tuoꝛ tempoꝝ illis re ſpondẽt qtũ ad quedaʒ. Rñdent.n. illis qtũ ad numeri 7 tem poꝝ determiatõeʒ generaleʒ:qꝛ illa certis temꝑibo ⁊ certo numero dierũ ſolent celebrari: ſicut ⁊ nr̃a.⁊ etiã Ftũ ad quoddaʒ preludiũ exultationis ſequẽtis. vñ glo. ibideʒ.hec ſunt cauſe luctus ⁊ ieiunioꝝ que ſerenus ha buerũt.Sᷣ deus pollicet᷑ hos dies vertendos in gaudiũ ⁊ ſolẽnitates: ſi paceʒ ⁊ veritatẽ dixerint. 4l Ad illð igituꝛ qð obijcit.ꝙ illoꝛuʒ ieiunia erũt ieiunia gaudij leticie. Pot dici ꝙ illa ieiunia dicebant᷑ ieiunia gaudij ⁊ exulta tionis:quia dñs ꝓmilit illis ſi bñfacerẽt ꝙ dies afflicti⸗ onis eoꝝ cauſa cuiꝰ ieiunabãt: cõuerteret in gaudium 2 erultatõʒ.vnde illis ieiunia erant ieiunia meroꝛio.8̊ di⸗ cebant᷑ ieiunia exultatõis cauſa pretacta. Pret. illa pro⸗ miſſio põt intelligi qtũ ad remnneratiõz que fiet ĩ gła p tribulatõe ? afflictõne pnie vite pñtis. Onſequẽter querit᷑ de modo inſtitutiõis ieiu⸗ nij quatuoꝛ tempoꝝ.Et querit᷑ quare inſtitu⸗ tum eſt ꝙ ieiunia quatuoꝛ tempoꝝ debeant ce ebo ieinnalibo interceptis ſiue interpolatis.ſ. alia ieiunia in veteri ⁊ noua lege ieiunẽt᷑ ſine interpola⸗ tione dieꝝ nõ ieiunabiliũ: videt᷑ ꝙ ſimilit ⁊ iſta debeant fieri. Iſtud etiam didet᷑ ꝑ hoc.ꝙ cauſe vel meroꝛis dies continue? ſine interpolatiõe oꝛiunt᷑.vtpote traditio dei in qnta feria: crucifixio in ſexta: exñs in ſepulchꝛo ĩ ſab⸗ bato. ꝓpter qð videt᷑ 4 iſtis tribus diebo ↄtinue deberet . 1 ine interpolatõe alicuiꝰ diei nõ ie iunabilis. Rũñſio.ꝙ eccia que inſtituit quatuoꝛ temꝑa ieiunanda ad expiatõz offenſaꝝ noſtraꝝ in q̃tuoꝛ q̃dris anni cõmiſſaꝝ:ad ſolutõeʒ primiciaꝝ.reſpectuʒ habuit ad xp̃ᷣi paſſioneʒ qui peccata noſtra tulit:? nos a pecca⸗ tis noſtris redemit: ⁊ ꝓ offenſis noſiris deo patri ſatiſſe⸗ cit.vnde primitias nr̃e maſſe aſſumẽs ſeipᷣm deo pr̃i ob⸗ tulit:vt nos eideʒ patri recõciliaret. vñ eccia nõ ſine ra⸗ tione oꝛdinauit ꝙ ieiunia q̃tuoꝛ tempoꝝ que fiũt ad ex⸗ piationeʒ noſtraꝝ offenſaꝝ:quodam reſpectu habito ad paſſioneʒ dñi:qua omĩs pnĩa bʒ ꝙ eſt peccatoꝝ purga⸗ tiua.vnde quarta feria incipit ieiuniũ illud: qꝛ tũc iudei moliebant᷑ xpᷣi ꝑditioneʒ. Sexta feria pter xp̃i crucifixi onem ⁊ moꝛteʒ. In ſabbato: qꝛ tũc quieuit in ſepulchro. Sed nec aꝗnta feria nec dñica ieiunamus ꝓpter dñice re ſurrectõis ⁊ aſcenſionis reuerentiaʒ: ⁊ coꝛꝑis dominici 7 ſangumis cõmunicatõʒ:⁊ cõmunionis inſtitutiõʒ que quinta feria facta eſt. vnde legitime ferie ad ieiunandum ſunt quaꝛta feria ⁊ ſexta ⁊ ſabbatũ.Aldenſes aũt quibus iudei ieiunabant ſunt quartꝰ m eos.i. Julius:quintus id eſt auguſtus:ſeptimꝰ.i.october:decimus.i.ianuaꝛiꝰ. ſcʒ ꝓpter peſtes diuerſas ſiue caſus adueꝛſos qui eis ac⸗ ciderant:vt tactum eſt. nos pᷣo pꝛimũ ieiunioꝝ noſtroꝛuʒ ponimus in vere.ſ.in prima ebdomada q̃drageſime.ſe⸗ cũduʒ in eſtate inter ſolẽnia de miſſione ſpũſſancti collo cauit eccleſia ratione predicta.tercium in autumno mẽ⸗ ſe ſeptembꝛis.quartũ in hyeme ſcʒ in aduentu dñi.ſ.mẽ⸗ ſe nouembꝛis Ae. — Articiſus quaꝛtꝰ uͦc querit᷑ de numero dieꝝ quatueꝛ tempo rum ſic. Judei in ieiunijs que prefigurabant ieinnia noſtra. ſ. quatuoꝛ tempoꝝ ieiunabant ſeptẽ diebo:non tm̃ diebus tribo. Sititer videt᷑ ꝙ xpᷣiani ſuis ieiunijs illoꝝ ieiunijs ſigtis debent ieiunare ſepteʒ diebus:⁊ ita nõ ſuſſicit ſingulis ieiunijs q̃tuoꝛ tempoꝛũ ieiunare tribus diebus:ſed ſepteʒ diebo ieiunandũ eſt. 4 Pret.cxquo in ieianio quadrageſimali ſufficiẽter ſol⸗ uũtur decime anni:nõ videt᷑ ꝙ aliqð ieiuniũ vtpote qua tuoꝛ tempoꝝ inſtitui debeat. Rñſio. põt dici ſicut ſupᷣ tactum eſt.ꝙ lʒ noſtra ieiunia fuerint ꝑilla prefigurata nõ tñ rñdent illis in omnibo.ſ̊ qᷓtum ad quedã: quia nõ rñdent illis q;tum ad ſpẽalem ſignificatõʒ menſiuz: nec Sptum ad ſpecisleʒ numerũ vel oꝛdineʒ dieꝝ.⁊ hoc:quia illi alias cauſas habuerũt inſtituendi illa: ⁊ eccia alias inſtituendi noſtra. Vnde etſi illoꝝ ieiunia ſepteʒ dies cõ tinebant:foꝛtaſſis in ſignũ obedientie illaꝝ dedite ⁊ exhi bite illi qui vniuerſa ſepteʒ die bo condidit ⁊ compleuit. noſtra tñ ieiunia ſcʒ quatuoꝛ tempoꝝ conueniẽter tres ⁊ tm̃ tres continẽt:qui inſtituti fuerũt habito reſpectu ad paſſioneʒ xpᷣi que fuit in coꝛde traditoꝛis ꝓpoſita quar⸗ ta feria:effectui mancipata ſexta feria:⁊ ipſe dñs ĩ ſepul chꝛo poſitus in ſabbato.A canone.n.habet᷑ ꝙ die dñico nõ eſt ieiunandũ ꝓpter reuerentiaʒ dñice reſurrectionis nec feria ꝗnta ꝓpter reuerentiã dñice aſcenſionis ⁊ cene dñi inſtitutõis.ᷣ in alijs tribus diebus in quibo ꝑ quan⸗ dã appꝛopriatõʒ configurant᷑ ieiunia ſiue ieiunãtes dñi⸗ ce paſſioni.Alia ratio põt aſſignari quaʒ legimꝰ ex ↄſli⸗ tutione Melciadis pape.qui ↄſtituit nulla rõne domĩco die aut gnta feria ieiuniũ celebꝛandum a fidelibo: qꝛ eos dies pagani q̃i ſacrũ ieiuniũ celebrãt.4l Ad illð qð obij cit᷑.ꝙ decima dieꝝ ſoluta nihil eſt exigendũ vel inſtituen du ampliꝰ qad expiatõeʒ delictoꝝ.Põt dici ꝙ decima to⸗ tius anni ſufficient ſoluit᷑ in qdrageſima:tñ ieiunium q̃⸗ tuoꝛ tempoꝝ requirit᷑ ad ſolutõz primitiaꝝ.vt.n.habet᷑ a Caſſiano in collatõe theodone.Jeiuniũ q̃tuoꝛ tempoꝝ eſt ad ſolutõʒ primitiaꝝ tꝑis. Pret.ſicut vult ſido. vj. ethymo. Jeiuniũ quadrageſimale pꝛie ẽ ad preꝑationẽ fideliũ ad coꝛꝑis xpᷣi receptõʒ.⁊ vt dictũ ẽ ieiuniũ quatu oꝛ tempoꝝ ad expiatõʒ offenſaꝝ q̃ accidũt q̃tuoꝛ q̃dris · vñ ↄſideratis cauſis quare inſtituta ſunt ieiunia quatu⸗ oꝛ tẽpoꝝ ⁊ q̃drageſime:patet manifeſte ꝙ nec hec nec il⸗/ la ſuꝑfluũt. „W i wl A ſun ſie⸗ eſt de eſme tum tinit perie üi hi ſei Mn Unti nii ſiner ſunti dion he⸗ ſinn neee dein obi ertt liee ali uat ris abnit eccq; tiſſe⸗ erg⸗ d ex⸗ wad arga . indei ifiri chro⸗ ier lnici gue un bus s d, 840 wen eſſe⸗ collo , jexbi leuit. wes n goar⸗ iſepel dutco tonis cene quan⸗ s dili⸗ eroNn D chee⸗ gdo, ſtiwven inato⸗ liumq; baͤbel enpor icnn atioſr igun iiri⸗ Pen He — —=— Mneſtio ¶ Nueſtio.cj.de efficacia ie⸗ iunij. — Onſequenter que ritur de efficacia ieiunij. Et primo queri tur de efficacia meriti. Secundo de effi⸗ cari ſatiſfactõnis. Lercio de ratione ef icacie. embꝛum pꝛimum Veritur ̊ pꝛimo vtrũ ieiuniũ ſit meritoꝛiũ E ſic:videt᷑ ¶ath̊.vj.cũ ieiunatis nolite fieri ſicut y pocrite triſtes.Glo. docet de ie⸗ iunio qð ꝑtinet ad coꝛdis mũdiciã: ſed cor⸗/ dis mũdicia remunerat᷑ viſione dei Math.v. Hii mundo coꝛde qm̃ ipᷣi deũ videbũt. Viſio aũt dei in patria non re⸗ munerat᷑ niſi actu meritoꝛio: ieiuniũ eſt hmõi.⸗¶. Pꝛet᷑. Adath. vj. Lu autẽ cum ieiunas ⁊c̃.et poſt. Pater tuus ni videt in abſcondito reddet tibi. Slo.ibi.ieiunandum quo ipe videat.et neceſſe eſt ꝙ ieiunãs ſic ieiunet vt ei pla ceat quem inſpectoꝛẽ poꝛtat:ſed placere deo eſt mereri:er go ieiunãs meret᷑:⁊ ieiuniũ eſt meritoꝛiũ. Pꝛe.oẽ repꝛi⸗ mens repuãntiã carnis ad ſpm̃ ẽ meritoꝛiũ.ieiuniũ ẽ hu⸗ iuſmõi: ⁊c.¶.¶ Pre.greg.q coꝛꝑali ieiunio vicia ↄpiimis Pꝛe. glo. ſnꝑ illud Math.iij. Eũ ieinnaſſet diebo q̃dra⸗ ginta ſic incipit. In pugna xpᷣi ⁊c. Et infra hr̃.in h̊ nũe⸗ ro due leges ꝑ abſtinentiã ↄplent᷑.qꝛ in q̃draginta decalo gus mandatoꝝ. q̃tuoꝛ euangelia reſonant. VUã inſtitu⸗ tum h̊ numero nos acriꝰdimicare facit ad diluenda pcta. que fiunt dum motu caꝛnis violat᷑ caritas. Per hoc videt᷑ ꝙ ꝑ ieiuniũ deleãt᷑ pcta.om̃e tale ẽ meritoꝛiũ:ꝗ̊ ⁊c.¶¶ Pꝛe te.yſiðᷣ.Jeiunio ꝓſternunt᷑ vicia:humiliat᷑ caro:tempta/ mẽta dyaboli vincũt᷑.om̃e tale eſt meritoꝛiũ:ꝗ̊ ⁊c̃.¶ Pꝛe. ieiuniũ eſt opus tꝑantie elicitiue:obedientie qꝛ p̃ᷣceptum: iuſticie qꝛ de bitũ.om̃e tale eſt meritoꝛiũ:&̊ ⁊c.¶ Pꝛet᷑.i li. de articulis fidei ad clementeʒ. mereri apud deũ dr̃:ꝗ niſi neceſſitate ↄpulſus libẽter facit qð facere tenet᷑.igit᷑ ꝗ libẽ ter ieiunat meret᷑.⁊ ieiuniũ libenter exercitũ eſt meritoꝛi/ um ¶ Cont᷑.oipoſitũ ieiunij nõ eſt demeri:oꝛiũ:ᷣ nec hoc meritoꝛiũ.quia ſi nõ oppoſitũ ve opoſito:nec ꝓpoſitum de ꝓpoſito et ecõuerſo.Vñ ſi aliquid eſt meritoꝛiũ:eiꝰoꝓpoſi tum eſt demeritoꝛiũ.vt eſt de pcepto ⁊ trãſgreſſione.hᷣ̊ op⸗ poſitũ ieiunij nõ eſt demeritoꝛium:q̊ ⁊c. Pꝛobatio medie AMarẽc.ix.dic glo.ieiunio ſanant᷑ peſtes coꝛꝑis.⁊ ieiunia ſunt ↄtraria.peſtes aũt coꝛꝑis nõ ſunt pcta nec demeritio rie:̊ nec ieiuniũ meritoꝛiũ.¶ Pꝛe.nihil qð nõ placet deo eſt meritoꝛiũ.ſ̊ ieiuniũ ẽ hmõi.AVñ yſið.ieiunia non ſunt deo accepta ſine alijs bonis. Idẽ vult Caſſi.q¶ Pꝛet᷑.ſolꝰ amoꝛ inoꝛdinatꝰẽ demeritoꝛiꝰpᷣm aug.ꝗ ponit ꝙ fundam̃⸗ tum ciuitatis dy aboli ẽ amoꝛ inoꝛdinatꝰ:a fundamentuʒ ciuitatis hierłin ẽ ordinatꝰ. ̊ᷓ ſol amoꝛ oꝛdinatus ẽ meritoꝛiꝰ.Rñ.ꝙ ieiuniũ ↄſideratũ ſimpłr ſine circum ſtãtiaꝝ infò?matõe nõ ẽ meritoꝛiũ.¶ Ao illð qð obr.ꝙ ie iuniũ ꝑtinet ad coꝛdis mũdiciã ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ ꝑtinet non vt efficiẽs ꝑtinet ad effectũ:ſᷣ vt pᷣparãs ad pᷣꝑandũ.Aliq̃ eĩ dicunt᷑ mũdare q̃ nõ cauſałr.ᷣ qͥdaʒ preꝑatoꝛio mõ ꝑ oꝑa uᷣtutũ polliticaꝝ.repᷣmendo fomitẽ ⁊ motꝰpᷣmos:et ita ie⸗ iuniũ pᷣpat etiã ſi fiat er caritatẽ.Et intelligẽdũ.ꝙ q̃dã ꝑ tinẽt ad mũdiciã coꝛdis foꝛmalr effectue.ſ.oꝑa vᷣtutũ qn ſunt infoꝛmata caritate. Yeiuniũ aũt qð ſic ꝑtinet ad coꝛ⸗ dis mũdiciã eſt meritoꝛiũ. ANo illð qð obr ꝑ glo.q dicit. ꝙ neceſſe ẽ ꝙ ſic ieiunet vt placeat ⁊c.põt dici ꝙ ibi glo.ĩ⸗ ſinuat q̃le ieiuniũ ſit meritoriuz.ſcʒ illud qð placeat deo. nec ex h̊ ieiuniũ ſimpłr eſt meritoꝛiũ:ſᷣ illud qdð eſt carita⸗ te infoꝛmatũ et debitis circũſtãtijs oꝛnatũ.⸗¶. Ad aliud qð obicit᷑.ꝙ om̃e repꝛimẽs ⁊c̃. dðᷣm ꝙ illa ẽ falſa.quia młta extra caritatẽ repꝛimũt.ſic quidã phi dixerũt.ꝙ pruden/ tie officiũ eſt ↄtemplari dĩna.et omia iſta deſpicere.Vnde aliqᷓ que fiũt extra caritatẽ mitigãt carnis repugnantiam ad ſpm̃:qꝛ mitigant motuʒ generatiue reſpectn lururie:et c. nurtritiue reſpectu gule.quia ſine omni caritate poteſt eẽ ſanatiuũ:nõ tñ meritoꝛiũ.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ Greg. q coꝛꝑali ieiunio vicia ↄpꝛimis ⁊c. et alia quedã q̃ ſequũ tur.põt dici ꝙ ieiuniũ in caritate factum ⁊ infoꝛmatũ de⸗ bitis circũſtantijs inducit effectꝰg tangunt᷑ in argmentis ſiue auẽtibo ſupꝛatactis.ieiuniũ aũt ſimpliciter ↄſideratũ nequaqᷓ;.i Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ eſt opus tꝑantie elicitĩe et aliaꝝ virtutũ imꝑatiue meritoꝛiuʒ eſt. ad hoc dico ꝓut tꝑãtia ⁊ alie vᷣtutes ſunt moꝛales:nõ pure pollicite.⸗ Ad illa q opponunt᷑ in ↄtrariũ rñdendũ eſt. Et pᷣmo ad pᷣmuʒ dðm. ꝙ ieiuniũ eſt oꝑoſitũ ⁊ ↄtrariũ peſtibo coꝛꝑis · inq tum eſt repreſſiuũ fomitis ⁊ maceratiuũ carnis.qꝛ ieiuni um ẽ medicina curatiua infirmitatũ carnis:⁊ pᷣſeruatiua eſt fomitis et gule.qꝛ opponit᷑ occaſioni vel cauſe.cũ ↄtra⸗ riatur fomiti ? gule exñti tale.inqᷓtum eſt pure repᷣſſiunʒ nõ eſt meritoꝛiũ:ſ̊ ſᷣim ꝙ eſt obedientie vel alteriꝰ virtutis qꝛ tũc oponit᷑ peſti coꝛꝑis ⁊ gule.qꝛ ſicut gula ⁊ abſtinen/ tia oꝑponunt᷑ ⁊ motꝰeius motui illiꝰ:ita ieiuniũ ſiue acci⸗ piat᷑ ꝓ habitu ſiue ꝓ actu. Vñ ſicut actꝰgule foꝛmalrẽ de⸗ meritoꝛiꝰ:ſic actꝰabſtinentie foꝛmalr meritoꝛiꝰ. Vnde iu⸗ xta regulam de articulis fidei dr.Neritũ boni ↄſiſtit pe nes libᷣ.ar.occaſionaliter:penes virtutem foꝛmatłr:penes motuʒ virtutis eſſentialiter: penes virtutes effectualr.et puto ꝙ vocat motũ nirtutis actũ interioꝛem.motum oꝑis actũ exterioꝛẽ.vt pʒ in comento illiꝰ ꝓpoſitõnis.ieiunium & ꝓut eſt opus virtutis.opponit᷑ gule et luxurie:et ſic ẽ me ritoꝛiũ.vt actus interioꝛ eſſentialiter:vt habitꝰſiue actus foꝛmaliter qꝛ ieiuniũ.et eſt opus vðᷣtutis et virtus.ieiuniũ virtus eſt habitꝰquidã quo homo ẽ abilis ad ieiunandum et eſt meritoꝛiꝰvite eterne cauſaliter vel foꝛmatłr.et ex boc habitu pcedit actus meritoꝛiꝰꝗ eſt ieiuniũ actus.Ael di⸗ cendũ.ꝙ ieiuniũ oppoſitũ eſt duplex traſgreſſio.ſ.vt luxu⸗ ria vel gula vel omiſſio hec demeritoꝛia ſunt.vñ ieiunium ſm ꝙ eſt opus virtutis ẽ meritoriũ:qꝛ opponit᷑ gule et lu⸗ xurie moꝛtalibo.et qdð ↄtrariat᷑ moꝛbi.tollit moꝛbũ: qꝛ cõ traria ↄtrarijs curant.4!. Ad illud qð obijcit᷑.nibil qð nõ placet deo ẽ ꝑ ſe meritoꝛiũ ⁊c̃.dðm ꝙ om̃e opus vᷣtutis hʒz a caritate ꝙ ſit foꝛmaliter ? efficaciter meritoꝛiũ:ab alijs virtutibo non habet ꝙ ſit meritoꝛiũ:niſi loquẽdo ↄcomita tiue. Actus em̃ abſtinentie nõ eſt meritoꝛius.vbi nõ eſt ca ſtitas virtus:vel etiã actus caſtitatis cũ locus et tẽpus ſe offeꝛt. Aligꝗd tñ põt intelligi placẽ deo ꝑ ſe ſiue ſine alijs dupkr. ſiue ſine alijs.i.ſinẽ caritate ⁊ gra. Ael ſine alijs id ẽ ſine aliquibo circũſtantijs infoꝛmãtibo actũ vt ſit actꝰ virtutis. Pꝛimo mõ placet deo accipiendo placeꝛe deo ad meritũ vite eterne.nõ tñ placeret deo.qꝛ eſt actꝰ virtutis. ſic em̃ ipſe actus virtutis placeret deo ſine caritate ⁊ gra. Scðdo modo accipiendo placere deo ꝑ ſe.nõ placet ðo qð eſt indifferens vel malũ in genere.vt curꝛere vel malũ in⸗ terficere deo non placet:bß opoꝛtet ꝙ debitis circũſtantijs induat᷑ vt ſit actus vᷣtutis. PDꝛe.mereri vitã eternã põt in telligi. vel efficaciter ſic eſt penes graʒ:vel aliqͥ alio mõ ſic tangit᷑ in auẽte de articulis fidei ad Clementẽ. Si g acci⸗ piatur ſine alijs pᷣmo mõ ⁊ meꝛeri vitã eternã pᷣmo modo vera eſi. ſi aũt accipit᷑ mereri ſcðo mõ falſa ẽ.⁊ ſic ieiuniũ in caritate factũ põt eſſe meritoꝛiũ vite eterne. ſicut et᷑ ꝗli⸗ bet actus vᷣtutis infoꝛmate ꝑ gram.ſiłr et mĩoꝛ põt intelli gi dupkr. qꝛ ſi ſine alijs pꝛimo mõ ꝗ placere deo: vera ẽ pꝛi mo modo. Ci aũr ſine alijs ſumit᷑ pꝛimo mõ ⁊ placere 80 ſcdᷣo modo:eſt falſa.qꝛ ſine caritate et grẽa placet ieiuniuʒ o ꝓut eſt quidã actus vᷣtutis.2 ꝓut eſ etieʒ repꝛeſſiuum fomitis et diſpoſitiuũ ad bonum. placet etiã rõne iniũcti onis vel inſtitutõnis vel aliaꝝ circũſtantiaꝝ. Si autez ſi ne alijs ſumitur ſcdðᷣo modo.ſic eſt minoꝛ vera:qꝛ abſtine/ re taliter pure penale eſt.qꝛ q̃ſi ſolã pꝛiuatõeʒ dicit.⁊ iðo ſic nõ eſt actꝰpᷣtutis in ſe nec inſtrumentũ eſt ad merendũ vitã eternã. 4 Ad aliud de amoꝛe inoꝛdinato. dicendũ ꝙ amoꝛ inoꝛdinatꝰſumptꝰlargiter ẽ in q̃libet vi.qꝛ quelibet virtꝰeſt amoꝛ oꝛdinatꝰ. Vñ virtꝰnihil aliud eſt qꝗᷓ affectio oꝛdinata ꝑ caritateʒ inꝗtum amoꝛ eſt in actu vel in habi⸗ tu. Uñ ieiuniũ act eſt amoꝛ oꝛdinatꝰ: ſimilit᷑ ⁊ ieiunium „ 7 V habitus eſt amoꝛ oꝛdinatus:differenter tamẽ ſicut difert amoꝛ habitus et actus. embꝛũ ſecundũ VHnſequẽter querit᷑ de efficacia ſasiſſactõis. hoc ẽ querẽ ſi ieiuniũ ẽ ſatiſfactoꝛiũ.¶ Cixr/ ali ſi eſt ſatiſfactoꝛiũ. Scðo querit᷑ ſpãlius ſi ẽ ſatiſfactoꝛiũ ſᷣm ꝙ ↄtrabit᷑ ꝑ dr̃as ſpãles.vtpote iniũ⸗ ctum ab ecia.ZLercio vtrũ ieiuniũ indictũ factuʒ in cari⸗ tate ſit ſatiſſactoꝛiũ. Quarto vtrũ ieiunium aſſumptum. Quinto de ↄꝑatione eoꝝ adinuicem. Sexto ſi ieiuniũ fa⸗ ctum in caritate ſit ſatiſſactoꝛium ꝓ om̃i peccato. rticulus primus Irca pꝛimũ ꝓcedit᷑ ſic:ſuꝑ illud.Cũ ieiunaſſet q̃draginta diebo ⁊c̃.hr̃ in glo. Inſtitutũ ẽ nos umero boc acriꝰdimicare.ad diluenda pct̃a que fint dum motu carnis violat᷑ caritas.Ex hac glo.hr ꝙ ieiunio diluunt᷑ pcta.ſᷣ aſtat ꝙ nõ qtum ad culpã:eꝛgo qᷓtum ad penã:ꝗ ieiuniũ eſt ſatiſfactoꝛiũ.¶ Pꝛe.ſi alie ꝑ⸗ tes ſatiſſactõnis.ſ.elyne et oꝛones ſunt ſatiſfactoꝛie: &̊ et ieiuniũ ſiłr.¶¶ Pꝛe.greg.ſatiſfacẽ eſt cauſas pctoꝝ excidẽ et ſuggeſtionibo eaꝝ additũ nõ pᷣbere.Jeiuniũ aũt eſt hꝰ modi libidinẽ eniʒ mentis ⁊ actꝰ petulantie carnis q̃ ſunt cauſe pct᷑i excidit ⁊ repꝛimit:⁊ additũ ſuggeſtionibo earũ pᷣcludit¶ Cont᷑.Aug.ſuꝑ ioheʒ ⁊ hr̃ de ↄle.di.v.ieiuniũ aũt magnũ et generale eſt abſtinere ab iniꝗtatibo.⁊ ab il⸗ licitis voluptatibo ſeculi qð eſt ꝑfectũ ieiuniũ:ſed quod ẽ ꝑfectum nõ eſt ſatiſſactoꝛiũ:ergo multofoꝛtiꝰnec aliud ie⸗ iunium qð nõ eſt bonũ.vt em̃ dicit Greg.cum deo delingꝗ⸗ mus nequaqᷓᷓ ſatiſfſaciamꝰſi ab iniqtate ceſſamꝰ:niſi volu ptates quas dileximꝰecontrario oppoſitis lamentis inſe⸗ quamur.qKl!Si aũt diceret᷑.ꝙ ſicut ieiuniũ ſimpłr conſide ratum.i.nec caritate informatũ. nec debitis circũſtantijs oꝛnatũ non eſt meritoꝛiũ vt tactũ eſt ſupᷣ:ſic nec ſatiſfacto riũ.ſed illud qð eſt ex caritate et in caritate celebꝛatuʒ eſt ſatiffactoꝛium:quia illud ſolũ eſt doo acceptuʒ.qð patet ꝑ hoc qð dicit glo.ſuꝑ illud.Luc.xxj.Aere vidua hec pau⸗ per plus qᷓ; om̃s miſit.Glo.nõ ꝑpendit quantũ ad ſacri⸗ ficium offert᷑:ſ̊ ex quãto detur.Contra. videt᷑ ꝙ illud qð eſt in caritate exercitũ nõ eſt ſatiſfactoriũ ſic.om̃e ſatiſfa⸗ ctoꝛiũ eſt penale:ſ ieiuniũ ex caritate exercitũ rõne feruo ris caritatis frequẽter non eſt penale:q̊ ſi ieiuniũ ſatiſſa⸗/ ctoꝛiũ eſt ꝗa penale magis eſt ſatiſfactoꝛiũ factũ ex et ĩ ca⸗ ritate qᷓ aliud qð nõ eſt hmõi.¶¶ Pꝛe.aliquibo rõne com⸗ plexionis ieiuniũ nõ eſt penale:eſt ne ꝓpter h̊ non ſatiſfa⸗ ctoꝛiũ:¶ Pꝛe.nibhil ſpũi delectabile ẽ penale eidẽ.ſ̊ omne ieiuniũ ex caritate ẽ hmõi:&ᷓ nõ eſt penale ſpũi.ſ̊ alit non eſt ſatiffactoꝛiũ:̊ ⁊c.¶ Pꝛe.hug.dilige multũ ſi vis młtũ tibi dimitti.⁊ ſic a caritate ẽ ꝓprie dimiſſio nõ a ieiunio.q ſi motꝰcaritatis nõ eſt ſatiſfactoꝛiꝰ.nec ieiuniũ a qͥ nõ pꝛo pꝛie:ſᷣ a caritate ẽ dimiſſio.¶ Pꝛe.aug.vult ꝙ maceratio carnis affligit naturã.ſic eſt in ieiunio:qꝛ in hmõi conſu⸗ mitur bumidũ nat᷑ale.ꝗᷓ cũ afflictio nõ duret in eo ꝗ iã co medit:videt᷑ ꝙ nõ ieiunat ꝗ iam comedit.⁊ hoc ſic põt ro⸗/ boꝛari.qꝛ iam nõ eſt t̃s penale:⁊ de rõne ſatiſfactoꝛij eſt penale. Pꝛe.vt ſupᷣtactũ eſt. Yeiuniuʒ eſt virtꝰvel actus vᷣtutis.ad illa qᷓ hmõi ſunt tenet᷑ hõ ſimpłr ſine pᷣcepto et indicto.qꝛ illud ad qð hõ ſic tenet᷑ meritoꝛiũ eſt:ſᷣ non eſt ſatiſfactoꝛiũ.̊ ⁊c.¶ Rñ.q ieiuniũ ex caritate ⁊ ĩ carita⸗ te factũ eſt ſatiſfactoꝛiũ.De ieiunio aſſumpto: ⁊ inſiituto ⁊ indicto:⁊ ſi q ſunt alia infra tanget᷑. ¶ Ad illud qð pꝛio obijcit᷑ ↄtra h.ꝙ ieiuniũ generale ⁊ ꝑfectum nõ eſt ſatiſſa⸗ ctoꝛiũ: nec ⁊c.põt dici ꝙ nõ ſeqꝗtur.rõ em̃ ſatiſfaciendi ꝑ ieiuniũ nõ attendit᷑ ſolũmõ in ceſſatõne ⁊ abſtinẽtia ab il⸗ licito:ſᷣ in abſtinẽtia a licitis:ſicut em̃ ↄmittit᷑ pcẽm 1 ma xime gule.ex hoc ꝙ aliquie exponit ſe illicito.vel ſimplici ter.vel ab vſu:ſic opoꝛtet ꝙ ſatiſfaciens ꝑ ieiuniũ abſtine⸗ at a licito ſimpłr vel vſu modeꝛato.Vñ ieiuniũ ſatiſſacto rium addit ſuꝑ ieiunium ꝑfectum abſtinentiam a licitis ca h̊ querit᷑ pꝛimo de ieiunio ſimplr in gene ſimpliciteꝛ:vel adminus q;tum ad moderantiam vel vſuʒ moderatum.Ad illud quod obijcitur.ꝙ illud eſt ſatiſſa ctoꝛium qð eſt penale:ſed caritas reddit minꝰ penale ⁊c̃. põt dici ꝙ ieiunium de ſua natuꝛa eſt afflictiuũ et penale qᷓuis feruoꝛe caritatis qñq; ſit delectabile. Huiuſmõi au tem delectabilitas ſiue delectatio in ieiunio nõ tollit quĩ ſit ſatiſfactoꝛiũ. Sufficit enim ad hoc ꝙ ſit ſatiſfactoꝛiuʒ qtum ad hoc ꝙ ſit in ſe et de ſua natura penale:licet aliq̃ occaſione accidente fiat delectabile vt caritate vel ab aliq̃ᷓ complexione.i Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ nihil eſt delecta⸗ bile ſpiritui ⁊ penale eidem ⁊c.põt dici ꝙ pꝛima ſimplici⸗/ ter loqᷓndo eſt falſa.Unde ad boc ꝙ eſſet vera opoꝛtet ad⸗ di inqᷓtum hmõi. Hieronimꝰenim ↄſiderans ꝙ ꝑ ieiuniũ modicũ ſatiſfacit homo ꝓ peccato cui debet᷑ pena ꝑꝓmari ma.caritatem vᷣo habens facit illi ieiunium delecta bile.ĩ⸗ q;tum tamen cogit vires inferioꝛes viuificantes ⁊ ſenſifi⸗ cantes hominẽ exterioꝛẽ aſſentire abſtinentie a carmibus 7 alijs ſibi delectabilibo triſtatur:⁊ eſt illi ieiuniuʒ triſta hile et penale.et ſic diuerſimode ↄſideratum eſt penale et delectabile ipſi ſpũi. Juxta quẽ modũ Aug.diĩc penitenti. Doleas ⁊ de dolore gaudeas.vñ de hoc ſolet dici eſt fere idem de rõne.ꝙ põt ↄſiderari vt rõ:et vt natura ſᷣm autẽ ꝙ ratõ eſt vt natuꝛa vnita ipſi coꝛpoꝛi quadã colligantia naturali eſt illi ↄpatiens:et ieiuniũ eſt illi penale. Scoõm aũt ꝙ eſt vt ratio finẽ facti ↄſiderans ⁊ emolimentũ ſeq̃ns ſic eſt illi ieiuniuʒ delectabile.¶¶ Ad illud quod obijcit ex verbo Hug.ꝙ a caritate eſt ꝓpꝛie dimiſſio et nõ a ieiunio põt dici ꝙ licet a caritate ſit ꝓgrie dimiſſio foꝛmaliter ſiue cauſaliter: nibilominꝰeſt a ieiunio.ſ.cooꝑatiue ſiue ĩſtru mentaliter. Juxta verbũ de articulis fidei p̃ᷣtactum. ¶ Ad illud qð addit᷑ vltra ex verbo p̃dicto.ſcʒ ꝙ nullus motꝰca⸗ ritat᷑is eſt ſatiſfactoꝛiꝰ:&ᷓ nec opꝰinfoꝛmatum caritate.põt dici ꝙ nullũ opus eſt meritoꝛiũ.niſi vel elicitiue ſit opꝰ ca/ ritatis:et tũc eſt meritoꝛiũ foꝛmatłr.vel de ſe vel imꝑatie. opus aũt elicitũ ex alia virtute et imꝑatũ a caritate reue/ ra meritoꝛiũ eſt. aũt ſic babet᷑ er verbis Dug.ꝙ a ca⸗ ritate eſt ꝓprie verũ eſt radicaliter.caritas em̃ radix ẽ me⸗ riti et ſatiſſactõnio.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ in ieiunio eſt afflictõ nature.⁊ ꝗpter h̊ eſt ſatiſfactoꝛiũ: cuʒ afflictõ non durat ⁊c.põt dici ꝙ vt tactum eſt.ieiunium de ſe ẽ pe⸗ nale ꝓpter quod ſatiſfactoꝛium: qᷓuis non ↄtinue affligat non em̃ neceſſe eſt ad hoc ꝙ ſit ſatiſfactoꝛium ꝙ ſemꝑ actu aliter affligat:ſed habitualiter.voluntas enim infoꝛmata caritate affligendi ſe ieiumo id eſt ieiunandi ſiue affligen⸗ di ſe abſtinendo ab illis quoꝛuʒ abſtinentia de ſe eſt pena lis et afflictio.cuiuſmodi eſt abſtinentia a carnibo.⁊ alijs que ſunt vtentibus delectabilia.cum actuali eoꝛundẽ ab⸗/ ſtinentia eſt ſatiſſactoꝛia.artatio enim ab hmõi delectabi libus cum vſu minus delectabiliũ.licet aliqua ↄcurrente conditione non affligat: nibilominus de ſe eſt afflictiua. Vngde q;tuʒ ad hec eſt ſatiſfactoꝛia.q¶ Ad illud quod obij⸗ citur.ꝙ actus virtutis ad quem tenetur homo naturalit᷑. licet ſit meritoꝛius non eſt ſatiſfactoꝛius ⁊c. poteſt dici.q; ieiunium vltra ꝙ eſt actus virtutis: ſupererogat emendã ſoluit ⁊ ſatiſfacit.Quõ aũt vltra eſt opus virtutis põt ſu⸗ pererogare:tanget᷑ infra vbi deteꝛminabit᷑:quomõ ieiuni um eſt opu ietati⸗ Irticulus ſecundns cti in ꝑtem per aliquas diffeꝛentias ꝑticulaẽs Et pꝛio de ieiunio iniũcto ab eccłia.i.ↄfeſſoꝛe. ffactoꝛiũ. ſic:videtur ꝑ hoc ꝙ tale ieiuniuʒ ſcilicet iniunctum ab eccleſia eſt pars ſatiſfactionis.ergo eſt ſatiſfactoꝛiũ.alłs eccleſia deciperet penitentes.¶ Pre. idem videtur per diffinitionem ſatiſfactionis poſitam a HGꝛego.in pꝛobleumate pꝛecedenti.et per hoc quod ibideʒ dictũ eſt.ꝙ ieiuniũ diluit pcta.vt habet᷑ ex quadam glo. Pꝛe. oĩs faciẽs rẽ ea intentõe q̃ fieri pᷣcipit᷑:finẽ aſſeꝗt ꝓ pter quẽ pᷣcipit᷑ieiuuãs tali ieiunio.ſ. iniũcto ẽ hmõi:ꝗa ad h̊ ꝓpꝛie ẽ iniunctũ ſibi illud ieiuniũ.vt ꝑ illð ſatiſfaciat Hnſequenter querit᷑ ð efficacia ieiunij contra⸗ der ſit lati ſic Gi hoe toſe lye⸗ dooſ IMin ſtpe per ſel ali coria catnr ſuſ̃ liamm Wͤ⸗ Wp⸗ ſend ſei f desr chtn⸗ pena beccg — — SsSe — —— Queſtio te peecatis qꝗᷓ eſt ſacerdoti ↄfeſſus: ieiuniũ tale eſt ſatiſſa ctoꝛiũ.Contra.in babentibo rõnem vniuocã. eadeʒ eſt ratio in vno ⁊ in om̃ibo.vt ſi mia ſoꝛtis eſt ĩmoꝛtalis ⁊ cu⸗ iuſlibet hboĩs.hoc ſuppoſito arguit ſic. Nulla impletio pꝛe cepti eſi ſatiſfactoꝛia.vt pʒ de pceptis decalogi:q̊ cũ iniun ctũ ieinniũ ſit pceptum vt ſuponit᷑ ad pñs:̊ c.4:! Pret. nihil qð eſt ↄtra voluntatẽ ſatiffacientis eſt ſatiſfactoꝛiũ. ieiuniũ iniunctũ eſt hmõi:qꝛ eſt pena.et nihil eſt pena ni⸗ ſi qd ↄtra voluntatẽ ſᷣm Anſel. cum illud maxime nõ ſit voluntarie aſſumptũ ſed inuito iniunctũ aliquando ̊ ꝛc· Pꝛe.Aldich. vj. Indicabo tibi hõ ⁊c̃.ſic nihil eſt ſatiſfa⸗ ctoꝛiũ niſi qð deus reqꝗrit ab hoĩe.ieiuniũ nõ eſt hmõi:qꝗa ibi dr iudiciũ et miſcdᷣiam ⁊ ſollicitũ te ambulare cũ deo tuo.ſ̊ ieiuniũ nõ eſt aliqð illoꝝ:̊ ⁊c.¶ Rñ.ꝙ ieiunium iniunctũ a ſacerdote eſt ꝓprie ſatiſfactoꝛiũ.et nõ ſolũ reali ter:ſᷣ et ſacraliter.¶¶ Ad illud qð obr in cõtrariũ.ſ.ꝙ nul la impletio pᷣcepti ẽ ſetiſfactoꝛia ⁊c.põt dici.ꝙ ẽ pᷣceptum nature: diſcipline.ad pꝛimũ tenet᷑ homo ex inſtinctu na ture:ad aliud ex inſtitutõe oꝑis erga illud qð eſt pᷣceptuʒ ex inſtinctu nature nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ.ſ̊ ſi eſt opꝰpꝛecepti diſcipline.ſiue a deo ſiue ab boĩe pᷣcipiat᷑.cũ pꝛius eſſ in⸗ differens:tale põt eſſe ſatiſſactoꝛiũ: ̊ cum ieiuniũ nõ erat pꝛius pᷣceptum.ſ̊ p̃cipit᷑ vel iniungit᷑ vt ſatiſſaciat. ꝗꝓprie ẽ ſatiſfactoriũ:non obſtante ꝙ ſit pᷣceptũ.¶ Ad aliud dõm ꝙ eſt ↄtra voluntatem eſt duplr.qꝛ volũtas accipi põt.vel vt natura:vel vt ratio.pᷣmo mõ em̃is pena ẽ ↄotra volunta tem.ſed ſcdo mõ non.ĩmo rõnata voluntas facit delecta⸗ ri in afflictõibo. vt ptʒ in martiribo ꝗ reficiebant᷑ in bmõi Ad hoc aũt qð ſit ſatiffactoꝛia opoꝛtet ꝙ nõ ſit ↄtra volũ tatem rationatiuã. bñ tñ põt eſſe ↄtra voluntatẽ naturalẽ. Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ illud verbũ Mich.vj. Indicabo tibi o hõ ⁊c̃.põt dici.ꝙ ieiuniũ ↄtinet᷑ ſub aliqͥ illoꝝ q̃ cõ/ tinent᷑ in illa auẽte.ſcʒ facere iudiciũ ⁊ miſcðᷣiam:⁊ ſolli⸗ citũ ambulare cũ deo.qꝛ iudiciũ eſt diſcuſſio ↄſcie ſub quo ↄtinent᷑ quodãmodo.ↄtritio.ↄfeſſio.ſatiſfactõ.Similiter quodãmodo ſub miſcðia:qꝛ miſcðia cuiuſlibet dʒ incipe/ re a ſeipo.hõ aũt ſecũ facit miſcdᷣiam cũ ſe refrenat a dele⸗ ctabilibo carnis ⁊ ſe affligit. YJuxta illud Ecci.xxx. Mile⸗ reꝛe aĩe tue placẽs dro.Item cũ ieiuniuʒ iniungit᷑ ad hoc ꝙ penitẽs agat dignos fructus pnie.et ſufficiens fiat ⁊ cõ ueniens emenda ꝓ pcto ad qð reꝗꝛitur nõ modica ſollici⸗ tudo:ↄtinet᷑ fub tercio.qð eſt ſollicitum ambulare cũ do. Articulus tercius Onſequẽter querit᷑ de ieiunio indicto ab eccĩa vel inſtituto facta in caritate. vtrum ſit ſatiffa 2 toꝛiũ.⁊ idem volo dici indictũ 2 inſtitutũ. ſicꝛ videt᷑.qꝛ ad hoc inſtitutũ eſt ieiuniuʒ vt illo curet᷑ aĩa. Vñ greg. in collecta quadã.Cõcede vt hoc ſolẽne ieiuniũ qð aiabo coꝛꝑibuſq; curãdis ſalubꝛiter inſtitutũ eſt:deuo to ſeruitio celebꝛemꝰ.Ex hoc ꝑʒ ꝙ ieiuniũ inſtitutũ eſt ad hoc ꝙ ipᷣe aĩe curent᷑.omne aũt tale eſt ſatiſfactoꝛiũ:ergo. ¶ Pꝛe.ad hoc qð aliqð fit ſatiſfactoꝛiũ.nõ reqruntur niſi duo.ſ.ꝙ ſit penale:et infoꝛmatũ caritate.tale eſt ieiuniuʒ iniunctũ ab eccłia:qꝛ tale ieiuniũ rõne alicuiꝰqð eſt ĩ ipſo eſt penale.et ſi nõ ſentiat᷑ aliqñ rõne feruoꝛis caritatis. vł oplexioms.vel ↄſideratõnis finis ſiue vtilitatis ↄſeq̃ntis vel alicuiꝰhmõi.¶ Pꝛe.elyna iniuncta ab ecclia ẽ ſatiſfa⸗ ctoꝛia.q̊ et ſilłr eſt ieiuniũ inſtitutũ ab eccłia.i Si autẽ di⸗ catur ſicut quidã dicũt.q ieiuniũ iniunctũ ab eccĩa nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ:qꝛ ad illud tenent᷑ om̃es.Contra.ad patien-⸗ tiam in flagellis tenent᷑ om̃es ꝓ loco et tꝑe.⁊ tñ patiendo volũtarie flagella ⁊ in caritate ſatiſfacit ꝗs qñq;.gj̊ ⁊c. O aũt patientia in flagellis ſatiſfacit gs: pʒ auẽte Amb.iiij. ſen. diſ. xx.vbi dr. Pꝛima ↄſolatio ẽ qꝛ nõ obliniſcit᷑ miſe⸗ reri deꝰ. Scða ꝑ punitõeʒ vbi et ſi fides deſit: pena ſatiſ⸗ facit ⁊ relenat.et exponit illã mgr̃ caplo ſequenti.qꝛ q fi⸗ des deficit.i.oↄſcientia pct᷑i:id eſt qñ aligs neſcit ſe hre pec⸗ catuʒ et tñ habet vnde flagellat᷑ a deo.ſi patienter ſuſtinet pena illa ſatiſfacit ꝓ pcto.et etiam ↄſiat ꝙ ⁊ ſi nõ baberet peccatum teneret᷑ patienter ſuſtinere: exquo eſt voinntas c). cel:ergo pꝛima eſt vera. Contra.nihil ad qð equaliter tenetur innocens ⁊ peccatoꝛ eſt ſatiſfactoꝛiũ.! Pꝛe.ieiu/⸗ nium illud nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ ꝓ peccatoꝛibo vel ꝓ innocẽ⸗ te vel confitente. Jeiunium enim indictum ab eccleſia nõ eſt ſatiſfaxtoꝛium ꝓ peccatoꝛibo:quia nibil faciunt qð pia ceat deo vel qͥ mereant᷑.nec ꝓ innoc᷑te:qꝛ nõ hʒ ꝓ q̊ ſatiffa ciat.nec ꝓ penitẽte:qꝛ nõ ſatiſſacit ꝓ pctis ꝑillð ad qð an teqᷓ; peccaret tenebat᷑.qð ptʒ ꝑ diffinitõneʒſatiſfactionis. 4 Pꝛe. nullus reddens decimas ſatiſſacit ? ſi mereat᷑.qð pʒ. Si aliꝗs dʒ regi cenſum ⁊ nõ reddit ad terminuʒ.non ſatiſfacit de emenda.ſic bõ dʒ deo pᷣcepta. et ſi trãſgredit᷑ cadit in emendã.ſi reddit nõ ſatiſſacit: vltra pᷣcepta oꝑ⸗ tet eum addere aliꝗd ad boc ꝙ ſatiſfaciat.ſᷣ ꝑ ieiuniũ in/ dictum ab eccłia ſoluunt᷑ decime.ſᷣm Gꝛeg. de ↄle. dil. v. et Fm Caſſia.de collatõnibo patrũ.et ſᷣm yſið.li.j. de officõ &̊ illud ieiuniũ nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ.4: ꝛe.om̃e ſatiſfactoꝛi um vel eſt voluntariũ vel neceſſariũ.vel ptim tale:et ꝑtim tale. Jeiuniũ ſtatutum ab eccłia nullum hoꝝ eſt.volunta rium em̃ nõ eſt.quia eiꝰoppoſituz eſt tranſgreſſio. Qec eſt neceſſariũ vt videt᷑ qꝛ Herñ.in li.de pᷣcepto ⁊ diſpenſatõe dicit.ij.c.ꝙ dictũ eſt ncciũ rurſum ⁊ hec tria ſbdant᷑.ſlabi le.ĩmobile.incõmutabile.Et quidẽ ſtabile dixerim.quod ita eſt neceſſariũ vt nõ cuilibet hbomĩ illud phas ſit:niſi ſo lis diſpenſatoꝛibo miniſterioꝝ dei.i.pᷣpoſitis.Cõſequẽter iiij. c.dicit.neceſſariũ dictũ qð ĩmobile noiaui. illud intel ligo ꝙ nõ ab hoiĩe tradit᷑ ſed diuinitꝰ ꝓmulgat᷑.niſi a deo ꝗ tradidit:mutari om̃i mõ nõ patiet᷑. Conſequẽter eodem capitulo dicit.iam vero neceſſariũ incõmutabile qð acci⸗ pi velim. equidem nil ↄgruentiꝰꝙᷓ qð diuina cõſtat. ita et eterna rõne firmatum. vt nulla ex canſa poſſit vel ab ipſo deus aliquatenus ĩmutari.Et infra eodem caplo. primã 5neceſſitatem cuiq; facit ſua in ꝓmittendo volũtas.ſecũ⸗ dam pᷣcipientis auẽtas.terciaʒ pcepti dignitas. Hoc ſup poſito ſic arguo.Jeiuniũ non eſt neceſſariũ primo mõ:qꝛ in neceſſitate põt aliꝗs frangere ieiuniũ ſine diſpenſatiõe ⁊ auẽte ſuꝑioꝛis.nec eſi neceſſariũ ſcdðᷣo vel tercio mõ: ꝗa et mutari põt pᷣceptũ a ieiunio ⁊ ab alio qᷓ a deo. et ſic nõ eſt voluntariũ nec neceſſariuʒ nec ꝑtim ſic nec ꝑtim ſic po⸗ teſt eſſe:quia ſic ſimul obligaret et non obligaret.qꝛ quod voluntariũ eſt nõ ligat:qð neceſſarium eſt ligat.q̊ videtnꝛ ꝙ; hmõi ieiuniũ nõ ſit meritoꝛiũ nec ſatiſfactoꝛiũ. Pꝛet᷑. Leui.xxvij.pᷣmogenita q̃ ad deũ ꝑtinent nemo ſigmificare poterit et fouẽ.⁊ ̊ qꝛ pꝛimogenita eꝛãt debita: q̊ illo qð de betur nõ fit ſatiſfactio.4l Rñn.ddm ꝙ ieiuniũ indictũ ſiue inſtitutũ ab eccłia bñ in caſu eſt ſatiffactoꝛiũ.ſi iniungat᷑ ab eccłia ex aliq̃ ↄuenienti rõne.¶ Ad illuo qð obr.ꝙ ni⸗ hbil eſt ſatiſfactoꝛiũ ad qð tenet᷑ eq̃iter et innocens ⁊c̃. põt dici ſiẽ tactũ ẽ.ꝙ ieiuniũ inſtitutũ eſt ſatiſfactoriũ inqtũ eſt iniunctum ab eccleſia.inqtum aũt non eſt iniunctum ab eccłia:nõ eq̃liter tenet᷑ peccatoꝛ et innecẽs ad illud.qꝛ ieiuniũ inſtitutũ ab eccłia ligat tentõne pᷣcepti diſcipline: nõ tñ tentõne q̃ obligat pᷣceptũ nature ſine pceptũ moꝛale ꝓpter qð ieiunium illud iniunctuʒ non equaliter obligat peccatoꝛes:quia vnũ obligat debito ſimplicis obedientie aliũ et debito obedientie et debito rigoꝛis iuſticie. Pꝛet᷑.ñ tm̃ eſt inſtitutũ ad meritũ:ſed ad repſſionez ſomitis et cu⸗ ſtodiã virtutũ.et emendã delictoꝝ· Vñ ſi innocenti non ? ſatiſfactoꝛiũ delicto: nõ eſt niſi qꝛ innocens ſine delictoẽ Actus em̃ actinoꝝ ſunt in patiente ⁊ diſpoſito.4 Do il⸗ lud qdð obijcit᷑.ꝙ illud ieiuniũ nõ eſt ſatiſſactoꝛiũ ꝓ inno⸗ cente neq;ʒ ꝓ pctoꝛe.neq; ꝓ penitẽte.qꝛ penitẽs nõ dz ſatiſ⸗ facere de pct᷑is ſimul ꝑ illa ad que anteqꝙᷓ peccaret tenebat᷑ tentõne pᷣcepti diſcipline:põt dici ꝙ non tenent᷑ ſideles ad ieiunia inſtituta ab eccleſia tentõne pᷣcepti nature ſ̊ diſci⸗ pline.in illis aũt ad qᷓ tenemur tentõne pᷣcepti diſcipline. põt miniſter eccleſiaſticus diſpenſare virtute clauium. et illud quod eſt ſic debitum:facere ſatiſfactoꝛium. Nota er⸗ go ꝙ eſt teůtio quam facit pᷣceptum diſcipline bac tentõne tenetur ad ieiunia eccleſie. quia ergo intentio eccleſie in⸗ ſtituentis eſt ꝙ ieiunia ſunt ſatiſſactoꝛia: poteſt miniſter eccleſiaſticus hec ieiunia iniungere in peccatorum ſatil⸗ factioneʒ.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nullꝰreddens decimas illas ⁊c. dm ꝙ reddẽs decimas ſua anẽte nõ ſatiſfacit: ſᷣ ſi diſpenſatõe hñtis ptateʒ clauiũ iniũgẽtis ſolutõeʒ de cimaꝝ in ſatiſſactõʒ exeꝗtur qð ẽ ſibi iniunctũ:⁊ illa ĩten tione q̃ eſt iniũetuʒ fatiſſacit.⁊ intendo de decims tꝑm.et foꝛte de alijs ẽ ſitr. Cuʒ dic nullꝰſoluẽs tecimas ſatiſſa cit.põt dici ꝙ hec eſt vera initum ſoluit vt decimas:pᷣ in⸗ q́;tum diſpenſatõe ⁊ oꝛdinarij iniũctõe.cuiꝰẽ de talib or⸗ dinare ſoluit vt ſatiſſaciat nõ ẽ vera:ĩmo ſic ſoluẽs ſatiſfa cit.¶ Ad illud qð obr̃.ꝙ ieiuniuʒ ſtatutũ ab eccĩa nõ eſt volũtariũ.qꝛ eiꝰoꝓoſitũ eſt trãſgreſſio.põt dici vel qꝛ ꝗꝓpo ſitum eſt dictatũ a nata ſiue pᷣceptuʒ nature:vel q; eſt pce⸗ ptum diſcipline.Si oppoſitũ alicuiꝰeſſʒ trãſgreſſio.qꝛ pꝛo poſitũ eius eſſet pᷣceptũ nat᷑e.ſiue dictatũ a nat᷑a. tunc bñ ſeq̃ret᷑.oꝑpoſitũ hmõi ẽ trãſgreſſio:q̊ ꝓpoſitũ nõ eſt volũta rium.qꝛ voluntariũ ſumit᷑ in argumẽto ſᷣm ꝙ voluntari⸗/ um diuidit ↄtra natale:ſ oꝓpoſitũ ieiunij iniũcti eſt tranſ greſſio:qꝛ ieiuniũ tale ẽ p̃ᷣceptũ diſcipline.et ꝓpter h̊ nõ ſe⸗ quit᷑:eius opꝓpoſitũ ẽ tranſgreſſio:̊ hoc nõ ẽ voluntariuz. hoc argumentũ explanabit᷑ infra vbi determĩat᷑. vtruʒ ie⸗ iuniũ ſit nccium vel voluntariũ.¶. Ad illud qð obr̃ ꝑ ulð euitici.pᷣmogenita q̃ ad xeũ ꝑtinent nemo ſctificare po⸗ terit ⁊c.dicũt quidã ꝙ nõ eſt ſile de voto⸗ ſatiſfactõne:qꝛ votũ opponit᷑ ei qð ꝗs tenet᷑ ex debito pᷣcepti diſcipline.et ſi nõ nate. Pꝛe.ẽ votũ nccĩtatis:⁊ votũ volũtatis.ad pri⸗ mũ quiſq; ſe obligat ꝑ baptiſmũ qᷓuis als teneret᷑. De ſe⸗ cundo &&nõ de pᷣmo veꝝ ẽ ꝙ nullꝰvouet qð dz: ſ̊ ſine p̃iu⸗ dicio dico. ꝙ voto qͥ obligat᷑ gs debito pᷣcepti diſcipline: põt ꝗs ſatiſfacẽ diſpenſatõe hbntis vſus clauiũ in caſu.veꝛ bigra.ſi aligs eſſet voto obligatꝰad ieiuniuʒ valde graue qð nõ modica difficultate poſſet ſoluẽ.et caſu aliq attige⸗ ret ꝙ illi eidẽ ex cauſa aliq deberet iniũgi pnĩa ẽuis:bene licẽt ei ſatiſfacẽ ieiunio cui erat aſirictꝰvoto diſpenſatõne ill cuiꝰauẽte illi iniũgenda eẽt pnĩa ſatiſfactoꝛia.ſi iniun⸗ geret illi ꝑtem illiꝰieiunij ad qð voto ſe aſtrinxerat. rticulus quartus Onſeqnter querit᷑ e ieiunio aſſumpto.vtrum factũ in caritate ſit ſatiſfactoꝛiũ. Eꝛ ſic:vidr̃. 2 rõne q eſt penale ĩ caritate nõ ſuſtinet ſecuʒ ct ⁊ rõne q̃ eſt penale in caritate delet penã: & in ta⸗ li ieiunio ſunt duo q̃ ad ſatiſfactõeʒz exigunt᷑ et etia ſuffici unt.ſ.ſuſtinentia pene et caritas: ⁊c̃.¶ ꝛe.iſie ieiunãs ieiunio aſſũpto punit᷑ tłi ieiunio n fruſtra. exqͥ ̊ ieiuniũ exercetur in caritate.exquo ꝗᷓ non ↄſurgit duplex tribula⸗ tio.vt habet᷑ Qaum pᷣmo.aſia littera.non iudicat deꝰbis inidipſum. relinꝗtur ꝙ iſtud eſt ſatiſfactoꝛiũ: qꝛ reddit ie iunantẽ indignü pena debita:g̊ ⁊c.¶ Pꝛet᷑.nihil eſt ſatil⸗ factoꝛiũ vel meritoꝛiũ niſi voluntariũ.vnde om̃e qð eſt ſa tiſfactoꝛiũ vel meritoꝛiũ eſt voluntariũ:ſed ieiuniũ aſſum ptum ↄcernit voluntariũ.nihil em̃ aſſumitur ſic niſi ſit vo luntariũ:ergo cum voluntariũ in caritate exercituʒ:et af⸗ flictiuũ.⁊ intentõne oꝛdinata infoꝛmatũ.poſito ꝙ fiat in⸗ tentõne ſatiſſaciendi deo ⁊ ecclie.non videt᷑ ꝙ aliquid de ficiat qð regritur ad ſatiſfactõeʒ.¶ Pꝛe. magis eſt mere⸗ ri vitam eternã ꝙᷓ; pene dimiſſionẽ.ſed ieiuniũ voluntariũ faoctũ in caritate meret᷑ vitã eternã:qᷓ cum ieiuniuʒ aſſum⸗ ptum eſt afflictiuũ.⁊ ita de genere opꝑis ſati ffactoꝛij: vidr ꝙ ſit ſatiſfactoꝛiũ.q¶] Pꝛe.tale ieiuniũ eſt meritoꝛium vite eterne:ſed vita eterna non põt mereri niſi omnis pena di⸗ miſſa ſit:ꝗ̊ meritoꝛiu dimiſſionis pene.jq tale ẽ ſatiſfactoꝛi um: ⁊c Contra.oꝛdine na᷑ali ↄtritio pᷣcedit cõfeſſio nem. 2 hec duo ſatiſfactõem: nõ eſſet ↄtritio ſufficiens.niſi ſequeret᷑ ↄfeſſio in ꝓpoſito vel in re:̊ nec ſatiſfactio.ſᷣ ieiu nium aſſumptũ nõ eſt oꝛdinatũ ad ↄfeſſionem . non eſt ſa tiſfactoꝛiũ.¶¶ Pꝛe.ſatiſfactio fit mediantibo clauibus.ieiu nium aſſumptum nõ reſpicit claues:ꝗ̊ ⁊c. Pꝛe.nullꝰeſt vel eſſe d bet iuder ſuipſius.̊ aſſumpto iudicio ſuipſius ſiue a ſeipſo nullus ſatiffacit: cum illud qdð facit nõ fit iu⸗ dicio recto nec debito:ſed in ieiunio voluntaꝛie aſſumpto eſt aliquis iuder ſuipſius:ergo ꝛc. ¶ RKñ. poteſt dici ꝙ ieiuniuim aſſumptum in caritate factum: 2 ſi non ſit ſatilſ: factoꝛium ſacramentaliter:tamen eſt ſatiſfactoꝛiuʒ realit᷑ adminus in caſu.ſcʒ pꝛecedente ↄtritõne et ↄfeſſione.non iniuncta ſcʒ ſatiſfactõne ex aliqua cauſa.vel ex indiſcreti⸗ one ſacerdotis vel negligentia vel incuria.¶¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑.ꝙ ieiuniũ aſſumptũ non eſt oꝛdinatũ ad cõ feſſionem.&̊ ⁊c. põt dici ꝙ ĩmo vᷣm ꝙ eſt ſatiſſactoꝛium.qa ad hoc ꝙ ſit ſatiſfactoꝛiũ ſuxponimus ꝙ eſt oꝛdinatum ad ofeſſionem ⁊ ↄtritõnem.ſi pot haberi facultas cõfeſſoꝛis. ſi em̃ negligat᷑ vel ↄtemnatur ↄfeſſio:nunqᷓ erit ieiuniũ aſ⸗ ſumptum ſatiſfactoꝛiũ. Dic aũt notandum eſt.qꝙ cõfeſ⸗ ſionem ſacr̃alem ſequit᷑ rite ſatiſſactio ſacr̃alis.tamen ſa⸗ tiſfactio realis qñq; ſequit᷑ ſucr̃alem ↄfeſſionem.vt in cãu pᷣtacto.⁊ realis ſatſſſactio qñ ſequitur ↄfeſſioneʒ habitu⸗ alem: vtpote qñ abſente ſacerdote manet peccatoꝛ in ꝓo⸗ ſito ↄfitendi ſacerdoti q aderit copia ſacerdotis.qñq; cõ feſſionem ſacr̃alem que actu fit ſacerdoti.qñ ergo ꝗs vo⸗ luntarie aſſumit ieiunium ſibi non habita ſacerdotis co⸗ pia:illud ieiuniũ non eſt ſolum meritoꝛiũ:ſed ſatiſfactoꝛi um in foꝛo dei:qñ autẽ aſſumit᷑ copia habita ſacerdotis. ⁊ in tali caſu ponit᷑ queſtio nr̃a:adbuc eſt ſatiſfactoꝛiũ in foꝛo dei realiter:⁊ ſi non ſacr̃aliter.q¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ ſatiſfactio dependet a clauibo ⁊c̃.põt dici ꝙ ieiuniũ aſ⸗ ſumptum quodãmodo dependet a clauibo.quia q;tum ad hoc qð pᷣſuponit:oꝛdinat᷑ ad ↄtritõnem ⁊ ↄfeſſionem. pꝛe⸗ terea adhuc ꝗa ieiuniũ aſſumptũ oꝑatuꝛ ſᷣm fidem claui/ um. Ad illud qð ſequit᷑.ꝙ nullus eſt iudex ſuipſius ⁊c. põt dici ꝙ verũ eſt ꝑ ſe loquẽdo.ſcʒ ſᷣm eandeʒ rõnem.ſed Fm aliam ⁊ aliã rõneʒ põt ꝗs eſſe iudex ſuipſius. Hoc pʒ ex glo:j.Corin.xj.ſuꝑ illud.Si noſmetipſos diiudicare⸗ mus nõ vtiq; diiudicaremur ⁊c̃.que eſt. verſet᷑ añ oculos imago iudicij futuri:⁊ aſcendat homo aduerſus ſe tribu⸗ nal.atq; ↄſtituto in coꝛde ſuo iudicio:aſſit accuſatrix co⸗ gitatio 2 teſtig ↄſcientia. ⁊ carnifer timoꝛ.inqe quidẽ ſan⸗ guis anime ↄfitentis ꝑ lacrimas ꝓfluat.poſtremo talis ſententia ꝓferat᷑:vt ſe indignũ bomo indicet ꝑticipatione coꝛꝑis ſanguinis dñi ⁊c̃.veꝛba ſunt Nug. rticulus quintus Onſeq̃nter querit᷑ de ↄꝑatione boꝝ adinuiceʒ Et querit᷑ qʒ hoꝝ eſt magis ſatiſfactoriũ? Et videt᷑ ꝙ ieiuniuʒ aſſumptũ ſic:vnũquodqʒ opꝰ inus debitũ tanto magis gratum: ſed ieiunium aſſumptum eſt hmõi reſpectu alioꝝ:̊ eſt magis gratuʒ ⁊ magis recõciliatiuum.q¶ Pꝛe.om̃e meritoriũ ſiue ſatiſfa⸗ ctoꝛiũ eſt voluntariũ.qꝛ opoꝛtet ꝙ illud qð eſt tale ꝙ a vo luntate ꝓcedat.⁊ magis voluntariũ magis ẽ ſatiſfactoꝛiũ ⁊ minꝰvolũtaꝛiũ minꝰ: ſed inter iſta ieinniuʒ aſſumptum videtur magis voluntariuʒ. ergo ⁊c ¶ ¶ Contra.j.li.Cur eꝰhõ.v.c.om̃is faciẽs volũtarie illud ad qð tenet᷑:magis meret᷑ ꝙᷓ ſi nõ teneret᷑:̊ indictũ ieiuniũ et etiam iniunctũ magis eſt ſatiſfactoꝛiũ qꝙᷓ; noluntariũ tm̃. Auctoꝛitas anſ. hec eſt.Eſt neceſſitas qua maioꝛ bñficioꝛum gratia debet᷑ cum em̃ aliquid in neceſſitate ſui ſubiacet benefacit inui⸗ tus:aut nulla aut mioꝛ debet᷑ ei gra.cum vᷣo ipe ſponte ſe nccĩtati bñfaciendi ſubdit.nec inuitꝰiaʒ ſuſtinet:tunc ma ioꝛẽ bñficij gr̃am meret᷑.nõ em̃ hec dicẽda ẽ neceſſitas ſed gratia.quia nullo cogente illam ſuſcepit aut ſeruat ſed ꝗ⸗ tis.am ſi quid hodie ſponte ꝓmittis cras te datuꝝ: ea⸗ dem cras voluntate das:quis neceſſe ſit cras te reddẽ ꝓ⸗ miſſum ſi potes:aut mentiri.non tñ minꝰtibi dʒ ille ꝓ im⸗ penſo bñſicio cui das.ſi nõ ꝓmiſiſſes:qm te debitoꝛẽ ante tp̃s datõnis illi facere nõ es coactꝰ.Tale eſt em̃ cuʒ quis ſete ↄuerſatõnis ſponte vouet ꝓoſitum.qᷓuis nanq; Pᷣua re illud neceſſitate debeat ne danatõneʒ incurꝛat.⁊ licʒ co gi poſſet ſeruare ſi nolit.ſi tamen non inuitus ſᷣuat quod vouit:non minus ſed magis eſt deo gratus ꝙᷓ ſi nõ vouilſ⸗ ſet.qm̃ non ſolum ↄmunem vitam.ſed et rei licentiaʒ ſibi ter deum abnegauit. nec ſancte viuere dicendus eſt ne⸗ ceſſitate:ſed eadẽ ſibertate q̃ vouit.¶ Pꝛe. bono ſimplr op ponit᷑ malũ ſimptr. bono in genẽ malum in genẽ. bono ex 0lin bine⸗ lcto cie Uüte⸗ Bac eceſc hit lx⸗ cunc⸗ Ref tatee diren ppꝛi⸗ dum dimit it i 8 5 ⸗ 1d 8. ⸗ ſ, n , d e⸗ 4 —,.wNe᷑0 ſK&-, ¶ Nueſtio circũſtantia malũ ex circũſtantia:in medio? indifferens. Simplr magia malo opponit᷑ magis bonũ. et hoc ẽ ſᷣm Hug.ſupᷣ.⁊ ſᷣm phm.ij.pꝛioꝝ ca.de ↄuerſiuo ſylogiſino. ſed oppolitũ ieiunij indicti ⁊ iniuncti eſt traſgreſſio volun tarij: nõ &̊ illa magis ſunt bona ꝙᷓ iſta. c. ¶ Pe. ome ie iuniũ ſi ſit ſatiffactoꝛiũ bʒ ꝓprie a clauibo vel in fide vel ĩ re. ̊ iniunctũ magis hʒ a clauibo ꝙᷓ aliud: iſtud eſt ma⸗ gis ſatiſfactoꝛiũ qᷓ aliud.a indictũ magis qᷓ aſſumptũ: ga a diſpenſatoꝛibo ecclie eſt traditũ.a illi hñt piatem claui⸗ um 7 maxime dñᷣs papa a qͥ eſt indictũ. ᷓ inter iſta minus ſatiſfactoꝛiũ eſt volutarie aſſumptũ:⸗ maxie ſatiſſe oriũ eſt iniunctũ medio vpo modo indictũ ieiuniũ ¶Rñ ad B tacta dðm ſine melioꝛis pᷣiudicio ſnĩe.ꝙ inter ieiunia pre magis eſt ſatiſfactoꝛiũ iniunctũ.pꝰillud indictum peindi⸗ ctum volũtarie aſſumptũ. Ao boꝝ euidentiaʒ nota. ad hᷣ ꝙ ieiuniũ ſit ſatiſfactoꝛiũ ↄplete pᷣter genus oꝑis ⁊ infoꝛ⸗ mationẽ caꝛitatis(hec em̃ duo ſubſternunt᷑) opoꝛtet ꝙ ſit volũtariũ.qꝙ ſit ſiłr efficax a virtute clauiũ et in generali et in ſpaãli.Yeiuniũ aũt iniunctũ hʒ pꝛimũ:q volutariũ ẽ. hʒ ſimiliter ſedᷣm et terciũ:qꝛ hʒ efficaciã a clauibo ĩ gene rali et in ſpeciali. In generali qꝛ habentes pꝛimã ſine pᷣci puam virtutẽ clauiũ ſiatuerũt.vt ſacerdotes ſic iniũgerẽt Vñ babet᷑ a Caſſia.qꝛ ſancti ſacerdotes hñtes poteſtateʒ clauiũ.hoc inſtituerũt:habet etiã efficaciã a virtute claui um in ſpeciali.qꝛ illi ꝗ iniungũt ieiunia in ſatiſfactionem virtute clauiũ: hoc faciũt in ſieiunlo voluntario nõ eſt niſi pꝛimũ.iꝙ eſt voluntariũ.qꝛ directe ⁊ ꝑ ſe nõ habet virtu tem clauiuzʒ.· in iniuncto ieiunio ſunt tria ꝓpter qð magis ſatilfactoꝛiũ.¶ Ad hoc ̊ pꝛimo obr ↄtra h ꝙ vnũquodq; opꝰquanto minꝰ cbitũ tanto magis gratũ ⁊c̃.põt dici ꝙ magis debitũ ⁊ minꝰduobo modis accidit.Fm ꝙ dĩ debi⸗ tum duobo modis.ſ.neceſſitatis ⁊ voluntatis. Et dico de bitũ volũtatis:qð pure mera volũtate efficit᷑ debitũ.vipo⸗ te qñ ꝗs ſua ſponte obligat ſe ad aligꝗd.et facit ſe debitorẽ cuiꝰantea nõ erat tebitoꝛ. Debitum dico neceſſitatis: qð nõ efficit᷑ mera voluntate ſiue obligatõne ſpontanea debi⸗ toꝛ:vᷣ lege nature ⁊ electõne ꝓprie tutis obligat ⁊ ſe debi⸗ toꝛem reddit.hoc alijs ðbis ſolet dici.ꝙ eſt cebitũ amoꝛis et debitũ legis qð in idem redit. Dicendũ eſt ̊ de pꝛimo. ſcʒ de debito volũtatis.ꝙ hoc ẽ veruũ quãto magis eſt debi tum. tanto magio ẽ Sene hoc ẽ falſum ꝙ qnto magis cæbitũ tanto minꝰeſt gratum: de alio modo tebiti foꝛtaſſe verũ eſt:⁊ quãto magis eſt debitũ tanto minꝰ gratũ. qa g ieiuniũ iniũctũ eſt debitũ neceſſitatis.qð bʒ originẽ a vo⸗/ lũtate.lʒ ſit magio debitũ q; aſſumptũ:nõ tñ ẽ minꝰ gratũ ſed magis. ¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ aſſumptũ ieiuniũ eſt magis voluntariũ ⁊c.põt dici ꝙ aſſumptũ ieiuniũ nõ int pꝛetat᷑ magis voluntariũ qᷓ imunctũ:licet iniunctũ magis ſit neceſſariũ.qꝛ neceſſitas oꝛiginẽ hʒ a voluntate.obligat em̃ ſe penitẽs illi neceſſitati nõ ex timoꝛe ſ̊ ex amoꝛe:ñ co⸗/ actus ̊ ſpontaneꝰ. vñ nõ eſi interpᷣtandũ minꝰ volũtariuʒ q̃ ieiuniũ aſſumptũ. Pꝛet᷑.h̊ genꝰarguẽdi nec h nec ĩ rõne pcedente neceſſitatẽ hʒ.hr̃et ſoꝛtaſſis ſi ↄcurꝛeret paꝛitas in alijs.ᷣ nõ eſt ita:qꝛ ieiuniũ iniunctũ directe hʒ efficaci am in generali et in ſpãli a vᷣtute clauiũ:qð nõ habʒ iein⸗ nium aſſumptũ.Aliꝗ dicũt ad hec argumẽta.ꝙ ieiunium aſſump:ũ eo ꝙ videt᷑ magis volũtariũ eſi magis meritoꝛi um:ſᷣ nõ magis ſatiſſactoꝛiũ.ĩmo ecõtrario eſt minꝰ ſatiſ⸗ factoꝛiũ qdð nõ videt᷑ neceſſariũ:cũ meritũ ꝑ ſe epẽdeot a radice caritatis 61 Rd illa qᷓ ꝓgonun?᷑/ ꝓ alia ꝑte.qᷓ;uis g̊ tia termini poſſint ↄcedi: põt tñ rñderi.et pꝛimo aa iliud Anſel.ꝙ ẽ neceſſitas volũtatis.i.q ꝓceſſit ex voluntate: 2 neceſſitas legio q̃ ꝗs ſe nõ obligat voluntarie.ſᷣ ſibi impo nit ex obligatõne legis.pꝛima neceſſitas auget meritũ:ſe⸗ cunda nõ.ſicut pʒ ꝑ Anſel.li.ij. Cur deꝰhõ. Silr idem a Herñ.in ca.de pᷣcepto: diſciplina.vbi ſic dic.qð in volũ tate eſt ſuſcipiẽtis nõ in ptᷣate ꝓponẽtis:volũtariũ merito dixrerim nõ ncciũ.attñ hocipᷣm ꝙ dico voluntariũ ſigs ex ꝓpꝛia volũtate ſemel admiſerit et ꝓmiſerit deinceps tenẽ dum: ꝓfecto in nccium ipᷣe ſibi ↄuertit.nec iam hʒ li. ar. dimittere: quod tñ ante nõ ſuſciꝑe libeꝝ habuerit. Ideo⸗ cj. q; qð ex volũtate ſuſcipit᷑.ex neceſſitate tenebitur.q;ꝛ oĩno neceſſe eſt eũ reddere vota ſua q̃ diſtinxerunt labia ſua. et ex oꝛe ſuo aut ↄdemnari bʒ aut iuſtificari.Ceteꝝ vt ait ꝗq/ dem ſanctoꝝ. felix neceſſitas q̃ in meliꝰcogit. ſi Gieiuniũ indictũ et iniunctũ ꝓcedũt ex neceſſitate pꝛimo mõ dicta: nihil impedit qᷓtuʒ ad hoc illa eſſe magis meritoꝛia qᷓ; vo⸗ luntaria ſicut ↄcludit rõ.ſed de illa neceſſitate nõ oportet qᷓuis magis ꝓpꝛia rõne clauiũ hoc heant alijs ꝑibo. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ de pho ⁊ theoma.dðm ꝙ licet ↄcluſio poſ- ſet ↄcedi ſᷣm ꝙ tactũ eſt.ſcʒ ꝙ ceteris paribo magis ẽ ſatil factoꝛiũ ieiuniũ indictũ vel iniunctũ ꝙᷓ voluntariũ.qꝛ ma ioꝛ eſt ibi virtꝰclauiũ:tñ pᷣma generalłr nõ eſt vera.vᷣ bʒ in ſtantiã in illis regulis quoꝝ vnũ ponit alteꝝ. vt oſtendit phᷣs.viij. topicoꝝ.nam ſanitati q̃ eſt minꝰbonuʒ ꝙ ſit ene⸗ chia:nõ opponit᷑ minꝰmaluʒ qᷓ enechie:̊ maiꝰ. nam egri⸗ tudo q̃ eſt oppoſitũ ſanitatis:ẽ magis malũ qᷓ ſit cathetia que opponit enechie.et hec regula hᷣ fallit.qꝛ enechia poĩt ſanitatẽ vt ibi dicit. Põt etiã inſtantia inueniri in termi⸗/ nis nr̃is.qꝛ caritas eſt maiꝰbonum qᷓ fides.vt dicit apłs: tñ oppoſitũ caꝛitatis nõ eſt maiꝰmalu qᷓ ſit fidei.ſᷣ põt eſſe mipeck quodcũq; moꝛtale opꝓponit᷑ caritati. fidei vᷣo non niſi infidelitas: qᷓ magis malũ eſt aliquo paruo moꝛtali. Silr ve impletõne p̃ceptoꝝ et ↄſilioꝝ.qꝛ qᷓuis maiꝰbonũ ſit implere ↄſilia qᷓ pcepta:tñ nõ implere ↄſilia nõ eſt ma⸗ ius malũdato ꝙ maluʒz ſit) qᷓ nõ implere pᷣcepta ĩmo mi⸗ nus:niſi cui ↄſilia fecta ſunt pᷣeepta vt ei ꝗ vouit ea.⁊ hec ſic ↄtingũt:qꝛ vnum ponit aliud:vt fides caritatem:⁊ im⸗ pletio ↄlilioꝝ ponit impletioneʒ pceptoꝝ.vã illa ꝓoſitio ſic ꝓpoſita eſi.qꝙ ibi de plano videt᷑ velle pᷣs.maioꝛi bono maius malum opponit᷑:niſi ↄferat vnum alterum vt ene⸗ chia ſanitatem. rticulus ſextus Onſequẽter querit᷑ de generalitate efficacie ie iunij. Querit᷑ ̊ vtrũ ieiuniuʒ factũ in caꝛitate MVt ſatiſ factoꝛiũ ꝓ om̃i pcto.⁊ videt᷑ ꝙ ſic: per 5 ꝙ caritas nõ compatit᷑ ſecũ culpã aliquã.ieiuniuʒ aut int᷑ omnia ſatiſfactoꝛia eſt maxime afflictiuũ:̊ eſt maxime ſa tiſfactoꝛiũ pꝛo pena debita peccato.ſed om̃is peccati ẽ ſa⸗ tiſfactoꝛium potiſſime illud qð eſi magis afflictiuum ⁊ pe nale:et hoc eſt ieiunium:ergo ꝓ omi peccato ſatiſfactoꝛiũ eſt ieiunium. ¶ Pꝛe. iſtud videt᷑ ꝑ ſimile ſumptuz ab alijs partibus ſatilſ factionis. Luc.xj. Sate elemoſynaʒz ecce omnia mũda ſunt vobis ex quo patet ꝙ elemolyna ſit ſa⸗ tiſfactoꝛia ꝓ omi peccato.a ſimili videt᷑ ꝙ ieiumũ.⸗ Vre te. Lhob.nij. Elemoſyna ab om̃ pcto et merte liberat:et nõ patit᷑ aimas ire ĩ tenebꝛas. Pꝛe.danielł. iiij.pcta tua elemoſy mis redime.⁊ inigꝗtates tuas ĩ miſericoꝛdijs pau⸗ perum. Mota ꝗ dicit pcta generalr. nec h̊ nec illud: g ele⸗ moſy na eſt ſatiſfactoria generalłr ꝓ pctis. ſilr videt᷑:imo foꝛtioꝛi rõne de ieiumo cuʒ ſit magis penale.⸗ Pꝛe. ecci. xxvj.om̃is ponderatio nõ eſt digna ↄtinentis anime. con⸗ tinentia ergo recipit recompenſatõeʒ. ſi ergo recom penſa tio fit equali bono nel maiori: non videtur aliquod bonũ eſſe maius bono ↄtinentie vel illi equale.ſed ieiunium eſt cauſa ↄtinentie. Oue em ſunt peſtes carnis.gula:et luxu ria.quaꝝ vtraq; repꝛimit᷑ ieinnio.gula em̃ repꝛimit᷑ ieiu/ nio et lururia remouet᷑ repreſſa gula. EUnde ad Ephe.v. Molite inebriari vino in qͥ eſt lururia. igitur videt᷑ ꝙ ieiu nium habeat p̃ꝛogatiuum reſpectu alioꝛum ſatiſfactorio⸗ rum ſiue aliaꝝ ꝑtium ſatiſ factõnis:et ita vt pꝛiꝰ. Cont᷑ exercitatio coꝛꝑis ad modicũ valet.j.Limoth.iiij. ſed qð eſt ſatiſfactoꝛiũ ꝓ omni pcto: nõ valet ad modicum ſed ad multum: ergo non eſt ſatiſ facioꝛiũ ꝓ om̃i peccato.ꝗ Pꝛe. ſatiſfacere eſt cauſas peccatorũ excidere. ſed exciſio eſt ꝑ ↄtrarium. et ieiunium non opponit᷑ omi peccato directe.bᷣ prie carnali:elemoſyna ↄcupiſcentie oculoꝛum: oꝛo ſu⸗ pbie vite. ꝛe. Hiero.non ſanat oculum qðs ſanat cal⸗ cancũ.ꝗ ſilr eꝛit in ſpũalibo medieinis vt in coꝛꝑalibus. ſi ieiumiuʒ ſanat paſſiones coꝛꝑis. vt dĩc Hiero.vt habe ſup:nõ ſanat peſies mẽtis:& non ẽ ſatiſ factoꝛiũ ꝓ oĩ peſte ſiue pccol Rñ. ꝙ ſatiſfacere dicit᷑ ꝓrie et coĩter. ꝓprie ſcʒ eſt cauſas ꝑctoꝝ excidẽ ꝑ exercitiũ actuũ ↄtrarioꝝ. ſic ieiuniũ ẽ ſatiſfactoꝛiũ ꝓ pct᷑o carnis.⁊ quodamodo cont᷑⸗ riatur ↄcupie caꝛnis:oꝛo ſuꝑbie vite. Coĩter ẽ ſatiſſacere penã debitã ꝓ pctᷣo ſoluere.ꝓut ſatiſfactoꝛiuʒ dr coĩter illud qð ẽ ſolutiuuʒ pene debiti ꝓ pct᷑o:ſic q̃libet paꝛs põt eſſe ſatiſfactoꝛia ꝓ qͥlibet.Et ad buc addi põt.ꝙ ieiuniu eſt ſatiſfactoꝛiũ ⁊ ſanatiuũ ꝓprie peccati carnis:ſed ↄmuĩ⸗ ter ⁊ extenſiue eſt ſatiſfactoꝛiũ ꝓ om̃i peccato licet nõ ſana tiuũ.verbigr̃a.cum aliꝗs fuerit infirmꝰ acuta febꝛe ⁊ iam recõualeſcit et curat᷑: adhuc eſt quaſi totus ↄbuſtus ĩ cor⸗/ poꝛe.vnde adhuc bʒ coꝛpus diſpoſitũ et ꝓnum ad h̊ ꝙ fa cile recidiuet.ſicut qn in aliqͥ loco fuit ignis extincta flam ina et remotis cineribo:adhuc remanet platea calida.ſic eſt in ꝓgoſito:qꝛ qñ aliquis fuit in pcto carnis poſtq; pe⸗ nituit ⁊ peccatuʒ receſſit:longa tñ ↄſuetudine peccati ad- huc faciliꝰeſt ad recidiuuz.ideo ſicut ille ꝗ euaſit de acuta indiget aliqua medicina ſiue aliquo alteratiuo ad amouẽ dam diſpoſitõez ad egritudinem ↄſimileʒ per ↄꝛia illi di⸗ ſpoſitioni:ſic ille indiget aliqͥ repꝛimente ipᷣo ipᷣm fomitẽ et hoc eſt ieiuniũ.ſiłr eſt de elyna et ſimiliter de oꝛone ⁊ ð reſpectu eoꝝ quibo ꝓpꝛie oꝓponunt᷑.q¶ Ad illud qð primo obijcit.ꝙ ieiuniũ eſi potiſſime ſatiſffactoꝛiũ:qꝛ magis ẽ af⸗ flictiuũ.dicendũ ꝙ et ſi rõne generis magis affligit ieiu⸗ nium qᷓ; elemoſyna ⁊ oꝛo:nibilomin?ꝰex aliquibo acciden tibus qũq; magis affligit oꝛo ꝙ; ieiuniuzʒ.vñ q;tum ad pe⸗ nam ſe hnt illa tria ſicut excedenda et exceſſa.q¶ Ad illa qᷓ ꝓonunt᷑ ꝑ ſimile de elyna.põt dici ꝙ ełyna et ieiunium pnt eſſe ſatiſfactoꝛia p om̃i pcto et tactuʒ eſt:licet vtrũq; ẽ ſanatiuũ vniꝰin genere.Quidã dicũt ꝙ elyna ↄmuniter ſumpta ipᷣm dantẽ reſpicit:⁊ illũ cui datur.et vtriq; valet et ꝓpꝛie ſumpta reſpicit ꝓximũ.de pꝛima ↄcludit᷑:nõ de ſe cunda. Sʒ gꝗa hec diſtinctio paꝝ vel nihil valet ad ꝓpoſi⸗ tum:quia auẽtes loquunt᷑ de elyna ſcdðo mõ ſumpta.⁊ ſic c ea intendimꝰ. Aliter põt dici.q ſcʒ ieiuniũ nõ ẽ bonuʒ Fm ſe ſᷣm ꝙ dicit Caſſianꝰ.ꝙ ᷣm ſui naturã nõ eſt bonũ: ſed elyna eſt bona ᷣm ſe:et ideo poteſt valere cõtra plura q ieiuniũ:ideo non eſt ſimile.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ incõtinentia eſt maximũ ⁊c.põt dici ꝙ licet ieiuniũ habe⸗ at aliquã pꝛogatiuã reſpectu pct᷑i carnis.cui ꝓpꝛie ↄirari⸗ atur diminuẽdo penã iſtius:non tñ hʒ penã progatiuam reſpectu ełyne.quia elemoſyna hʒ ſimilit᷑ diminutiuũ re ſpectu pene pct᷑i auaricie:⁊ etiam hʒ prerogatiuam reſpe ctu ieiunij.quia maxime gratuitaẽ:⁊ ſpaliter auxilij ſpũ⸗ alis impetratiua.Pꝛe.vt dicũt quidã.cũ dicit᷑ om̃is pon⸗/ deratio nõ eſt digna ↄtinentis anime.ibi ſumit᷑ ↄtinentia coĩter:nõ ſolũmodo ᷣm ꝙ eſt virtus vel opꝰ vᷣtutis q̃ con⸗/ tinetur ab oꝑibus carnis:ſed qua ↄtinet᷑ ab om̃i illicito. et hoc patet.quia dicit Tlug.de ſancta virginitate.melioꝛ eſt ↄingata magis obediens q; continens minꝰ obediens. Ex quo pʒ.ꝙ obedientia eſt maioꝛ qᷓ abſtinentia ſeu con⸗ tinentia.ſᷣm ꝙ eſt virtus ſpecialis qua ↄtinetur ab operi⸗ bus carnis.Si tamen velimꝰdicere ꝙ loquit᷑ de continen tia ſpeciali.ocedendũ ẽ aꝛgumentum.¶ O autẽ dicit᷑ ꝙ qꝛ non recipit recõpenſatõeʒ ⁊c.dicendũ ꝙ hoc verũ eſt ĩ ge⸗ nere:in caſu tñ recipit recõpenſatõnem vt plures aſſerũt. vt ſi aliqua voniſſet caſtitatem poſſet ↄpelli ad nubenduʒ cauſa pacis regni.vel dicendũ ꝙ maius bonũ eſt continẽ/ tia qᷓ; elyna realis exterioꝛ. Vñ licet votũ dandi ełynam nõ diſſoluat votuʒ ↄtinentie ꝑpetue:tamen voluntas affe⸗ ctuoſa dandi ełynam ex coꝛdis ↄpaſſione dũmodo ſit per petua ⁊ voto roboꝛata:eſt magis bonũ qᷓ; ↄtinentia et ma⸗ gis meritoꝛia qᷓ; votum cõtinentie.nec etiam votum talis vouentis recipit recompenſatõeʒ:nec per ingreſſum clau⸗ ſtri abſoluit᷑ a tali voto vt dicunt.¶: Ad illud quod obijci tur.ꝙ exercitatio coꝛꝑis ⁊c̃.poteſt dici ꝙ apoſtolus loꝗ⸗ tur ibi pꝛeciſe excluſa pietate mentis. ſi em̃ pietas teſit a mente:paꝝ valet exercitatio coꝛꝑalis. Miembꝛum terciũ 2 Equit᷑ de rõne efficacie ieiunij qᷓtũ ad ſatiſ⸗ factõneʒ.Et qꝛ ſatiſfactio in via non fit ſine merito:meritũ aũt eſt in caritate.Querituꝛ hic pᷣmo.vtrũ teneamur ieiunare ex caritate tenesmur ieiunare in caritate. Lercio vtruʒ ieiuniũ in caritate ſit ſatiſſactoꝛiũ. Quarto quid ſit pꝛeci ſe cauſa:quare ieiuniũ ſit ſatiſſactoꝛium. rticulus prunus — NA5Sceptũ eſt penitentibo.et hoc pᷣceptũ eſt vt ieiu nando ſatiſſaciãt: ̊ tenent᷑ ieiunare vt ſatiſfaciant. ſᷣ ſatiſ facere ieiunando nõ pñt ꝗ ieiunant in affeciu peccandi.vł etiam niſi moueant᷑ ex dilectõne dei.ꝗ̊ ad hoc ꝙ exercitiũ ieiunij ſatiſfaciat: opoꝛtʒ ꝙ fiat ex caritate.⁊ ꝙ moueatuꝛ ieiunãs ad ſatiffaciedũ ieiunio ex caritate ſiue di dilectio ne. Si aũt aliꝗd pᷣeligatur deo in actu ieiunij:non ſatiſfa⸗ cit ieiunans. Pꝛe.pꝛima ⁊ potiſſima ratio inſtitutõnis ieiunij eſt.vt illo penitens ſatiſfaciat. non em̃ inſtituit᷑ ie/ iuniũ quia ieiuniũ:ſed quia ſatiſfſactoꝛiũ.&̊ inſtitutõ non reſpicit ſuᷣam coꝛꝑis:ſed potiꝰefficaciam.ſ.ſatiſfaciendi Hanc aũt efficacia nõ bʒ ieiuniũ vbi aliquod pᷣeligit᷑ deo: ita vt pꝛiꝰ.q¶ Pꝛe.ieiuniũ eſt debitũ.ꝗ̊ modo ↄuenienti ⁊ de bito ſoluendu.tũc aũt ſoluit᷑ modo debito et ↄuenienti: qñ ſoluit᷑ ex caritate qð reddit᷑.¶ Pꝛe.duo ſunt motĩa ad exercitia bonoꝝ.ſ.timoꝛ ⁊ amoꝛ.vñ quideʒ motu timoꝛis adimplent pᷣcepta.qꝗ aũt pᷣcepta adimplent ex timoꝛe non adimplent ſicut debeꝛent. Vñ glo.Exo.xxxv.õ placent deo coacta ſeruitia.amoꝛe ei ſeruit᷑ nõ timoꝛe:mente non coꝛꝑe.̊ adimplere dʒ ex amoꝛe.Yeiuniũ aũt pᷣceptũ eſt:ꝗ ⁊c.q¶ Pre.ꝗ in vno offendit factꝰeſt oĩm reus.Jac.ij. hoc nõ eſi ꝓpter ſubam oꝑis:ᷓ ꝓpter carentiaʒ caritatis.ꝗ ad hoc ꝙ non fiat reus dʒ ꝓcedere opus ex caritate.ergo ⁊c. ¶ Pꝛe. ome opus vᷣtutis includit finem.ᷣ ieiunare cẽ opus virtutis.ſ.vel obedientie vel tꝑantie:&̊ includit fineʒ ieiu⸗ nij.ſed finis ieiunij eſt placere deo ⁊ eiꝰamoꝛem acquireꝛe quem ꝑ pctẽ̃m amiſerat:hoc autẽ non fit niſi ex amore fiat ieiuniũ.q̊ ⁊c.¶ Pꝛe.ſuꝑ illud Math.vj.iemo põt duo⸗ bus dñis ſeruire. Glo.quicꝗd facis: vel ex amoꝛe dei vel ex ſeru itute dyaboli facis. ſi nõ eſt ieiunium ex caritate ex ſeruitute dyaboli eſt.cum ꝗ̊ quilibet teneat᷑ hoc vitare tenet᷑ ex neceſſitate ieiunare ex caꝛitate.¶ Contra. Ecci. j.timoꝛ dñi expellit peccatũ.expulſio at᷑ peccati timoꝛe ði fit exercitio alicuius oꝑis ↄuenientis.opus aũt ↄueniens ad peccatoꝝ expulſionem eſt ieiuniu: ieiunij exercitium ex timoꝛe nõ diſplicet deo.q̊ licitum eſi ieiunare ex timoꝛe neq; tenet᷑ penitens ieiunare ex caritate. Pꝛe.cum ieiu⸗ nium meroꝛis ſiue ſatiſfactoꝛiũ magis ſpectet ad ſlatũ im ꝑfectõnis qᷓ; ꝓꝑfectõnis.ieiuniũ exultatõnis econuerſo: vi⸗ cetur ꝓꝙ licitů eſt. imo ↄuenit penitentib ieiunare ex timo re.¶] Pꝛe.debitoꝛi alicuiꝰdebiti coꝛꝑalis ſufficit ꝙ ſoluat debitum ad qð tenet᷑ quocũq; modo.nec opoꝛtet ꝙ ſoluat ex caritate:ſiłiter videt᷑ de debito ſpũali cuiuſmodi ẽ ieiu⸗ nium.¶ Pꝛe.cui dat᷑ pᷣceptum de aliquo exequendo.ſuffi⸗ cit ꝙ exequat᷑ illud non ex caꝛitate:ſiłr videt᷑ de pᷣcepto ie iunij.Et ſolet queri.q̃re nõ dicit᷑ non obedire qui obedit ex timoꝛe:ſicut dicit᷑ nõ ſatiſfacere ꝗ non ſatiſfacit ex caꝛi rare Rn une pᷣiudicio.ꝙ nullus tenet᷑ ieiunare ex cari tate.lênet᷑ dico ita ꝙ incurꝛat offenſam et tranſgrediatur ſi non ieiunat ſic.¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑.ꝙ ieiunare eſt pᷣceptũ et ad hoc ꝙ penitentes ſatiſfaciãt ⁊c.põt dici q; ille cni pᷣceptũ eſt ab eccłia vt ſatiſfaciat ieiunando: tenet᷑ obedire eccłie ieiunando vt ſatiſſaciat.ſed cum nõ ſit illi iniunctũ vt ieiunãdo ſatiſſaciat ex caritate.qꝛ tñ ieiunare ex vel in caritate tenetur quilibet vt ſatiſfaciat in foꝛo tei aſſequatur remiſſionem peccatoꝝ.et vitam eternam:ad que aſſequenda vnuſꝗſqʒ tenet᷑ ieiunare ex vel in caritate ſed non ex pᷣcepto eccłie.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.q non pñt Verit᷑ ̊ pꝛimo.vtruʒ penitentes teneant᷑ ieiu⸗ nare ex caꝛitate.O ſic:videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ ieiunaꝛe — — ——— ——— – 0 — = —J2X-E-2C--- ——02—— — — 1 1 n — ¶ Lueſtio ſatiſfacere ꝗ ieiunant in affectu peccãdi ⁊c̃.põ: dici ꝙ me diñ eſt inter ieiunare in affectu peccãdi:et ex anectu cari⸗ tatis.vñ nõ ſeꝗtur.non ieinnat ex affectu caritatis: ̊ ieiu nat ex eł in affectu peccandi.qꝛ qñq; mouet᷑ ꝗs ſolũmodo ad ieiuniũ vt penã tebitã euadat:⁊ nõ ex caritate neq; ex affectu peccãdi.¶¶ Ad illud qð obr.ꝙꝓ ieiuniũ inſtitutu eſt ad h̊ vt penitẽs ſatiſfaciat.efficaciã aũt ſatiſfaciẽdi nõ bʒ go vbi aliqð pᷣeligit᷑ deo ⁊c.põt dici.ieiuniũ inſtitutũ eſt vt ieiunãdo ſatiſfaciat ꝗs in foꝛo eccie.⁊ hãc efficaciaʒ ſa⸗ tiſſaciendi hbʒ ieiuniũ.licet nõ ieiunet᷑ ex caritate. vicʒ ꝙ ĩ caritate ieiunat.naʒ vt tactũ eſt: iſta nõ ſe bñt ↄſeq̃nter: ñ ieiunare ex caritate: 1 ieiunare cũ affectu peccandi. VUnð nõ ſeqtur. iſte ieiunat nõ ex caritate: ̊ cũ affectu peccandi Að illud qð obr.q ieiuniũ eſt debituʒ ⁊c̃.põt dici.ꝙ lʒ tebitũ ſolui debeat mõ debito ⁊ ↄuenienti:nõ tñ ſeꝗtur ex boc ꝙ om̃i mõ debito ⁊ ↄuenienti.qñ em̃ aligs ſoluit ſum⸗ mam pecunie debitã: licet nõ ſoluat etiã ↄueniẽtiſſimo mõ quo dʒ vel põt:nihilominꝰſolutio reputat᷑. Pꝛete.ieiuniũ eſt debitũ. qꝛ inſtitutũ ſiue pᷣceptũ.⁊ obligat ad executõeʒ actꝰ:nõ aũt ad modũ executiõis.. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ duo ſunt motiua ad executõeʒ pᷣcepti.ſ.timoꝛ et amoꝛ ⁊c̃. põt dici ꝙ hec eſt falſa.ꝗ adimplet pᷣceptũ ex timoꝛe nõ ad implet eo mõ quo dʒ.qꝛ qñ dat᷑ pᷣceptũ abſolute ſiue ſim⸗ pliciter de pcepto adimplẽdo mõ nõ erpᷣſſo.ſine adimple⸗ atur ex timoꝛe vel ex amoꝛe ſimpir adimpletur. Licʒ non potiſſimo mõ ſiue vtiliſſimo illi qimplet. ⁊ lʒ coacta Fui⸗/ cia deo nõ placent:tñ ſufficiẽti in cãu.quidã aũt deo ſerui unt ? multa bona faciũt ex timoꝛe.⁊ ſic opando placẽt ðo 2 quodãmodo ðo apꝛopinquãt ⁊ diſponũt ſe ad ſtatũ me lioꝛẽ:licet nõ placent ad obtinendũ pᷣmiũ remuneratõnis vite eterne. 4 Ad illud Yac.ij. Qui offendit in vno ⁊c̃.pt᷑ dici.ꝙ nõ dr in oĩbo offendẽ qꝛ ſit oim trãſgreſſoꝛ.⁊ puni⸗ endus ꝓ oĩbus ſeu debitoꝛ pe ibus:ſᷣ̊ hoc dẽ qᷓ;tuʒ ad pꝛiuatõeʒ meriti.pᷣcepta em̃ rbnexione rõne meꝛiti ⁊ vi tatõnis pene:ſ̊ no ꝑ ſubam operũ.Ecẽci.ix.Qui ĩ vno pec cauit multa bona ꝑdet.vicia em̃ hñt ↄnexioneʒ in pꝛiuati one:qꝛ aiam pᷣuant caritate ⁊ vita eterna. Virtutes auteʒ hñt colligantiã non qᷓtum ad actus eoꝝ. ſed qtum ad ꝗ/ tiam et caritatem: et ꝓpter boc dicitur. Qui in vno offen⸗ derit factus eſt omniũ reus.ſcilicet dignus priuatõe om⸗ miuum bonoꝝ gratuitoꝛũ: ac ſi eſſet tranſgreſſoꝛ omnium. 4¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ ieiunium ſit opus virtutis et includit finem ⁊c.põt dici ieiunij finis eſt honoꝛare deum ſ non ↄꝓplete honoꝛatur deus nili ſola caritate.tamen lar⸗ ge dicitur honoꝛari in acubo virtutum infoꝛmiũ:vt obedi entie ⁊ iuſticie infoꝛmis.ita et ieiunare factum nõ in cari tate honoꝛat deum quodãmodo.et eſt honoꝛ dei:ſed nõ ꝑ fectus.et ad talem tenetur non ad aliũ qui eſt in peccato moꝛtali.nec tranſgredit᷑ etiam ſi nõ ex caritate faciat: qa ieiuniũ vel alius actus virtutis dupliciter poteſt accipi. vel qtum ad obligationem qð poteſt fieꝛietiam in moꝛta⸗ li: vel tum ad meritum. ſcʒ vt habeat ad qð oꝛdinatum eſt pᷣceptum et illud non aſſequitur niſi ex vel in caꝛitate fiat. 4. Ad illud Aldath.vj. ¶ Lemo põt duobus dominis ſeruire ⁊c.põt dici.ꝙ ſenſus eſt quicqꝗd facis. vel exiſtens in caritate facis:vel ĩ peccato facis. Vñ in illa glo. Quic quid facis vel ex amoꝛe dei facis ⁊c̃.hec pᷣpoſitio ex:nõ di cit radicem facti:ſed potiꝰeſt nota exiſtentis in facto. Si aũt diceret radicẽ tũc venialia et indifferentia fierent vel ey caritate vel ex ſeruitio dy aboli. Ad illud quod queri tur. quare non dicit᷑.nõ obedire qui obedit ex timoꝛe ⁊c̃. põt dici.q; hoc eſt: quia obedientia reſpicit actum exterio rem: ſatiffactio factum. Ael aliter poteſt dici.ꝙ ſicut qui non obedit vt debet dicitur non obediere: eo ꝙ non babet fructum obedientie:ſie non dicitur ſatiſſacere qui nõ effi⸗ caciter ſatiſſacit:licet obediendo in actu non ſit tranſgꝛeſ⸗ ſoꝛ qui opus ſatiſfactoꝛium non facit ex caritate: ᷓuis in terpᷣtatiue dicat᷑ non facere rõne pᷣdicta. .cj. 1 jculuns ſecunans nter querit᷑.ſi tenet᷑ ꝗs ieiunare inoari⸗ Late. e ſic: videt᷑ ꝑ hoc ꝙ ita ieiunãdũ ẽ ꝙ ie⸗ iuniũ ſit fructuoſuʒ.hſ̊ hoc nõẽ niſi fiat in cari⸗ tate.vt em dicit Oreg.in quadã omeł.Mon hʒ aliquid vi⸗ riditatis ramꝰboni oꝑis:ſi nõ manet in radice caritatis. Pꝛe. ad iſtud ienet᷑ hõ cuiꝰoppoſiiũ eſt trãſgreſſio. ſᷣ qui ieiunat 7 nõ in caritate tranſgreſſoꝛ ẽ: ̊ oẽs tenent᷑ ieiuna re in caritate.¶¶ Pꝛe. Geñ. iin . Fm aliã lr̃aʒ. Si recte offe ras et ſi nõ recte diuidas peccaſti. ſed ꝗ ieiunat et nõ in ca ritate recte offert ieiunando:qꝛ offert ieiunium ſuũ deo eccłie.ſ̊ nõ recte diuidit:qꝛ nõ dat ſeip̃m deo. Eñ dat deo ꝑtem deterioꝛẽ:⁊ ita peccat.q¶¶ Pꝛe.q ẽ in caritate tenetur ieiunare in caritate.qꝛ tenet᷑ ↄſeruare ſe in ſuo ſtatu. cũ nullꝰreportet emolimẽtũ de malicia ſua:ſilr dʒ ꝗẽ in ꝑecc cato. ita iuſiꝰ iniuſlꝰdʒ ieinnare in caritate ¶ LContꝛa ſi aligs homo tenet᷑ ieiunare in caritate.̊ ꝗqcunq; ieiunat in pcto moꝛtali peccat moꝛtałr.qð ſalſum ẽ:qet pꝛimum. Pꝛet᷑. nullꝰↄfitens in pcto moꝛtali peccat. ſir nullus ĩ moꝛtali ↄfitendo peccat ieiunãdo. Jeiunãs aũt nõ in cari tate ieiunat ĩ moꝛtali:̊ nullꝰieiunãs nõ ĩ caritate peccat nõ tenet᷑ ieiunare in caritate.¶ Pꝛe nullꝰpeccat pparã⸗ do ſe ad gram. ieiunãs in moꝛtali ſiue nõ in caritate exi⸗ ſtendo eſt hmõi:̊ nõ peccat.ſed nullꝰ tenet᷑ facẽ illud cuiꝰ oppoſitũ ſibi nõ tm: ̊ nullꝰtenet᷑ ieiunaꝛe in caꝛitate ERñ.ꝙ bõ nõ tenet᷑ ieiunare neq; in caritate neq; ex ca⸗ ritate. Uñ ieiunãdo nõ in caritate neq; ex caritate ñ trãſ⸗ greditur ſic ieiunando.qꝛ inſtitutõ ſiue iniũctõ ieiunij ad actũ obiigat nõ ad moduzʒ. ⁊ maxie nõ ad talẽ. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ dʒ ita ieiunare ꝙ ieiuniũ ſuũ ſit fructuoſum põt dici ꝙ debz. i.expedit. Sʒ ꝙ dʒ ꝓut debʒ impoꝛtat ne ceſſitateʒ ita ꝙ tranſgrediat᷑ miſi ſic ieiunet:nõ eſt verum. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ illud tenet hõ cuiꝰoꝓpoſitũ ẽ traſ greſſio ⁊c. põt dici ꝙ ieiunãs nõ in caritate no tranſgredi tur ieiunando ſic. Uñ rõne ieiunij non eſt indicandꝰtranſ⸗ greſſoꝛ:̊ rõne caſus a caritate ẽ trãſgreſſoꝛ.qꝛ caſꝰ a cari tate ꝓpter quem non ieiunat in caritate: inducit tranſgꝛeſ ſionem. 4. Ad illud qð obijcit᷑.ſi recte offeꝛas ⁊ nõ recte di uidas ⁊c.põt dici ꝙ verbũ ꝓpoſitum nihil facit ad ꝓpoſitũ ßm expoſitõem bti Greg. ꝗ dicit.oblata recte diuidere eſt bona ſtudia ſollicite penſare.qð ꝗ agere diſſimulat: et re cte offerens peccat.ſepe etem̃ quod bono ſiudio agimꝰdũ diſcernere caute negligimꝰ:quo nõ iudicet fine neſcimus. fit reatus crimĩs qð putat᷑ cauſa vᷣtutis.Fᷣm ̊ Greg. nõ diuidere.i.nõ diſcernere:ſed negligentia diſcretõnis bo⸗ noꝛum ſiudioꝝ eſt cã pct᷑i.ex hoc non ſequit᷑.ꝙ debemꝰ ie⸗ iunare ex vel in caꝛitate. Hiero.exponit ſic. Judei recte offerebant ſm legem ſuam. ſed quia non diſtinrerunt no⸗ uum teſtamentum a veteri: peccauerũt. Scom autez ꝙ B obijcitur.ꝙ qui ieiunat non in caritate non recte diuidit. dando deo ꝑtem deterioꝛem:poteſt dici ꝙ ſᷣm magiſtrum in hiſtoꝛijs.qui ſic exponit de Cayn.qui deterioꝛa offere⸗ bat deo. VUnde ſua offerebat deo:ſeipſum dy abolo.vñ bñ põt concedi ꝙ qui non recte diuidit.ſcʒ dando ſua deo.et ſe dy abolo peccat:ſcʒ dando ſe dyabolo.ſed hoc nõ facit qui ieiunat extra caritatem. Si aũt ieiunat ꝗpter vanam gloꝛiã: tũc donat ſe dyabolo in ipſo actu ieiunij.4 Ad vl⸗ timũ põt dici.ꝙ ꝗ eſi in caritate tenet᷑ ieiunare ĩ caritate. qꝛ tenet᷑ ↄſeruare ſe in ſtatu ſuo.q aũt eſt extra caꝛitatẽ nõ tenet᷑:qꝛ nõ põt.⁊ vt dicũt quidaʒ ꝓpoſita qõne in ↄmuni. vtrũ teneat᷑ homo ieiunare ex vel in caritate:ꝙ nõ tenet᷑. lieet ad hoc ꝙ ieiuniũ ſit fructuoſum ⁊ ad ſalutẽ tenetur: id eſt nõ e ii ſic ieiunet. rticulus tercius nſequẽter querit᷑vtrũ ieiuniũ in caritate fa ctum ſit ſatiſſactoꝛiũ.Et pꝛimo querit᷑ de ſatil⸗ factõe talis ieiunij. Scðo ð exiſtentia ſiue mo ipſius caꝛitatis cooꝑantis. ¶ Mueritur ergo vtrũ S. j. ad doc ꝙ ieiuniũ ſit ſatiſfactoꝛiũ ſufficit ꝙ fiat in caꝛitate vel regritur ꝙ fiat ex caritate. aũt fiat in caritate vide tur ſufficere:ꝗa om̃e pᷣtutis foꝛmate opꝰeſt meritoꝛiũ:et ſi ſit penale aptum eſt ad ſatiſſaciendũ.q̊ᷓ ad hoc ꝙ opus ſit ſatiſfactoꝛiũ:ſufficit ꝙ ſit opꝰ vᷣtutis infoꝛmate ⁊ penale. tale eſt ieiuniũ factũ in caritate:g̊ ⁊c̃.¶ Pꝛe.ieiuniũ ẽ opꝰ tꝑantie vel obedientie vel iuſticie vel alicuiꝰalteriꝰ vᷣtutis vt ex dictis pʒ. ſi exercet᷑ in caritate meritoriũ eſt.inqtũ Gᷓtale hʒ efficaciã merendi:multofoꝛtiꝰſatiſfſaciendi: cum maius ſit mereri regnũ q ſatiſfacere de pena.¶ Pꝛe.ioh̃. xv. Qui manet in me ⁊ ego in eo: hic fert fructuʒ multum Sed in deo manem?ꝑ caritateʒ:qꝛ deꝰ caritas eſt:⁊ ꝗq ma net in caꝛitate in deo manet ⁊c̃.j. Joh.iiij. ̊ exiſtentia in caꝛitate multuʒ ꝓſicit hoinini ⁊ fructificat:⁊ ita vt ſupꝛa. õtra. eſ pᷣceptũ cuiꝰopus ſiue actꝰ eſt meritoꝛiũ vite. pceptũ cuiꝰopus ſiue actꝰeſt ſatiſfactoꝛiũ pene illud qð eſt meritoꝛiũ vite vt eſt honoꝛare ꝑentes.ſiue ꝓpinqͥs dili⸗ gere.ad hoc qð ſit meritoꝛiũ vite: nõ ſufficit ꝙ exerceat in caritate:ſed ꝙ fiat ex caritate.diligere em̃ ꝓpinqͥs ⁊ hono⸗/ rare ꝑentes ſi fiant ex inſtinctu nature nõ merent᷑ vitam. AVñ greg.ſuꝑ illud Joh̊.xv.in omeł.hoc ẽ pᷣceptũ ineũ vt diligatis inuiceʒ ⁊c. Sũt nõnulli ꝗ diligũt ꝓximos:ſed ꝑ affectũ cognatõnis ⁊ carnis.quibo tñ in hac dilectõne ſac eloquia nõ ↄtradicunt.h̊ aliud eſt qð ſponte impendit᷑ na ture:aliud qð pᷣceptis dñicis ex caritate debet᷑ obedientie Hi nimirũ et ꝓximũ diligũt:⁊ tñ illa ſublimia dilectiõis pᷣmia nõ aſſequunt᷑: qꝛ amoꝛẽ ſuũ nõ ſpũaliter ſ̊ carnalit᷑ impendũãt.A ſili videt᷑ ꝙ ſi aliqð fiat in caritate nõ ex ca⸗ ritate:q; nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ pene: cũ debitũ pene ſoꝛtiꝰad hereat ꝙᷓ; dignitas vite.¶¶ Pꝛe.coꝛꝑalis medicina niſi mo ta ſit a coꝛꝑali caloꝛe naturali nõ ſanat:&̊ a ſimili nec ſpi ritualis ſanat niſi mota ſit a caloꝛe ſpũali.ſ.caritate q̃ eſt ſpũalis caloꝛ anime.ſ̊ ieiuniũ eſt medicina qua ſanantuꝛ peſtes anime:q̊ ad hoc ꝙ ſanat.i.ſatiſfaciat opoꝛtʒ ꝙ mo⸗ ueatur a caritate ⁊ nõ ſufficit ꝙ fiat in caritate.¶¶ Pꝛete. nullũ pctẽᷣm veniale ẽ ſatiſfactoꝛiũ.̊ ieiuniuʒ factuʒ in ca⸗/ ritate ꝓpter vanã gloꝛiã veniale eſt.hmõi ꝗ̊ ieiuniũ factuʒ in caritate cũ ꝑ illud ↄmittat᷑ pcẽm veniale non eſt ſatiſfa⸗ ctoꝛiũ:ĩmo reꝗritur ꝙ ſit factum ex caritate Rñ.ꝙ ad hoc ꝙ ieiuniũ ſit ſatiſfactoꝛium ſufficit ꝙ fiat in caritate. nec requirit᷑ ꝙ ieiunꝰmoueatur actuali affectu caritatis. Ad cuiꝰeuidentiã notanduʒ.ꝙ in penitentia ſunt tria ne: ceſſaria.ſ.ↄtritio:ofeſſio:et ſatiſfſactio. Contritio debet eẽ ex caritate ad hoc ꝙ ſit efficax.quia ſicut culpa oꝛitur ex actuali motu libidinis ſiue auerſione a ſummo bono:ſic 7 deletio culpe cũ ſit in ↄtritõe fit exiſiẽte actuali motu ca ritatis:ſatiſfactio etiã debet eſſe in caritate ad hoc ꝙ ſit eſ ficax. Sicut eniʒ peccatoꝛ meret᷑ ſubiacere pene ex nimia vnione cum creatura: ſic ſatiſfactio q̃ meret᷑ remiſſionem pene debet eſſe in vnione cum creatoꝛe.Confeſſio veꝛe ⁊ ſi non fiat in caritate valet.ↄfeſſio em eſt actꝰhominis exte⸗ rioꝛis:et fit homini ꝓpꝛie: ꝗpter qð illi ſufficit opꝰ exteriꝰ Pꝛe.otritio refert᷑ ad deletionẽ culpe ſatiſfactio ad remiſ ſionẽ pene bec aũt fiũt ꝑ gr̃am. ꝓpter qð opoꝛtet ꝙ hec fi⸗ ant in gra.Cõfeſſio ſit gr̃a innoteſcendi ſiue manifeſtandi miſeria pctoꝛis.hoc aũt bñ põt fieri ſine caritate vel gr̃a: põt q̊ dici ꝙ ieiuniũ põt eſſe efficax ſi fiat in caritate:lʒ nõ fiat ex caritate.qualiter tamẽ explanabit᷑ in ꝓblenmate. Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ ad hoc ꝙ opus virtutis ſit meri⸗ toꝛium vite:opoꝛtet ꝙ fiat ex caritate ⁊c̃. põt dici ꝙ nõ eſt verum.imo omne opus vᷣtutis infoꝛmata caritate vel gꝛa tia eſt meritoꝛium vite ⁊ aliter nõ.vnde actus bonoꝛatio⸗ nis pentum ſi veniat tm̃ ex inſtinctu nature:nõ eſt merito rius vite.etiã ſi fiat in caritate.qꝛ opus inqᷓtum tale.ſ.ſo⸗ lo inſtinctu nature ꝓductũ ineſſe: nõ eſt infoꝛmatũ gratia Vñ qui habet caritatem et gratiam eſt dignuus vita eter⸗ na.et hoe eſt ꝓpter infoꝛmatõem ſubiecti gratie rel carita tis: non tñ opus quod fit ab ullo ſolo inſtinctu natureẽ il⸗ li meritoꝛium viie eterne. Ad illud qð obijcit᷑ de cor ꝑali õ medicina.ꝙ non ſanat niſi mota caloꝛe naturali ⁊c. dicẽ⸗ dum ꝓꝙ caloꝛ ſpũalis eſt amoꝛ. Hic aũt eſt dupler.ſcʒ pro prie dictus:et coĩter.amoꝛ em̃ ꝓprie dictus eſi caritas: cõ muniter ſic om̃is virtus eſt amoꝛ.ita em̃ dicit Aug.ꝙ oĩs virtus eſt ſummꝰamoꝛ dei:vnde ſides eſt amoꝛ prime veri tatis. Spes eſt amoꝛ ſumme maieſtatis:caritas eſt amor ſumme bonitatis.Cardinales etiã diffinit per amoꝛem.2⁊ bic eſt duplex caloꝛ ſpũalis in anima eſt:ſicut duplex ca⸗ loꝛ natuꝛalis in coꝛꝑe noſtro.ſ.caloꝛ eſſentialis ſcʒ coꝛdis p̃ter hunc eſt caloꝛ in ſingulis membris. Muis ꝗ̊ medi⸗ cina que eſt ieiuniũ moueat᷑ nõ actualiter a caloꝛe qui eſt caritas: põt tamen moueri a caloꝛe ꝗ eſt alia virtus.vt a tem ꝑantia:vel iuſticia infoꝛmata caritate. lel dicenduʒ ꝙ; pꝛima eſt vera de coꝛꝑpali medicina interioꝛi nõ de exte⸗ rioꝛi:ita etiam eſt ſpũalis medicina duplex. interioꝛ ſcilʒ motus ↄtritionis:et exterioꝛ ſcʒ opus ſatiſfactionis. ⸗ uis ergo opoꝛteat vt dictum eſt.ꝙ ↄtritionis motus ſit ex caritate:non tñ opoꝛtet ꝙ ſatiſfactõnis opus ſit ex carita⸗ te:ſed ſufficit ꝙ ſit in caritate.i Ad illud qð vltimo obijci tur de veniali.dicendũ ꝙ nõ om̃e opus in caritate ẽ ſatilſ⸗ factoꝛium. Vnde hec pᷣpoſitio in:poteſt dicere ↄcomitan⸗ tiam:vel cauſam foꝛmalẽ.pꝛimo modo nõ eſt neceſſe ꝙ ſa tiſfactoꝛiuʒ eſt qdð fit in caritate:ſcdᷣo modo opoꝛtet:ſi ta⸗ men quantũ eſt c genere oꝑis ſit ſatiſfactoꝛiũ.⁊ in eodeʒ actu rõne differenti eſt pcẽm veniale et opus meritoꝛium vel ſatiſfactoꝛiũ.etiã Npote cũ pᷣncipalis ꝓcedit actꝰ a vo⸗ luntate infoꝛmata a caritate.et ille actus eſt actus virtu⸗ tis.vel de genere oꝑise ſatiſfactoꝛij: nibilominus põt ſe eti am immiſceꝛe occaſionaliter aliq̃ vana gloꝛia.vel aliquid hmõi rõne cuiꝰeſt ibi pcẽm veniale.vt põt eſſe in pᷣdicatio ne ⁊ in carnis moꝛtificatõne.ſed ꝙ eſt meritoꝛium ⁊ ſatil⸗ factoꝛiũ fit ex caritate foꝛmałr.ꝙ aũt ibi ẽ veniale: hoc fit in caritate ↄcomitatiue nõ foꝛmaliter. , . õſequenter queri .S. ij. tur de modo exiſtendi caritatis cooꝑantis ad ſatiſfactõeʒ ieiunij. Querit᷑ ̊ vtrũ ad hoc ꝙ ieiuniũ ſit ſatiſfactoꝛium requirat᷑ ꝙ fiat in vel ex caritate in actu vel habitu. videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ Salomon meruit doꝛmiendo.vt videt᷑ velle aug. xij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am dicens ſic.ꝓpteꝛ anime affectionem bonã que deſiderio mundata melioꝛe multas inteꝛficit cu piditates que ad naturalem carnis motum non ptinent. que caſti vigilantes cohibent ⁊ refrenant:doꝛmientes aũt ideo non poſſunt.quia non habent in ptate que moneat᷑ expᷣſſio carnalis imaginatõis que diſcerni nõ poſſit a cor⸗ poꝛe: ꝓter illam ergo affectõneʒ aĩe bonã.eti in ſomnis quedã eius merita clarent.verã etiã doꝛmiens ſalomon ſa pientiã pᷣpoſuit om̃ibo rebo: eamq; neglectis ceteris eſt pᷣ⸗ catus a deo:ſicut ſepᷣtura teſtat᷑.ſed ↄſiat ꝙ ſalomon dor⸗ miens caritatẽ habuit in habitu.⁊ nõ in ea actu moueba tuꝛ.ex q̊ videt᷑ ꝙ caꝛitas in habitu ſufficiat ad hoc ꝙ ieiu⸗ niũ ſit meritoꝛiũ vel ſatiſfactoꝛiuʒ. ¶¶ Vꝛe.idem videt᷑ per hoc ꝙ in miniſterio ſacr̃oꝝ vt in baptiſmate ſufficit inten tio generalis:⁊ volũtas habitualis in baptiſmo.Simili⸗ ter in ↄficiente coꝛpus xp̃ᷣi ſufficit intentio generalis:⁊ vo luntas habitualis.qð pʒ ꝑ hoc ꝙ ſi quis vellet ⁊ poſtula ret baptiſmũ ⁊ pꝰſtatim caderet in furiam.vel in letargiã ſi in furia ille baptiʒaretur:licet in eo non eſſet voluntas actu.ſed tm̃ habitualis:aſſequeretur efficaciam baptiſmi Similiter videt᷑ in actibus virtutum meritoꝛijs vel ſatiſ⸗ factoꝛijs.ꝙ ſufficit habitualis caritas: et non requiritur actualis.¶ PPꝛe. caritas habitualis ſufficit ad ſaluteʒ. vt patet.ſi aliquis decederet exiſtens in caritate dormiendo. oſtat ꝙ ſaluaret᷑. Pre.certius ⁊ verius imponit nomen habitꝰꝙᷓ actꝰ. Vñ verius ⁊ certiꝰdicit᷑ bonꝰꝗs ex bonitate habituali q; actuali.Actualis em̃ bonitas nõ denoĩat ali⸗ qð bonũ ſimplr:ſ̊ bonuʒ vt nat᷑̃e.habitualis denoĩat bo num ſimplr. Silłr videt᷑ in actibus virtutũ ꝙ certiꝰa veri⸗ us dðm eſt ſatiſ factoꝛiꝰvel meꝛitoꝛius ex habitu qᷓ er actu 2 ita ieiuniũ el is latiſfactoriũ ex habituali caritate ꝙ er actuali¶ Contra.nullꝰnõ hñs vſum liberi arbitrij ctoꝛi ſotin mnine pitco opol ptum det rcnr tate.n ltter. ſei l dige opet⸗ tatig mnen tdi um⸗ illuc dem ich⸗ pro⸗ c 0is veri nor m. q⸗ dis edi⸗ ieſt ta i; le⸗ ii; R ter iter birei ntiſ tan⸗ n 1 en c nt. Sait neat cor/ mnis vonſa geſß⸗ n dr⸗ oneba ſein⸗ tiper imen imuilin 8:7 o wlvie norgii luntus hpnin ſaut niritur htez jenco⸗ nomen onitate ioteli diatbo⸗ 9 cr nin Vhirn LNueſtio* ſatiſfacit ꝓ peccatis.ieiunãs exiſtens in habitu caritatis nõ in actu eſt hmõi qᷓtum ad efficaciã bmõi ieiunij reqrit᷑ qꝛ caritas ex qua eſt efficacia ieiunij ẽ q̃ſi extra vſuʒ libe. arbi.qᷓ nullus talis ieiunando ſatiſſfacit niſi habeat actuʒ ſiue vſum caritatis.¶ Pꝛe. Amb.ᷣdic de officio:affectꝰtu⸗ us oꝑi tuo nomẽ imponit.qntũ em̃ intẽdis tantũ facis: ᷓ ſpeciali oꝑi ſpãlis intentio.ᷓ generalis nõ ſufficit:h̊ ieiu⸗ nium eſt opꝰſpeciale: exigit᷑ caritatis actus ſpecialis.qᷓ nõ ſuſſicit ꝙ ſit in habitu ad boc ꝙ tale ieiuniũ ſit ſatiſfa/ ctoꝛiũ.¶ Juxta H̊ etiã querit᷑. vtruʒ poſſet aligs ieiunare ſatiſfactoꝛie ex caritate qᷓ̃ fuit et non eſt. vrpote iſte recipit in caritate vl ex caritate aliqð ieiuniũ in ſatiſfactõnem ꝓ peccatis ſuis:et incipit illud exequi in caritate vel ex ca⸗ ritate. ſᷣ ãteqᷓ; impleuerat vel cito poſtꝙᷓ inceꝑit peccauit moꝛtalr:nibilominꝰfacit pniaʒ ꝓ pctis ↄſeſſis iniunctaʒ ꝑficit qð ſibi iniunctũ eſt. Queſtio ẽ vtꝝ ſatiſfaciat poſt ꝙᷓ fuit in pcto.vidr ꝙ ſic:qꝛ ſĩ homĩ curꝛẽti foꝛtit᷑.abſcĩda tur caput in curꝛendo:põt aliq̃ntulũ moꝛtuꝰ ꝓcedere:et ſi nõ diu 1 moueri ad terminũ.q ſiliter ⁊ moꝛtuꝰ ſpiritualit poſtqᷓ moꝛtuus eſt: põt aliqᷓntulũ ex pᷣcedente virtute mo⸗ ueri et ꝓgredi ad terminũ ſatiſ factoꝛiũ:ſ̊ qua rõne aliquã tulum eadẽ rõne et plus:et ſic vſq;dũ ꝑnemiat ad finem.qᷓ c̃.q Pre.videt᷑ idem eſſe motꝰↄtinuus ieiuniũ iſti iniun⸗ ctum:cũ iſte illud raeur San rõne in vna ꝑte eſt ſatiſ⸗ ſactoꝛiũ:⁊ in om̃i.cũ ↄtinun eiuſmodi ⁊ nature ſit in qua⸗/ libet ꝑte: ⁊c. ¶ Contra. Johᷣ.xv. Sine me nihil poteſtis facere. Si gs in me nõ maſerit miſtetur foꝛas e. Buin in deo manſerimꝰ: areſcemꝰet nibil poſſumꝰfacere.hᷣꝗ nõ ẽ in caritate in deo non manet: nec ſatiſfacit.̊ hmõi ieiu⸗ niũ nõ eſt ſatiſſactoꝛiũ.¶ Pꝛe. Gꝛego.nibil viriditatis hʒ ramꝰboni operis ſi non manet in radice caritatis.g̊ mil valet tale ieiuniũ: nec ꝑ illud ſoluit᷑ debitũ ad qð tenetuꝛ. Rñ.ad boc ꝙ ieiuniũ factũ in caritate ſit ſatiſfactoriũ vel meritoꝛiũ:reꝗritur ꝙ ſit aliciiꝰpᷣtutis actu mouentis Si aũt ſit in actu tm̃: nec illi aliq̊ modo cooꝑatc᷑ lib.arbi. nec eſt meritoꝛiũ nec demeritoꝛiũ exiſtens hmõi. DHabens em̃ vſum lihᷣ.ar.neq; meret᷑ ⁊ neq; demeretur:niſi aliquid opus eliciat ex virtute q̃ infoꝛmat᷑ vel imꝑatur.vel elicere negligat: ꝓpter qð peccatũ negligentie merito dicit᷑ incur/ reꝛe.¶ Pꝛe.ad euidentiã queſitoꝝ notandũ.ꝙ aliqð fieꝛi in caritate dicit᷑ dupliciter.ſ.vel per quandaʒ concomitã tiam:vel foꝛmatr.verbigratia.qnq; fit ab illo aliquid ꝗẽ in caritate:nõ tñ fit ab illo ex aliq̃̊ motu caꝛitatis.neq; in⸗ tum eſt in caritate:ſed ex aliq occaſione extrinſeca et ca ritate aliena. Qñq; fit aliꝗd ab eo ꝗ eſt in caritate vel ex motu vel inſtinctu aliqͥ caritatis.primo modo fit qñ ẽ pec catũ veniale in caritate:et hoc dico qñ indicit ↄcomitan⸗ tiam.nec foꝛmat᷑ hmõi opus caritatis foꝛma: ĩmo eſt opꝰ efoꝛme.⁊ ſiłiter opꝰindifferens fit in caritate:nec tamen opus foꝛmatũ nec defoꝛmatũ.opus aũt vᷣtutis fit in caꝛita te. qð ſi ſit infoꝛmatũ caritate eſt meritoꝛiũ:et qñq; ſatiſſa ctoꝛiũ.¶ Adhuc notandũ.ꝙ aliꝗd ex caritate fieri duptx põt intelligi.immediate:vel mediate · Immediate ẽ deter minete? diſtincte mouente caritate fieri:ſicut qñ ꝗs inci pit cogitare de dro cuiꝰinſtinctu hoc facit.ↄtingẽte autem ꝙ poſtea non cogitat dæ deo:exequitur tñ illud quod ince⸗ ptum eſi. et illud quod executũ eſt mediate ex caritate.⁊ B dicit᷑ alijs verbis ex caritate in generali vel in ſpeciali:vel er caritate actu vel habitu.ſufficit &̊ ꝙ ieiuniũ fiat in cari tate.nec regꝗritur ꝙ fiat ex caritate mouente niſi habitua liter.non aut opoꝛtet ꝙ fiat ex caritate neq; ĩmediate vel ĩ ſpeciali mouente:ſed ſufficit ꝙ fiat mediate vel in genera⸗ li.¶ Adhuc moueri ex caritate eſt dupliciter.elicitiue: vt diligere.imꝑatiue:vt daꝛe elemoſynaʒ. vnde ieiunare eſt opꝰtꝑantie elicitiue.qñq; tamen eſt obedientie: qñq; cari tatis imꝑatiue tamẽ.et ſic eſt ex caritate mouente.non ta men opoꝛtet ꝙ caritas moueat actualiter ſed habitualit. vt dictum eſt. et hor ſufficit ad hoc ꝙ opus ſit ſe atiſfactoꝛi⸗ um:quãdo opus de genere operis eſt ſatiſfactoriũ.4! Ad illud quod obijcitur de Salomone.dicendum ꝙ ſalomon doꝛmiens meruit interpꝛetatiue.non motu actuali: vᷣ deſi .cj. deriq pꝛecedente quod fuit in ſomno ↄtinuatum q;tum ad habitum. VUnde exiſtens ipᷣe in caritate doꝛmiens meruit. ſicut ego video ſtellas in celo:vel quia ſuʒ in celo:vł quia ſtelle quas video ſunt in celo. Sic ſalomon doꝛmiens vᷣca⸗ ritate meruit.non ꝙ doꝛmiens mereretur: ſed quia quod prius deſidẽrio bono meruerat vigilans:aſſecutus eſt di⸗ uine gratie largitate cum doꝛmiret.et quia bonum deſide rium habuerat vigilans:reuoluebat fantaſia cuʒ ille doꝛ⸗ miret. de q̃ re dicit phᷣs.nõ ſunt talia fantaſmata iuſtoꝝ qᷣ lia quoꝛũcunq;. ꝓpter ſollicitudineʒ em̃ vigilie mouet᷑ fan taſia in doꝛmienie ad deſideriuzʒ pꝛecedens ſicut fuit in ſa lomone. Vñ tunc nõ meruit:ſed meritũ pꝛecedẽs ĩ ſomno apparuit et claruit. Vnde dicit Nug.cũ clarent merita in ſomno dixit merent᷑ in ſomnijs.Vel dicendũ ꝙ nõ ſimptr doꝛmiebat ſalomon:ſed ſicut erat in oꝛaculo et viſione: vi gebat ratio qᷓtum ad actũ ſuꝑioꝛem:et hec erat ga ſpeci⸗ alis.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ in ſacr̃is ſufficit intentõ ⁊c̃. põt dici ꝙ verum eſt etiam in generali ſiue in habitu. ſilr eſt in merito ſi tñ eſt opꝰ vᷣtutis ſpãliter mouẽtis virtutis dico infoꝛmate.lel põt dici ꝙ nonẽ? ſiłe de intentõne ĩ ſa⸗ cramentis et in meritoꝛijs.quia in ſacramentis eſt inten⸗ tio miniſtri.et ſi ſit peꝛuerſa non nocet:dũmodo intendat facere quod facit eccleſia:vnde ſi quis baptiʒ ando inten⸗ dat facere quod facit eccleſia.licet qᷓtum ad aliquid circa hoc habeat intentõnem ꝑuerſaʒ: baptiʒat in veritate.ſed ad hoc ꝙ opus virtutis ſit meritoꝛium:requirit᷑ recta in⸗ tentio.in oꝑibus enim meritoꝛijs bomo cooꝑatur gratie: etiam in oꝑe ſpecialis virtutis.in ſacramentis hbomo ſolũ eſt miniſter: opus aũt eſt dei.¶¶ Ad hoc quod in eodem ar⸗ gumento addit᷑ de furioſo.dicenduz ꝙ et ſi ante habuerit caritatẽ et voluntatẽ nõ diſcõtinuatam: põt reciꝑe ſacr̃m nõ tñ meret᷑ in oꝑando oꝑa virtutũ:qꝙᷓuis in tali ↄtinuati one volũtatis veꝛſus ſit in furiã. Dico ̊ poſtiꝙᷓ talis ſit in furia nõ meret᷑:qꝛ ad meritum exigit᷑ octualis voluntas. Ad illud qð obijcit.ꝙ caritas habitnalis ſufficit ad ſa⸗ lutem ⁊c.põt dici ⁊ ſi ſufficiat ad ſalutem recipiendã:non tñ ſufficit ad ſalutẽ merendã. Ad ſuſceptõneʒ em̃ ſe alutis ſufficit dignitas ſuſcipientis quã facit habitꝰ vtutis.ad ſa lutem merendam requirit vſus ſiue motus libe. ar. ſine q vt dictũ eſt non põt mereri.vere dicoꝰ directe: licet vt di⸗ cunt quidam interpꝛetatiue et ex quodaʒ modo congruo. Ad illud qð obijcit᷑. babitus verius et certi⸗ denoĩat q actus ⁊c.põt dici.ꝙ habitus vno modo diuidit ↄtra di ſpoſitõeʒ.ſᷣim ꝙ diſpoſitio dicitur facile mobilis:habitus difficile mobilis.Alio mõ diuidit᷑ cõtra actum.Fm ꝙ dr̃. Equus iacens in ſtabulo bñ curꝛit ·ſ.habitu.⸗ hoc mõ ha bitꝰ dicit᷑ ab habilitate ad actuʒ.pᷣmo mõ ſumpto habitu verius certiꝰ denoĩat habitꝰqᷓ; actus.ſcdᷣo mõ non.xeꝛiꝰ eĩ et certius dicit el lna aiſte oꝑatur:qᷓꝗ babi⸗ lis eſt ad oꝑandũ.¶ Ad ea q̃ ↄtraria ꝑte obijciunt᷑. quoꝝ uedam dubitatõez nõ immerito habẽt.rñdendũ eſt.et pᷣ mo ad illud qð obijcit᷑ ꝑ ſiłe de illo ꝗ caret vſu liar. et qui habet caritatẽ in habitu. Ad qð põt dici.ꝙ nõ eſt ſimile. qꝛ carens lib.arb.vſu.in nulla ſpeciali virtute monet᷑ nec moueri põt inqtum bmõi:ſed hñs caritatẽ in habitu põt moueri ſpeciali vᷣtute:et hoc ſufficit et ad merituʒ ⁊ ad ſa⸗ tiſfactõez. vnde minoꝛ ẽ falſa.ſ.bec.ieiunãs habitu caꝛita tis tm̃ eſt bmõi.i.ſimilis non habenti vſum li.ar.⸗¶ Vdil lud qð obijcit᷑.ꝙ affectus ⁊ intentio oꝑi nomen imponit. vñ et ſpãli operi ſpãlis intentio ⁊c. põt dici ꝙ nõ ſolũ ſpe⸗ cialis affectꝰ vel intentõ nomẽ imponit operi ſpãli:v ⁊ in⸗ tentõ et affectus generalis.vñ ſi aliꝗs intret religioneʒ ex caritate vt ſatiſfaciat ꝓ pct᷑is ſuis ⁊ vitã mereat᷑ eternam hanc intentõeʒ hẽat actualiter qñ intrat vel intrare di⸗ ſponit:non opoꝛtet ad hoc ꝙ ſatiſ faciat vel mereat ꝙ po⸗ ſlea in ſingnlis actibus ſuis habeat pꝛimã intentiõez: ſed ſufficit ꝙ ſolũ in habitu illã babeat ⁊ totũ qð focit ad illã refeꝛt. ¶ Ad illðᷣ qð poſtea qᷓrit᷑.vtꝝ inchoans ſatiſfacẽ in vel ex caritate.⁊ poſt cadens a caritate ↄſũmat inceptũ ſa tiſfaciat ⁊c.· põt dici ꝙ nullus meret᷑ aut ſatiſſacit niſi in caritate. nec eſt aliqð opus ex caritate niſi ſit in caritate. Vnde qui ſunt in peccato moꝛtali neq; merent᷑ neq; ſatil⸗ faciunt.vñ qtum ad illam ꝑtem ſatiſfactõnis.q̃ facta fuit in moꝛtali: nõ fuit ſatiſſactoꝛinʒ.⸗: Ad illud qð obijcit᷑ de hoĩocurꝛente pꝰcapitis abſciſionẽ.põt dici q; nõdũ ceſſa⸗ nit oĩno vita eſſe in coꝛꝑe curꝛente:imo vigebꝗt adhuc vi⸗ ta in illo a qͥ fuit motꝰille.nec eſt ſiłe de illo ꝗ cecidit a ca⸗ ritate in qua cepit ſatiſfacere.qꝛ ſtatim exñte caſu illo:de⸗ ſinit eſſe vita ſpalis:⁊ motꝰille caritatis extinguit. vnð ille motus caritatis ceſſauit eſſe meritoꝛiꝰ? ſatiffactoꝛiꝰ: qꝛ defuit ibi radix meriti.⁊ ceſſante vita ceſſauit ⁊ motus vite. ¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ eſt idem motꝰc̃.dðᷣm ꝙ actꝰ inchoatꝰin caritate ⁊ ↄtinustꝰextra caritateʒ. licet videat᷑ idem motꝰↄtinuus:tñ nõ eſt idem:qꝛ diſcõtinuat᷑ ꝑↄtra⸗ rium habitũ. Licet ideʒ poſſet dici actꝰin natura:nõ ẽ tñ idem acius vᷣtutis gꝛatuite:quis poſſet eſſe idem moꝛalis ſm ph̊ᷣm.qꝛ libido que hec interdicit contraꝛiatur gratie. vnde non poteſt iam elicere motum caritatis. non igitur poteſt eſſe ex caritate nec ꝑ eſſentiam.nec ꝑ efficaciaʒ ſiue per virtutem.vñ non eſt meritoꝛium ſiue ſatiſfactoꝛiũ pꝛo Onſequẽter querit᷑ que eſi pꝛeciſe ratio.q̃re ie⸗ iuniũ eſt ſatiſfactoꝛiũ.vtrũ.ſ.caritas vel affli⸗ ctio ſiue penalitatis ſiue vtrũq;.ꝙ caritas nõ V ic:qꝛ fi hoc: et qdᷣlibet opus factũ in caritate eſſet in caritate ſatiſſactoꝛiũ. Pꝛe.ſi hoc:̊ opꝰelicitũ ex cari tate eſſʒ maxiĩe ſatiſfactoꝛiũ.i ꝛc.ſi H.cũ vnũqðq; ꝓpter qð tale:⁊ ipᷣm magis.tũc magis oĩs actus caritatis eſſet magis ſatiſfactoꝛiꝰ:ĩmo ipſa caritas.hec aũt falſa ſunt:qꝛ diligere deũ vel ꝓximũ.et ſi ſit meritoꝛiũ:nõ tñ ſatiſfacto riũ.¶ Pꝛe. nec afflictio ſiue penalitas. qꝛ ſi ieiunium eſſʒ ſatiſfactoꝛiũ.q;ꝛ penale ſiue afflictiuũ:ꝙᷓ ome penale eẽt ſa tiſfactoꝛiũ.⁊ magis ſiue eſſet extra caritatẽ ſiue ñ. 4 Pre. ſi rõne vtriuſq;.ſicẽ ponũt quidaʒ de lixiuia q̃ eſt calida et aſpera ⁊ moꝛtificatiua.ꝙ bʒ vim mũdificatiuã nõ ratõne alterutriꝰ:ſed rõne vtriuſq;.qᷓ cũ virtꝰoↄſiſtat circa bonum ⁊ difficile:⁊ in executõue difficilis ẽ pena:omĩs actꝰvirtu tis ẽ penalis:ꝙ̊ᷓ ois actus vᷣtutis infoꝛmatꝰcaritate ẽ ſatiſ factoꝛius.⁊ ita idem vt ſupᷣ.¶ Pꝛe. cuʒ neutrũ iſtoꝝ ſit ſa tiſfactoꝛiũ.quõ ex illis cõſluentibo erit aliqð vnum ſatil⸗ facioꝛiũ:cũ totũ integratũ ſapiat naturq illoꝝ ex quibus integratũ eſt.nõ em̃ ex duobo frigidis fit vnũ calidũ:neq; exr duobo calidis fit vnũ frigidũ.i Pꝛe. aliquod opꝰẽ pe⸗ nale et ex caritate.ad qð homo tenet᷑ ex dictamie nature. vt eſt afflictis ſiue infirmis ↄpati ⁊ coaffligi.qð nõ eſt ſa⸗ tiſſactoꝛinʒ. vt em habet᷑ ex regulis fidei.nullꝰſatiſfacit ex illis ad q̃ tenet᷑ dictamie nature:⁊ ita vt pꝛiꝰ.qlꝗꝛe.ieiu⸗/ niũ eſt pᷣceptũ diſcipline.aut & eſt ſatiſfactoꝛiũ qꝛ pᷣceptũ: aut qꝛ diſcipline.nõ qꝛ pᷣceptũ:qꝛ tũc om̃e pᷣceptũ. neq; qꝛ diſcipline:multa em̃ indicta ſunt cauſa diſcipline q̃ no ſũt ſatiſfſactoria.neq; ꝗa vtrũq;:qꝛ a deo fiũt ſiue facta ſunt p cepta diſcipline.q nõ ſunt nec fuerũt ſatiſſactoꝛia ꝓ pet̃is ſicut fuiſſet de pcepto abꝛahe. Pꝛe.ieiuniũ eſt opꝰneceſ: ſitatis ⁊ etiã ſuꝑerogatõnis neceſſitatis.qꝛ iniunctum ab eccłia ſu ꝑerogatõms:qꝛ ↄſiliũ.Aut qᷣ eſt ſatiſfactoriũ.ꝗa neceſſitatis:aut qꝛ ſuperogatõis.nõ qꝛ eſt neceſſitatis: ga tũc alia q ſunt neceſſitatis eſſent ſatiſfactoꝛia.nec quia ẽ ſuꝑerogatonis eadem rõne.i ·cõ em̃ qð ſuꝑerogat᷑ ẽ latiſ⸗ factoꝛiũ vt pʒ de virginitate.¶ Item ſi diceꝛet. ꝙ ieiuniuz eſſet ſautiſfactoꝛiũ.qꝛ iniunctũ:ꝗᷓ ieiuniũ aſſumptũ nõ eſſet ſatiſfactoꝛiũ. Pꝛe.tũc ieiuniũ indictum tpote q̃drageſi male ⁊ q̃tuoꝛ tꝑm nõ eſſi ſa ieroni Gaga hoc dici põt ſine pᷣiudicio.qꝙ ieiuniũ eſt ſatiſſactòꝛiũ directe ſaẽ⸗ mentaliter: ⁊ quodãmodo indirecte et realiter. ad h̊ ꝙ ſit ſatiſfactoꝛiũ pꝛimo modo directe ⁊ ſacr̃alr:nec ſola cari⸗ tas.nec ſola penalitas.nec ſola iniũctio dicenda ẽ cã pci⸗ ſe q̃re ſit ſatiſſactoꝛiũ.ſ̊ ad diffinitõnez cãe pᷣeiſe regrũtur plura.ſ. coritas. penalitas. ↄtraꝛietas. auẽtas. Ad boc em ꝙ ieiuniũ ſit ꝓpꝛie? directe et ſacr̃alr ſatiſfactoriũ oꝑ⸗ tet ꝙ fiat in caritate:ꝙ fiat afflictiuũ:ꝙ bẽat quãdazʒ con trarietatem reſpectu pcti ꝓ quo debʒ ſatiſfacere. vt ſic ex⸗ cidat᷑ cauſa pct᷑i: ⁊ ↄtrariũ ↄtrario curet᷑.opoꝛtʒ etiã ꝗ in iungat᷑ virtute clauiũ.hec autezʒ q̃tuoꝛ qñ ↄcurꝛũt pᷣcile et ꝓPrie reddũt ieiuniũ efficax.ſ.caritas:penalitas:ↄtrarie⸗ tas:clauiũ auctoꝛitas.AVd hoc aũt ꝙ ſit ſatiſfactoꝛiũ rea⸗ liter tria p̃dictoꝝ ſufficiunt.ſ.caritas.penalitas:auctoꝛi⸗ tas clauiũ.vel duo ſᷣm quoſdaʒ ſicut in ieiunio aſſumpto vtpote ſi aligs ſatiſfacit de pcto ſuꝑbie vel auaricie ieiu⸗ nando:hec ſatiſfactio eſt magis ꝓpꝛie realis q; ſacr̃ał.nec ſic ſatiſfaciendo reqꝗrit rietas nec exciſio cauſe pct̃i ꝑ con trariuzʒ:ſicut qñ fit ſatiſſactio ieiunando de pcto carnis ⁊ luxurie.Rõnes &̊ ſupᷣpoſite ⁊ ſi rõne termini poſſent con⸗ cedi:qꝛ tñ ſunt minꝰefficaces ad illas rñdenduʒ eſt.⸗.do illud qð obijcit᷑.ꝙ ſi caritas eſſz rõ quare ieiunium eſſʒ ſatiſfactoꝛiũ:&̊ ⁊ quodlibʒ opꝰfactuʒ in caꝛitate. põt dici ꝙ nõ ſequit᷑.quia ieiuniũ rõne generis oꝑis ↄgrue cooꝑa tur cum caritate.qð non facit ⁊ quodcunq; opus factũ in caritate:nec etiã opus elicitum ex caritate. Ad illud qð obijcit.ꝙ vnũquodqʒ ꝓpter qð illud magis ⁊c̃.põt dici ꝙ vis facienda in hoc eſt qð dicit᷑ ꝓpter qð illud. verum eſt vbi illud alterũ eſt ſufficiens cauſa hmõi.⁊ boc ſine alteꝛo nõ eſt cauſa hmõi.vt dicit᷑.ignis nõ eſt cauſa ſi ufficiẽs ca⸗ lefactõnis:nec ferꝛũ ſine igne calefieret.ſed ſic nõ eſt in ꝓ⸗ poſito.qꝛ quis nõ ſit opꝰſatiſſactoꝛiũ ſine caritate: tñ lo⸗ la caꝛitas nõ ſufficit cũ oꝑe:ĩmo exigunt᷑ ditiones alie q̃ pᷣtacte ſunt.⁊ ideo quig caritas exigat᷑ ad ſatiſfactionem nõ tñ ſola caritas de ſe latiſfacit:qꝛ nullũ opꝰ ad qð tenen tur om̃es.⁊ ſine quo nõ eſt ſalus eſt ſatiſfactoꝛiũ.q¶ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt ſatiſfactoꝛiũ.qꝛ afflictiuũ:qᷓ et ma⸗ gis ⁊c. põt dici ꝙ nõ ſeqtur.qꝛ vt dicit phs.idem facit plꝰ ꝙᷓ minꝰ.ſ.viciũ. ꝛe.cũ ieiuniũ inq̃tum eſt ſatiſfactoꝛiuʒ eſt actus vᷣtutis.ꝛ etiã inqᷓtum eſt penale:neceſſarium eñ illam penalitatem ſtaꝛe in quadam medietate: ⁊ nõ nimi um ſiue in exceſſum deuiare. Apter qð argumentũ pᷣdictũ nõ valet. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ſᷣm hoc oĩs actꝰvᷣtutis eſſet ſatiſfactoꝛius.qꝛ eſt penalis cuʒ virtꝰoĩs ↄſiſtat circa difficile.dðm ꝙ eſt alia rõne penalis.⁊ alia difficilis.pe⸗ nale em̃ penã ingerit in ſi uſtinendo: difficile vſum virtutis dicit in agendo.¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ cũ neutrũ pᷣtacto rũ ſit ſatiſſactoꝛiũ. ex illis ↄcurꝛentibo non erit aliqð ſa tiſfactoꝛiũ ⁊c̃.põt dici ꝙ argumentũ hmõi non valet. qiñ et plura cõfluunt ad aliquod integrandum vt in ꝓpoſito. alia patent. LQneſtio. cij. de neceſſitate Equitur de neceſſi⸗ tate ieiunij. Pꝛimo ꝗ̊ querit᷑.vtrũ ieiuni/ um ſit eoꝝ que ſunt neceſſitatis vel volũ⸗ tatis. Scðo poſito ꝙ ſit neceſſitatis.ꝗa ceptum ſolet eſſe eoꝝ q̃ ſunt neceſſitatis 4 5 Mueriẽ᷑ vtrũ ſit eoꝝ q ſunt pcepti vel ↄſilij. Tercio qꝛ eo⸗ rũ q ſunt medietatis ſolet eſſe pceptũ:querit᷑ an ſit eoꝛum q̃ ſunt medietatis.¶ Item circa pꝛimũ pꝛimo querit᷑ de ne ceſſitate ieiunij qtum ad opus. Scðo de neceſſitate qtuʒ ad ꝑſonas. Tercio vtrum poſſint pᷣlati diſpenſare cõtra iſtam neceſſitatem. embꝛum prinum Kimo qᷣrit᷑.vtrũ Pa u Xk volũ⸗ tatis. e nccitatis vr ſic. Oẽ opꝰ ſine qͥ hbõ nõ põt vᷣtutũ ꝑfectõeʒ acꝗꝛeꝛe.nec vicijs dña ri ẽ opꝰneceſſitatis.qꝛ ſine illo nõ ẽ ſalꝰ. Je⸗ iuniũ ẽ hmõi ſᷣm illð yſið.xliij.c.de ſum. bo. vbi ſic dicit. Qeq; eĩ poſſe quẽpiã ꝑfectõeʒ vᷣtutũ attingẽ.niſi pꝛiꝰ ven⸗ tris ingluuiẽ refrenet.et nemo pt᷑ dñari ceteris vicijs mſi pꝛiꝰvẽtris ingluui reſtrixerit: nec ꝗſꝙᷓ poterit facile a ſe⸗ ipᷣo ſpũs ĩmũdos expellẽ niſi ꝑ abſtinetiaʒ.̊ cũ edomatio ſiue reſtrictõ ingluuiei fiet ꝑ ſeiuniũ:pʒ ꝙ ieiuniũ ẽ ncci⸗ um:τ0 Pe. oẽ opꝰẽ neceſſitatis nõ tin volũtatis cuiꝰ =ꝛ 2 nd Le lan Cu 10. 2„ — ¶ Queſtio oppolitũ eſt tranſgreſſio.ieiuniũ ſaltẽ indictuʒ eſt hmõi: S ⁊c.¶ Pꝛe.moꝛbo nccia ẽ medicina.iciun õdaʒ moꝛ⸗ bi medicina ſpũalis: eſt ncciũ.¶ Cont᷑.videt᷑ ꝙ eſt volũ tatis nõ eſt nccitatis.ſicut hr̃ a berñ. in libꝛo de pᷣcepto et diſciplina. Om̃e neceſſariũ aut ẽ ſtabile:aut imobile: aut incõmutabile.primũ eſt qð põt mutari a pᷣlatis.ſecunduʒ qð a deo:terciũ qð a nullo.ieiuniũ ſtatutum ab eccia nul⸗ lum bhoꝝ videt᷑.qꝛ cum poſſit mutari ab hoĩe:cõſtat ꝙ nõ eſt incõmutabile nec ĩmobile nec ſtabile:qꝛ ꝑ ſe põt quili⸗ bet illud frangere in neceſſitate ſine diſpenſ atõe ſuꝑioris q̃ nccio reꝗritur in relaratõne ſtabilis:̊ ⁊c.¶ Pꝛe. cũ ie⸗ iuniũ recipiat diſpenſatõeʒ ab ep̃is.⁊ etiã a minoꝛibo ſa⸗ cerdotibo.ſupponat᷑ hoc ad pns:nõ videt᷑ ꝙ ſit opꝰneceſſi⸗ tatio.EKn. q ieiuniũ eſt opꝰneceſſitatis. hoc dico de ie iunio inſtituto ab eccłia: ̊ intelligendum eſt ꝙ multipler nccitas ſiue multiplex oppoſitio nccĩtatis. vna eſt nccitas cuiꝰpꝛincipiũ ſiue cauſa eſt volũtas.Alia eſt cuiꝰ pᷣncipiũ ſiue cauſa eſt lex ſiue inſtinctꝰnature.vtpote ꝗ; dictat na⸗ turale iudicatoꝛinʒ. et hec eſt duplex.qꝛ aut rõne dignita tis dictantis ſiue pᷣcipientis:aut rõne dignitatis eiꝰ qð di ctatũ eſt.ſiue eiꝰqð pᷣceptũ eſt: et bec ſunt tria membꝛa ſi⸗ ue tres dr̃ie quas ponit Merñ.pꝛimũ vocat neceſſaꝛiũ ſta bile. ſcdm neceſſariũ iĩmobile.terciũ neceſſariũ incõmuta⸗ bile. Primũ neceſſariũ ſtabile recipit diſi penſatõez ab ho mine. Secundũ neceſſariũ ĩmobile recipit diſpenſatõeʒ a xeo. Terciũ ſcʒ neceſſariũ incõmutabile nõ recipit diſpen ſationẽ neqʒ ab homine neq; a do. Jeiuniuʒ ̊ reducit᷑ ad neceſſariũ ſtabile:ſed neceſſariũ ſtabile põt ↄtingere duo⸗ bus modis. vel quia ꝓcedit a ꝓpꝛia voluntate et expᷣſſa: ſic accidit in religioſis.q vluntarie efficiũt ſibi neceſſaria ꝓ⸗ pria et expᷣſſa voluntate.iſ.per votũ.vel qꝛ efficiunt᷑ neceſſa ria voluntate implicita.⁊ nõ expſa:ſicut efficiunt᷑ in ba⸗ ptiſmo. Statuta em̃ eccłie fiũt neceſſaria recipientibo ſa⸗ cramentũ baptiſmi:qꝛ tũc efficit membꝛũ eccłie ⁊ ſubijcit ſe oꝛdinatõni et ſtatutis ecclie obſeruandis.et fiũt illa ne ceſſaria q̃ ante erãt volũtaria. Ad illud qð obijcit.ga nõ videt᷑ opus nccitatis. qꝛ põt infringi in nccitate ſiue di ſpenſatõne ſuꝑioꝛis ⁊c. põt dici ꝙ duplex eſt diſpenſatio. ſpãlis:et generalis.Speciaiis q ſpãliter fit a pᷣlato eccle⸗ ſie. Generalis q̃ generaliter ꝑmutit᷑ ab eccleſia ĩ caſu ne⸗ ceſſitatis. Verbũ & Merñ. ꝙ neceſſariũ ſtabile indiget di⸗ ſpenſatõne ſi debeat diſſolui.non intelligit tĩ de pꝛio mõ diſpenſatõnis:ſed de ſcðᷣo ĩmo potius de vtroq;· Similit ſi obijciat neceſſariũ ſtabile fit a ꝓpria volũtate m berñ. et ieiunium ſtatutuʒ ab eccleſia non eſt huiuſmodi: poteſt dici. ꝙ non eſſe a ꝓpꝛia voluntate dicit dupliciter. ſcʒ ĩ ſpe ciali et in generali vt tactum eſt. Añ ieiuniũ ſtatutum ab eccleſia ⁊ ſi non ſit a voluntate ieiunãtis in ſpeciali:eſt tñ in generali. Pꝛe.in caſu neceſſitatis non eſt ieiuniũ pꝛece ptum. vnde in tali caſu non indiget diſpenſatõne. et etiaʒ vt aſſerunt quidaʒ generalis diſpenſatio conceſſa eſt ĩ ca⸗ none.et ibi expꝛimitur ꝙ nullus faciat ſic vel ſic niſi in aꝛ/ ticulo neceſſitatie.⸗ Ad aliud ptz rñſio.quia vt habet᷑ a HBerñ.in illis q ſunt neceſſitatis pꝛimo modo põt fieri:et fit diſpenſatio. lembꝛum ſecundũ Onſequenter querit᷑ de neceſſitate ieiunan⸗ neceſſe babent ieiunare. Scðo ſi peregrini. DETFerrcio ſi pueri· Quarto ſi pauꝑes. Quĩto ſi laboꝛatoꝛes ꝓ victualibo. Articulus pꝛumnus Dpꝛimũ.ꝙ iuſti hñt neceſſe ieiunare videt᷑ ſic NMoua lex eſt maioꝛis pfectõnis qᷓ vetꝰ: ſß in ve Keri lege oms tenebant᷑ ad ieiuniũ.ſicut dicit᷑ in Neui.xxiij. Omis aĩa q afflicta non ſuerit ⁊c᷑. 2 in noua tam iuſti q alij tenent᷑ ieiunare. Pꝛeĩ.ſicut dr Luce.xij. Cui multũ datũ eſt.multũ queret᷑ ab eo:ſᷣ plꝰ datũ ẽ iuſio i alijo:g plus exigitur ab eo debitum ieiunandi ⁊ alioꝝ di q̃tum ad ꝑſonas.Querit᷑ ̊ pꝛimo ſi iuſti bonoꝛum qᷓ ab alijs.¶ Pꝛe.ieiunium non ſolum inſtitutũ eſt ad ſatiſtaciendum. ſed etiam ad impetranduʒ aliquid a deo: ſed iuſli magis cõgrue poſſunt aliqd impetrare ꝙᷓ alij: ᷓ ipſi magis debent ſeu tenent᷑ ieiunare qꝗ alij. 4 e. iuſticia aliciꝰnon excludit eum ab obedientia eccłie. quĩ ſubſit ſtatutis ſcʒ oꝛdinatoꝝ ſicut et alij. Sed ieiuniũ ſia⸗ tutum eſi ab eccleſia vniuerſali: iuſti nõ excuſant᷑ a ieuu nio. iuſtüneceſſe babent ieiunare ſicut ? alij onti. Timoth.j. Juſto nõ eſtillex poſita:̊ iuſtus nulla neceſſi. tate legis artat᷑: neceſſitate illa q̃ ligantur alij ad ieiunã dum nõ ſunt iuſti ligati.¶¶ Pꝛe. iocundioꝛ eſt ſpüalis pre⸗ ſentia ſponſi qᷓ; coꝛpoꝛalis. Sed in pᷣſentia corpoꝛali non ↄpetebat ieiumum.quia ſicut dĩ AMWath.ix. Nilij nuptiaz quanto tpe hñt ſecum ſponſum non pñt ieiunare ⁊c. Cuzʒ igitur iuſii habent ſpũalem pꝛeſentiã ſponſi: videt᷑ ꝙ non teneant᷑ ieiunare. ¶ Pꝛe. qui non eſt debitoꝛ pene pꝛo pec⸗ catis.non eſt debitoꝛ ſatiſfactõnis.ieiunium autem Eque dam ſatiſſactio ꝓ peccatis: iuſti qꝗ non ſunt debitores pe kieiunare ¶Rñ ne ꝓ pctis ⁊ marime innocẽtes nõ tenen ꝙ; tam iuſli qᷓ iniuſti regulaꝛiter tenent᷑ ad ieinnia ſtatuta ab eccleſia. in aliqͥ añt caſu neceſſitatis non tenent.ElInde rõnes ꝓ iſta ꝑte poſite ↄcedende ſ unt. Ylla tñ cui multum datum eſt ⁊c̃.ſophiſtica eſt.et illi poſſunt ſic rñderi cũ dr. Cui multum datum eſt ⁊c. intellectus verbi eſt talis. cui multü datur alicuius muneris: multũ exigi ab eo de vſu muneris:et cui plus ⁊ cui copioſius datur de bono ſcien⸗ tie:plus exigetur ab eo de vſu eius boc patet ex textu pre⸗ cedenti ꝗ eſi. Seruus qui cognouit voluntatẽ dñi ſui et ñ ſe pᷣparauit et non fecit ſᷣm voluntatẽ eius: plagis vapula bit multis. Glo. merito malus plus cognoſcens vapulat nõ cognoſcens minus vapulat:quia illi plus illi minꝰcõ⸗ miſſum eſt. et ab omi cui plus ↄmittit᷑ plus exigitur. Hec glo. Ex hoc nõ ſeꝗtur cui multũ dat᷑ de gra vt iuſto: mltũ exigatur ab eo de ſatiſſactõe pctᷣi .4Ad illud qð pꝛio obij⸗ citur in ↄtrariũ ꝑ illud.j. Limoth.j. iuſto nõ ẽ lex poſita ⁊c᷑.põt dici ꝙ verbũ apli intelligit᷑ ſic. iuſto non eſt lex poſita.i.data pꝛo iuſto vt ꝑ illam iuſtificet: vel vt ꝑ illam voluntas peccandi in iuſto coherceatur: vel vi illa q̃ſi re⸗ us puniretur: vel vt ab illa quaſi pedagogo ꝓduceret᷑. he expoſitõnes habent᷑ ꝑ glo.Ex iſtis non ſequit᷑ ꝙ iuſtꝰ non ſit ſubditus legi ſiue ꝙ ſit exemptus a ſtatutis ecclie pro⸗ pter qð non tenet᷑ ieiunare m ſtatuta ecclie. Ad illud qð ſeꝗtur.ꝙ iocũdioꝛ eſt ſpũalis pᷣſentia ſponſi ⁊c. poteſt dici ꝙ duplex eſt ieiunium. ſcilz meroꝛis et erultationis. Filies aũt nu ptiaꝝ non decuit ieiunare ieiunio meroꝛis. dum ſponſus erat cũ illis pꝛeſentia coꝛpoꝛali que illis fu⸗ it non modica cauſa leticie et exultatõnis. Sed ad h̊ non ſequitur ꝙ iuſti qui pꝛopria reputatõne peccatoꝛes repu⸗ tandi ſunt.et ſui accuſatoꝛes: iuſtus enim pꝛius eſt accu⸗ ſatoꝛ ſui Pꝛouerb. xviij. et etiam m veritatem pꝛo peete/ ritis offenſis pene debitoꝛes vt in pluribus debeant a ie⸗ iunio meroꝛis ſecludi. Pꝛe.plures ſunt cauſe quare ieiu⸗ nium meroꝛis inſtitutum eſt que etiam iuſtis conueniunt pꝛopter quas expedit ꝙ ĩ ieiunio meroꝛis exeꝛcitent᷑. nec ſequitur.iuſti gaudent pꝛeſentia ſpirituali:ergo nõ tenen tur ieiunare iciunio meroꝛis.quia ieiunium meroꝛis red⸗ dit ſic ieiunantes aptos ieiunio exultationis.4 Ao illud quod obijcitur.ꝙ iuſtus ratione innocẽtie non eſt debitor ſatiſfactõnis ⁊c. põt dici ꝙ etiam hoc ſi ipoſito:adhuc ex⸗ pedit ꝙ ieiunet. qꝛ ieiunin nõ ſolũ eſt inſtitutũ ad ſatiſſa ciendũ:pᷣ ad radiceʒ pcti ãputandũ:⁊ ad merun augmen⸗ tandũ:⁊ grazʒ amplioꝛẽ impetrãdã.4 Ad illud qð obr. ꝓp ieiuniũ no eſi nccitatis ⁊c. põt dici ꝙ licet ieiuniũ non ſit neceſſitatis abſolute. ita ꝙ ſine eo poſſit eſſe ſalus:in ẽ ne⸗ ceſſariũ ad illa qᷓ expediũt ad ſalutem. vt patet ↄſideratis Articulus Onſeqnter querit᷑.ſi ꝑegrini nccio habẽt ieiu⸗ nare. M. ſic:videt᷑.qꝛ ſi pceptũ ⁊ ↄſilium nõ cõ patiunt᷑ ſe adinuicẽ.pᷣceptũ ẽ pponendũ ↄſilio. quia preceptum eſi neceſſarium ſine quo non eſt ſalꝰ:ſine ↄſilio aũt põt eſſe ſalus licʒ vtile fit ad ſalutẽ:ſ̊ ieiuniũ eſt in p̃cepto eccleſie. pegrinatio vᷣo voluntarie aſſumit᷑ tan⸗ iopſiliuin. ſi non põt quis ſimul ieiunare ⁊ pegrinari: cebet potius pᷣtermittere ꝑegrinationẽ qᷓ; ieiuniũ:et nõ pᷣ⸗ termittere ieiunium ꝗpter ꝑegrinationẽ.¶] Pꝛe.ſi fecit ꝗs iuramentũ licitum.non põt ſibi aliquid imponi vel preci pi qð non ↄpatiatur ſecum pꝛimũ iuramentuʒ.ſicut dicit quedã decretalis ð aduocatis. Sed aliquis pueniens ad pfectam etatem eſt obligatus licite ad ieiuniuʒ pᷣcepto ec cleſie.q̊ ſi etiam pᷣcipiat᷑ ꝑegrinatio que non ↄpatiat᷑ ſecũ ieiunium: videt᷑ ꝙ non teneat᷑ ꝑegrinari intermiſſo ieiu⸗ nio ſed ieiunare / Contra. cũ ieiunia inſtituta ſunt pꝛo pter afflictõnem etiã exterioꝛem:et magis affligit᷑ hõ peꝛe gre ꝓficiſcens q; in quiete ieiunãs:non oportet vt videt᷑ ꝙ affligant ſe ieiunando. Rñ.dicũt quidaʒ ꝙ ꝑegrinatio quedaʒ abſoluit a ieiunio.diſtinguẽtes ꝙ duplex eſt pere⸗ grinatio. Quedã eſt que fit ſine magno grauamie coꝛꝑis ꝓter adiutoꝛiuʒ vehiculi et alioꝝ neceſſarioꝝ.Iñ coꝛpꝰ nõ tantũ debilitat᷑ quin poſſit ſuſtinere ieiuniũ.tales non dñt ſoluere ieiuniũ ꝓpter ꝑegrinatõneʒ. Eſt alia ꝑegrina tio magis affligens coꝛpꝰ pter defectum neceſſariorũ ad viam. Et boc põt eſſe duplici de cauſa. aut ad amputãdũ occaſionẽ pcti.vt q aliꝗs ꝓpter malã ſocietateʒ in aliqͥ lo co nõ ſacile põt cauere a peccato vel ꝓpter aliquã alio cãʒ honeſtã.et tũc ſacerdos põt ſibi iniũgere ꝑegrinatõneʒ et diſpenſare cum eo de ieiunio:ſi cõmode non poſſit ieiuna re. Mon em̃ reqritur vt aligs faciat quãtumcũq; poteſt: H tumcũq; põt obſeruãdo naturã in debito vigoꝛe.qꝛ eccle ſia nõ intendit vna die ita affligere hoiem ꝙ nõ poſſit po⸗ ſtea laborare. Si autẽ non eſt piculum in expectando. de⸗ bet expectare vſq; pꝰtem pus ieiunij.et tũc ↄplere ꝑegrina tionem. ꝗ¶ Scðm ſic dicentes.dᷣm ad pꝛimũ ꝙ licet ieiu⸗ nium ſit in pᷣcepto eccleſie:non tñ ita obligat ꝗn in neceſſi tate poſſit aliter fieri:ſicut ſupᷣdictum eſt. Et ꝑ hoc patet rñſio ad ſcdᷣm. 4 Aliter põt dici ⁊ ſanius.qꝙ nulla afflictõ neq; ꝑegrinationis neq;ʒ itineratõnis abſolnit a ieiunio ĩ⸗ ſtituto ab eccleſia:niſi diſpenſante neceſſitate.et ̊ aucto⸗ ritate clauiũ.que aũt neceſſitas reqratur in hoc caſu ĩfra dicet᷑.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ maioꝛ eſt afflictõ in pegri⸗ nando ⁊ itinerãdo q; ieiunando ⁊c̃.põt dici ꝙ licet ita ſit tñ hmõi afflictõ nõ eſt inſtituta ab eccłia.ſicut afflictõ ie⸗ iunij:vñ iſta ꝓpter illas nõ eſt omittenda. ticulus tercius Onſequẽter querit᷑.ſi pueri neceſſe hñt ieiuna re ieiunia ecclie. O ſic:videt᷑.qꝛ qui magis ſi⸗ RVe leſione põt ieiunare magis tenet᷑ ad ieiuniũ Sed pueri plus pñt ieiunare ſine leſione qᷓ illi ꝗ ſunt ꝑfe cte etatis:quia in eis plus eſt de humido.et ita magis re⸗ ſiſtent veſiccationi.⁊ habent etiã plus de caloꝛe tem ꝑato ⁊ ita videt᷑ ꝙ magis poſſent digerẽ multum de cibo ſimul ſumpto: &̊ videt᷑ ꝙ pueri magis tenentur ieiunare ꝗᷓ alij. Pꝛe. Yohel. ij. dicit. Sckificate ieiuniũ.et poſtea cõgre gate ꝑuulos et ſuggentes vbera:q̊ videt᷑ ꝙ pueri teneãtur ad ieiuniũ. Pre.Jone.j.dicit᷑. YOumenta ⁊ homines bo ues et pecora non guſtent quicqᷓ; 2c. ̊ multomagis pueri debent ieiunare. ¶ Pꝛe. vt dicit mgr in hiſto.ſuper li.nũe⸗ roꝝ vbi loquit᷑ de ſeptem feſtis legalibo.decima die menſ ſeptẽbꝛis que dies ꝓpiciatõnis ſiue afflictõnis dicebat᷑:ie⸗ iunabãt homines et iumenta et pueri ſeptẽnes a veſpera 6 vſq; ad veſperam: et ita vt pꝛius. Contra. plus de nu⸗ trimento eſt neceſſariuʒ ad duas ꝑationes nature qᷓ; ad vnam tm̃: ſed pueri nutriunt᷑ et augentur: ergo indigent plurimo nutrimento et pluſqᷓ; pꝛouecti qui nutriunt᷑ tm.ſᷣ pꝛopter debilitatem caloꝛis in actu non poſſunt conuerte re ſimul multum cibuzʒ: indigent multotiens comedere. multotiens aũt comedendo nõ ieiunãt: ᷓ non tenent᷑ ieiu⸗ nare. Mꝛe. qᷓreꝛet᷑ hic q etas reputat᷑ ydonea ad ieiunã/ gum. (⸗⸗ n.ꝙ pueri nõ tenent᷑ ad ieiunia eccłie niſi forte ate ieiunent:⁊ tales ſint ꝙ virtꝰin eis ſuppleat eta ſpai tem.non em̃ poſſent ieiunare continue ſine magna leſione ꝑſone.i¶ Ad illud ꝗ̊ quod obijcit᷑ pꝛimo.ꝙ in pueris plus eſt de humido et de caloꝛe ⁊c. põt dici ꝙ reuera pueri bñt minus de caloꝛe in actu qᷓ; pꝛouecti: licet habeant plus in potentia. In pueris em̃ vſq;quo fuerit ꝑuentum ad peri⸗ odum inualeſcentie virtus creſcit et inualeſcit quo peruẽ⸗ to quãto caloꝛi naturali immiſcet᷑ plus de extraneo quod addit᷑ ꝑ nutrimentũ:eo efficit᷑ virtus minoꝛ ⁊ minꝰpura. Vñ in fine nõ põt vlteriꝰaugere ꝑ additionẽ nutrimenti: licet ↄfoꝛtetur in ip̃a additõne.⁊ quia ↄgregat᷑ foꝛtius ad agendum in cibũ: aptioꝛ eſt ſtatus ille ad ieiunandum qᷓ ſtatus puerilis in quo virtus intendit octui nutriendi et augmentandi. Ao aliud doᷣm.ꝙ verbum Yohelis ꝓpo⸗ ſitum fuit in ſpeciali caſu.qñ ſcilʒ in ſpeciali caſu magna tribulatio ĩminebat.vñ indictũ eſt pueris ieiuniũ vt ꝓuo⸗ caret᷑ veus ad miſcðiaʒ. Ideo nõ eſt trabendũ generaliteꝛ in ↄſeq̃ntiã:niſi foꝛte ſilis caſus iminẽt.⁊ hboc modo dom eſt ad terciuʒ.¶ Ad illud qð querit᷑.q̊ tꝑe obligant᷑ hoĩes ad ieiuniũ.dicũt quidã ꝙ tpᷣes augmenti ſᷣm phᷣm eſt vſq; ad finẽ triũ ſeptẽmoꝝ ⁊ vſq; ad tpᷣs illud non tenent᷑ iein⸗ nare neq; imponendũ eſt alicni ieiuniũ.Aliter dicũt ꝗdaʒ ꝙ tp̃s hmõi ẽ viceſimꝰannꝰ.hmõi em̃ tpᷣs eſt aptu milicie. in tali etate apti ſunt boĩes vt ꝓcedãt ad bella ſm leges Allij dicũt ꝙ in ꝗntodecimo anno obligant᷑ hoĩes ad ieiu⸗ mum. qꝛ tge iſto incipit libido inualeſcere ↄtra quã eſt in ſtitutum ieiuniũ ⁊ aꝗ repꝛimendũ motꝰ libidinoſos et cõ⸗/ cupiſcibiles.i Qeutrã opinionem repꝛobo.ſed tñ medium eligendo dico ⁊ ↄcedo.qꝙ tpᷣs aptũ ieiunio ẽ tpᷣo.xviij.ãno⸗ rũ.hoc em̃ eſt tpᷣo oꝛdinatũ ab eccłia ad intꝛandũ religio⸗ Inẽ.qð pᷣueniri nõ pòt ᷣm eccłiaſticã inſtitutõeʒ.Et ideo H̊ ſt t̃s aptũ ad pniam ꝑagendã et ad ieiunandũ.vñ ĩ eta⸗ e.xviij.anoꝝ hoĩes ad q̃drageſimale ieiuniũ obligantuꝛ. Ad illud qð dicit mgr in hiſto.qꝙ; die ꝓpiciatõis ieiuna⸗ buant pueri ſeptẽnes. põt dici ꝙ hoc inſtitutũ fuit in lege ĩ recoꝛdatõe ꝓpli ydolatrãtis adoꝛãtis vitulũ ↄflatilẽ:⁊ mi⸗ ſericoꝛdie ſiue ꝓiciatõis diuine in remiſſione offenſe.vn⸗ de in ſignum magnitudinis offenſe q;tum ad plin:⁊ ꝓpici ationis q;tum ad dñm: fuit inſtitutum ꝙ quaſi om̃es affli gerentur et etiã pueri. 2 rticulus quartus Onſequẽter querit᷑.vtrũ pauꝑes neceſſe bũñt ie iunare ieiunia ſtatuta ab eccłia. E ſic:videt᷑ ꝑ 7. piunt᷑ pauꝑes.ſugponat᷑ h:̊ tenent᷑ ieiunaꝛe.ideʒ vidr̃ de oſe.di.v.q̃dꝛageſima.vbi dr.Quadrageſima ſũma obſer⸗ uatõne ẽ obſeruãda vt ieiunia ĩ ea pᷣter dies dñicos qui ð abſtinentia ſubtracti ſunt:niſi quẽ infirmitas impedierit nulłatenꝰabſoluãt᷑.ecce iur ſniaʒ decreti ꝙ nullatenꝰſoluẽ⸗ duz ẽ ieiuniũ q̃drageſimale niſi ↄpellat infirmitas.̊ pau peres tenent᷑ ieiunare.q Cont᷑.afflictio non ẽ addenda af flicto.ſ̊ pauꝑes ſua pauꝑtate ſatis afflicti ſũt: eis nõ eſt addenda afflictio ieiunij.¶ Pꝛe.pauꝑes nõ pñt aliqñ ha⸗ beꝛe totũ ſimul qð eis ſufficit ad ſuſtentandũ natam.ſᷣ di⸗ uerſis hoꝛis diuerſa eis dant᷑:̊ non videt᷑ ꝙ teneant᷑ tm̃ ſemel comedere in die.⁊ igit᷑ nõ tenent᷑ ieiunare¶ Rñ.ꝙ; ſicut h̃ ab Aug.dr̃ia ẽ inier pauꝑem ⁊ egenũ.Egenꝰ em eſt ille qui indiget petere ab alijs ⁊ nõ manet in domo ſua ſed circuit domos alioꝛum.et tales aut habent ctermia⸗ tam aliquam annonã ſufficientem que dat᷑ ab aliquibua ꝑſonis.et ſi hoc tenent᷑ ieiunere.aut nõ habent aliꝗd cer⸗ tum et determinatũ.ſed quotidie viuunt de eo qð mendi⸗ cant:et tales vt eſtimo nõ tenent᷑.quia non dat᷑ eis totuʒ ſimul.et ga vna die abundant:altera nibil hbabent. Pau⸗ peres vᷣo ſunt ꝗ nõ ex toto ſibi ſufficiunt.nõ tñ mẽdicant: h manent in domibo ſuis.⁊ tales non excuſant᷑ a ieiunio. Ad illud qð obr.ꝙ nõ debet ſolui niſi infirmitate impe diente vt habet᷑ ex decreto.põt dici ꝙ cointelligendũ ẽ vel aliqᷓ alia cã rõnabili. vt habet᷑ ex alio ðᷣcreto.vł niſi cogat magna neceſſitas qᷓ nõ bʒ legem de conſe.dil.j. alij ſic nõ. hoc ꝙ ad pᷣcepta ecclie om̃es tenent᷑ niſi aliqui excipiant᷑.ſ̊ ieiuniũ eſt in pᷣcepto eccłie a qͥ nõ exci⸗ 4 lto ton offi derd GFu fent olr ſoch luta ſoie dyl N⸗ nñ ud ſoe it̃ luen ated deren e ene⸗ ge en gee lin lab kos Si Eit ione plus bit ngn peri⸗ erue⸗ zuodl urg. enti⸗ 1a Bm i po⸗ G. o⸗ le ſc gen ey lige. ges ſeiu⸗ Vin 6Co/ um no! Gio⸗ oh ian ntnt. ono⸗ gei mi⸗ Pn. ici fki itie detp iqni erch⸗ ich de⸗ obler⸗ goid edierit ſolue span naal noel nbe⸗ m di⸗ ant Png enden vmoſen Cernic igvibus igd eet⸗ nenci/ 10 tonz t⸗Po iGicant ieiund⸗ te in ciifl licpt . Eo. ¶ Mueſtio 4Ad aliud qs obicit ꝙ alflictio non eſt addenda affli⸗ cto.poteſi dici ꝙ hoc verũ eſt rõne qua afflictio eſt. rõne tamẽ qua eſt cauſa ablatõnis incom ꝑabiliter grauioꝛis afflictõnie 2 aſſecutõnis leticie et ſolacij copioſioꝛis: ad denda eſt:qualis eſt atflictõ ieiunij qua redimit penitẽs afflictionẽ debitã peto incomꝑabiliter gra uioꝛẽ:et gau⸗ dio patrie citius appꝛoximat. rticulns quintus Onſequẽter queritur.vtrũ oꝑarij neceſſe ha bent ieiunare.vtpote qui laboꝛãt in vineisꝓ victualibo.et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ vt habet᷑ de conſe ctatone. indictũ ieiuniũ qñ erit denũciatum ab om̃ibus obſeruet. Si ab omibo ab oparijs. 4 Pꝛet. laboꝛare ? diſſiciliꝰ qᷓ ieiunare.ergo ſi poteſt laboꝛare multofoꝛtiꝰ poteſt ieiunare.quicũq; aũt pñt tenent᷑:ergo oꝑarij tenẽ tur. Pꝛet. quicũq; ponit ſpũale bonũ ſub pᷣcio peccat. p̃ceptum aũt eccłie eſt ſpũale bonũ.cũ igit᷑ oꝑans nõ ie⸗ iunans vt laboꝛe manuũ ſuaꝝ aliqð lucꝛet᷑ ponet mãda tum ecckie ſub p̃cio:videt᷑ ꝙ peccet.¶ Pꝛet· aligs de ſex denarijs in die poteſt habere victũ ſuum.et hoc pt lucra ri ſeruãdo ieiumiũ.ſi igit᷑ñ vt magis laboꝛãdo plus lucre/ tur ſoluit ieiuniũ:nõ videt᷑ excuſari a peccato.ergo “ tenẽt᷑ ieiunare.¶ Pꝛet. Jonathas filiꝰ ſaul ita laboꝛa⸗ uit ꝙ oculi eius caligauerũt.j.reg. xiiij· et etiã ĩ expediti one negocij dñi.et t peccauit com? dẽdo cõtra ꝓhibitio nem pris. In cutꝰ ſignũ iudicio dñi fuit moꝛti iudicatꝰ cũ tñ ignoꝛãter fecerit.et ſic vidr ꝗ in quocũq; laboꝛe ſit homo.icʒ vel in pegrinatõe vel alio:nullo mõ liceat frã gere ieiuniũ.¶ Cont᷑ ſi ieiunant nõ poſſunt tantũ oꝑa⸗ ri ꝙ eis ſufficiat ad victum qtidianũ ponat᷑ hoc:qꝛ ieiu⸗ nio minuũtur vires coꝛꝑis:et ita nõ poterũt viuere niſi mẽdicent. Cum ergo eccłia nõ poſſit obligare aliquẽ ad boe qð mẽdicet:videt᷑ ꝙ ſtatutũ eccłie nõ pt tales obli⸗ gare ad ieiuniũ. Pꝛet.aliquis ẽ ita pauꝑ ꝙ nõ habet vnde viuat cũ familia ſua niſi illud laboꝛe ſuo acquirat ſi ieiunat laboꝛare nõ pt:vñ neceſſe hʒ vel infringẽ ieiu⸗ niũ vel mẽdicare:vel deficere cũ familia ſua.ſᷣ ↄſtat ꝙ ñ tebet hõ ſuſtinẽ qdð deficiat.nec ſtatutũ eccłie pt᷑ eũ arta re ad hoc ꝙ wẽdicet:ergo tenet᷑ ĩfringẽ ieiuniũ.¶ Pꝛet. q̃rit᷑ cũ vnuſqſq; debeat ꝓuidẽ ſaluti aĩe ꝓximi.vtꝝ lice at cõducere oꝑarios ad oꝑandũ qͥs noſcit pſumptõe ve⸗ bemẽti aſſuetos infringẽ ieiuniũ q laboꝛãt.et videt᷑ nõ:qꝛ videt᷑ illis cẽ in ſcãdalũ ſiue ruinã pcti:cũ ieiuna⸗ rent ſi illos nõ ↄducẽt.. Pꝛet.q̃rit᷑ de illis ꝗ nolũt oꝑa⸗ rios cõducere niſi ip̃i ſoluãt ieiuniũ.vtrum ipᷣi peccent. Relpõſio.ꝙ qꝛ ieiuniũ ẽ in pᷣcepto.ponat᷑ hoc.nec pt olui ſine rõabili nccitate ſine moꝛtali pcto.vñ ſine pꝛe⸗/ iudicio dico. ꝙ peccãt moꝛtalit᷑ g ieiunia regularit inſii tuta ab ecckia. vt qdrageſime et qtuoꝛ tẽpoꝝ ⁊ ſic de alijs nõ ieiunãt ſine nccitate rõnabili.Et ẽ rõnabilis nccitas duplex.vna intrinſeca.ſcʒ ĩfirmitas et nature debilitas Alia extriĩſica ſcʒ inopia ſiue indigentia victualiũ.Ille em̃ qui aliter nõ babet vnde vinat niſi boſtiatim querat quid comedat: nõ tenet᷑ ieiunare.vt tactũ eſt. Sür ille ꝗ nõ habet vnde viuat et ſuſtẽtet familiã ſuam niſi laboꝛe ſuo.et nõ cõduceret᷑ niſi ſolueret ieiuniũ ſuũ: nõ tenet᷑. Si tñ oꝑarius nõ babet familiã.ſed ſe ſolũ bhabet paſcẽ ſiue ſuſtẽtaꝛe.ſi pĩ laboꝛãdo tãtũ lucrari quãtũ ſibi ſuffi cit ad victũ:nõ debet ſoluẽ ieiuniũ.dico ſine laboꝛe ĩimo derato.ſi em̃ nõ poſſet laboꝛãdo acgꝗrere ſibi victum ſine laboꝛe ĩmoderato et coꝛꝑis ꝓpꝛij eneruatõe: credo ꝙ nõ tenet᷑ et excuſat eum nccitas debilitatis. Ad illud qð querit᷑ ſi licʒ cõducẽ oꝑarios de ꝗbo ẽ pᷣſum ptio ꝓbabił ꝙ nõ ieiunabũt.pt dici ꝙ ſi incũbit ei neceſſitas ꝓpt᷑ quã neceſſe bʒ oꝑarios ↄducere nec ĩuenire pt ꝗ laboꝛare ve lint ſi eos ieiunare opoꝛtʒ:pᷣſumere debet ꝙ nccitatẽ hñt laboꝛãdi ⁊ unpotẽtes ſunt ad ieiunãdum. vñ bene pĩ qs eos cõducere.dubia em̃ interpᷣtãda ſunt in ꝑtẽ melioꝛẽ. Si aũt querat᷑ vtrũ debeat ingrere ſiue ĩueſtigare eoꝛũ ucẽtatẽ vel impotẽtiã.credo ꝙ nõ:cũ hmõi inqſitio mul tis pdᷣſſet fieri occaſio ſcandali.¶ Ad aliud dðᷣm. ꝙ illi peccãt grauiter ꝗ tali cõditõne adducunt oꝑarios ꝙ ſol uant ieiuniũ et aliter nõ cõducerẽt. morum teꝛcinum HOnſequẽter querit᷑ vtrũ ncctas ieiunandi recipiat diſpenſatõezʒ a pᷣlatis ecclie.⁊ vi⸗ tet᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ivᷣa ieiunia inſtituta ſũt Vb ipis platis. vt pʒ de cõſe.diſ.v.ieiunia. et quoꝝ ẽ leges cõdere:eoꝝ ẽ illas relaxare ſiue de illis diſpẽſare.aliter pᷣlati deciperẽt ſubditos ſuos ꝗ frequẽ⸗ ter etiã ex leui cauſa vt rõe alicuiꝰ feſti emergentis ieiu⸗ nia relaxãt. et de illis diſpẽſant.ergo ⁊c.¶ Cõtra.Canõ dic ñ ẽ temerarijs adinuẽtõibo pᷣſumẽdũ.qꝙ ñ ĩuenit ſã⸗ ctitũ ſᷣ nuſqᷓ iuenit᷑ ſanctitũ ꝙ epo ĩ ̊ poſſit diſpẽlaẽ: ̊ vr ꝙ nõ debeat iſtð pſumẽ. ¶ Pꝛet. ſic dicit berñ. in li. de pᷣcepto et diſ.Minoꝛ nõ pt diſpẽſare ĩ his q ſtatuta ſunt ꝑ maioꝛẽ. ſed ieiuniũ qᷓarageſimale inſtitutũ ẽ ab vłi ec⸗ cleſia ſaltẽ in õ videt᷑ ꝙ epus in eo poſſit diſpẽſare. ¶ RReſpõſio.ꝙ neceſſitas ieiunãdi bene in ca ſu recipit diſpẽſatõem a pᷣlatis ecclie ex vi clauiũ.quoꝝ em̃ eſt ligare et ſoluere:eoꝝ ⁊ etiã penas iniũctas remit⸗ tere. In caſu em̃ vt dicit mgr̃.iiij.ſniaꝝ·ligãt ſaceꝛdotes dum ſatiſſactõnẽ penitẽtibo imponũt:ſoluũt dum de ea aligd remittũt.Qui ̊ habẽt virtutẽ ſoluẽdi:habẽt pote⸗ ſtatẽ remittẽdi aliqd de pnĩa iniũcta ſiue illa ſit ieiuniũ ſiue aliud.i¶ Ad illud ᷓ qð pꝛimo obijcit᷑ cõtra hoc pt di ci ꝙ faciẽda ẽ vis in hoc qð dicit᷑ ĩ canone.ꝙ nõẽ temera rijs adinuẽtõibo pᷣſumẽdũ ⁊c̃.diſpẽſatões eĩ ⁊ rmiſſiões cũ magna maturitate faciẽde ſunt:et ex cauſa vtili et cõ⸗ ueniẽti.vñ illud decretũ nõ damnat hmõi diſpẽſatõeʒ ſi ue relaxationẽ:ſed modũ pᷣſumptõis ⁊ temeꝛitatis ĩ ipis Ad aliud pt dici.ꝙ in cauſa rõnabili ⁊ maxie in cã ne ceſſitatis ſtatutũ relinꝗt in diſpẽſatõe inferioꝛis.vñ in caſu inferioꝛ poteſt abbolue ſuꝑ ioꝛẽ.et qꝛ nccitas legem nõ habet.vt habet᷑ in glo. Math.xij.pt᷑ excõicatus a pa pa abſolui a ſimplici ſacerdote vt ĩ articulo moꝛtis. vñ ĩ neceſſitate licʒ ipᷣis ⁊ etiã inferioꝛibo ĩ ieiunio diſſ eſare et licet talia nõ ſint ĩ canone expᷣſſa:ſunt tñ ꝑ ſimile ĩidul ta.cum nõ ſint generaliter ꝓhibita. et licʒ maioꝛ ſit au⸗ ctoꝛitas ſuꝑioꝛis qᷓ; inferioꝛis:poteſt tñ minoꝛ diſpẽſare in ſtatutis ſuꝑioꝛis q̃ eſt ſibi coõmiſſa ĩ neceſſitate vt &̊ ſit ad vnũ dicere glibet pt diſpẽſare in ieiunijs iniũctis ab eiſdẽ et ex modica cauſa dũmõ ſit boneſta.ĩ ieiunijs ſta⸗ tutis ab eccleſia pñt maioꝛeo diſpẽſare in neceſſitate.ſcʒ ex cauſa rõnabili. bꝛum quartum Onſequẽter querit᷑.vtꝝ ieiuniũ ſit pᷣceptũ vel cõſiliũ.ꝙ pᷣceptũ:videt᷑ ſic Aug.de ↄfli ctu vicioꝝ dĩc. Oꝛ deꝰ ne hõ comedẽdi mẽ urã excederet abſtinẽtiã ipetrauit.qð aũt impꝑatũ ẽ a dño pᷣccptũ eſt:g̊ abſtinẽtia ſiue ieiuniũ ẽ pce ptũ.¶ Pꝛet.duo ſũt genera pcti carnis.ſcʒ lururia ⁊ gu la. cõtinẽtia a pcto carnis qð ẽ luxuria ẽ pᷣceptũ: ſiłr er⸗ go eẽ debet abſtinẽtia gule. ſcz ꝑ ieiuniũ.¶ Pꝛet᷑. omne opꝰðᷣtutis cadit ſub pᷣcepto.ieiuniũ ẽ hmõi:qꝛ ẽ opꝰtꝑan tie vel alteriꝰ vᷣtutis.vt ſup viſũ ẽ: ⁊c̃.¶ Pꝛet᷑.om̃e illð cuiꝰ traſgreſſio ĩ pcẽm moꝛtaleẽ: opꝰ ẽ pcepti. ieiuniũ ẽ hmõi: vt ſup ¶ Cõtra.nulla abiſinẽtia a licitis ẽ opꝰ p̃cepti.pᷣ ſuꝑeꝛogatõis.alit᷑ nõ eẽt ſatiſfactoꝛiũ ſᷣm greg· ieiuniũ ẽ hmõi:̊ ⁊c.¶ Pꝛet.nullũ pᷣceptũ oꝛdiat ad ſe vᷣ ad de ũ vel ꝓximũ.ieiuniũ oꝛdiat ad ſe: ꝗ ⁊c.¶ Pꝛet᷑.· ie⸗ iuniũ nõ eſi pᷣceptũ pꝛime tabule neq; ſecũde. vt patʒ in⸗ tuenti:q̊ vt videt᷑ nõ eſt de numero p̃ceptoꝝ.¶ Pꝛet.pce pto ſemꝑ ⁊ oĩbo nccia erat obſeruũtia.ſ̊ mẽbꝛa ecclie ha bebãt᷑ ſꝑ necſſe ieiunare Math.ix. ungd poſſũt filij lugere ᷓdiu ſpõſus ⁊c̃.glo.q̊s genuit de ecclia. Marci. ij. luẽ. v.dr ieiunare:& ieiuniũ nõẽ feepet anuld fuerit abſolutꝰ a debito ſeruãdi pᷣcepta.¶ Reſpõſio. ẽ duplex genꝰ pᷣcepti ſcʒ nate vt ẽ ülud qð ẽ ex inſlinctu . nature:⁊x ip̃i aĩe rõnabili impꝛeſſum. Math̊.vij. Dia q⸗ cũqʒ vultis vt faciãt vobis hoĩes ea et vos facite illis.et eiꝰnegatiua Tho.iiij. Oð ab alio oderis fieri tibi: vide ti ne aliqñ alteri facias.Et diſcipline. vt illud BGeñ.ij. x ligno ſciẽtie boni et mali ⁊c.hmõi at pᷣcepta nõ ſũt na turaliter aĩe impꝛeſſa.nec ex inſtinctu natufe adimplen da: ſʒ ex auctoꝛitate pᷣcipiẽtis. Siłr et opꝰ oſilij ſiue ſu p⸗ eꝛogatõis dr qdð cooꝑat᷑ ſtatui ꝑfectõis.cuiuſmodi Epp̈e abdicare volũtati.pfecte ↄtinere:⁊ oĩa ꝓ xpᷣo rlinq̃re cõ munit ſiue noĩe extẽſo.ſm qdð oẽ illud opꝰ ſine quo pt eẽ ſalꝰaĩe ſiue ſit opꝰ ꝑfectõis ſiue im ꝑfectõis dũmõ ſit coo pans merito:põt dici opꝰſu ꝑerogatõis. Ad illð ꝗ qð qrit᷑.vtrũ ieiuniũ ſit opꝰpᷣcepti vel ↄſilij ſiue ſu ꝑerogatõ nis: põt dici ꝙ ſᷣm ꝙ pᷣceptũ ẽ nature et ex inſtictu natu⸗ re nõ ẽ pᷣceptũ. Scðm at᷑ ꝙ ẽ pᷣceptũ diſcipline ẽ pᷣceptuz vt dicũt. Vel alit ſᷣm ꝙ pᷣceptũ coĩter ſumit᷑ ⁊ ad pᷣceptũ nature et diſcipline ẽ pceptũ.Silr ſᷣm ꝙ oſiliũ ſiue ſup⸗ erogatio ꝓpꝛie ſumit᷑ nõ ẽ ↄſiliũ.ſᷣm ꝙ; noĩe extẽſo ẽ ↄſiliũ ſiue ſuꝑerogatio.q Ad illð qð obijcit᷑ ð verbo aug. ꝙ do minꝰimꝑauit abſtinẽtiã ⁊c. pt᷑ ↄcedi q; pᷣceptũ ẽ eo mõ qͥ tactũ ẽ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ↄtinẽtia a peto carnis p̃⸗ cipit᷑ et cadit ſub pᷣcepto ⁊c. põt dici ꝙ nõ oĩa q̃ cipiun⸗ tur:pᷣcipiunt᷑ directe et verbis expꝛimẽtibo plene qð p̃ci pit᷑:ſʒ quodãmõ implicite ⁊ indirecte.vñ no ẽ pceptũ de hũilitate neq; ꝓhibitio directe ex viᷣbis expꝛeſſis de ſuꝑ⸗ bia:ſʒ reducunt᷑ ad pᷣceptũ ð ſctificatõe ſabbati vt dicũt doctoꝛes.in ſctificatõe eĩ ſabbati duo ſunt neceſſaria.hu militas diſponẽs et pax ↄſumẽs.ſine his ei nõ põt gs de eo debito mõ vacare. rõe eĩ vtriuſq; ꝓhibet᷑ ibi ſi uꝑbia:ĩ⸗ directe tñ et ex ↄſequẽti.qꝛ nõ ẽ pax dicit deꝰ im pijs YJſa. lvij. Sikr ꝓuer.xiij. Inter ſupbos ſp iurgia ſunt. Ibidẽ ꝓbibet᷑ gula.quia ꝓuer.xxiij.Qui ve.cuiꝰpr̃i ve.cui rixe cui fouea.cui ſine cã vulnera.cui ſuffoſſio ocloꝝ? nonne his ꝗ cõmoꝛant᷑ in vino et ſtudẽt calicibo optãdis.⸗.! Si querat᷑ qᷓre nõ dat᷑ expᷣſſum pᷣceptũ de abſtinẽtia gule ſiẽ de otinẽtia luxuꝛie.põt dici ſiẽ dicũt.q; p̃cepta oꝛdinant hoĩem ꝓpꝛie ad deũ et ad ꝓximũ:repꝛeſſio gule oꝛdiat ho minẽ in ſe et nõ ita directe in ꝓximũ ſicut repꝛeſſio luru rie.¶ Ad illud qdð obijcit᷑.oẽ opus virtutis cadit ſub P cepto.põt dici ꝙ lʒ h̊ſit verũ de actibo p̃ceptoꝝ nature: nõ tñ diſcipline cuiuſmodi ẽ ieiuniũ.vñ rõ pᷣtacta nihil valz. ¶ Ad illud qð obijcit ꝙ omne illz cui⸗ traſgreſſio ẽ moꝛtale pctẽm ẽ opꝰ pcepti ⁊c.põt dici h etiã verũ ẽ ſũ⸗ pto pᷣcepto noĩe extẽſo.l.ad pᷣceptũ nature ⁊ pᷣceptũ diſci pline.⁊ ſic ſumpto pᷣcepto:ieiuniũ ẽ p̃ceptũ ſiue actꝰpᷣce⸗ pti. . Ad illud qð obijcit ẽopꝰſuꝑerogatõis.qꝛ nulla abſtinẽtia a licitis ẽ opꝰpᷣcepti ⁊c. põt dici ꝙ quedã ſunt licita ĩ ſe et ſm ſe: tñ pꝰ ꝓhibitõem de illis habitã ſunt il licita.verbigr̃a.vmedẽ carnes aqᷓ erãt ꝓhibite licitũ fuit ſimptr:ſʒ pꝰ phibitõem illicitũ fuit tpibo ꝓhibitis. inqᷓ;⸗ tũ ↄmedere carnes ẽ illicitũ eo mõ qͥ tactũ ẽ abſtinẽtia a caꝛnibo et hmõi:ieiuniũ põt eẽ p̃cepti opus.q Ad h̊ qð obijcit ꝙ nullũ pᷣceptũ oꝛdinat ad ſe ⁊c̃. põt dici ꝙ b veꝝ ẽ de pᷣceptis decalogi qtum ad actꝰeoꝝ pꝛimos et pꝛiĩci⸗ pales.ſʒ tum ad actꝰↄſequẽtes et indirectos bene põt. nõ ẽ aũt hoc verũ de pᷣceptis diſcipline.d ̊ nota pᷣ⸗ cepta decalogi oꝛdinãt directe et eſe ad deũ ⁊ ad ꝓximũ quodãmõ et ex ↄſequẽti ad ſe. vt hoc. diliges ꝓximũ tuũ ſic teipᷣm. et ſic nihil impedit ieiuiuni uz eẽ op? pcepti qᷓ; uis oꝛdinet ad ſe.ieiunas eĩ obedit ecclie. Alio mõ emen dã facit. inqtũ ꝗ̊ẽ opꝰiuſticie.ſ.cũ ſoluit emẽdã:oꝛdinat ad deũ. inqᷓtũ ẽ tꝑantie.ſ.repꝛimẽdo fomitẽ vel hmõi oꝛ⸗ dinat hoĩem ad ſe.inqtuʒ obedit oꝛdinat hoĩem ad ꝓxi⸗ mũ.inꝙᷓtũ ẽ opus caritatis oꝛdinat ad hec oĩa.4 Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ ꝙ neq; ẽ pᷣceptũ pꝛime tabule neq; ſcõᷣe:pʒ rñſio ex dictis.lʒ nõ ſit actꝰ ꝓpꝛius et pꝛĩcipalis alicuius pcepti decalogi:tñ reducit᷑ quodãmõ ex ↄſequẽti ad pᷣce⸗ ptũ de ſctificatõne ſabbati et etiã ad aliud: ßin diuerſos eiꝰactꝰpᷣtactos.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ aliqͥ tpe nõ fuit neceſſe filijs dei et ecclie ieiunare ⁊c. pot dici ꝙ h intelli git᷑ de ieiunio meroꝛis:⁊ B̃ ſit ignificat verbo lugẽdi cũ dñ nũgd pñt filij ſpoſi lugere. et glo. ibidẽ bᷣ verbo lugeꝛe ex pꝛimit᷑ ieiuniũ qð ptinet ad humilitateʒ tribulatòis. Et alia glo. pñt ieiunio affligi dũ eos oʒ de ſpõſi pñtia gratulari.et Adarci.ij. dicit glo. qꝛ plus ꝓfuit eiꝰpñtia ꝙᷓ coꝛpalis abſtinẽtia.nõ gᷓ ↄueniebat aplis tũc ieiunaꝛe d aptis em̃ loquit᷑ qͥs vocat filios ſpõſe.ieiunaꝛe dico ie iunio meroꝛis:dũ opoꝛtuit illos pñtia coꝛꝑali ſpõſi gra tulari.Ex h̊ nõ ſequit᷑.ꝙ non ẽ pꝛecepti.cum ex ſpeciali pꝛiuilegio non opoꝛtuit illos ieiunare. ebꝛum quintum Onſequẽter querit᷑ an ſit opꝰ medietatis. ſic:videt᷑omne opꝰvirtutis.ſ.cardinał᷑ ẽ opus medietatis.ieiuniũ ẽ hmõi.qꝛ ẽ opꝰ tpantie.̊ ⁊c.¶ ꝛe.oẽ opꝰhñs medietatẽ et extꝛema ẽ viciũ niſi ↄſiſtat ĩ medietate.ieiuniũ bʒz medi etatẽ et extrema:̊ ⁊c̃. Extrema em̃ ieiunijſunt ſnꝑfluuʒ ⁊ diminutũ.q̃ꝝ vtrũq; ẽ viciũ.¶] Pꝛetea.vt babet᷑ a pho ij. ethicoꝝ. Quedã mox noĩita dicũt malũ.jvt inuidia in⸗ uerecũdia.ſfurtũ.adulteriũ et hmõi.Quedã eĩ ſunt in 9 bus ẽ plꝰ.minꝰet equale.et pꝰdicit ꝙ oi tali ẽ reꝑire me⸗ diũ circa qð ẽ virtꝰ. cũ ieiuniũ ſit de hmõi:nõ æ illis qᷓ mox noĩata dicũt malũ:ad . ũ ſiue meritoꝛiuʒ hʒ ĩmediate ↄſiſtẽ.¶ Cõtra.nullũ opꝰmedietatis ẽ ideʒ ↄput oẽs vt ibidẽ dic ph̊s.dicit eĩ ꝙ comedere ſex vntias panis qᷓuis ſit mediũ ſᷣ̃m rem inter duas ↄmegere ⁊ de⸗ cẽ:nõ tamẽ oʒ ꝙ ſit mediũ cuilibʒ homĩ.nec opoꝛtet ꝙ ei cui paꝝ ẽ duas:⁊ ſuꝑftuũ comedere decẽ:aſſignet᷑ ꝓ me⸗ dio comedere ſex.alicui eĩ eẽt nimis vt dñanti gymnali⸗ oꝛũ.Ex hoc patet ꝙ nõ ẽ idẽ opus medietatis apud oẽs: H ieiuniũ inſtitutũ ab eccłia ẽ idem apud oẽs.quia opoꝛ⸗ tet ꝙ oẽs teneãt hoꝛã comedẽdi ſtatutã:⁊ q oẽs abſtine⸗ ant a carnibus:et ꝙ omnes ſemel ↄmedãt.& nõ eſt opus medietatis.¶ Pꝛe.nullũ opus de ſe indifferẽs ẽ opꝰ me⸗ dietatis.quia opus medietatis eſt bonum de natura ſui. ieiunium ẽ indifferẽs nõ bonum de ſui natura vel m ſe vt patet ꝑ auctoꝛitatẽ theone quã recitat Caſſianꝰvt ſu pꝛa tactũ eſt. 17c:G Reſpõſio.ſicut habetur a pho.xv. de animalibo.duplẽex ẽ ſuꝑfluum in natura reꝑire.ſcʒ ſu perfluũ impuritatis vt ẽ fudoꝛ.vrina et egeſtio ⁊ hmõi. et ſuꝑfluum reſiduitatis vt lac et ſemen.que qᷓuis ſuper⸗ flua ſunt nutritiue:tameʒ generatiue ſunt neceſſaria. vt ad ꝓducẽdam ꝓlem ẽ neceſſarium ſemen: lac pᷣo ad illaʒ educendã.duo autẽ ſunt media inter vltima extrema. vt patet ↄſideranti.quoꝝ vnum ẽ ſufficiẽtie:alterum excellẽ tie.ſcʒ lac et ſemen.et hoc mediũ ſi ↄpꝑetur ad mediuʒ ſuf ficientie ſiue neceſſitatis:tenet rõem ſuꝑfluitatis.tamen ſuꝑflui reſiduitatis qð purius ẽ qᷓ ſit medium neceſſita⸗ tis. Si vᷣo com ꝑetur ad ſuꝑfluum impuritatis. tenet ra tionem medij.ſ.medij excellentie.⁊ ſic mediuʒ hmõi vno mõ tenet rõem medij.alio mõ rõem ſuꝑflui.ↄſiłe ẽ ĩ mo⸗ ribo reꝑire.vt ĩ H̊ ꝙ ẽ dare circa qdð habẽt eẽ ᷣtus ⁊2 neceſ ſariũ penes diminutũ.⁊ ſuꝑfluum et mediũ.daꝛe em oĩa q̃ debeo dare ẽ mediũ ſufficiẽtie:⁊ circa illud attẽdit᷑ lar⸗ gitas.diminuit᷑ pᷣo circa qð ẽ auaricia ⁊ nõ daẽ ſ̊ retinẽ q̃ debeo dare. Dare vᷣo q̃ nõ debeo dare:ẽ ſuꝑfiuũ reſpe⸗ ctu pᷣdictoꝝ. illð pt᷑ intelligi duplicit᷑.qꝛ pt᷑ eẽ negatio cbiti vel debitũ negatõis.vltimo mõẽ ſenſus.dare qᷓ ũ debeo dare.i.que teneoꝛ nõ debeo dare.⁊ H q̃i ſuꝑfluum impuritas circa qð attẽdit ꝓdigalitas.pꝛimo mõ eſt ſen⸗ ſus dare qᷓ nõ debeo dare.i.qð nõ teneoꝛ dare niſi velim et ſi h comꝑaꝛet᷑ ad mediũ ſufficiẽtie ⁊ ad diminutũ vicij tenet rõeʒ ſuꝑflui reſiduitatis tamẽ. Si vᷣo com ꝑa retur ad ſuꝑfluũ impuritatis:tenet rõeʒ medij:excẽllẽtie tamẽ ſiue ſuꝑhabũdãtie.⁊ vtroqʒ mõ diẽ actũ virtutis: ñ actũ ꝗ ncc̃io ꝓcedit a vᷣtute ſᷣ ſi uꝑerogatõʒ.⁊ h̊ mõ oĩa opa ſu⸗ ꝑerogatõis ꝓcedũt a vᷣtute:⁊ ſunt oꝑa vᷣtutis vel vᷣtutũ. uis vno mõ teneãt rõem ſupflui.alio mõ rõeʒ medij vt dictũ ẽ:ſic virginitas.pauꝑtas volũtaꝛia ꝓ xpᷣo:ſũt oꝑa virtutũ et ſuperogatõis.⁊ vno mõ dicũt actuz medieta⸗ tis. Alio mõ ſuꝑſluitatis. Sicĩ ꝓpoſito dicimꝰð ieiunio em ſet ſor⸗ mnüẽ niwe lane hod fnn ſo nict ng puh labor apnd larin venn⸗ tati ein reti nene nge moc ſe Et tia tia dne die Da ali ſ. 1 nen⸗ ſü : 0 ne⸗ je⸗ — - — — ☛–☛ — — —. l. er⸗ N laz elle ſuf mmen ſita⸗ etra no no⸗ ecel oia lar⸗ etine feſpe⸗ Gato teqi flunm ſtſen⸗ elin ſticj retur tanm faem e 1n tuti. cchjn Gtonn es gn ueſtio ꝙ eſt abſtinẽtia quedã circa comeſtionẽ. ſcz a carn ibo et a plali ↄmeſtiõe.· In abſtinẽtia em̃ circa ↄmeſtionẽ ẽ cõſi cerare diminutõio extremũ.qð eſt nõ abſtinere a tot ge neꝛibo ciboꝝ nec a tot vicibo comeſtionũ:a quot abſtinẽ cebet. Eſt etiã ibi conſiderare extremũ ſu ꝑfluitatis. ſcz abſtinere a plibo comeſtioĩbo et a plibo generibo ciboꝝ ᷓ debet abllinere. Eſt etiã ibi repire mediũ. ſcz abſtinẽ a tot a quot debet abſtinere. Oð vo diximꝰ ſupfluũi ab⸗ ſtinentia hmõi. ſcʒ abſtinere a plibo qᷓ debet: pt intelligi duplicit. vel ita ꝙ abſtineat ꝗs ab his a gbo nõ dz abſti⸗ nere. i. a qbo nõ tenet᷑ abſtinẽ: ita ſcʒ ꝙ im poꝛtet᷑ debitũ negatõis. et boc dicit ſuꝑfluũ impuritatis. etẽ viciuzʒ et petm. vel ita ꝙ ſit negatio debiti. i. abſtiet ab bis a gbo nõ debet. i. no tenet abſtinẽ ſi nõ velit: et boc ſi cõparet᷑ ad diminutũ et mediũ nccitatis vel ſufficiẽtie:tenep roʒ ſuꝑflui.ſcʒ ſu ꝑfluũ reſiduitatis. Si vᷣo comꝑaret᷑ ad me Dium nccitatis ⁊ ad ſuꝑfluũ q̃ſi impuritatis. ex alia pte tenet rõem medij. ſ̊ medij excellẽtie ſiue ſuxerogatonis. NQuia ieiumũ ẽ hmõi:iõ vno mõ ẽ opꝰ medietatis vt di ctũ eſi.ſemꝑ ẽ tñ opus virtutis:qꝛ ſemꝑ eſt opus ſuꝑero gatõis vel alicuiꝰ ꝑſone vt voluntariũ vel totiꝰ ecclie vt indictũ.ã tecies vel vigeſies ĩ die comedẽ: et de oi ge nere ciboꝝ in ventrẽ ſuũ inculcaꝛe:dimin utõis eẽt in ab ſtinẽtia. et eẽt guloſitas.ſemel aũt tm̃ in q̃tuoꝛ vel quĩq; diebo comedẽ vel bmõi ſuꝑfluitatis eẽt in abſtinentia.et foꝛte vergeret in credulitatẽ ⁊ intfectionẽ ſui piꝰ Aldedi um vo ẽ bis ĩ die comedẽ et cibos fercula qᷣt ebet. Ca uens aligs diminutů 2 ſuꝑſtuũ vicioſũ:ſuꝑerogat ime dio nccitatis tm̃ ſemel ĩ die ↄmedẽs⁊ a caꝛnibo abſtinẽs cũ volũtarie ieiunat ſuꝑerogat. et tota eccłia ſuꝑerogat dum ieiuniũ q̃drageſimale et hmõi ieiunia indicit:ad qᷓ pꝛius nõ tenebat᷑. Et qꝛ bmõi ſuꝑerogatõ vno mõ vt vi⸗ ſum ẽ tenet rõʒ medietatis.alio mõ rõem ſi uꝑflui. iõ oce⸗ do ieiuniũ ẽ opus medietatis.et eſt opus ſuꝑfluitatis ſm modũ dictũ..l. querit᷑ an ſit opus ſuꝑfluitutis. dicoq; nõ eſt opus ſupſiuitatis loquẽdo quaſi de ſuper⸗ fluo reſiduitatis. Sitr ſi querit᷑ an ſit opus medietatis: eſt vtiq; opꝰ medietatis no neceſſitatis vel ſufficiẽtie: hᷣ ſuperogatõis vel ſuꝑpabũdãtie. Adillð 8qð obijcit pꝛimo. doᷣm ꝙ verũ eſt. ꝙ om̃e opus vᷣtutis cardialis eſt in medio. vel nccitatis:vel ſuꝑerogatõis:vel ſupꝑbabun dãtie. Silr ad aliud doᷣm.ꝙ verũ eſt ꝙ pꝛio ꝓpoit᷑. acci⸗ idde mediũ large ad mediũ nccitatis ⁊ ſuꝑerogatõis. d iſta tñ duo argumẽta ⁊ ad terciñ qð ſeꝗt ad ꝑtẽ op⸗ poſitã poſſet dici. ꝙ talia ĩtelligẽda ſũt de vtute ꝗᷣ penitꝰ ? moꝛalis ſiue de opꝑe vᷣtutis penitꝰmoꝛalis.nõ aĩ opoꝛtʒ boc ĩtelligi de oꝑibo vᷣtutũ q̃ ſunt ſuꝑerogatõis.i poſ ſet poni inſtãtia de virginitate et pauꝑtate illoꝝ religio ſoꝝ ꝗ nec ĩ ſpãli.nec ĩ generali aliqd Ipꝛiũ tꝑale retinẽt Ao pꝛimũ vo ad oppoſitũ pẽ dici.ꝙ duo ſunt ĩ ieiunio vnũ ẽ ð ſpſta ieiunij.ljabſtinẽtia a płali ↄmeſtiõe ⁊ a caꝛ nibo et lacticinijs ĩ ieiunio q̃drageſimali loquẽdo regu⸗ lariter de illo.¶ õ em̃ dico ꝗn foꝛſan ĩ aliq̃ terra cũ aliꝗq; bus diſpenſet᷑ ſuꝑ hmõi cibis ꝗpter nccitatẽ.Aliud ẽ in ieiunio ꝙ nõ ẽ de lubſtãtia ieiunij.ſeʒ hoꝛa pꝛãdẽdi. Si g̊loq̃mur de hoꝛa pꝛãdẽdi.tũc poſſumnꝰ loqui de ieinnio indicto. in volũtario nõ ẽ hoꝛa determĩata.⁊ iã nõ eſt ea dem apud oẽs ĩ iniũcto:niſi cõfeſſoꝛ illã determiet eãdẽ apud oẽs.ĩmo ſm dinerſitatẽ boĩm diuerſificat. Si aũt loqmur de ieiunio indicto ab eccłia.tũc dom ꝙ ᷓuis il⸗ la hoꝛa magnã latitudiem babeat:tñ in hoc ꝙ regularit apud oẽs cenſet᷑ eodẽ noĩe hoꝛe:et ẽ generaliter et regu⸗ lariter loquẽdo eadẽ.in hoc nõ tenet illud ieiuniũ rõem veri medij:nec opoꝛtʒ:cũ hoꝛa nõ ſit de ſubſtãtia ieiunij. Ad illð qð oꝑpon ĩt ꝙ nullũ opꝰindifferẽs ẽ opꝰmedie tatis.ieiuniũ ẽ hmõi:igit᷑ ⁊c.· pt᷑ dici ꝙ ſic ſupᷣ tactũ ẽ. ꝙᷓ ieiuniũ nõ eſt opus indifferẽs loquẽdo de quadã indiffe⸗ rẽtia ſed loquẽdo de alia ẽ vtiq;:et cõtinet᷑ ſub bono ĩ ge nere vel bono ex cireũſtãtia.et ꝑ hoc poſſet reſpõderi ad argumẽtũ. Tñ poſſet alit dici · ꝙ poſſumꝰ loqui de ieiu nio cõſiderãdo purũ actũ vel afflictõʒ qẽ in ieiunio: nõ cõſiderãdo circũſtãtiag infoꝛmãtes.et ſic bñ ꝓcedẽt rõ „ 7 cüj. ÿtũ ad hoc vel ꝓut eccleſia inſtituit et exercet: ſcʒ ꝓut ? ꝑs ſatiſſactõis vel retractiuũ a malo et ꝓmotiuũ ad bo num ·et ſic veſtit᷑ actus debitis circũſtatijs.et hoc modꝰ egredit᷑ a vixute etẽ opus medietatis. ¶ Nueſtio. cij. de boꝛa co medendi temꝑe ieiunij. Equitur de hoꝛa comedẽdi. Pꝛimo querit᷑ ſi ẽ aliqua ſi⸗ ue debet eſſe hoꝛa determiata comedẽdi Secũdo dato ꝙ ſic q̃ hoꝛa ẽ ↄueniẽtioꝛ rcio vtrũ hoꝛa comedendi ſit in pꝛe mbeum prunum Irca pꝛimũ ſic ad ꝑtẽ aſſirmatiuã.Ecẽs. iij. omia tẽpus habẽt:et ſuis ſpacijs tranſe unt om̃ia ſub celo.Ex his pʒ ea q̃ ſpectant ad vitã hũanã:ſub certis tꝑibo ⁊ etiã locis ſunt determianda. et ieiuniũ.l Pꝛet. dic tuliꝰ. Abſti⸗ nẽti eſt actꝰ abſtinẽtie.& in ieiumio eſt aliqð tp̃o deter⸗ mĩatũ etiã qð ſeruãdũ eſt.¶ Kõtra. ecclia intendit affli gere ꝑ ieiuniũ ſine deſtructoe nate.ſed ſi eẽt vna boꝛa de termiata cũ diuerſi hũoꝛes diuerſis dñent᷑.t᷑ qð natu ris diuerſoꝝ ↄgruit citiꝰ et tardiꝰ cibũ ſumere.ſi eẽt vna boꝛa determĩata ieiunãtibo:ieiuniũ nõ ſolũ affligẽt ꝑſo nam ß̈ affligeret 2 deſtrueret naturã. Pret᷑.q̃cũʒ hoꝛa bõ comedat qñ ieiunat dũmõ ſemel in die comedat qm̃ quãtũ diſtat nona diei pᷣcedẽtis a nona hoꝛa diei ſequẽ⸗ tis:tantũ diſtat nona pᷣcedẽtis diei a mane ſeqntis diei et ſiłr de alijs hoꝛis ſi ↄmedat hõ mane et poſtea ieiunat vſq; ad mane diei ſequẽtie:tãtũ ieiunat quãtum ſi come dat hoꝛa nona et ieiunat poſt vſqʒ; ad boꝛã nonã diei ſe⸗ quẽtis.nõ refert:̊ qua boꝛa comedat.&̊ nõ ẽ hoꝛa deter miata pꝛãdentibo i ieiunio:bᷣ vt videt᷑ nõ eſt vis quacũq; hoꝛa ieiunãs comedat dummõ ſemel ĩ die tm̃ comedat. Reſpõſio. ꝙ cõueniẽter ẽ hboꝛa comedẽdi determiata nieiunio.ne ſi vnuſqſq; ꝓ volũtate ſua hoꝛã ſibi deter⸗ miĩaret:cõfuſio et incõfoꝛmitas ieiunij diminueret hone⸗ ſtatẽ. Pꝛeterea alia ẽ ↄueniẽtia ſcʒ ↄfoꝛmitas.cũ alijs q̃ ad cultũ dei ſpectãt. vtpote cũ hoꝛis canonicis q̃ pm oꝛ⸗ dinatõʒ ecclie hoꝛis diſtinctis deo exoluũt᷑.iſtud ifra me lius patebit.¶ Ad illõ qð obijcit ꝙ qꝛ diuerſis diuerſi dñant᷑ humoꝛes:nõ pt᷑ ieiuniũ ab om̃ibo exerceri eadem boꝛa ſine grauamie nat᷑e ⁊c.pt᷑ dici ꝙ hoꝛa ſtatuta ma⸗ gnã babet latitudiem. Pꝛet. ingruẽte nccitate maifeſta ſiceret hoꝛã trãſmutare iuxta qð exigeret necitas ieiu⸗ nãtis. et ita nõ ex determiatõne neceſſe ẽ naturã dxſtrui vel nimiũ eneruari. Ad illud qð obijcit · ꝙ nõ ẽ vis ali qua quacũz hoꝛa comedat dũmõ ſemel in die comedat: qꝛ equaliter diſtat ſemꝑ boꝛa pꝛiĩcipij qᷣ i ncipit᷑ ieiuniuʒz ab boꝛa qua termĩat᷑.pt dici ꝙ ĩmo multũ re fert qua ho ra comedat tꝑe ieiunij:tũ ꝗꝓpter variatõʒ coꝛꝑis nr̃i.⁊ va riatõʒ motus coꝛꝑis ſolaris cuiuſmõi variatio bñ mon ſtrat᷑ in fluxu ⁊ reſluru maris ᷣm motũ ⁊ augmẽtũ de⸗ trimentũ lune. tü etiã ꝓpter ſomnũ et digeſtionẽ que fit in ſomno. embꝛumſecundum Onſeqnter q̃rit᷑ que hoꝛa ẽ cõueniẽtioꝛ að comedẽdũ:et vr ꝙ hoꝛa nona.pᷣmo ex con ſuetudie eccłie q̃ hoꝛa tali ↄſueuit pꝛãdere . i ieiunijs et et᷑ illã hoꝛã ad comedẽdũ depu tanit. ¶ Pꝛet. ieiuniũ dz eẽ afflictiuũ et maxie ↄuenit ꝙ afflictõ mẽbꝛoꝝ ſit ↄfoꝛmis offlictõi capitis. Sʒ xpᷣc vſqʒ ad boꝛã nonã affligebatur.et tũc ceſſauit eiꝰ afflictõ qñ emiſit ſpm̃:q̃re hoꝛa nona eſt cõueniẽs ceſſatõni ieiunij. Pꝛet. Abbas moyſes (et hoc recitat caſſianꝰ)ita dĩc. Comodũ a⁊ ſatis vtile hoꝛa nona tpᷣs indultum. 4 ꝛet. Hugo de ſcko vic. ſuꝑ expoſitõe regule bii aug. dicit. nõ ieiunãtibo ñ tñ infirmaͤtibo rectã hoꝛã reficiẽdi itelligiꝰ * n ab hoꝛa tercia vſq; ad ſextã.ieiunãtibo ab hoꝛa nona vſ⸗ qᷓ; ad veſꝑam: ⁊ ita vt pꝛiꝰ.i Pꝛe.ieiunium dʒ excedẽ ſo brietatẽ q ẽ ĩ cõi vſu ↄmedẽdi.mane vo ↄmedẽ ſobrieta⸗ tis nõ ẽ:b̊ hoꝛa coĩs ſohrietatis ẽ hoꝛa tercia vſq; ad ſe⸗ xtã.q̃re dʒ ſupexcedere ieiuniũ vt pueniatvᷣſe qʒ ad hoꝛaʒ nonà.· Pꝛe. m medicos vſq; ad lextã hoꝛã durat dige⸗ ſtio.&̊ hoꝛa refectõi ↄgrua hoꝛa ẽ nona:ne fiat nimis ex⸗ inanitio et nimis quet᷑ nata.¶¶ Pꝛe.ad idẽ manifeſiãdũ pt argui ſic.Si totũ rũdet toti et ꝑtes ꝑtibo:ſ totus mo tus nutrimẽti rñdet motui ſolis tãꝙᷓ qͥ regłatuꝛ:̊ ⁊ ꝑtes rñdent ꝑtibo. Sʒ ad nutrimẽtũ oʒ digeſiionẽ eẽ et deco⸗ ctõem ad quã oʒ caloꝛẽ intꝰↄgregari ab exterioꝛibo.hᷣ at maxiĩe attribuit᷑ illi tꝑi qñ radij ſolis occultãt᷑ quibo eua cuabat᷑ caloꝛ ad eytioꝛa:⁊ G ẽ de nocte vſq; ad auroꝛam. RKurſus nutrimẽtũ digeſtuʒ oʒ ꝑ mẽbra deferri vt incoꝛ⸗ ꝑet᷑ ꝑ virtutẽ aſſimilatiuã. Ad hoc at᷑ oʒ caloꝛeʒ ↄfoꝛtari ab exterioꝛibo q̊ deferat᷑ nutrimẽtũ.⁊ G̊ ẽ tũc:qñ ſol mo⸗ net᷑ de oꝛiente ad mediũ celi hoꝛa ſexta.tũc eĩ ſol emitten d radios diffundit caloꝛẽ ad exteriꝰ.hoꝛa igr ſexta com⸗ plet᷑ cõiter refectio nature.⁊ tũc ſumit᷑ cibo ſine pena:ga qð ẽ ſᷣm naturã ẽ ðᷣlectabile.ieiuniũ at᷑ eccłie ẽ afflictinũ oʒ igit᷑ plus expectare.ẽ at afflictiuũ ꝑ modũ reſiccatõis ad ðᷣſiccatõz at᷑ duo regꝗrunt᷑ ſeu exigũt᷑.ſ.motꝰhumoꝛis ⁊ ceſiccatio q̃ ſegt.Cuʒ igit᷑ relidua ꝑs diei a ſexta vſq; ad initiũ noctis qͥ ſol mouet᷑ de medio celi ad occidẽtem. ſit ꝑs media diei ⁊ diuidat᷑ in ſex boꝛas.qlibʒ eĩ dies ſiẽ dic dñs ĩ euãgelio:et ſic ꝓbãt aſtronomi bʒ ſeptẽ boꝛas Fm diuiſionẽ ʒodiaci.rñdebũt tres motui hũoꝛix:⁊ tres deſiccatõi.Cũ igit᷑ ecclłia intẽdat affligẽ ſine deſtrnctõne nat᷑e q eẽt ꝑ deſiceatõʒ humoꝝ: videt᷑ ꝙ n tpᷣe comedẽdi maxie ↄneniẽs ĩ ieiunio ¶ Cõtra.iĩ legen⸗ da bri hieꝛo.ad laudẽ eiꝰdr.ieiunꝰducebat diẽ vſe q; ad ve ſxam.gᷓ boꝛa magis refectõi ↄueniẽs ĩ ieiunio ẽ hoꝛa ve⸗ ſꝑtia. Pꝛe. hieꝛo. Sit tibi vilis et veſ ptincibo. ¶ Pꝛe. nrm ieiuniũ ꝑfectiꝰoʒ eẽ qᷓ ieiuniũ iudeoꝝ.̊ᷣ iudei ieiu⸗ nãt a veſpꝑa diei pᷣcedẽtis vſq; ad velꝑam diei ſequentie: Get nos magis debemꝰſic ieiunare.¶ Pꝛe. aug. li. de pe⸗ nitẽtia. patus ſit bõ facẽ ꝓ recipiẽda vita qie:qcũq; face ret/p euitãda coꝛpis moꝛte:ieiunaret bõ vſq; ad veſꝑaʒ li diceret᷑ hᷣ ſibi vtile eẽ.q̃re ⁊c.¶ Pꝛe.ieiuniũ afflicttuũ dʒ eẽ,et magis affligit᷑ bo ieiunado vſq; ad veſꝑam. q̃re ⁊c̃.¶Rñſio.hoꝛa refectõis magis ↄgrua tꝑe ieiunij eſt boꝛã nona ꝙᷓ vſq; ad veſꝑam. B eĩ ↄgruit nr̃e ↄſuetudi.in fluẽtie et ↄſonat coꝛꝑis celeſtis.ↄſonat et ſatiſfactoꝛie pe nalitati. oſuetudo eĩ nr̃a.ſ.xpᷣianoꝛũ latinoꝝ ẽ.q bis in die ↄmedimꝰ.ↄmedẽ hoꝛa tercia et veſꝑa:ita ꝙ comeſtio hoꝛa t᷑cia pꝛãdiũ nũcupat᷑: comeſtio hoꝛa veſꝑtia nücu⸗ pat᷑ cena.In ieiunio vᷣo ſiłẽ vtrũq; et pꝛãdiuʒ et cena.et iõ debuit eccłia tenere mediũ.vt tꝑe ieiunij reficẽmur tẽ poꝛe medio.⁊ qꝛ magis tenet rõeʒ cene illa refectio.ma⸗ gis debuit accedẽ hoꝛa refectõis ad veſpam qᷓ ad terciã hoꝛã. ⁊ iõ hoꝛa nona magis ↄgruit.Alia ẽ rõ ex ꝑte mo⸗ tꝰcoꝛꝑis ſolaris.qꝛ ↄplexio nza maxiĩe ſeꝗt᷑ motũ eiꝰ⁊ di⸗ geſtio in coꝛꝑe hũano.vñ hoꝛa tercia in q̃ a mane vſq; ao illã hoꝛã caloꝛ ſoł intẽdit᷑:⁊ tñ nõdũ ẽ ĩ feruoẽ maioꝛi.cõ petẽs ẽ refectõi cõi tꝑv ĩ ꝗbo nõ ieiunamꝰ. ⁊ qꝛ tꝑe ieiu nij rõe afflictõis oʒ plꝰdifferre comeſtionẽ:non dz hõ ex⸗ pectare vſq;qͥ ſol totã ſcdᷣam quartaʒ celi ꝑaguerit.diui⸗ dũt eĩ aſtronomi celũ ĩ q̃tuoꝛ ꝑtes ſiue quartas. ſi & ieiu naret vſq;q̊ͥ ſol totũ curſum ſuũ ĩ ſecũda quarta cõpleuiſ ſet: nimis debilitaret᷑ natnꝛa.qꝛ nimia eẽt exinanitio.vñ ihabilioꝛ eẽt hõ ad ieiunãdũ cõtinue.⸗ qm̃ afflictio in ie⸗ iunio debʒ eẽ tolerabilis ñ coꝛruptiua nat᷑e:dʒ et᷑ eẽ cõ⸗ ſoꝛmis afflictõi xp̃i ĩ cruce.iõ magis ↄueniẽs ad reficien dũ tpe ieiunij ẽ hoꝛa nona.ita ꝙ ꝓtendat᷑ vſq; ad veſpaz ñ vltra. põt tñ hmõi hoꝛa pᷣneniri et eẽ plꝰ pꝓtrahi ieiu niu ex cauſa.ſ̊ tñ ſᷣm ecclie ↄſtitutõem bec ẽhoꝛa magis ↄueniẽs.q¶ Ad pꝛimũ qð obijcit᷑ ĩ ↄtrariũ dico ꝙ hieꝛo. ex ca ꝓtẽdebat ieiuniũ ſuũ.eoqꝙ vacabat expoſitõni ſacre ſcripture.qð nõ potat facere ita bene pꝰ ↄmeſtionẽ:ideo benefaciebat.⁊ nos ſilr ex cã vt dictũ ẽpoſſumꝰ ieiuniũ * 4 ꝓtelare. Vel põt dici ꝙ ſic ieiunãdo ſi uꝑeꝛoga bat.nec ex aliq in ſtitutõe ſiue ↄſuetudie ecclie tenebat᷑ ad H. Pꝛet. põt dici ꝙ ieiuniũ alicꝰſcti.ñ ẽ regularit trabẽdũ i cõſe quẽtiã.¶¶ Ad hᷣ̊ qð obijcit᷑ ð ieiunio iudeoꝝ.pt dici ꝙ eo⸗ rũ ieiunia nõ erant ita ꝓlixa ſic ieiunia xpᷣiãoꝝ neq; ita Otinua.ieiunabãt eĩ quateꝛ ĩ anno intpolate nõ ↄtinue ieiuniũ aũt nẽm ↄtinuũ ẽ.dʒ eĩ xpᷣianꝰſic ieiunare ꝙ non impediat᷑ ↄtinuatio ieiunij.⁊ hoc meliꝰfit comedẽdo ho⸗ ra nona vt dictũ ẽ.¶ Ad alið dom.ꝙ ieiuniũ afflictiuuʒ dz eẽ cũ moderamiĩe.⁊ ſi diutiꝰ ptẽderet᷑: ñ eet modera⸗ men.qꝛ graueꝛet᷑ nimis nata.vt pᷣtactũ ẽ.¶¶ Ad illð aug. ꝑatus ſit hõ facẽ ⁊c.põt dici ꝙ ondit q; magis faciẽdum ẽ ſanitate ꝙᷓ coꝛꝑis.nec ex h ſeꝗt ꝙ ĩ ſinglis caſibo ĩ eo⸗ dẽ genere opis magis ẽ faciẽdũ p hac qᷓ ꝓ illa.dũmõ ali⸗ ter pt hec ꝙᷓ illa ꝓcurari.veꝛbigra.⁊ ſi p ſanitate coꝛꝑis habẽda neceſſe eẽt pedẽ alicuiꝰvel manũ amputaꝛi in ca ſu:nõ tñ eẽt manꝰvel pes amputãdꝰ ꝓ aĩe ſanitate ſi alio mõ poſſit haberi ſanitas eĩe.¶. Aò vltimũ dðm. ꝙ ⁊ li ie iuniũ debeat eẽ afflictiuũ:dʒ tñ affligẽ cũ moderamie.ſi at᷑ hoꝛa pꝛãdẽdi vlt᷑ boꝛã ſtatutã ꝓtẽdẽt᷑ nimis? ſine mo⸗ ramine. affligeret vt frequẽtiꝰet foꝛte ĩ multis natura deſtrueretur. = ebꝛum tercium Onſequẽter querit᷑ vtrũ hoꝛa comedẽdi in ieiuniõ ſit ĩ pcepto.ꝙ ſic:vidr̃.dixit dñs di ſcipulis ꝗ geꝛũt iy puʒ eccłie.Qui vos au⸗ dit me audit:⁊ ꝗ vos ſꝑnit me ſꝑnit.luc.x. ſᷣ ꝗ ſenit ſtatuta dei peccat moꝛtalit: qui ſpernit ſtatu⸗ ta ecclie.Cũ hoꝛa comedẽdi ſit ſtatuta ab eccłia ⁊ ↄſue tudine tracta ĩ ↄſequẽtiã:videt᷑ ꝙ ꝗ illã tranſgredit᷑: pec⸗ cat moꝛtalit᷑.¶ Pꝛe. hoꝛa comedẽdi honeſt leiumiũ qᷓꝛe debet eẽ in pᷣcepto ſicut ip̃m ieiuniũ Cõtra.quidã reli gioſi comedũt añ hoꝛã nonã nec tñ er neceſſitate aliqᷓ. B aũt nõ facerẽt ſi hoꝛa eẽt ĩ pcepto.̊ ⁊c. ¶ Pꝛe.ſi hoꝛa eſ ſet ĩ pcepto:ita trãſgrederet᷑ q comedẽt pꝰſicut qui añ vt videt᷑.̊ ñ peccat qui comedit pꝰnonã tꝑe ieiunij: ̊ nec ꝗ añ:ꝗ hoꝛa nõ ẽ in pcepto.¶ SPꝛe.nõ d trãſgreſſoꝛ ꝗq nul⸗ la hoꝛa comedit:vᷣ videt᷑ q eẽt trãſgreſſoꝛ ſi hoꝛa eẽt ĩ p⸗ cepto:g ⁊c. ¶ Pꝛe.aug.dicit.ꝙ quidã ꝑ triduũ quidã ſeptẽ dies nõ comedũt. trãſgrediunt᷑ ſi hoꝛa eẽt in pce⸗ pto ꝗð falſum ẽ: quia nõò trãſgrediunt᷑ pceptũ de ieiunio nſio.ꝙ hoꝛa ↄmedẽdi nõ ẽ ĩ pcepto.tñ qui ex ↄtẽptu atuti ſiue ↄſuetudine eccłie illa hoꝛã in comedendo ne⸗ gligẽt:peccaret moꝛtalit.nõ qꝛ pᷣceptũ trãſgrederet᷑:ſᷣ qꝛ oꝛdinatũ ab ecchia atẽneret.nilła eĩ negligẽtia ẽ ita leuis quin fiat moꝛtalis ſi ꝓcedat ad ↄtemptũ:⁊ B̊ ſonat veꝛbũ Oni dicẽs. qui vos ſꝑnit ⁊c.¶ Ad aliud põt dici ꝙ ſi ali⸗ — quid ſit in pᷣcepto nature vel diſcipline: nõ tñ expediret ꝙoẽs ↄditões et᷑ honeſtãtes ꝓmouẽtes ad meritũ ma ius ſint in pᷣcepto. ꝓpter ꝑiculũ qð accidẽt ex p̃ceptoꝛum multitudine. Pꝛe.⁊ ſi hoꝛa mãducãdi honeſiat ieiuniũ nõ tñ ẽ ita neceſſaria ad ſatiſſaciẽdũ.ſicẽ ipᷣm ieiuniũ.ne⸗ ꝓᷓ ita vtilis.qð patʒ ↄſideratis vtilitatibo eiuſdẽ.¶ Pꝛe. ſi hoꝛa poſita eẽt ĩ pcepto.mltis et freq̃nt fiẽt cã ſcrupłi ↄſcĩe et ita peccati. AUel põt dici ꝙ et ſi hoꝛa ſit ĩ pᷣcepto. quia habet magnã latitudinẽ nec ẽ ſignata vel detmiata etſi qũq; pᷣueniat᷑ vel progetur cauſa neceſſaria vel rõna bili.nõ ex hoc peccat ieiunans moꝛtaliter. dico notanter moꝛtaliter nec tamẽ debet quis notabiliter hoꝛã pᷣueni⸗ re quã cõmunnit tenet eccłia niſi ex cã rõnabili.lñ qñ⸗ qᷓ; religioſi poſſent ita mane ſurgere ⁊ tãtũ fatigari ante hoꝛã ſextã.ꝙ ex diſpẽſatõe oꝛdinig poſſent hoꝛã cõmunẽ anticipare.ili Zecẽ ſile de pꝛogatõe hoꝛe et anticipatõne quia ex comeſtione pꝰhoꝛã nõ aufert᷑ pena ieiunij ſ̊ poti⸗ auget᷑ ſicut ex comeſtiõe ante. vnde expectare quoaduſqʒ hoꝛa comeſtionis pᷣtereat:ẽ magis ſuperogare qᷓ a debi⸗ to deficere. Similiter qui nulla hoꝛa comedit nõ deſicit ſed magis ſuꝑerogat. Ex his patet reſponſio ad obiecta pꝛo alia parte. abln e li e nio din ne⸗ nis cbiͤ iali⸗ irer ma um niü ,ne⸗ Pr. vpti epeo. nigta röna anter peni⸗ jaſi⸗ ante nuni tone pori uſcg deſen hds ¶ Oueſtio. cui. de ſolutio ne iciunij quid et quãtũ ſit edendũ. Equitur de ſolutio ne ieiunij. Et pꝛio qꝛit᷑ de illis q̃ ſumũt᷑ ĩ vum. Secũdo de modis ſumẽdi gbus iẽptat᷑ ſiue irritat᷑ gula. ¶ Wembꝛum prinum 1yrca pꝛimũ q̃rit᷑ pꝛio de illis q̃ ſũt tĩ cibo Svtꝛũ eſu caꝛniũ ſoluat᷑ ieinniũ.Secũdo.v. cibi quãtitate. Lercio· v. illa q̃ ſũt cibo et potꝰ ſoluãt ieiuniũ.Quarto.v·eſu electu⸗ inuãat adð digeſtionẽ. rticulus pꝛimus Irca pꝛimũ pꝛio querit᷑.vtrũ eſu carniũ ſol⸗ uat᷑ ieiuniũ. ꝙ ſic: videt᷑ hoc.ꝙ ieiuniũ inſtli Xtutũ ẽ cõtra carnis laſciuiã ⁊ ĩ afflictõez car⸗ mis.̊ eſus carnis maxime ꝓuocat ad laſciuiã carnis et marxime delectãt vtetes illis: vt videt marxiĩe debẽt pꝛo hiberi ieiunãtibo? ꝙ illis vtẽtes nõ ieiunãt.⁊ ita eſu car niũ ſoluit᷑ ieiuniũ. ¶ Cõtra. eſu Piſciũ nõ ſolnit᷑ ieiuniũ. multi tñ libẽtiꝰ comedũt piſces ꝙᷓ carnes.et maioꝛẽ dele ctatio in eſu quoꝛũdã piſciũ ꝙᷓ in eſu qrũdã caꝛniũ. Si dicat᷑ ꝙ qꝛ terra maledicta fuit peto ade Geñ. iij. aq vo nõ: ꝓp ter hoc ecclłia in ieiunijs ab aialibo terre abſti net:nõ ab aĩalibo aque.Cõtra.vidr̃ ꝙ aqua maledictõʒ babuerit. omia em q ſunt ꝓpt boĩem: dterioꝛata ſut gpt pcẽm ip̃ius.vñ ſol et luna minꝰ lucẽt qᷓ lucebãt añ petm et redibũt ad lucẽ pꝛiſtinã hoĩe reꝑato.vñ yſa.xxx. Erit lur lune ſiẽ lux ſolis.et lur ſolis erit ſeptẽplicit ſicut lux ſeptẽ dieꝝ.i.ſicut luxit in pꝛĩa ſeptimana müdi vbi ma⸗ gis luxit. ſiẽ exponũt quidaʒ gloſe. Hoc aũt fiet merito paſſioĩs xpi.vñ cãtat eccłia. Terra põtus aſtra mũduſ-⸗ q; lauãt᷑ fiumĩe. Si g aq ablutaẽ ꝑ paſſionẽ xp̃i:aliquã infectõem cõtroxit ex pcto ade.¶ Ite ſic dic dyoniſiug ĩ ecckhiaſtica bierarchia.vir ꝗ dĩnoꝝ miſterioꝝ digno cõ⸗ muĩcatoꝛ ẽ. ea qᷓ ſunt carnis ñ ſeꝗt᷑ p̃ᷣter valde neceſſaria ſm naturã.̊ᷣ ꝑ ieiuniũ debet aliꝗs maxie effici vir dini⸗ nus et pparari ad cõicatõʒ dinoꝝ ſcʒ eukaꝛiſtie. Cũ igẽ piſces nõ ſint de valde neceſſarijs.ſᷣ tm̃ panis et aq̃.vidẽ ꝙ ſi aligs comedat piſces vei aliud ꝙᷓ paneʒ et aqua: ꝙ ſoluat ieiuniũ. ¶¶ Pꝛet. damaſ.⁊ greg. niſſenus dicũt. ꝙꝙ ſunt quedã leticie natales nõ neceſſarie.a gbo ſcẽo viro obſtinẽdũ.et ſũt alie neceſſarie ſine ꝗbo bec vita duci nõ pr.et has ꝑtrãſire opoꝛtʒ.ſ̊ hoc mõ dicẽdo neceſſariũ.ſo lum panis et aq̃ neceſſario ſũt:cũ ſine alijs viuere cõtin⸗ gat. cũ ſctitas abſtinẽtie maxĩe reqrat᷑ in ieiunijs:vidtẽ ꝙ ieiunãtes nihil pᷣter panẽ et aqua ſumere ⁊ebeãt. ⁊ ꝙ; aliter ſoluũt ieiuniũ.¶ Pꝛer. videt᷑ ꝙ odoꝛ cibi ſoluat ie inniũ. ſoluit᷑ em ieiuniũ bis q̃ nutriut coꝛpus.ſᷣ ſic dicit aug. odoꝛ cibi nutrit qð ꝓbat er h ꝙ aligꝗs odoꝛẽ attra⸗ bit iſpirãdo et ñ reddit illũ ĩ exſpiràdo. odoꝛ ſoluit ie iuniũ. Pꝛet.videt᷑ ꝙ appetitꝰcibi tẽpoꝛe ĩ debito ſoluit ieiuniũ. Math. v. Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcendã eã ⁊c.cecce plane hẽt᷑ ꝙ ↄcupia actꝰ luxurie ſoluit ſine tol lit cõtinentiã. Sitr vt videt᷑ ↄcupiſcẽtia cibi tꝑe illicito ſoluit ieiuniũ. ¶ Ad boc dᷣm.qꝙ; eſus carniũ ſoluit ieiu niũñ nõ eſus piſciũ.et h̊ duabo rõibo.Pꝛima ẽ.qꝛ carnes magis nutriũt et roboꝛãt qᷓ piſces. ieiunia vo fiüt ad re⸗ pfſionẽ rebelliois carnis:qꝛ caro cõcupiſcit aduerſꝰ ſpm̃ et ſpũs aduerſꝰ carnẽ. hec em̃ ſibinuicẽ aduerſant᷑. Gal. v. vñ vtile ẽ carnẽ macerari et infirmari vt ſpũs roboꝛe tur. vñ math.xxvj. Spũs quidẽ ꝓmptꝰ ẽ.caro aĩ infir⸗ ma. et greg. Scti carnẽ macerãt ſpᷣm roboꝛãt. Scðᷣa rõ z. qꝛ terra maledicta fuit: aq̃ nõ: et ꝙ aqᷓ ẽ abluta ſãguĩe xpᷣi nõ dicit᷑ t᷑ remotõʒ infectõis:ſᷣ q; collata ẽ ei vis abluẽdi aĩas in ſacio baptiſmali: vt dicũt qdã. el hoc dicit᷑.qꝛ ſiẽ om̃ia ſũt deterioꝛata pcto pꝛimoꝝ parẽtuz: ſic om̃ia melioꝛata erũt cõpleto aſtectu ablutõis hũane. et iõ dicũt᷑ om̃ia lauari illo flumĩe.i.aqua q̃ fluxit de 1i⸗ tere xpᷣi. Vet pĩ dici ꝙ łᷣ dicit᷑.qꝛ vt hẽt a beo greg.hõ dĩ oĩs creatura.qꝛ babet aliꝗd oĩs creature.vñ abluto ho mie q̃ſi abluit᷑ omis creatura in hoĩe:rõne cõicatõis cuʒ om̃i creatura.¶· Ad illð qð obijcit᷑ de vᷣbo dyoniſij. pĩ di ci ꝙ dyoniſiꝰ dicit diuinũ virũ iliũ qui ẽ eminẽs ĩ ſctita⸗ te. et ꝓpt hᷣ ꝙ in talibo vᷣtutes ſuꝑioꝛes occupãt᷑ circa di⸗ uina: et inferioꝛes qꝛ radicãt᷑ in eadẽ eẽntia:tepeſcũt ĩ ſn is oꝑatõibo. vñ vᷣtus digeſtiua nõ totũ qð cõuertit inire k. et iõ aliq in raptu manẽt ſine cibo pluribo diebo. Ha t em caloꝛ naturalis in qð agat.ſcʒ i reſiduũ cibi qð ñ potuit incoꝛꝑare.ſic etiaʒ accidit vꝛſis vt dicit phus.et pkibo alijs aĩalibo. ꝙ ĩ byeme płibo dieb ĩ cauernis ma nẽt ſine cibo.et talibo diuinis viris ſufficit minꝰꝙᷓ alijs. ſm ꝙ plꝰoccupãt᷑ circa ſuꝑioꝛa.vñ legit᷑ ĩ vital patrũ. ꝙ quidã viri ſcti qñ triduo ieiunauerãt int᷑ ſacros ſermo nes obliuiſcebãt᷑ cibi:et recedebãt abinuicẽ ſine comeſti one qᷓuis cõueniſſent ad comedẽdũ. Ao aliud doõm. ꝙ neceſſarie dicũt᷑ leticie nat᷑e ſine ꝗbo nõ pt᷑ cõſeruari na⸗ tura. et hoc ꝑ tẽpus cõueniẽs nate ſue in ſuo eẽ et vigoꝛe ad opus.nõ em̃ eccłia intẽdit cõcedere ꝙ ſolũ pt ↄoſerua re naturã ꝑ vnũ diẽ: ſed ꝑ totũ tpᷣs vite cõueniẽs.⁊ vt ſit foꝛtis in oꝑe debito.q¶. Siłr ad illð ꝗð obijcit᷑ de odoꝛe. pt dici ꝙ nõ nutrit.qꝛ vt dĩc phᷣus.( Aihil nutrit niſi qð potẽtia ẽ caro.ex qua nutrit᷑ aliqð partiũ conſimiliũ vel diſſimiliũ. qꝛ his nutritis mẽbꝛa nutriunt᷑ compolita ex eis. odoꝛ aũt cũ recipiat᷑ in ſenſũ ſᷣm eẽ ſpãle.qꝛ ſenſꝰ eſt ſuſceptiuꝰ ſpecieꝝ materialiũ pᷣter ncẽriũ nõ ẽ potentia caro:et iõ nõ nutrit vt dicit pᷣus. Si aũt accipiat᷑ odoꝛ cũ ꝑtibo fumoſis euapoꝛatis a coꝛꝑe odoꝛabili. adhuc ñ nutrit:qꝛ ꝑtes hmõi nõ ſunt ineſſe aeris:et aer nõ pt cõ⸗ miſceri coꝛꝑibo terreſtribo.ſ̊ dicit᷑ odoꝛ nutrire qꝛ cõfoꝛ tat. ¶ Ad illð qð obijcit. ꝙ appetitꝰcibi ſoluit ieiunium. dicẽdũ ꝙ nõ niſi volũtate deliberata et cõpleto ſenſu ra⸗ tionis appetat comedere:peccat et ẽ p̃cepti traſgreſſoꝛ ec cleſie volũtate nõ actu. Qota cũ hoc ꝙ ẽ volũtas nature et rõnis. volũtate natali prt appeti cibo ſine pcto: volũta: te rõnis ſiue deliberata nõ pt.plena dico.vñ ſi ieiunãs famelicꝰſtimulo famis ꝓuocatus vellet comedẽ:niſi eẽt ꝓhibitũ ab eccłia.nõ ẽ traſgreſſoꝛ pct᷑i nec peccat. Sʒ ſi ſimplicit vellet volũtate deliberata cõſenſu rõie: trãſ⸗ greſſoꝛ eſt volũtate et peccat.ſicut ẽ in ſimili inducto de volũtate mechie. rticulus ſecundus Bnſeqnter qrit᷑. vtrũ cibi quãtitate ſoluit ie⸗ iuniũ. et vr ꝙ ſic. qꝛ determiatũ ẽ qta ꝑs cibi traſeat i nutrimẽtũ ĩ cõi qꝛ.ix.ſᷣm phᷣm:̊ de⸗ termidin ẽ in cõi. vel pt᷑ dici quãtũ opoꝛtʒ ſubtrahẽ de ne ceſſario vt ſit ieiuniũ affligẽs: et ita determiatuũ e vt vr in cõi quãtũ ſumẽdũ ẽ tꝑe ieiunij.Si igit᷑ aligs ülã quã⸗ titatẽ traãſgrediat᷑ ſoluit ieiuniũ vt vr. ¶ Pꝛet. null⸗ pec⸗ cando ſatiſacit ſ̊ qꝗ nimis comedit peccat. Cũ igit᷑ ieiu⸗ niũ ſit inſtitutũ ad ſatiſſaciendũ.ſi aligꝗs comederit plꝰ qᷓ exigit neceſſitas nate:ſoluit ieiuniũ.4¶ Pꝛet.idẽ actꝰ nõ poteſt eẽ virtuns et vicij.p̊ nimis comedere ẽ actꝰ gu le: ſiẽ dicit greg. ergo cũ ieiuniũ ſit actꝰ vᷣtutis:nimis co medẽdo nõ ieiunat. ¶ Pꝛet. idẽ facit plꝰ qð minꝰ.qꝛ vi⸗ ciũ vt dicit phᷣus.igit᷑ minꝰ comedere vel nihil die ieiu⸗ — — * nij vici ita minꝰ comedere nõ ẽ actꝰ vᷣtutis.et ita vt pꝛiꝰ ¶¶ Rñſio. ꝙ exceſſus ſ quãtitate no ſemꝑ ſoluit ieiu nium licz exceſſus maifeſtꝰ frequẽter minuit meritum. Sʒ pr dici.ꝙ ſi aligs excedat ĩ quãtitate cibi notabilit babita ↄſideratõe ad ipᷣm ſumẽtẽ. vt ſi ſit hõ mediocris et vltra q;decet vel regꝗrit ſtatno eius.młtiplicat fercula ot detineat tempus ne af fligat. talis ſoluit ieiuniũ ⁊ de⸗ cipit ſeipᷣm. ̊ ſi excedit in quãtitate cibi vtcunq; recedẽs ab eq̃litate quãtitatis determiĩate nõ ſoluet ieiuniũ.non em̃ fuit determiabile ab ecckia quantũ de bet ſumi in cõi — ꝓter diuerſitatẽ locoꝝ in ꝗbo difluſa ẽ ecclia:2 ꝓyter di ueꝛſitatẽ ↄplexionũ ĩ hoĩbo:? ꝓpteꝛ diuerſitatẽ ciboꝝ. Et H qð dicit phᷣus intelligẽdum ẽ de cibis aptis ad nutriẽ V. cibi vðᷣo quibo vtunt᷑ ieiunãtes moderamine recto nõ ſumunt᷑ vt tm̃ repꝛimãt:ſʒ vt ſomitẽ repꝛimot et etiã ieiu nãtẽ moderamie ſumpti affligat. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ nimis ↄmedere ẽ pctm ⁊c̃.põt dici ꝙ nimis comedere ẽ duobo modis.Aut ꝑ receſſuʒ qualẽcũq; ab equalitate. ſic nimis ↄmedẽdo nõ ẽ pctm ſ ꝑ · nõ eĩ vt diẽ phᷣs opoꝛ tet ſꝑ eẽ ĩ medio:ł ſufficit ꝙ circa mediũ ſeu iuxta mediũ aliquo mõ. Eſt et᷑ nimis comedere ĩ relatõe ad ſumẽtem ſcʒ notabiliter ercedẽ qñ.ſ.ↄmedit vltꝛa id qð ſcit ſibi ex pedire.⁊ G̊ ẽ peccatũ.et ſic nimis comedẽdo non ieiunat Em intentõem ecclłie inſtituẽtis.⁊ iõ et inſtituit eccłia eẽ vtendũ cibis nõ multũ delectabilibo. qꝛ illis nõ delectat natura ꝑ ſe ̊ ꝑ accidẽs.ſ.pter neceſſitatẽ.vñ nõ ↄtĩgit defacile ĩ illis multum recedere a medio.⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ actꝰvicij ñ põt eẽ vᷣtutis ⁊c̃. põt dici ꝙ actꝰvicij qui tãqᷓ; pꝛincipalit et directe elicit viciu 3:nõ pt᷑ eẽ actus vᷣtutis.tñ actꝰcui ſe ĩmiſcet viciũ põt eẽ actꝰ vᷣtutis. Vi⸗ ciũ eĩ dũmõ nõ ſit pꝛicipalit mouẽs:bene ſecũ cõpatitur actuʒ virtutis.ſic vana głia actum caritatis vel iuſticie. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ minꝰfacit viciũ ⁊c̃.põt dici ꝙ in ꝓPoſito nõ idẽ facit minꝰ⸗ plus.minꝰ eĩ ↄmedẽ ĩ ieiunio meliꝰaſſequit ea ꝓpter qð in ſtitutũ ẽ ieiuniũ:qᷓ ſufficien⸗ ter medere. ꝓpter qðᷣ minꝰ in ieiunio nõ ponit viciũ ſiẽ magis niſi minꝰvergẽt ad pſone vel nature deſtructöem Yd qð dicit phs.idẽ facit plus qð minꝰ.qꝛ viciũ.intelli⸗ gedum ẽ m diffinitõem iuris ciuilis ſiue politici:ñ pᷣm diffinitõem iuris diuini.qð dictat oĩa eẽ dãda retinẽda. quod nõ dictat ius politicũ ſʒ potius ↄtrariũ.ſ.quedam eruedaretinere. 3 Articulus tercins Bnſequẽter querit᷑ de illis qᷓ ſunt cibus ⁊ po tus. vtrũ ſoluãt ieiuniũ.cuiuſmodi ſunt vinũ e vite. 2 vinũ de frumẽto 1 9ſitibo.⁊ videt᷑ y ſic.qꝛ oẽ qdð nutrit ſoluit ieiuniũ.vinũ maxĩe nutrit.eꝛgo ſoluit ieiuniũ. Pꝛe.vinũ nutrit tãtũ poꝰcibum vel foꝛte plus q; ante cibu. ſi añ pꝛandiũ ſoluit ieiuniũ: videt᷑ et ꝰ pꝰ. ſi nõ poſt vidr ꝙ nec ante.Querit᷑ quare ſoluit ieiuniũ ante:nõ aũt pꝰ.¶ PDꝛe obijcit᷑ generalit de oĩ po⸗ tu ſiue añ ſiue poſt ſumat᷑.q; ſᷣm phᷣm. Eſuries ẽ appeti⸗ tꝰcalidi et ſicci.Sitis dᷣo alpetitꝰhũidi 2 frigidi.⁊ ſiẽ nu triũt illa:ſic et iſta.q̊¶ potꝰnutrit vt cibo. HB vigtr̃ docẽ ex⸗ peꝛimẽtũ.quia ſicut nõ pt bõ viueꝛe ſine cibo: ſi ic nec ſine potu. ⁊ ſicut ñ ꝓficẽt ad ſuſtẽtatõeʒ potꝰſine cibo:ſic nec — ecõuerſo. vir q; ptinet ad nutrimẽtũ. q̃ rõe vnnz phi bet ne ſoluat vel fragat ieiuniũ:ſiłr dʒ qlind phiberi ne ſoluat ieiuniũ.& ſiẽ frãgeret ieiuniũ qui pꝰcomeſtionem iterũ ſumeret cibũ:ſic ꝗ pꝰſumit potũ. Pꝛe. hac rõe vi Axt᷑ ꝙ aqua ſoluit ieiuniuʒ.qꝛ vidẽ nutrire qð ẽ ð phᷣm ꝗ dicit.ꝙ ſimplicibo coꝛxibo nõ nutrimur. ¶¶ Pꝛe. ſi potꝰ cibus ſicut ex dictis vidr̃:ſilr ſoluit ieiuniũ qui ſumit vi nũ poſt pꝛãdiũ vel q̃re nõ.¶¶ Si diceꝛet ꝙ nõ ẽ ſile ð ante ⁊ pꝑꝰ.qꝛ potus ẽ ſequela cibi.et vinũ pocibũ iuuat digeſti onẽ traſinittit cibũ ĩ mẽbra ¶ Cõtꝛa.potus ſpñalis p cedit cibũ ſpũalẽ in cuiꝰſignũ eccłia cantat in paſchate. Aqua ſapientie ſalutaris potauit eos. In penth. iba⸗ uit eos ex adipe frumẽti.⁊ꝛ ita cibus videt᷑ eẽ ſe toin ſpũalibo:qre ſiłr dʒ eẽ in coꝛꝑalibo.gᷣ 7 Rnn io. potu vini ſoluit᷑ ieiuniũ maxime añ pꝛandiũ.qꝛ vinuʒ nutrit.ẽ em̃ ſicut cibo et potꝰ.nõ aũt popꝛãdiũ:tũc ei po⸗ tꝰvini eſt indultus ab eccłia et ↄſuetudo hoc tenet: qꝛ iu⸗ uat digeſtionẽ.⁊ qꝛ potꝰẽ ſequela cibi.qꝛ poſt cibũ tefeꝛt cibũ ad mẽbra.q Ad illð ꝗð obijcit.ꝙ oẽ qð ẽ cibo ſol⸗ uit poſt ſicut añ. dom q nõ ſeꝗt᷑.quia ſecꝰẽ de cibo puro ⁊ cibo qui ẽ potꝰ.potus eĩ vini indultꝰẽ ab eccia.nõ ꝗa cibus:bᷣ qꝛ potꝰ ꝓpter rões pᷣtactas. Qec ẽ ſile de potu vi ni añ pꝛãdiũ ſicut pꝰ. Eſtimo tñ ſine p̃iudicõ.ꝙ ꝓpt cau ſam aliquã rõnabilẽ.vtpote debilitatẽ euidẽtẽ vel graui⸗ tatẽ coꝛꝑis ſi moderate ante prãdiũ ſumeret᷑ nõ ſolueꝛet eiuniũ ieiunãtis nec eẽt pcẽm:ſᷣ ſolueꝛet ieiuniũ ieiunij. Ita ſolẽt diſtingui ꝙ ẽ ieiuniũ ieiunij:⁊ ieiuniũ ieiunan tis. ieiunium ieiunij ſoluũ qñcũq; cibo ſumit᷑ ſiue quali⸗ cũq; de cauſa.et dr ieiuniũ ieiunij ieiuniũ ſi impliciter cõ ſideratũ et abſolute.ieiuniũ ieiunãtis initũ ẽ exercituʒ ab eo g ieiunat. ¶ Ad illo qð obijcit᷑.ꝙ potꝰẽ appetitꝰ fꝛi gidi et hũidi:⁊ ſic videt᷑ nutrire ſicut cibo. pt dici ꝙ lʒ ſit appetitꝰfrigidi et humidi:nõ tñ qðᷣlibet frigidũ et humi dũ nutrit. qꝛ ſitis ñ ẽ cuiuſlibet bumidi 2 frigidi appetitꝰ vt nutrimẽti:ſ̊ alicꝰvt deferẽtis nutrimentũ ad mẽbra.et qñq; vt tꝑamẽti caloꝛis cooꝑantis ipᷣi digeſtiõi vt in po⸗ tu aque ſiue appetitu potꝰaque.Ex B̊ ptʒ. ꝙ aq̃ᷓ nõ ſoluit ieiuniũ.ſ. ieiunãtis:lʒ ſoluat ieiuniũ ieiunij. vñ pꝰᷣcibuz aquã nõ lʒ ſumere coꝛpꝰdñicũ.lʒ eĩ aq̃ ꝑ ſe nõ nutriat:tñ admirxrta alijs nutrit vt dicit phᷣs.hoc ẽ cooꝑat᷑ nutrimẽ to ad hoc ꝙ nutriat.⁊ ſicut pt᷑ miſceri alim̃to exteriꝰ⁊ il⸗ lud cedẽ aptius ad nutriẽdũ:ſic ſit umpta inteꝛiꝰ ĩmiſcetuꝛ humoꝛibo qͥs defert ꝑ mẽbra a eiſdẽ incoꝛꝑat᷑. O at᷑ pᷣs Diẽ̃ ꝙ aqua nõ nutrit:verũ ẽ ꝑ le. Mec ẽ ſile ð cibo coꝛpa li ⁊ potu ſpũali.Sacra eĩ ſcriptura dr eẽ potꝰvbi facilis ẽ:cibus vbi ẽ difſcilis.pꝛiꝰaũt diſcunt᷑ facilia et pꝰdiffi⸗ cilia.heb.v.pfectoꝝ ſolidꝰẽ cib.qñ eĩ ſenſus ſunt exerci cati circa facilia:ↄueniẽtiꝰpñt erigi ad magis difficilia. ticulus quartus Onſequẽter querit᷑.vtrũ eſu eoꝝ q̃ iuuant ad digeſtionẽ ciboꝝ ſoluit᷑ ieiuniũ.ſ.eluſi pecieꝛũ el electuarioꝝ.ꝙ; ſic:vidr̃.ga oẽ qð nutrit ſol uit ſiein niũ·ſʒ ſpẽs nutꝛiũt. ⁊c̃.q̊ ſi ſpẽs comedãt᷑ añ ho rã comeſtiõis vł pꝰſ. oluitur ieiuniũ. ¶ Pꝛeterea maiie⸗ iuniũ ieiunij ẽ qᷓ; ieiuniũ ieiunãti quia quicũq; ieiunat aliqua hoꝛa diei ẽ ieiunꝰ:ßſ nõ ouertit᷑.ſʒ ſpẽs et electua⸗ ria ſoluũt ieiuniũ ieiunij.nõ ei lz ſumere coꝛpꝰ xpᷣi pꝰeo⸗ rũ ↄmeſtionẽ: ſoluũt ieiuniũ ieiunoẽ tis.¶ Pꝛe. eſus tol lit penalitatẽ ieiunij.⁊ remota penolitate ñ ẽ ieiuniũ ſa⸗ tiſfactoꝛiũ.¶ Pꝛe.querit᷑ ſi ſumptõe ſirupoꝝ ⁊ pillulaꝝ ſoluit ieiuniũ.¶ Pꝛe.querit᷑ incidẽteꝛ de ſe eruiẽte g ñ ple ne ↄmedit ĩ die ieiunij⁊ ad aliqd querẽdũ extra mittituꝛ an ſoluat ieiuniuʒ ſi comedit qn redit.et vidr ſic: qꝛ bis comedit in die naturali. diuiſio ei facta ẽ inter pꝛimã co R meſtionẽ ⁊ ſecũdã.¶ Rñſio.doᷣm inter illa que come dunt et bibunt᷑ queda ſunt abſolute ſiue ſimpliciter me⸗ Dicina.quedã ſimplicit cibo.quedã medicina cibalis.q̃⸗ dã cibus medicinalis. pꝛimũ nõ nutrit ſᷣ alterat. ſecũdũ nutrit tm̃.terciũ nutrit et alterat ſ minꝰnutrit ⁊ plus al terat.quartũ plus nutrit et minꝰ alterat.De pmis ẽ ele⸗ ctoꝝ ⁊ ſquamonea.de ſecũdis panis triticeus. de tercijs electuaria.de quarta nuces.ficus.dactili.poma. pira.7 hmõi.oĩa ſumpta ĩ vſum ſoluũt ieiuniũ ieiunij. Uñ et ſi aliqð iſtoꝝ xeglutiat᷑ ſiue traijciat᷑ ĩ vẽtꝛẽ Aʒ emittat᷑: nõ ẽ poſtea celebrãdũ nec ſumẽdũ coꝛpꝰxpᷣi. Cibus vo ſim⸗ plicit᷑ ſumptꝰſoluit ieiuniũ ieiunãtis.Aedicina cibalis quedã ẽ ſimplex.quedã ↄpoſita.ſiin plex vt zinciber.ane tũ et hmõi.quedã cõpoſita vt electuaꝛia. Hec at᷑ cũ acci⸗ piunt᷑ aut accipiũtur vt medicina et tũc nõ ſoluũt ieiuni uʒ. aut vt cibi ſiue cibi medicinales et tũc ſoluũt.Cibus aũt medicinalis ſoluit ieiuniũ ieiunãtis vt electuaria.S ſi ſumunt᷑ vt cibi ſiue medicine cibales ſoluũt ieiunium. vt eĩ dicũt medici.nõ tm̃ alterãt et ↄfoꝛtant:ſʒ lʒ in plus hoc faciũt tñ parũ nutriũt.vñ ſe oluũt ieiuniuʒ.⁊ maxime qñ ſumunt᷑ in magna quãtitate ad tollẽdũ famẽ. Illa at Em ſtatũ eccie ſoluũt ieiuniũ ieiunãtis quoꝝ actꝰ ĩ plus ẽ nutrire:etiã ſi ſumant᷑ in ꝑua quãtitate.Electuaꝛia vᷣo qᷓ pure ſũt elictuaria ſi ꝓpt neceſſttatẽ ſumant᷑ cã medi cine ñ ſoluũt ieiuniũ:ſᷣ ſolũ illa ſoluũt ieiuniũ ieiunãtis quoꝝ actꝰẽ ĩ plus nutrire. Cõfoꝛtatiua et ſi pᷣter neceſſi⸗ tatẽ ſumũt᷑ ſoluũt et vt dicũt quidã. Si ĩ die ieiunij poſt pꝛãdium ſentiat ſe aliqꝗs grauatũ vino? timeat ſibi ð no cumẽto vini.ſi ad repꝛeſſionẽ nocumenti vini ſumat ele⸗ ctuoriũ ↄfoꝛtatiuũ: nõ ſoluit ieiunium.aut ſi ſoluat ßᷣm ℳ i. n . 60 it ni 1 et ☛ — ttſi no im⸗ is ane ci⸗ iuni bas iag ium. plus rime laat plus ano nedi tis celiu o 5no tee⸗ ufn ¶ Nueſtio ecẽntiã :nõ ſoluit ſᷣm meritũ.Ex his patet rñſio ad qᷓſita 4Ad illud qð querit᷑ de ſeruiẽte dñis. dom ꝙ nõ ẽ bina comeſtio in Pᷣuiẽte ꝗ mittit᷑ ad neceſſaria · qꝛ ⁊ ſi ĩ menſa aliqna fit diuiſio vel interpoſitio inteꝛ fercula:hᷣ̊ tamen nõ impedit ſʒ ſi interim luderet ad tales vel vacaret ad Etiã:ſolueret ieiuniũ. imꝑtinẽn embꝛum ſecundum Equit᷑ de modis ſumẽdi cibos ꝗbo tempta tur et irritat᷑ gula. Pꝛimo mõ querit de il lis abſolute. Secundo de ip̃is in relatõne ad ieiunium. et ad virtutes quibo moderã tur ipa incẽtina gule. culus p Dpꝛimũ nota g̊ ꝙ quiq;ʒ ſũt modi quibo nos tẽptat viciũ gnle.q ſignãtur his verſibo. Pre re laute nimis ardẽter ſtudioſe. Si come das his ꝗnq; modis ieiunia ſoluis.his modis vt dicunt ſoluitur ieiuniũ.ꝗ eĩ añ boꝛã ſtatutazʒ ab ecckia comedit pter neceſſitatẽ in die ieiunij: frãgit ieiuniũ. aut ꝗtuʒ ad fubſtãtiã. aut qtũ ad meritũ. Culpabilis eĩ ẽ ĩ ſacra ſcri ptura bmõi feſtinãtia. VUñ ecẽs.x.ve terre cuiꝰrex pueꝛ ẽ et cuiꝰpꝛicipes mane comedũt. Secũdo mõ ſoluit᷑ iein niũ ꝑ lauta ſine delicata cibaria maxie cũ querũt᷑ a ieiu nãte. boc eĩ culpabile refertur in ſacra ſcriptura. Vnde ĩ culpã diuitis dr luce.xvj. Homo qdã ⁊c.et epulabatuꝛ quotidie ſplẽdide.magis aũt culpabile ẽ ĩ pauꝑibo reli gioſis ꝑſonis ꝙᷓ ĩ alijs Eñ ſuꝑ illð Marci.j. locuſtas mel lilueſtre edebat. Glo. habitatoꝛẽ ſolitudĩs ñ decz de litias qᷓrere.ꝗ Zeꝛcio mõ ſoluitur ieiuniũ ꝑ ſuꝑfluitatẽ cibi et potꝰque culpat᷑ in ſacra ſcripture .vñ ecci.xxxj.vi gilia et colera et toꝛtura viro infronito. Itẽ ĩ eodẽ vinuʒ multũ potatũ irritatõem et iraʒ et ruinas multas facit. Quarto mõ ſoluitur ieiuniũ ꝑ nimiũ appetitus ardo⸗ rẽ. Añ culpatur Eſau ꝗ ex nimo appetitn lenticule vẽdi dit pꝛimogenita. vt habet Geñ.· xxv. ʒ qð vr̃ ecci.xxxvij. Moli eẽ auidus ĩ oĩ epulatõe:2 nõ te effundas ſuꝑ oẽm eſcã.¶ Ouinto mõ ſoluitur ieiuniũ ꝑ ſtudioſitatẽ ĩ ſalſa⸗ mẽtis ⁊ modis coquẽdi et pᷣparãdi cibaria.vñ culpat᷑ fi⸗ lij heli.j. reg.ij. ibi eĩ legit puer ſacerdotis dicebat im molãti.da mihi caꝛnẽ et coquã ſacerdoti.nõ eĩ accipiaʒ a te carnẽ coctã ſed crudã.iſti modi tangũtur a greg · xxj moꝛałet in glo. geñ. xxv.ſuꝑ illud.da mihi de coctione. Sciẽdũ ꝙ nos ꝗqnq; modis viciũ gule tẽptat. Aliqñ eĩ indigẽtie tps pᷣuenit.aliqũ tps nõ pᷣuenit: ſʒ cibos lautõ res qrit. Aliq qᷓ ſumẽda ſunt ꝑparari accuratiꝰ appetit Aliqñ q̃litati ciboꝝ et tꝑi ↄgruit:ſʒ ĩ quãtitate ſumendi mẽſuꝛã excedit.Aliqñ vo obiectũ ẽ qð deſideꝛat:h̊ tñ ipo eſtu deſiderij deteriꝰpeccat. Jonathas moꝛtis ſnĩaz me⸗ ruit. qꝛ in guſtũ mellis ↄſtitutũ edẽdi tpᷣs añceſſit.j.reg. xiiij. Populus ex egypto ductꝰ ĩ heremo occubuit. qꝛ de⸗ ſpecta mãna carnes petiuit q̃s lautioꝛes putauit.Qũe⸗ ri.xj. Filioꝝ heli pᷣma culpa ẽ ꝙ ex voto eoꝝ ſacerdotis puer nõ de moꝛe vellet carnes coctas ð ſacrificio acciꝑe i coquẽda querebat q̃s accuratius exbibẽt. j. reg. ij. Et cũ dr. Hec fuit inigtas zodome ſu ꝑbia:ſaturitas panis et habũdãtia.oñditur inde periſſe:qꝛ cũ ſuꝑbie vicio mẽ ſuꝛaʒ refectõis exceſſit Eʒech.xvj · hic Eſau pmogenita amilit. qꝛ magno eſtu deſpicabilẽ cibũ.i.lenticulã ↄcupi⸗ nit. neq; cibo p̊ appetitꝰ ĩ vicio ẽ. vñ lautioꝛes cibos pleꝛũ q́; ſine culpa ſumimꝰ:et abiectoꝛes cũ reatu ↄcupie degu ſtamꝰ. Eſau em pꝛimatũ ꝓ lẽticula ꝑdidit.belias ĩ here⸗ mo virtutẽ carnes edẽdo ſeruauit. Sic g̊ hm greg · qnq; modis tẽptat nos viciũ gule.Ytẽ ĩ dogmate phoꝝ tangũ⸗ tur hi gnq; modi.et dicùtur irritamẽta gule. Pꝛimum ẽ ſtatutũ tps puenire. Secũdũ ẽ lautioꝛes cibos querere. Terciũ ẽ accurato apparatui oꝑam dare. NQuartũ ẽ ni⸗ mio appetitui inbiaꝛe. Quintũ ẽ mẽſuꝛã refectõi Silliter tãgit᷑ de ↄſe.diſ.v.Quinqʒ; modis. Queritur 8̊vtrũ hi modi ſiue hec vicia gule ſiue irritamẽta ſoluũt 1766 cuij. ieiuuiitet videt᷑ ſic: de verſibo ſupꝛatactis. ¶ Sz econ tra videt᷑ ꝙ nõ ſoluãt ieiuniũ.cuʒ ſcriptura hoꝛtetur ad querẽdum cibos lautioꝛes.Qee. viij. Ite comedite pin⸗ guia et bibite muſtũ. ¶ Pꝛe. cuz ex pte loci nõ aſſigneturꝰ aliqð irritametũ gule. ſilr nec debet ex pte tꝑis vt videt᷑ vl qꝛe magis h̊ qᷓ illð:frequẽtiꝰem̃ ↄditio loci ẽ cã maio⸗ ris inſolẽtie qᷓ tꝑis.¶¶ Pꝛe. nõ ẽ ĩ piate nr̃a ardoꝛẽ appeti tus cohibẽ ĩ ieiunio. ardoꝛ appetitꝰ nõ dʒ ieiuniũ ſoluẽ ita vidr̃ ꝙ exceſſus refectõnis ſolũmõ ſoluit ieiunium. Pꝛe. ſi hec gnq; ſoluũt ieiuniũ:pauci ſeculares maxiĩe diuites mõ ðᷣbito ieiunãt.¶ Rñſio.ſine piudicio.ꝙ hec irritamẽta ſoluũt a tãto ſ̊ no a toto.ſubſiãtiã em̃ ieiunij ñ ſoluũt: ſʒ meritũ diminuũt. 4 Ad B qð obijcitur ꝙ ſcri ptura hoꝛtatur cibos lautioꝛes pparare.põt dici ꝙ ſecꝰ de cibis pᷣlumẽdis ĩ ↄgratulatõeʒ diuinoꝝ beneficioꝛũ et repᷣſentatõem ſolẽnitatũ.ĩ ꝗbo inſiſti ſolet cultui diui⸗ no deuotiꝰ: de cibis pſumẽdis ĩ meroꝛe et ſatiſfactõe ꝓ pet᷑is. Pꝛima cã cibi ſumpti pñt nõ ĩmerito eẽ lautioꝛes accuratiꝰ p̃parari. Cibi ar ſumpti cẽ ſcda vbẽt magis eẽ ad ſuſtẽtatõem qᷓ; ad delectatõʒ · vñ diuerſaꝝ debẽt hi T illi eẽ ↄditõnũ.⸗ Ad h̊ qð obijcitur ꝙ ex ꝑte loci ñ aſſi⸗ gnat᷑ aliqð irritamẽtũ ſoluẽs ieiuniũ ⁊c.dðm ꝙ ſecus ẽ de tꝑe ⁊ loco.tpᷣs eĩ puentũ ſoluit afflictõeʒ ieiunij:⁊ ita olſequẽs rõem ſatilfactõis:⁊ ita cãm inſtitutõis illius. hec aũt loco ↄuenire nõ pñt.quãtũcũq; locꝰſit amenꝰ in q̊ ieiunãs cibũ ſumit. lʒ ei locꝰ aliquãtulũ inducat recrea tõʒ dũmodo cibo ↄueniat ieiunio ⁊ moderate ſumat᷑:cãs tñ ꝓyter q̃s ieiuniũ inſtitutuʒ ẽ nõ tollit. ¶ Ad illð quod obijcitur.ꝙ nõ ẽ ĩ ptate nr̃a cobibẽ aꝛdoꝛẽ appetitꝰ⁊c. pt dici ꝙ aꝛdoꝛ naturalis ipᷣius appetitꝰ nõ ſoluit ieiuniũ ſʒ magis affectatꝰ ꝓcuratꝰ. multi ei appetut ꝙ eẽnt mektũ famelici vt plus comedẽnt:⁊ cũ maioꝛi delectatõne. Eel pr dici ꝙ ardoꝛ lzʒ nõ poſſit cohiberi:exitꝰtñ eiꝰ ĩ actꝰ põt cohiberi. vñ qñ nõ cohibetnr exitꝰeiꝰĩ actũ peccat᷑. Ad h qd ſubdit᷑ꝙ pauci debito mõ ieiunãt ⁊c.foꝛtaſſe verũ qð deflẽdũ cũ apło phibł.iiij · mlti eĩ ambulabãt qs ſepe di cebã vobis.ſᷣ ⁊ nũc flẽs dico inimicos crucis xpᷣi:quorũ ceus vẽter elt. Articulus ſecundus Onſeãnt q̃rit᷑ de ip̃is irritamẽtis gule ĩ rela⸗ tõe. Et pᷣmo relatõe ad ieiuniũ. Scdoi rela⸗ tõe ad vᷣtutes ꝗbo moderãt᷑. Pꝛo gqrit᷑ vtrũ leinnio exèludũt᷑ ſiue r̃ſecat᷑ illa irritamẽta.ꝙ ſic: videt᷑. q; oĩs actꝰvᷣtutis infoꝛmatꝰſuis ciꝛcũſtãtijs oẽs ↄditões ſiue ccũſtãtias ↄrias excludit ſiue rſecat.ieiuniũ ẽ hmõi Eſt eĩ actꝰ vᷣtutis vt ex detis hr. cũ illa irritamẽta ſint ditões ſiue ccũſtãtie vrie:illas excludit ſiue r̃ſecat. Itẽ Iſta ſoluũt ieiuniũ vt vꝛ. ſᷣ ieiuniũ cũ ſolutõibo ilk ſtaẽ ñ t. ᷓ ieiuniũ illa excludit⸗ ſecat ſiẽ illi incõpoſſibilia.ſi eĩ ieiuniñ ẽ:illa ñ ſůt. ¶ R ieiuniũ oppõit᷑ gule. qð at op⸗ ponit᷑ geneꝛi:⁊ oĩbo ſpẽbo eiꝰ oponit ꝛß vnũ oppoſitũ alið excludit ſiue rſecat. r n izeiua ẽ paꝛſi monia victaabſtinẽtiaq; ciboꝝ. IJdẽ at m rẽ ẽ ꝑſimonia abſtinẽtia. ẽ eĩ ſm Yi. ꝑſimõia q̃i ꝑca ſemenia. ſemos at dr cibo. vñ ſm rẽ idẽ ẽ ieinniũ qð abſtinentia. ſʒ abſti⸗ nẽtia ẽ vnũ illoꝝ q̊ͥ moderat᷑ vnũ irritamẽtoꝝ: Sieiuniũ ñ excludit iſta irritamẽta ſ̊ vnũ illoꝝ tm̃.ſ. illð p ꝓpere. Rñſio. ꝙ ieiuniũ pt duobo modis oſiderari.vno mõ m ꝙ ẽ ſimplr moꝛale ſiue actov̈tutis. Alio mõ fm ꝙ eſt ſtatutũ ab eccłia. Scom ꝙ pꝛimo mõ ↄſiderat᷑: excludit ipᷣa irritamẽta gule.inqᷓtũ eiẽ actꝰvtutis oꝛdiatꝰ ꝓpꝛijs circũſtãtijs ſic ẽ moꝛale.⁊ ea q moꝛũ circũſtãtia e r̃ſecant ſiue tollũt ñ ↄpatit᷑.⁊ inqᷓtũ tale pᷣtacta irritamẽta gule excludit ⁊ reſecat. Scðm ꝙ cõſiderat᷑ ſcõo mõ.ſ.ꝓut eſt ſtatutũ eccłie ĩ ſatiſfactõʒ reatꝰculpe: nequaqᷓ. vñ ſi ho⸗ ra ſtatuta ab eccłia ardẽter ⁊ lautioꝛa omedat ꝗs⁊ et ex cedat ĩ ſupſluitate:ñ ẽ traſgreſſoꝛ ſiatim dũmõ vtat lici⸗ tis. i. ꝓhibitis. lʒ meritũ ipᷣius ieiunãtis minuat᷑.¶¶ Ao illa ̊ qbo oñdit᷑ ꝙ ieiuniñ illa irritamẽta tollit. 7 qꝛ eſt actꝰvtutis. ⁊ qꝛ ñ ↄpatit᷑ ſecũ illa q illõ ſoluũt.⁊ q̃ illi ðꝰ⸗ riant᷑:cõcedi põt.quia vt tale ẽ:ẽ actus vᷣtutis illa nõ cõ⸗ patiẽs q̃ſi ſibi ↄtraria ⁊ oĩa incõtingẽtia.q⸗ Ad illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ ieiuniũ ẽ abſtinẽtia: pt᷑ dici ꝙ alio mõ ſumit᷑ abſiinẽtia put moderat᷑ vnũ irritamẽtũ gule. et. ꝓut idẽ ẽ dictũ ꝙ ieiuniũ. ꝓut em moderat᷑ irritamen⸗ tũ gule diffinit᷑ ſic. Abſtinẽtia ẽ ſtatutũ terminũ praden di nõ pᷣnenire.quõ ſumit᷑ abſtinẽtia ᷣm ꝙẽ ieiuniũ: ſupᷣ tactum eſt. — Onſequẽter querit᷑ de ipis irritamẽtis gule ĩ relatõe ad virtutes quibꝰ moderant᷑. Sũt eĩ quĩq; irrimẽta gule.vt habet᷑ a gꝛeg.ĩ moꝛał. e. di. v. ⁊ in dogmate phᷣoꝝ.vt ſupꝛa planiꝰtactuzʒ . Et ibi tangunt᷑ quatuoꝛ vᷣtutes ꝗbo illa irritamẽta ex⸗ cludunt᷑.ſ. abſtinentia. honeſtas.moderãtia.parcitas:2 diffiniunt᷑ ibidẽ ſic. Abſtinẽtia ẽ ſtatutũ terminũ pꝛãdẽ⸗ di nõ pᷣuenire.honeſtas nõ lautioꝛes cibos querẽ nec ap paratui oꝑam dare.MNModeꝛãtia ẽ nimiũ axppetitũ ciboꝝ rõis imꝑio reuocare. Parcitas ẽ mẽſurã refectõis nõ er cedẽ. Abſtinẽtia ̊ pꝛimũ irꝛitamẽtuz excludit.boneſtas ſecũdũ et terciũ.moderãtia quartũ. parcitas quintum. Circa boc querit᷑ ſic quare ſunt quinq; irritamẽta:et tm quatuoꝛ virtutes quibo moderãt᷑. Itẽ qͥre duo ad vnã virtutẽ vt ad eoꝝ repꝛeſſiuã referunt᷑ et qre potiꝰ ad ho⸗ neſtatẽ ꝙᷓ ad aliquã aliaꝝ tꝛiũ.¶ cꝛetea. Ilido. de ſũmo bono.c.xlij. Oẽs coꝛꝑales cupiditates abſtinẽtia reſ. ecãt᷑ &nõ ẽ niſi vna vᷣtus.qꝛ oĩa tꝑamẽta repꝛimunt᷑ nec debʒ ſibi vna aſſignari.⸗] Oꝛe.a greg.ĩ moꝛał.⁊ in glo. Beñ. xxv.habet᷑ nõ cibus ſ̊D appetitꝰĩ vicio ẽ. Ex qʒ videt᷑.ꝙ ñ ſit niſi tm̃ vnũ irritamẽtũ gule.ſ.appetitꝰvicioſus: nec de bet eẽ niſi vna virtus expꝛimẽs.¶ VPꝛe.IJſido.i li.pᷣdicto xlij.c.q̃tuoꝛ ſunt genera diſtinctõnũ ĩ apetitu gule. ſ. gd qñ.quãtũ.⁊ quõ. Appetẽdũ quid ad rẽ ip̃am ꝑtinet q̃ ap petit.q.ſ.ſi q extra tps legitimũ appetit᷑. q;tum vᷣo ad ĩmoderatiã refert᷑.quõ ad impatiẽtia feſtinatõis accipi⸗ tuꝛ. Ex hac auctoꝛi idet ꝙ ñ ſunt niſi quatuoꝛ irri⸗ tamẽta gule Kl io. ad illð qð pꝛimo querit᷑ſ.ãre ſũt qnq; irritameta ⁊ tm̃ q̃tuoꝛ vᷣtutes ꝗbo modeꝛant᷑:pt᷑ dici ꝙ rõ ẽ ꝙ duo irritamẽta.ſ.ſecũdũ ⁊ teꝛciũ vna vᷣtute mo⸗ dceꝛant. vt ex dictis patʒ.ſ.honeſtate:ſunt em̃ cibi lautio⸗ res et naturalit ⁊ artificioſe. VHñ ſecũdũ irritamentũ et terciũ ↄueniũt ĩ laucitate.lz illa laucitas ꝓueniat vel ex natura vel ex nimio appaꝛatu. Vñ honeſiatis ẽ vt ha bek in dogmate phoꝛũ nec lautioꝛes cibos querẽ.vtpote qũ laucitas ẽ naturalis.hec apparatui operã dare.ſ.vt lau⸗ tioꝛes fiant aparatu curioſo. Honeſtas eĩ ẽ q̃ ꝓpꝛia vᷣtu⸗ te allicit. ꝓpt qð cibi honeſte ſumẽdi in ieiunio debẽt al⸗ licere ꝓpꝛia vᷣtute nõ loucitate.pꝛia eĩ vᷣtus eibi ⁊ maxĩe ꝓut ſumit᷑ nõ ad delectãdũ ſʒ potiꝰad ſatiſſaciendũ de lictoẽ in oꝛdinatõe ad finẽ ꝓpteꝛ quẽ ſumit᷑.¶ Ad iug. qð dicit Yſido.ꝙ oẽs carnales cupiditates abſiinẽtie r̃ſecẽ tur.p dici ꝙ abſtinẽtia ſumit᷑ duobo modis.vno mõ ᷣm ꝓ ẽ generalit moderãtia oꝛis circa cibũ:⁊ ſic ẽ eq̃lis ex⸗ tenſionis cũ ieiunio.⁊ cõpꝛehẽdit q̃tuoꝛ vᷣtutes quibo re⸗/ ſecant᷑ ꝗnq; irritamẽtegule.Alio mõ ſumit᷑ ſi pecialiꝰ pᷣm ꝓꝙ abſtinẽtia ẽ ſtatutũ terminũ ⁊c. pꝛimo mõ d abſtinen tia q ſtatutũ terminũ pꝛãdẽdi nõ pᷣuenit.nec lautioꝛes ci⸗ bos querit.nec apparatui oꝑam dat.⁊ nimiũ appetitũ ci⸗ boꝝ reuocat:a⁊ mẽſurã refectõnis nõ excedit.⸗l¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ cibus nõ ẽ in vicio ſ appetitꝰ ⁊c. põt dici ꝙ foꝛmaliter ioquẽdo in vicio gule ẽ ſolũmodo apetitꝰ irri tamẽtũ:ſ̊ appetitꝰiſte excedit vel puniẽdo terminũ ſtatu⸗ tũ prãdẽdi.vel querendo cibos lautioꝛes. vel aparatui opam dãdo.vel appetitũ circa cibos nimis effundẽdo. vł mẽſurã refectõis ercedẽdo. V irritamenta gnq; pᷣtacta nõ ſunt vicia gule niſi quodãmõ infoꝛmata ab appetitu iſto:mat᷑ialiter tñ diuerſa ſunt et diſticta mödo pᷣdicto. Ao illud Yſido. ꝙ q̃tnoꝛ ſunt genera diſtinctõnũ ĩ ap⸗ petitu gule ⁊c.põt dici ꝙ ꝑ hoc qð dicẽ̃ ꝗd:duo ſignãtur irritamẽta.ꝗd eĩ ad ip̃am rẽ ꝑtinet q ſumi dʒ in cibum roſitate. Deince — hmõi: Fm aſuetũ modũ loquẽdi vt frequẽtius ↄcernit q⸗ litatẽ eiuſdẽ.vñ cũ querit᷑ ab aliquo agd comediſti hodie. Fm vſitatioꝛẽ modũ loquẽdi.Rñdet᷑ comedi cibũ bonuz 2 delicatũ ⁊ bene paratũ. Per h̊ ꝗ̊ qð dr gqd:ocernuntur duo irritamẽta que vᷣtus honeſtatis moderat᷑ vt tactũ ẽ. ſcʒ laucitatẽ duplicẽ q ẽ.ſ.naturalis:⁊ ex nimio appara⸗ tu: ⁊ ſic ſunt ꝗnq; in vniuerſo nõ q̃tuoꝛ tm̃.quoꝝ vnũ re⸗ ſpicit tðs cõmeſiionis:ouo ipᷣm ↄmedẽdũ.ſ.qualitatẽ eiꝰ ⁊ quãtitatẽ:duo ipᷣm ↄmedẽtẽ.ſ.qᷓtũ ad affectiuã⸗ oꝑati uõ.nec opoꝛtuit ꝙ aſſignaret᷑ aliqð irritamẽtũ ex ꝑte ho miĩs qᷓtũ ad cognitiuã:qꝛ ip̃a irritamẽta ſunt ipᷣius gule 2 —2— —. 2. —2 „ qtũ ẽ in cognitõe. . ¶ Nueſtio cv. de elemoſina N Egmiur de elemo/ ſina q̃ ẽ alia ꝑs ſatiſſactõis q̃.ſ.penitẽs oꝛdinat᷑ ad ꝓximũ circa quã lic ꝓcedit᷑. Pꝛimoq̃rit᷑ de elemoſine ꝗdditate. Se cũdo de eius multiplicitate ſiue nume⸗ ps d eius diſtributõne et vtilitate. embꝛum pꝛimum Irca pꝛimũ pꝛimo querit᷑ Quid ſit elemo ina m nomen. Secundo quid ſit ſᷣm dit⸗/ initõnẽm. Tercio quid ſit 'm rem. Articulus pꝛimus Dpꝛimũ cũ querit᷑.qd ſit elemoſina pᷣm nom Mota ꝙ elemolina dr ab eloys qð ẽ miſereri cmoys qð ẽ aq̃.vñ elemoſina q̃ſi aq miſera⸗ tẽ dr elemoſina ab eli qð ẽ ꝰ.et ſyna qð ẽ mãda 4 7 tũ. vñ elemoſina q̃i actꝰdiuini mãdati. Itẽ elemoſina dr ab beli qð ẽ et moys qdð ẽ aq̃.vñ elemolina q̃ſi aqᷓ dei ſiue diuina.Ex his ethimologijs põt haberi rõ elemoſi ne ᷣm nomẽ talis. Elemoſina ẽ opꝰmiſcðie pietate dedu ctũ ineſſe et diuĩo mãdato aptũ ad peta extiguẽda. Pꝛi⸗ ma pꝑo habet᷑ ex pꝛima ethimologia. ꝑ aqua em̃ pieias ſcriptura ſigficat᷑ hiere.ix. Ouis dabit capiti meo aquã et oculis meis fontẽ lacrimaꝝ. Secũda ꝑs habr ex ſecũ da ethimologia.deus eĩ mãdauit elemoſinã fieri.Luce. xj· date elemoſinã et ecce oĩa mũda ſunt vobis. Tercia ſimiliter ex tercia qẽ ex aq̃ diuia.i.diuĩe vᷣtutis.ſ. ad ex⸗ tinguẽda pct᷑a.ſic eĩ aq̃ matialis apta ẽ ad extinguẽdnʒ ignẽ materialẽ de ſua natura:ſic elemoſina virtute dini na apta ẽ ad extinguẽdũ pcta.Ecci.iij. Ignẽ ardẽtẽ extĩ guit aqua a elemoſina reſiſtit peccatis. Articnlus ſecundus Onſequẽter querit᷑ ꝗd ſit elemoſina pᷣm diffi⸗ nitõem. et diffinit᷑ ſic a mgr̃is. Elemoſina eſt pꝰſiue largitio rei neceſſarie:facta indigen⸗ 7 excõpaſſiõe.De hac querit᷑ ſic. Viſitatio ĩ⸗ firinoꝝ eſt quoddã opꝰmiſcdie qdð ↄtinet᷑ ſub elemoſina. tñ vt frequẽter nihil largit᷑ neq; coꝛꝑale neq;ʒ ſpũale infiꝛ mo tali viſitatõe.¶ Pꝛe.mẽtalis deuotio p releuãda mi ſeria alicꝰ deo erecta elemoſina ẽ:nec tñ opꝰor̃. elemoſi na nõ ẽ diffiniẽda ſiue diffinitiue dicẽda opꝰſiue largitõ IOtẽ ex ſuꝑfluis fiũt elemoſine deo accepte.nõ ̊ᷓ opoꝛtʒ ſint rei neceſſarie.¶ Itẽ nõ ſꝑ fit elemoſina indigenti: vt patʒ.· elemoſine ei fiũt frequenter viris ecclłiaſticis bñ dotatis et habũdãtibo in diuitijs. ¶¶ Pꝛe. diuites qñq; ſi⸗ mulãt ſe pauꝑes eẽ quiboↄfeꝛunt᷑ elemoſine:nõ tñ ſũt in digẽtes. Pꝛe. nullꝰẽ indigẽs reſpectu ſi⸗ ui. nullꝰpõt fa cẽ elemoſinã ſibi.¶ Pꝛe.ſᷣm ph̊m.iuſticia dẽ relatiue ad alteꝝ:t ſimilit᷑ et miſcia.̊ nullꝰp miſ(diaʒz reſpectu ſui nec pt᷑ facẽ ſibi elemoſinã.Cotra qð ẽ illud ecci.xxx. Aiſeꝛẽ anie tue placẽs.. Pꝛe.nõ ſꝑ fiũt bono fine.iĩmo qũnq; ſiũt c tedij clinãdi ⁊ impoꝛtũitatis pauꝑum eui tade:nihilominꝰelemoſina tali fine facta ẽ elemoſina. et ita vidr ꝙ młtipłr peccat diffinitio aſſignata. 4 I min?ꝰ — —— ——— — — — — – –—— — — ——— — ———— — — .,—— — ⏑☛☚ —.— 4 5 — . Nueſtio .co. . . bene dẽ ex ppaſſiõe. · i. cox. ix. bileꝛ· datoꝛẽ diligit de diſſe velit. vñ vt tactů. xõ elemoſine aſſignata ẽ indicati⸗ Vñ ex hilaritate ñ ex cõpaſſione fieri dz: cu cõpaſſio im⸗ na ee elemoſine um eiꝰeẽ potiſſimũ:ᷣ qᷓ obiecta ſũt elemo 3. poꝛtz trilliciã. et ibidẽ dr.nõ ex triſticia ꝛc· ¶ It m boc ſine ↄueniũt in eiꝰeẽ effectiuũ. vñ nõ impꝛobãt rõez alſi . a miſeri alteriders affectõe nate releuaret ñ facẽt elemo⸗ nata. 4 Aill qð obicit de ↄpaſſiõe. pt dici ꝙ cõpalſ⸗ ſe ſinã.¶ EKñſio. ꝙ diffinitio ptacta ſiue notificatio data ẽ io exigitur de h ꝙ op elemoſine ſit ꝓpꝛie elemoſina vt er e⸗ ad indicãdũ qo ſit elemoſina bm eẽ ſuũ potiſſimũ reqrũ ethymologijs pᷣtactis pʒ · vñ miſericoꝛs dʒ eẽ ⁊ et ex cari tur ↄditões p̃tacte.⁊ pñt aſſigri cãe qtuoꝛ elemoline. ſcz tate largitio elemoſine. vt ſiẽ caritas ꝑ ↄgratulatõeʒ fac w efficiẽs duplr. . opane reſ⸗ pectu cr opſiue largitio. ⁊ bona ſingła bona oĩm ſic p ↄpaſſionẽ miſcðie miſeriam ſ motina cũ dr ex cõpaſſione. Matialis duplr. ex qᷓ: ꝗ in⸗ ſingloꝝ. miſeriã oĩm. qð affirmabat apłs. .coꝝ. xij. Si . . nuit᷑ cũ dr rei· circa quã cũ dr indigẽti: neceſſarie dic co⸗ gd patit᷑ vnũ mẽbrũ:patiunt᷑ 1 oia mebra. hec at miſeri ditõem ſuꝑadditã· ꝓpt qð inſinuat cãm foꝛmalẽ. cã fina⸗ coꝛdia ſiue ↄpaſſio ſicut cõpaſſionẽ miſeri facit cõem qᷓ B lis cũ dr ꝓpter deũ.¶ Ao illð qð pᷣmo obijcit viſitat? tũ ad illos qñ ſunt ĩ eadẽ miſeꝛia:ſic mouet coꝛda illoꝛũ . ne infirmi q̃ ẽ opꝰmiſcdie ñ otinet bec ꝑs qẽ laꝛgitio ⁊c. A poſſent illos a miſeria releuare. res ſuas illis coĩcare. pẽ dici ꝙ viſitatio hm ↄtinet᷑ ſub elemoſina ꝓutei ſuo vn miſcdia quodãmõ illa q̃ ſunt ꝓpꝛia facit coĩa.¶¶ Ad il eẽ potiſſimo ñ ẽ ſine largitõe. ſ. muneris ſpũalis. vtpote lud vo qð obijcit ꝙ bilarẽ datoꝛẽ diligit deꝰ:pt dici ꝙ in oſilij vloſolatõnis vel alicꝰpmõi vel coꝛꝑalis. Vñ dico. oꝑe elemoſine põt eẽ vtrũq;.ſ. hilaritas gaudij.2 opaſſio ꝙ ſicut ocupiſcẽ vrxoꝛẽ ꝓximi vel ancillã Fᷣm ꝙ fuit/ꝓhibi doloꝛis· hilaritas reſpectu beneficij releuãtis doloꝛ ſpe tu ĩ lege. ñ attedebat᷑ tm ĩ actu coꝛdis:̊ᷣ aliqͥ mõ in actu ctu miſerie releuãde.¶¶ Ad illud qð ſequit᷑. dðm ꝙ ſi gs manꝰ. vtpote qñ expꝛimebat᷑ largitõe müeris vel ſollici⸗ ex ſola affectõne nature non ex motu pietatis infoꝛmate tatõe vel aliq̊ hmõi alit nõ eẽt verũ ꝙ lex moy ſi ñ ꝓhibe beneficium miſero cõferret.nõ dicẽdus ẽ ꝓpꝛie facere ele⸗ . bat animũ b manu. Siin dico viſitatio mnſirnovyin moſinam. . V 7 opꝰpietatis et dõm elemoſina: nõ attẽdit᷑ ſolũmõ in eculu⸗ D n becku infirmi: cũ H̊ ĩ largitõe.ſ.muneris ſpũalis vel – rticu Uus terciuns coꝛꝑalis.vñ intrare od infirmũ? illũ tm̃ intueꝝ ſine laꝛ . Onſequẽter querit᷑ ꝗo ſit elemofina m rem. . itõe munuſculi ſpũalis.vtpote Ailij vel infoꝛmatõis vł Et videt᷑ ꝙ ſit virtꝰſic. Omne ill q̊ͥ aĩia mun⸗ alicꝰↄſiłis vel coꝛꝑalis:ñ meꝛet᷑ dici viſitatio ꝓut ẽ ſpẽs Vat a pctis ẽ gẽa vel vᷣtꝰ: ̊ aia mũdat᷑ a petis elemoſine. 4 Ud üͦlud qð obijcit᷑ ë elemoſino nõ ſemꝑ E pe oſinã. Luce. xj. date elemoſinã et ecce oia munda opꝰ.põt dici ꝗ elemoſina noĩe exteſo pꝛebẽdit motu in⸗ fũt vobis ⁊c. ¶ Pꝛe.videt᷑ ex eadẽ auctoꝛitate.q elemoſi 1 terioꝛẽ et actũ exterioꝛẽ. vñ volũtas benefaciẽdi opꝰ dr. naẽ vᷣtus general. ꝑHg illi auenit effectꝰoĩm vᷣtutũ ꝗ at , qʒ illa q̃i bono oꝑe meret᷑ bõ. vñ glo. ſuxꝑ illð. Qui ſemi⸗ tẽdit᷑ ĩ mũdatõe oĩm pctoꝝ.dic em̃.⁊ ecce oĩa mũda ſunt * 4 nat i lacrimis.magna volũtas multũ dedit multũ ſemĩa vobis. AUna eĩ vᷣtꝰ ſpalis ñ mũdat aĩaz ab oĩ pcto:ſ̊ vna⸗ . . uit. bic ar ſumit opꝰ ꝓprie ßin ꝙ dieit actum exterioꝛem. queq; mũdat a ſuo ðrio.qꝛ ſiẽ diẽ hiero.ñ ſanat oculum . Ao aliud pt dici elemoſina nõ dẽ laꝛgitio rei ncẽ rie qð ſanat calcaneũ. 4 Pꝛc. idez hẽ ꝑ illð Thobie.iiij · vbi PRfit ex re nccria ipi dãti:ſ̊ potiꝰipi accipiẽti. frequent dr.elemoſina ab oĩ pcto? a moꝛte libcrat. ¶¶ Pꝛe. oẽ illð em̃ fit elemoſina de illis qᷓ ſũt ſuꝑflua ipi dãti:q̃ ſũt neceſ q̊ pcta remittũt᷑ ẽ vto: tak ẽ elemoſina. Dañ. iuj. pcta tua ſaria ipi accipiẽti.¶ Ad illud qð obijcit eꝙ ñ ſp fiunt ele⸗ elemoſinis r̃dime ⁊ inigꝗtates tuos miſericoꝛdijs pauꝑũ moſine indigeti c. dõm ꝙ indigẽs duplicit dẽ. vere vel ita vt ĩ pᷣncipio ¶ Cõtra.· vt hr ab aug. Virt?ẽ bona q⸗ interp̃tatiue. vñ ꝑſone eccliaſtice lʒ ñ ſint indigẽtes veꝛe litas mẽtis qᷓ recte viuit᷑ q̃ nemo male vtit. quã de? ĩ no⸗ ſũt tñ indigẽtes interpᷣtatiue.qꝛ diſpẽſatoꝛes ſũt rerũ q̃s bis ſine nobᷣ oꝑat᷑·.ↄſtat ꝙ hec rõ ñ ↄuenit elemoſine. ꝗa . . habẽt ñ poſſeſſoꝛes.vt dic bern· li.de vtẽptu. 4 Ad illð elemolſina ñ ẽ qlitas mẽtis:ẽ eĩ actꝰlł opꝰ miſcðdie.nec ipᷣa . qð obijci.qꝙ nullus ? indigẽs Tᷣſpectu ſui nec miſericoꝛs recte viuit᷑. qꝛ ſine elemoſina ↄtĩgit aliquẽ recte viuere. 1 dicũt ; pꝛie loquẽdo nullꝰbʒ miſcdiaz ad ſeipm. Et ꝙ Pꝛe. ↄtigit male vti elemoſina vtpote ſi fiat t vanam 83 illud verbũ eccłiaſtici.ſ.miere aĩe tue ⁊c̃.nõ intendit ꝙ gliaz. ꝛe. elemoſina ẽ opꝰhoĩs ⁊ ita ñ oꝑat᷑ ülã edĩ no⸗ ni aligs imꝑtiat᷑ ſibi opꝰmilſcðdie:ſᷣ inſinuat ibi oꝛdo ĩ oꝑi⸗ bis ſine nob. ¶ Pꝛe. vt?? exiſtẽs medio.eły na at̃᷑ quãto⸗ rü bo bonis.⁊ maxie ĩ mał tollẽdis.vt pmo faciat hõ qð ſi⸗ magis declinat extremũ tãto maioꝛis ẽ meꝛiti:iu,̃ ſnĩiaʒ bi ẽ bonũ et rect. deinde qð ꝓximo. Ael pi dici. ꝙ ſicut onñi dicetis. Si vis ꝑfectꝰeẽ vade vẽde qͥ hẽs ⁊ da pauꝑi⸗ qs diligit ſe er caritate: ita ſui pt᷑ mieri ex pietate ma bo Math. xixr. Et luc. xviij · Dĩa qcũq; bẽs. ¶ Pꝛe. ſi eſt xime infoꝛmata.ſicut eĩ diligẽdo er caritate ↄueꝛtit ſe ſu vt qrit᷑ ⁊ vr ꝙ ſit ſpẽs iuſticie. ¶at᷑.v.Cũ facis elynam i pꝛa ſe q̃i alteꝝ ꝓpꝛiã ↄſiderãdo pſonã q̃i eẽt alteriꝰ. vtpo ⁊c̃.glo.Ełyna ẽ ꝑs iuſticie. Cõtra. vidẽ ꝙ ſit miſcdie pᷣs eſt te exiſtetis ad imaginẽ di: ita vt nõ oſideret vt ſua ẽ:ſed Tota die mileret cõmodat.glo.Ełyna a miſcdia inci en⸗ potiꝰ vt ẽ habẽtis ĩimaginẽ dei Quiſgs ei ẽ cuſtos ſui. et pit.p cipiũ gᷓelyne ẽ miſcðia: ita ẽ miſcðia a virtute. . oi ita ſe hʒ vt alt᷑ reſpectu ſui. ¶ Ad aliud qͥ ondit᷑ ꝙ nullus VRKalio ici pt ꝙ elyna ẽ potiꝰactꝰvᷣtutis q vtꝰ. põt tñ . na. ẽ indigẽs reſpectu ſui ptẽ dici. ꝙ H verbũ duos bhʒ ſenſus eno mõ ſũpta dici vᷣtꝰ. Fm ꝙ ẽ volũtas hiĩtualł ſiue hĩtus fi ioẽ vt ſit indigẽs reſpecetu ſui abũdãtis ⁊ potẽtis ꝓpꝛiã volũtatis ſubueniẽdi miſeris. ſiue releuãdi indigẽtiã mi mi indigẽtiã relenare.vł indigẽs reſpectu ſui aliqͥ mõ poten ſeroꝝ · ⁊ ↄtinet᷑ ſb iuſticia.ſi iẽ ſꝑẽs ſub genẽ. ſ. ab iſta ſpẽ hoſi tis coopari ad releuatõeʒ ꝓpꝛie ĩdigẽtie.nullꝰgẽ indigẽs dĩ liberalitas. Juſticia eĩ diuidit ĩ ſeueritatẽ 2 libera gi reſpectu ſui pꝛimo mõ. indigẽs ei ñ hʒ actu vñ poſſit ppᷣ litatẽ vt detmĩant phi. liberalitas ẽ vtꝰ bnficioꝝ eroga ot, am indigẽtiã releuare er ſe dico. põt iñ aligd facẽ ꝓpteꝛ tꝛix. ponẽdo &ᷣ gy ſit vᷣtꝰ. dico ꝙ ẽ q̃litas mẽtis ↄtẽta ſub il ni qð ab alio ſubleuabit qð marie verũ ẽ ð indigẽtia culpe la ſpẽ qlitatis ꝗ eſt hitꝰvel diſi poſitio. ißa recte vnit · qꝛ * Vñ iſta duo ñ ſt incõpoſſibilia.ſ. ꝙ aligs ñ ſit indigẽs ea recte oꝛdinat᷑ mẽs ꝓut mouet᷑ ad erogatõez bñficij ali ſi reſpectu ſui qᷓtů ad aliqð ꝗð bʒ actu ⁊ ſit indigẽs iſpe cui indigẽti.ab eo ẽ pꝛicipiũ ad ipᷣm eũdẽ vtẽ finis.nec tin ctu ſui qtum ad illð qð pĩ facẽ. ¶¶ Ad aliud qð obijcit · ipa aliꝗs male vtit vt ẽ ſic oꝛdinata.qua opat devin nob l⸗ qñqʒ dat elemoſina cã impoꝛtunitatis pauꝑis declinan⸗ ⁊c̃.inqᷓtũ ẽ hĩtus gtuit. lʒ aliqͥ mõ ſita nob inqt ? actꝰ ad de ⁊c. pt dici ꝙ Bᷣ verũ e:ᷣ elemoſina bac x ca facta nõ ẽ Vlb pt᷑ dici ſic dr de v̈tute ſimplr. ꝗ dedvoꝑat᷑ e ĩ nob ſine ſi dicẽda elemoſina Fm potiſſimũ eẽ elemoſine. neq; vt opi nob oꝑpantibo:ßñ ſine nobis cooꝑantibo:ſic põt dici i ⸗ m⸗ noꝛ hec elemoſina eſt ſatiſfactoꝛia neq; meritoꝛia ßm ꝙ poſito. Ad alið qð obijcit. ꝗ elyna ñ detmiat mediuz ine ẽ opus oꝑans.Aug.ſuꝑ — dat vt careat tedio int qꝛ quãtoplus declinat ao extꝛemũ ⁊c.· pt dici quãdoq; * ai pellãtis nõ vt reficiat viſcera indigẽtis:⁊ rẽ meritũ ꝑ⸗ mediũ dĩ vt detmiĩat eẽ int ſupfluũ diminutũ. et ſic ele 14 Dit. Et ẽ glo. ij. coꝝ. ix. pot tn ee meritoꝛia vt ẽ opꝰ oꝑatũ moſina nõ determĩat ſibi mediũ.qnq; determiat mediuz * 7 Vñ matigliter loquẽdo elemoſina pt dici:nõ at foꝛmali p modificatõem circũſtatiaꝝ q̃ ſunt quid:quõ:qñ ⁊c· et 4 ter. niſi diſpliceat ꝙ iñ tedio tedit.⁊ tñ poſtmoduʒ ſe de⸗ ke oↄſiſtit ĩ medio iſto. j. plemꝰ det minabit. 4 Ad illð qð £ — △ „ ι △ △ querit᷑ que virtus ẽ:põt dici ꝙ ẽ ſpecies liberalitatis qẽ ſpẽs iuſticie.que vt rixẽ beneficioꝝ 2 diui dit Z ſanai onẽtes ꝙ ſit actꝰ virtutis.ſ.libera li tatis poſſumꝰſic ſeſpõdere ad obiecta ꝓ alia ꝑte.Et pꝛi⸗ mo ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ome illud quo mũdat᷑ aia a pec⸗ catis ⁊c.dðm ꝙ h̊ veruʒ ẽ quo purgat᷑ foꝛmaliter:ſed ſi ic nõ mũdat᷑ aĩo a pcto ꝑ elemoſinõ:v potius merit oꝛie.ex ercitio em̃ operũ miſericoꝛdie ẽ maxime elemoſina. qua meret᷑ penitens purgari a peccatis.⁊ pᷣparat ſe ad ſuſce ptõem gfe ſiue virtutis.qua foꝛmalit loquẽdo aĩa pur⸗ gat᷑ a pctis.q Ad illð qð obijcit.ꝙ nõ ẽ ſolũ virtus gene ralis.qꝛ ꝑ eã fit vniuerſalis mũdatio ſiue purgatio. Sʒ quod videt᷑ ſonare illud luce.date elemoſinã ⁊c.põt dici ꝙ reuera elemoſina quẽdam vniuerſitatẽ impoꝛtat qtuʒ ad effectũ mũdatõis:nõ tñ ꝓpter h d virtus generał vt a qua eliciant᷑ ꝓpꝛie actus oim virtutũ quibus quaſi pꝛo pꝛijs antidotis expellunt᷑ oĩa genera petoꝝ:ſed ſic dr.qꝛ exercitõ opeꝝ miſericoꝛdie ſiue elemoſine auget᷑ caritas que oĩa vicia ſiue peccata purgat.pter quod dr̃ pietas ad om̃ia vtilis ẽ.j. thimo.niij.id ẽ ad oĩa peccata extirpã da merẽdo caritatẽ ꝑ quẽ oĩa peccata expellunt᷑. Ael ali ter intelligit verbũ illud. date elemoſina c. ẽ date ele moſinã oꝛdinate incipiẽtes.ſ.a vobis.vt eĩ habet᷑ ĩ qua⸗ dã glo. ſuꝑ vᷣbo ppoſito. Pꝛima elemoſina ẽ mederi ania bus vr̃is credẽdo in me ꝗ coꝛda mũdo.et alia glo.dic ibi dẽ. Qui oꝛdinate vult dare elemoſinã:a ſeipo incipiat ⁊ ſibi eã pꝛimo det. Eſt eĩ elemoſina opus miſcdie. de quo dr miſerere aĩe tue placẽs deo Ecẽi.xxx. h̊ miſereri anĩie ẽ eã relenare ab omni miſeria.i.ab om ni pcto qð ipſam aĩom miſeꝛã facit.qꝛ miſeros facit populos pctẽm. ꝓuer. xiiij. ¶ Ao illud qð obijcituꝛ ꝙ illud quo peccata redimũ tur ⁊c.põt dici ꝓ illud ẽ virtus vel actus virtutis:a ta⸗ lis ẽ elemoſina.vt ex pᷣdictis patʒ. Vel põt dici ꝙ pecca⸗ ta meritoꝛie ſiue p̃paratoꝛie elemoſinis redimunt᷑.q Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ elemoſina? opus miſericoꝛdie ⁊c᷑.põt dici de elemoſina ẽ loqui dupliciter. vno mõ m ꝙ mere dat᷑ ex cõpaſſiõe mipie frat᷑ne ꝓpt᷑ eũ:⁊2 ſic ẽ opꝰmiſcðdie Alio mõ ym ꝙ dat᷑ ñ er ↄpaſſiõe mißie ꝓxĩ ſʒ ad intitõʒ peccati cõmiſſi iniũctũ ſibi ab ecclia ⁊⁊ ſic ẽ iuſticie.vł vt ga ẽ iuſticie imꝑatiue: miſericoꝛdie elicitine. dicũt quigꝗ bꝛum ſecundum Equit᷑ de mitiplicitate ſiue numero elemo ſinarũ.⁊ ponunt᷑ multa geneꝛa elemoſina⸗ rũ a mgr̃is.⁊ maxĩe a mag̃o ſnĩarũ li.iiij. ſcʒ.vij.elemoſine coꝛꝑales q̃ ↄtinẽt᷑ ĩ ̊ ᷣſu Viſito cibo poto redimo tego colligo condo. Quaꝝ ſex enumerant᷑ math.xxv. Septima do Tbobie.ij. Simili⸗ ter ponũtur ſeptẽ ſpũales que hoc verſu otinent᷑.Cõſule caſtiga ſolaꝛe doce remitte fer oꝛa ‚¶ De numeꝛo coꝛpoꝛa liũ dubitat᷑ cũ em̃ modis pluribo fiant coꝛpales elemoſi ne vtpote poꝛtdo fatigatũ in itinere.nullus em̃ dubitat In poꝛtore fatigatũ aliquo genẽ vebiculi ĩ via:ſit elimo⸗ ſina.ſilłiter defendẽ innocẽtem a latronibo impetẽtibo eũ vt ſpoliẽt vł occidãt:vł curãdo vulneratũ. cũ bio modis et alijs pluribo cõtingat elemoſinã fieri:videt᷑ diminu te ſunt aſſignati modi pᷣtacti.¶ Pꝛet. que elemoſina ẽ ſe⸗ pelire moꝛtuũ:cũ ĩ nullo releuet᷑ eiu miſeria. 4 Pꝛeftean que ẽ rõ numeri bax elemoſina? Rñſio. elemoſina & opus miſericoꝛdie.miſcðia eĩ miſeriã reſpicit vt illã rle⸗ uet. iuxta ; numerũ miſ eriaꝝ boĩs releuãdaꝝ:ſumit᷑ nu mer? elemoſinaꝝ pᷣtactax. Hõ at ẽquoddã vnitũ ex coꝛ⸗ poꝛe et aia.vñ quedã miſeꝛie ꝑueniũt ex defectu qui oꝛit᷑ ex ꝑte coꝛꝑis.quedã ex tefectu goꝛit᷑ ex ꝑte vnionis anĩe eu cope. quedã ex pte aie qͥs releuãt elemoſine ſpũales. x quibo infra dicet᷑. ¶ Ex ꝑte vnionis q̃ ẽ diſſolubilis: accidit miſeria moꝛtis q ẽ diſſolutio corꝑis ⁊ aĩe.⁊ bãc miſeriã reſpicit ſepelitio ſiue ſepulto moꝛtuoꝝ?⁊ illã re leuat ꝓut poſſibile ẽ.q cũ nõ pt᷑ phibẽ diſſolutõem illam ꝓbibet fetoꝛẽ ſequẽtẽ.ſ.ne viui illo ledant᷑.vt eĩ habet᷑ ab aug · ad paulinũ ĩ li. de cura/ꝓ moꝛtuis.Omnia que ᷣm moꝛẽ gerunt᷑ ĩ his.ſ.circa funera: magis ſunt ſolatia vi uoꝝ q́; adiutoꝛia moꝛtuoꝝ. Pꝛetea.tumulꝰẽ memoꝛiale bqð fiunt multa ſubſidia moꝛtuo.qᷓ nõ fierẽt ſi locũ det⸗ minatũ nõ haberẽt. Uñ aug. de cura ꝓ moꝛtuis:monum̃ ta dicunt᷑ quaſi monimẽta.iõ ꝙ; mẽtẽ moneãt ꝓ tefüctis vł ſꝑãdã gliaʒ r̃ſurrectõis.q.Ex ꝑte coꝛꝑis młtipłr acci dit mipia qdã eĩ accidit miſia ex ĩpotẽtia coꝛpꝑis inq;tuʒ ẽoꝛganũ aie q attẽdit᷑ ĩ carẽtia ptatiste pniẽdi aĩe. mißi⸗ am em̃ impotttie ex ꝑte oꝛgani deſeruiẽdi aĩe in motu cõ petẽti inducit captiuatio ſiue incarceratio quã releuat redemptio captiuoꝝ. IZẽ eſt alia miſeria ex ꝑte coꝛꝑis q accidit ex cauſis cõplexionũ ſicut infirmitas. rſpectu cꝰ releuãde ẽ viſitatõ infirmoꝝ. Quedã ex deꝑditõe ſubſiq tie que accidit ex actõe qualitatũ actiuaꝝ que ſunt cali⸗ dũ et frigidũ. ex actõe em̃ calidi cũ ſicco accidit mißia J dã que vdr fames.ex actõe frigidi cũ hũido accidit alia 4 dr ſitis.ad quarũ releuatõem ẽ elemoſina quedã que eſi cibatio:et alia que ẽ potatio.Eſi em̃ pᷣm phᷣm fames ap⸗ petitus calidi ſicci.ſitis aeti tofrigidi et humidi.Ho⸗ huc ienit duplex miſeria circa coꝛpꝰhumanũ a cauſis extrinſecis.bec duplex miſeria ẽ duplex paſſio. Una eſt ignominoſum nuditatis quã ſoꝛtitur hò ex oꝛiginali de bito quã releuat elemoſina induitõis. Alia ẽ acerbe af⸗ flictõis que cauſat᷑ ex impetu imbriũ et caumatũ.ad quã releuãdã ẽ elemoſina holpitatõis q ẽ ptectio ab imbribo ⁊ caumatibo.Vel alio ſnõ qꝛ hõ ẽ ð vegetabilibo: indiget alimẽtis que ſunt cibo et potꝰ.⸗ qꝛ ẽ de ſenſibilibo: indi⸗ get tegẽtibo et ptegẽtibo ab excellẽtibo ſenſi ibilibo qᷓ coꝛꝛũ pũt ſenſus.et hec ſunt tegumẽta immediata vt veſtes: et mediata vt domꝰ. et hic viuentiũ vt domꝰcoĩter dicte ſiue vſuales.vel moꝛẽtium vt ſepultura que noĩe extenſo do⸗ mꝰdicũtur.p̃s. Sepulcra eoꝝ domꝰilloꝝ inetnü. Scom at᷑ ꝙ hõẽ rõnalis ſᷣm naturã pꝛimo inſtitutã ẽ habẽo ſa⸗ nitatẽ et libertatẽ.ſanitatẽ ĩ ſuis cõponẽtibo in ſe: liber⸗ tatẽ ad alterũ.ſʒ reſpectu hoꝝ duoꝝ ẽ duplex defectꝰ. in firmitas in ſe ꝓpter quã indiget viſitatõne.⁊ qñq; capti uatio ꝓpter qua redem ptõe.⁊ ſic ſunt ſeptẽ elemolſine coꝛ Poꝛales rleuãtes miſerias pueniẽtes ex defectibo g inſũt ex ꝑte coꝛꝑis ĩ ſe et vnionis aĩe cũ coꝛꝑe.⸗ Ad h̊ quod obijcit᷑. ; młta ſunt genera elemoſi inaꝝ ⁊c̃.dõm ꝙ H̊ eſt verũ:ſʒ hec pᷣciſe numerant᷑.qꝛ de his pciſe fit intẽtio in ſaera ſcript᷑a.vtpote de ſex math.xxv. de ſeptio Thob. ij. Pꝛeterea.iſta ſunt vſus frequẽtioꝛis ⁊ neceſſitatis ma ioꝛis et fructꝰ copioſioꝛis. ꝓpter qð magis ouenit ꝙ bec numerent᷑ qᷓ alia.vt ad hec impẽdẽda mẽbra ecclie allici ant᷑ꝑ hec ſolui pñt obiecta CVenamero elemoſinarũ ſpũaliũ pot eẽ queſtio:⁊ pꝛimo obijcit ð oꝛõne.qꝛ exquo oꝛõ ẽ quedã ꝑs ſatiſfactois diuiſa ↄtra elemoſinã.nõ vi⸗ det ꝙ, debeat poni inter genera elemoſinaꝝ neq; ſub ele moſina ↄtineri.¶ Pꝛetea cũ oꝛõ et elemoſina et ieiuniuʒ ſint ꝑtes ſatiſfactõis.ſic̃ nec oꝛõ otinet᷑ ſub ieiunio neqʒ ieiuniũ ſub elemoſina neq; ecõuerſo:ſic nec oꝛõ debz oti neri ſub elemoſina. Pꝛetea. cũ elemoſina ſimplicit cõ ſiſtat in largitõe. patz ex rõe ſupꝛatacta.cũ remiſſio non dicat aliqð genus largiẽdi:nõ debʒ poni differentia vel modꝰelemoſine.¶ Pꝛeteg. ue rõ ẽ nũeri ſiue diſtinctio⸗ nis modoꝝ p̃tactoꝝ. (Bobnd⸗ euidẽtiam nota. ꝙ ſe⸗ ptẽ elemoſine ſpũales diſtĩguũt᷑ iuxta ſeptẽ miſerias aĩe E illas ſeptẽ releuãdas.due em̃ ſunt miſerie ex ꝑte cogni tine.vna ẽ ignoꝛãtia.ad quã releuãdã ẽ doctrina.alia eſt miſeria ꝑplexitas ipius rõis inclinate ad op?:ad quam releuãda ẽ ↄſiliũ. Pꝛetea.alie ſunt miſerie ex ꝑte affecti⸗ ue.vna ẽ culpe:alia ẽ pene. lla vo q̃ẽ culpe aut ẽ reꝑabi lis ꝑ adiutoꝛiũ bumanũ.aut ſi implicit᷑ a o. Si ẽ reꝑa⸗ bilis ab hoĩe.aut ẽ eulpa cõmiſſa in te:a ut cõmiſſa ĩ ali/ um. ſi in te:tunc eſt ad illam releuandam remiſſio.ſi in alium: tunc ad illam releuandã ẽ coꝛreptio vel caſtiga⸗ tio. Si nõ ẽ reꝑabilis niſi a deo ſiẽ ẽ culpa obſtinatoꝝ ⁊ impenitentiũ:tũc ad illã releuãdã ẽ oꝛõ. Si ẽ miſeria pe⸗ ne aut ẽ releuãda ꝑ verbũ aut ꝑ factũ. Si ꝑ verbũ:ad il⸗ lã releuãdã ẽ ↄſolatio.ſi ꝑ foctũ: ad illã rleuãdã ẽ ſupoꝛ/ B L——4 —— . — ,— — ð Mueſtio tatio. el ſic aſſignant ſeptẽ elemoſine reſpectu creatu⸗ re rõnalis m ſeptẽ defectꝰipᷣius ſpũs bumani. Aut em ẽ defectꝰipᷣius appꝛehẽliue ꝗ ẽ ignoꝛãtia.aut motiue ipiꝰ ſcʒ malicia. Ignoꝛũtia at᷑ pt eẽ vel eoꝝ q̃ ſunt ĩ ptate nẽa ⁊ tũc opꝰ miſcdie reſpectu taliũ ẽ ↄſulere.vł aliquoꝝ vti⸗ liũ:⁊ tũc ẽ docẽ. Ipius aũt motiue malicia erit vel culpe vel pene. Si culpe aut pr ſubueniri ab boĩe aut ñ. vt de obltinatis et bmõi: ⁊ tuc opus pietatis ẽ oꝛare.ſi ſic. aut peccauit ĩ te:et tũc opꝰmiſcdie ? remittẽ. aut ĩ aliũ: ⁊ tuc coꝛriꝑe. Si pene. aut ſubuenit᷑ vᷣbo: ⁊ tũc? ↄſolari.aut facto:⁊ tũcẽ ſuppoꝛtare. ſm illud Gał. vj. Alter alteriꝰ onera poꝛtate ⁊c. ¶ Ao illud qð obijcit. ꝗ oꝛõ ñ dz poni inteꝛ genera elemoſine exqͥ ẽ ꝑs ſatiſfactõis diuiſað ele⸗ moſinã ⁊c. pt᷑ dici ꝙ elemoſina coꝛꝑalis ẽ ꝑs ſatiſfactio⸗ nis. hec eĩ ſola iniũgit᷑ ab eccłia ñ at᷑ ſpũalis. Pꝛe. aliter ſumit᷑ oꝛo Fm ꝙ ſimplicit᷑ ſumit᷑ oro:⁊ alit᷑ ſin ꝙẽ vnus modꝰ elemoſine.qꝛ n ꝙ ſumit᷑ ſimpkr. ẽ aſcẽſus aie ad deũ ad aliqd obtinẽdũ.m ꝙ ẽ modus elemoſine ſupad⸗ dit ex motn pietatis ꝓpoſitũ releuãdi miſeriã alicꝰ. Nec z ſile de oroe ⁊ ieiunio.qm̃ vnũ ẽ ꝓpꝛie actꝰſ. puũalis aliud Apꝛie actꝰcoꝛꝑalis.vñ oro bʒ ↄuẽiẽtiã cũ elemoſina ſpũa li: nõ ſic bʒ ieiuniũ.poſſʒ tñ ieiuniũ quodã extraneo mo loquẽdi dici elemoſina.vt ſi ꝗs pietate motꝰieiunaret ꝓ milſeria alicꝰrelenãda:Gᷣ ieiuniũ poſſet interpᷣtari elemo⸗ ſina. et ille ꝗ ieiunaret facẽt elemoſinã ppt᷑ ↄfoꝛmitateʒ intentõis et meriti illiꝰcũ elemoſtna.ↄſiderata Foueni⸗ entia orois ad elemoſinã et differẽtia:defacili pt rñderi ad qſita.¶¶ Ad illud qð obijcit ꝙ remiſſio ñ dic largitõ⸗ nẽ ꝛc. põt dici ꝙ ille g remitttt et ſi nõ largit᷑ aligo dãdo largit tñ de obligãdo. ꝗ em̃ remittit alicui illð ad qð ille tenet᷑:dat quodamõ de obligãdo eum ab eo qð debebat. Aug.ĩ enche. multa ſunt genera elemoſinax.quas cũ fa cimadiunamur vt dimittãt᷑ peta nr̃a:ſᷣ ea nibil ẽ maiꝰ er coꝛde dimittimꝰqð ĩ nos quiſqᷓ peccauit. In vᷣſu ſu⸗ ꝛa poſito nõ rangũt᷑ niſi ſex elemoſine ſi pirituales: cõ⸗ ulere ſumitur pꝛo duobus.l. .oſilio ⁊ doctrina. ne io. cvj. de chſtribu tione elemoſine quãtũ debʒ diſtribui. NOnſequenter que/ rit᷑ de diſtributõne ſic. Pꝛimo queritur ,gquãtũ dʒz diſiribii. Secũdo gbo debz di ſtribui. Lercio de ꝗbo dʒ fieꝛi. Quarto qs dʒ fieri. Quito a gbo. Sexto de ne ceſſitate diſtributõis. ¶ Ciꝛca pꝛimũ queꝛit᷑ pꝛimo.vtꝝ liceat oĩa diſtribuẽ ſiue reliq̃re ꝓ deo.Secũdo vtꝝ om̃ia relinquẽ ꝓ deo ſit actꝰ ꝑfectõis.Cercio qꝛ reliquẽ oĩa in pꝛio ⁊ ĩ coĩ ſequit᷑ mẽdicãdi neceſſitas vel laboꝛãdi.q̃ri tur de mẽdicitate illoꝝ. Quarto vtrũ tales debeãt labo⸗ rare ꝓ ſuſtẽtamẽto vite ſue laboꝛe coꝛꝑali.vtł ſufficiat la boꝛe lpũali.ſ.pᷣdicãdo.docẽdo.oꝛãdo.ofeſſiones audiẽdo bmõi.victꝰncẽrio acꝗreꝛe.Et qꝛ hmõi actꝰnõ ſunt exeꝛ cẽdi ⁊ maxĩe actꝰpᷣdicatõis ⁊ ↄfeſſionis audiende.niſi ex cõmiſſione ſuperioꝛis.ſ.epiſcopi vel ſummi pontificis. querit᷑ vtũ epᷣs vel ſummꝰpõtifex poſſit cõmittẽ officiuʒ pᷣdicãdi ⁊ audiẽdi ↄfeſſiones pauꝑibo aliquibo ñ haben tibo curam aĩiarꝗ. Nlembꝛum pꝛimum pꝛimũ q qrit᷑v.liceat oĩa diſtribuẽ ſiue relinquẽ ꝓ deo. ſic ad ꝑtẽ affirmatiuazʒ Marci.x. Quecũq; babes vẽde ⁊ da pau⸗ ribo. Glo.oĩno oĩa nõ ꝑtẽ vt aĩas. Pre. uce. xij. vẽdite oĩa qᷓ poſſidetis ⁊ date elemoſinam § c. Pꝛe. act. iij. Argẽtu 2 aux ñ ẽ mibi diẽ pe. Pꝛe. luce. v. Relictis oĩbo ſecuti ſũt en.̊ ↄc. SPꝛe.maĩ.xix.uc.xviij Ecce nos rliqmꝰoĩa ⁊c̃.phił.iij.oĩa ꝓpxt xrpᷣm detm̃tũ feci ⁊c̃. Pꝛe.mat᷑.vj.Nolite ſolliciti eẽ dicẽtes ꝗd mã.⁊c̃.re⸗ ſpicite volatilia celi.⁊c̃. ᷓ oĩa lʒ daẽ ⁊ relinqꝛe ſe vine ꝓ⸗ uiſiõi.pꝛe.ꝙ lʒ daẽ oĩa ⁊ gꝗdũ extreme pauꝑtatis aſcẽdẽ cvf. vr ex ſfacto dñi ꝗ pau ꝑrimꝰfuit ĩ ſtatu infãtie.vtpote na⸗ ſcẽdo ex mr̃e pauꝑrima.ĩ pauꝑe tugurio: panis paupi⸗ mis ĩuolutꝰ: cibo pauꝑrio educatꝰ.ſ.lacte materno. vñ cãtat ecclłia ꝑuoq; lacte paſtꝰẽ ꝑ queʒ nec ales eſurit.Se pauꝑtate m is ⁊ pauꝑe domuncla dic criſ.loq̃ns ð ma⸗ gis veniẽtibo ao adoꝛadũ dñm. Eider̃t pãdochiuʒ tene⸗ broſũ ⁊ ſoꝛdidũ magis aĩalibo qᷓ; hoĩbo aptũ.ĩ q̊ͥ nẽo eꝛat ↄtẽtꝰſuccedẽ:niſi itineris nccitate coactꝰ.mremq; eiꝰvix tũicã hñtẽ vnã.ñ ad oꝛnamẽtũ coꝛꝑio:ſᷣ od nuditatis te⸗ gum̃tũ ꝓficiẽtẽ.¶ Pꝛe. pauꝑiꝰfuit iĩ ſtatu ꝓgꝛeſſꝰ vite qðᷣ ip̃emet fatebat᷑ di. ¶MMat᷑.viij. vulpes foueas hñt 2 volu⸗ cꝛes celi nidos:filiꝰat᷑ hoĩs ⁊cEt hãc et pdicauit Mat. v. Bri pauꝑes ſpũ:qm̃ ipᷣoꝝ ẽ re.ce.4 Pꝛe.pauꝑrimꝰfu⸗ it ĩ moꝛte ñ hñs vñ oſſa eiꝰtegi poſſent nec vbi pedẽ figẽt imo nudꝰmoꝛiebat᷑ ĩ cuce:nũꝙᷓ ille ĩ qͥ ſunt oẽs theʒ auꝛi ſapiĩe n ſcĩe abſcõditi tãtã pauptatẽ elegiſſet exẽplũ tã⸗ te pauꝑtatis dediſſet. niſi illã eligẽ et ĩ illa viuẽ alijs li⸗ citũ eẽt. Ex his vidr̃ ꝙ iʒ oĩa diliribuẽ vel reliquẽ ⁊ me ritoꝛie pauꝑtatẽ artiſſim eligẽ.¶ Cõtra.ſic oĩa tenẽ ſp auaricia ẽ:ita oĩa dare ꝓdigalitas ẽ.oĩa tenẽ ſꝑ viciũ eſt ⁊ illiciũ:̊ ⁊ oĩa dare ſꝑ viciũ F.¶ Pꝛe. ſuꝑ illð.j.thi.vj. bñtes alimẽta ⁊c.dic glo.⁊ ſi nibil intulimꝰĩ hũc mũdũ ñ tñ ꝓrſus abijciẽda ſunt tꝑalia.ꝗ totalit᷑ abijcit male facit. ¶ Pꝛe. ij. coꝝ. viij. Di ei volutas ꝙ vita ẽ 7c. Blo. neceſſaꝛia retineat ñ vltra vires dãdo. ̊ male facit ꝗ ſic diſpẽſat ꝙ nibil ſibi ᷣuat.qꝛ talis vlłt vires dat. 4 Pꝛe⸗ te. qcũq; tẽptat deũ moꝛtalit peccat.ſᷣ ꝗ bʒ hüanũ refugi⸗ um ⁊ illo pmiſſo recurꝛitt aꝰ dñm:deũ tẽptat.h̊ at facit q bʒ vñ pt ſuſtẽtari.⁊ illð oĩno dat expectãs a deo ſuſten tatõeʒ. ¶¶ Pꝛe. vtus ↄſiſtit ciꝛca mediu:ſᷣ q omĩa dimittit ad exiremũ declinat. oĩa dare ñ ẽ actꝰvᷣtutis ſᷣ vicij po⸗ tiꝰ. ¶ Pꝛe.ꝗ ſubtrabit alij vite ncẽria peccat moꝛtalit. ᷣ tãtũ et plꝰtenet᷑ ꝗs ſibi ꝓuidẽ ꝙᷓ alijs: q oĩa dimittit ni⸗ hil ſibi reſeruãdo peccat moꝛtalit.⸗Pꝛe.qꝗ expoĩt ſe ꝑi⸗ culo intfectõis peccat moꝛtalit. ſilr ꝗ erpoiĩt ſe ꝑilo fa⸗ mis vltie. Sʒ ꝗ oĩa dimittit nihil ſibi reſeruãdo ẽ hinõi ⁊c. Pꝛe.nullꝰpʒ reicẽ qð qͥtidie petit a deo:ſ̊ h̊ eſt panis quotidianꝰ: male facit ꝗ totũ abrenunciat vel relingt. 4 Pꝛe. Ro.xij.rõnabile ſit obſequiũ vrm. Glo.ne quid nimis ſit:ᷣ oĩa diſtribuẽ ⁊ nihil ſibi ad victuʒ retinẽ ni⸗ mis ẽ. qꝛ ẽ ſibi diſcrimẽ moꝛtis ingerẽ. ̊ ñ lʒ oĩa dare. Pꝛe. exo. xx ¶ õ occides. Glo.mãu vl mẽte: ſubtrabẽ do ↄliliũ vite ei cui debes dare ſʒ nulli magis de bes ẽᷓp ti⸗ bi. ̊ñ lʒ tibi victũ tuũ ſubtrabẽ ⁊c̃. Pꝛe. Ambro.paſce moꝛiẽtẽ ⁊c. Si qͥs eĩ paſcẽdo ſeruare potis:ſi ñ paueris occidiſti.ſᷣ h̊ nulli magis dʒ ꝗs qᷓ ſibi &̊ñ dʒ ſubtrabeꝛe victũ. ⁊c.¶ Pꝛet.ecci.xxxiiij.⁊ aug.de vᷣbis dñi.panis egẽtiũ vita pauꝑis ẽ.q defraudat illũ hõ ſanguĩs ẽ.g̊ mł᷑ tofoꝛtiꝰñ lʒ ſeip̃m defraudaẽ victu.g c. ¶ Pꝛe. j. ð ca. ſe pe ↄtiĩgit ſi volutate ſeu negligẽtia incidẽtis arboꝛẽ factũ ? vt ſub ea bõ oppꝛimẽt᷑ vt homicida oĩno pniĩe ſubiuncti dz. ð a ſili cũ ꝑ volũtatẽ vł negligẽtiã illiꝰg nihil retinet fieri poſſit.vt moꝛiatur:dʒ ſubmitti pniĩe bomicide. ̊ ꝛc 4l Pꝛe. aug.xvj.q.j.decĩe.q̃nti pauꝑes ĩ locis ĩ gbo habi⸗ — tat ꝗ decimã nõ ſoluit fame moꝛtui fuerĩt: tãtoꝝ homici doꝝ revañ tribunal etni iudicis apparebit. cũ ſibi debe at vnuſqſq; ꝓuidẽtiã victꝰ.ſi ſciẽteꝛ ſubtrabit: homicida F. ¶ Pꝛe. treñ. iiij .· ANehliꝰ fuit occiſis gladio qᷓ int fectis fame.q̊ peiꝰẽ exponẽ moꝛti famis qᷓ gladio.ſᷣ h̊ ñ lʒ dum habeat hõ ꝗd faciat ſine pcto vt dic aug. xxij.q· iiij. ſaciat hõ qð pt.q̊ moꝛti famis ñ ſe dʒ exponẽ dũ alið pt facẽ. S ñ lʒ victũ ſibi ſubtrahẽ.ꝗ̊⁊c̃. Pꝛe. luce. iij. Qui habet ouas tunicas det vnã nõ habẽti. Glo. de duabo tunicis diuidẽdis dat᷑ pceptũ.qꝛ ſi vna diuidat᷑:neut veſtit · mi⸗ ſcðie eĩ ipiꝰ ꝓ poſſibilitate hũane ↄditõis Fuat᷑ mſuꝛa vt ñ ſibi totũ quiſq; eripiat:ſᷣ qð pʒ cũ pauꝑe partiat. Sʒ ſi h dʒ ſeruari ĩ veſtimẽto: ̊ multomagis i alimento. Si obijcias &e bĩo Martino ꝗ oiuidit palliũ.Glo.ſoluit ꝙ tunica plus ẽ neceſſaria qᷓ palliũ.ſi eĩ diuidat᷑ tunica nu dus remanet ꝗ accipit ⁊ 9 cedit · ¶ Pꝛe. luce. xij. Molite queꝛere quid mãducetis. Glo.ñ pᷣcipitur ꝙ nibil pecuie ad vſus neceſſarios reſeruetur a ſanctis.cũ dñs laculos habuiſſe legatur.ſʒ ne deo ꝗꝓpter illã ſeruiatur.⁊ ne timo re inopie iuſticia deſeratur:ſʒ nõ ẽ bonũ facere vñ ſequit᷑ dlertio iuſticie.̊ bonũ ẽ et expediẽs reſeruare aliqd ad victũ.i¶ Pꝛeterea.ij.coꝝ.viij. Si ei voluntas pmpta eſt Fm illuo qð habʒ accepta ẽ nõ m illud qð nõ habʒ.glo. vltra vires.&̊ talis voluntas nõ ẽ accepta.ꝗ̊ ⁊c.¶ Pꝛet. in eodẽ.nõ em volo vt alijs ſit remiſſio: vobis aũt tribu⸗ latio.glo.i.pauꝑtas:ſʒ ex equalitate.glo.nõ plus exigit vt det ꝙ; qð ſibi retinere debʒ.ſic zacheus dimidiũ bono⸗/ rũ ſuoꝝ dedit pauꝑibo.luce.xix.hec ẽ equalitas.vt ꝗ ac⸗ cipiũt ſpiritualia tribuãt carnalia.nõ ꝗ̊ debʒ dare totũ. Pꝛetea. j. Thef.v. Rogamus vos fratres vt noueri⸗ tis eos qui laboꝛãt inter vos et pᷣſunt vobis.glo.ſicut di uitie nec gliam pariunt ſalutis: ita egeſtas dũ ſaturari querit:a iuſticia declinat.ſᷣ nullus in tali ſtatu ſe dʒ po⸗ nere vt a iuſticia facile declinet:ergo nec in tali egeſtate vt ſaturari erat⸗ ,Dretefede. ber i. vt noſmet⸗ ipᷣos foꝛmam daremus vobis. Glo.qui frequẽter ad ali enã mẽſam cõuenit:ocio deditus aduletur neceſſe ẽ paſcẽ ti:ſʒ nemo ſe debet ponere in tali ſtatu:q̊ ⁊c.¶ Pꝛeterea videtur ꝙ nõ tm̃ ſit illicitũ:ſ̊ ⁊ dãnabile.xxiiij.q.iij.qui⸗ dã heretici.habet᷑ ꝙ erat quedã ſecta hereticoꝝ qui dice bant᷑ aplici.qui bãc vitã duxerũt que ẽ in omnimoda re/ rũ abrenũciatõe ꝓpter quod ſibi nomẽ aplłicum vſurpa⸗ uerũt.de quibus ibi dr̃ aplici bic ſibi nomen aſſumpſer̃t quo nihil poſſidẽtes ꝓpꝛium:nequaqᷓᷓ recipiant illos qui aliquo in hoc mundo vtuntur. Anlio cp licituʒ ẽ oĩa dare pauꝑibus.et pauꝑ effici ꝓ deo.et nõ ſolũmodo lici/ tum:ſʒ etiam meritoꝛiũ.hoc infallibiliter aſtruit doctri⸗ na xp̃i et vita.inſinuat apłoꝝ ↄuerſio et ↄueꝛſatio:decla rat et ↄfirmat ſctoꝝ oꝛthodoxoꝛuʒ auctoꝛitas. ꝓpter que hoc tãqᷓ; verũ et certũ et om̃i acceptõe dignum:abſq; vlla beſitatõe tenẽdũ et aſtruendũ.vñ rões poſitas ꝓ ꝑte iſta ſimpliciter cõcedimꝰ.q¶ Ad illud qð ↄ hoc pꝛimo obijcit ſcʒ ꝙ oĩa dare ẽ ꝓdigalitas ⁊ viciũ:ſicut oĩa retinere eſt auaricia et viciũ.põt dici ꝙ omnia dare vnicuiq; et ex q̃⸗ cũq; cã et caſu ꝓdigalitas ẽ et viciũ.ſʒ dare omnia mem⸗ bris dei et deo ꝑ ↄſequẽs infoꝛmatõe diuini cõſilij:et ad eypeditiꝰ⁊ ꝓpinquiꝰ ſequẽdum ipᷣm:licitũ ẽ et ſaluberri⸗ mũ. Aug.de bono ↄiugali.bonũ erat qdð faciebãt que de ſubſtãtia ſua xpᷣo ac diſcipulis eius neceſſaria miniſtra bãt:ſᷣ melius qui omnẽ ſuam ſubſtãtiam dimiſerũt vt ex peditioꝛes eundẽ dñm ſequerent᷑. Hiero.ſuꝑ pſalteriũ. Qui relinquit mũdi ſuperbiã honoꝝ veſtigia diuitiaꝛuʒ q; iactantiã et in celo collocat theſauros.bmõi poꝛtio ef⸗ ficit᷑ deus. ꝛeterea ꝓdigalitas nõ eſi dare quecũq; quã tũcũq; ſunt magna ⁊ pᷣcioſa:dũmodo ita dent᷑ ꝙ datio ce dat ipᷣi dãti ad cõmodum maius ⁊ ꝓfectum quaſi in in⸗ finitum maioꝛẽ:qᷓ cederẽt ſi retinerent᷑.qui qᷓ̊ dat omnia ꝓ teo:nõ eſt dicẽdus ꝓdigus.cũ ſicut d math.xix.Do⸗ minus det talibus centuplũ in pñti et vitam eternã in fu turo.vñ tales cõmodant ⁊ illud dant pauꝑibus dño ad vſin am.i.recepturi maius incõꝑabiliter a deo qᷓ; dent. Zuxta illð ꝓuerb.xiiij. Ienerat᷑ dño qui miſeretur pau⸗ ꝑis. Hiero.in quadã epła. O quanta beatitudo/p ꝑuis magna reciꝑe.eterna ꝓ breuibo.ꝓ moꝛituris ſꝑ viuẽtia et habẽ dñm debitoꝛẽ.i Aec ẽ ſimile de oĩ retentõe ⁊ omni erogatõne.quia omniũ retentio ꝓuenit ex mala radice. id ẽ ex cupiditate que eſt oim maloꝝ radix.j.thimo.vj.di ſtrtbutio oĩm ꝓ deo ex optima radice.ſ.dilectõe tei 2 vo luntate ſequẽdi deum erpedite:et via cõpetenti puenien/ di ad deum. Aug.ſuꝑ cañ. Jacobi. Mon tibi diſpliceat pauꝑtas tua:nihil ea põt ditius inueniri. vis ſcire qᷓlo⸗ cuplerx ſit:celum emit.¶. Ao illud qð obijcitur ↄſequent᷑ ex glo. ſuꝑ illud. habẽtes alimẽta ⁊c̃.que dicit. ꝙ tꝑalia nõ ſunt ꝓrſus abijciẽda.põt dici ꝙ gloſ. intelligit hoc de infirmis. quoꝛũ nõ eſt omnia omnino relinquere:ſed ꝓpt eoꝝ infirmitatem aliqua ad eoꝛum ſu ſtentatõeʒ reſeꝛua re. et hoc videtur ex ſerie tertus et gloſe. loquit᷑ em̃ de il⸗ lis qui volunt diuites fieri ⁊c.et glo.dicit et nõ ſunt.vñ textus hoꝛtatur ad fugã cupiditatis.vñ ſubdit᷑. Qui em volunt diuites fieri ⁊c. Glo.dicit ꝙ hoc dicitur de his gg volunt diuites fieri et nõ ſunt.vñ vult diceꝛe.ꝙ que ſunt vite neceſſaria nõ ſunt talibo omnino abijcienda ſʒ pie poſſunt retineri.vñ ꝑ negatõem dat intelligere afſtirma⸗ tõem.ſicut patet ex ↄſequẽti lr̃a.ſ.vt homo nõ plus deſi⸗ deꝛet qᷓ neceſſe ẽ ſuſtentatõi vite.nec illud qdð neceſſe ẽ ſi⸗ ne quo duci nõ põt. abijciat. Vel põt dici ꝙ gloſa p̃dicta intelligit᷑ de abiectõne tꝑalium qᷓtum ad vſum:nõ ꝙtum ad dominiũ tm̃.NQã vſus tꝑalium neceſſarius eſt haberi vite humano.qui haberi põt ſine dminio 2 ꝓpꝛietate.ſi⸗ cut patet in pauꝑibus qui nihil habent ꝓpꝛietatis. Et ꝙ; iſte ſit intelleetus patʒ ꝑ illud quod ſequit᷑ in glo.imme⸗ diate vbi ſubdit.ꝙ habẽtes alimenta ⁊c.et qui vltra ten dit malum inuenit.vñ in textu ſubdit᷑.i Qam qui volunt diuites fieri ⁊c.i.qui volunt dominiũ reꝛũ tpalium habẽ et quibus nõ ſufficit vſus incidũt ⁊c. habeꝛe igit᷑ vſuʒ ali menti et tegumenti dominio relicto bene licʒ:et meritoꝛi um eſt.qui aũt ſic abijceret tꝑalia ꝙ nec dñium nec vſum vellet habere:minus diſcretus ĩmo fatuus eẽt iudicãdꝰ. et hoc ẽ qð glo.intelligit tꝑalia nõ ſunt ꝓrſus abijcien da.ſ.et qᷓtum ad dominiũ et q;tum ad vſum. ñ notabi liter dici ꝓrſus.¶ Ad illud qð obijcitur de illa glo. ſupeꝛ illud.voluntas ꝓmpta ẽ ⁊c.ij.coꝝ.viij.q dicit.neceſſaꝛia retineat nõ vltra vires dando.ddðm ꝙ illud nõ cogit. ga vult dicere m ambro.ꝙ voluntas que ꝓmpta ẽ ad dan⸗ dam elemoſinam ita tñ ꝙ retinet neceſſaria tm̃: accepta ẽ deo.et nõ tiñ accepta ẽ voluntas que ꝓmpta eſt daꝛe.nõ Fm illud qð nõ habet.i.ſupꝛa vires:ſʒ ſᷣm illud qð babʒ nec vult dicere ꝙ voluntas acceptioꝛẽ que dat ſuꝑflua ⁊ retinet neceſſaria qᷓ; que dat vtrũq;. Vñ glo.illa trũcata ẽ.vñ ſtatim ſequit᷑.nõ hic dicit qũqʒ hoc melius eẽt.ſ.to⸗ tum dare:ſed de infirmis timet.quos ſic dare monet vt egeſtatem nõ patiantur.et infra. vt veſna habundantia terrenoꝝ ſułpleat inopiam illoꝛum qui omnia mũdi de ſerunt. Ex quo patet ꝙ glo.illa eſt magis ꝓ oppoſita ꝑte qᷓ/ ꝓ ꝓpoſita. Ad illð qdð obijcitur.ꝙ qui deum temptat peccat ⁊c. Dicendum omnia relinquit ſiue dat ꝓ deo ꝗ nõ temptat deum.tũ ꝗꝓpter diuina ↄſilia.tũ ꝓpter diuina ꝓmiſſa.tũ ꝓpter plurima remedia que haberi poſſunt.tũ ꝓter exempla quibus maifeſte videmꝰ ꝙ tales pauꝑes ſuſtentantur.ex quo manifeſte colligituꝛ ꝙ talis modus abrenũciatõnis diuinitus inſpiratus nõ facit temptaꝛe ceũ:ſ̊ ſic abrenũcians diuinis ꝓmiſſionibo innititur q̃ſi ſecurus. quinpotius ille deũ temptat qui de diuinis ꝓ⸗ miſſis dubitat.ꝓpter qð hieꝛo.ſuꝑ illð math.vj.Qonne aĩa plus ẽ qᷓ; eſca.ſic ait. In ꝓmiſſis veritatis nemo du⸗ bitat.ſit hõ qð eẽ debet:⁊ mox aderũt ei oĩa ꝓpter quẽ fa cta ſunt oĩa.qui igit᷑ de hoc dubitat:ſic filij iſrł deũ tem⸗ ptat qui dicebãt.i Qũquid poterit deꝰparare mẽſam ĩ de ſerto.his aũt nõ debent viri ſancti cõſoꝛmari ſed potius aplis de quibus.ij.coꝝ.iiij.aperiamur ſů̊ nõ deſtituimur Glo.apenamur.i.pauꝑes ſumus a deo vt neceſſaria de ſint:ſʒ nõ deſtituimur oĩno a deo:qꝛ de paſcit oues eius Et ꝙ illud extendat᷑ nõ ſolum ad aptos verũetiã ad eo⸗ rũ imitatoꝛes.apparet ꝑ illð qð habet᷑ heb.vlłt. Sint mo res ſine auaricia cõtenti pᷣſentibus.ipᷣe em̃ dixit nõ te de ſeram neq; derelinquã.Glo.ipᷣe dñs dixit ad ihᷣm naue. Vage ne te deſeꝛã quo ad neceſſaria neq; derelinquã. de relinqueretuꝛ ille qui fame periret.ſed quia hoc nõ erit nõ ſit homo cupidus.hoc poſt moꝛtem moyſi dixit ad io ſue. hoc em̃ in illo ꝓmittit.ſi ſpem nr̃am in illo ponamꝰ nõ tenacibus.nõ cupidis ſed ſꝑantibus in eum. Et quia poterat illis videri ꝙ ad SYoſue tm̃ fieꝛet iſta ꝓmiſſio.ad hoc aplus reſpõdit dicẽs.ꝙ hos iuuabit ſicut iuuit illũ. quaſi nõ ẽ dubitãdum de ꝓmiſſione.quia ſicut illum iu⸗ uit in p̃terito:ita iuuat nos hodie ĩ pnti. et iunabit nos et omnes fideles in futuro in ſecula. Ad illð qð obijci⸗ tur.qꝙ virtus cõſiſtit circa medium.põt dici ꝙ mediũ in virtutibus dupliciter ſumitur vt ſupꝛa tactum eſt. Ael dðm ꝓ illudẽ verum qtum ad ea que ſunt neceſſitatis. 6 unt pie na⸗ ſu ct n eri ſ⸗ 4 —— —— =S.,-—-— —... N — —— — = — 2* e⸗ erit dio nis d0 li⸗ i⸗ nos ji l ⸗ MMueſtio vt ẽ largitas:̊ fallit in his ꝗᷓ ſũt ſuꝑerogatõis.ſicut ? aſili um pauptatis 2 caſtitatis. taliũ em pꝑfectio attẽdit᷑ magis ſm pfectã ↄfiguratõeʒ ad xpᷣm ⁊ diuine dilectõis moduʒ ꝗ eſt vt deꝰſuꝑ oia diligat᷑:ꝙᷓ ſm mediũ inter ſuꝑfluũ ⁊ dimi nutũ circa exteriꝰſubiectũ.⁊ ꝙ hoc ſit veꝝ ptʒ ꝑ Ambꝛo. ĩ li.d officijs quaſi circa pᷣncipiũ vbi dicit᷑. officiũ om̃e aut mediũ aut ꝑfectũ eſt qð ſcripturaruʒ auctoꝛitatibo ꝓbare poſſumꝰ. habemꝰem̃ in euãgelio.ſi vis ad vitã ingredi ſer⸗ ua mãdata.nõ bomicidiũ facies ⁊c.hec ſunt media officia quibo aliquid deeſt. Si vis ꝑfectꝰeſſe:vade ⁊ vende omnia que habes ⁊ da pauꝑibus. vbi dicit diligẽdos inimicos ⁊ oꝛandũ ꝓ calũniantibo ? ꝑſequentibo nos. Si volum pfe cti eſſe hoc eſt ꝑfectũ officiã qð greci cathoꝛthoma dixerũt quo coꝛrigunt᷑ oĩa que poterũt lapſus aliquos habere. lar gitas igit que attendit᷑ ſm officiũ mediũ in largiẽdo Puat modũ.pauꝑtas vo ſpũs que attendit᷑ ſᷣm officiũ ꝑfectũ tri⸗ buit totũ. vnde eodẽ libꝛo de liberalitate. liquet de bere eſſe modũ liberalitatis ne fiat inutilis largitas.cuiꝰſobꝛietas eſt tenẽda.de quo mõ ſubiũgit.modꝰliberalitatis tenẽd?eſt vt qð bene facis: id quotidie facere poſſis. ne ſubtrabas neceſſitati: qd indulgeris effuſioni. potuit em̃ donare JYo⸗ ſeph totas egypti opes.effundẽ tbeſauros regios. noluit tñ de alieno eſſuſus videri.maluit frumẽta vendeꝛe ꝙ; dme eſuriẽtibo.qꝛ ſi paucis donaſſet:pluribo defuiſſet. Sed hoc ſpectabat ad officiũ mediũ.ſᷣm q; ipᷣe alibi dic tractans in codẽ li.illud apli. nõ vt alijs ſit refe õ vobis aũt anguſtia oduertimꝰquẽadmodũ beniuolẽtiã ? liberalitatẽ 7 moduʒ ↄpꝛehẽdit ⁊ fructũ atq; ꝑſonas.ideoq; modũ qꝛ in pfectis dabat ↄſiliũ.nõ em̃ patiũt᷑ anguſtias niſi im pfecti. Nerũ. qꝛ ꝑfectõni nõ repugnat vis dominiũ tenere: ſi quis diſpẽ ſet bona eccłie ideo ſubiũgit. Sʒ ⁊ ſiquis volẽs ecckiam g⸗ uare ĩ ſacerdotõ ↄſtitutꝰ aut aliqͥ miſterio.nõ totũ qð habz ↄferat:ſᷣ oꝑet᷑ cũ honeſtate quãtũ officio ſatis eſt: nõ mibi imꝑfectꝰvidet᷑. Ex dictis igit᷑ colligit.ꝙ licet virtutis Fᷣm ſlatũ ↄmunẽ ⁊ officiũ mediũ ſit tenere modũ: pfectõnis tñ eſi totũ relinqᷓre.ſi tñ in ↄmũi aligo babeat᷑ qð diſpẽſet᷑: B nõ fuit imꝑfectũ. ¶ ec totũ vniuerſalit relinqre dic exceſ⸗ ſum:qꝛ ̊ ſpectat ad ꝑfectũ officiũ.vt patʒ ꝑ pᷣdicta:⁊ ex eo qð ambꝛo.pmittit in pᷣcedẽti ca.vbi ſic ait. Leteꝝ dñs non limul vt Eliſeus boues ſuos occidit ⁊ pauit pauꝑes.ex eo ꝙ babuit vt nulla cura teneret᷑ domeſtica. relictis oĩbo in diſciplinã ꝓpheticã ſe daret.ſi g̊ ꝓ diſciplina ꝓpbetica ſũt omnia relinquẽda multofoꝛtiꝰ ꝓ diſciplinatu xpᷣi aſſequen do ⁊ xpᷣo expedite ſequẽdo.⸗ Pꝛet.nota ꝙ ſecus eſt de vir tute theologica ⁊ ↄſuetudinali.Qam virtꝰcõſuetudinalis que eſt pᷣmo⁊ ꝑſe cuꝛca oꝑatões ⁊ paſſiones que ſũt cꝛeatu re in quibo ↄtingit eſſe ſuꝑfluũ ⁊ diminutũ ↄſiſtit in medio Fm ꝗ; ponit phᷣus virtutẽ eſſe mediũ duaꝝ maliciaꝝ nõ cõ poſitum ex illis.vt coloꝛ medius ⁊ extremꝰ.ſed ſjm ſuꝑflu⸗ um 7 diminutũ.que ⁊ ſi ſit mediũ extremoꝝ: eſt tamè illis ↄtraria.virtꝰem̃ malicie eſt oĩno ↄtraria: ⁊ ideo nullo mo⸗ do ex illis ꝓpoſita.ſed mediũ ꝑ illoꝝ abnegatõeʒ ⁊ quodã⸗ modo ad nos:nõ qᷓtuʒ ad rem ⁊ natura.vt vult phus.vir⸗ tus em̃ ↄſuetudmalis põt tantũ intendi ꝙ fiet viciũ:ſimili ter 2 tantũ diminui. In virtute theologica obiectũ pᷣmnʒ 7 ꝑ ſe eſt ſũmũ bonũ.ſᷣm cuiꝰpuatõeʒ eſt viciũ:ſᷣm cuiꝰha⸗ bitum eſt virtꝰ. ideo ᷣm maioꝛẽ acceſſuʒ ⁊ mioꝛẽ ad eum eſt virtꝰmaioꝛ ⁊ mĩoꝛ. Eſt ⁊ reſpectu vniꝰtermiĩ tm̃.ſcʒ ad quẽ:⁊ alteri.ſcʒ a quo:a quo ſcʒ ꝑ pᷣuatõeʒ.ideo nõ oſiſtit in medio ſicut ↄſuetudinalis duoꝝ extremoꝝ. que ſũt ſᷣm abũdantiã ⁊ defectum.quãto theologica magis accidit ad abũdantiã:tãto magis ẽ viriꝰ:cuiatñ eſt intẽſio ſiue abun dantia ꝑ acceſſuʒ ad vnũ terminũ ſcʒ deũ.⁊ iõ ꝑ nullã abũ dantiã qꝗᷓ fit in genẽ vel in ↄꝑatõe põt in viciũ degenerare. ſicut ptʒ ꝑ maioꝛẽ acceſſuʒ ſidei.ſpei.⁊ caritatis.qꝛ cũ vir⸗ tus theologica adiũgit᷑ ↄſuetudinali cuiꝰfoꝛma ⁊ ꝑfectio ẽ virtꝰↄſuetudialis:tũc nõ penſat᷑ ex medio ne in viciũ decli net:qꝛ virtꝰ infoꝛmata caritate.quãto plꝰabũdauerit:tãto plus veriꝰvirtus erit. Uñ liberautas addita caritati nũqᷓ; creſcit in ꝓdigalitatẽ.qꝛ caritas q̃ eſt foꝛma eiꝰponit habi tum in liberalitate ꝓdigalitati ↄtrariuz:⁊ ipᷣm tollit ſicut lurx tenebꝛã.pᷣuata aũt caritate põt in ꝓdigalitatẽ degene⸗ rare Pluꝑabũdantiã: qꝛ iam in ea nõ eſt habitꝰ ꝓdigalita ti ↄtrariꝰ. Ex hoc ptʒ ꝙ quãto maioꝛ ẽ mũdi ↄtemptꝰ mũ danoꝝ abiectõ:tãto eſt virtꝰᷣmaioꝛ.4¶. Si aũt obijcẽt aljgs vtutẽ etrologica eſſe mediã inter extrem a.vtpote ſpem in⸗ ter pᷣſumptõẽʒ ⁊ deſꝑatõeʒ.Silꝛ fidẽ inter infidelitatẽ ⁊ ni mia credulitatẽ.licet foꝛte H̊ extremũ ſit innoĩatũ.ꝛ ſiłr de alijs. attẽdendũ eſt reueꝛa:q; ſi poneret᷑: ⁊ hmõi extrema nõ differrẽt a medio ᷣm abũdantiã ⁊ defectũ.qꝛ virtꝰtheo logica quo pl?abũdat eo magis? virtꝰ.̊ habʒ extrema(lſi extrema dicẽda ſũt) ꝑ puatõeʒ. ſicut ertremũ qð eſt infide litas opponit᷑ fidei ſiue fidelitati.⁊ vt mibi videt᷑.nulla viꝛ tus theologica babet niſi vnũ ertremũ ſibi ↄtrarie opoſi⸗ tum. vt fides infidelitatẽ:ſpes deſꝑatõeʒ:caritas odiu.Si em̃ de fide ſpe ⁊ caritate theologicis fiat ſermo:nõ ẽ nimia ſpes nimia credulitas ſiue fides neq; nimia caritas: ꝓut nimietas ſonat in viciũ. ſicut accidit in ↄſuetudinalbus. Ad illud qð poſtea obijcit᷑ꝙ ꝗ ſubtrabit alij vite neceſſa ria peccat ⁊c. dicẽdum ꝙ nõ ẽ ſiłe.qꝛ ꝗ ſubtrabit alij neceſ⸗ ſaria violẽtiã facit: ⁊ inducit eũ in pauꝑtatẽ inuolũtariã. qui aũt ſubtrabit ſibi volũtarie facit ⁊ in pauꝑtatẽ volũta riam ſe inducit.ac ꝑ h̊ ſicut argumẽtũ iſlud nõ valet:pau⸗ pertas inuolũtaria nõ eſt laudabilis: ̊ nec voluntaria.ſic nec cogit ratõ p̃dicta. Aliꝰeſt etiã defectꝰin argumẽto pꝛe⸗ dicto. ꝓcedit em̃ ꝑ ſuppoſitõeʒ falſi cũ dicit.ꝙ oibo vniuer⸗ ſaliter abrenũciãs neceſſaria ſibi oĩno ſubtrabit.qꝛ diuĩe ꝓuidẽtie regimi ſe ↄmittit ⁊ multos viuẽdi modos⁊ q̃ren di ſibi neceſſaria relinꝗt.. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ exponit ſe pꝑiculo moꝛtis qui oĩa relinꝗt.qꝛ ꝑiculo famis ⁊c̃.dicen⸗ dũ ꝙ nõ eſt veꝝ. qꝛ talibo multa occurrũt remedia ſuſtenta tionio vite. vt videlicʒ mẽdicãdo:laboꝛãdo: qͥ laboꝛe in⸗ fra ponit᷑ q̃ſtio ſpalis. Pꝛet.taliũ dñs curã bʒ ſpalem ? il⸗ los ſpãliter diligit.vñ Deut᷑.x. Amat ꝑegrinũ ⁊ dat ei vi⸗ cium ⁊ amictũ ſeu veſtitũ.illiꝗpꝛie ꝑegrini ſũt in boc mun do:qui oĩa ꝓpter deũ dimittunt.vtpote pauꝑes volutarij ꝗ nõ habent bic ciuitatẽ manentẽ ſed futurã inquirũt Heb. vltimo. ¶25 em a ſecuio auditũ eſt ꝙ quis ꝓ deo oia reliꝗt 7 poſtea faine perijt.⁊ hoc habet᷑ ab aug. dicẽte in quodaʒ tractatu de oꝛone dñica. neq; em̃ deeſſe quotidianꝰ panis ſeu cibo põt iuſto cũ ſcriptũ eſt. 2õ occidet dñs fame aĩaʒ iuſti.⁊ iteꝝ. Junioꝛ fui etem̃ ſenui ⁊ non vidi iuſtũ dereli⸗ ctum. Et iteꝝ. querẽtibo regnũ dei ⁊ iuſt iciã eiꝰ oĩia ꝓmit⸗ tit apponi.⁊ cũ dei ſũt oĩa babẽti deũ nihil deeꝛit:ſi deo ipe nõ txlit. ſicut danieli ĩ leonis lacu iuſſu regis incluſo pꝛa⸗ dium diuinit? ꝓcreat᷑: ⁊ inter feras eſuriẽtes hõ dei paſcit᷑ Sic helyas in fuga carnis miſtrãtibo ⁊ volucribo cibuzʒ atpoꝛtãtibo nutrit᷑.o hũane malicie deteſtanda crudelitas fere periũt ⁊ aues paſcũt ⁊ hoĩes inſidiãt᷑ ſeuiũt. Ex bis manikfeſte colligit · ꝙ nõ eſt ꝑiculũ ſed refugiũ ſpꝛetis oĩbo ſe totalit dedicare ad cũ colenduz. 4 Ad illud qðᷣ obijcit ꝙ petimꝰ panẽ quotidianuʒ in o ne dñica.dicẽdũ ꝙ hoc potiꝰfacit ad opoſitũ q; ad ꝓpoſitum.Exquo em̃ quotidie petimꝰpanẽ diuinũ nec petimꝰ qð babemꝰ: manikeſtuz eſt ꝙ ꝑfectõis ẽ quotidiano victu eſſe cõtentũ:⁊ hoc documẽto diu ino ⁊ ↄſilijs eiꝰ inberẽdo oĩa relinquẽda.aug.in bßmone quodã. panẽ nr̃m quotidianũ da nobis hodie. DO lapiẽtia vera diuia ꝓuidẽtia q̃ docuit 2 panẽ ſolũ petẽ ⁊ hodie no⸗ minare. Hoc em dicto 1 auiditas cũ auaricia tollit᷑: ⁊ bũa ne vite inſinuat᷑ neceſſitas. patz igit᷑ ꝙ oia relinqre ꝓ do pauꝑiby dare laudabile ẽ 2⁊ meritoꝛiũ. vel ſic vt dic aug. de verbis dñi. xxv.ſermone. panẽ inquit dixit epynſion hoc ẽ ſuꝑſubſiãtialẽ.vt ADath.vj. Qui nõ vadit in coꝛpꝰ:ſed eſt panis vite etne qui aĩe nr̃e ſubſtãtiam fulcit.qꝗ quotidianꝰ dictꝰ ẽ ſᷣm lucaʒ:qui qͥtidie ꝓdeſt illi ꝗ qtidie acciꝑe mere⸗ tur. in b intellectu ſumpto pane nõ ꝓcedit ratõ. ¶ Sz ad buc poſito ꝙ petat᷑ panis mat᷑ialis ſiue ſuba tpalis que vi te hůano ſuſtẽtamẽto ẽ neceſſariũ.põt dici ꝗ mũdi ↄtẽpto⸗ res hũc ponẽ nõ reijciũt cũ illum a fidelibo in neceſſitatibo petunt ⁊ recipiunt vel alio modo acquirũt. Pꝛet.hmõi pa nis qꝛ nõ eſt deꝑſe petendus: ex cauſa põt peti vel non peti licite.vt eiĩ vult aug.ad/ꝓbã.t duo poſſunt optaꝛi tꝑalia neceſſaria vite.videlicʒ ꝓpter ſalutẽ coꝛꝑis:2 ogrustez ha⸗ bitum ꝑſone quo cuʒ holbo honeſte 2tingit viuẽ. hec aũt qᷓ referunt᷑ ad eterna peti 7 optari poſſunt.Sed cuʒ ꝗs ſi ine poſſeſſione tꝑaliũ in ꝓpꝛio vel in ↄmũi põt in ſalute coꝛꝑis vitã ducere.⁊ habitu honeſto iuxta ſtati ſuñ gaudẽ: nugd nõ põt bmõi tꝑalia relinqre:ↄſtat ꝙ ſic.non ꝗ ſunt aliqui redarguẽdi ex ↄtemptu illoꝝ: que ꝓpteꝛ hec ſola petẽda ſũt Ex his ptz ꝙ non eſt neceſſariũ petẽ panẽ quotidianũ pᷣm qð intelligit᷑ panis coꝛꝑalis:ſed ſᷣm qð intelligit᷑ ſpũalis. vel coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis ↄiunctim ẽ neceſſariũ. ita tñ ꝙ tota eauſa neceſſitatis cadat ex ꝑte ſ pualitatis. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ glo.xij.ad Ro.ne ꝗd nimis ſit ⁊c.dicẽdum ꝙ oĩa dare mẽbꝛis dei diuĩo inſtinctu ſiue ↄſilio nõ ẽ dare ninus. dare em̃ res dñi iuxta volũtatẽ ⁊ documẽtũ ſuũ: ẽ dare ipᷣ̃a ſicut decet. vt em dicit᷑.j. Paralip.vlt᷑. Cua ſunt oĩa ⸗ qᷓ de manu tua accepimꝰ tedimꝰtibi. Pꝛet. glo. pdicta nihil fa⸗ cit ad ꝓpoſitũ.Apłlus eĩ hoꝛtat᷑ nos ꝙ obſequiũ nr̃m ſit rõ⸗ nabile ꝙtũ ad obſequiũ coꝛpale.i jꝙ obſequiũ coꝛꝑale fiat cũ diſcretõe.i.ꝙ ita diſcrete fiat:ne ita excedat ꝙ coꝛpꝰ de ficiat ſiue pereat. Uñ glo.ſuꝑ illud rõnabile.i.cũ dilcretõ ne negt nimis ſit:̊ cũ ipantia coꝛꝑa vr̃a caſtigetis.vt ñ na ture defectu cogant᷑ diſſolui:ſᷣ vicijs moꝛi. hec glo. Vicijs moꝛi facit potiſſime abiectõ mði.il¶ Si obijciat᷑ ꝑ ſite ꝙ ni⸗ mis facẽ dãdo oĩa ẽ cauſa moꝛtis 7 diſſolutõnis coꝛꝑis.di cẽdũ vt tactũ ẽ.ꝙ h̊ nõ Evexꝑ. ¶ Ad illud qð obijci? P illaʒ glo. Exodi. xxr. qᷓ dic. ¶ occides manu vel mẽte vł ſubtra hẽdo ↄſiliũ vite ⁊c. dicẽdũ nõ licet ſibi ſubtrahẽ victum oĩno.nec h̊ facit qꝛ oĩa erogat pauꝑibo. vt ex dictis ptzʒ. cũ multa occurrãt remedia ſuſlẽtatõibo tali ñ.⁊ cũ dñs ſpãleʒ curã hʒ illoꝝ.vt ptʒ ex vᷣbis aug.ſupᷣtactis. Pꝛet.nõ videt᷑ ' gloſa intelligat᷑ ð vita coꝛꝑali ſ̊ potiꝰ ſpũali.cui optime ꝓuidet ꝗ oĩa dat rõne p̃tacta.¶ Ex his ptʒ rñſio ad aliud qꝛ qui oĩa relinꝗt ꝓ dro non ſubtrahit ſibi victꝰneceſſaria licet qũq; ſuꝑflua. vñ nec ſe moꝛti exponit vt ptʒ ex dictis. Ao h qð obijci ꝙ g defraudat pau ꝑeʒ pane ẽ hõ ſãguis ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ h ẽ veꝝ & pane neceſſario ad victũ qð non facit qui oĩa ꝓ deo relingt vt ex dictis ptʒ. Pꝛet. aliud eſt xfraudare aliquẽ: 2 aliud ẽ ſua dare ꝓ deo pauꝑibo. qui em aliquem defraudat illicite doloſe:⁊ illo inuitio qd illi Abet᷑ ſubtrabit. qui aũt ſua dat pauꝑibo volũtarie: vtilit᷑ illa a ſe remouet Johᷣ. Crib. in quoda ſᷣmõe meliꝰ uat᷑ pe cunia q̃ in dextra pauꝑis collocat᷑.hãc mihi nõ calũniatoꝛ extoꝛquet.nõ inuidꝰ termiatoꝛ nõ latro aufert: nõ fur no⸗/ cturnꝰ veripit nõ ſeruꝰfugã meditãs inuadet. F ſem ꝑẽ tu⸗ ta ſemꝑ integra ſemꝑ ſalua. Vlñ rõ ꝓpoſita nihil facit ad ꝓ poſitũ.qꝛ qui oĩa dat pauꝑibo in nullo ſe defraudat.4l Aid alind qð obijcit᷑.ꝙ illud cretũ ſepe ↄtigit ſi volũtate ⁊c. dicẽdũ ꝙ illud decretũ truncatũ ẽ. ſubiũgit᷑ em̃ ibidẽ ꝙ hec ſi nõ voto hſᷣ incuria illiꝰ.nõ hec eũ ſnĩa ↄtigit. ſi eĩ iſte ope ri neceſſario incũbẽt:iſſe inſ batꝰ occurrit ſub arboꝛe ⁊ ſub ea oppᷣſſus ẽ: inciſoꝛ arboꝛis nõ tenet᷑ ꝓ bomicida hec de⸗ cretũ. Ex h ptʒ ſi ↄtingẽt aliquẽ poſt ſuã erogatõeʒ moꝛ⸗ tem incurrẽ etià ex tefectu neceſſarioꝝ.ex quo h̊ nõ fit vo⸗ to erogãtis ſ̊ foꝛte ex incuria quadã:nõ ẽ iudicãdꝰ homici⸗ da. exquo opi licito ⁊ vtili incũbebat ſi ua erogãdo. Et no⸗ ta ꝙ negligẽtia dicit p̈uatõez diligẽtie cũ poſitõe occaſiõis alicuiꝰmali ꝙ accidit. Incuria dicit puatõeʒ ſimplꝛ.i.ſine poſitõne aliqua. ꝓpter qð magis ẽ puniẽqꝰcuiꝰ negligẽtia malũ accidit:qᷓ ille cuiꝰ incuria qð inuit᷑ in decreto p̃dicto Aod aliud qð obijcit᷑ de bo aug.ꝙ quãti pauꝑes ⁊c.xvj q·j. decime. põt dici ꝙ aug. loquit᷑ de illis ꝗ ſubtrahũt deci mas pauꝑibo quoꝝ victui debẽt᷑. qui iuxta ſniaʒ euidẽtem ecreti inuaſoꝛes aliaꝝ reꝝ dicũt᷑.vñ ĩ eodẽ dicit᷑. decime er debito reqrũt᷑.⁊ qui eas dare noluerit res alienas inua Dut. ⁊ poſt ᷣbũ aug. allegatũ. ſcʒ quãti pauꝑes ĩ locis ig⸗ bus habitãt ⁊c.ſubdit qꝛ rem a dno paupibo erogatã vel delegatã ſuis vſibo reſeruauit.bec ſũt vᷣba ccreti. ex gbus aſparet ꝙ vᷣbũ ꝓpoſitũ nibil facit ad ꝓpoſitũ.qꝛ ex vᷣbis de cꝛeti babet ꝙ illi puniẽdi ſũt q̃ſi bomicide ꝗ bona paupeꝝ inuadũt vñ moꝛtis incurrũt diſpẽdiũ qð oino incõtingẽs eſt illis q oĩa ſua dãt Pau ꝑibo.qꝛ tales nõ ſibi ſubtrabunt ſciẽter ꝓuidẽtiã victꝰ. vt er dictis ptʒ nec alijs./ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ illud Treñ.iiij.meliꝰfuit ⁊c̃.patʒ rñſio. qꝛ vt ſufficiẽter dictũ ẽ oĩa relinquẽtes ꝓpter deũ nõ exponunt ſe moꝛti famis. Pꝛet. vᷣbũ illud melifuit occiſis gladio ita in telligit. minoꝛ fuit pena occilſ. oꝝ gladio q́; moꝛtuoꝝ fame. vnde glo.ibidẽ leuiꝰfuit ſubito occiſis:qᷓ lẽtis ⁊ diuturnio afflictis cruciatibo ꝗ fame ⁊ ſiti paulatim ↄſumpti ſũt.a lo quit᷑ de vltima captiuitate iudeoꝝ. 4 Ad illud qðᷣ obijcit glo.ſuꝑ illud Luc.iij. Qui babz duas tunicas q ẽ.q nõ quiſq; ſibi totũ eripiat ſᷣ qð habʒ cũ pauꝑe paꝛtiaĩ.dicẽdũ vt pʒ ex textu ⁊ glo.beatꝰ Joh̊.boꝛtaba? pctoꝛes ad oꝑa miſcðie:nõ iuſtos ad oꝑa ſuꝑeꝛogatõis vñ vocabat eos ge nimiã vipperaꝝ. Et glo. ecce quãtũ valẽt oꝑa miſcdie q̃ ad dignũ penitẽtie fructũ p̃ ceteris pᷣcipiũt.taſibo aũt nõ ↄue⸗ niebat exhoꝛtatõ de oĩbo erogãdis.¶ Ad aliud qð obijcit de glo. ſuꝑ illud Luc. xij. Lolite q̃rere ꝗd mãducetis.q̃ eſi non p̃cipit᷑ ꝙ nibil pecunie ad vſus neceſſarios reſeruet᷑ a ſctis cũ dñs loculos ⁊c. Rñſio ptʒ ex vᷣbis glo. nihil reti⸗ nere ad vſus neceſſarios nõ p̃cipit᷑ a dño.ſicut plane dicit glo S̊ ↄſulit᷑.ad h̊ qd ſubiungit᷑ cũ dñs loculos habuiſſe le⸗ gatur.põt dici ꝙ pluribo de cauſis rpᷣc habuit loculos. ſcʒ paupꝑibo alijs im ꝑtiẽdo vt dĩic Hieꝛo. Habuit etiã loculos ↄdeſcendẽdo ĩfirmis.ſicut habet᷑ ex glo. ſuꝑ illud pᷣs. ꝓdu cẽs fenũ iumẽtis ꝛ⁊c. dñs loculos habuitĩ vſus ipoꝝ ꝗ cuz illo erãt 2 ſuos.⁊ religioſas mulieres in ↄmitatu q̃ miſira bãt ei de ſuis.in his m̃fi rmoꝝ magis ꝑſonã ſuſcipiẽs p̃ui⸗ Dit ei multos ifirmos futuros 2 iſta qſituros.vñ etisʒ ibi coꝛũdẽ ꝑſonã ſuſcepit vbi dixit. Triſtis ẽ aĩa mea vſq; ad moꝛtẽ.⁊ de his duob ſuꝑ illud Joh. xij. ea q̃ mittebãt᷑ ⁊c̃. glo. cui angeli miſtrãt loculos habz in ſumptꝰpaupeꝝ cõ deſcẽdeno infirmis. habuit em̃ loculos ĩ articulo neceſſita⸗ tis.vtpote qñ trãſibat ꝑ ſamaritanos. in quo etiã articu⸗ lo diſcipulos loculos habẽ ꝑmiſit ſm illud Luc.xxij.quã⸗ do miſi vos ſine pera ⁊ ſaculo.Glo. nõ eadẽ regula viuẽdi tõis q̃ pacis tꝑe diſcipulos iſoꝛmat.miſſis qdẽ diſci⸗ pulis ad pᷣdicãdũ ne ꝗd tollerẽt in via p̃cepit. oꝛdinãs ſcʒ vtꝗ euãgeliũ p̃dicat:de euãgelio viuat.inſtante vᷣo moꝛtis articulo ⁊ tota illa gente paſtoꝛẽ ſimul ⁊7 gregẽ ꝑſequenti: ↄgruã tꝑi illi regulã decreuit ꝑmittẽs vt tollãt neceſſaria victui donec ſopita ꝑſecutoꝝ inſania tempꝰeuãgeliʒãdi re dat. Ex his gloſis apparet m anifeſte.ꝙ modꝰ habendi in dño in nullo diminuit pauꝑtatẽ. Sic em̃ dñs ↄdeſcendit infirmitati 2 neceſſitati: vt tñ ſalna eſſet foꝛma pauꝑtatis exemplũ qð p̃cipue venerat mõſtrare boĩbo. iuxta qð di cit aptus.ij.ad Coꝛĩ.viij. Scitis graʒ dñi nr̃i ihu rpᷣi.qm̃ ꝓter nos egenꝰfactꝰeſt cũ diues eſſet:vt illiꝰ inopia diui⸗ tes vos eſſetis.4l Ad illud qð ſubdit᷑ ne timoꝛe inopie iu⸗ ſticia xrſerat᷑.dicẽdũ ꝙ ẽ duplex inopia. q̃dã inuolũtaria: quedã volũtaria.pᷣma inducit mẽtis defectũ 7 ꝓnitatẽ ⁊ oc caſionẽ ad peccãdũ.Scdᷣa habʒ nimia ſufficiẽtiã. iuxta il⸗ lud.ij. Coꝛin. vj. Tãqꝙᷓ nibil habetes ꝛc. 2 hec diſponit ad iuſticiã ꝑfectã:qꝛ mẽtẽ facit ad om̃e bonũ idoneã ſicut ecõ⸗ tra radix oim maloꝝ ẽ cupiditas.2 Bẽ qð dic Criß. xlvij. ometl.ſuꝑ NQDath. Si volueris vidẽ amã tis auꝝ aĩaz: quẽ admodũ veſtimẽtũ a decẽ milibꝰ coꝛroſuʒ vermibo ⁊ ñ ha bẽs ſanũ:ita inuenies ejõ ꝑfoꝛataʒ vndiq; a ſollicitudinibo 7 a pct᷑is putrefactã 2 erugine plenã. ⁊ nõ aia inopis vo⸗ luntarij ẽ talis:hᷣ fulget quidẽ velut auxꝝ. ſplẽdet aũt velut margarita:floꝛeſcit aũt velut roſa.¶c eſt illic ſollicitudo vite hmõi negociatoꝛis.R ſicut angelꝰita ↄuerſat᷑.nõ ſubia cet monibo. nõ aſſiſtit regibo: ſed aſſiſtit doo.non militat cum homibo ſed cũ angelis. nõ habet theſauꝝ terram ſed celum. non indiget ſeruis:magis aũt ſeruos habet paſſio⸗ nes ⁊ cogitatõnes que regibo dñant᷑.quid ̊ paupꝑe meliꝰẽ pauimẽtuʒ deniq; habet celũ.ſi aũt pauimẽtuʒ tale eſt. ex⸗ cogita tectum.ſed nõ habet equos ⁊ currũ.quid aũt opus bis qui ſuꝑ nubem vehi debet : eſſe cum xpᷣo.Ex his appa⸗ ret ꝙ in pauꝑtate voluntaria magis ẽ ſu fficientia.magna nobilitas que facit tranſcẽdere cuncta terrena. Ad illud qð obijcit᷑ de illa glo. nõ plus exigit᷑ vt det q; quãto ſibi re⸗ tinere debet. dicẽaũ ex v̈bie gloſe ptʒ rñſio.glo.em̃ dicit — = — — — — 2— git N go⸗ cari Gon titv⸗ lian nog o inſe du din ci hi oi Q ,lnd grt imſe tann ame, rnio en eſt Pn tidi a ge d e/ la⸗ a⸗ gi ei i⸗ ei⸗ nio 100 tnin tad cco⸗ lei. fba⸗ ni o velut tudo nbia litat ſeo ſſo⸗ eliſ⸗ er⸗/ pns i r ſeit Mueſtio nõ plus exigit.quo inſinuat᷑ ad erigentiã neceſſitatis vite hoc nõ requiꝛit᷑.⁊ hoc vexꝝ eſt.ſᷣ̊ hoc poti diuini ↄſilij intui tu ꝑſuadẽte.¶j Ao illud qð poſtea obijcit᷑ ꝙ egeſtas decli⸗ nat a iuſticia. pʒ rñſio ex dictis.qꝛ eſt dupler egeſtas ſicnt daplex inopia. Joh.Ca. in quodã ᷣmõe.habet pauꝑtas martiriũ ſuũ ⁊ egeſtas bene tolerata facit martireʒ. Sed egeſtas ꝓpter xpᷣm nõ ꝓpter neceſſitatẽ.¶. Ad illud qð obij⸗ citur ꝑ gloſaʒ qui ad alienã mẽſaʒ ↄuenit ⁊c.dicẽdũ ꝙ glo ſa loquit᷑ ſᷣm euẽtũ frequẽtioꝛẽ:nõ aũt ſᷣm veritatis neceſſi tatẽ.vt eĩ frequẽtiꝰaccidit ꝗ ad mẽſas ↄueniũt alioꝝ dñis mẽſaꝝ adulãt᷑. ¶Dulti aũt ſũt viri boni ꝗ ad mẽſas magno rum ↄueniũt.qui nõ illis adulãt᷑.vtpote homĩes deũ timẽ tes qui ſũt ſocij ⁊ ↄmẽſales diuitũ. Pꝛet.illud notabile eſt qð dicit.ocio deditꝰ.quo ptʒ a ꝑte:qꝙ gloſa nõ loquit᷑ de il⸗ lis qui exercẽt ſe ĩ aliquibo oꝑibo laudabilibo meritoꝛijs ſed de illis potiꝰ qui nugis ⁊ vanitatibo intẽdũt. vt ꝑaſite byſtꝛiones.quales nõ ſunt iudicãdi volũtarij pauꝑes.q ꝓ ſalute ꝓximoꝝ ⁊ ꝓpꝛia: oꝛonibo lectõnibo ⁊ pdicatõibo inſiſtũt. ¶¶ Ad illud G obijcit᷑ de hereticis ꝗ dicũt᷑ aplici. põt dici.ꝙ re ⁊ natura nihil poſſidebãt nec recipiehãt vtẽ/ tes ↄiugibo aut res ꝓpꝛias poſſidẽtes aut eos ꝗ allquid in hoc mũdo habebãt ad vſuʒ.nec tñ ꝓpter hoc heretici erant Fm ꝙ dicit aug. de hereſibo:ß ideo erant heretici.qm̃ ſe ab eccłia ſeꝑantes nullã eos ſpem habere putabant: qui his rebo vtebãt᷑ quib ipᷣp caruerũt. Adhuc pᷣdictis addendũ ẽ ꝙ ſi quis inſtinctu ⁊ feruoꝛe caritatis aliqð arduũ attẽpta ret ꝙ ſine difficultate tãta ſuſtinere nõ poſſet:quin opoꝛtẽt eum finẽ anticipare ⁊ moꝛtẽ accelerare. dũmodo iſtud ſine ↄſcientia intentõne hmõi acceleratõis attem ptaret? vi⸗ tam ĩ illo ↄtinuaret:certe nullo modo dubito quin iſta cõ/ tinuatõne fieret deo acceptus ⁊ pᷣmiũ ei accumularet᷑.nec dicendũ eſt ꝙ talis exponeret ſe diſcrimĩ ꝑditõis.ſicut ali⸗ qui foꝛte dicũt:ſed potiꝰgradũ aſcenderet meriti maioꝛis. vnde talis eſſet ↄſolandꝰillo verbo Judic̃.v.Qui ꝓpꝛia vo luntate obtuliſtis de iſił aias veſtras ad ꝑiculuʒ. bndicite dño.⁊ in eodẽ.qui ꝓpꝛia volũtate obtuliſtis vos diſcrimini benedicite dño.i.debetis deũ benedicere ⁊ in grẽ̃arũactõne ꝑſiſtere: cuiꝰinſtinctu hoc attẽptaſtis.vñ ſi oꝛa relinquẽdo aliquis moꝛtẽ pᷣueniret nõ peccaret. embꝛu ſecüdum Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ oĩa relinquere ꝓ deo ⁊ nudus ſequi xpᷣm ſit actꝰ ꝑfectõnis.⁊ circa h̊ duo querũtur.Pꝛimo in generali.vtꝝ relin . uere oĩa ꝓpter xpᷣm ſit euãgelice ꝑfectõmis. Scðdo in ſpãli vtꝝ ſic relinq̃re oĩa vt nihil retineat᷑ nec ĩ cõ muni nec in ꝓpꝛio:ſit euãgelice ꝑfectõis. rticulus primnus Irca pᷣmũ opponit᷑ ſic ad ꝑtẽ affirmatiuã ¶MQDa⸗ thei.xix.Si vis ꝑfectꝰeſſe vade ⁊ vende oĩa que abes ⁊ da pauꝑibo ⁊ veni ſeq̃re me.¶Marci.x. ade quecũq; habes vende.ecce ꝙ oĩa dare pauꝑibo ⁊ nu duũ ſequi xpᷣm ipᷣo teſtãte ꝑfectõis ẽᷣ.q¶ Pꝛet.glo.ibidẽ.dili⸗ git eos ipᷣs ꝗ mãdata legis cuſtodierit.ð̊ qð minꝰẽ his qui ꝓfecti volũt eſſe:adiũgit᷑ vñ ſequit᷑.Si vis ꝑfectꝰeẽ ⁊c.hec glo. Pꝛet.alia glo.Ecce vita ↄtẽplatiua q̃ ad euãgeliũ ꝑti net. 4 Pꝛet. pfectis ꝓmittit᷑ pras iudicãdi alios.⁊ nõ iudi cari ab alijs.ſicut ptʒ ex glo.ſuꝑ illud pſalmi.Non reſur⸗ gunt umpij in iudicõ ⁊ dabit᷑ executõ in iudicõ.Sʒ reliquẽ tibo oĩa ⁊ in pauꝑtate ſequẽtibo xpᷣm ꝓmittit᷑ ptas iudicia ria in via:⁊ ↄfert᷑ executio in iudicio.vñ ¶M ;Dath.xix.Ecce nos relinquimꝰoĩa ⁊ ſecuti ſumꝰ te.⁊ poſt. Amẽ dico vobᷣ ꝙ vos ꝗ ſecuti eſtis me:in regeneratõe cũ ſederit filiꝰ hoĩs in ſede maieſtatis ſue:ſedebitis ⁊ vos ſuꝑ ſedes iudicãtes duodecim tribo iſrł.ibi glo.Qui relinq̃rũt oĩa ⁊ ſecuti ſũt dñm hi iudicabũt. Pꝛet.Aar᷑.x.vnũ tibi deeſt vade ⁊ q̃ cũq; habes vende ⁊ da pauꝑibo ⁊c̃. Glo.ſuꝑ illud.Anũ ti bi deeſt ad ꝑfectõeʒ.ex quo ptʒ.ꝙ ea q̃ ſequũt᷑.ſcʒ vendere oĩa ⁊ dare pauꝑibo ⁊c̃.ꝑfectõis ſũt. Et alia glo.ſuꝑ illud NQuecũq; habes vẽde ⁊ da pauꝑibo. q̃ eſt.oĩa oĩno.nõ ꝑtẽ cvſ. ſieut ananias. hoc potiſſime faciũt ꝗ nihil ſibi reſeruant. ¶ Pꝛet. Merñ.in quadã epła.xolo te eſſe amicũ pauperũ: magis aũt imitatoꝛẽ ille gradꝰ ꝓficiẽtiũ eſt: bic ꝑłectoꝛũ. amicitia paupeꝝ regũ amicos ↄſtituit:amoꝛ pauꝑiatis re ges. regnũ deniqʒ celoꝝ paupeꝝ eſt. ¶¶ Pꝛet. pfecti ſunt qui diſcipulatũ dñi ſiue vita diſcipuloꝝ ꝓfitent᷑. Luẽ.vj. pfe⸗ ctus oĩs erit ſi ſit ſicut mr̃ eiꝰ.hoc faciũt ꝗ oĩa relinquũt Apter dñm.vnde Luc.xiiij.oĩs ex vobis qui nõ renũciaue⸗ rit omnibo q̃ poſſidet:nõ põt meꝰeſſe diſcipulꝰ.ibi glo.AVe re qui vult meꝰeſſe diſcipulꝰ:oꝑtʒ q; renũciet oĩbo.Et alia glo.ſic dicit. Relinq̃re oĩa ẽ tm ꝑſectoꝝ ꝗ oĩa tꝑalia poſt⸗ ponũt ⁊ ſolis eternis inhiant.q Pꝛet.hoc idẽ ondit᷑ exem plo dñi cuiꝰvita foꝛma fuit ꝑfectõis.¶QDath.viij. vulpes fo ueas habẽt ⁊c. Glo.Quid me ꝓpter lucꝝ ſeculi vis ſequi. cũ ita ſim ꝑauꝑ vt nec hoſpiciolũ qð meũ ſit habeaʒ.q̊ xrpᷣe pꝛoꝛſus nihil habuit.̊ ⁊c.q¶]¶ Itẽ ſuꝑ illuo Math̊.xvij.va⸗ ad mare ⁊c̃.Glo.dñs tãte pauꝑtatis fuit vt vñ tributa ſolueret nõ haberet. habebat quidẽ iudas coĩa in loculis ſeð res paupeꝝ ĩ vſus ſuos aſſumẽ nephas duxit ad ipᷣm: dans exẽplũ nobis. Si xpᷣc tãte pauꝑtatis fuit ꝙ nõ po⸗ tuit ſoluẽ denariũ: manifeſtũ eſt ꝙ fuit in ſũma pauꝑtate Luc.ix.vulpes foueas habẽt ⁊c̃. Glo.ego ſum tãte pauꝑta tis vt nec hoſpiciũ habeã vt in eo regeſcã. Pꝛe. Johᷣ.xiiij Aenit pᷣnceps mði huiꝰ.Glo.noluit dñs habẽ ꝙ ꝑderet. pauꝑ venit: ne habẽt qð dy abolꝰ auferret. ̊ ſi oia tꝑalia poſſunt ꝑdi:nibil babuit tꝑale.¶ Pꝛet.ij.Coꝛin.viũj. Sci⸗ tis graʒ dñi nr̃i ihu xpᷣi qm ꝓpter nos egenꝰfactꝰ eſt.ꝗ q̊ ſic abrenũciat vt egeat:maxie xpᷣo ſe ↄfoꝛmat.⸗! Pꝛet.ſuꝑ il⸗ lud qð ſequit᷑ ibidẽ.in hoc ↄſiliũ dñi aug.in oꝛiginali factꝰ eſt egenꝰ intantũ vt nõ habẽt qð habẽt vulpes.⁊ in h̊ ↄſiliũ dñi ſubaudit᷑ vt eiꝰ pauꝑtatẽ imitemi.Ex quo ptʒ.ꝙ vita xp̃ᷣi fuit exẽplũ ꝑfectõis.oĩa relinq̃re ꝑfectõis eſi.¶ Pꝛete. xpᷣc imitabilis eſt. maxiĩe q;tum ad ca q̃ ſuſtinuit in cruce. iuxta illud.j.Pet᷑.ij.xpᷣc paſſus ẽ ꝓ nobis vobis reliquẽs exemplũ vt ſequami veſtigia eiꝰ.in cruce aũt fuit nudꝰpau per ⁊ abiectꝰ. Treñ.iij.Recoꝛdare pauꝑtatis mee ⁊ trãſ⸗ greſſionis abſinthij ⁊ fellis.in his ̊ potiſſimũ ẽ ipᷣm imi⸗/ tari.vñ Hieꝛo.ad eludiã.Vis eſſe ꝑfectꝰ⁊ in pᷣmo ſtare fa ſtigio dignitatis qð feceꝛũt apłi:vende oĩa que babes ⁊ da pauꝑibo ⁊ ſeq̃re ſaluatoꝛẽ.⁊ nudaã ſolãq; crucẽ vᷣtute nuda lequaris ⁊ nuda. Pꝛet.illud aſtruit᷑ teſtimonijs ſanctoꝝ Ambꝛo.ſuꝑ lucã.Qu alis debet eẽ qui euãgeliʒat pᷣceptis euãgelicis deſignat᷑.vt ſine vᷣga ſine pera ſine calciamento ſine pane ſine pecunia.i.ſubſidij tꝑalis vł ſecularis admi nicula nõ reꝗrẽs.fideiq; totꝰputet ſibi qͥ minꝰeo reꝗrit ma gis poſſe ſuxpetẽ.ſic q̊ hoc atteſtat᷑ ꝑfectõi pᷣdicatõis euãge lice:vt nullù ꝓrſus reꝗrat admĩculũ ſecłare.⁊ h ẽ eẽ in al⸗ tiſſima pauꝑtate.⸗! Pꝛet.ibidẽ in li.de officõ.nullũ admĩ culũ pᷣſtãt diuicie ad beataʒ vitã.qð euidẽter dñs oñdit in euãgelio dicẽs.Heati pauꝑes qm̃ veſtꝝ ẽ regnuʒ dei.itaq; pauꝑtatẽ famẽ doloꝛẽ que putãt᷑ mala nõ ſolũ impedimen to nõ eſſe ad vitã beatà: ſᷣ admiĩiculũ eſſe euidẽtiſſime ꝓba⸗ tum ẽ. ſi &̊ nõ ſolũ admiĩculũ nõ ſũt ad vitã beatã bona ex⸗ terna ſ̊ etiã diſpẽdiũ: pauꝑtas aũt fames ⁊ doloꝛ ⁊ hmõi que mala reputãt᷑ ad vitã beatã expediũt: q̃ vitã beatã im⸗ pediũt relinqre:⁊ que beatã expeèdiũt amplecti ꝑfectõis ẽ. ⁊c.¶ Pꝛet. Gꝛeg . omel. vj. ſuꝑ Eʒech.pꝛioꝛes pr̃es ↄiu⸗ gijs vte bãt᷑ filios ꝓcreabãt ſubas poſſidebant curis rei fa miliaꝛis intẽdebãt.pᷣdicatoꝛes aũt ſctcos JOſaias ꝓphetie iã ſpũ pᷣuidẽs ſubas deſerẽ:nihil in tra q̃rere nihil poſſidere: nõ eos velut hoĩes ꝑ terrã ambulãtes: pſᷣ vt nubes volãtes nouerat. qui ſunt iſti qui vt nubes volãt YFſa.lx.¶ Pꝛete. Hieꝛo.in epła ad iulianũ.Si vis ꝑfectꝰeſſe vade ingꝗt ⁊ vẽ de nõ partẽ ſube:ſed vniuerſa q̃ poſſides.⁊ da pauꝑibo:nõ amicis nõ ↄſanguineis nõ ꝓpinquis non vxoꝛi nõ liberis. plus aliquid addã nihil tibi ob metũ inopie reſuab.ne cũ anania damneris ⁊ ʒaphira.⁊ da cũcta pauꝑibo. Pꝛet. Cꝛib.ſᷣmõd.xviij.ſuꝑ epla ad Heb.Qemo cauſet᷑ de pauꝑ tate tanqᷓ; cauſa ſit multoꝝ maloꝝ.neq; obloquat᷑ xrpᷣo qui ꝓfectõeʒ illã dixit. Si vis ꝑfectꝰeſſe ⁊c.hec em̃ ipſe ⁊ ðᷣbis dixit ⁊ oꝑibo oñdit et per diſcipulos ſuos docuit.i Pꝛete · 7 — Señ.in quadã eplła.bꝛeuẽ tibi ſoꝛmulã dabo qua te meti⸗ aris qua ꝑfectꝰi te eſſe ſentias.tũc te habebis inimicũ in telliges infeliciſſimos rirlreol⸗ Cõtra.Ecæci.xxvij.pt inopiã multi teliqrũt.ᷣ nibil qð eſt via ducẽs in culpã ſpe ctat ad ꝑfectõeʒ euãgelicã ⁊c.¶ Pꝛet.Ecẽci.vij.vtilioꝛ ẽ ſa pientia cũctis diuitijs.glo.qᷓ ſola.ſᷣ diuitie ñ faciũt homi⸗ nem ꝑfectũ:ꝗ multominꝰnec pauꝑtas? indigẽtia.¶¶ Pꝛe. ꝓuerõ.xxx.mẽdicitatẽ ⁊ diuitias ne dederis mihi ſ̊ tribue tãtũ victui meo neceſſaria.ſ̊ nihil facit ad ꝑfectõeʒ euãge⸗ licã qð ſapiẽs ſapiẽter recuſat.& ⁊c.¶ Pꝛe.vᷣbo pᷣdicto ſub iũgit᷑ ne foꝛte ſaciatꝰalliciar ad negãdu drũ ⁊ dicã ꝗs ẽ do⸗ minꝰ:⁊ egeſtate ↄpulſus furer ⁊ ꝑiurẽ nomẽ dei mei. Glo. ne copia vel inopia trãſeũtiũ reꝝ in obliuionẽ decidã eter⸗ noꝝ. inopia facit obliuiſci etna. ¶ Rñſio. ꝙ deo relin quere ⁊ ſequi xpᷣm in pauptate ꝑfectonis ẽ.qð aſtruit ipſa veritas ſcʒ xpᷣc ↄuerſatõe ⁊ doctrina:amicoꝝ ⁊ ꝓpinqͥꝝ vo catõe:⁊.ꝓ:niſſiõe:⁊ remũeratõe.Cõuerſatõne in pauꝑtate artiſſima vità inchoãdo:ↄtinuãdo. vt merito de eo intelli⸗ gat᷑ qd dꝛ.pauꝑ ſuʒ ego ⁊ in laboꝛibo a iuuẽtute mea.Per boc eĩ ꝙ dĩc ſuʒ:notat᷑ imutabilitas ſiue pauꝑtatis ↄtinu⸗ atio. DSoctrina pauꝑtatis ꝑfectõeʒ aſtruendo MMath. xix. Amẽ dico vobis ꝗꝙ vos ꝗ religſtis ⁊c̃.q̃ quadã ↄgruẽtia de bet᷑ pauꝑibo volũtarijs ꝗ in vita iſta vt pauꝑi xpᷣo ſe cõfoꝛ⸗ mãt ſe deiciũt Gꝛeg.ĩ moꝛał.Quiſꝗs ſtimulo dinini amo⸗ ris excitatꝰ hic poſſeſſa reliquit.in iudico ꝓculdubio cul⸗ men iudiciarie ptᷣatis obtinebit. ſilꝛ remũeratio regni ad qð electi ſunt.pauꝑes elegit deꝰin h̊ mũdo.diuites in fide heredes regni ⁊c. Hoc ̊ ſidelit ⁊ infallibilit tenẽdũ ẽ.qð tot modis ptʒ ab ipᷣa veritate ↄpꝛobatũ.vñ rõnes inducte ad hãc ꝑtẽ ſunt tã firmit᷑ tenẽde q; fidelit aſtruende.⸗. Ad illud qð pᷣmo inducit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſcʒ ꝙ t inopiam multi deliquerũt ⁊c. ptʒ rñſio ꝑ diſtinctõeʒ inopie poſitã in pᷣce⸗ denti ꝓbleumate. Criſ.ᷣmõe.rxviij.ſub epła ad Heb.diui tie delicie glia cũcta hec carnis ſunt ⁊ amoꝛ coꝛpoꝝ.nõ igi tur amemꝰamplioꝛa:ſ̊ pauꝑtatẽ ſemꝑ ſectemur ſummũ et magnũ bonũ ẽ.q¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ vtilioꝛ ẽ ſapientia cũ diuitijs q; ſola ⁊c̃. põt dici ꝙ hoc veꝝ eſt inqtuʒ diuitie ſunt ↄplemẽta neceſſitatis egenoꝝ.vñ glo.bonũ ẽ neceſſa⸗ ria indigẽti tribuere.hec aũt faciũt diuitie erogate pauꝑi⸗ bus.vñ quo ad h̊ ſignãter dic vtilioꝛ. nec tñ ſequit᷑ ꝙ ſim⸗ plicit᷑ ꝑfectioꝛ.vñ nõ om̃e qð ẽ ad aliꝗd vtiliꝰ ſimpłꝛ eſi ꝑ⸗ fectius.exemplũ ptzʒ in actiua ⁊ ↄtẽplatiua.Actiua eĩ quo ad aligd eſt vtilioꝛ:tñ ſimpłꝛ ↄtẽplatiua ꝑfectioꝛ. 4¶. Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ diuitie nõ faciũt beatũ.ꝗ̊ multoſoꝛtiꝰnec auꝑtas.Dicẽduzʒ ꝙ bene ſequit᷑ de pauꝑtate inuolũtaria ed nõ volũtaria.volũtaria eĩ pauꝑtas btos facit. Auguſ. ſuꝑ cano. Jacobᷣ.felicitas magna xpᷣianoꝝ ꝗbo datũ eſt vt pauꝑtatẽ faciãt pᷣciũ regni celoꝝ. Derñ. Regie ptatis eſt brẽificare ꝓ volũtate amicos. vide qᷓ; magne dignitatis fa⸗ cta pauꝑtas ſit.vt nõ mõ patrociniũ ipᷣa ſibi non q̃rat:ſᷣ ⁊ ferat indigẽtibo.Ex h̊ ptʒ ꝙ pauꝑtas volũtaria de qͥ loqui mur h̊ bonos facit.i Ad aliud ſcʒ mendicitatẽ ⁊ diuitias ne dederis mihi ⁊c.ptzʒ rñſio ex dictis.qꝛ ſapiẽs petit ꝙ nõ arciat᷑ pauꝑtate q ex nimia egeſtate ↄpellat eũ ad furtũ et ꝑiuriũ.vt ptʒ ex lra ſequẽti.vt aũt ex dictis patz talis nõ ẽ in volũtaria pauꝑtate iñ q̃ ẽ magna ſufficiẽtia.vt em̃ dicit Herñ.Sola pauꝑtas ſufficiẽtiã mĩſtrat.vñ ⁊ dĩc Jo.Cri ſo.ĩ ᷣmõe.xviij.ad Hebᷣ.Nihil opulẽtiꝰ eo ꝗ pauꝑtatẽ ſpõ te diligit ⁊ cũ alacritate ſuſcipit.Crivᷣ.etiã ſoluit hãc obie ctionẽ mõe.viij.ad Heb.vbi int alia dic. In veteri teſta⸗ mẽto multa rõ diuitiaꝝ habebat᷑.pauꝑtatis plurimꝰ erat ↄtẽptꝰ:vbi hec ꝗdẽ maledictũ erat.illð bñdictõ.ſᷣ̊ nũc neq̃⸗ q itaẽ.ſ̊ ſi vis audire pauꝑtatis pᷣdicamẽta:ipᷣam ꝓfeſſus eſt xpᷣ.⁊ dixit. iliꝰ aũt hois nõ hʒ vbi caput ſuũ reclinet. Et iteꝝ diſcipulis dicebat.Qolite poſſidẽ aux neq; argen tũ neq; duas tunicas. Ex dictis ptzʒ rñſio ad glo.q dicit Ne copia vel inopia trãſeũtiũ reꝝ ĩ obliuionẽ decida et᷑no rũ.qꝛ pauptas volũtaria exrtmiar cupiditatẽ:ꝛ ſpm̃ ad ↄtẽ plãda celeſtia erigit.nullꝰaũt ſpũs magis ẽ ad celeſtia ↄtẽ plãda idoneꝰqᷓ ille ꝗẽ oĩno exoneratꝰa tꝑalibo.cuiꝰtheſau rus in celo ẽ. Yoh.Criſ.ſᷣmone.xviij.ad Heb.pauꝑtatem arriꝑe bonũ eſt.pauꝑtas eſt adiutrix quedã in via q̃ dncit ad celũ vnctio athletica:exercitatõ quedã magna:⁊ admi rabilis poꝛtꝰ trãquillꝰ. Señ.in epła.Si vis vacare aĩo vt pauꝑ ſis:opoꝛtet vt pauꝑi ſiłis ſis. ¶ Articulus ſecũdus Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ ſit actꝰ ꝑfectõis relinq̃re oĩa ĩ ꝓpꝛio ⁊ in cõi.ꝙ ſic:videt᷑.ex młtis pᷣtactis marxrie ptʒz ꝙ oĩa relinq̃re ẽ opꝰ ꝑfectõnis.Ex HG põt argui. Si oĩa relinq̃re ẽ opꝰ ꝑfectõis ⁊ hmõi pauꝑtas ſtatũ inducit ꝑfectõis:multofoꝛtiꝰoĩa relinq̃re ĩ ꝓpꝛio ⁊ in .dↄpmũi.qAd idẽ facit.qꝛ hmõi pauꝑtas magis ↄfoꝛmat bo minẽ pauꝑtati xp̃i ⁊ eũ magis reddit acceptũ xpᷣo.¶ Pꝛe. aug.ad paulinũ diffiniẽs veꝝ ↄtẽptoꝛẽ mði.reuera inquit oĩa ↄtẽuit ꝗ nõ ſolũ quãtũ habuit. ᷣ etiã quãtũ potuit hr̃e 7 noluit.pòt aũt ↄtẽnere intãtũ:ꝙ nihil habeat ĩ ꝓpꝛio vłĩ ↄmũi.ꝗᷓ talis ẽ verꝰm di ↄtẽptoꝛ. Pꝛet. Herñ.ad heinri⸗ cũ ſenoneñ.archiepᷣm. Felix ꝗ nihil ſibi retẽtat ex oĩbo.nõ hʒ fou vt vulpes:ñ vt volucres nidũ:nõ loculos quõ iu: das.no domos ſicẽ nec maria ĩ diuerſoꝛio.imitatꝰ ꝓfecto il lũ ꝗ nõ habebat vbi r̃clinaret caput.ſ̊ ꝗ imitat᷑ xpᷣm oĩa re linquẽdo ꝗ oĩa ꝓꝛſus religt ꝑfectꝰẽ.vt ex dictis ptʒ.ſᷣ G̊ po tiſũme facit ꝗ nihil ſibi neq; ĩ ↄmũi neq; ĩ puato retinet.q ⁊c̃.q¶ Pꝛet.duplex ẽ ciuitas.dei ſcʒ ⁊ dyaboli.hieꝛlm ⁊ ba bilon. q̃ᷓ opoſitões hñta in ſeipᷣis ⁊ in ſuis fundamẽtis.ſᷣ fundamẽtũ ciuitatis babilõis vt dĩc aug.ẽ cupiditas:eꝛgo quãto ꝗs recedit a cupiditate tãto magis accedit ad ciuita tẽ dei.ſ̊ pauꝑtas in q̃ ꝗs nihil habʒ nec ĩ ↄmũi nec in ſpali 7 pꝛoꝛſus omnib renuciatis tam affectu qᷓ effectu: eſt que marime elongat ab auaricia:ergo ⁊c̃.¶¶ Pꝛet.diuitie ſunt incendiũ cupiditatis qꝛ difficile eſt eas hbabẽ ⁊ non amare Sed quãto plus quis elongat ſe ab incẽdio peccati: tanto ꝑfectiꝰ a git.hoc aũt fit renuciatis omnibo in ꝓpꝛio ⁊ in cõ muni.ergo ⁊c.q Pꝛet.triplex ẽ ↄſiliũ.pauꝑtatis:obedien⸗ tie:caſtitatis.ſ̊ quato quis generaliꝰa vniuerſaliꝰ obedit: tãto ꝑfectiꝰagit.Siłꝛ de ↄſilio pauꝑtatis. pari rõne ð cõ ſilio caſtitatis. Si dicas ꝙ nõ eſt ſiłe.qꝛ diuitie ſunt de ne⸗ ceſſitate vite.hoc nihil ẽ:cũ multi qui nihil habẽt ꝓꝛſus vi uere poſſunt.¶¶ Pꝛet.ꝑfectioꝛ ẽ pauꝑtas quã ꝑfectioꝛ comi tatur obediẽtia.Sʒ qui hñt/ꝓpꝛiũ in ↄmũi:ab illo ꝑ obedi⸗ entiã nõ pñt excludi niſi rõne pcti.qui aũt nihil ꝓꝛſus hñt obedire tenẽt᷑ vbiq; terraꝝ.Si ꝗ̊ᷓ ꝑfectõ euãgelica marime ↄſiſtit in ꝑfectõe obediẽtie.̊ᷓ vniuerſalit abrenũciare oĩbo facit ad ꝑfectõeʒ euãgelicã. ¶ Pꝛet. ↄtẽpt pᷣſentiũ ẽ lauda⸗ bilis. hec ẽ ꝑ ſe vera.ꝗ̊ maioꝛ magis ⁊ maxĩa maxie lauda bilis.ſ̊ hoc maxie fit tã in ꝓpꝛio ꝙᷓ in ↄmũi oĩbo renũciãdo ⁊c̃.¶ Pꝛet.pauꝑtas alta ẽ laudabilis. altiſſima q eſt p pꝛietatẽ nõ habẽ in ↄmũi vel in ſpãli ẽ laudabilioꝛ ſiue po⸗ tius laudabiliſſima ⁊c.q Pꝛet.tãto via rectioꝛ.quãto eiꝰ mediũ ↄfoꝛmiꝰẽ extremis.vᷣ ſũma pauꝑtas ẽ tã in initio vi te qᷓ in termio.q̊ ſi in medio oĩa abdicut᷑ rectiſſima via ꝓ⸗ cedit᷑. Sʒ quãto via rectioꝛ tàto ꝑfectioꝛ:̊ ⁊c᷑. Gꝛeg.ĩ mo⸗ rał.li.xiij. Sũt nonulli iuſtoꝝ ꝗ ad ↄpꝛehẽdendũ culmẽ ꝑ⸗ fectõis accincti.dũ altioꝛa interiꝰ aꝓpetũt:exteriꝰ cũcta de⸗ relinquũt.ſ̊ exterioꝛa cũcta relinqre fit maxie renũciando tꝑalibo tã in ꝓpꝛio qᷓ; ĩ ↄmũi.̊ ⁊c.¶ Pꝛet. Gꝛeg.li.iij· dya⸗ logoꝝ loꝗt᷑ de Iaac monacho ⁊ abbate.Cũ bto Iſaac cꝛe bꝛo diſcipuli hũilit inuerẽt.vt ꝓ vſu monaſterij poſſeſſio⸗ nes q̃ offerebant᷑ acciꝑet.ille ſollicitꝰſue pauꝑtatis cuſtos foꝛtẽ ſnĩaʒ tenebat dicẽs.monachꝰꝗ ĩ terra poſſeſſionẽ q̃rit monachꝰnõ eſt.ſic qui pe metuebat pauꝑtatis ſue ſecuri⸗ tatem ꝑdere:ſicut diuites ſolẽt diuitias cuſtodire.hec gre⸗ go. Cũ in terra poſſeſſionẽ q̃rere monachi veri nõ ſint:ptʒ ꝙ poſſeſſionẽ renũciare tã ĩ ꝓpꝛio qᷓ; ĩ ↄmũi ad ꝑfectõʒ facit ¶ Pꝛet. beatꝰ Hieꝛo.ↄmẽdẽs ſctm hylarionẽ abbatẽ ait.re uerſus bylarion cũ ꝗbuſdã monachis ad patriã ꝑẽtibo iã defũctis.ꝑtẽ ſube fratꝛibo ꝑtẽ pauꝑibo largitꝰeſt. nibil ſibi oĩno reſeruãs.erat aũt ãnoꝝ quindecim.ſic nudꝰ ⁊ amotꝰ in xpᷣo ſollicitudinẽ ĩgreſſus ẽ.hec Hieꝛo. ↄmẽdat᷑ ꝗ̊ ꝙ nec in ꝓpꝛio nec in ↄmũi aliꝗd retinuit.hec ̊ vere ꝑfectõnis?. — † — — 0 =2⸗ -rrrrrTcaoa — — —b,, — 0 n07 N nco y cce ſo⸗ ſos jri uri⸗ e eit Je i⸗ bi r ſee gi. V rz, Meſtio ¶ Pꝛet. Hieꝛo.ad pãmachiũ. Si vis ꝑfectꝰ eẽ nõ tibi ĩpo⸗ nitur neceſſitas vt volũtas pᷣmiũ ↄſequat᷑.ſi &̊ vis ꝑfectꝰeẽ ⁊ deſideras eẽ qð ꝓphete qð apli qð xpᷣe:vende nõ ꝑtẽ ſube ne timoꝛ penurie infidelitatis occaſio ſit:⁊ cũ anania ⁊ 3a phira ꝑeas.ſ̊ vniuerſa q poſſides cũq; vendideris da pau peribo.hec Hieꝛo.q̊ min?timẽt perire ꝗ nec in ꝓpꝛio nec in ↄmũi aliꝗd retinẽt:qᷓ ꝗ in ↄmũi retinẽt. ta ſic qꝙ; ſic tꝑalibo renũciare maioꝛis ondit᷑ ꝑfectõis eẽ. ¶ Cotra. Act.xx. be atiꝰmagis ẽ dare ꝙᷓ acciꝑe.ꝗ &̊ ponit le ĩ neceſſitate accipi ẽdi ⁊ pᷣuat ſe ptate dãdi:puat ſe eo qð beatiꝰ ẽ:ita vt videt᷑ eo qð ẽ ꝑfectõi viciniꝰ.̊ aũt nõ ẽ ↄſonũ ambulãti in via ꝑ⸗ fectõis.¶. Pꝛet.oĩbo renũciare mõ pᷣdicto duplicẽ videt᷑ in ferre iniuriã pauꝑibo.vnã eximẽdo ſibi pt̃atẽ bnfaciẽdi cũ eiſdem poſſet bnfacere ꝑ elemoſinaꝝ largitõeʒ:alteram qᷓ in diſpendiũ paupeꝝ ⁊ maxie debiliũ ⁊ infirmoꝝ ſurripit elemoſinã que eildem debetur. quibo qñq; ſubtrabit᷑ eo ꝙ multotiẽs ſic renũciantid impẽdit᷑huic ↄſonũ eſt qð dici tur. j.q· ij. ſiquis.i 2õ inquit dicere quale pctm faciunt qui cibos paupeꝝ pᷣſumẽdo ſuſcipiũt qui eccłiaʒ quã iuuare 8 ꝓpꝛijs facultatibo debuerant: ſuis expẽſis inſuꝑ grauant. ¶ Pꝛet. temptatõ dei ꝓpꝛijſſime ẽ.vitã aſſumeꝛe in qua tota cura deo ↄmittit᷑ ſine om̃ bũana ꝓuidẽtia.qð faciunt oĩa relinquẽtes in ꝓpꝛio ⁊ in ↄmũi.qꝛ dũ ſuꝑeſt hũanũ ↄſilium oĩno ↄfugere ad diuinũ:eſt temptare deũ.¶ Pꝛet.mendici tas nõ eſt ꝑſe te eligẽdis.⁊ ꝓpter h̊ dĩc glo. aug.ij. Theſſ. vlt. Qui nõ vult oꝑari ⁊c̃. Aplus vult pᷣuos dei laboꝛare vt nõ ↄpellant᷑ egeſlate neceſſaria petẽ. hoc ẽ mẽdicare qð ſi eẽt ꝑ ſe de eligẽdis:nõ neceſſe eẽt laboꝛare ad eiuſdẽ eua cuatõeʒ.nũc aũt poſtqᷓ; opoꝛtet ei occurrẽ manualẽ oꝑa⸗ tionẽ:nõ erit ꝑ ſe de eligẽdis.q̃re qui eã ꝑſe eligit ſine ma⸗ nuali oꝑatõe:male videt᷑ agere ⁊ ↄtras ſnĩas apli ⁊ augu. 4l Pꝛet.Luẽc.vj.ꝑfectꝰoĩs erit ſi ſit ſicut mgr̃ eꝰ. Sed ypᷣc loculos habuit.vt patʒ Johʒ.xij.vbi dicit᷑ ꝙ iudas loculos ferebat. pꝛietatẽ nolle habere in ↄmũi nõ videt᷑ eẽ ꝑfectõ ſed potiꝰ ſuꝑſtitio:ĩ qua diſcipulꝰvidet᷑ ſe pferre magiſtro. Si dicas ꝙ loculos habuit ꝓ alijs.Contra.aug.dicit et habet᷑.xij.q.j.habebat dñs locuios a fidelibo oblata cõſer uans: ⁊ ſuoꝝ neceſſitatibo ⁊ alijs indigentibo tribuebat. 4¶ Pꝛet. nõne apli habebãt poſſeſſiões ð quibo dicit᷑.ij.Co rin.vj.Tãqᷓ; nihil habẽtes ⁊ oĩa poſſidẽtes.nota ꝙ nõ di⸗ citur nihil habẽtes ſ̊ tãqᷓ; nihil.⁊ Act᷑.iij.quotqͥt poſſeſſo⸗ res agroꝝ aut domoꝝ erãt vẽdẽtes:offerebãt pᷣcia ⁊ pone⸗ bant añ pedes apłoꝝ.¶ Pꝛet.gr̃a eſt ꝑfectõ nature ⁊ głia gẽe. vnde nihil aliud ẽ głia ꝙᷓ gra ꝑfecta.Sitłꝛ ſtatꝰeſt ꝑfe⸗ ctio ſtatus.vnde ſtatꝰgłie eſt ꝑfectõ ſtatꝰgre.vnde ſtatꝰgr̃e reddit hoĩeʒ deifoꝛmioꝛẽ qᷓ; ſtatꝰ głie.ſed vt habet᷑ a Hoe⸗ cio. Felicitas eſt ſtatꝰoim bonoꝝ aggꝛegatõne ꝑfectus.qð abſq; dubio veꝝ eſt de felicitate glie. cõditio q̊ ſiatꝰ glie eſt ſufficiẽtia ſine aliquo defectu.ab hac aũt ſufficiẽtia ſumme relegata eſi pauꝑtas que ẽ in omi abiectõe tam in ſpeciali ꝙ̃ in ↄmuni ⁊ plus ꝗᷓ ſtatus abũdantie in diuitijs.ᷓ videt᷑ ꝙ üla nõ eſt eligibilis nec apetibilis:ſᷣ potiꝰſtatꝰ poſſidẽ⸗ tium. ¶Rñſio.oĩa relinq̃re tam in ꝓpꝛio qᷓ; in ↄmũi ẽ euã⸗ gelice pfectõis.nõ ſolũ ſufficiẽtis:verũetiã abũdantis tan ꝙ ꝑfectõis euãgelice ↄſiliũ pᷣncipale:⁊ pᷣncipiũ fundamẽta le:⁊ fundamẽtũ ſublime.pᷣmũ ſuadet natura.ſcõm ſcriptu ra.tercium gr̃a.Conſiliũ pᷣncipale põt dici quo ad hoc.qꝛ viam pᷣbet ad alia.iſã abũdans pauꝑtas diſponit ad caꝛ nis moꝛtificatõeʒ ⁊ volũtatis ꝓpꝛie renũciationẽ. cũ nihil ſibi determĩet nec domũ nec locũ nec aliquã rem. Ad ipᷣaʒ aũt pauꝑtatẽ viazʒ ſpãliter facit ip̃a natura: ſine inſtituta ſiue lapſa.nã homo nudꝰfoꝛmatꝰ.⁊ ſi in ſtatu illo ſtetiſſet: nihil ſibi pꝛoꝛſus aꝑpꝛopꝛiaſſet. homo vᷣo nudꝰ naſcit᷑. nu⸗ dus moꝛit᷑.⁊ ideo hec eſt rectiſſima via vt ab extremis non xclinãs.quãtũ põt natura pati pauꝑ ⁊ nudꝰincedat.⁊ h̊ ẽ qð dicit᷑.j.Lhi.vj.QAhil intulimꝰin hũc mũdũ. haut du⸗ biũ qꝛ nec auferre ꝗð poſſumꝰ.⁊ ex h̊ ↄcludit hñtes alimẽ⸗ tũ ⁊ quibo tegamur his ↄtẽti ſumꝰ.hoc aũt nihil artius vł pauꝑius qᷓ ſimplici victu ⁊ oꝑimẽto eſſe ↄtentũ.qð nature documẽto docet apłus tãqᷓ; bonũ ⁊ ꝑfectũ.i Eſt etiã pꝛinci⸗ pium fundamẽtale.Lex em̃ vetus differt a noua in boc.ꝗ Cvj. illætimoꝛẽ hec vᷣo amoꝛẽ inducit.illa tꝑalia ꝑmittit.hec tẽ poꝛalia ↄtemnere docet.Si igit᷑ fundamẽtũ ꝑfectõnis veri tatis dei pᷣncipalit ↄſiſtit in caritate.⁊ illa potiſſi me ẽ ꝑfe cta quãdo ois excludit᷑ cupiditas:q;ꝛ venenuʒ caritdtis eſt cupiditashãc aũt cupiditatẽ oĩno foꝛas mittit ꝗ oĩno relĩ quit oĩa re ⁊ volũtate.ſicut radix oim maloꝝ ẽ cupiditas: ſic radix ẽ ⁊ pᷣncipiũ ꝑfectõis altiſſima pauꝑtas.Vñ aug. in li.lxxxiij.qſtionũ.caritatis venenũ eſt ſpes adipiſcẽdoꝝ aut retinẽdoꝝ tꝑaliũ.nutrimẽtuʒ eiꝰin initio cupiditatis: ꝑfectõ nulla cupiditas.ſignũ ꝓfectꝰeiꝰẽ in initio timoꝛis: ſignũ ꝑfectõis ẽ nullꝰtimoꝛ.qꝛ radix eſt oim maloꝝ cupidi tas:⁊ ꝑfecta caritas foꝛas mittit timoꝛẽ. Illa igit᷑ paupeꝛ tas ẽ ꝑfectiſſima q̃ oino cupiditatẽ extmĩat.¶ Eſt nibilo⸗ minꝰfũdamẽtũ ſublime.qꝛ cũ duplex ſit vita ad quã diſpo nit pauꝑtas.actiua ⁊ ↄtẽplatiua.actiua teoꝛſuʒ droꝛdinat ſed ↄtẽplatiua ſurſuʒ erigit in celũ.nullꝰaũt ſpũs magis ẽ idoneꝰad hoc qᷓ ille ꝗ ẽ exoneratꝰ aob om̃i onere tꝑaliũ.⁊ ꝗ theſaurũ ſuũ totũ habet in celo.⁊ cuiꝰregnũ nõ eſt de h̊ mũ do.qui nõ habet bic manentẽ ciuitatẽ ſed futurã inꝗrit.ta lis aũt eſt qui oꝛẽbo terrenis ꝑfecte abrenũciauit.⁊ ideo ta⸗ lis iam fundamẽtũ ſui edificij collocatũ habet in celis.vñ aug.in li.de agone xpᷣiano.cũ cognitõ ⁊ actio beatũ faciũt hoĩeʒ.ſicut in cognitõe cauẽdus ẽ erroꝛ:ſic in actõe cauen da ẽ nequicia.Errat aũt ſi ꝗs putat ſe veritatẽ cognoſcere cũ adbuc nequit᷑ viuat:neꝗcia aũt eſt mũdũ iſtũ diligere ⁊ ea q̃ naſcũt᷑ ⁊ trãſeũt ꝓ magno habẽ:⁊ ea ↄcupiſcẽ ⁊ ꝓ his laboꝛare vt acꝗrat:⁊ letaꝛi cũ abũdaueꝛĩt.⁊ timẽ ne ꝑeant ↄtriſtari cũ pereũt.ille igit᷑ potiſſime idoneꝰẽ ad ↄtritio/ nem ſublimiũ ꝗ ſic ẽ fundatꝰ:⁊ qui eſt ꝑfectꝰↄtemptoꝛ oĩm illoꝝ.talis eſt qui totũ cogitatũ ſuũ iactat in dño.⁊ omnẽ ſollicitudinẽ ꝓijcit in eũ qui nullã habʒ ꝓꝛſus poſſeſſionẽ. Eſt igit᷑ ꝑfectõis xpᷣiane ꝓ xpᷣo nihil ꝓꝛſus poſſidere ĩ mũ do. nec in ↄmũi nec in ꝓpꝛio.ideo dñs expᷣſſiue h̊ cõtulit:et in ſemetipᷣo exemplũ expᷣſſiue oñdit.ideo ſpũſſanctꝰ ĩ ſctis hoc multiptꝛ ꝑſuaſit. am bmõi arduiſſimã pauꝑtatẽ.ſi⸗ cut tactũ eſt ꝑĩuadet natura ſcriptura 2 gr̃a. ꝑſuadet dñs ihs xpᷣc ↄuerſando inſtruẽdo inſpirãdo.Quis em̃ ſpũs ali us quã dei facit hoĩeʒ ↄtemnẽ pᷣſentia ⁊ amare celeſſia hoc nõ facit ſpũs dy abolicꝰnec mũdanꝰnec ꝓpꝛiꝰ:cuʒ ſemꝑ in⸗/ clinet ad bonũ pᷣuatũ. Hoc igit᷑ facit ſpuſſanctꝰ.⁊ binc eſt ꝙ; ſpũſancto dictãte iſtũ modũ viuẽdi ſũmꝰpõtifex appꝛoba uit. ſicut dic decretalis de exceſſibo platoꝝ.iQimis pꝛaua. ꝙ regulã ⁊ oꝛdinẽ fratꝝ pᷣdicatoꝝ ⁊ mĩoꝝ ſedes aplica no/ ſcitur appꝛobaſſe. hbuic ↄtrariũ nulli ꝓꝛſus licet ſentire.qſi tales videãt᷑ ſtulte agere:ꝑiculis ſe exponẽ: ⁊ deũ tempta⸗ re. am ↄtra tales dicit᷑ in fine regule bti franciſci.in qua pauꝑtas hmõi ↄfirmat᷑. QAulli ̊ᷣ hoĩm oĩno liceat hanc pa ginã nr̃e ↄfirmatõis infringẽ:vł ei auſu temerario ↄtraire ↄtra etiã tales dicit aug. in tractatu de elemoſina. helyas in ſolitudine coꝛuis miſtrãtibo paſeit᷑:⁊ daniel ĩ lacu ad le onum p̃daʒ iuſſu regis incluſo pꝛãdiũ diuinitꝰ appoꝛtat᷑.et tu metuis ne bñ oꝑâti ⁊ dñm metuẽti deſit alimẽtũ:cũ ipᷣe in euãgelio ad expꝛobꝛatõeʒ eoꝝ qͥꝝ mẽs dubia ⁊ fides ꝑ⸗ na ↄteſtet᷑⁊ dicat.Aſpicite volatilia celi qm̃ ñ ſemiant ne⸗ qʒ metũt neq; ↄgregãt ĩ hoꝛrea ⁊ pr veſter celeſtis paſcit il⸗ la.nõne vos pluris eſtis his ⁊ volucribo alimẽta diuꝛna p⸗ ſtant᷑.⁊ quibo nullꝰidẽ rei ſenſus ẽ:nec potꝰnec cibo deeſt. tu xpᷣiano tu xp̃i ſeruo.tu bonis oꝑibo dedito.tu dno ſuo caro aliqd exiſtimas defutuꝝ? an putas qui xpᷣm paſcit:a xpᷣo ipe nõ paſcit᷑: an ei terrena drerũt quibo celeſtia ⁊ di⸗ uina tribuũt᷑. vñ bec incredula cogitatõ: vñ impia ⁊ ſacri⸗ lega iſla meditatõ: ꝗx facit in domo dei ꝑſidũ peciꝰ:quid qui xpᷣo nõ credit aſpellat᷑ 2 dicit᷑ xpianꝰꝛ? phariſei tibi ma ↄgruit nomẽ. ã cũ in euãgelio de elemolinis diſputaret vt nobis amicos de terrenis lucris oꝑatõe ꝓuida facere⸗ mus.ꝗ nos poſtmodũ in etna tabnacła ſuſciperẽt: fidelit 2 ſalubꝛit᷑ amonet.addidit pᷣmo hec ſcriptura dicẽs. audie bat hec oi pharilſeiꝗ erãt auari ⁊ deridebãt eũ.q̃les nunc in eccłia quoſdã videmꝰ:quoꝝ pᷣcluſe aures ⁊ coꝛda ceca⸗ ta nullũ ð ſpũalibo ac ſalutaribo monitis lumẽ admittũt. de ꝗbo admirari nõ oꝑtʒ ꝙꝙ ↄtemnũt in talibo ſeruos.qn a ⁹ — ſ△ △ ſ△ ſ△ △ ı △ ● .α ſ● ● ☚ — $ D △ — ₰ . △ △ — — talibo ipᷣm dñm videamꝰeſſe ↄtẽptũ.q. Ex his apbaret eui⸗ Anter ꝙ oĩno oĩbo vniuerſalit abrenũciare ꝓ xpᷣo culpã⸗ dũ nõ eſt:ᷣ potiꝰlaudãdum tãqᷓ; culmẽ ꝑfectõis euãgelice. vñ rõnes exẽpla auẽtes ↄcedẽde ſunt ad iſlã ꝑtẽ:ad quam ſufficiẽtiſſime aſiruẽdaʒ vna ſola auẽtas ex oꝛe vpᷣi ↄſulen tes dimittẽ oĩa eſſet ſufficiẽtiſſima.etiã ſi multa gloſaꝝ ex poſitoꝝ doctoꝝ viderẽt eſſe ↄtraria. Ait em̃ aug.ad pauli nũ de vidẽdo deo ſic. attẽde q̃? in eis ipᷣi ꝗbo nõ viſis acco modas fidẽ. ipᷣa teſtium pondera diſcernẽda ſunt. nec em mihi ſic credis quẽadmodũ ambꝛo.aut ambolo nobᷣ equa lance putas eẽ credẽdũ.nũꝗd euãgelio nos vllo mõ com ꝑa bis: an ſcripta nr̃a ſcripturis canonicis coeq̃bis. ꝓfecto ſi recte in indicãdo ſapis:longe nos infra vides ab illa au ctoꝛitate diſtare.⁊ me qdẽ longiꝰ.⁊ vterq; ñm quãtũ licet credis:vtrãq; illi excellẽtie neqqᷓ ↄoparas.igit᷑ qm̃ diuĩa au ctoꝛitas ſic expᷣſſe dĩc oĩa dimitiẽda eiꝗ vult ad ꝑfectõʒ cõ⸗ tæſcẽdẽ euãgelicã:nimirũ ẽ qð veꝝ illud ita certitudialiteꝛ vbʒz teneri: ꝙ ei nõ poſſit ſine ꝑiculo fidei obuiari.4¶!. Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ ꝑ illð Act.beatiꝰ magis ẽ dare ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ ꝑ illð nõ vult pᷣponẽ ſtatũ habẽtiũ ⁊ elemoſinas largiẽtiũ ſtatu oĩa relinquẽtiũ.vñ glo.ibidẽ.nõ illis g reli⸗ ctis oĩbo ſecuti ſũt dũm diuites elemoſinarios pᷣponit vłᷣ h dĩc ·qꝛ ꝗ dãt elemoſinas.magis accedũt ad bẽitudinẽ ̃ illi qui accipiũt.ſᷣm aug.de oꝑe monachi ꝗ dic. magis illis 4 hoc faciũt ꝓdeſt q; illis erga qͥs faciũt.qꝛ dãti valẽt ad vi⸗ tam eternã:accipiẽti ad vitã coꝛꝑalẽ. nihilomninꝰqñq; acci piẽs magis pᷣſtat dati qᷓ; ecõuerſo.vñ Hieꝛo.ſuꝑ pſalmũ. exlv.ſuꝑ illud.dat eſcà eſuriẽtibo.¶Donachꝰꝗ nõ bʒ ↄfidẽ ter accipiat.ꝗ hʒ eructãs ẽ nõ accipiet. Scis qꝛ eſuris ſcis qꝛ nõ habes.maiꝰdas bñficiuʒ ſi accipias qð tribuit᷑ tibi. Si aũt habes ⁊ nõ eſuris: nõ debes cibũ eſuriẽtiũ tollere aut acciꝑe ſaturatꝰ.accipe qð in ventrẽ mittas:non qð in ſacculũ.accipe tunicã q coꝛpꝰtegat:nõ q̃ archam impleat. SPꝛe.notat᷑ comꝑatio int paupes laboꝛãtes vt alijs erogẽt ⁊ inter ipᷣos accipiẽs ab illis.vñ ſubdit᷑ in p̃dicta glo.illos marie gloꝛificabit: qui cũctis q̃ poſſidẽt in ſemetipᷣis renũ ciantes.nihilominꝰlaboꝛãt opando mam bo:vt habeãt vñ tribuãt patiẽti neceſſitatẽ. hec glo. ꝛet. pᷣuare ſe prate dã di ⁊ ſibi imponẽ neceſſitateʒ accipiẽdi.2 ſi nõ ſit laudabile de ſe:tñ ex circũſtantia.Qaʒ puare ſe ſic vt liberiꝰiuinis vacet᷑:vt exẽplũ mũdani ↄtemptꝰhoĩbo pᷣſtet᷑:pꝛiuare qꝗdẽ ob maioꝛẽ xpᷣi aſſimulatõeʒ.ob maioꝛẽ euãgelij ↄpletionẽ ob ardentioꝛẽ rp̃ᷣi dilectõeʒ.ob artioꝛẽ penitẽtie ꝑfectõem. ob hurdvite ↄtemnẽde ⁊ alteriꝰvite appetẽde demöſtratõeʒ ob diſtractõnis vitationẽ.ſpũalis quietis adeptionem.ob has cauſas ſe hac ptᷣate pᷣuare laudabile ẽ: ⁊ laudabilius iᷓ ptatem retinere.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ oĩbo renũcia⸗ re mõ pᷣdicto duplicẽ videt᷑ inferre iniuriaʒ ⁊c. dicendũ ꝙ; nõ iniuriat᷑ pauꝑibo qui pauꝑtatẽ elegit ⁊ ptate pᷣtacta ſe pꝛiuat.qꝛ ſi ſic:iniuriatꝰtfuiſſet xpᷣ pauꝑibo ⁊ mater eius. nihilominꝰ⁊ apli.ĩmo potiꝰ honoꝛat.pꝛimo qꝛ volũtarie ſtatũ eoꝝ eligit 2 in hoc eis aſſimulat᷑.ſcdðo quia facto vel exemplo ad ſuſtinẽdaʒ patiẽter inuitat. tercio quia ſtatuʒ pauꝑtatis appetendũ ⁊ diligendũ eſſe tanqᷓ ꝑfectioꝛẽ mani ſeſtat.¶ Qð aũt dictum eſi.tales iniuriatos eſſe pauꝑibo quia ſurripiũt qð alijs diſtribui põt. ſimilit᷑ patʒ rñſio ex eadem ratõe.nam ſi ſic eſſet:quilibet panꝑ iniuriaret᷑ alte ri.nũc aũt hoc eſt firmuzʒ.quia nullꝰiniuriat᷑ alteri ſi acci⸗ pit. dum tñ ꝑ fraudẽ aut dolũ aut ꝑ aliquã viã inoꝛdinat nõ ſurripit qdð alteri debet᷑. duoba em̃ vel tribo exiſtẽtibo ſi equaliter aliquio eis debet᷑ ⁊ det᷑ vni:nõ eſt ꝗpter hoc iniu riatum alteri. Ceteꝝ amplũ eſt eelariũ xp̃i vt oĩba ſuffici⸗ at pauꝑibo.potens eſt deꝰabundare facere omnẽ gratiaz. ſicut aplus.ij. Coꝛin.ix. Glo. Ambꝛo. xij. Luẽ. iudecoꝝ ẽ bomĩ curare de cibo vel velte: qui militat regno. nouit rex quẽadmodũ familiã ſuazʒ paſcat:alat:veſtiat. Pꝛet. hmõi paupꝑibo volũtarie mũdo renũciãtibo pcipue debẽt᷑ elemo⸗ ſine licut infra patebit. ꝓpter hoc nulli iniu riat᷑. ꝙ ſi de⸗ betur eis ex ſuꝑfluis alioꝝ eiſdem diſtribuat᷑. Qð autẽ opponit᷑ de canone.intelligẽdũ eſt de illis qui ſua relinq̃re nolũt:⁊ tñ ſumptibo ecclie ſuſtẽtari volũt.ſicut manifeſtũ eſt ex añcedẽtibo ⁊ ↄſequẽtibo in titulo capituli.¶l Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ vitã aſſumẽ in q̃ tota cura deo ↄmittit᷑ eſt tem ptatio dei ꝓpꝛie ⁊c.dicẽdũ ꝙ hoc nõ eſt veꝝ vt ex ſupᷣdictis ptʒ quibo addẽdũ eſt ꝙ ſermo dñi hoc inſinuat Mathů.vj. pꝛimũ querite regnuʒ dei ⁊ iuſticiã eiꝰ.⁊ hec oĩa adijcient᷑ vobis.⁊ ille etiã ſmo quo ſollicitudo tollit᷑. ¶lat᷑.vj. Qo⸗ lite ſolliciti eẽ dicẽtes. Quid mãducabimꝰ aut ꝗd bibemꝰ aut quo operiemur.hec em̃ oĩa gẽtes inquirũt. Scit eĩ pr veſter qꝛ his oĩbo indigetis.ia Fm ꝙ taͤgit glo. ꝓuiſa ſũt hec a deo qui nouit q̃ ſunt neceſſaria in via.vñ ait ibidem. dum patrẽ audis: ne dubites qui bonis filijs viſcera non claudit. q; dat niſi inſidelitas auertat.⁊ ideo ſᷣm ꝙ dicit alia glo. Dia ſunt filioꝝ.⁊ pt hoc etiã adijciũt non querẽ tibo. quibo ſi ſubtrabãt᷑ ad ꝓbatõem eſt.ſi dant᷑ ad grarũ⸗ actionẽ.vñ glo. Pede ſuꝑ illud Luc.xij.nolite ſolliciti eſſe aie veſtre quid mãducetis neq; coꝛꝑi vro qui veſciamĩ. ꝓ⸗ hibet ſollicitudinẽ victꝰ ⁊ veſtitꝰ.que etiã ſũt ad neceſſitatẽ ſi em cura ẽ deo ð militibo ſuis:nõ eſt dubiũ qn ülis qui ex pꝛopꝛiãt ſe ꝓ eo clemẽter ꝓuideat.uvñ Hieꝛo.ad paulinũ. nõ halyt xpᷣe vñ ſuos alat pauꝑes:vñ in epła ad exuperã⸗ tiũ ꝑſuadẽs ad hmõi mũdũ beernbe ait. Imitare Yoſeph paulinũ derelinque:⁊ iuſtꝰ ſequaris ſaluatoꝛẽ. ꝓijce ſarci nã ſeculi.ne queras diuitias que cameloꝝ pᷣuitatib⸗ ↄpꝑãt᷑ nudꝰ leuis ad celũ euola.ne ĩpleas ſacculũ quẽ dñs eua⸗ cuare pᷣcepit.Si ꝗ̊ᷓ dignatio tua diues eſt: imple pᷣceptuzʒ. vade oĩa vende ⁊ da pan ꝑibo. Si tenuis eſt:nõ debʒ que⸗ rere qð erogatura ẽ.qꝛ xpᷣe ꝓ volũtate oĩa in actum refert quõ aũt inuitaret Hieꝛo. ad tantã pauptatẽ ſcʒ oĩm obie⸗ ctionẽ:niſi quia ſcimit xpᷣm ſuis ꝓuidere militibo. ꝓpt hoc amonet.j.Pet᷑.v. Omnẽ ſollicitudinẽ coꝛꝑis⁊ anime ſᷣm glo. ꝓijcite in eũ.quia ipi eſt cuꝛa de vobis. ꝙ ſi vt dictum eſt ſubtrabãt᷑ que ſũt neceſſaria ad ꝓbatõeʒ alia ↄpetũt re media.ſicut vno tꝑe diſcipuli dñi ſacculos habẽ potuerũt qui ⁊ in alio interdicti ſunt ſᷣm Medã. Ex quo ꝗ occurrũt plurima remedia:hec abrenũciatõ nõ eſt dei temptatio: ſᷣ manifeſta diuina ꝓuiſio.vñ Cꝛiſ.ſuꝑ Mathᷣ.iiij. Qui ad fontẽ vadit:nõ eſt ſollicitꝰ de bibẽdo.Quid igit᷑ times ſtul te.dei ꝓuidẽtia largioꝛ ẽ fonte.⁊ infra.nõ em̃ ꝓpteꝛ hoc na ti ſumꝰvt ↄmedamus:ſᷣ vt placeamꝰ.¶¶ Item glo. Ambꝛo. ſuꝑ illud Cuc.x.nolite poꝛtare ſacculũ.tãto debet eſſe pꝛe⸗ dicatoꝛis fiducia in deo.vt pᷣſentis vite ſumptꝰet ſi nõ pꝛe⸗ uideat ſibi:tamẽ certiſſime nõ defecturos ſciat.ne dum oc cupatur mens ad tꝑalia minꝰ pᷣdicet eterna. ¶ Jtem glo. HBede ſuꝑ illud Luẽ.xij.nolite timẽ.nõ tm̃ ñ timeatis ꝓpt regnũ militantibo vite neceſſaria deſunt:ſᷣ etiã poſſeſſa vẽ⸗ dere ꝓpter elemoſinꝗ que eſt ad idem regnũ. Item non eſt inopia timentibo deũ ſᷣm glo.inopia ẽ tꝑaliũ.ſᷣm em̃ Cal⸗ ſiodo.alij aliquo indigent ſed nõ ſui.quibo ipᷣe ait.pꝛimuz querite regnum dei.⁊ hec oĩa adijcient᷑ vobis. ꝓut ibidem dicit Aug. paſcebat dñs ↄtemnẽteʒ ſe ⁊ deſerit timentẽ ſe. quipe ſibi alibi ait. Tibi derelictꝰ ẽ pauꝑ. ꝓpter hoc alia glo. Vede ſuꝑ Math.vj. vbi pᷣcepit dñs dilcipulis ne ꝗdð tollerent in via. tanta ſit in dno fiducia vt nihil ſibi eiſe certiſſime ſciant. ne dum ſibi ꝓuideãt tꝑalia.minꝰalijs ꝓ uideant eterna. Pꝛet. licet oĩa relinqᷓre in ꝓpꝛio ⁊ in ↄmu⸗ ni ꝑfectõis ſit. licitũ eſt tñ vti ꝑfectis aliqua ꝓuiſione ĩ ca⸗ ſu.vnde Vmbꝛio.ſuꝑ illud Luc.xij.nolite ſolliciti eẽ aĩe ve⸗ ſtre ⁊c.qᷓuis ꝑfectiꝰeſt panꝑibo oĩa dare ⁊ de mãmona ini quitatis amicos facere:tamẽ ꝗpter infirmitatẽ ob quã de neceſſario fidei plerũq; reuocat᷑.nõ ꝓbibet᷑ ꝓuidentia bu⸗ mana: ſed tm̃ ſollicitudo que mentẽ ꝑturbat reuocat ab eternis.ecce ꝙ in caſu ꝓuidentia humana ꝑpmittit᷑. ¶ AUd aliud qð obijcit᷑.ꝙ mẽdicitas nõ eſt ꝑ ſe eligibilis.põt dici hoc verũ eſt inꝙtuʒ dicit actum purũ.quia pena eſt pec⸗ cati.⁊ nulla pena ꝑſe eſt eligibilis:tamen virtꝰin pena eſt eligibilis ꝑ ſe vt patientia.vnde ratõne virtutis que eſt in vel cum pena.eſt pena eligibilis.⁊ ita licet mẽdicitas non eſt ꝑ ſe eligibilis.eſt tamẽ eligibilis inqtum eſt infoꝛmata circũſtantijs landabilibo.vtpote quaãdo eſt exeꝛcita pꝛo deo et ratõne pauꝑtatis voluntarie quã multa bona ↄſequun⸗ tur. vt em̃ habet᷑ a Hieꝛo.ad ruſiicũ.pauꝑtas expedita eſt — Mueſtio id eſt que eſt ex voluntate habet gloꝛiã. que eſt illata id eſt ex neceſſitate habei cruciatuʒ. ¶¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ non videtur eſſe ꝑfectio nibil habere in ↄmuni.exquo rpᷣe babuit loculos ⁊c̃.poteſt dici vt dictũ eſt in ꝓbleumate p̃⸗ cedenti.ꝙ ille modus habẽdi quo loculos habuit ⁊ in nul lo pᷣiudicauit altiſſime pauꝑtati. Poteſt etiaʒ addi.ꝙ xpᷣe multa fecit diſpẽſatiue nõ ꝓpter ſe:ſed ꝓpter aliqð cuiꝰcon trariũ aliquãdo faceret. licet ⁊ laudabiliter. ĩmo laudabi⸗ lius agit᷑ qᷓ omittat᷑ ſicut manifeſtũ eſt in eiꝰfuga ⁊ abſcon ſione Job.viij. que nõ fuit ꝓpter potẽtie efectũ: ſed ꝓpter exemplũ.ſicut babet᷑ ab augſuꝑ YSoheʒ ometł.xlix.q młta fecit nõ ĩ ſũme ꝑfectõnis oſtenſionẽ:ſed ĩ infirmoꝝ ↄdeſcẽ⸗ ſionem. dicit em̃ ang. Nũquid qꝛ potentia eiꝰdefeceꝛat ⁊c̃. ſed in homĩs infirmitate viuẽdi exemplũ diſcipulis demõ ſtrabat. Ex quo apparet nõ eẽ impfectois ſi fideles qui ſũt mẽbꝛa eius pᷣſentie ꝑſequentiũ ſe ſubtrabũt ⁊ furoꝛem ſce⸗ leratoꝛũ quãdoq; declinãt. Ro.xij.date locũ ire.⁊ ipᷣe idezʒ qui docuit in caſu fugere. Math. x. Cum pſecuti vos fue⸗ rint in ciuitate vna fugite in aliam. docet quãdoq; ferienti ſe opponeꝛe.M[ath.x. Nolite timere eos qui occidunt coꝛ pus.⁊ hoc ſiliter ptzʒ ex multis factis dñi.cũ em carnes co medit ⁊? vinũ bibit:nõ ex hoc vituꝑabiles oſtẽdit.qui amo re eiꝰab vtroq; abſtinẽt. qꝛ ſi hoc incõueniẽs eſſet facere q̃ ipe nõ fecit. licet q̊ ſacere otrarium ei qð dñs fecit. ratio pimõi eſi. quia hmõi poſſunt ex ciũſtantia aliqua landa⸗ biliter ⁊ vituꝑabiliter fieri.a ſiłi in ꝓoſito. Muis eĩ xpᷣe ob aliquas cauſas neceſſarias loculos haberet: tñ lauda⸗ bile eſt eos ꝓpter rpᷣm ob ratõeʒ aliã nõ habeꝛe.qð patebit ſi ↄſideremꝰ ratõeʒ quare xpᷣc lioculos habebat.q̃ꝝ quedã tacte ſunt ſupꝛa p̃ter illas.Elna fuit inſtitutõ foꝛme eccłia ſtice in pecunia habẽda.Cũ em̃ pᷣcepit dñs nõ eſſe cogitã⸗ dũ de craſtino Math.vj. nõ ex h̊ dedit intelligẽ ꝙ nibil pe cunie pᷣuaret᷑ a ſccis: ſ̊ ne deo ꝓ pecunia ſeruiat᷑ ⁊ ꝓpt᷑ in⸗/ opie timoꝛẽ iuſticia deſerat᷑. Itẽ alia cauſa ptʒ ab aug.ſuꝑ JZoheʒ omel.lvij.quare habuit loculos cui angeli miſtrat. niſi qꝛ eccłia loculos habitura erat. Vñ loculos habebat: vt doceret nõ eſſe pcẽm loculos babẽ.nõ ad cupiditatis ex aggeratõeʒ:ſed in paupeꝝ ſuſtentatõneʒ.⁊ ꝗ ex cupiditate eos ſuſciꝑet iude ſiłis eſſet.Alia ratõ ẽ ſpãlis q̃re dñs locu los ↄmiſit iude.Criſ.omeł.vj.ſupeꝛ ioheʒ.ↄmiſit loculos iude.vt omnẽ ab eo abſcindẽt malefaciendi occaſionẽ.⁊ vt nõ habẽt dicere qm̃ ꝓpt pecuniaꝝ deſideriũ facẽt qð fecit. ſufficiẽtẽ em̃ ex loculis habebat ↄcupiſcẽtie mitigatõeʒ.vñ multa ↄdeſcẽſione ei loculos ↄmiſit.obſtruẽs ꝑnitioſaʒ cõ⸗ cupiſcẽtiã:⁊ tollẽs oẽm excuſatõeʒ.his q̊ de cauſis loculos habuit.ꝗbo nõ exiſtẽtibo laudabile eſt loculos abijcẽ.vñ di ſcipuli xpᷣi ex diuerſis cauſis pñt eos laudabilit᷑ habere et nõ habẽ.ſicut ptʒ Luc.xxij.Oñ miſi vos ſine ſacculo ⁊ pe ra ⁊ calciamẽtis.nũquid aliꝗd vefuit vobis:⁊ infra eodẽ. Sʒ nũc ꝗ hʒ ſacculũ:tollat ſimpłꝛ ⁊ perã.ecce ꝙ miſit eos cũ ſacculis.cuiꝰrõnẽ ponit Meda.ꝙ quedã ſunt a fidelibo ſemꝑ obſeruãda vt hũilitas ⁊ cetere vᷣtutes.queda vo ꝓ tẽ poꝛe pᷣtermittẽda 2/p tꝑe ſuſtinenda cuiuſmõi ſunt vigilia nuditas laboꝛ operãdi ⁊ hmõi. Vñ glo.ibidẽ dicit.qn mi⸗ ſi vos ⁊c.nõ eadẽ viuendi regula ⁊c̃.vt ſupꝛa ex dictis ptzʒ laudabiliter poſuit imitatoꝛes xp̃i oĩa relinqre.ſᷣ xpᷣ ex cauſis aliquibo loculos babuit.¶ Qð aũt diciũ eſt.diſcipu lum nõ eſſe ſupꝛa mgrm ß ei ſufficere vt ſit ſicut mgr̃ eiꝰ.re ſertur ꝓpꝛie ad ꝑſecutõis toleratõeʒ.⁊ nulliꝰvindicte irri⸗ gatõeʒ: vel iniurie recõpenſatõez ⁊ conſiłia.que ſemꝑ tenẽ da ſunt ſicut manifeſtũ eſt ex lĩr̃a Math.x.⁊ glo. ibidẽ.ßᷣm glo. em̃ vult oñdere ꝙ ſi mgr̃ paſſus eſt patiẽter: ⁊ diſcipu⸗ lus debet ſiłꝛ ſi qua ſuſtinẽda ſe offerãt.nec debet dici ſup mgr̃m: ſi aliquãdo faciat qð mgr nõ fecit vel etiã ↄtrariũ. Item qð dicitur ſicut mgr.poteſt diſtingui.qꝛ ꝗꝙ dico ſicut poteſt dicere equalitatẽ: ⁊ ſic non poteſt eſſe diſcipulꝰſicut imgjr. vel imitatõeʒ:⁊ tũc vel opera xp̃i ſunt indifferẽter ꝓ⸗ poſita oĩbo ad imitatõeʒ.⁊ hoꝝ ↄtrariũ facẽ nõ licet. Aut nõ omnibo ſed aliquibo vtpote ſunt illa oꝑa eximie patien tie ⁊ pauꝑtatis ⁊ alia hmõi.que ſũt quedã ꝓpoſita ꝑfectis ad imitãdã.verũtamẽ ſi referat᷑ ſmo ad pauꝑtatis exp̃ſſio cvſ. — nem. poteſt dici ꝙ nullus habuit panꝑtatẽ conſiłeʒ paũꝑ⸗ tati xpᷣi:quis ex cauſa vt dictũ eſt loculos habuit. IYpᷣe em cepit facere ⁊ docere Actuũ.j.vnde ꝓculdubio paupꝑtateʒ tenuit quẽ docuit.maxime cuʒ dicat Hieꝛo.q; nihil docuit qð nõ fecit.⁊ boc manifeſtũ eſt ex euãgelio. QAam ſi de pꝛo pꝛietate domicilij ſermo fiat:nullũ ꝓpꝛiũ habuit ᷣm ꝙ dicit Johᷣ.Cꝛiſ.ſuꝑ Joh̊ᷣ.omeł.xviij.ſuꝑ illud Joh.j.Rabi vbi babitas.querit ibi qualiter habuit mãſionẽ:qui aliter dĩc ꝙ filiꝰhomĩs nõ habet vbi caput ſuum reclinet.⁊ oñdit ꝙ; bola de vulpe ⁊ de volucre tollit ꝓpꝛietatẽ:mũſio ſua ha itatõneʒ. vnde ſeꝛmo ülle vbi caput reclinet demõſtratiuꝰ eſt ꝙ nullũ ꝓpꝛiũ habitaculũ habebat.vnde ſᷣm glo.ſuꝑ il⸗ lud ¶Math.viij.mgr̃ ſequar te.ſenſus eſt.quid me ꝓpter lu crum ſeculi vis ſequi.cũ ita ſim pauꝑ: ꝙ nec hoſpiciuʒ qð meũ ſit habeã.vulpes aũt habeant foneas. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ etiã apłi aliquid habebant ſm illud.ij. Coꝛin.vj tanqᷓ nibil habẽtes ⁊c. Dicendũ ꝙ nihil ꝓpꝛiũ poſſidebant ſed in altiſſima pauꝑtate viuebant.qꝛ ſuꝓponẽduʒ eſt illos tanqᷓ filios obedientie pᷣceptũ dñi adimpleſſe quo dicebat Aſath.x. olite poſſidere aurũ neq; argentũ neq; pecuni am neq; perã neq; calciamẽta ⁊c᷑. Gꝛeg.in moꝛal.Rarum eſt vt qui aurũ poſſident ad requiẽ tendãt.¶ AUd hoc quod dictũ eſt nõ ſimpliciteꝛ nihil babẽtes ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hmõi aduerbia.ſcʒ tãqᷓ: quaſi:multotiẽs ponũt᷑ nõ ꝓ ſiłtitnudina ria imitatõe:ſed veritatis expᷣſſione.vt in pᷣs.anqᷓ ſpon⸗ ſus ꝓcedens.quãqᷓ; ⁊ aliam ratõeʒ dicat de hoc auguſ.in glo. addit em̃ ſcriptura quaſi ⁊ tãq; his rebo: que quaſi in ſomnis tranſeũt.vnde de pauꝑtate oploꝝ qui ſine omni vi dentur poſſeſſione.dicit ibidezʒ glo.Ambꝛo.hec inquit fuit gloꝛia apłoꝝ nihil oĩno poſſidere:ſine ſollicitudine eſſe:et tam res ꝙᷓ dnos coꝝ poſſidere: qꝛ omnia ad pedes aopłoꝛũ mittebant᷑.ſicut legit᷑ ĩ actibo aploꝝ.Quõ aũt tꝑalia poſ⸗ ſiderũt: cnm in ꝑſona ſna ⁊ alioꝝ dicat paulꝰ.j.Coꝛin.iiij vſq; in hanc hoꝛã eſurimꝰ ⁊ ſitimꝰ ⁊ nudi ſumꝰ. ꝛet.ſu⸗ ſtineri poſſet ꝙ apti ad eaſdẽ cauſas ob quas dñs habuit ulos:⁊ ip̃i apłi poterãt ad certã cauſaʒ de rigoꝛe pauꝑ⸗ tatis altiſſime aliquid aliqñ inmittere: ⁊ ad tempꝰ aligo habere.aut ꝓpter inhoſpitales regiones ꝑ quas trãſierũt aut ob aliã cauſaʒ.4l Ad illud qð obijcit᷑ de actibo apłoꝝ ſoluit l̃a ſequẽs que eſt.diuidebãt ſingulis ꝓut cuiq; opꝰ erat. 4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſtatꝰ?habentiũ tꝑalia ratõne ſufficiẽtie que eſt in tꝑalibo.eſi magis ↄfoꝛmis ſiatui bean tudinis vbi eſt ↄpleta ſufficiẽtia ⁊c. põt dici ꝙ abundãtia tꝑaliũ nõ inducit ſufficiẽtiã.ſed potiꝰ indigẽtiã.vñ Luc.j. diuites dimiſit inanes.pᷣs.diuites eguer̃t⁊ eſurierũt.cuiꝰ eſt ratio.qꝛ diuitie amãtẽ elongãt ab eo qui ſolꝰſu fficit aĩe ſcʒ a deo.vñ Ecẽi.xj.Si diues fueris nõ eris imunis a q licto. Aug.tãta dignitatis ẽ hũana ↄditio.vt nullũ bonuʒ pꝛeter ſũmũ bonũ ei ſufficere poſſit.qꝛ ꝓlitentes altiſſi⸗ mam pauꝑtatẽ inꝙᷓtum tales ab illo nõ elongãt᷑ qui ſuffi⸗ cit anime: ꝓpter hoc ſola pauꝑtas ſufficientia miſtrat ſm MHerñ.vnde ſolis pauꝑibo xp̃i ſufficit qð habent. Cũ igit᷑ dicit᷑ꝙ diuitie ſufficientiã miſtrant.rñdendũ eſt ꝑ intem⸗ ptionem. vnde Gꝛeg: in moꝛał. Auaritia deſideratis rebo nõ extinguit᷑ ſed anget. Qam moꝛe ignis cũ ligna qᷓ conſu mat exce ꝑit:excreſcit.⁊ aug.ĩ quodã ᷣmõe. iſias diuitias iniuſtũ eſi reputare diuitias: que nõ auferũt egeſtatẽ.quõ em̃ ſunt diuitie quibo creſcentibo creſcit inopia.cuiꝰcauſa tacta eſi.ſcʒ elõgatõ a deo.Ecõtra altiſſima pauꝑtas pꝛo⸗ pinquiſſimũ ſtatui britudinis ſuũ efficit poſſeſſoꝛẽ.cuiꝰhec eſt ratõ.qꝛ aĩa quãto ab hũanis ẽ abſolutioꝛ ſeu a munda⸗ nis: eo eſt deifoꝛmitatis ca pabilioꝛ.ſicut oculꝰ eo ꝙ nulliꝰ coloꝛis eſt: eo oĩs ſpeciei caloꝛis ẽ capabilis.⁊ intellectus poſlibilis eo ꝙ nulliꝰ ſpẽi ſenſibilis ẽteo oĩs eſt capabilis. Silꝛ aĩa eo ꝙ a mũdanis ẽ abſolutioꝛ eo eſt deifoꝛmioꝛ.et ideo ſimilioꝛ ⁊ ita beatioꝛ.⁊ ideo beati pauꝑes ſpiritu qm ipoꝝ eſt vegnũ celoꝝ Math. v. ”ỹMW ueſtio.cvij.de mẽdica tione paupeꝝ voluntarioꝝ · . ι 9 . ℳ6 * . Equitur de mẽdica tione eoꝝ qui oĩa ſua dederunt pauꝑibo. Pꝛimo ꝗ̊ qrit᷑ vtꝝ licitũ ſit ta li mẽdica re. Scðdo vtꝝ ſit meritoꝛiũ. Tercõ vtꝝ ſit magię meritoꝛiũ oĩa ſua pauꝑibo dare et victũ ſuũ mẽdicare:ꝙᷓ ſua retinẽ ad ſuã ſuſiẽtatõeʒ ⁊ pau⸗ perũ ſubuentõeʒ.Quarto qꝛ non ſufficit veritatẽ circa illa que intẽdunt᷑ diffinire ̊ falſitatẽ aduerſantiuʒ de qua po⸗/ nentur ratõnes ad repellendũ ea que falſo vel erronee ob⸗ uiandũ pᷣdictis inducta ſunt. embꝛum primũ Verit᷑ viꝝ licitũ ſit mẽdicare ꝓ xpᷣo ⁊ de qti⸗ dianis elemoſinis viuẽ.ꝙ ſic:videt᷑.Cuce/x. Mibil tuleritis in via neq; panẽ neq; pecuni am ⁊c.glo. virgã nõ ferre ẽ nõ eſſe ſollicituʒ de his qᷓ neceſſaria ſũt hũani ſuſtẽtatõi.excludẽ ſollicitudi nem de neceſſarijs ad ſuſtẽtatõeʒ:eſt ex ↄſequẽti inducẽ mẽ dicatõeʒ. cũ dñs illud ꝑſuaſit: iuxta dñicaʒz ꝑſi uaſionẽ li cet illa ꝗᷓ ſunt neceſſaria victui pauꝑibo factis ꝓ rpᷣo mẽdi care.¶ Pꝛet.Luẽc.x.Qui ſuſceꝑit vnũ ĩ noĩe meo ⁊c. intel ligit pauperẽ.q̊ ꝗ pauperẽ ſuſcipit ĩ noĩe xpᷣi xpᷣm ſuſcipit. ſed ſuſciꝑe pauperẽ ẽ pauꝑi ĩ neceſſarijs ꝓuidẽ:ꝗq̊ meritoꝛi um pauꝑes ꝓ xpo ſuſciꝑe.i.miſtrare.qð petit᷑ a pau ꝑibs mẽdicãdo:q̊ liʒ pauꝑes mẽdicare.q] IJtẽ AHathʒ.x.nolite poſſidere auꝝ neq;ʒ argẽtũ neq; pecuniã in zonis vr̃is neqʒ perã in via neq; duas tunicas neq; calciamẽta neqʒ virgã BGBlo.neq; ipᷣa neceſſaria nec celaria ſecũ vehant nihil pter indumẽtũ qͥ ꝗs ↄtentꝰeẽ põt.ſᷣ̊ tales habent neceſſe dũ ſunt viatoꝛes mẽdicare:cũ nibil habeãt vñ poſſunt ſibi victum acqrere.cũ igit᷑ñ ad hãc pauꝑtatẽ ꝑſuadet dñs ⁊ ex ↄſequẽ⸗ ii ad mẽdicãdũ:ↄſtat ꝙ mẽdicare ꝓ xpᷣoẽ licitũ.¶ Pꝛet.ni ſi mẽdicaẽ licitũ eẽt.dñs ñ ̃putaret mẽdicos ſuos ⁊ qð eis fit ſibi fieri. Mat᷑.xxv.qð vni ex mimis meis feciſtis mihi feciſtis.ſuꝑ illud mibi intellige capiti ĩ mẽbꝛis.⸗. Ad idẽ ẽ aꝛgumẽtũ efficax de bẽo bndicto de qͥ dicit.ij.dyalogoꝝ.q; Eꝑ triẽniũ ſtetit ĩ ſpelũca nihil oĩno ꝓficiẽs vel oꝑans.Seo romanꝰꝗdaʒ monachꝰſibi panẽ miſtrabat ⁊ ſic de elemoſi nis ſibi datis vixit.⁊ ita ex mẽdicitate.⁊ ↄſtat ꝙ bñdictꝰ ĩ hͥ nõ peccabat.etiã dũ eẽt ĩ ſpelũca q̃dã die paſce miſit dũs quẽdã ſacerdotẽ ad bẽm bñdictuʒ ſibi victualia deſerentẽ. Pꝛet.exẽplũ ð Alexio viro magne nobilitatis ⁊ mire ſã ctitatis. cũ vnicꝰeẽt ditiſſimi ⁊ potẽtiſſimi ciuis romani nocte q̃ vxoꝛẽ duxerat ↄtẽpto pr̃imonio ⁊ relicta vxoꝛe iuit mẽdicado ꝑ mũdũ.i Pꝛe.exẽplũ ð bẽo dñico ꝗ ĩ moꝛte ſua depcatꝰẽ maledictõʒ oĩbo ꝗ in oꝛdinẽ ſuũ poſſeſſiões cona⸗ rent᷑ inducẽ.ᷓ volebat ꝙ de elemoſinis viuerẽt ſᷣm ꝙ ipe vi rerat.¶ Pꝛet.exẽplũ de bẽo frãciſco.ꝗ nõ ſolũ mẽdicauit ſ 7 mẽdicare docuit:⁊ mẽdicatõeʒ ſuã multis miraculis ofir mauit.ſic patuit in nautis qͥs ciboꝝ ſuoꝝ reliquijs libera uit a moꝛte famis.⁊ ꝑ regulã appꝛobatã a ſũmo potifice cõ firmaꝛi fecit.in q̃ dicit᷑.ꝙ fratres ĩ paupꝑtate ⁊ hũilitate do mino famulãtes vadũt ꝓ elemoſina ↄfidẽt.q¶ ¶Mꝛe.hocipᷣm oñdit exẽplo xpᷣi. Ego at᷑ mẽdicꝰſuʒ ⁊ pauꝑ. lo.I̊ dĩc xpᷣc ſe i foꝛma pᷣui.mẽdicꝰẽ ꝗ ab alio petit:pauꝑ ẽ g ſibi non ſufficit. h oſt at ꝙ h nõ intelligit᷑ de xpᷣo qᷓtũ ad bona ſpũa⸗ lia:qꝛ ↄpꝛehẽſoꝛ erat ⁊ plenꝰom̃i gra.qᷓ in telligit q;tum ad bona tꝑalia.̊ qᷓtum ad illa mẽdicꝰerat ⁊ ab alio petebat. Pꝛet. p̃s.pſecutꝰẽ hoĩeʒ inopem ⁊ mẽdicuʒ. Glo.iudas xpᷣm. alia glo.ẽ pauꝑes ꝑſequi ſũma ſeuicia ẽ. Alij ðo p di uitijs ⁊ honoꝛibo hmõi patiũt᷑.aut q̊ dicit᷑ rp̃e mendicꝰ.q; mẽdicabat a pre.aut qꝛ mẽdicabat ab hoĩe.Si qꝛ mẽdica⸗ bat a pr̃e:q̊ oẽs hoĩes ſũt mẽdici tã diuites q pauꝑes.ſic g rpᷣm ꝑſequi nõ fuiſſet ſũma ſeuicia.ſ̊ qꝛ mẽdicabat ab ho⸗ minibo ha bemꝰ Apoſitũ.¶ Pꝛet.q̃lis ẽ habitꝰtalis ẽ ⁊ actꝰ ſed oĩno Pauꝑis ſᷣm ꝙ pauꝑ actꝰ ẽ agẽ ⁊ mẽdicare:& ſi eſſe pauperẽe,p rp̃o bonũ ⁊ licitũ ẽ:⁊ mẽdicare.¶ Pꝛet.mẽdica renõ phibet᷑ lege nature. nec ſepᷣture. nec gre.ß qo ñ phi bitũ ẽ licitũ. c. 4 Pꝛet. qð nõ ẽ ꝓhibitũ ⁊ ꝑ obediẽtiam impoſitũ eficit᷑ laudabile 7 meritoꝛiũ.m axie ſi ſit diffici: le ⁊ oneroſũ.ẽ ſi aliq ex pfeſſiõe hñt mẽdicaꝛe eũ ex obedi entia faciũt: erit eis laudabile ⁊ licitũ. Pꝛet.ecchia ĩpo⸗ nit ĩ penã ſatiſfactõis mẽdicatõeʒ tꝑalẽ vel etiaʒ ꝑpetuã.h̊ nõ facẽt niſi eẽt meritoꝛiũ ⁊ ſatũfactoꝛiũ.ſ g ad op?ſa⸗ tiſfactoꝛiũ ſe volũtarie obligat aſtringit bñ agit ꝛ licite: gmultofoꝛtiꝰ ꝗ ꝓ rp̃o ſemꝑ vouit mẽdicare ꝑfectius agit. Pꝛet. plꝰplacet deo pauꝑtas volũtaria qᷓ inuolũtaꝛia. . mẽdicatõ ex illa pauꝑtate ꝓcedẽs magis ẽ deo placita. ſeda pꝑõt eẽ deo laudabilis⸗ licita: multomagis ⁊ pꝛima 6 Cõtra.pᷣs.nõ vidi iuſtũ terelictũ nec ſemẽ eiꝰqrẽs panẽ qui qrit panẽ nõ ẽ iuſtꝰ.¶ Pꝛet. p̃s.nutãtes trãſfeꝛãt filij eiꝰ mẽdicẽt ⁊c.̊ nihil qð in ſpñ dei loquẽs imp̃cat᷑ ĩ penã licitũ ẽ:SOͥ mẽdicare nõ ẽ licitũ.ſcz illi ꝗ alio mõ põt victua⸗ lia hre.¶ Pꝛe.pᷣs.nõ ẽ inopia timẽtibo deũ. ⁊c. ¶ Pꝛet. j. Theſſ.iij.nulliꝰaligd deſideretis ⁊c̃. Glo.nulliꝰaliꝗo de⸗ ſideretis ne dũ rogetis vel tollatis. Si plꝰẽ rogare vł pe tere q; apetẽ.⁊ pᷣmũ tãqᷓ illicituʒ ꝓhibet ab apło.ſcʒ deſi⸗ Vrare vel appetẽ gð ẽ alteriꝰ:g multoſoꝛtiꝰpetẽ.¶. Pꝛe.ij. Theſſ.iij. Si ꝗs vᷣbo vr̃o nõ obedit.a exponũt ꝗdã vt abſti neãt a mẽdicatõe dũ laboꝛe coꝛꝑali victũ q̃rere põt: ne cõ⸗ miſceamĩ cũ illo vt ↄfundat᷑.glo.i.vt ab oibo eiectꝰ erube⸗ ſcat donec apli pᷣceptis ſe ſi ubijciat. ̊ cũ nemo debeat eijci a coĩone hoĩm niſi ꝓpt moꝛtale pcrjm. xj.q.iij. nemo epᷣox. re⸗ linꝗt᷑ ꝙ talis peccat moꝛtalit.qᷓ̊ ⁊c. Pꝛet. ꝓuer.xxx.men dicitatẽ ⁊ diuitias ne degeris mihi.ecce ꝙ ſapiẽs poſtula⸗ bat a deo ꝙ nõ ſit mẽdicꝰ:ꝙ mẽdicitas nõ ẽ appetẽda ſ̊ fugi enda.¶ Rñſio.ꝙ licitũ ẽ ũlis ꝗ oĩa dimiſerũt ꝓꝑ xpᷣo mẽdi care. vt etiã ſic magis ſe ↄſoꝛmẽt abiectõi xpᷣi vilitati.de quo dicit᷑. Ego ſum vermis ⁊ nõ bõ abonnatio 7 abiectio giebis. glo l vilit᷑ ↄculcatꝰ:ac ſi eſſem ᷣmis ⁊ nõ bomo alia glo. hũilis ⁊ vilis ⁊ ſilẽtio repens. aũt licitũ ſit in⸗ nuitur ſuꝑ illud.ij. Coꝛin.viij. Scitis gr̃azʒ dñi nr̃i ihu xpᷣi qm̃ ꝓyt᷑ nos egenꝰ.i.dĩc glo.nõ expaueſcas cũ tua mendici tate ad illũ accedẽ:ꝗ indutꝰẽ nr̃a pauptate. niſi eim̃ mẽdici ꝙ rpᷣo eẽnt illi accepti:nõ daret illis. Glo.ſecuritatẽ acce⸗ cendi ad illũ.dicẽdũ ̊ ꝙ mẽdicare ꝓ xp̃o licitũ ẽ.ĩmo etiã meritoꝛiũ.qð euidẽtiſſime ptʒ ex mẽdicitate ſcẽoꝝ pᷣdicto⸗ rum.ſcʒ Alexij.bñdicti.dñici.⁊ frãciſci. qð infra planius patebit.ↄcedẽda ̊ ſũt argumẽta qᷓ ꝓ iſta veritate ſũt ſubin ducta.¶ Ad illud qð pmo obijcit᷑ ĩ ↄtrarium.ſcʒ nõ vidi iuſtum derelictũ ⁊c.dicedũ ꝙ dupler ẽ panis ſcʒ ſpũalis ⁊ coꝛꝑalis.pbũ aũt illud intelligit᷑ de ſpũali non de coꝛpꝑali. qð ptz ꝑ gloſaʒ ibidẽ.nec ſemẽ eiꝰquerẽs panẽ. Glo.ſpũa lem. i.indigẽ pane vᷣbi dei:.qꝛ vᷣbũ dei ſemꝑ ẽ cũ eo. Poteſt etiã ſic lr̃a ↄſtrui vt ↄſtruat᷑. nõ vidi iuſtũ derelictũ nec ſe⸗ men ei querẽs panẽ derelictũ. qꝛ Fm ꝙ dicit Heb. vlt. ſupꝑ illuo. 25 te deſerã nec xerelinqu. Olo. derelinret᷑ ille ꝗ fame ꝑiret.vult phetia dicẽ ꝗ nec iuſtũ nec ſemẽ iuſti vi dit derelictũ.i.faine moꝛtuũ.⁊ G̊ de pauꝑtate non reuocat ſed potiꝰad pauꝑtatẽ.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ mẽdicatõ ẽ malũ qꝛ impcat᷑ in ſpũ dei loquẽs.dicẽdũ ꝙ ẽ mẽdicatõ vo lũtaria: ⁊ coacta q̃ eſt cũ murmure ⁊ impatiẽtia.pᷣma ẽ me ritoꝛia.ſcdᷣa ẽ demeritoꝛia ⁊ afflictiua.⁊ ps.ĩtelligit ð ſecũ da nõ de pᷣma.⁊ ꝙ illud ſit verũ:axparet vᷣm textũ.qꝛ dicit᷑. nutãtes trãſferant᷑ filij eiꝰ ⁊ mẽdicẽt.⁊ bec oĩa in coactõeʒ ⁊ violẽtiaʒ vident᷑ ſonare.¶ Ao illud qdð obijcit᷑ q non en mobla funcri bo drũ ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ duplex eſt inopia. ſcʒ coꝛ poꝛalis ⁊ ſpũalis.verbũ aũt iſtud intelligit᷑ de inopia non quacũq;:Sᷣ ſpũali.q ſit veꝝ:apparet ꝑ illud qð ĩmediate ſe quit᷑.diuites egerũt 2 eſurierũt. ⁊ ↄſiat ꝙ illud nõ intelli⸗ gitur de egeſtate diuitiaꝝ materialiũ.reſlat g̊ ꝙ ſpũaliũ.qᷓ licet ſit ĩ diuitibo:nõ tñ in timẽtibo deũ.qꝛ timoꝛ ẽ initiũ ſa pientie.de q̃ dici᷑ Sap.vij. Venerũt mibi oĩa bona pit cũ illa ⁊c. ¶ Ad illud qð obicit᷑ c illa glo. j. Lheſſ. iij. q nul aliq. vel ꝓpt deſideriũ aliene rei: vel ꝓyt deſideri aliene ſa lutis:vel ꝗpt᷑ nccitatẽ ꝓpꝛie ſuſtẽtatõis.pꝛimũ ꝓhibʒ apłs tãq malũ ⁊ in lege ꝓhibitũ q̃ dicit᷑.Qon ↄcupiſces rẽ ꝓrxi⸗ mi tui.ſcõᷣm aũt ⁊ terciũ nõ ꝓhibet:qꝛ lex caritatis h̊ cõce⸗ dit q mitiꝰ habet beneficijs ↄfoueri ⁊ onus alterius facit ab alto ſupoꝛtari.2 facit etiã nccitati pꝛie ꝓuidẽ. Nuid liꝰẽ aliqd xeſiderãdũ ⁊c.dicẽdũ ꝙ tripłꝛ põt aligs petẽ ab ¶ ueſtio eĩ tã abſurdũ ẽ.ᷓ vt credamꝰaplin denegaꝛe ꝗ nullꝰab al⸗ tero petat nec bnficiũ nec auxiliũ nec ↄſiliũ pietatis ⁊ miſe ricoꝛdie ⁊ caritatis frat᷑ne.⁊ ꝙ iſtud ſit veꝝ apparet ꝑ illð quod dicit apłus ad Philip.vlt.de ſeipᷣo regratiãs eis de bñficio illi collato.nõ quero datũ ſ̊ requiro fructũ abũdã tem in rõne.ſᷣm ꝙ exponit aug.xiij.ↄfeſ. datũ querit ꝗ de⸗ lectat᷑ in re accepta.fructũ reqrit ꝗ delectat᷑ iĩ ſalute aliena hec eſt em ſnia vboꝝ aug.licet vᷣba ſũt muutata.q¶l Ad illud qð obijcit᷑ de.i. ad Theſſ.iij. Sigs vᷣbo nr̃o nõ obedit.qð quidã exponũt de abſtinẽtia a mẽdicatõe. dicẽdũ ꝙ aplus loquit᷑ ibi de ocioſis ⁊ curioſis circa aliena.ꝗ ſic mõ turpi ⁊ indiſciplinato acꝗrũt ſibi victualia.qͥs hoꝛtat᷑ ad laboꝛẽ 2 acgrẽdũ ſibi victualia laboꝛe ꝓpꝛio.vn ſubdit᷑ ibidẽ. NAu⸗ diuimꝰint vos quoſdã ambulãtes in gete.i.ocioſus nibil oꝑãtes ſ̊ curioſe agẽtes. Glo. ibi. bic ondit᷑ ratõ.cur labo⸗ ris ſui mẽtionẽ fecerit q̃ſi dicẽt hoc ideo pᷣcipio:qꝛ audiui⸗ mus quoſdã int᷑ vos ambnlates in gꝗete nibil opaãtes a alie nis curioſe agẽtes H̊ mõ merẽt paſci. ð factũ abhoꝛret di⸗ ſciplina dñica.eoꝝ em̃ deꝰvẽter ẽ q feda cura neceſſaria ſi⸗ bi ꝓuidẽt.hec glo.nõ g̊ dehoꝛtat᷑ pauꝑes ꝓ xpᷣo ad ſngam mẽdicitatis:ſ̊ᷣ ocioſos ⁊ circa aliena curioſos a turpi q̃ſtu victualiũ.q¶ Ao illð qð obijcit᷑.ne ↄmiſceami cũ illo vt eru beſcat eiectꝰab oĩbo.intelligit᷑ de abiectõe ꝑ ſubtractõeʒ fa miliaritatis vel coĩcatõnis.¶ Ad illud qð ſubdit᷑ ꝙ nemo põt eijci a coione hoĩm niſi ꝓpt pcrn moꝛtale. xj.q.iij.põt dici ꝙ h̊ intelligit᷑ de eiectõe ꝑ ſniaʒ anathematis vt in eo dem decreto ptʒ. vbi dicit᷑. Anatbema ẽ et᷑na moꝛtis dãna tio.⁊ niſi ꝓ moꝛtali crimie debʒ imponi ⁊ illis ꝗ non pote rãt alit᷑ coꝛrigi. de hmõi eiectõe nõ loꝗt᷑ aplus:ſ̊ de eiectõe ſubtractõis ſimplicis coĩonis.⸗. Ad illud qð obijcit᷑ ꝗꝙ ſa⸗ piẽs poſtulat ꝙ nõ ſit mẽdicꝰ.ꝓuer.xxx. põt dici vt ſup̃ ta⸗ ctũ ẽ de inopia ſcʒ ꝙ ẽ dupler mẽdicitas. ſcʒ volũtaria ⁊ ꝓ deo aſſumpta: ⁊ inuolũtaria ⁊ coacta.pᷣma ẽ electabilis ⁊ amplectada.ſcõᷣa ẽ afflictiua ⁊ fugiẽda quã petit ſapiens ſibi nõ dari. Pꝛet.ſup rñſuʒ ẽ ad hac obiectõeʒ.vel pt dici Fm bẽm JZobᷣ. Cribſ.xviij.ſᷣmõe ſuꝑ epłaʒ ad hebꝛeos.ꝙ ſa lomon nec diuitias nec pauꝑtatẽ expauit. ſciuit em ꝙ neu trũ ſapiẽtẽ deijcit: p̊ malũ timuit qð occaſionalit᷑ ꝑ vtrãq; frequẽter inducit᷑⁊ ideo neutꝝ in effectu ſibi dari petijt ⁊ boc ptz ex ipa ̃a.vñ pᷣmittẽs mẽdicitatẽ ⁊ diuitias ne de⸗ deris mibi.ſubdit rõnẽ qᷓtũ ad diuitias. ſcʒ ne foꝛte ſacia⸗ tus illiciar ad negãdũ deũ.ſiłꝛ qᷓtũ ad mẽdicitatẽ adiũgẽs ⁊ egeſtate ↄpulſus furer ⁊ ꝑiurem nomẽ dei mei.¶¶ Adhuc nota ꝙ ſicut ptʒ ex glo.ſuꝑ pᷣncipiũ Ecẽs.ꝙ ſalomon tria ↄpoſuit volumĩa.ꝓuerbᷣ puulos docẽs.Ecciaſien ad ĩſtꝛu cuionẽ maturioꝝ. in qͥ lteſec⸗ Canticũ canticoꝝ in qͥ ↄſũmatã ſpõſaʒ ſponſi adiũgit a pleri.vñ in/ puerb.dat᷑ doctrina incipiẽtiũ.in eccleſiaſte ꝓficiẽtiũ.in canticis ꝑfectoꝝ.dẽ põt haberi ĩ ꝓlogo can⸗ ticoꝝ vbi dicit᷑.ꝙ ſalomon tres fecit libꝛos.ſcʒ ꝓuerb.in qᷣ libꝛo docet ꝑunulos nõ tã etate ꝙᷓ ſapiẽtia q̃lit poſſunt vti li⸗ cite tꝑalibo.Ecẽiaſten in qͥ inſtruit hoĩes ꝓuectõꝛis etatis ad ↄtẽptũ caducaꝝ.Cãticũ cãticoꝝ in qͥ̊ vtꝝ ↄſũmatũ docʒ x ſolo amoꝛe dei:vt geſcat int bꝛachia ſpõſi.vñ cũ ſᷣmões accipiẽdi ſũt ſᷣ materiã. petitõ ſalomõis ĩ ꝓuer.reſpicit coĩtatẽ vite hoĩm imꝑfectoꝝ. ꝓpt᷑ qð impᷣeat᷑ illo qͥ vita ta- liũ meliꝰregit᷑.ſcʒ mediocritatẽ.nõſR uꝑabũdãtiã vel pauꝑ tatẽ:q infirmis ⁊ incipiẽtibo ſolẽt eẽ occaſio ruine. ꝛũ ſecũdum Onſequẽter querit᷑ etꝝ oĩbo erogatis ꝓ rpᷣo mẽdicare ſit meritoꝛiũ. Pꝛimo vtx ſit meri⸗/ toꝛiũ meritoꝛio ſimplici. Scðo vtꝝ ſit meri⸗ toꝛiũ meritoꝛio ↄſũmato ſiue ſuꝑerogatõis. Verit᷑ &̊ pᷣmo.vtꝝ mẽdicare ꝓ xpᷣo ſit meritoꝛiũ vel non.qꝙ ſic:videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dñs ↄſulit ⁊ ꝑſua⸗/ det ad illa ad que ſequit᷑ neceſſitas mẽdicandi. vt ad oia relinq̃re ⁊ dare pauꝑibo.̊ ad nihilũ ꝑſuadet do⸗ minꝰdirecte vel ex ↄſequẽti qð nõ ſit meritoꝛium. ergo ⁊c̃. caduca oĩa que eninng.. cvij. ☛● Iſlud idẽ ptʒ exẽplis ſctẽoꝝ ſupꝛatactis.ſcʒ bẽi Alexij.bti Henedicti.bt᷑i Domiĩci.⁊ bii Iranciſci.quoꝝ quidã ĩ mẽ⸗/ dicando vitã ↄtinuauerũt.⁊ grati ⁊ ſcti in oculis dñeĩ mẽ dicitate vſqʒ in finẽ ꝑſeuerauerũt.¶ Pꝛet. boc idẽ ptʒ ex cõ mẽdatõe ⁊ oñſione pᷣmij panꝑis mẽdici.de qͥ.xvj.Luẽc̃. Fa⸗ ctũ eſt vt moꝛeret᷑ mẽdicꝰ poꝛtaret᷑ ab angelis ĩ ſinũ abꝛa he.i.in requiẽ bĩoꝝ paupeꝝ.vt habet᷑ a gloſa.¶ Cõtra.ij. Theſſ.iij. Sigꝗs nõ vult oꝑari nõ mãducet.glo.vult aptus — — ſeruos dei oꝑare coꝛꝑalit vñ viuãt.ne pↄpellant᷑ neceſſaria 1 — petere.qð faciũt mẽdici.qð ſi eẽt meritoꝛiũ.aplus ad ↄtꝛa riũ nõ ꝑſuadẽt ſicut facit.vt ptʒ ex vbo ꝓpoſito.¶ Pꝛet.no cere ꝓximo ⁊ dãnificare ꝓximũ ẽ cauſa demeriti nõ opus meritoꝛiũ.ſᷣ̊ ꝗ mẽdicat ſiue volũtarie ſiue inuolũtarie ꝓxi⸗ mo nocet ⁊ illũ dãnificat.qꝛ qð vni mẽdico dat᷑ alij ſubtra hit. ⁊c. ¶ NPꝛet.dare ⁊ mẽdicare ſũt oꝑoſita.ᷓ eodẽ vtri qʒ oppoſito erũt ſiłꝛ.̊ dare ꝓ xeo ⁊ mẽdicare ꝓ deo ſũt op⸗ poſita.ꝗ̊ᷓ ſi dare ꝓ deo ẽ honũ ⁊ meritoꝛiũ:mẽdicare/p deo eſt maluũ ⁊ demeritoꝛiũ¶Rñſio.qꝙ mẽdicare volũtarie ꝓ xpo nõ eſi ſolũmodo licitũ.·ſᷣ etiã meritoꝛiũ. qð maxie piʒ ex voto mẽdicatõnis bre paule ⁊ Euſtochij.⁊ ex vbis Hie⸗ ro.qui ſemetipᷣm dep̃hendit de H. ꝙ redarguebat biaʒ pan lam.· qꝛ dedit oĩa ſua paupibo vñ neceſſitatẽ babẽt medicã. di. Ipſam etiã ex voto mẽedicitatis finalis ↄmẽdat.dicit ei ſic ĩ epitaphio.vere paula fateoꝛ meũ erroꝛẽ ꝙ in largiẽdo eſſes ꝓfuſioꝛ arguebã. illud ꝓferẽs de aplo. nõ vt alijs ſit refrigeriuʒ vobis aũt tribulatio: ſ̊ ex eqlitate in hoc tꝑe vt veſira abũdantia ſuppleat illoꝝ inopi, 2 6 d euãgelio ſal uatoꝛis. qui bʒ duas tunicas det vnã nõ habẽti.? ꝓuiden dum eſſe nõ qð libẽter faceret.ſi ſemꝑ focẽ nõ poſiet.mul⸗ vo . taq; hmõi que illa mira verecũdia 7 Fmõe ꝑitiſſimo diſſol uebat. teſtẽ inuocãs dñm: ſe ꝓ illi noĩe cuncta facere 2 ba bere voti vt mẽdicans ipᷣa moꝛeret᷑ vt vnũ nümum lſilie ſue nõ dimitteret: 2 in funere ſuo alieno ſindone innolueret. Poc etiã ptʒ ex verbis beate virginis Eugenie.Cui cum melãtia ciuis ditiſſima multa ꝓmitteret vt eam ad amorẽ ſuũ alliceret.quia eam virũ credidit nõ virginẽ: ceco amo⸗ re inflãmato. Rñdit beata Eugenia. opes tue tibi ſimiles: nos telectat mẽdicare cũ xpᷣo.· Hec illa virgo beata cũ ma xime pꝑfectõis eſſet. ita vt ad inuocatõeʒ dñi ſanitatẽ mul⸗ tis ↄferret nũqᷓ dixiſſet:niſi mẽdicere meritoꝛiũ eẽt.4¶ AD d νααρνων. . hoc ꝗᷓ qdð pᷣmo obijcit᷑ ꝑ illud apli. Siquis non vult oꝑari nõ mãducet.⁊ ꝑ glo.que dicit. Slult ſeruos dei coꝛꝑaliter oꝑari. AVñ ⁊c.põt dici.ꝙ apłus hoꝛtat᷑ illos quos inſtruit ad hoc. vt ſubtrabãt ſe a ↄſoꝛtio quoꝛũdam qui erãt vaga⸗ bundi ⁊a indiſciplinati.qui victũ acꝗrebat curioſe ſe babẽ⸗ do circa illa aliena.vt dicit ibidẽ. Genũciauimꝰvobis fra⸗ tres in noĩe ihu vt ſubtrabatis vos ab om̃i fratre am bulã te inoꝛdinate:⁊ poſt eodẽ. Aud iuimꝰ inter vos quoſdã am bulantes in quiete nibil opantes. curioſe agentes c. in quiete.iĩ.ociole. VUnde intetio opti eſt inducẽ illos ad hoc vt teneãt foꝛmã viuendi quã tradidit eis.ſcʒ viuẽdi oꝛdina te ⁊ nõ in ocijs.ſicut faciebãt quidã inter illos.Et qð dicit glo. Uult ſeruos dei coꝛꝑalit oꝑari.intelligẽdũ ẽ ne neceſl⸗ ſitate ↄpellant᷑ curioſitate quadã indiſciplinata acgrẽ vñ vinant.⁊ hoc ptʒ ex textu ⁊ glo.ſuꝑ illud. ſed curiole viuẽ⸗ tes. quia ex hoc modo merent᷑ palci. ſeʒ & alienis curioſe agentes. qd factũ abhoꝛret diſciplina dñica.eoꝝ em̃ deus venter eſt: qui cura feda neceſſaria ſibi ꝓuident. hec glo. Ecce ꝓpter quid inducit neceſſitatẽ laboꝛadi coꝛꝑaliter.vñ vt videt᷑ ex glo. ſuꝑ üllud verbũ apti. Qui nõ vult operari nõ manducet ſibi puidens neceſſaria feda cura vi faciunt illi quoꝝ deus venter elt: ſed poti⸗ acquirãt opere manua⸗ li vnde viuant:poſſunt ſpũslibo cxercitijs inſiſtẽtes victus ſuum abiq; indiſciplinata curioſitate honeſte medicando acquirere. Poteſt etia dici ꝙ intellectus glo. eſt. ꝙ magis vult ꝙ diuino ſeruitio mancipati acquirat ſibi victũ d la boꝛe mamali:qᷓ ꝙ, mendicent inuiti. qd innuit verbũ glo. quãdo dicit:ne pellant. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ mendici damnificant ꝓrimos ſuos.patet rñſio. ſimiliter ⁊ adhuc põt addi.ꝙ ſi foꝛte damniſicãt ꝓximos: ꝙ boc ẽ valde oc⸗ caſionalit᷑ 2 ſine ſpõte ſua. imo pᷣter intẽtionẽ ? voluntatẽ 9 — en — — „ * = ſWN. na A k. vPVter qð in nullo eoꝝ meritũ impedit᷑ ꝛet.hmõi dammnũ multiplici ↄmodo recõpenſat᷑.multipł: em ↄmodũ ꝓuenit ex volũtaria mendicitate ꝓ xpᷣo.diuitibo em̃ ꝓuenit ↄmo⸗ dum receptõis in et᷑na tabernacula.vñ Luc.xi Iacite vo bis amicos de mãmona iniqtatis. Glo.nõ quoſcũq; pau⸗ peres:̊ eos qui pñt in etna tabernacula recipꝑe.qles ſunt —2 — — pauꝑes ſpũ. quoꝝ ẽ egau eela; Pie:o tractãs verbũ p̃⸗ dictũ aduerſus vigilãtium hereticũ dic.Qum iſti paupes inter quoꝝ ſoꝛdes ⁊ illuuiẽ coꝛꝑis flagꝛãs libido dnat᷑.poſ ſunt habẽ etna tabnacula:nõ em ſimpł: pauperẽ. pᷣ paupe res ſpũ beati appellat᷑. de gbo ſcriptũ eſt. eat? intelligit ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ ⁊ca Intli.pauꝑibo ſuſtetadis neqqᷓ intellectu. ̊ elemoſina op ẽ.in ſctis pauꝑibo britudo ẽ in⸗ telligẽ: vt ei tribuas ꝗ erubeſcit petẽ. Pꝛouenit etiã ↄmo⸗ dũ pauꝑibo ex exeplo volũtaꝛie ſuſtinẽtie ⁊ patiẽtie.qui em ſũt pauꝑes neceſſitate ↄpellẽte.exẽplũ accipiũt ex volunta rijs pauꝑibo:volũtarie ⁊ patiẽter pauꝑtateẽ ſuſtinẽdi.qdð ſi faciũt:non ex h̊ modicũ ↄmodũ aſſequũt᷑. Pꝛet. ex ↄſilio ⁊ doctrina taliũ mẽdicãtiũ volũtaꝛie ampliꝰ ꝓuocãt᷑ diuites ad releuatõeʒ indigẽtie paupeꝝ alioꝝ. Pꝛete.oĩbo ꝓuenit dmodũ ex ↄpaſſione illdꝝ.oẽs em̃ feꝛe ↄpatiũt᷑ illis qui vo luntarie ꝓ deo pauꝑes ⁊ mẽdici facti ſũt.q̃ quidẽ opaſſio eſt illis cauſa meriti. A illud qð obijcit᷑.ꝙ dare ⁊ men⸗ dicare ſũt oꝑoſita ⁊c̃.põt dici ꝙ illud pᷣbũ phᷣi.Si oppoſi⸗ tum de opoſito:⁊ ꝓpoſitũ de ꝓpoſito.frequẽter fallit in ter minis moꝝ.⁊ maxie qñ illud ideʒ qð addit᷑.ołpoſitis effi⸗ cit vtrũq; gratuitũ.ſicut eſt in ꝓpoſito.⁊ ꝙ fallat hͥ genꝰar gumẽti.ptʒ in alijs termis.ſicut ↄmedere et ieiunare ſunt oppoſita: eodẽ rtrobiq; òpoſito.adhuc erũt oppoſita. vt ſi vtriq; addit᷑ ̃m diuinũ bnplacitũ.aſſumat᷑ j̊ lic. Si op⸗ poſitũ de opoſito ⁊ ꝓpoſitũ de ꝓpoſito. ſi ieiunare ſm dei bñplacitũ eſt meritoꝛiũ medere pſᷣm dei bñplacituʒ eſt de⸗ leritoꝛiũ. ↄſtat ꝙ; nõ ſequit᷑.ſic eſt in ꝓpoſito. ticulus ſecũdus Onſequẽter q̃rit᷑. Si mendicare ꝓ xpᷣo ⁊ de ele moſinis viuẽ ſit euãgelice ꝑfectõis ⁊ merito ſu⸗ Pererogatõis.ꝙ ſic:videt᷑ ex ꝗabuſdẽ ſupᷣtactis. etiã acdi poſſunt Mdath.x. Molite poſſidẽ auꝝ ne⸗ q; argẽtũ neq; pecuniã in zonis vr̃is.neq; perã in via neq; duas tunicas hñtes neq; calciamẽta. Glo. neq; ipᷣa necel⸗ ſaria neq; celariũ ſecũ ferãt. nihil pᷣter indumẽtũ qͥ gs ↄtẽ⸗ tus eẽ põt.h̊ in h̊ͥ tradit᷑ foꝛma ꝑfectõis ipᷣis apłis.⁊ ꝑfecti onis ẽ ꝑfectũ imitari:ꝗ̊ talit ꝑ mũdũ ire ſpectat ad enãgeli cam ꝑfectõeʒ. ̊ hoc ẽ mẽdicare ⁊ viuẽ de elemoſina: et hᷣ ſpectat ad euãgelicã ꝑfectõeʒ.⸗¶ Pꝛet.¶MNar̃. vj. p̃cepit eis ne ꝗd tollerẽt in via neq;ʒ perã.neq; panẽ.neqʒ in zonis es. aut igit᷑ pcepit eis tãꝙᷓ platis:aut tãqᷓ; ꝑfectis. Si tãq; pla tis: ̊ adhuc eẽnt ad illud oẽs pᷣlati aſtricti. qdð manifeſte falſuʒ ẽ. Pꝛecepit igit᷑ hoc eis tãqᷓ; ꝑfectis viris:qꝛ ꝑfectio coĩter nõ obligatoꝛie ꝓponit᷑ oibo in mandato.qꝛ dicit᷑:qui põt caꝑe capiat: ſic viuẽ ſpectat ad euãgelicã ꝑfectõem. Pꝛet.Luc.x. nihil tuleritis in via neq; virgã neqʒ panẽ HBlo. virgã nõ ferre:ẽ nõ eſſe ſollicitũ de his que neceſſaria ſunt hũane ſuſiẽtatõni.qꝛ hoc debet᷑ pᷣdicatoꝛibo. Si 8̊ ex⸗ cludere ſollicitudinẽ de neceſſaria ſuſtẽtatõne dñs ꝑſu aſit aplis.quos ad p̃dicãdũ inter fideles miſit:multoſoꝛtiꝰ cũ pᷣdicat᷑ enãgeliũ ꝑfectõis ẽ de hmõi nõ eſſe ſollicitũ:ſed vi⸗ ctu ⁊ veſtito ſibi dato eẽ ↄtentũ.qꝛ incõſueti audire doctri⸗ nam ſalutis:auidius audiũt ⁊ copioſiꝰ neceſſaria miſirãt ỹ ↄſueti.¶ Pꝛet.Luc.ix.quicũq; ſuſceꝑit pueꝝ in nom ine ineo intelli xpᷣm recipit: cũ ſuſcipit᷑ pauꝑ ⁊ imitãs rpᷣm ſuſcipit᷑ x-pᷣe. ſi ᷓ ꝑfectõis euãgelice ẽ eẽ pauperẽ⁊ xpᷣi imitatoꝛẽ: ꝑfectõ nis ẽ euãgelice ĩ tali pauꝑtate ꝓꝙ xp̃o ſuſcipi .ſi q̊ h̊ mẽdicã do petit:a ꝑfectõe nõ recedit.¶¶ Pꝛet.Luẽ.x.Nolite poꝛta⸗ re ſaccnlũ neq; perã. Glo. tãta debet eẽ p̃dicatoꝝ in deo fi⸗ Ducia:vt pᷣſentis vite ſumptꝰet ſi nõ ꝓuideat ſibi:tñ nõ de futuros ſciat certiſſime.nedũ occupat᷑ mẽs ad tꝑalia: mi⸗ nus pᷣdicet et᷑na.ad expeditioꝛẽ q̊ p̃dicatõeʒ veritatis facit ꝙ qs tꝑalia nõ pᷣuideat ſ expectet ſibi ab alijs dari:cuʒ ne ge pauꝑem. Et alia glo. ꝗ imitatoꝛeʒ xp̃i recipit ceſſe habuerit. talis modꝰ viuẽdi ↄſonat veritati euãge lice ꝑfectõi.¶ Pꝛet.Luc.xvj.facite vobis amicos ⁊c. Glo. nõ quoſcũq; pauꝑes:ſᷣ eos ꝗ poſſunt in et᷑na tabnacula re cipere.ſ̊ tales ſunt pauꝑes ſpũ quoꝝ ẽ regnũ celoꝝ: g̊ ſᷣm diuinũ oſiliuz eſt ꝙ elemoſine talibo pauꝑibo dent 2 ꝓ ab eis ſuſcipiãt᷑.ſᷣ qʒð ↄſtat de diuino ↄſilio eẽ eſt euãgelice ꝑp⸗ fectõnis:̊ ⁊c.¶ Pꝛet.ij. Coꝛin.viij. Tleſtra abundantia il loꝛũ inopiam ſuppleat nec illoꝝ abũdantia ⁊c. Glo.veſiꝛa abũdantia terrenoꝝ ſuppleat illoꝝ inopiam.ſcʒ vt ecõuer⸗ ſo. abudantia meritoꝝ illoꝝ ſpũaliũ qui diuinis vacant: veſtre ſit inopie ſuplemẽtũ.Si ꝗᷓ hoc ſpectat ad ꝑfectõem dũñici coꝛꝑis ꝙ mẽbꝛa ſibi ↄmũicẽt in ratõe dati ⁊ accepti ad ꝑfectõez elemoſine ⁊ euãgelij facit ꝙ pau ꝑes iuſti ſuſtẽ tationẽ petãt ⁊ accipiant a diuitibo mudanis ⁊ imꝑfectis. Si dicas ꝙ poſſunt acciꝑe ſᷣ̊ nõ petẽ.hoc nihil ẽꝛqꝛ diui⸗ tes mũdani pñt petẽ ozones viroꝝ ſpũaliũ ad releuãdam inopiam meritoꝛuʒ ſuoꝝ:ꝗ̊ viceuerſa pñt pauꝑes ſpũales petẽ elemoſinã coꝛꝑalẽ ad ſuſtẽtatõneʒ coꝛꝑis. Pꝛet.hoc ipᷣm oñdit᷑ exẽplo xpᷣi. Cũ aũt modꝰ quo xpc vixit in ̊ mũ⸗ do ſit ſobis exẽplũ ꝑfectõis:oſtẽſo ꝙ vixerit mẽdicãdo: pa tebit aꝑte ꝙ mẽdicare ꝓ rpᷣo ſit ꝑfectõis. aũt mẽdicus fuerit.ptʒ ſic.põ.Ego aũt mẽdicꝰ ſum ⁊ pauꝑ.Glo.h̊ xpᷣc dicit de ſe in ſoꝛma ſerui ꝛ⁊c.vt ſup.¶ Pꝛet.pᷣs.pſecutꝰ ẽ ho minẽ mẽdicũ et pauperẽ.Glo.iudas xpᷣm.⸗! Itẽ glo.pau⸗ peres ꝑſequi ẽ ſũma ſeiucia ⁊c.vt ſup.̊ ſᷣm Merñ. qdð rpᷣ elegit qui falli nõ põt:meliꝰet ꝑfectiꝰ ẽ et magis eligendũ. Ex quo ptʒ ꝙ illud ſit ꝑfectiꝰqð elegit.hᷣ vt ex dictis patʒ. ipᷣe elegit ſtatũ pauꝑtatis et mẽdicitatis.ꝗ̊ mendicatio pꝛo xpᷣo eſt ꝑfectõis. ¶ IStem Hieꝛo.ſuꝑ illud vᷣbũ pᷣs.pdictũ. Qui cũ diues eẽt ꝓpter nos pauꝑ factꝰẽ.dñs ſe dĩc inopez et mendicũ.¶] Pꝛet.¶NDarci.xj.circũſpectis oĩibo.Slo.Si quis eũ hoſpitõ ſuſciꝑet.tãte em̃ pauptatis fuit et ita nul/ li adulatꝰ:vt in tãta vꝛbe nullũ hoſpiciũ inueniret cum iaʒ veſꝑa erat.&ᷣ ↄſiat q ſi voluiſſet hoſpiciũ ↄducẽ ꝙ inueniſ⸗ ſet ad ↄducẽdũ: circũſpiciebat tãq; pauꝑculꝰet mẽdicus. ¶ Pꝛet. Luc̃.xix.Zachee feſtinãs ceſcẽde.qꝛ hodie opoꝛtʒ me ⁊c̃. Glo.nõ inuitatꝰinuitat.ſ̊ inuitare aliũ ad &̊ᷣ ꝓ euz recipiat hoſpicio. nihil aliud ẽ q; mẽdicare et petere:q̊ ⁊c. ¶ Pꝛet. oh. iiij. da mihi bibẽ. Nug. in oꝛiginali omel.xv. ſuꝑ ioheʒ.in omi re quã xpᷣe geſſit vt hõ hoĩbo ĩ ſe creditu⸗ ris pᷣbebat exẽplũ.⁊ poſt.petijt bibẽ et ꝓmittit bibere. eget quaſi accepturꝰ: ꝓmittit tãqᷓ; ſatiaturꝰ.ſ̊ ↄſtat ꝙ potu ſpi⸗ rituali non egebat:q; illũ ꝓmittebat. coꝛpali et illũ pete bat.¶ Si obijcias ex glo. ; in ↄtrariũ ẽ.licʒ ihᷣs poſt fatiga tionẽ põt ſitire:tñ hũc potũ non exigit:bᷣ intelligit᷑ ꝙ pᷣnci⸗ paliter hũc potũ nõ petebat ne glo.facto ↄtradicat.⸗ Pꝛe. ſicut euãgelica narrat biſtoꝛia.xpᷣc inuitatꝰa phariſeis co⸗/ medebat cũ eis Luc.vij.et alibi. aut ̊ ſicut dñe: aut ſicut pauꝑ.Si tãqᷓ; dñs.̊ nõ dedit exẽplũ pauꝑtatis. Si tanq; pauꝑ:ſ̊ hoc erat mẽdicare.̊ ⁊c.q Pꝛet.ad Hᷣ exẽplar ſcto rum. Heb.xj.dicit᷑ in laude ſctoꝝ.circuierũt in melotis in pellibo capꝛinis.egẽtes anguſtiati afflicti. ̊ talibo circuiꝛe eſt mẽdicare.¶¶ Pꝛet. exẽplũ de helya.iij. Reg. xviij. de quo aug. in qᷣdã ᷣmòe.i. Cũꝗd deꝰcæfecerat paſcẽ ſuũ ſuũ hbely⸗ am. õne illi ꝗ deerãt hoies:alites miſtꝛabãt:oñdit 6 de? qꝛ vñ voluerit et qũ voluerit paſcẽ pᷣuos ſuos põt. et vt poſ let eũ paſcere religioſa mulier:fecit eũ egere.¶ Pꝛct. ad H aſtruendu habet᷑ exemplum de diſcipulis pauli apli. vnde Criᷣ.de laudibo pauli apti.Naulꝰpecuniã non poſſedit. nã ipᷣe hoc teſtat᷑ vſq; ad hãc inquit hoꝛã eſurimꝰet ſitimꝰ. et colaphis cedimur.et inſtabiles ſumꝰ.et quid dico de pe cunia:cũ ille quidẽ ſepe neceſſariũ nõ haberet cibum.neq; qð circũdaret indumẽtũ.et ſequit᷑. diſcipuloꝝ quoq; eius plurium paupꝑies im ꝑtiat totiꝰeruditõis extranei in fame et egeſtate viuẽtes ignobiles:ꝗ diſcipuli pauli fuerũt mẽdi ci. Pꝛet.alij ſunt exẽpla vt de ſct᷑is ſupᷣ noĩatis.¶ Pꝛete. otemptus ſui eſt ꝑfectõis. et maioꝛ maioꝛis. ſed mẽdicare ꝓ rpᷣo eſt hmõi:cum hoc ſit ſe quaſi ſumme abijcere et con⸗ temnere: mendicare ꝑfectõnis eſt et maxime ptz ꝙ men⸗ dicare ꝓ xpᷣo.hoc eſt ꝙ confoꝛmet᷑ xpᷣo.et vt expeditiꝰ inn pleat᷑ qd ↄſulit᷑ a xrpᷣo:nõ ẽ ſolũmodo meritoꝛiuʒ:ĩmo euã⸗ ¶ Mueſtio gelice pfectõis. O Cõtra.Ecẽi.xl. In tpe vite tue ne indi⸗ geas.meliꝰem̃ ẽ moꝛi q; mẽdicare.̊ mẽdicare nõ eſt ꝑfectõ nis nec etiã meritoꝛiũ.¶ Pꝛet.Luc.xij. VUendite q̃ poſſide tis. Glo.oĩbo ꝓ deo ſimul ſpꝛetis:poſtea laboꝛe mannum oꝑamĩ vñ viuatis vel elemoſinã faciatis.viuẽ igit᷑ de labo re ⁊ elemoſinã facere ſpectat ad ꝑfectõeʒ euãgelicã:̊ oꝑpo ſitum eiꝰſcʒ mẽdicare ⁊ de alieno laboꝛe viuere ẽ ↄdtrarium ꝑfeetõi enãgelice.g̊ ⁊c̃. ¶ VPꝛet.j Theſſ.v. KRoga movt no⸗ ueritis eos ꝗ laboꝛãt.⁊c. Glo.ſiẽ diuitie negligẽtiã pariũt ſic egeſtas duʒz ſaturari cupit a iuſticia ceclinat. S qð facit declinare a iuſticia nõ ꝑtinet ad ꝑfectõeʒ euãgelicã/ergo. Pꝛet. ij. Theſſ.iij. Si ꝗs ñ vult oꝑaꝛi nõ mãducet.Glo. vult apłus ſeruos dei coꝛꝑalit laboꝛare vt habeant vñ vi⸗ nant:⁊ nõ ↄpellãt᷑ egeſtate neceſſaria petere.̊ h̊ ẽ mẽdicã/ tinm. ſeruoꝝ dei nõ ẽ mẽdicare ſᷣm apłm. 4 Pꝛet. eodezʒ capitulo ſuꝑ illud vt foꝛmã daremꝰ vobis.Glo.ꝗ frequen ter ad alienã mẽſaʒ ↄueniũt ocio dediti: neceſſe ẽ vt adulẽt᷑ paſcẽti ſe.ſᷣ̊ adulari ẽ ↄtrarium ꝑfectõi ⁊ veritati:ergo ⁊c. Pꝛet. xij.q.j.vidẽtes.dicit vꝛbanꝰpapa.ꝙ epᷣus.oĩbo cõ⸗ muni vita viuere volẽtibo mĩſtraꝛe cũcta neceſſaꝛia debeat ꝓut meliꝰpoterit:vt nemo ĩ eis egẽs inueniat᷑. Et poſt. ſi aligs extiterit modernis aut futuris tꝑiboꝗ h̊ auelleꝛe ni⸗ tatur:iã dicta dãnatõe feriat᷑.ꝗↄtra ſctiones canonicas ẽ ꝙ aliqui viuãt in ecclia vita ↄmũi egẽdo ⁊ mẽdicãdo ĩ ea. Peꝛet. de oſe. di. j. Inhibet᷑ ne ectłia ↄſecret᷑ niſi pꝛiꝰdote⸗ tur. ſi eccłia nõ debeat ↄſecrari niſi habeat vñ ſuſtẽtẽt ꝗ ĩ ea ad niſtrãt:multofoꝛtiꝰ nec aliq̃ religio inſtitui debet ſi ne poſſeſſiõe ſuſtẽtatiua.¶ Pꝛet.mẽdicare ẽ opꝰ indifferẽs ſed indifferẽs nõ fit ꝑfectõis ꝓ additõe finis:ſic manifeſte apparet ĩ alijs oꝑibo.vt ire ad eccłiazx.facẽ elemoſinã.ꝭ ⁊c̃. Pꝛet. pfectõis ẽ gratis⁊ liberalit ſeruire ⁊ ne obligetur pctoꝛibo refundẽ. ſᷣ ꝗ elemoſinas recipit obligat ſe ad int⸗ cedẽdũ ꝓ pct᷑is alienis.ſi &̊ obligatõ hmõi ꝑfectõi nõ ẽ cõ ſona:ꝗ̊ ⁊c.q Peet.hi ꝗq mẽdicãt ex ꝑfectõe vel ꝓfeſſiõe.aut hoc faciũt.qꝛ pauꝑes:aut pᷣdicatoꝛes.Si qꝛ pauꝑes.q̊ oẽs pauꝑes ꝗ mẽdicãt ſũt ꝑfecti.qð ẽ ↄtra augu.de oꝑe mona⸗/ choꝝ.ꝗ repᷣhẽdit monachos ⁊ nihil oꝑari volentes.Si qꝛ pᷣdicatoꝛes:̊ nullꝰ inter eos mẽdicare debʒ ꝗ non pᷣdicat. cuiꝰↄtrariũ tota die fit.¶¶ Pꝛet.pᷣdicare ẽ ꝗd ſpũale.ſᷣ qui ſpũale dat ⁊ tꝑale accipit ẽ ſicut YOeʒei ꝗ pecuniã recipit a naamã/ꝓ collatõe bñficij ſpũalis pꝛiꝰſibi exhibiti ab heli⸗ ſeo.hoc aũt ẽ dãnabile:q̊ dãnabile ẽ pᷣdicatoꝛẽ mendicare. nõ ̊ ꝑfectõis euãgelice.¶ Pꝛet.ꝑfectoꝝẽ abſtinẽ ab omni ſpecie mala.ſ̊ hic ẽ ſpẽs mala q̃ pᷣdicãtes tꝑalia petãt:qꝛ ĩ boc ſunt ſimiles pſeudo p̃dicatoꝛibo.g̊ ⁊c.¶ Pꝛet.hi auctẽ habẽt pᷣdicãdi aut nõ. Si nõ:ᷓ male faciũt pᷣdicãdo.q̊ ni⸗ hil merẽt᷑. Si ſic:ſᷣ qui habẽt auẽteʒ poſſunt petẽ paſtũ: tales mẽdicãdi iniuriãt᷑ auẽti pᷣdicãtis euãgelij.̊ in h̊ non ſunt ꝑfecti ̊ impij.¶ Pꝛet.tutiꝰ⁊ rectiꝰẽ ſequi viros ꝓba⸗ tioꝛes ⁊ ſapiẽtioꝛes.ſ̊ viri ꝓbatiſſimi ⁊ ſapiẽtiſſimi in reli⸗ gionibo fuerũt. Haſiliꝰ.bndictꝰ.aug.Hieꝛo.grego.hyla⸗ rius ⁊ paulꝰ. ſ tales ſic ea reliquerũt ꝙ ↄmũia poſſiderũt nec mẽdicaſſe legũt᷑. modꝰ iſte mẽdicãdi de nouo introdu etus ꝑ beatos ſcʒ dñicuʒ ⁊ franciſcũ videt᷑ eſſe ſuꝑſtitioſus ⁊ fatuꝰ:cũ ſtultũ videat᷑ ſenſuʒ ⁊ ſpm̃ duoꝝ hoĩm ſimplici⸗ um ſenſui ⁊ diſcretõi tantoꝝ pᷣponere pᷣdeceſſoꝝ ¶¶Rñnſio ad pᷣdictoꝝ noticiã notãdũ.ꝙ tripłꝛ ↄtingit mẽdicre. Pꝛi mus modꝰẽ ex neceſſitate nature.vt cũ aligs mẽdicat non qꝛ pauꝑ ſolũ: ſᷣ qꝛ habʒ infirmitatẽ vel de bilitatẽ vel vtrũ⸗ q;· Hic aũt modꝰmiſerabilis ẽ ⁊ tolerabilis.⁊ ꝑ patiẽtiaʒ fit meritoꝛiꝰ ⁊ laudabilis.ſicut legi᷑ Luẽ.xvj.de laʒaro quidẽ erat mẽdicꝰ iacẽs ad poꝛtã diuitis vlceribo plenus. Et ſubdit᷑.ꝙ moꝛtuꝰẽ mẽdicꝰ⁊ poꝛtatꝰ ab angelis in ſinuʒ abꝛahe. De diuite aũt dicit᷑ ꝙ ſepultꝰẽ in inferno.Ex quo colligit᷑ ꝙ mẽdicitas ex neceſſitate ꝓueniẽs: occaſio dire⸗ ctiua ẽ in viã ſalutis eterne.iuxta qð dicit Gꝛeg.ꝙ mala que nos hic pᷣmũt ad deũ ire ↄpellũt.q¶ Scous modꝰ mẽdi cãdi ẽ ex culpa.⁊ hic ẽ cũ ꝗs medicat vel ꝓ ocio fouẽdo vel ꝓꝙ lucro cumulãdo vel vtroq; mõ.⁊ hic modꝰ vituꝑabilis eſt. de qͥ dic Umbꝛo. in li.de officõ.petitõis cauſa veniũt va lidi.nullã cauſaʒ niſi vacãdi hñtes:⁊ volunt ſubſidia eua⸗ cvij. cuare paupeꝝ exinanire ſumptũ. nec exiguo pↄtenti maio⸗ ra querũt ambitu teſtiũ captãtes petitõis ſuffragiũ.⸗ ĩ ta⸗ lium ſimulatõe lucrãtes licitãteſq; ĩicremẽta q̃ſtuũ.licʒ aũt iſte mo ꝰmẽdicitatis ĩ oibo merito debʒ repᷣhẽdi:repᷣhẽdẽ⸗ dus ẽ tñ potiſſime ĩ eis ꝗ habẽt ſpẽm ſct᷑itatis.de gbo dicit aug. de monachoꝝ opꝑe.nullo mõ licʒ vt in ea vita vbi ſena toꝛes fiũt la boꝛioſi.ibi fiũt opifici ocioſi.⁊ in q̃ renũciãt de licijs ſuis ꝗ fuerunt pᷣdioꝝ dñi ibi ruſtici delicati.⸗ poſtea ad eoꝝ ociũ repᷣhẽdendũ ⁊ q̃ſtũ ſequit᷑.callidiſſimꝰ hoſtis tã mlios ypocritas ſub habitu monachoꝝ vſq;quaq; diſꝑ ſit.ciꝛcuiẽs ꝓuĩcias.nuſqᷓ; miſſos:nuſq; firos:nuſq ſtãtes nuſq ſedẽtes.Alij mẽbꝛa martix (ſi tñ martiꝝ )vendicant Alij fimbꝛias ⁊ philacteꝛia ſua magniticãt.alij pentes vel oↄſanguineos ſuos in iſſa vel in illa regione ſe audiſſe viuẽ 7 ad eos ꝑgere mẽtiunt᷑.⁊ oẽs petũt ⁊ oẽs exigũt.aut ſum⸗ ptus lucroſe egeſiatis: aut ſiłate pᷣciũ ſctitatis. Cõtra.ta⸗ les multũ inuehit᷑ beatꝰaug.in li.de ope monachoꝝ.jp eo ꝙ pigritiã nõ tm̃ in ſeipis mẽdicãdo fouebat:verũetia pꝛe dicãdo alijs ſuadebãt.male intelligẽtes euãgeliũ ibi videt᷑ inſinuare.ꝙ nõ ſit ab hoĩbo ſicut nec ab auibo laboꝛãdũ.et peius exponẽtes apłm vbi ꝑſuadet fratribo oꝑari dicẽtes illud eẽ de laboꝛe ſpũali nõ coꝛꝑali.⁊ qꝛ in h̊ ſeipᷣos decipie bãt ⁊ alios:ideo repᷣhbẽdit eos aug.⁊ multipłꝛ oñdit ↄtra⸗ riũ ꝑ totũ librũ de ope monachoꝝ:ꝗ totꝰ ẽ ↄtra illos ꝗ op⸗ pꝛobãt hmõi modũ mẽdicãdi.Vñ de talibo dĩc.ꝙ tãqᷓ; ↄleꝛ uatricẽ euãgelij p̃ᷣdicãtes honoꝛãt pigritiã:tanq pᷣuarica⸗ tricẽ accuſantes miſcðiam.vtinã iſti ꝗ vacare volũt mani⸗„ bus oĩno vacarẽt ⁊ linguis.neqʒ em̃ ta multos ad imitatõʒ inuitarẽt ſi eis etiã nõ tm̃ exẽpla pigra verũetiã vpᷣtuoſa ꝓ⸗ ponerẽt.Nũc aũt ↄtra apłm xpi recitãt euãgeliũ xp̃i.ita ei mirabilia ſũt oꝑa pigroꝝ vt ĩpedire velint:qð apłus ideo pᷣcepit ⁊ fecit:ne impediret euãgeliũ.q Terciꝰaũt modus mẽdicãdi ẽ ſuꝑerogatiuũ iuſticie.⁊ hic ẽ cũ ꝗs mẽdicat ꝓ xpᷣo venerãdo ⁊ ꝓxio edificãdo.venerãdo ſcʒ ꝑ imitatõnis euãgelizatõeʒ ⁊ cultꝰexhibitõeʒ. Per imitatõeʒ qᷓtũ ad cõ temptũ ſui ⁊ vilificatõeʒ ſiue abiectõʒ qð xpᷣe euidẽtiſſime fecit.de qͥ Hieꝛo. Eſto vilis quãtũ poteris nũqᷓ xpᷣo vilioꝛ eris.pᷣs.ego ſum vᷣmis ⁊ nõ hõ.obpꝛobꝛiũ hoĩm ⁊ abiectio plebis. dedit ei ſe ⁊ ↄtẽptui expoſuit ꝗ volũtarie mendicat ad exẽplũ xpᷣi.pᷣc ſe mẽdieitati expoſuit ĩ ſtatu ĩfãtili pu⸗ erili ⁊ virili. De mẽdicitate in pᷣmo ſtatu habet᷑ a fulgẽtio in Fᷣmõe de ephia,.dẽ eẽ ibi. Quis ẽ iſle cui exhibes obſeqũ non habet tectum.ꝗs ẽ ꝗ pᷣſepe vagitibo ĩplet.rñde mibi oꝛo te dic mihi cui erbibes laudẽ.iõ diu inꝗrat animꝰrõ nem.ſtupeo em̃ cũ intueoꝛ pãnos ⁊ video celos.eſluo cum inſpicio in pᷣſepe mendicũ.⁊ ſuꝑ aſtra pᷣclarum.ſed ſubue⸗ niat nobis fides:qꝛ ratõ deſicit.hec ſulgentiꝰ.Aldendicus em̃ fuit alieno lecatꝰ tugurio ⁊ alieno reclinatꝰ in pᷣſepio. De mẽdicitate in ſcðᷣo ſtatu habet᷑ a Herñ.Ffᷣmone ſuꝑi-⸗ lud Luce. Cum ihs eſſet annoꝝ duodecim. querit em̃ hic vbi ihs fuit in triduo dicẽs ſic.ꝑ illud triduũ vbi eras bo ne ibeſu.quis tibi cibuʒ miſtrauit ⁊ potum: quis detraxit calciamẽta:quis mẽbꝛa pueꝛilia vnguẽtis fouit. AVbi eꝛgo eras dñe.an vt ꝑ oĩa te nr̃e ↄfſonares pauꝑtati:⁊ oĩs vite humane miſerias ſuſciꝑes:quaſi vnꝰe turba panpeꝝ.ſtipẽ ꝑ boſtia mendicabas?: Quis mihi dabit buccellarũ illarũ mẽdicataꝝ participẽ fieri.vel ſalutẽ diuini illiꝰedulij reli⸗ quijs ſaginari.hec Herñ.De mẽdicitate eiꝰin tercio ſtatu habet᷑ Mar᷑.xj.Luc.xix.⁊ in pᷣs.ĩ pluribo locis.vt ſupꝛa tactũ eſt. Laudabilis ẽ igit᷑ mẽdicatõ voluntaria q̃ quis ſe pauꝑta ti exponit.vt redemptoꝛi ſuo ſe ↄſoꝛmet.⁊ vt cultui diuino mente liberioꝛi ⁊ euangelizatõni vacet œpoſita ſe⸗ culi ſollicitudine.⁊ ꝓximũ edificet ⁊ ad pietatẽ ꝓuocet.de talibo aug.in quoda ᷣmõe q̃drageſimali. In iſio tꝑe mul⸗ tum ↄmẽdat de oꝑa miſcð ie.ipᷣos ſctos ſuos egere ſecit.et cum facti huerint amici de mãmona inigꝗtatis: recipiant ⁊ ipᷣi amicos ſuos in eterna tabᷣnacula.i.cũ ſeꝛui dei pij cum iugit deo vacãt aliquotiẽs indigẽt.vt illi ꝗ hñt mũdi diui⸗ tias elemoſinas illis largiãt᷑.⁊ quõ illos ꝑticipes faciũt ĩ frena ſuba:ſic cũ illis ꝑtem merebũt᷑ habere i vita eterna. Ex quo apparet.ꝙ talis mẽdicatõ lauda biłſit.q fit/ ꝓ rpᷣo euãgeliʒãdo.qꝛ viã pᷣbet euãgelio ratõne eiꝰqð pᷣdicat᷑ a p̃dicat᷑ ↄcui pdicat᷑. Ratõe eiꝰ qð pᷣdicat᷑.qꝛ p̃dicamꝰmði ↄtemptũ.qꝛ efficaciꝰ ſuadet᷑ verbo ⁊ exẽplo ꝙᷓ ſolo verbo.a plnuribo etiã pᷣdicat᷑ ſi p̃dicãtes viuũt de euãgelio qᷓ ſi ↄpel⸗ lerent᷑ viuere de ſumptu aut laboꝛe ꝓpꝛio.a pluribo ⁊ effica cius ſuſcipit᷑ dũ ſuſcipiẽtes documẽta largiũt᷑ bñficia ſuſtẽ tantia.⁊ hoc ẽ qdð dicit Johᷣ.Crib.ſuꝑ Aldath.omel. xx xij. Motãdũ ꝙ diſcipuli ab eis quibo pdicabant cibari opoꝛte bat. vt neq; ip̃i qni magna ſapiũt aduerſus eos ꝗ docebant᷑ vt oĩa pᷣbentes nibil accipiẽtes ab ip̃is. nec illi rurſus ab⸗/ ſeindant᷑ deſpecti ab ip̃ᷣis deinde vt nõ dicãt mẽditãtes.igi tur iubes eos viuẽ ⁊ verecũdent᷑.⁊ in H̊ mõſtrat vebitũ ex/ iſtens 2 oꝑatoꝛes eos vocãs.⁊ qð dat᷑ mercedẽ noĩuns.ne⸗ qʒ em qꝛ in ſᷣmonibo ẽ oꝑatio exiſtimetis ꝑuũ bñficiũ qð ẽ a nobis. etem laboꝛes bhʒ multos.⁊ ꝗcqd dederint ꝗ docẽt nõ largiẽtes pᷣbẽt:ſᷣ̊ retributõez pᷣbẽtes.Qñ em̃ ꝗs mendi⸗ cat ꝓ xpᷣo imitãdo ⁊ euãgeliʒado ſᷣm foꝛmã pᷣſcriptã.nõ ſo lum nõ peccat: verũetiã implet iuſticie ꝑfectõeʒ.pᷣmo ꝗdeʒ qꝛ æbet᷑ ſuſtẽtatio panꝑi iuſto xpᷣm imitãti.ſcðᷣo qꝛ magis tcebet᷑ tanq; pauꝑi euãgelico xpᷣm euãgeliʒãti.tercõ qꝛ ma⸗ xime debet᷑ pauꝑi grato debitũ ꝓ gr̃a hũilit accipiẽti ⁊ hu militer ſupplicãti.quixpe cũ ſit liber ex oĩbo facit ſe ſeruum oĩm. Et h̊ eſt qð dic aug.ſuꝑ illud pᷣs.ꝓducẽs fenũ iumen tis.i.tꝑalia pᷣdicatoꝛibo.vt de euãgelio viuãt ꝗ euãgelium annũciãt.⁊ herbã ſeruitnti hoĩm.i.pᷣdicãtibo ſeruituti ho minũ ꝓrpᷣo. Vñ aplłus cũ eſſem liber ab oĩbo: oĩm ſeruuʒ me feci.ꝗ ſeruitꝰẽ a caritate q̃ facit hũiles.ꝓ xpᷣo ſerui hu⸗ miles hoim fiũt vtilitati fratꝝ intẽdẽtes.hec ſũt iumẽta ꝗ⸗ bus debet᷑ herba vt merces: qꝛ ſeruiũt de ꝗbo dicit᷑ nõ alli⸗ gabis os bouis triturãti.⁊ dignꝰ ẽ oꝑariꝰ mercede ſua.de⸗ bent᷑ em̃ pᷣdicatoꝛibo tꝑalia:qꝛ largiũt᷑ ſpũalia.vñ apłs.j. Coꝛin.ix.Si ſemiamꝰ vobis ſpũalia:nõ magnũ ẽ ſi carna lia vr̃a metamꝰ.de ꝗqv dicit᷑. Heatꝰꝗ pᷣoccupat vocẽ petẽ⸗ tis.i.qui intelligit ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ.i⸗õ em̃ ita os al⸗ ligares boui trituꝛãti vt mẽdico trãſeũti.i.mẽdico das.qꝛ legit᷑ om̃i petẽti da.huic etiã nõ petẽti dare debes. Vides &Dne ſi ſic indigeat miles xp̃i vt petat.te iudicet.i.dãnabilẽ oñdat.Sicut em̃ dicit᷑ de illo ꝗ te q̃rit da om̃i petẽti: ſic de eo quẽ tu querẽ debes dicit᷑.deſudet elemoſina ĩ manu tua donec inuenies iuſtũ cui æs.om̃i ̊ petenti quicũq; ſit da: agnoſcẽs in eo cui des. ſ̊ multomagis da ſeruo di militi xp̃ᷣi nõ petẽti.¶ Ex his g̊ maxĩe apparet ꝙ in xpᷣi pdicatoꝛe mẽdicatoꝛe.nec ẽ vicij nec culpe: ſ̊ magis ꝑfectõis euaãgeli ce.Et ratões ⁊ auẽtes ⁊ exẽpla ↄcedẽda ſunt q̃ ad hãc ꝑtẽ inducũt᷑.Nã ſiquis impugnare ⁊ impꝛobare velit omneʒ mendicãdi modũ in ſeruis xpᷣi impugnare videbit᷑.nõ tm̃ oꝛdinẽ pauperũ:verũ ⁊ ſũmuʒ pontificẽ ꝗ aꝑꝛobauit hũc modũ viuẽdi.nec tm̃ ipm:verũ etiã maximũ cetũ ſanctorũ qui mẽdicauerũt.beatũ Alexiũ.benedictũ.dñicũ. franci⸗ ſcum cũ ſequacibo ſuis.⁊ ipᷣm cuneũ aploꝝ ⁊ ꝓphetarum. necnõ ⁊ ipᷣm ihm vxpᷣm quẽ ſcriptura nõ veret᷑ dicere pau⸗/ perem ⁊ mẽdicũ: cũ tñ maioꝛa de ipᷣo dicat ⁊ ſentiat fides noſtra.ſcʒ ꝙ ꝓ nobis nõ tm̃; pauꝑ ⁊ mẽdicus fuit ꝓpter no⸗ ſtrum exemplũ:ſed etiã viliſicatꝰvſqʒ ad abiectõnis genus extremũ vt exemplũ daret ꝑfecte ↄtẽnendi müdum. Pꝛet. pᷣter hec mala videt᷑ ſubuerti ſtatꝰvniuerſalis eccleſie. Si em̃ illicitũ eſt ꝑ elemoſinaꝝ acceptõeʒ pauꝑibo xpᷣi acciꝑe vite ſuſtentamẽtuʒ: multofoꝛtiꝰ illicitũ eſt acciꝑe amplitu dinem ⁊ multitudinẽ poſſeſſionũ ⁊ magnoꝝ reddituũ.nõ⸗ ne abſurdũ videt᷑ alicui ꝙ liceat accipere talentum auri ⁊ nõ liceat recipere fruſtuʒ panis.ꝙ ſi hoc maluz eſt:cũ vni⸗ uerſarũ ecclłliaꝝ poſſeſſiões tam in reiigioſis ꝓpꝛietatẽ ha⸗ bentibo iᷓ; clericis ſecularibo habeant᷑ ꝑ acceptõeʒ elemoſi narũ volũtaꝛie 2 gratiſdataꝝ: videbit᷑ ex his ſubuerti ſta tus vniue:ſaꝝ eccliaꝝ ſi & elemoſinis viuẽ vel elemoſinas acciꝑe in ꝑua quãtitate vel magis illicitũ vidẽt᷑ niſi foꝛte quis dicat ꝙ licitũ eſt acciꝑe.ſed nõ eſt licitũ petere.ſᷣ hoc mirũ videt᷑ ꝙ aliquis poſũit in illud qð maiꝰ eſt:⁊ nõ inlil⸗ lud qð minꝰeſti.⁊ ꝙ aliqð monaſteriũ poſſit recipere centũ marcas dæ redditibo ab aliquo pᷣncipe:⁊ vnꝰpauꝑculꝰnon poſſit ad ſue indigẽtie releuatõeʒ ſimpliciter imploꝛare.et ꝙ aliquis poſſit ex auaricia petere ab amico:⁊ xpᷣianꝰ nõ poſſit ex caritate petere a xpᷣiano. Et ꝙ aligꝗs ſcholaris li⸗ cite poſſit mẽdicare pᷣ amoꝛe ꝓficiẽdi in ſciẽtia que inflat: vt tandẽ ꝑueniat ad tꝑales diuitias.⁊ pauꝑ religioſus nõ poſſit petere ꝓficiẽdi in caritate ⁊ humilitate que edificat vt tandẽ ꝓſiciat ad vitã eternã.hec ⁊ his ſilia valde viden tur abſurda ⁊ veritati ⁊ iuſticie ↄtraria.Si ꝗ̊ hec ⁊ boꝛum ſilia magna faciũt abſurditatẽ ⁊ maximã inducũt incõue⸗ nientiã:firmiter tenẽduʒ eſt ꝙ licet pauꝑibo elemoſinis ſu ſtentari ⁊ illos mẽdicare intẽtione pᷣdicta ⁊ modo ſupꝛa ex plicato.¶¶ Ad illud aũt qð pᷣmo obiectũ ẽ ↄtra hoc ꝑ illud Ecẽi.In tpꝑe vite tue ne indigeas.põt dici ꝙ intelligẽdum eſt de indigẽtia ſpũali ⁊ nõ coꝛꝑali.vt ptʒ ex glo.ibi que di⸗ cit virtutibo ⁊ bonis oꝑibo.vel ne indigeas indigentia pi⸗ gritie ⁊ ocioſitatis.i.nõ ſis piger ⁊ ocioſus ne te opoꝛteat indigere.Vñ glo.pigriciã ⁊ ociuʒ ꝓhibet.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de glo.Luc.xij.que ẽ oĩbo ꝓ deo ſpꝛetis ⁊c̃.dicẽdnʒ ꝙ illud eſt ↄſiliũ qtuʒ ad pᷣmũ qð dicit᷑. Aendite q̃ poſſide tis:qtũ ad ſcðm eſt ſolũ de bñ eſſe ↄſilij qdð nõ aſtringit eti am viros ꝑfectos illos potiſſime qui pñt circa maioꝛa bo⸗ na occupari.⁊ qð illud ſit veꝝ ptʒ ꝑ eandẽ glo.cũ ſubijcit᷑ vñ viuatis ⁊ elemoſinã faciatis.certũ ẽ ꝙ illi qui oĩa ſua ꝓ deo dederũt:ad vlterioꝛes elemoſinas faciẽdas mĩme aſtꝛi gunt᷑.Et ideo illa glo. nõ expᷣmit ꝙ ſit de eẽntia ſubſtan⸗ tia ↄſilij:ſᷣ magis de bñ eſſe ᷣm ſtatũ ⁊ oꝛdinatõeʒ aliqua⸗ rum ꝑſonaꝝ q̃ magis ſũt idonee ad manualit᷑ oꝑanduzʒ qᷓ ad aliquid magis arduũ faciẽdũ. Si em̃ illud eẽt d eſſen⸗ tia ꝑfectõio ↄſilij:tũc nulli illud ↄſiliũ impleuiſſent.niſi ꝗ oꝑati manualit᷑ fuiſſent:ac ꝑ hoc alios aplos a BHarnaba 7 paulo qui fuerũt ꝑfectiſſimi:quos nõ legimꝰ manualiter eſſe oꝑatos:nõ iudicaremꝰeſſe ꝑfectos fuiſſe. verũetiã vti⸗ qʒ quia oꝑatio manualis ꝑfectõni enangelice ↄſonat:ſi tñ maioꝛa bona nõ ipediat. Vnde glo.ſuꝑ illud. vado piſca⸗ ri.eſt ſciendũ nõ ꝓhibitos eſſe arte ſua licita victũ quereꝛe apłatus integritate ſeruata:cum vñ viuerẽt nõ haberẽt.⁊ ſic illis laboꝛãtibo adijcit dñs neceſſaria que ꝓmiſit.ſed ꝙ bic laboꝛ ↄpetat non occupatis circa maioꝛa bona. patet. qꝛ tũc apłi pᷣdicationi nõ vacabant:vñ Cri.vemt ſymon piſcari.qꝛ neq; xpᷣc ↄtinue cũ illis.neq; ſpũs datus erat:ne qᷓ; quid ↄmiſſuʒ erat tũc:neq; quid habẽtes agere artẽ tra⸗ ctarunt.⁊ ideo ex hoc nõ habet᷑ ꝙ ꝑfecti teneant᷑ oꝑari ma nualiter niſi foꝛte cũ non ha beãt ſpũalẽ ⁊ melioꝛẽ exercita tionẽ. Pꝛet.eſto ꝙ vir ꝑfectus teneret᷑ manibo ſuis oꝑari ex hoc nõ põt inferri:ꝗn hũiliatõe ⁊ alioꝝ edificatõe poſ⸗ ſit hũiliter elemoſinas petẽ ꝓ loco ⁊ tꝑe.¶ Ad illð qð obij citur poſtea de glo.j. Theſſ.v.q egeſias facit declinare a iuſticia ⁊c.dicẽdũ ꝙ ſicut diuitie nõ ſũt in culpa ̊ cupidi⸗ tas diuitiaꝝ:ſic egeſtas culpa nõ ẽ.ſ̊ im patiẽtia egeſtatis. quã qui habet a iuſticia declinat:dũ refugiẽdo egeſtatẽ va⸗ dit poſt pecuniaʒ.quã ꝗ ſequit᷑ defacili declinat a iuſticia. NQui em̃ volũt diuites fieri incidũt ⁊c̃.j.Thi.vj.⁊ ſicut ta lis egeſtas ẽ mala:ſic ⁊ mẽdicatõ ex tali egeſtate ꝓueniẽs ẽ culpa.cũ aũt plus placet penuria q; abũdãtia.et bõ pauꝑ amoꝛe pauꝑtatis ↄtemmit abũdantiã: talis nõ habet occa ſionem declinãdi a iuſticia ꝓ tali egeſiate.⁊ talis eſt pauꝑ tas ⁊ mẽdicatio que ſpectat ad ꝑfectionẽ euangelicam.Et ꝙ iſta ſit rũſio vera.patʒ ꝑ ipᷣam glo.in qua dicitur.ꝙ ege ſtas in qua ſaturari cupit a iuſticia declinat.egenꝰ em qui cupit ſaturari nõ eſl egenꝰ:qꝛ nõ amat pauꝑtatẽ ſed ſatuꝛi tatem.nõ penuriã ſed abũdantiã.⁊a talis nõ eſt pauꝑ euan gelicus qui mendicat ex ſu ꝑerogatione iuſticie:ſᷣ potiꝰ cu⸗ pidus ⁊ terreſtris qui mẽdicat ex vicioſitate culpe ſᷣm pꝛi⸗ us habitam ratõcʒ. 4¶ Ad illud qð obijcit᷑ de illo verbo. ij. Theſſ.iij. Siquis nõ vult ⁊c̃.K glo.vult ſeruos dei ⁊c.cuʒ bis q̃ ſupꝛa tacta ſũt põt dici.ꝙ illud velle aut nõ eſt velle p̃cepti ſᷣ ãmonitõis.Aut ſi eſt velle pᷣcepti:nõ ſe extẽdit ad oẽs.ſed ad eoa qui nõ volũt egere.Ao illos tñ ſe ex tẽd it ꝗ nõ poſſunt maioꝛa agere.⁊ ex hoc nõ colligitur ꝙ paupeꝝ vita ſit mala.qui mẽdicatõe ⁊ manibo ſuis nõ oꝑat᷑: h̊ me⸗ lioꝛibo ſalubrioꝛibuſq; exercitijs occupãt᷑.⁊ ꝙ hoc verũ ſit planũ eſt.Mã ſi illud verbũ.Qui nõ vult oꝑari nõ mãdu⸗ — — ¶ Dueſtio cet ſimpliciter eẽt pᷣceptũ:tũc oẽs eint ĩ malo ſtatn q ma⸗ nibo Apꝛijs victũ ſibi nõ acꝗrerẽt ſi poſſent. et hoc ẽ fere damnaꝛe totũ mundũ. iterũ poc ſe ñ extẽdat ad pau peres volũtarios et ꝑfectos.hoc apparet ex ipᷣa glo. qᷓ di cit.vt nõ cõpellant᷑ egeſtate petere neceſſaria.tales ei nõ mendicãt ſic nccitate cõpulſi:pᷣ ſiẽ amoꝛe ꝑfectõis indu⸗/ cti.Poſtremo ꝙ nõ ſe extẽdat niſi ad eos ꝗ nõ ſunt circa maioꝛa occupati:aſparet ex ipᷣo textu.ij.the.ũj. Audi⸗ uimus qſdã int vos ambulãtes ĩ quiete nihil opãtes H̊. curioſe agẽtes. Hi aũt ꝗ hmõi ſũt denũciamꝰ vt cũ ſilen⸗ tio oꝑantes ſuũ panẽ mãducẽt.hoc infra aparebit maĩi feſtiꝰ.ql Ad illud qð obijeit᷑ de illa glo. Qui freq̃nter ad alienã mẽſam frequẽtat ⁊ mẽdicat ꝓ ocioſitate fonenda ille ꝓpnuo ẽ ad adulãdũ et fouẽdũ.Et ꝗd mirũ ſi ille ꝗ di ligit ociũ et fouet ventrẽ ſuũ ꝓꝛũpit ĩ verbũ adulatoꝛiũ. ex hoc nõ dãnat᷑ pauꝑeuãgelicꝰ.ꝗ ad alienã menſã ↄue⸗ uenit ꝓpt᷑ euãgeliʒãdũ et imitãdũ xpᷣm. Mã ſi tales hoc⸗ ipᷣo ꝙ pauꝑes ad alienã mẽſam accedẽtes eẽnt adulato: res:tũc cũ xpᷣc apłus miſerit ad euãgeliʒãdũ et ad viuẽ dũ de ſumptibo aliene mẽſe:potiꝰ feciſſet apłosadulato res q; viros pᷣdicatoꝛes.ipᷣe etiã xpᷣc fuiſſet maximꝰ adu⸗ latoꝛ:qꝛ frequẽter iuitabat᷑ et comedebat ĩ domibo phari ſeoꝝ.Elñ ſi recte ĩtelligimꝰ:adulatõis viciũ potiꝰ ẽ qne⸗ xum diuitibo mũdanis qᷓ; pau ꝑibo euãgelicis ⁊ volũta⸗ rijs.vñ Cri.omeł.ſuꝑ math.loquẽs de diuitibo ait ſic. Adulari neceſſe ẽ multos et paAcipes et ſubiectos.et mł tis indigere ⁊ turpiter ſeruire.et foꝛmidare ⁊ ſuſpicari et timere eoꝝ ꝗ ſuſpicãt᷑ oculos et timere calumniatoꝝ oꝛa et alioꝝ et auaroꝝ cõcupiſcẽtias.̊ nõ pauꝑtas eit aliqꝗd tale:ſᷣ ↄtrariũ vniuerſũ.regio ẽ nõ furibo ſubiecta B muitꝰ poꝛtꝰ trãgllus peleſtra et gymnaſiũ phᷣie.audi te quicũq; hoꝝ pauꝑes eſtis magis aũt ⁊ gcũʒ ditari cõ cupiſcitis.nõ pauꝑem eẽ malũ ẽ:hᷣ nõ velle eẽ pauꝑem.2⸗ neq; malũ exiſtuna panꝑem:⁊ nõ erit tibi malũ.Et pau lopoſt.neq; mihi eos ꝗ accuſant pauꝑtatẽ ĩ mediũ affeꝛa tis:ſᷣ eos ꝗ ꝑ eã fulſerũt.cũ helias educatꝰraptꝰẽ.beata illa rapina.cũ bac heliſeus claruit.cũ hac iohes cũ hac apłi oẽs.Cũ auaricia ᷣo Achab Zeʒzabel gieʒi. Judas vo et cayphas ↄdẽnati ſũt:maledicta ẽ gens eoꝝ.⸗!Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝑ decꝛetũ vꝛbani pape.xij.q.j.pt dici P multiplex ẽ de fectꝰ ĩ allegatõe illiꝰdecreti. Pꝛimꝰ de⸗ fectꝰ qꝛ decretũ illud ẽ ad ep̃os ꝗ debẽt paſcẽ mẽdicãtes nõ ad illos ꝗ egẽt. vñ ſicut illa lex deut.xv.nõ erit oĩno egens et mendicꝰ int᷑ vos.nõ eſt data cõtra mẽdicitateʒ pauperũ:h̊ cõtra tenacitatẽ diuitũ.qð pʒ ꝑ hoc qð ĩ eo⸗ dem capitulo ſubiũgit᷑.nõ deerũt pauꝑes ĩ terra habita tõis vr̃e.ſic et hec lex dat᷑ ẽis abũdantibo ad ſuſtẽtatõʒ pauperũ clericoꝝ:eoꝝ potiſſime ꝗ nõ egent volũtarie h̊ cõpulſiue.ꝗ ter indigẽtiã efficiũt᷑ circa diuinũ officiũ indeuoti.Secũdꝰ defectꝰ ẽ.qꝛ illud decretũ introducit᷑ ad ꝓbandũ ꝙ elerici nõ debẽt hr̃e ꝓpꝛiũ.ſic pʒ in fine ca pituli. vbi ha bet᷑. His oĩbo claret ꝙ clericis nullo mõ li cet ꝗꝓpꝛiũ hre.ꝙ ſi habuerint:nõ clerici erũt.Añ ꝑ illud decretũ nõ pᷣcludit᷑ via pauꝑiboꝗ nolũt hr̃e ꝓpꝛiũ:vᷣ po⸗ tius aꝑit᷑. Terciꝰ defectꝰ.ꝙ ſiẽ hre ꝓpꝛietateʒ in cõi ap⸗ pꝛopꝛiatũ ẽ auctoꝛibo ſũmi põtificis ſcʒ vꝛbani ſicut bic appet:ſic modꝰ viuẽdi in altiſſima pauꝑtate auẽte ſũmi pontificis ẽ appꝛobatus:ſicẽ pʒ extra de exceſ.pᷣlatoꝝ.ni⸗ mis iniqua.vñ decretũ vꝛbani pape pᷣiudicare nõ potu⸗ it auẽte ĩnocẽtij.honoꝛij. Gꝛegoꝛij.qui iſtũ modũ acqui rendi victũ aꝑꝛobauerũt tam ĩ iure qᷓ; in pꝛiuilegijs ſpe cialibo et pꝛiuatis.qꝛ nõ habet imperiũ par in parem: et cõſtitutio pꝛioꝛ nõ pᷣiudicat poſterioꝛi.nec ius cõe pᷣuato nec lex cõis pꝛiuilegio:ſed potiꝰ ecõuerſo. Nec ex h̊ põt argui inſtabilitas vel contradictio int rectoꝛes eccleſie. qꝛ ſtatuta mutari debẽt et poſſũt ꝓ loco et tꝑe.ſiẽ aꝑꝑarʒ in ſtatu de gradibo parentele et alijs plurimis q̃ iuſte a pꝛĩcipio ſtatuta fuerũt:et nihilominꝰ alia nõ minꝰ iuſte introducta ſũt. hmõi exemplũ pt᷑ br̃i Heſter vlt.vbi dr̃. 126 putare tebetis ſi diuerſa iubeãꝰ exanimi nr̃i veĩre leuitate:̊ ꝓ qualitate tꝑm vt reipublice poſſit ferre ſen .Cvij. ĩentiã. ¶¶ Ad illnd qð poſtea obijcit de ↄſecratõe eccleſie ꝙ nõ debet cõſecrari niſi pꝛiꝰ ditet᷑ ⁊c.dicẽdũ ꝙ in illiꝰ decreti allegatõne ẽ multiplex defectꝰ. ODꝛimo qꝛ flatutũ illud & cõſecratõe ecclie nõ dotate factũ ẽ ĩ alleuiamen coꝛpoꝝ.Secũdo in dilatatõz diuini cultꝰ.Et tercio ĩ ſo latiũ clericoꝝ miſtrantiũ.qui nolũt volũtarie aſtringẽ ſe ad votũ pauꝑtatis. Hoꝝ aũt ↄtraria in ꝗꝓpoſito mnue niũtur.Mã minꝰ grauãt᷑ ep̃i et ecclia de religioſis viuẽ⸗ tibo de elemoſina:qꝙᷓ; ſi eis ꝓuideret in beneficijs ⁊ p̃ben⸗ dis.Secũdo qꝛ cultꝰ tei nõ augeret᷑.ſ̊ potius diminue⸗ ret᷑:ſi hic modꝰ viuẽdi de medio tolleret᷑. Tercõ qꝛ tales paupꝑes volũtarij libẽtius deo vacãt in pauꝑtate ſeruiẽ⸗ do:qᷓ deo ſeruirẽt ꝓ magno beneficio.et magis contenti ſunt ꝑuulis elemoſinis:q; eẽnt magnis beneficijs et pꝛe⸗ bendis. Pꝛet᷑.nõ eſt ſiłe de dotatõne eccłie ↄſecrãde ⁊ re ligioĩs inſtituẽde.qð pʒ in cã inſtitutõis eccłie.ſiẽ̃ pʒ de ↄle.diſ. j. et ꝓbat᷑ ꝑ exemplũ tabernaculi et tẽpli. Qazʒ ſi ecclłia typica debuit oꝛnari miſtris et vaſis et ceteris oꝛ namẽtis decentibo:multofoꝛtiꝰ eccłia xpᷣianoꝝ q̃ maxĩo honoꝛe et reuerẽtia digna ẽ:tũ ꝓpter dei ꝗ in ea colitur reuerẽtiã et honoꝛẽ:tũ ꝓpter deuotõis in ꝓplo excitatẽʒ miſtris et oꝛnamẽtis ad hoꝝ ꝓuiſionẽ neceſſarijs indi⸗ get. et ideo pꝛudẽter inſtitutũ ẽ vt eccłia cõſecrãda dotet᷑ ne ꝓ defectu dotis miſteriũ et alia neceſſaria et decentia rem tamſacrã ſubtrahãt.et ſic elemoſina vilipendat᷑:de uotio ꝓli ãnihilet᷑:et caritas refrigeret᷑.he cauſe nõ ſũt in ꝑſonis certis qᷓ mundũ abnegãtes pompã eiꝰ et gloꝛi am eſſe cõtem nẽdã efficaci ex quo oſtẽdunt.⁊ ꝙ oꝛnatus eius deſiderãdus nõ eſt neq; ſit acceptãdꝰ:h̊ potius vili tas.abiectõ.et aſꝑitas amplexãda.Et qꝛ non ſunt huic inde cauſe eedem nec requirũt᷑ idem effectus.q¶ Zld illð qð mẽdicare ẽ indifferẽs ⁊c̃.dicẽdum ꝙ mẽdicare quãtũ eſt de ſe nõ eſt ꝑfectõis.niſi pᷣſupoſita vłi abꝛenũciatõne oĩm.que quidẽ eſt ᷣm diuinũ cõſiliũ.in quo dñs expᷣſſit adoleſcẽti.ꝙ ſi illud cõſiliũ adimpleret:hocipᷣo ad ꝑfe⸗ ctõis culmẽ ꝑueniret.Ait em̃ ſi vis ꝑfectus ⁊c̃.nec addi dit tradas mihi vt ĩ loculos meos ponã et ſint oĩa cõia: hᷣ̊ ponꝰda pauꝑibo.nec ſubiũxit.Aade ad lucrandũ tuũ panẽ ꝑ laboꝛẽ monuũ:ſed potiꝰ veni ſeq̃re me. In q̊ͥ Fᷣm ꝙ gloſa expoĩt intelligit᷑ vocatio ad cõtemplãdũ ſine ad xpᷣʒ imitãdũ vel euãgeliʒãdũ.q Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ꝑſe ctõnis ẽ liberaliter ſeruire ⁊c᷑.dõm ꝙ ẽ obligatõ veniẽs ex reatu culpe:⁊ ex effectu caritatis ꝑfecte. Pꝛima obli gatio ẽ vitãda:ſᷣ ſecũda ẽ acceptãda.nec ẽ õ ꝑfectõʒ hac obligatõe ſᷣuire ꝓximis:iur qð dẽ Ro.xiij.emĩ gcqᷓ; cbeatis ⁊c. Laudat em̃ dñs amiciciaʒ ſpũaliũ viroꝝ q̃ fit de mãmona inigꝗtatis.et ad coꝛꝑis xpᷣi miſtici ꝑfectõʒ ſpectat:q mẽbꝛa ſibinuicẽ cõicent ᷣm rõem dati ⁊ acce⸗ pti.vt mutua indigẽtia viciſſim poſſit ſuppleri.ꝗ⸗! Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ ꝙ illi ꝗ mẽdicãt ex ꝓfeſſiõe vel ꝑfectõe ⁊c̃. dðm ꝙ boc faciũt.qꝛ hmõi ſunt xpᷣi initatoꝛes et euãgeli ʒatoꝛes. Imitant᷑ em xõm ꝑ obſeruãtiã diſcipliĩe regula⸗ ris in qua vacãt dinio laudibo.oꝛonibo vigilijs et alijs regularibo viſciplinis et deũ colũt.⁊ ea q̃ infirma. ſunt imunita ĩ caſtris ecclłie ꝓtegũt ⁊ defendunt. Rurſus qꝛ verbũ caritatis ãnũciant ſiłr deũ laudãt.et audiẽtes edi ficãt ⁊ infoꝛmãt ⁊ hoſtẽ ipugnãt.⁊ iõ cũ hec eoꝝ oꝑa ſũt valde vtilia ⁊ nccia eccłie: nulli ẽ dubiũ ꝗn mereãt᷑ ſuã ſuſtẽtatõem:et iõ nõ illicite faciũt ſi hãc builit᷑ ⁊ ſupplici ter petũt.Siẽ em̃ oculꝰ ĩ vidẽdo oꝑatõʒ facit manui per neceſſariũ.ita ꝙ manꝰ oculo nõ pt᷑ inſultaẽ ⁊ dicẽ.oꝑibo tuis nõ indigeo.ꝗnĩmo vtilis ẽ toti coꝛꝑi eiꝰ oꝑatio:⁊ ſic meret᷑ ſuſtentari ſicẽ̃ manꝰ ⁊ pes ⁊ mẽbꝛa alia ꝗ expoſita ſunt laboꝛi: ſic de iſtis mẽbꝛis eccłie nõ abſuꝛde dʒ et pt ĩtelligi ſi ꝙ oculo velit iſtoꝝ oculoꝝ oꝑa⁊ vigilãtiã ĩtu⸗ eri.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ pᷣdicare ẽ ſpũale qdðdã.ſed ꝗ dat ſpũale ꝓ tꝑali ⁊c̃.ðm ꝙ ad h̊ ſatis ſufficiẽter rñaʒ Blo.ſuꝑ illð.j.coꝝ.ix.Diſpẽſatõ mihi tradita ẽ ⁊c. õ debemꝰ iõ euãgeliʒare vt mãducemꝰ.ſ̊ iõ mãducare vt euãgeliʒemꝰ vt cibo nõ ſit bonũ qð apetit᷑:ſᷣ ncẽariũ qð addit᷑.vt illð ĩpleat᷑.Math̊.vj.Pꝛimũ q̃rite regnũ dei⁊ iuſticiã eiꝰ.⁊ hec oia adijcient᷑ vobis.vñ ſi finẽ ꝗs ↄſtiui eret ĩ re tꝑali p̃dicãdo verbũ dei: abſq; dubio h̊ ꝑuerſus eẽt:qꝛ ð via facẽt finẽ.⁊ eẽt ſiłis gieʒi et Halaã ꝗ merce dẽ inſqtatis amauit.⁊ alijs pſeudo ꝓpbetis:q ĩ mercede docebat ⁊ ĩ muneribo diuinabãt.Si at᷑ ſuſtentatezʒ que⸗ rũt ſicẽ ꝙ ẽ nia oꝛdiatiua ad euãgeliũ pᷣdicãdũ:tũc rcte ĩ⸗ cedũt ⁊ apłos imitant᷑.nec a tramite veritatis ĩ aliqͥ re⸗ cedũt.vñ ſuꝑ illud luce.x.Edẽtes et bibẽtes q̃ apð illos ſũt. Glo.nota.q; vni oꝑi pᷣaicatoꝝ due mercedes debẽt vna ĩ via q̃ nos ĩ laboꝛe ſuſtẽtat.alia ĩ patria q̃ nos ĩ re⸗/ ſurrectõne remunerat.¶ Ad illð ꝙ ꝑfectoꝝ ẽ abſtinẽ ab oĩ ſpẽ mala ⁊c̃.dðm. illa ẽ ſpes mala cuʒ hõ rõnabilit pt᷑ ſuſpicari malũ:circũſtãtijs oĩbo pẽfatis q occurrũt.ſi ꝗs recte attẽdat hmõi:ſic pᷣdicãtes non hñt ſpẽm pſeudo pᷣdicatoꝝ.nã illi dicunt᷑ ꝑx oꝓoſitũ ad veros pᷣdicatoꝛes. Veri at᷑ p̃dicatoꝛes dicũt᷑ quoꝝ pᷣdicatio bʒ auẽteʒ.veri tatẽ et vtilitatẽ. Falſi vo pᷣdicatoꝛes ſunt ꝗ hoꝝ ↄtraria vel ſimpłr vel in ꝑte.Sʒ ſi recte velimꝰattẽdẽ moderno⸗ rũ oꝛdinũ pᷣdicatoꝛes:hec tria hñt ĩ ſe.Auẽtem ꝗdem.qꝛ miſſi ſunt a ſũmo põtifice et alijs pᷣlatis ad ſubditos qui ſũt dñi meſſis.Aeritatẽ ſicẽ pʒ:qꝛ fideʒ ⁊ moꝛes pᷣdicant Fm legẽ euãgelioꝝ.Atilitatẽ qꝛ młtos de ſtatu culpe vo⸗ cãt ad ſtatũ gẽe vel pnĩe.⁊ iõ ſpẽm hñt maioꝛẽ ⁊ ſilłlitudi⸗ nẽ incomꝑabilit᷑.ſi ꝗqs pio oclo attẽdat ad pᷣdicatoꝛes tã veros qᷓ falſos h̊ in tãto numero vix põt eẽ ꝗn aligꝗ cũ iu⸗ da diligũt loculos ⁊ exoꝛbitẽt ab itinere recto.ſi em̃ dñs H ñ ↄceſſit duodeci aplis qͥs ꝑſonalit elegit ꝙ vniuerſa⸗ liter eẽnt boni.ꝗd mirũ ſi hec ñ ↄcedit ↄgregatõibo alijs. nec ꝓpter h̊ tñ ſunt boni dãnãdi cũ malis:ſic̃ nec mali iu ſti ſũt:lʒ ſint ꝑmixti cũ bonis. Ao illð quod obijcit. ꝗ aut hñt auẽtẽ ⁊c.dðm ꝙ hr̃e auẽtẽ ẽ duplicit.aut ex pꝛi⸗ ma inſtitutõe.aut ex cõmiſſiõe ſiue demãdatõe vel ꝑ alia veꝛba aut ex iniũcto officio.aut ex ↄceſſo pꝛiuilegio.Pꝛi ma ẽ auẽtas pꝛicipalis ⁊ poteſtatiua.⁊ ſpectat ad aplos ⁊ ad ſeptuagita ⁊ ad eoꝝ ſucceſſoꝛes ꝗ ſũt ep̃i ⁊ alij cuꝛa ti.ſic dicẽ glo.luce.xj.Secũda ẽ auẽtas minꝰ pꝛicipalis. ⁊ pt᷑ nõ abſurde dici ſubauẽtas.⁊ ↄuenit his ꝗ ab apłis mittunt᷑ tãqᷓ; diſcipłi.ſic paulꝰſeruꝰ diſcipulos mittebat ad loca diuerſa.⁊ potiſſime ↄuenit ei ꝗ ẽ loco petri pꝛĩci⸗ pis apłoꝝ:ĩmo loco vpᷣi ꝗẽ dñs vniuerſalis meſſis ꝓpt qð et hꝛe dr̃ plenitudinẽ ptᷣatis.ſic̃ g̊ pᷣmis hñtibo anẽtẽ pꝛĩcipalẽ ↄuenit ſumptꝰacciꝑe poteſtatiue ſic dic glo.j. Thebß.ij.Caboꝛãtẽ agricola oʒ pꝛimũ de fructibo ꝑciꝑe Glo.neceſſaria ſibi ſumẽ ab his in ꝗbo deo militat.et qͥs tãqᷓ; cultoꝛ vinee exercet vł tãqᷓ; gꝛegẽ paſcit ñ eſt mẽdici⸗ tas:̊ pꝛẽas.ſic illis ꝗbo cõmittit᷑ aucẽtas ſubpꝛĩcipalis cõ uenit acciꝑe ſuplicatiue.qð diſpoſuit ſpũs ad ecclłie vti litatẽ.vt ñ tm̃ pᷣdicatõis veꝛbo edificẽt:ſ ᷣbo ꝑiter ⁊ hũi⸗ litatis exẽplo.q ̊ᷓ didicit a xpᷣo mitis eẽ et hũilis coꝛde. miroꝛ ſi hac hũilitatẽ ⁊ hũiliatõem audet tãq; repꝛobam ↄtẽnere.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ tutiꝰẽ ſequi ꝑfectioꝛes vi ros et ꝓbatioꝛes ⁊c̃.dðm ꝙ ſᷣm diſpoſitõem diuĩe ſapiẽ⸗ tie deꝰ vniuerſa diſpoſuit ⁊ oꝛdinauit tꝑibo ſuis. Vñ ſic ĩ pᷣma ꝑte ecclie introduxit viros potẽtes ĩ miracłis ⁊ ſi gnis:ſicut fuerũt apłi ⁊ eoꝝ diſcipłi.⁊ medio tꝑe viros intelligẽtes ĩ ſcriptuꝛis ⁊ ꝛõibo nimis habũdãtes.Sic vl timo tꝑe introduxit volũtarie mẽdicãtes et pauꝑes reb mũdanis.⁊ h̊ qdeʒ recte ↄgruebat.vt ꝑ pꝛios deſtruẽtur idolatria et idoloꝝ potẽtia.ꝑ ſecũdos hereticoꝝ figmen ta.ꝑ tercios auaricia q̃ ĩ fine ſeculi marĩe regnat.i⁊ihil ominꝰtñ pauꝑtas ẽ fundamẽtũ euãgelice ꝑfectõis:⁊ ipᷣa q̃i finis ⁊ cõplemẽtũ eiuſdẽ. Ideo viguit in pꝛimoꝛdijs ec cleſie.⁊ ↄgruũ ẽ vt vigeat circa ecclie ſtatũ finalẽ. Uñ ſiẽ hieꝛo.diſſoluit qſtionẽ illã de eſu carniũ.xxrxv.di.ab exoꝛ dio dicẽs. in pꝛio tꝑe nõ erat ĩ ↄſuetudie vſus carniũ ſcʒ añ diluuiũ.⁊ poſtea pꝰdiluuiũ fuit coĩter ↄceſſus.et pꝰĩi aduẽtu xpᷣi laudabilis fuit abſtinẽtia ab eſu caꝛniuʒ vñ dicit ibidẽ.ꝙ o reuolat ad a.i.finalis ſtatꝰↄtoꝛdat cũ pᷣmo.⁊ ſic ſatis ↄueniẽter intelligi pt ĩ ꝓpoſito.ſicẽ eũ hie ro.nõ intelligit de eſu carniũ qᷓtũ ad oẽs hoĩes vt abſti⸗ neãt:bᷣ ſolũ qᷓtũ ad monachos.ſic nec de pauꝑtate intelli gẽdũ puto niſi qtũ ad pauꝑes volũtarios ꝗ volũtarie re nũciauerũt mũdo.nec h̊ dico vt ſtatũ modernoꝝ alijs p⸗ cedẽtibo p̃ᷣferã.⁊ ꝓpꝛia fimbria magnificẽ:nec iſte ſtatus voluntarie pauꝑtatis defuit aligbo viris ſctis retroactis tꝑibo. Juxta qð dic̃ gꝛeg.in li.dy alogoꝝ de quodã ſcxtiſ⸗ ſimo viro noĩe Iſaac.ꝗ amatoꝛ erat pᷣcipuus altiſſime pauꝑtatis.Vñ de eo dicit.ꝙ cũ ei crebro diſcipuli ĩnue⸗ rẽt vt ꝓ vſu monaſterij poſſeſſiões q̃ offerebant᷑ acciꝑet: ille ſollicitꝰſue pauꝑtatis cuſtos:foꝛtẽ tenebat ſnĩam di cẽs.Monachꝰꝗ ĩ terra poſſeſſionẽ q̃ꝛit monachꝰnõ ẽ.ſic quippe metuebat pauꝑtatis ſue ſecuritatẽ ꝑdere:ſicẽ aua ri ſolẽt ꝑituras diuitias cuſtodire.h̊ itaq; ꝓphetie ⁊ ma⸗ gnis miracłlis cũctis longe lateq; habitãtibo vita eiꝰcla⸗ ruit.ex q̊ qdẽ aparʒ.qꝙ doctrina ipᷣiꝰ tẽnẽda nõ fuit.hᷣ̊ et ſupꝛa oñſum fuit młtiplicibo exẽplis et adhuc multipli⸗ cibo poſſit oñdi.et ſi nulla exẽpla eẽnt ſatis ꝑ ſeipᷣm ſiatꝰ laudabilis altiſſime pauꝑtatis.nõ ſolũ ſᷣm ſcripturã ſacrã.verũetiã ſᷣm ſcriptaʒ ſctoꝝ ꝗ pauꝑtatis volũtaꝛie ſtatũ ↄmẽdat tãq; pᷣcipuũ ⁊ ꝑfectũ.ſic ̊ abſuꝛdũ ẽ valde rpꝛobaẽ ſtatũ ↄiugatoꝝ dĩtũ:ſic abſurdiꝰ ſtatũ clericoꝝ ⁊ religidſoꝝ poſſeſſiões habẽtiũ ſic abſurdiſſimũ vidr ſi ꝗs inueniat᷑ ꝗ repꝛobaꝛe velit ſiatuʒ pauꝑum ĩ pauꝑtate altiſſima et mẽdicitate hũilima xpᷣo dño famulãtiũ. iuy ↄſiliũ xpᷣi ꝓpoſitũ ⁊ irrepᷣhenſibilit pmulgatũ. Hoꝛum cãm de fẽdit hiero.ĩ epła aduerſus vigilãtiũ hẽticũ. Ad me relatũ ẽ inquit.ꝙ ò̊ auctoꝛitatẽ apli pauli ĩmo petri ⁊ iohãnis et iacobi ꝗ dextras dederũt paulo et barnabe coĩcatõis:et pᷣcepit eis vt pauꝑum memoꝛes eẽnt.tu ꝓ⸗ hibebas hieroſolimã in vſus ſctoꝝ aliq̃ ſumptu ſolatia dirigi.ſi ad h̊ rñdeo:ſtatim latrabis meã me cãm ageꝛe: ꝗ tãta cũctos largitate donaſti.vt niſi veniſſes bieroſoli⸗ mã ⁊ tuas vel primonioꝝ tuoꝝ pecunias effudiſſes:oẽs ꝑiclitaremur fame.ego at loquoꝛ.qꝛ bẽs apłs paulus in cũctis pene epłis ſuis loꝗt᷑ et pᷣcepit ĩ eccleſijs gentiuʒ ꝑ vnã ſabbati.hoc ẽ die dñico oẽs ↄferre debẽ.q hieroſoli mã in ſctoꝝ ſolatia diꝛigant᷑.nũꝗd ĩ alia ꝑte terraꝝ ⁊ in eccłijs quas naſcentes fide ſua erudiebat q̃ ab illis acce⸗ ꝑat diuidẽ ñ pot at.ſi ſctis pauꝑibo daꝛe cupiebat.qui ſu as ꝓ xpᷣo facultates relĩiquẽtes ad dñi ſeꝛuitutẽ tota men te ↄuerſi ſũt.Lõge nũc ẽ ſi de ceteris eiꝰepłis oĩa teſtimo nia reuoluẽ voluero.ĩ glo h̊ agit et tota mẽte feſtinat. vt ad eccłiam ⁊ ad ſctᷣa loca credẽtibo pecunie dirigant᷑.nõ ĩ auariciã:ſᷣ ĩ refrigeriũ.nõ ad diuitias ↄgregãdas:łᷣ ad in becillitatẽ coꝛpuſcłi ſuſtẽtãdã.⁊ frigꝰatq; inediã decli⸗ nãdã.hac ĩedia vſq; nũc ꝑſeuerãte ↄſuetudie ñ ſolũ apð nos ſ̊ apð hebreos:vt ꝗ ĩ lege dñi meditant᷑ die ac nocte ⁊ ꝑtẽ ñ hñt ĩ tra niſi ſolũ oĩm ſinagogarũ ⁊ totiꝰoꝛbis fo ueant᷑ miſterijs:ex eq̃litate dũtaxat nõ vt alijs refrigeri⸗ um:et alijs tribulatio:ſʒ vt aliaꝝ habundãatia alioꝝ ſu⸗ ſtentet inopiam. G Mlẽbꝛum tercumm Onſequẽter q̃rit᷑.vtrũ meliꝰ ſiue tpfectiſit ( ſemel dare oĩa ꝓ xpᷣo ⁊ poſtea victũ ſuũ mẽ dicare:vł retine ſua ad ſuã ⁊ pauꝑuʒ ſuſtẽ⸗ 2* tatõem ꝑticulati ea ſibi et pauꝑibo diſpen ſanda. . at᷑ ꝑfectiꝰſit ſua retinẽ ꝑticulatĩ ea ſibi ⁊ pau⸗ ꝑibo diſpẽſãda vidr ſic:vt hr̃ a berñ. Ilð qð vpᷣc elegit meliꝰẽ ⁊ magis eligẽdũ:ᷣ dñs pᷣelegit vltie pauꝑtati ha bẽ pecuniã ad ſuã et pauꝑum ſuſtẽtatõem: h ẽ meliꝰqᷓ oĩa ſił daẽ.⁊ poſtea nec ſibi nec alijs poſſe ſubuenire.me ia pʒ ꝑ aug.? hr.xij.q.j.vbi dr.habebat dñs loculos a ſleh⸗ oblata ↄſeruãs:⁊ ſuoꝝ neceſſitatẽ ⁊ alijs indigẽ tibo tribuebat. Pꝛe.xpᷣc nõ ſolum loculos habebat vt pauꝑibo neceſſaria diſpenſaret:ſ̊ eẽ᷑ panes multiplicauit vt hret qð pauꝑibo daret ⁊ qdð ñ potat facẽ inqᷓtũ hõ:fa cẽt inqᷓtũ de vt officiũ diſpẽſandi exerceꝛet ſic inſinuans officiũ diſpẽſandi multũ eẽ laudabile et maxime vt vidẽ ꝑfectõnis.¶ Pꝛe.ſic̃ oꝛdo caritatis et pietatis regꝗrit vt vnuſquiſq; pᷣmo dili t: ſic oꝛdo caꝛitatis rqꝛit ꝙ vnuſꝗſq; diligat pᷣmo coꝛpꝰſuũ ⁊ ipiꝰmi at aĩaʒ ſuã.⁊ eiꝰmiſereat᷑: ſic oꝛdo ——— —————————N — „„ =r lo —— ⸗ — — - -r—r——— –– — — – — — — — „mmmm,. 4 „' . ¶Mueſtio ſereat. a poſtea coꝛpis primi ſui. iſte idẽ oꝛdo ſernãdꝰ in effectibo caritatis exigit.ꝙ vnuſquiſq; ſi poſſit Enogun teat coꝛꝑi ꝓpꝛio ĩ illis q ſunt ei neceſſaꝛia:⁊ poſtea coꝛpo ribo alijs.⁊ ita ꝙ retineat aliq vñ ſibi poſſit pmo ꝓuidẽ: poſtea alijs. ð caritatẽ ̊ videt᷑ eẽ illa diſtributio qᷓ aufer/ tur ptas diſpẽſatõis ⁊ ꝓuiſionis ſibi et alijs..ꝛe.· act. xx · Heatiꝰẽ magis dare ꝙᷓ acciꝑe: Bᷣ ofirmat aug.ð ma⸗ ximũ arrianũ.li.ij.c.ix.dicẽs. Heatiꝰẽ magis daꝛe ꝙ ac ciꝑe:ſᷣ ĩ hac vita vbi ẽ inopia.qꝛ vtiq; melioꝛ ẽ copia me-⸗ lius ẽ eĩ br̃e qᷓ egere et melius ẽ donare qᷓ mẽdicare. ⁊c Pꝛe. cũ bonũ ſit ſui diffuſiuũ.magis gerit imaginẽ bo niꝗ reſeruat aliqdð ad diſtribuẽdũ alijs:qᷓ ꝗ nibil.¶ Pꝛe terea. luc.ũj. Qui hʒ duas tunicas det ñ habẽti ibi.glo. miſcdᷣia ipᷣius ꝓ poſſibilitate huane ↄditõis ſeruat᷑ men ſura vt ſibi nõ vnuſquiſq; totũ eripiat:ſᷣ̊ qð bʒ cũ pauꝑe paꝛtiat᷑. Ex q̊ ptʒ ꝙ h̊ requirit lex miſcðie ꝙ aliquibo ad vſum ꝓpꝛiũ reſeruatis bo llib lant. i. ꝑticulaꝛi ter dent᷑ 1 nõ ſimul oĩa.¶ Ao oppoſitũ pñt adduci q̃ ſu⸗ periꝰpoſita ſunt.ad oñdendũ ꝙ dare pauꝑibo oia ſimul ꝓ xrpᷣo ẽ ꝑfectõis euãgelice q̃ nullꝰ ẽ maioꝛ. Pꝛe hiero. vigilãtiũ epla. lvij. ꝙ ingꝗt aſſeꝛis meliꝰeos facẽ ꝗ vtunt᷑ rebus ſuis.et paulatum fructꝰpoſſeſſionũ pauꝑibo diui⸗ dãt:qꝙᷓ illos poſſeſſionibo venũdatis ſimul oĩa largiun tur.nõ a me ̊ a dño tibi rñdebit᷑. Si vis ꝑfectꝰeẽ vade ⁊ vẽde oĩa qᷓ habes ⁊ da pauꝑiboet veni ſeqre me.ad eum ingt loꝗt᷑.qui vult eẽ ꝑfectꝰꝗ cũ aplis.pꝛem.nauiculã et retbe dimittit.iſte quẽ tu laudas ſecũdꝰaut teꝛciꝰgꝛadꝰẽ Pꝛe. hiero.in epła.xcj.ad nebuliã. Si vis ingt eẽ ꝑfe⸗ cta:nõ tibi in iugũ neceſſitatis imponit ſᷣ ptati ſue libeꝝ arbitriũ ↄtẽdit.vis inqꝗt eẽ ꝑfecta.⁊ ĩ pᷣmo ſtaẽ faſtigio di gnitatis:fac qð fecerũt apli.i.vẽde oĩa q̃ babes ⁊ da pau peribo ⁊ ſeq̃re ſaluatoꝛc.⁊ nudã ſolãq; crucẽ nuda ſeqꝛis et ſi nõ vis eẽ ꝑfecta p̊ ſecũdũ vis tenere gradũ vᷣtutis.di mitte oĩa qcũq; babes.da filijs.da ꝓpinquis. nemo te de pᷣbẽdit ſi inferioꝛa ſectaris.dũmõ ſcias illã iure pᷣlataʒ q̃ elegeꝛit pꝛimã.Ecce faſtigiũ digmitatis ẽ cĩia vẽdere ⁊ ni bil retinere. Et ſic babet᷑ t eadẽ epla ananias 7 30 phira puniti ſunt qꝛ victui ſuo aliq nccria retinuerũt. Hoc idẽ etiam apparet ꝑ ang. de bono ↄiugali vbi facit ↄꝑatõem inter bonũ et meliꝰ.inferiꝰa ſuꝑius dicẽs. Infeꝛiꝰ nõ eſſe malũ:qꝛ ſuꝑius meliꝰ.vt nõ ẽ malum qð fecit martha:qꝛ meliꝰqð fecit maria.Silꝛ ait nõ ẽ malũ iuſtũ aut ꝓphetã ĩ domũ ſuã reciꝑe.qꝛ nec domuʒ hr̃e dʒ.vt qð meliꝰẽ faci⸗ at ꝗ vult ad ꝑfectõeʒ xpᷣm ſequi.i Pꝛe.hiero.ſuꝑ pᷣs.c. rj. ꝑfecti nõ fecerũt elemoſinas. qꝛ nõ habebãt vñ elemo ſinas facerẽt: nõ facẽ habẽtis crimẽ ẽ.ceteꝛũ ꝗnõ hʒ vnde facẽt Ne ke ee rran tãtũ dedit:qꝛ totũ dedit.¶ Rñſio.maioꝛẽ ꝑfectio oĩa dare panꝑibus et in pauꝑtate vltima ſeq xpᷣm.qᷓ aliq dare et aliq̃ retinẽ ad ſuã ⁊ alioꝝ qnoꝛũcũq; ſuſtẽtatõem.vñ gẽnadiꝰð eccle ſiaſticis dogmatibo.bonũ ẽ facultates cũ diſpẽſatõe pau peribo erogare:ſᷣ meliꝰ ꝓ intentõe ſequẽdi dũm ſił dona⸗ re et abſolutũ ſollicitudie egere cũ xpᷣo. Ao illud quod obijcit ꝗ dñs p̃elegit vltime pauꝑtati babẽ pecuniã ad luã et ad panꝑum ſuſtẽtatõeʒ ⁊c.dᷣm ꝙ nõ ẽ verũ.bene verũ ẽ ꝙ qñq; babuit aliq diſpẽſanda pauꝑibo:h̊ in h̊ in nullo piudicabat᷑ ſibi qᷓtuʒ ad vltimã ſiue altiſſimã pan ptatẽ vt ex ſupꝛadictis ptʒz. vbi determinat᷑ cã ⁊ modus. xpᷣc loculos habuit.i Ad illð qð obijcit.q dñs diſpẽ⸗ ſauit pauꝑibo ſic̃ patuit ꝑ loculos qͥs habuit ⁊ ꝑ panum multiplicatõem:põt dici ꝙ duplex ẽ diſpẽſandi modꝰ.ꝗ/ vã ẽ cõis iuſticie.vtpote quẽ exercẽt hoĩes pij in erogatõ ne quãẽ faciũt coĩter pauꝑibo.⁊ ẽ ꝗdã ſuꝑerogatõis.vtpo te quẽ exercẽt qũq; pauꝑes coĩcãdo bona q̃ ad vſus eoꝝ exhibent alijs paupꝑibo ad releuatõeʒ neceſſitatis eoꝝ.et iſte modꝰdiſpẽſandi cõpatit᷑ altiſſimã pauꝑtatẽ.nec ĩ ali quo pᷣiudieat euãgelice ꝑfectõi.⁊ vſus ẽ vñs:⁊ iſte mo⸗ dus multũ ẽ laudabilis:⁊ maxime atteſtat᷑ caritati ⁊ pie tati.ſecꝰẽ de illo mõ diſpẽſatõis ꝗ fit coĩter pauꝑibo retẽ⸗ tis bona ꝑtieulati diſtribuẽda de q ẽ qſtio ꝓpoſita q ñ fit ſine mẽtis ꝑturbatõe.Fm ꝙ diẽ greg.j.moꝛal.ſuꝑ illud Job.j. Poſſeſſio eiꝰcreuit ĩ terra.neq; inꝗt terrena pol⸗ ſelſſio qᷓuis eterne vtilitati ſeruiat:ſine ꝑturbatõe mẽtis pvalet exhiberi. eĩ᷑ ſunt ꝑicula frena diſpẽſatiõen ſe⸗ quẽtia monifeſtat greg.ſuꝑ illð Job.j.venit aliꝰ et dixit LCLCaldei fecerũt tres turmas ⁊c̃.et vt dicit Seneca ad lu⸗ ciũ.Aia ligata cũ poſſeſſionibo libere de deo cogitare nõ pt. Ex his pʒ ꝙ poſſeſſio tꝑaliũ ⁊ ad diſpẽſandũ ↄſerua⸗ ta detrabit ſtatui ꝑſectõis.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. oꝛdo caritatis exigit ꝙ vnuſqꝗſq; pᷣmo puideat coꝛꝑi ſuo.et pꝰ coꝛpibus alioꝝ:vñ oʒ ꝙ retineat aliq̃ ⁊c.põt dici ꝙ etſi caritatis oꝛdo reqꝛat ꝙ ſibi ꝓuideat ⁊c.ñ tñ oʒ ꝙ ad ſui ꝓuiſionẽ retineat aliqͥ tꝑalia.qꝛ vt ſupᷣ tactũ ẽ:młti ſũt modi ꝗbo pauꝑes xp̃i ſibi puidẽ pñt ne ꝑant.nec tenent ad alioꝝ ſubuentõem ꝗ oĩia ꝓ deo reliquerũt:lcʒ ſuꝑero⸗ garẽt ſi caſu aliqͥ ̊ facerẽt.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ btius ⁊ magis dare ⁊c̃.pʒ rñſio ex ſupᷣdictis. Ao illud qð di⸗ cit aug.ꝙ melius ẽ hꝛe qᷓ egere ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ hbi actꝰ.ſ.hrᷣe 7 egere.donare ⁊ mẽdicare:pñt adinuicẽ ↄꝑari inqtum ſunt actꝰpuri ⁊ diſcreti:⁊ ſic reuera meliꝰẽ hr̃e qᷓ egẽ. et donare qᷓ; mẽdicare.ſ̊ inqᷓtũ ↄſiderãt᷑ egere ⁊ mendicare nõ vt ſunt actꝰpuri:ſ̊ potiꝰvt ſunt infoꝛmati circũſtãtijs ſupᷣtactis q̃ reddũt pauꝑtatẽ meritoꝛiam et mendicitatẽ melius ẽ egere ⁊ mẽdicare q; habere et donare. 4Ad ülð qð obijcit.bonũ ẽ ſui diffuſiuũ ⁊c.põt dici ꝙ ille qui dat ſua oĩa ſimul paupꝑibo magis gerit imaginẽ boni qᷓtũ ad B qðẽ ſui diffuſiuũ:qᷓ ille ꝗq dat ꝑtem aliquã ⁊ aliã ſibi re ſeruat et pauꝑibo.⁊ magis aſſimilat᷑ illi ſumme diffuſio⸗ ni que fuit ĩ generatõe filij a patre ⁊ ſpũſſcti ꝓceſſione ab vtroq;.qꝛ quicꝗd erat et gcquid habuit et quicꝗd potuit pf tedit filio:⁊ ſimul vterqʒ ſpũiſancto.⸗ Ad ᷣ qð obij⸗ cit de glo. luce.iij. O lex mime regrit ꝙ bona cuiuſq; ꝑ⸗ tiant᷑.põt dici ꝙ glo. intelligẽda ẽ ꝙtũ ad ſtatũ impꝑfectõ nis. vt patʒ ex textu et alijs gloſis ibidẽ.loquit᷑ em ibidẽ de penitẽtibo quos hoꝛtabatur iohãnes baptiſia ad faci nũ fꝛuctũ penitentie. embꝛum quartum Equit᷑ de manifeſtatõe falſitatis q̃ nitunt᷑ aduerſarij veritatis pᷣdictis obuiare. Ob⸗ uiãt at gbuſdã tãqꝙᷓ; falſis.quibuſdam tãqᷓ incõueniẽtibo.quibuſdã tãꝙᷓ dubijs.ꝗbul⸗ dã tãqᷓ doctrine apoſiolice ↄtrarijs.Et m bec ſunt q̃tu oꝛ ꝑptes iſtiꝰmẽbri. Pꝛimo igit obuiãt tãqᷓ falſo ei qð ſupꝛadictũ ẽ.ſ.ꝙ dñs fueꝛat medicꝰ. Elñ falſum eẽ aſſeẽt ꝙ vpc aligd petierit vt mẽdicus.iã ⁊ ſi mẽdicꝰ dicatur in pᷣs.hoc dr inqtum petiit a pꝛe:vł inꝙᷓtũ aſſumpſit no⸗ ſtras ĩfirmitates. Si dicat᷑ petiuiſſe a ſamaritana aquã J a zacheo hoſpiciũ:hoc nõ fuit ex mẽdicitate:ſʒ ex vrba 1 . 7 ℳ—ꝰ nitate. Et rurſus ſi etiã mẽdicaſſet: ad ↄſequẽtiã traben⸗ dũ nõ eẽt. JFalſum eẽ nibilominꝰdicũt ꝙ aliã mẽdicatio ſit volũtaria. ĩmo oĩs ẽ inuita ⁊ coacta. Hãc at᷑ abiectõʒ q̃ falſitatẽ veritati impigit:facile ẽ de falſitate ↄuinceꝛe.ſi ꝗ veritatẽ pie velit audire.Nã ꝙ xpᷣc mẽdicꝰfuerit:et te⸗ xtus ꝓpheticꝰct glo.teſtãt᷑.⁊ verba ſctoꝝ doctoꝛuʒ. Et ꝗꝙ petieꝛit vt mẽdicoſicut tactũ fuit ĩ opinãdo in duabo glo⸗ ſis. ⁊ ſimiliteꝛ ĩ illo p̃ᷣs. Deꝰ ĩ adiutoꝛiũ meũ intẽde ⁊c.ſu per illud. ego vᷣo egenus et pauꝑ. Glo. aſſumit ſibi iſte v⸗ ba dei que in pᷣcedẽti p̃s. de ſe hec eadẽ dixit.ꝙ illi ꝗ qrũt aĩam meẽã ſunt diuites:ſᷣ ego ſum egenꝰ.i.petẽs.et pauꝑ idẽ inſufficis mibi.qꝛ ⁊ midanas copias nõ bhʒ. et intꝰ vbi ẽ diues ſemꝑ ambit et deſiderat accipit. hec gloſa. Scðm bãc glo.ↄſiat ꝙ rpᷣe fuit egenꝰ⁊ pauꝑ.⁊ petẽs et egenus.nõ a pr̃e tm:tũc eĩ oẽs hoc mõ eẽnt mẽdici nal⸗ li diuites et habẽtes copias.qð ẽ ð glo.¶ Pꝛetea xpᷣe ad huc petit a pr̃e et angeli petũt ⁊ ſeti cõpꝛehẽſoꝛes:⁊ tam̃ nõ dicunt᷑ mẽdici.igr teſiimonio tãerpꝛeſſo h di.⁊ glo. oſentit:ↄnulla auctoꝛitas ↄtradicit.q̃re non fatebimur ꝙ rpc vt mẽdicꝰ petierit cũ fatemur eũñ virginẽ ⁊ vxroꝛe ca ruiſſe: lz ſcriptura de ̊ nõ facit mentõem. Euãgeliũ etiã expꝛimit ꝙ petijt et potũ ⁊ hoſpiti et dñio et auẽte:ſᷣ magis huũilitate.nã niſi tũc exempluʒ ſᷣ. ⁊ ↄſtat ꝙ nõ imꝑpio X* “ 7 pautatis dediſſet:falſũ eẽ dixiſſet ꝙ non hr̃et vbi caput reclinaret:cũ hr̃et ſubditos a ꝗbo poſſet ꝓcuratõem exi⸗ꝰ gere. Minꝰet᷑ iuſte egiſſet ĩ H̊ qd pᷣdicabat ĩ hiertm ⁊ pa ſcebat᷑ ĩ bethania.alubi faciẽs fructũ.ſ.pᷣdicãdo:2⁊ alubi accipiẽs emolumẽtũ.Sed dicẽs ꝙ petijt ex vꝛbanitate:ſᷣ nũꝗd xpᷣc aſſumpſit pauꝑtatẽ vt docẽt vrbanitateʒ:nũꝗ d Apter curialitates hũanas docendas fieri voluit egenꝰ⸗ pauꝑ: nũꝗd magrm ſe vocat curialitatis ⁊ nõ mgr̃jm hu militatis. Diſcite a me ingꝗt mat᷑.xj.qꝛ mitis ſum ⁊c̃.pe⸗ tijt igr ex hũilitate qð oppoꝛtunũ erat ad releuãdã ſuã in⸗ digẽtiã:ac ꝑ h̊ vt medicꝰ pauꝑ.Et ↄſtat ꝙ hac indigen tia nõ habuit.qꝛ nõ voluit nec petijt:niſi qꝛ voluit.qꝛ la pides ĩ auxꝝ cũ volnit ↄuertẽ potuit ſicut bĩs iohes euã⸗ geliſia diſcipulꝰeiꝰfecit de ᷣgis duobo perẽtibo mẽdicaẽ et egẽ nolẽtibo.ꝗ ↄuerſi fuerat retro.ꝗ poſtmodũ penitẽ tes mẽdicitatẽ et pauꝑtateʒ gẽmis pᷣcioſis pᷣtulerũt.ac ꝑ Hↄſtat ꝙ xpᷣi ⁊ ſequatiũ eiꝰẽ volũtarie mẽdicare.alioqn ñ hac mẽdicatõe mererent᷑.Nã abſurdũ ẽ dicẽ ꝙ pauper tas ⁊ egeſias ſit volũtaria:⁊ mẽdicatio ex ipᷣa ꝓcedẽs ſit coacta.Si igit᷑ mẽdicatio fuit ĩ xpᷣo ex pauꝑtate bũili et volũtaria:qre ñ ẽ trahẽda ĩ ↄſequẽtiã:cũ ipᷣe dicat.diſci te a me qꝛ mitis ſum ⁊ hũilis coꝛde.cũ ipᷣe ceteros volẽ⸗ tes ad apicẽ ꝑfectõis venire:ĩuitat ad ſequẽd ſe ꝑ hmõi pauꝑtatẽ. Vade ingꝗt vende ⁊c.Et apls dicat.j.coꝝ. viij Scitis gr̃am dñi nẽi ihu xpᷣi.Et pꝰoↄſiliũ do.glo.vt eius pauꝑtatẽ imitemĩ.cũ et᷑ iſta ſit ꝑfectio q̃ oĩbo coĩter ꝓpo⸗ nit᷑ et dẽ.ꝗ pt᷑ caꝑe capiat.Cũ aug.ſuꝑ ioh̊.dicat omeł. xv. In oĩbo q xpᷣc geſſit vt bõ hoĩbo ĩ ſe credituris pᷣbeꝛet exẽplũ.cũ dicat hiero. ſi miꝛaculis nõ ſit a nob imitã do:i his q humiliteꝛ geſſit imitãdꝰẽ a nobis. cũ et ipe fu⸗ erit vniuerſalis foꝛma vᷣtutũ ĩ acti ſuis. VUñ aug. de re ligiõe vera.NQullũ pctm cõmitti pt᷑ niſi duʒ appetit᷑ q ille ↄtẽpſit:aut fugit᷑ q̃ ille ſuſtinuit.totaq; vita eiꝰin terris ꝑ hoĩem quem ſuſciꝑe dignatꝰẽ diſciplina moꝛalis fnit. Duis igit᷑ audeat dicẽ ꝙ xpᷣm nõ debemꝰimitariĩ his qᷓ hũiliter geſſit.hec aũt ſi dicimus.quicꝗd ſctitatis.ꝗqcqd vᷣtutis ⁊ ꝑfectõis ẽ:a religiõe xpᷣiana funditꝰſubueꝛiitur ⁊ eneruat᷑.qꝛ qua rõe de hoc dr:eadẽ rõe de alijs vᷣtutibo di⸗ oterit: abſit aũt hoc ab omnibo coꝛdibo fideliuzʒ. Aobuc aduerſarij veritatis obuiãt aligbo p̃dictis tã⸗ ꝙᷓ incõueniẽtibo.vñ dicůt ꝙ nõ ſegt ꝙ qᷓuis egeſtas ↄue⸗ niẽs ſit ꝑfectõni ſccoꝝ.ꝙ ꝓpter h̊ mẽdicitas qᷓ aliqñ ege⸗ ſtatẽ comitat᷑.quia ſimilit poſſit argui de maducatõe fi⸗ lioꝝ:et de furtis ⁊ rapinis q er egeſtate et pauꝑtate plu⸗ ries ſubſequũt᷑. Incõueniẽs et dicũt ꝙ lʒ bs benedictus fuerit ꝑfectus.ꝙ ꝓpter hoc accipiẽdo ab illo romano ele⸗ moſinas qͥtidianas opꝰegit ad ꝑfectõem ſpectãs.qꝛ pfe⸗ ctus multa facit que ad pfectõem nõ ſpectãt. ſiẽ comedẽ? et egere: ⁊ multa alia. Incõueniẽs et᷑ dicũt ꝙ lʒ ſeipᷣm vi lificaẽ ⁊ hũiliare ꝓ rpᷣo ſit bonũ.ꝙ ꝓpter h̊ hũiliaꝛe ſe mẽ dicãdo bonũ ſit.qꝛ mẽdicare nõ ẽ ſeipᷣm hũiliare:ſ curã ſui agere.Et iterũ meretrix ſeipᷣam vilificat pſtituendo. nec tñ in hoc placet dno. pari mõ nec vilificatio q̃ ꝗs ſe vilificat mẽdicãdo. Has at᷑ inſtãtias fedas ĩ quibo feda ꝓonũt᷑ exẽpla et mẽdicitatẽ fedare vident᷑: facile ẽ ſpũa 221—2 li viro et intelligẽti reſpyẽ tãqᷓ fedao falſas ⁊ fictas. In⸗ uenimus ei viros xp̃ianiſſimos et ꝑfectos ĩ ſuis legẽdis nõ cõmẽdari ⁊æ crudelitatibo in maducãdo boĩes.vel te cupiditate ĩ pdãdo.vel de egeſtate vel x ↄfoꝛnicatõibus et hmõi ſiłibo.Laudari aũt et pᷣdicari inueniunt᷑ de hoc tata penuria viuere elegerũt.ꝙ nõ habebãt victuʒ nec br̃e volebãt tãꝙᷓ diuites:ſᷣ potiꝰmẽdicare humiliter tãcq paupes ⁊ deſpecti.ſicut apparet ĩ exẽplis ſupᷣpoſitis.iJ ꝙ ad egeſtatẽ ſequat᷑ comeſtio filioꝝ:hoc ẽ oꝛdineʒ na tuꝛe.ꝙ ſequat᷑ furtũ et rapina. Gẽ ↄ oꝛdinẽ moꝝ ⁊ iuſti⸗ cie.ꝙ aũt ſequat᷑ inſinuatio ſue neceſſitatis ad ꝓximũ et poſtulatio ſubſidioꝝ amoꝛe xei: ẽ im oꝛdinẽ caritatis 2 pietatis tũ naturalis ꝙ;ᷓ et gtuite 2 ſpũalis.NQã oĩs lex mãdat. ꝓximũ a ꝓximo ſoueri et releuari. Quõ aũt ſile ẽ hoc ꝙm oꝛdinẽ ꝑuertit et ẽ m oꝛdinẽ ꝑuerſuʒ. At boc qð ſit Fm oꝛdinẽ rectũ et iuſiũ et bonũ ẽ caꝛitatiuũ⸗ piũ retricibo et Caudat᷑ g̈romanꝰmonachꝰg m caritatis legẽ bĩo bene dicto ꝓcurabat:⁊ bs benedictꝰꝗ humilime ſuſcipiebat. Mũqꝙᷓ; at laudatꝰinuenit᷑.qꝛ egebat et ſtercoꝛiʒ abat.̊ eĩ eſt valde aboĩabile in mediũ introducẽ cũ agit᷑ de laudi⸗ h ſctoꝝ. Laudat᷑ aũt mẽdicãs lʒ cur ſui agat.nõ qꝛ G facit qualitcũq;:ſᷣ qꝛ facit hũilime. VUñ ſic ſobrie come⸗ dere ẽ actꝰvirtutis lʒ comedẽ ſit curã ſui agẽ:ſicet ĩ ꝓpo⸗ ſito intelligẽdũ ẽ.vñ Criſo.ſuꝑ math.ĩ omeł.iij. loquẽs xc pueris ſct̃is ꝗ erãt in palatio regis babilonis: ait ſic. Sancti eĩ vtiq; exiſtẽtes ⁊ iuſii:decies millies elegiſſent mẽdicare domi.et eis q̃ ĩ tẽplo erãt donis potiri. elegi eĩ ait magis eẽ abiectꝰĩ domo dei mei qᷓ; habitaẽ ĩ tabeꝛna⸗ clo peccatoꝝ. decies millies vtiq; elegiſſent abiecti eẽ do⸗ miqꝙᷓ regnare ĩ babilonia. Eſt ei ĩ mẽdicatõe hũiliatio ⁊ vilificatio ſui deo accepta:alioꝗn a ſct᷑is puris nõ eẽt eli geẽda. Eligit᷑ aũt lʒ cura ſit ſui ꝓpter bumilitatẽ ſummaʒ illi aũt qui curã carnis ſue agunt in deſiderijs et cõcupi ſcentijs illi ꝓculdubio nõ laudant᷑. Etiã ſimile ipos lau dare et vilificare videantur.ſicut meretrix que ꝑ ſeipam pꝛoſtituit pꝛo furoꝛe libidinis:ſed hoc abſit a fideliũᷣ coꝛ dibus vt vilificatio viroꝛum ſpiritualium in mendicatõ ne:ſimilis ſit vilificatõni meretricis in ſui pꝛoſtitutione NMã mẽbra xp̃i nõ ſunt tollẽda vt fiant mẽbra meretricis xpᷣc aũt de ſe in foꝛma ſerui et etiã ꝓ ſuis membris dicit. Ego mẽdicus ⁊ pauꝑ:dñs ſollicitꝰẽ mei.qð nequaqᷓ di ceret:niſi eẽ mẽdicũ ꝓ xpᷣo adeo placẽt vt deo faceret geꝛẽ curã nr̃i ſpecialiſſimꝗ.ſicut gerit pater de filijs.qð ð me icãti ire ꝓcul ſit ab oibo mẽtibo dhuc aduerſarij veritatis obuiãt aliquibo p̃ᷣdictis tãqꝙ; dubijs.ſ.mẽdicatõni alexij.et miꝛaculis ſct᷑i Fanciſci et beati dñici.quibo mẽdicitatis et pauꝑtatis volũtarie ꝑfectõem ↄfirmauer̃t. que reueꝛa ecclia tenet ⁊ aſſerit tãqᷓ; firma et certa petũt ꝓbatõeʒ.nihilominꝰ ad⸗ dẽtes ſi facta eẽnt miracula:nõ eẽt iudiciũ certũ verita⸗ tis alicuiꝰ.qꝛ ꝑ multos malos facta ſũt miꝛacła.Addũt et ꝙ de panibo furti factis ſeu ſublatis pñt miracula fie ri:nec tñ ex h̊ ↄſtaret ꝙ bonũ eẽt furaꝛi.Oubiũ et᷑ dicunt qð ecclia romana apꝛobauit mẽdicatõnem.quia ſi hoc facẽt:errare ↄuinceret᷑. Similiter ſi imponẽt in penã ſa⸗ tiſtactõnis erraret.vñ dicũt hoc nullatenus eſſe credẽdũ Huic aũt obuiatõi ꝑ dubitatõeʒ ſe ꝓtegẽti ſine dubio re ſiſtẽdum ẽ. ſaã ſi in dubiũ veniret qð legit᷑ in legenda be ati franciſci: pari rõe in dubiũ veniret quicqꝗd legitur in legendis alioꝝ ſctoꝛum omniũ.ergo omnia exempla vir tutũ et geſta ſanctoꝝ iam reuocãtur in dubiũ:ſed dubia imitari ꝑicłoſum ẽ vel credere:ac ꝑ hoc perit credulitas de neceſſario et reuerẽtia que habetur in ſctis.⁊ vana re putant᷑:cetera que narrant᷑ de ipis.Rurſus ſi miracula que fecerũt nõ ſunt teſtimonia efficacia ad ſct̃itatẽ eoꝛuʒ aſtruendã:deuiat hodie eccłia que ꝓpter miraculoꝝ teſii monia ſanctos canoniʒat cathalogo aſcribit. Poſtrẽo quis vnq; audiuit ꝙ ꝑ furem panẽ furtim acceptum deꝰ mul:iplicaret ad aliorũ ſalutem. audiuimus tñ ꝑ men⸗ dicum et pauꝑem panẽ quẽ mẽdicãdo acquiſierat multi paliciteꝛ augmẽetaſſe. ſi dicas hoc fuiſſe ſpãle pꝛiuilegi um et ꝑ familiare ↄſilium ſpũſſancti eẽ factum.nõ quo h̊ alijs tradidit in legẽ et regulã qua eos ad mẽdicatõz in⸗ uitat:ſed ſibi ſoli pꝛo ſe ſolo eſt cõceſſum. Si dicas ꝙ ex Apꝛio capite hoc fecit nõ per inſpiratõem. quõ poteſi nõ eſſe damnatus qui ad actũ repᷣhenſibilẽ tanqᷓ ad actum moꝛis et ꝑfectõnis temerarie inuitauit.quõ etiam ſedes apoſtolica de cõſenſu cardinaliũ hoc apꝛobauit: Si di⸗ cas nõ eſſe credẽduʒ ꝙ mẽdicitatẽ alicui imponat in pe⸗ nã.vel ꝙ appꝛobet eã:cõtrarium apparet.ꝙ quia mẽdici tatẽ ꝑegrinatõis imponat.habet᷑ de pnia vbi dicitur de ſacerdote. Qui reuelat ↄfeſſiões ꝙ deponat᷑.⁊ omni tem poꝛe vite ſue ignominioſus ꝑegrinãdo peꝛgat.ſed ſi viue ret de ꝓpꝛio laboꝛe vel ꝓpꝛijs ſumptibo nõ pergeret vt vi⸗ lis ſed vt honoꝛabilis. Reſtat igit᷑ q imponat vt vadat vt mendicus. autem in regula appꝛobetur patet ꝑil⸗ lud ſuꝑius allegatũ ðᷣ exceſſibo pᷣlatoꝝ nimis pꝛaua.vbi dẽ.qꝙ oꝛdinẽ et regłam fratrũ pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝛuz ſedes apkica noſcit᷑ aꝑꝛobaſſe. Patet et ꝑ reglam bti franciſci a dño honoꝛio apꝓpꝛobatã ⁊ ↄfirmatã.vbi dr̃ ꝙ vadẽt pꝛo elemoſina ↄfidẽter.ſi errauit h appꝛobãdo:⁊ ↄſtat eã ſczʒ eccliam H̊ axpꝛobaſſe ⁊ ↄfirmaſſe.cõſtat et᷑ vniuerſalis eccłia ꝑ totũ mũdũ bmõi oꝛdines ⁊ ſtatꝰacceptat? Con⸗ ſtat em dictũ ꝙ vniuerſalis eccłia tota errauit et dece⸗ pta fuit. 2 hmõi ſtatũ erroneũ inuenerũt et appꝛobaue⸗ rũt oẽs dãnati ſunt.qð ẽ hoꝛribiliſſimũ et incredibiliſſi⸗ mũ q de pmitteret ſic errare vniuerſalit ꝓplm ſeim ſuũ et tãtã multitudinẽ ſapiẽtiũ ꝗ hec tꝑa pᷣceſſerũt.Quis at ſuo iudicio reputat᷑ ta ſapiens et ta iuſtus vt audeat cete ros pᷣter ſe iudicaꝛe fuiſſe cecos et repꝛobos: Miꝛa ẽ hec ſapiẽtia que oĩm oñdit inſipiẽtiã: et mira iuſticia q̃ cete⸗ ros cõdẽnat fere oẽs. ſi hec nõ ẽ ſapiẽtia ſ̊ potiꝰteme ritas ſedẽ apłicã velle iudicare q̃ a ſolo ðᷣo iudicat᷑.⁊ eiꝰ ſmiam et iudiciũ repꝛobare.⁊ tot viros ſctos in infernuʒ retrudẽ et baratrũ dãnatõis. Merñ.ĩ ſermõe oĩm ſctoꝝ Feſliuitatẽ ⁊c. quouſq; filij alieni quouſq; vanitatẽ loq os vrm vt benedicatis populũ cui hec ſũt viſibilia.hec pᷣ⸗ ſentia cũ ſeruis dei os ſuũ apperiẽs locutꝰſit veritatẽ be⸗ atos eẽ pauꝑes.hec berñ. ꝓcul & fiãt hec a coꝛdibo fideli: boet xp̃ᷣianis¶ Adbuc aduerſarij veritatis obuiant ꝗ/ buſdã pᷣdictis. ĩmo młtis tãꝙ doctrie aplice ↄtrarijs.aſ⸗ ſerẽtes mẽdicatõeʒ eẽ ꝓhibita ab aplło tãq; malã: in caſu tñ cõceſſam. dicũt etia illos fuiſſe mẽtitos etiã ð ſcriptu/ rã.qꝗ dicũt ꝙ laboꝛare laboꝛe manuali nõ ẽ ipcepto. Po nut igit᷑ mẽdicitatẽ nõ eẽ indifferẽtẽ i̊ malã:⁊ mẽdicare malũ nõ indifferẽs.⁊ iõ ꝑ additõʒ circũſtãtie nõ põt ali⸗ quo mõ bñ fieri.ĩmo qð plus ẽ aſſerũt ĩ pdicatõe eẽ ſymo niã. buius poſitõis ↄtrariũ ſuꝑius pluribo modis ẽ oſtẽ⸗ ſum.ſ.et ꝙ mẽdicare ſit licitũ:⁊ ꝙ meritoꝛiũ. h̊ dico in⸗ q̃tũ ẽ circũſtãtijs boneſtis diffinitũ.¶ Pꝛe.ſi mendicare peccare:ꝗᷓ eẽ mẽdicũ ẽ eẽ pctoꝛẽqð dicẽ vel eꝛedẽ nõ paꝛ uũ ẽ flagiciũ vel pcrm. Rurſus ſi mẽdicare petᷣm ẽ:mẽdi⸗ citas pctm ſiue mẽdicatio. Sʒ.ij.coꝝ.viij.ſuper illud vt eius inopia ⁊c. Glo.nemo ſe ↄdẽnat pauꝑ in cella.diues in ↄſcia:ſecurioꝛ doꝛmit in terra ꝙᷓ diues auro in purpu ra.Qõ ꝗᷓ erubeſcas cũ tua mẽdicitate ad illũ accedeꝛe.ꝗ indutus ẽ nr̃a panꝑtate.̊ mẽdicitas diſponit ⁊ nõ retꝛa hit a diuino acceſſu.Cõſtat ̊ ꝙ nõ diſponit ad peccatũ Ampliꝰ Cꝛiſ.ſuꝑ math.omeł.lxxix.in fine dic̃.ꝙ mẽdica re ĩ nullo offendit. Furari a ſiue raꝑe offendit deũ et ho· minẽ. h̊ etiã patʒ ꝑ auetoꝛitatẽ Criſo.ſuꝑius allegatam de omel.liij.ſuꝑ math.i¶ 2õ ẽ ̊ ab apto ꝓhibitũ nec inue⸗ nit᷑ alicubi apłm H̊ ꝓhibuiſſe:ſᷣ potiꝰcũ ſuis coaplłis com mẽdaſſe.Aã.·j.coꝝ.xvj.pᷣdicauit ⁊ ꝓcuꝛauit ꝙ collecte fi erẽt in pauꝑes ſctoꝝ.q erãt in hierim ſiue elemoſine eis gratis impenſe. Gał.iij. petrꝰet iacobꝰ dexterã dederũt mihi ⁊ barnabe vt nos in gentibo:ip̃i in circũciſione tm̃ vt pauꝑum in hierm memoꝛes eẽmus. Glo.pauꝑũ qui rerũ vẽditarũ pᷣcia ad pedes apłoꝝ poſuerunt memoꝛes eẽmus ad opꝰilloꝝ faciẽdo collectas.Si ̊ opłus ſymo⸗ niacꝰnõ erat ĩ hoc ꝙ collectas petebat ⁊ diſcipulos mit⸗ tebat ad hoc ꝙ peterẽt elemoſinas ab his quibo ſpũalia ſeminauerũt ꝓ pauꝑibo qui eꝛant ĩ hierłm.pʒ manifeſte ꝙ; ꝗq mẽdicat.iĩ pdicatõe ſymoniã nõ ↄmittit.¶ Pꝛetea ſi ſummꝰpontifex ſtatuit pauꝑes ꝗ ſpũalia ſeminent.et de eoꝝ quos edificãt verbo et exẽplo viuãt elemoſinis gra⸗ mtis petitis ſeu vltro oblatis:ab apło ĩ nullo ꝓrſus diſ coꝛdat quinpotiꝰ ↄcoꝛdat.ſic ſi tãtã ſic ipᷣe et maioꝛẽ ha. beat poteſtatẽ ĩ gubernãdo et diſponẽdo ipᷣius ecclie mẽ bra.de his plenius patebit infra. Et iõ ſic dicit Berñ. vbi S. in mone de oĩbo ſctis ꝗ ſic incipit. Neſtiuitatẽ ho⸗ dieꝛnã. Meati pauꝑes ſpũ:ſpũali.ſ.intentõne.deſiderio ſpũali.ꝓpter ſolũ beneplacitũ dei ⁊ aĩaꝝ ſalutẽ.qm̃ ipo⸗ rũ eſt regnum celoꝛũ.hec berñ. panpum volũtarioꝛum. Nueſtio. cviij. de laboꝛe — — Onſequenter que⸗/ rit᷑. vtrũ pauꝑes volũtarij qᷓ oĩa relique riüt preꝛ deũ: teneant᷑ laboꝛaꝛe ꝓ neceſſa rijs vittii. Pꝛimo &̊ querit᷑. vtꝝ neceſſe c talibo laboꝛaꝛe laboꝛe manuali ſiue ſit pceptũ. Secũdo poſito ꝙ nõ.quoꝝ ẽ libertas acciꝑe ele moſinas neceſſarias victui ſiue laboꝛare laboꝛe manua li.Tercio vtrũ ſufficit laboꝛare laboꝛe ſpũali ĩ recõpen⸗ ſatõez laboꝛis manualis.Quarto ſi licʒ religioſis exeꝛce re opatões illas ꝑ quas laboꝛ manualis recõpẽſetur. 8 embꝛum pꝛimum AVerit᷑ ̊ pmo.vtrũ laboꝛaꝛe laboꝛe manua li ꝙ neceſſarijs vietui ſit neceſſariũ ſiue pᷣce ptũ pauꝑibo volũtarijs. ꝙ; ſic:vidr.ij.theſ. vlt. Cũ eẽmus apud vos denũciabamꝰvo⸗ bis qm ſi ꝗs nõ vult oꝑari nõ mãducet. Et qꝛ poſſet ali⸗ gs dicẽ h̊ eẽ intelligẽdũ de oꝑe ſpũali ⁊ nõ coꝛꝑali.Ideo buic occurẽs glo.dicit.vult ſᷣuos di coꝛꝑalit᷑ oꝑaꝛi vñ vi — uãt:vt nõ cõpellant᷑ egeſtate neceſſaria petere. In qͥ etiã Fmone videt᷑ repꝛobare ſtatũ qui ponit neceſſitatẽ petẽdi neceſſaria ꝓpter egeſtatẽ. Et ꝙ aplus intelligat de opeꝛe coꝛꝑali ꝓbat ang.tã ꝑ ſermones apli ꝙᷓ ꝑ ipius xpᷣi ĩ lib. te oꝑe monachoꝝ. hoc etiã maniſeſtat ? ↄfirmat ſermo apłi actuũ.xx.vbi ait.Ad ea q̃ opꝰmihi erãt miſtrauert manꝰiſte.vñ ⁊ genꝰartis qua laboꝛabat et victũ acquire bat cõmemoꝛat᷑ actuũ.ſ.cenofactoꝛie. Rmpliꝰin plibolo cis epłaꝝ hoc pᷣcipit᷑.vtĩ eodẽ capitulo qͥ ſu. Denũcia⸗ m inquit et obſecramꝰ vt cũ ſilẽtio oꝑantes ſuũ panem mãducẽt.Aã ad huiꝰlaboꝛis aſſumptõnem dedit ſeipᷣm foꝛmã ad imitãdum.ſiẽ dr in eodẽ.vñn.j.theß.iiij.ait..KRo gamꝰfzes vt oꝑemiĩ manibo vꝛis.ſiẽ p̃cipimꝰvobis.⁊ nul liꝰaliqd deſideretis nedũ rogetis vel tollatis aliqð. Et canſa dẽ in glo.theſ. vlt.ibi.vt noſmeipᷣos dqꝛemꝰfoꝛmã NQui frequẽter ad alienã mẽſam ocio deditꝰↄuenit:adu⸗ let᷑ neceſſe ẽ paſcẽti.Pꝛe. ephe.iiij. Qui fur abat iã non furet. magis aũt laboꝛet manibo qð bonum ẽ. vt habeut vñ tribuat neceſſitatẽ patiẽti.Si eĩ vult ſeruos xpᷣi labo rare vt tribuãt.vidẽ ꝙ repꝛehẽdere vult ñ laboꝛãtes qui ſine laboꝛe accipiũt. Ampliꝰnũꝗd nõ ociũ ẽ vituꝑabile. quis excuſare igit᷑ ſe põt a laboꝛe. Mꝛe.ſi opꝰcoꝛꝑale eſ ſet in diſpẽdiũ ſpũalis:aliqua excuſatio videret᷑ a labo⸗ re.nũc aũt lectio et oꝛõ.exhoꝛtatio.cõſolatio.coꝛreptio. hec inquã oĩa oꝑa ſᷣm aug.aut ſimul cũ laboꝛe fieri pñt. aut viciſſim:ſicut legimꝰde paulo.euãgeliʒabat et labo⸗ rabat. ¶ Pre. ſᷣm aug.ſi a pdictis oꝑiboſpũalibo ẽ vacã⸗ dũ.aliq neceſſitate nature vt tꝑe quietatõis.doꝛmitatõ nis.põt ſilłr ꝗs ceteris interuallis ab his vacare intuitu aplice p̃ceptõis.¶ Ceterũ ſᷣm aug.Eſio ꝙ aliqꝗs aliqua ſpũali occupatõe detẽtus eẽt q̊ minꝰlaboꝛare poſſet.nun gd oĩm g fuerũt in religiõe ? H facere.ↄſtat ꝙ nõ.vñ quic qd ſit de pꝛioꝛi alijs laboꝛãdũ videt᷑.ſtatus igi᷑ g omnes fine laboꝛe ſaluare nitit᷑:videt᷑ erroneꝰ. Pꝛe.nũquid n ꝑfectioꝛ vita ẽ q̃ ſimul mũdo renũciat et laboꝛat qᷓ; q̃ tĩ⸗ mõ renũciat et nõ laboꝛat.ↄſiqt aũt ꝙ ſic.ꝑfectio aũt de⸗ bet᷑ ꝑfecto qᷓre circa ꝑfectõem ẽ non laboꝛare. De ꝑfecta igẽ vita gloꝛiãs ⁊ ſpẽz gfectõis p̃oſtẽdẽs 2 ñ laboꝛas:pec care videt᷑.qꝛ pᷣceptũ ꝑfectõis ⁊ ſi nõ obligat incipienteʒ vel minꝰpfectũ:ꝑfectũ tñ ↄſtringẽ videt᷑.ſiatus igit᷑ taliũ videt᷑ vituꝑandꝰ.¶¶ Pꝛe. dicit apłs.j.theß.ij. Memoꝛes eſtote laboꝛis nr̃i ⁊ fatigatõis nocte et die operantes ne quẽqꝙᷓ; vjim grauaremꝰ.pᷣdicauimꝰ vobis euãgeliũ dei. ec⸗ ce ne queʒ grauaret laboꝛauit.igit᷑ adm inꝰne grauetur mũdꝰmultitudie pauꝑuʒ religioſoꝝ laboꝛare debẽt · mũ dũ nõ grauari in tãta multitudie ĩ quãta nuc ẽ:nõ ẽ veri ſike.q̃re adminꝰcũ tãtꝰſit taliũ numerꝰlaboꝛare debent . Exẽplũ habemꝰde hᷣ ĩ pr̃ibo officiũ fuit in magꝗ ꝑte la bo:are.vñ aug.de moꝛibo ecclie.officia ad monachos ꝑ⸗ tinẽtia deſcribẽs.inter ceta ponit laboꝛẽ manuũ. Cũ ig noĩe monachoꝝ oẽs religioſi vidẽt᷑ ↄtineri:oĩm religio/ H 8 ſoꝝ officiũ eẽ vidr̃ laboꝛare. Qui at᷑ nõ ↄplẽt officiõ ſibi xbitũ peccare vident᷑.¶ Pꝛe.diẽ Meda ſi uꝑ illð luce.xij Vedite q poſſidetis ⁊ date elemoſinã. nõ tmĩ cibos vꝛos cocate:ſʒ et vẽdite poſſeſſiões vr̃as.vt oĩbo vris ſi il p do mino ſpretis:poſtea laboꝛe manuũ oꝑemĩ vñ viuatis vł elemoſinã faciatis.Ecce hic videt᷑ ꝑſuadẽ laboꝛẽ vł oꝑa tõem q̃ victꝰacqrat᷑. Pꝛe.qꝗ peccat tenet᷑ penã inflictam ſubire ex neceſſitate pcepti.ᷣ oẽs ĩ adã peccauerũt Ro. iij. cuiꝰpeccati pena ẽ laboꝛ manualis.Geñ.iij. In ſudo re vultꝰtui veſceris pane tuo.vñ berñ.ſi uper illud. Ecce nos relinꝗmooĩa.mime expedit vt in ſapiẽtia huisſeculi nõ reuerenmur fruſtrari iudiciũ.⁊ deludẽ vniueꝛſalẽ ſen tentiã.declinãdo videlicʒ laboꝛẽ hoĩm et ſie udoꝛẽ:ac ſi nul lo mõ nos ↄtingẽ videat᷑ qd ade dictũ ẽ.ant nõ ĩ eo labo ris ſniam exceperimꝰi q̃ exceptõe peccauimꝰoẽs.aut nõ coĩs culpe ðᷣbeat eẽ pena coĩs:ẽ idẽ vt pꝛiꝰ.¶ Pꝛe.laboꝛ mannalis ẽ neceſſariꝰad ſuſtentatõz vite coꝛꝑalis. ſicut actꝰvirtutũ vite ſpũalis.ſʒ actꝰvirtutũ ſunt pᷣcepto: q̊ et laboꝛ coꝛꝑalis.¶ Pꝛe.illud ad qð ſequit᷑ moꝛtale nõ pẽ fieri ſine moꝛtali:ſʒ ad nõ laboꝛare manibo:ſequeret᷑ nõ mãducare.j.theb.iij.Qui nõ vult o ari nõ maducet qð ẽ moꝛtale:ꝗᷓ et nõ laboꝛare.¶ Cõtra. pᷣ ceptũ nõ ẽ ↄtrari⸗ nm pᷣcepto neqʒoſilio:ſʒ dñs p̃cipiẽdo vel ↄſulẽdo dicit. Molite ſolliciti eẽ aĩe vr̃e ⁊c̃.math.vj.h̊ aũt zriat᷑ labo⸗ ri manuũ:q̊ nõẽ ĩ pcepto. Pꝛe. lex vetꝰqtuʒ ad pᷣcepta moꝛalia ſufficiẽter ↄtinet oĩa neceſſaria ad ſalutẽ. VUnde math.xix. Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata.ſʒ ĩ illis nõ ↄtinet᷑ laboꝛ manualis: c. . SPꝛe.ad pᷣcepta oẽs te⸗ nẽt᷑:̊ ad laboꝛẽ manualẽ non oẽs tenent᷑.alioꝗn diuites a ñ laboꝛãt ꝓpꝛijs manibo peccarẽt moꝛtalit.¶¶ MPꝛe. ad p cepta nõ magis tenent᷑ religioſi qᷓ ſeculares. ſʒ ad labo⸗ rãdũ magis vident᷑ teneri religioſi ꝙᷓ; ſeculares. cũ aug. repᷣhẽdit monachos ꝗ manibo nõ laboꝛãt.nõ aũt alios: ¶7c.¶¶ Pꝛe.vſus liberaliũ artiũ nobilioꝛ ð qᷓ; mechanico rũ ꝗ in laboꝛe ↄſiſtit manuali:ſʒ vſus illaꝝ nõ ẽ neceſſa⸗ rius vite nec ĩ pcepto:q̊ nec iſtaꝝx. 4 Pꝛe. hocipᷣm videt᷑. ſcʒ ꝙ ñ ẽ neceſſe laboꝛaẽ.et ꝙ nullꝰad h̊ obligat᷑ ꝑ aptm. et ꝙ omitti ⁊ fieri põt niſi ĩ caſu.qð oñdit᷑ ſic. accipe vi⸗ ctui neceſſaria ſiue elemoſinas vñ gs viuẽ de beat. ſiue ñ acciꝑe:nõ ẽ ꝑ ſe ⁊ ſy tenẽdũ: ſ vtrũq; ex cã et circũſtãtia recipit ↄmẽdatõeʒ ⁊ vituꝑium.⁊ ſm aĩfeſtũ ẽ ꝑ apłm. ꝗ legit᷑ aliqñ accepiſſe aliqñ nõ.vñ aut ſi ibiẽ ↄtrarius aut vtrũq; Fim ſe indifferẽs ẽ. gt acceꝑit patʒ.ij. Coꝝ.xj. lias eccłias expoliaui accipiẽs ſtipẽdiũ ad miſteꝛiũ ve ſtrũ. ñ ambꝛo. in glo. ibigẽ diẽ. ꝙ in H multa accepta ⁊ data ſignificat. Pꝛet.phił.vlt.nulla ecclia coĩcauit mihi ĩ rone dati ⁊ accepti. niſi vos ſoli qꝛ et theſſaloni⸗ cã ſemel ⁊ bis ĩ vſum mihi miſiſtis.⁊ infra.repletꝰſũ ac⸗ ceptis.i.mũeribo pᷣm glo. ab epafrodito q̃ miſiſtis ĩ odo⸗ rẽ ſuauitatis. Cꝛe.ij. thimo. j. det dñs miſcðiam oneſi phoꝛi domni.qꝛ ſepe me refrigerauit ᷣm glo.ncẽria mi⸗ niſtrãdo. ⁊ infra.et quãta epheſi mihi miſtrauit tu meli us noſti.ñ et nihilom inꝰ pʒ ex ceteris aplis ꝗ ñ laboꝛaue rũt manuali oꝑatõe ſiẽ paulꝰ:ab eio gbo p̃aicauerũt ſti pẽdia acceꝑunt.ſiẽ habet. j. coꝝ. ix. vñ ipᷣe paulꝰpotu⸗ it accepiſſe et nõ laboꝛaſſe oñdit ĩ eodẽ exẽplis multis et rõibo.Et cũ h̊ ſit maĩfeſtũ:vidẽdũ oſequẽter ẽ ex q̃ rõe ñ accepit cũ acciꝑe potuit ex iure euãgelico qͥ miſtris eius ſtipẽdia deben a fidelibo.ſ liẽ pʒ ĩ glo.j.coꝝ.ix. Et ꝓpter h dicit aug. de ope monachorũ.ꝙ ipᷣe dñs voluit ꝙ mu⸗ lieres ſe ad pparãda ⁊ mĩſtrãda nceria ſeqrent᷑.ondens P euãgeliʒatis et mĩſtris tãqᷓ; militibo a ple bibo dei tãqᷓ; a ꝓuĩiialibo deberet᷑. dignꝰẽ eĩ oꝑariꝰmercede ſua vt ha bet᷑ luce. x. Nerũ ſiẽ apparet ĩ enagelio put diẽ aug. ĩ eo⸗ dẽ li.cũ acciꝑe fuit licitũ.nõ tñ iuſſum h̊ ꝓmiſſum.vt gl⸗ 28 vt vellet eo vteret᷑ ꝙ licẽt ſibi ex dñi oſtitutõe. ſʒ ſi gs vti nollet.nõ ð iuſſum facẽt:ſʒ de ſuo iure miſericoꝛdius vecedẽt. VUñ maifeſtũ c.ꝙ acciꝑe fuit iuris nõ aceiꝑe ſu⸗ ꝑerogatõis.ſiẽ habet᷑ ab aug.ĩ eo.li. Et greg.xxvj.mo⸗ ral. Paulus et ſpualia pcepta trãſcẽdẽs:plus ope exhi⸗ buit ꝙᷓ inſtitutõe emiſſiõis acceꝑit.Cum eĩ accepiſſet vt euãgeliũ pᷣdicãs de euãgelio viuẽt:⁊ euãgeliũ audiẽtibo otulit :et tñ euãgelij ſumptibo ſuſtentari recuſauit. ſic S§ acciꝑe potuit.Accepit at aliqñ ex duabo cauſi is. aut ꝓpt ſue inopie ſi uppletõem. aut ꝗpter laꝛgiẽtiũ fructificatoem de pꝛimo diẽ aug.ð oꝑe monachoꝝ.ꝙ ipᷣe deuenerat ad tãtã indigetiã vt de longinꝗs ecclijs mitteret᷑ ei neceſſa⸗ ria.dũ tñ ab eis apð qͥs eꝛat nihil tale acceꝑat.De ſecun do dicit glo.ambro.ij.coꝝ.xj Accipiẽs ſtipendiũ multa accepta ſignificaꝛi.nã a bene coꝛꝛectis fuit accipiẽdũ.ne bene ſeminãtes amitterẽt fructũ.i Aã ſiẽ dictũ ẽ. dare eſt vtilius dãti qᷓ accipiẽti.ſic ᷓ acce it.¶¶ Et ſũt płes cau⸗ ſe qre nõ accepit videlʒ duo eci Ehnay pᷣma ẽ pſeudo re pulſionẽ.ne ⁊ ipi ſic accipent. Sciebat eĩ ꝙ ſi nõ accipe⸗ rẽt:nõ diu p̃dicarẽt.⁊ hac cãm dicit expꝛeſſe.j.Coꝝ.xj. Quod aũt facio et faciã.nõ qꝛ nõ diligo vos:ſʒ vt ampu tẽ occaſionẽ eoꝝ.ſiẽ pſeudo ꝗ occaſionẽ qrũt vt etiã in q̊ gloꝛiant᷑ inuemant᷑.ſic et nos.Sciebat eĩ ꝙ ſi nõ accipe rẽt ñ diu p̃dicarẽt.ſᷣm ꝙ dicit glo. Alia fuit ꝗꝓpt᷑ graua⸗ mĩs pꝛiuatõem.erãt eĩ ĩ eccłia pauꝑes multi ꝗ citiꝰgra⸗ uarenr ex largitõe.⁊ iõ nõ accepit.⁊ hanc cãm dicit ipſe maifeſte.ij.theß.iij.neq; gratis mãducauimꝰpanẽ ab ali q̊:ſ die ac nocte laboꝛãtes:ne quẽ vr̃m grauaꝛemꝰ. h̃ eſt qð dr.ij. coꝝ.xj. hoc feciſſe ne eſſet eis oneroſus. Tercia cã fuit. ꝓpter iniuſie vẽdicãtiũ ius accipiẽdi cohertõneʒ. ſic dicit aug. ð ope monachoꝝ. ſi debebat᷑ ingt acciꝑe noluit. vt exeplo eiꝰcohercerent᷑.ꝗ ſibi talia nõ ita oꝛdia ti ĩ eccłia deberi arbitrabant᷑. Quaꝛta cã fuit ob occaſio nis auaricie ablatõʒ. Siquidẽ ſi oĩ tꝑe accepiſſet ſua ac ceptio qdammõ ĩ occaſionẽ auaricie fuiſſʒ. habuiſſent eĩ firmioꝛẽ occaſionẽ.p hᷣ illa tꝑalia petẽdi ⁊ retinẽdi:⁊ ita Eoccaſionẽ incidiſſent ĩ auariciã. vñ et hãc rõem inſinu at cũ dic.j.theb.ij.Qeq; eĩ fnimꝰaliqñ ĩ occaſiõe auari⸗ cie deꝰteſtis ẽ.⁊. .cũ poſſemꝰ vobis oneri eẽ vt apli xpᷣi. ad cõpꝛehẽdendũ eos ſm glo.quibo nec facultas nec pu⸗ doꝛ poſcẽdi. Quiĩta cã fuit ꝓpter odij euacuatõeʒ.Qã ſic babẽ ab ambro.ſuꝑ ill.j.coꝝ.ix.ibi.nõ ſumus vſi hac prate.illi inꝗt a ꝗbo acciꝑe potuit auari erãt.et iõ aplim odirẽt.ſi quicqᷓ; ab eis acci ꝑet:⁊ ꝓterea nõ acceꝑit. Se⸗/ xta cã fuit ꝓpter ſcãdali deuitatõem.ſᷣm qð dicit ambro. ſuꝑ illð.j.coꝝ.ix.Qõ ſum liber ipᷣe inꝗt apłica dignita⸗ te.ptatẽ hñs nõ oꝑari manibo.ſ̊ ð euãgelio viuẽ. ne quẽ eñ accipiẽdo ſcãdaliʒaret ñ accepit.ſᷣm ꝙ dicit ſupius ſi eſca ſcadaliʒ aret frem meũ nõ mãducabo carnes ineter⸗ nũ:ne fr̃em meũ ſcãdaliʒem. Septima cã fuit ꝓpteꝛ licen tie peccãdi ampliatõem.ſᷣm ꝙ dicit am bro.j.coꝝ.ix.nõ ſumꝰ vſi hac poteſiate.ne 5. offendiculũ demꝰeuãgelio xp̃i. hoc inꝗt iõ dicit.qꝛ ſi acciꝑet ab eis: putarẽt ſe emil⸗ ſe licentiã peccãdi. Octaua fuit cã ꝓpter opiniouis pᷣue te euãgelio infirmatõem. ſᷣm ꝙ dieit aug. ſuꝑ illð.j.co⸗ rinth.ix. Que ẽ merces mea vt euãgeliũ pᷣdicũs ſine ſũ⸗ ptu ponã euãgeliũ. Glo. importũe exigẽdo vł indiſcrete accipiẽdo.foꝛte hoc ↄtingeret ꝙ putaret ſibi euãgeliʒari vt enãgeliũ vẽdeꝛet᷑. Nona cã fuit ꝓpter ſubditoꝝ a deſi⸗ dia et ocio reuocatõem.iõ eĩ nõ accepit ſ̊ laboꝛauit et ſe⸗ ipᷣm poſuit ĩ exẽplũ.vt ꝑ G̊ excitarent ad ſui imitatõem ⁊ ocij dimiſſionẽ. Nagis eĩ ꝑſnadẽt opꝑa qᷓ verba.⁊ hanc cam expmit.ij.theb. vlt. ñ q̃i ñ habuerimꝰptatẽ ſupple ac cipiẽdi: ſʒ iõ ſupple ñ accipimꝰ vt noſmetipos daremus foꝛmã vobie ad imitãdũ. Qos audiuimꝰei inter vos q̊ſ daz ambulare quiete nihil oꝑantes ̊D curioſe agẽtes ⁊c. Decima cauſa fuit pꝛopter infirmoꝛum compaſſionem. m ꝙ dicit ambro. coxꝝ.ix.ibi. Que eſt merces mea. ſi acciꝑet non adeo infirmis vel humane infirmitati cõpa teretur.hoc autẽ non cõueniebat ei qui factus eſt infir⸗ mus infirmis. VUndecima cauſa fuit pꝛopter libertatnis arguendi diminutõnem.ᷣm ꝙ dicit glo. am bro.ibi. Si acciperet:tunc non atxo libere argueret.vigoꝛ eĩ euãge⸗ lice auctoꝛitatis et arguẽdi libertas toꝛpeſceret. Duode cima cauſa fuit pꝛopteꝛ largitõnis defectionem. nõ eĩ ali — n acceperunt:ſed ꝗpꝛijs manibo victum acgꝗſiert. qꝛ alij ¶ Mueſtio eis nõ dederũt. vᷣm dieit ambro.ſuꝑ illð.j.coꝝ.iiij.Ca boꝛamꝰoꝑantes manibo nꝛis.Glo.laboꝛamꝰmanibo no ſtris.ſ.neceſſaria nob oꝑantes.qꝛ nemo dat nobis. De ſunt cauſe q̃re apłs iuẽ euãgelico potuit acciꝑe ⁊ ñ acce⸗ pit. iſte eedẽ cãe ſũt q̃re laboꝛauit. ex eiſdẽ eĩ laboꝛauit ex ꝗbo ñ accepit.ex bis pʒ ꝙ nec acciꝑe nec ñ acciꝑe ſit ð ꝑſe ſꝑ tenẽdũ.nihiloĩnꝰexẽplo pau.ꝗ acciꝑe potuit.⁊ qn qᷓ; nõ accepit ⁊ ex ꝗbo laboꝛauit:maifeſtũ ẽ ꝙ null?aſtri⸗ ctꝰẽ ad laboꝛãdũ ſeu ad nõ recipiẽdũ:niſi ĩ certis caſibo. et hoc ex cã et rõe.oꝑa eĩ ſuꝑerogatõis arbitraria ſunt.ñ p̃ceptoꝛia neq; obligatoꝛia.nõ ĩ pceptõe ſᷣ in electõe niſi ex circũſtãtia.vñ ⁊ coapłi eiꝰnõ peccabãt ꝗ ñ laboꝛabãt Fm ꝙ dicit aug.de oꝑe monachoꝝ.ñ aplus paulꝰſuꝑ⸗ erogare voluit cuiꝰrõem diẽ ibidẽ aug.qꝛ ipᷣe ſciebat cuꝛ in eccłijs gentiũ nõ opoꝛtẽt euãgeliũ eẽ venale.ñ culpãs coapłos ſuos:ſʒ diſtiguẽs miniſteriũ ſuũ.qꝛ ſpũſcto cõ⸗ monẽte paulꝰ⁊ barnabas ĩ gẽtes a illi ĩ circũciſionẽ miſ ſi ſunt ñdẽdum ẽ ̊ ad qſtionẽ pᷣpoſitã.ꝙ nõ ẽ necelſ⸗ ſe pauꝑibus euãgelicis.neq; pᷣceptũ laboꝛare laboꝛe ma⸗ nuali. Ao cuiꝰeuidẽtiã notadũ.ꝙ iudiciũ ð vnaqiaq; re ſumẽdũ ẽ ſᷣm finẽ ad quẽ ẽ ſiue oꝛdinat᷑.Caboꝛ autẽ ma⸗ nuũ ad tria videt᷑ eẽ vtilis et ĩ merito oꝛdinat᷑. pꝛimo að ociũ vitãdũ.ſecũdo ad coꝛpꝰdomãdũ.tercio ad viciũ q̃rẽ⸗ dũ. Pꝛopt᷑ pꝛimũ dicit hiero.ad ruſticũ monachũ.ſꝑ ali qð oꝑis facito ne te dyabolꝰocioſũ inueniat.⁊ ꝙ de oꝑe manuali intelligat. pʒz ꝑ illð qð ſubiũgit:vel fiſcellã texe iunco.Et pꝰ. In deſiderijs ẽ ois ocioſus.Pꝛopt᷑ ſecũduʒ dr.ij. coꝝ.vj.In laboꝛibo.ĩ ieiunijs.ĩ vigilijs. Glo.·ĩ la⸗ boꝛibo oꝑum.qꝛ manibo ſuis oꝑabat᷑. at᷑ laboꝛabat ꝓ⸗ pter carnẽ domãdã.ꝑ h̊ pʒ qð dr ĩ ieiunijs.vigilijs.ĩ caſti tate. Pꝛopt terciũ.actuũ.rxx.dr.Ad ea q̃ mibi opꝰerant et his ꝗ mecũ fuerũt miniſtrauerũt manꝰiſte. Si ů oſide ret᷑ laboꝛ manuũ ſᷣm ꝙ oꝛdinat᷑ ad tollẽdũ ociũ vł ad coꝛ pꝰdomãdũ.idẽ ẽ iudiciũ de laboꝛe manuũ ⁊ de alijs exer citijs ad H̊ oꝛdinatis.Siẽ̃ eĩ nõ ẽ ſub pᷣcepto ꝙ ociũ pᷣciſe tollat᷑ tali vł tali occupatõe:vᷣ ſufficit ꝙ qualicũq; licita occupatõe ab ocio ꝗs deſiſtat:ſiłr coꝛpꝰpõt domari ieiu⸗ nijs.vigilijs ⁊ oꝛõibo.et ſic occupatio laboꝛis manuũᷣ nõ ẽ in pcepto ↄſiderato h̊ fine.⁊ ſiłis ẽ rõ de laboꝛe manuũ ſm ꝙ oꝛdinat᷑ ad finẽ.ſ.ꝙ ẽ ad domãdũ carnẽ.Qulluzʒ hoꝝ inqtum oꝛdinat᷑ ad hũc vel illũ finẽ.ẽ ĩ pᷣcepto ĩ ſpe⸗ ciali.qᷓuis in generali ſit ĩ p̃cepto domare coꝛpꝰ qualicũ⸗ qʒ exercitio:vt moꝛtifere ↄcupie refrenant᷑. Scðm aũt q; oꝛdinat᷑ ad victũ queredũ.ſᷣm illud.j.theſ.iiij. oꝑamini manibo vr̃is ſic pᷣcepimꝰvobis. nec ſolũ ẽ ĩ pᷣcepto iuris poſitiui:ſᷣ etiã naturał.Illa eĩ ſunt ð lege naturali ad q̃ hõ ex ſuis naturalibo oꝛdinat᷑ vel inclinat᷑. Siẽ autẽ ex ipᷣa diſpoſitõe coꝛꝑis hõ naturalit᷑ hʒ oꝛdinẽ ad opꝰ ma nuale. ꝓpter qð dicit Job.v.hõ ad laboꝛẽ naſcit᷑.Cũ em̃ alijs aialibo ſufficiẽter natura ꝓuidit ĩ his q̃ ad ſuſtenta tõem vite ſue ꝑtinẽt in cibis et tegumẽtis:hoĩ in his non ꝓuidit.qꝛ ipᷣe ẽ pᷣditꝰrõe ꝑ quã põt ſibi ꝓuidere ĩ oĩbo ſu pꝛadictis.⁊ iõ dedit ei loco oĩm p̃dictoꝝ manꝰ ↄuenien⸗ tes ad diuerſa oꝑa.quibo ↄceptões rõis diuerſis exerci⸗ tijs exequat᷑.vt diẽ p»hᷣs.xiiij.de aĩalibo.¶ Sciẽdũ adhuc ꝙ duplex ẽ pᷣceptũ legis natuꝛe.Quoddã oꝛdinat᷑ ad tol⸗ lẽdum defectũ ſingłaris ꝑſone.ſ.ſpũalẽ.ſicut de actibus vᷣtutũ pᷣceptũ.vł coꝛꝑalẽ.vt illð Geñ.ij.de oĩ ligno ꝑadi ſi ꝛmedes.Aliud po qð oꝛdinat᷑ ad tollẽdũ defectuʒ ſpẽi. ſicut illð geñ.iij. Creſcite et multiplicamĩ ⁊c.q̊ pᷣcipitur actꝰgeneratõnis quo natura ſaluat᷑ et multiplicat᷑. Hoc tñ intereſt int hec duo pᷣceptoꝝ genera.qꝛ ad pᷣceptũ le⸗ gis nature obſeruãdũ quilibʒ tenet᷑.ſ.ad pᷣceptũ qð oꝛdi nat᷑ ad ſingularis ꝑſone defectũ ſpũalẽ tollẽdũ et coꝛꝑa⸗ lẽ.Ad ſecũdũ vᷣo qð oꝛdinat᷑ ad vðfectũ ſpẽi tollẽdũ nõ ꝗli bet tenet᷑ ſingłariter. In his eĩ que ꝑtinẽt ad ſpeciẽ: oẽs hoĩes cõputadi ſunt vnꝰhõ.iuxta illð poꝛphirij.ꝑticipa⸗ tõe ſpẽi płes hoĩes vnꝰhõ.vñ ſicut vnꝰhabʒ diuerſa mẽ⸗ bra quibo occuꝑat᷑ in diuerſis officijg oꝛdinatis ad defe⸗ ctũ ꝓpꝛiũ tollẽdũ.que nõ pñt oĩa ꝑ vnũ mẽbrũ exerceri.ſi cut ocułꝰ videt toti coꝛꝑi:et pes totũ coꝛpꝰpoꝛtat.ita oʒ Cvüij. W eẽ ĩ eis q̃ ad totã ſpeciẽ ꝑtinẽt.nõ eĩ ſufficẽt vnꝰhõ ad exe quẽdã oĩa quibo ſocietas humana indiget:ſů̊ diueꝛſis of⸗ ficijs diuerſa occupari oʒ. Eñ dr Ro.xij. Siẽ ĩ vnd coꝛ⸗ poꝛe muka mẽbꝛa habemꝰ.oĩa aũt mẽbꝛa eũdẽ actũ non habẽt:ita vnũ coꝛpꝰſumꝰi xpᷣo.ſingłi at᷑ alt᷑ alteriꝰmẽbꝛa hec aũt diuerſificatio hoĩm ĩ diuerſis officijs.pꝛimo con tĩgit ex diuia ꝓuidẽtia q̃ hũanũ ſtatũ ſic diſpoſuit:vt ni⸗ bil deeſſe inueniat᷑ de neceſſarijs ad vitã. Secundo vo ex cauſis naturalibo ex ꝗbo ↄtingit q ĩ diueꝛſis hoĩbo diueꝛ ſe inclinatões ſint ad diuerſa officia vel artificia vel ad diuerſos modos viuẽdi.q̊ qꝛ laboꝛe manuũ aliꝗs pt᷑ ſub⸗ uenire ꝓpꝛio defectui et alieno cũ nõ poſſit vnꝰhõ ſibi ſuſ ficere in oibo ſʒ indiget alieno aurilio:pʒ ꝙ pᷣceptũ de la boꝛe manuũ quodãmõ ſub vtroq; genere pᷣdictoꝝ ↄtinet᷑ Inqtũ eĩ laboꝛe manuũ vniꝰſubuenit᷑ neceſſitatibo alio⸗ rũ:ſic ꝑtinet adð ſecũdũ genꝰ.inqᷓtũ aũt aliꝗs ſibi ĩ neceſ⸗ ſitatibo ſubuenit ꝑtinet ad pꝛimuʒ genꝰ.ſic ⁊ ĩ pᷣcepto de comedẽdo. Pꝛeceptũ at᷑ qd oꝛdinat᷑ ad defectũ naturalẽ vel coꝛꝑalẽ tollẽdũ.nõ obligat niſi defectu exigẽte.Eñ ſi eẽt aliꝗs qui poſſet viuẽ ſine cibo:ñ obligaret᷑ ad pᷣceptũ de comedẽdo. Sic q̊ pceptuʒ de oꝑe manuali nõ obligat aliquẽ ſingłariteꝛ ſᷣm ꝙ oꝛdinatc᷑ ad tollẽdũ defectũ:̊ cõ⸗ munit aliq̃ͥ mõ.nec ſᷣm ꝙ oꝛdinat᷑ ad tollẽdũ defectũ niſi defectu exigẽte:⁊ iõ ille qui hʒ als vñ licite poſſit viuere ñ tenet᷑ manibo oꝑari.et h̊ pʒ ꝑ aplłm ĩ tribo locis.vbi de oꝑatõe manuali pᷣceptũ dat. Pꝛimo ad eph.iiij. vbi pᷣce⸗ ptũ dat de oꝑatõe manuali ꝓbibẽdo furtũ. Qui furaba tur ⁊c̃.Et.j.theſ.iiij.vbi idẽ pᷣcepit ꝓhibẽdo ↄcupiſcẽtiã reꝝ alienaꝝ.oꝑamini manibo vris.ꝛ⁊ ſequit᷑.ſicẽ pᷣcepimꝰ vobis vt honeſie ambuletis ad eos ꝗ foꝛis ſunt.⁊ nulliꝰ aliqð deſideretis.Et.ij.theſ.ij.vbi idẽ pᷣcepit ꝓhibẽs tuꝛ pia negocia quibo aliꝗ victũ acquiꝛebãt. Audiuimꝰinꝗt inter nos quoſdã i gete ambulãtes nibil oꝑantes ſᷣ curi oſe agẽtes. Glo.qui feda cura ſibi ncẽria ꝓuidẽt.¶ Sciẽ dũ ẽ tñ ꝙ ſicut viſus ẽ pꝛicipalioꝛ inter alios ſenſus rõe cuiꝰoẽs alij ſenſus ſoꝛtinnt᷑ nomẽ viſus.vt dicit aug·ſiłr manꝰqꝛ ad płima oꝑa ẽ ncẽria.dr oꝛganũ oꝛganoꝝ ĩ li. de aĩa.⁊ in oꝑatõe manuũ intelligit᷑ nõ ſoluʒ qdð manibo fit:ſᷣ qð fit quocũq; coꝛꝑis inſtrumẽto.⁊ breuiter qdcun qʒ negociũ hõ bʒ ſeu agat de qͥ licite põt victũ querẽ:ſub laboꝛe manuũ cõpꝛehẽdit᷑. õ eĩ videt᷑ rõnale ꝙ magẽi artiũ mechanicaꝝ poſſint viuẽ de arte:⁊ mi artiũ libe raliũ nõ pñt:nec aduocati de procinio qð pᷣſtant ĩ cauſa ſiłr de oĩbo alijs licitis occupatõibo. Põt &̊ dici. ꝙ nõ ẽ oĩno ſimpłr pauꝑibo neceſſariũ laboꝛare laboꝛe manu ali ꝓyter vite neceſſaria:neqʒ pᷣceptum neceſſitate ſalutis exequẽdũ.i Ad illð qð pᷣmo obijcit.ij.theſ.vlt. Si ꝗs ñ vult oꝑari nõ mãducet:⁊ ꝙ aplłs intelligit de oꝑe manu⸗ ali ⁊c.põt dici vt tactũ ẽ laboꝛẽ manualẽ eẽ neceſſarium aligbo et pceptũ:ſ̊ nõ oẽs obligat ſingularit᷑.nec exẽpluʒ apbli inducit neceſſitatẽ laboꝛãdi:q; vt determinatũ ẽ la⸗ boꝛ illiꝰfuit magis ſuꝑerogatõis ꝙᷓ neceſſitatis ſeclaris Ad pla que ſequũt᷑ patz rñſio ex pdictis. qʒ et ſi laboꝛ manuũ ſit iĩ pcepto:hᷣ fuit ꝓpt᷑ cãs ſpeeiales ⁊ aligbo ꝑſo⸗ nis datũ. vtpote vt furtũ ꝓhiberet᷑ et alienaꝝ reꝝ ↄcupi ſcẽtia et acqſitio neceſſarioꝝ feda cura et ociũ.i¶ Et ex di ctis ptz ad illð qð obijcit᷑ ꝙ opꝰcoꝛꝑale põt exerceri ſine diſpẽdio ſpũali ⁊c̃. põt dici ꝙ hec rõ ↄcludit poſſe labo⸗ rare:nõ neceſſitatẽ laboꝛãdi.nõ eĩ ẽ vite neceſſariũ quic⸗ qd fieri pt.¶ Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ neceſſitate nature va cãdũ ẽ qnq; aboꝑibo ſpũalibo.& rõe apłice pᷣceptõis ſilr ⁊c̃.dõm ꝙ nõẽ ſile.qꝛoꝑa neceſſitatis vt ↄmedẽ.doꝛmi⸗ re ſunt.ſine ꝗo nõ põt ꝑſona ſubſiſtẽ. AVñ a talibo ſe ſub trabere oĩno eẽt ſibi manꝰinijcẽ.vñ q eẽt opꝰ ſpũale oʒ ab illis ꝓpter alia deſiſtẽ. Pꝛe.pᷣceptio apli nõ vniuerſa⸗ liter ẽ obligatoꝛia:ſ ꝓpter aliq̊s ⁊ ꝓpt fines aliqͥs ſic ta⸗ ctũ ẽ. P. aꝛgumtũ nõ ↄcludit debitũ ᷣ poſſe.¶ Ad alið qð obijcit᷑.ꝓ Iʒ ꝓpt᷑ aliquã neceſſitatẽ occupatõis oneiat alicui ꝑſone ſe ſubtrabe de laboꝛe maũali.ñ ꝓpt h̊ dehẽt vlłr oẽs ⁊c.pt᷑ dici ꝙ ſiẽ licitũ ẽ maioꝛibo ceſſaꝛe ab oꝑibo coꝛꝑalibo ꝓpt alias et vtilioꝛes occupatões: ſicet mino⸗ ribo.⁊ maxĩe ꝓpter illas qᷓ obediẽtia ſalutari ſũt vel iniũ cte.vel vt ſupꝛa tactũ ẽ viris ꝑfectõem ꝓfitentibo qᷓpluri mum ile: 2 eoꝝ ſtatui incõſonum ẽ ocijs vacare. deillð qð obijcit᷑ ꝙ ꝑfectioꝛ ẽ vita q̃ gs mũdũ relin⸗ quit et laboꝛat ꝙᷓ q mũdu relingt et nõ laboꝛat.ps dici ꝙ H uõ ẽ vniuerſaliter verũ.qꝛ talis poſſit eẽ occupatio et tã vtilis eccłie tri ⁊ mẽbris xp̃i ⁊ ex tãto ʒelo aĩaꝝ exer⸗ citata.ꝙ q̃i incõꝑabiliteꝛ eẽt meliꝰhmõi occupatõe aſtꝛĩ gi ⁊ ceſſare ab oĩ oꝑe manuali qᷓ ecõuerſo:iſið infra ple⸗ niꝰ patebit.( Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ deberẽt laboꝛare ad vitadũ guamẽ ꝓximoꝝ.ſicut fecit apłs.pt dici ꝙ foꝛte H ĩ caſu verũ ẽ:̊ H̊ nõ ↄcludit neceſſitatẽ generalẽ.¶ Ad il lud qð obijcit᷑ de exemmplo pꝛimoꝝ patrũ ⁊c. Dicẽduʒ qð ſiẽ ĩ lege erãt pᷣcepta queda localia nec obligabãt niſi p⸗ manẽtes locis illis ꝓpter aliq̃s locoꝝ ↄditões.vt relinq̃ re ogros ĩcultos pauꝑibo qñq;: ſic ei oꝑa pꝛioꝛa patrũ tꝑalia fuerũt.nec oĩ tꝑe trabẽda ĩ ↄſequẽtiã.¶ Ad h̊ qð aug.deſcribens oꝑa monachoꝝ inſinuat laboꝛẽ manua⸗ lẽ ad monachos ꝑtinẽ.pt᷑ dici ꝙ hoc fuit magis tꝑale et ꝑſonale qᷓ; ꝑpetuuʒ ⁊ generale. Ad illud a5 ꝓonit᷑ ex auẽte Hede.põt dici ſiẽ ſupꝛa dictũ ẽ.ꝙ illð nõ ẽ ſimpli⸗ citer obligatoꝛiũ:ſᷣ foꝛte ex aliquibo certis circũſtantijs. Ao illð qð obijcit᷑ ꝙ oẽs peccauimꝰ ĩ adã ⁊c.põt dici ꝙ illa verba dñi magis ſunt p̃ᷣnũciãtis penã qᷓ pᷣcipiẽtis ſatiffactõem. Vñ pᷣmiſit maledicta terra in oꝑe tuo ⁊c̃.2 ſimilit᷑ mulieri.in doloꝛe paries filios tuos.⁊ iõ nõ ſegt ꝙ glibz hõ ad laboꝛãdũ obliget᷑ ex nccitate pᷣcepti. als ſequeret᷑ ꝙ quilibʒ teneret᷑ ad agri culturã.de q̃ dñs ibi facit mentõem.⸗ Ed alind qð ſequit᷑.dᷣm ꝙ vita ſi puatł a nullo põt obſeruari niſi ꝑ actꝰvirtutũ.⁊ io quilibʒ te⸗ net᷑ ad pᷣcepta ſeruãda que ſunt de actib virtutuʒ:bᷣ vita coꝛꝑalis a młtis obſeruari põt ſine otꝑe manuali:a ideo ᷓuis ſit generaliter ĩ pcepto:ñ tñ quilibʒ ad eiꝰobſeruã⸗ tiã tenet.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ illud ẽ moꝛtale ad qð ſe quit᷑ moꝛtale ⁊c̃.põt dici ꝙ nõ mãducare nõ ẽ moꝛtale: niſi qñ ſine illo vita ſeruari nõ põt:qꝛ tũc ſe interficẽt.et ſitr nõ oʒ ꝙ aliquis peccet moꝛtaliter nõ la boꝛãdo mani bus:niſi qn aliter vitã ſeruaꝛe nõ põt.niſi illicitis curis et iõ cũ hmõi cure ſunt oĩno ſugiẽde: ſub eadẽ diſtrictõe poſuit apłus nõ mãducare et ñ oꝑari dicẽs. Quiñ vult oꝑari nõ mãducet.¶ Ad quedã illoꝝ q̃ inducũt qua ſcʒ dictũ ẽ ꝙ lʒ laboꝛare ſit pᷣceptũ.tñ nõ ẽ obligatoꝛiuʒz ſilr rñdendũ ẽ. Ad illð qð obijcit pꝛimo.ſ.pᷣceptũ nõ ẽ jri⸗ num pᷣcepto ⁊c̃.dðᷣm ꝙ dñs nõ ꝓhibuit oẽm ſollicitudinẽ aplis de his ꝗ ꝑtinẽt ad victu coꝛꝑis.ala ei ipe loculos nõ babuiſſet: hibet ſollicitudinẽ im ꝑtinẽtẽ q̃ mẽs du⸗ pliciteꝛ ſuffocat᷑. Pꝛimo.ſ.qñ ĩ ꝛebo tꝑalibo finẽ ponit ra tõe oꝑatõis.⁊ h̊ dñs ꝓhibet.vñ dicit aug. de ope mona choꝝ eyrponẽs illud.iQolite ſolliciti eẽ ⁊c. nõ vt iſta nõ ꝓp curent᷑ quãtũ neceſſitatis ẽ:ſʒ ñ vt iſia intueãt᷑ ⁊2 4pt iſta faciãt quicqꝗd euãgelij pᷣdicatõe facẽ iubent᷑.⁊ habetur ĩ glo. theß. ij. Secudo ſuffocat᷑ mẽs qñ ↄfidẽtiam dte deo amittit.⁊ h̊ dñs intẽdit ꝓhibeꝛe.vñ diẽ glo. ſuꝑ illð mat᷑. vi:hoc er emplo nõ ꝓhibʒ ꝓuidẽtiã nec laboꝛẽ ſʒ ſollicitu dinẽ vt tota fiducia nr̃a ſit ĩ deo ꝑ quẽ ⁊ anes ſine cmꝛa vi uũt. ¶ Ad illõ qð obijcit᷑ de. veteri lege.dðm ꝙ h pceptũ otinet᷑ ĩ pceeptis decalogi. lʒ nõ explicite:vñ hʒ reduci ad illud.iAõ furtũ facies.qͥ oẽ ſollicite lucꝝ qð ꝑ laboꝛẽ ma nuũ acquirit᷑: ꝓbibet᷑.¶ Ad illð qð obijcit᷑.q oẽs tenent᷑ ad pᷣcepta.doᷣm ꝙ ĩ qͥlibʒ pceptoẽ ↄſiderãda poſſibilitas obfuãdi et finis eiuldẽ.qꝛ ꝓpter aliqð bonũ inducẽdũ vł malũ tollẽdũ. Pꝛopter pꝛimũ dicit hiero.qui dicit deuʒ pᷣcepiſſe aliqð impoſſibile boĩbo implere anathema ſit.⁊ iõ ab boc pcepto nõ excuſant᷑ inbecilles coꝛpe et impotẽ tes. ꝓpter qdð ercuſant᷑ illi qui alio mõ poſſunt ↄſequi fi/ nẽ hmõi pᷣcepti ſiẽ diuites.¶¶ Aod illud qð obijcit᷑ ꝙ ad p̃̃⸗ cepta nõ magis tenent᷑ religioſi ⁊c.põt dici ꝙ ad laboꝛẽ manualẽ equalit tenent᷑ ſeculares et religioſi ꝑ ſe loquẽ do. Qð pʒ ex duobo. Pꝛimo ex verbis apli.ij. theß. ij. di⸗ cẽtes. ſi ubtrabatis ros ab omiĩ ffe ambulãte inoꝛdinate. Ies eĩ oẽs xp̃ᷣianos vocat.nõ ei tũc eꝛãt religioſi. Secũ do pʒ ex hoc quia religioſi nõ tenent᷑ ad alia ſeculares niſi ad q̃ votoſe obligauerũt:ſʒ ꝑ accidẽs ↄtingit ꝙ illud p̃ceptũ magis tagit religioſos qᷓ alios.et hoc qꝛ religio⸗ ſi in pauꝑtate viuũt.vñ faciliꝰpõt eis accidẽ ꝙ nõ habe⸗ rẽt aliũde vñ viuerẽt qᷓ ſecularibo.vñ ex ſtatuto regte in aliquibo oꝛdinibo.vt dicit hiero.ad ruſticũ.Egy ptioꝛuʒ monaſieria hũc retinẽt moꝛẽ.vt nullũ abſq; oꝑe et laboẽ ſuſcipiãt.nõ tã ꝓpter victꝰneceſſaria qᷓ; aie ſalutẽ: ne va⸗ get ꝑnicioſis cogitatõibo.ſicut et᷑ ad vigilias et alia gbo domat᷑ coꝛpus tenent᷑ religioſi ſtatutis ſuis ad q̃ ſecula⸗ res nõ tenent᷑.¶ Ad aliud qð ſequit.dðᷣm.ꝙ qᷓuis vſuo liberaliũ artiũ ſit nobilioꝛ:tñ nõ ẽ ita neceſſariꝰad vitaʒ coꝛꝑis ſuſtẽtãdã.⁊ pᷣtererea ſub oꝑe manuali cõpꝛehen/ ditur. embꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑.quoꝝ eſt libertas ſiue poteſtas accipiẽdi elemoſinas et ſine labo re manuali.⁊ videt᷑ oĩm.ſ.diuitũ et pauꝑũ Aic.Eoꝝ ẽ libertas ⁊ ptᷣas accipiẽdi elemo 7 ſinas et ſine laboꝛe.quibo licite et meritoꝛie ↄferunt᷑.ſed tã diuitlbo ꝙᷓ pauꝑibo licite et meritoꝛie ↄferunt᷑. ⁊c: ꝙ mediũ ſit veru:patʒ.quia dñs imitãdꝰẽ ĩ oꝑibo pietatiꝰ Vñ luce.vj. Eſtote miſericoꝛdes ſiẽ ⁊ p̃ miſericoꝛs eſt. et math.v.Diligite ⁊c̃.vt ſiiis filij pr̃is vr̃i qui ĩ celis eſt qui ſolẽ ſuũ oriri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos ⁊c. Ecce ꝙ in opibo miſericoꝛdie dñs nallũ pᷣelegit:ſᷣ oĩbo dat.q̊ ⁊ nos ſiliter debemnꝰ.¶ Pꝛe.ecci.xviij.Aſdiſericoꝛdia hoĩs cir⸗ ca ꝓximuʒz ſuũ:miſcðia aũt dñi ſuꝑ oẽm carnẽ: ſ̊ oĩs hõ ꝓrimꝰẽ. vt pus.¶ Cõtra.nullius ẽ libertas ſiue prtas accipiẽdi:niſi habeat ius petẽdi.ſʒ nullꝰdʒ petere vt vi⸗/ xt᷑ ꝑ hiero.ad nepotianũ ꝗ ſic ait.Faciliꝰ ↄtẽnit᷑ clericꝰ cũ ſepe vocat᷑ ad pꝛãdiũ.⁊ nos iquã petẽtes raꝛo accipi: amꝰ?ꝰrogati.beatiꝰmagis ẽ dare qᷓ acciꝑe.¶ IRt vr ꝙ ñ ſit diuitũ ſʒ pauꝑum tm̃ ſic.habẽtibo dare nihil aliud ẽ qᷓ ꝑ dxre.ſic̃ dicit ꝓſper.ĩ li.ð vita ↄtẽplatiua.et habet᷑ ĩ can. paſtoꝛ.j.q.ij.p Et hiero.ad damaſũ.⁊ habẽ ĩ can.clericos eadẽ cã et qõe.Qni ex bonis ꝑentũ ⁊ oꝑibo ſuis ſuſtẽta⸗ ri pñt:ſi qð pauꝑum ẽ accipiũt:ſacrilegiũ ꝓfecto cõmit⸗ tũt.Qã ſᷣm hiero.⁊ berñ. Sacrilegiũ ẽ res pꝛauꝑum da⸗ re nõ panꝑibo.deo dicit dñs luce.xiiij.Cũ facis ↄuiui⸗ um voca pauꝑes ⁊c̃. Idẽ ĩ eodẽ. Exi cito ĩ plateas et vi/ cos ciuitatis et voca pauꝑes ⁊c.Ex quibo pʒ.ꝙ que lar giẽda ſunt ex affectu pietatis:nõ diuitibo ̊ pauꝑibo lar⸗ giẽda ſunt.et cũ hoc ſit verũ de rebo ſecłaribo:pᷣcipue hoc verũ ẽ de rebo ecclłiaſticis q̃ ſunt bona pauꝑuʒ. ſᷣm ꝙ di cit aug.ad bonifaciũ epła.xxxij.nõ ſunt inquit illa bona nt̃a ſʒ pauꝑum.quoꝝ ꝓcuratõem quodammõ gerimus nõ ꝗꝓpꝛietatẽ nobis vſurpatõne dãnabili vẽdicamus. Egx bis igit᷑ videt᷑ ꝙ libertas accipiẽdi ſit tm pauꝑũ ¶ Re⸗ ſpõſio.ꝙ vt alłs tactũ ẽ.Libeꝛtas accipiẽdi pauꝑum eſt. Sʒ notãdum.ꝙ ẽ paupꝑtas duplex.ſ.ſimulata et vera. pauꝑum aũt illo geneꝛe pauꝑtatis que ẽ ſimulata nõ eſt hec libertas.ſicẽ nec diuitũ.qꝛ hmõi pauꝑes ſolẽt magis tꝑalia ſiue trãſitoꝛia ĩ factis intẽdere q; eterna.tales em̃ ſolẽt ad mẽſas alienas reſpicẽ aut ꝓter pecumie ↄgrega⸗ tõem aut lautioꝛis vẽtris refectões vł aliqð hmõi. Pau ꝑtas nõ ſimulata.i.vera duplex ẽ ſᷣm hiero.ad ruſticum epła.lxviij.volũtaria ⁊ neceſſaria ſiue expedita:⁊ illata. pꝛima hʒ glłiam.ſecũda cruciatũ. Illa at᷑ qͥ ẽ ncẽria ſiue illata.aut ẽ potẽs releuari ꝑ laboꝛẽ:aut nõ.dico aut nõ Apter infirmitatẽ vel debilitatẽ.vel foꝛte qꝛ non ſe offeꝛt materia vel locꝰoꝑandi. Pauꝑibo aũt ̊ genẽ pauꝑtatis bẽt᷑ a fidelibo ꝗbo ſuꝑeſi ð ſua habũdãtia victui neceſ:⸗ ſaria.ſiẽ pʒ maĩfeſte ex inſtructõe dñi.luce.rxiiij. Cum fa cis ↄuiuiſi voca pauꝑes.debiles ⁊ claudos ⁊ cecos intꝛo Vuc huc. tles impotẽtes ſũt. Si vᷣo potẽo ẽ releuari ⁊ nõ releuat᷑.aut hͥ ẽ ꝓpt cãm inoꝛdinata ⁊ minꝰrectã.ſ.pigri ciã.deſidiã. moꝛẽ ocij ⁊ hmõi:tłibo ñ debet᷑ ſubuẽtõ ope rũ pietatis inꝙᷓtũ tles ſũt.⁊ Z tles loꝗt᷑ apłs vt ð tactu ẽ Vtx at tlibo liceat ſubueniꝛe.aut peccẽt ꝗ tlibo elemoſi⸗/ nas dãt. j.tãget᷑. O at̃ apłe nõ loquat᷑ ð paupibo ꝗ erãt pauꝑes illo genẽ pauꝑtatis.q ẽ volũtaria ⁊ expedita:pʒ — ¶ Nueſtio qꝛ tũc ñ erãt tles.ſi vᷣo poſſibile ẽ pauꝑtatẽ.ſ.illatã rele⸗ nari ꝑ laboꝛẽ manuũ:⁊ ñ releuet pt᷑ aliãẽ cãm oꝛdinatã. aut illa cã pt recõpẽſare laboꝛẽ. aut ñ.ſi pt᷑:excuſat᷑ pau⸗ per accipiẽdo nccria affectu pietatis:ſi nõ pt᷑ oĩno: quã⸗ tũ põt tatũ excuſat᷑. Qð aũt pt ⁊ qᷣ nõ.j.taget. Si autẽ ſint pauꝑes pauꝑtate volũtaria aut expedita.aut ẽ aſſũ⸗ pta amoꝛe dei et zelo aĩaꝝ:aut et vlterioꝛiv ꝑfectõis ap⸗/ pᷣbẽſione:aut timoꝛis ſecularis inopie:aut honoꝛis ade, ptõe qꝛ frequẽter mũdo r᷑nũcites honoꝛant᷑:aut alia cã inoꝛdinata. Si h̊ ſcdᷣo mõ:taliũ renũciatio ſiue pauꝑtas ẽ vituꝑabilis niſi coꝛrigat᷑ intentio. hac pauꝑtate pau⸗ ꝑes male et ĩ ſui diſpẽdiũ accipiũt. Et de talibo diẽ aug. de oꝑe monachoꝝ. ADulti veniũt ad monaſteriũ. de ꝗbo nõ aparet. vtrũ ex ꝓpoſito ſeruitutis ci.an vitã inopie et laboꝛioſã fugiẽtes vacue paſci atq; veſtiri volũt:⁊ in⸗ ſuꝑ bonerari ab eis a ꝗbo ↄtẽni atq; atteri conſueuerũt. pan ꝑes at᷑ pꝛioꝛi mõ ſũt veri pauꝑes qbo regnũ celoꝝ ꝓ⸗ mittit . Math. v. bti pauꝑes ſpũ ⁊c̃. Sʒ hec pauꝑtas ſe⸗ cũda reſpicit adbuc ꝑtitõem.qꝛ aut ñ pi releuari ꝑ oꝑati onẽ ꝓpt cãs ſupᷣdictas ⁊ tũc excuſat 2 dubiũ nõ ẽgn eis cebent elemoſine ſiẽ ſupdictũ ẽ. Di pt releuari.aut rele⸗ uat᷑ ꝑ laboꝛc.ꝛ talis ẽ pauꝑtas mũdo renũciantiũ et oꝑe ncẽria acꝗrẽtiũ.⁊ bec ẽ pauꝑtas altiſſima itũ ad genus pauꝑtatis.ſi ñ releuat᷑:⁊ G cã miꝰ oꝛdinata vt deſidia amoꝛe ocij aut getis:becẽ vitu gabilis vt õ dictũ ẽ. Si ñ releuat᷑ 1 B ex cà oꝛdinata pt diuidi vt S. Aut ca recõpen ſat laboꝛẽ ꝓpter aliã vtilitatẽ q eã ſeꝗt:⁊ tũc ẽ adbuc ꝑ⸗ fecta et cõmẽdabilis.ſi nõ oĩno.quãtũ recõpẽſat intãtuʒ excuſat. Dð tñ excuſat⁊ alia qᷓda h tacta ĩ ſequẽtibo det⸗ mĩat᷑.Ex his pʒ q̊ꝝ pauꝑũ ẽ libertas acciꝑe ⁊ quoꝝ nõ. Ad illð qð pᷣmo ꝓponit᷑ ð iã determinatũ.ſ. ꝙ ẽ oĩm li⸗ bertas 2 pt acciꝑe.qꝛ oĩbus licite ⁊ meritoꝛie pñt ↄferri ⁊c.dvᷣm ꝙ k̊ ñ ſeꝗt᷑.h̊ eĩ aꝛgumẽtũ ñ valʒ. Iſte licite ⁊ me ritoꝛie ↄfert iſti elemoſina: & iſte licite meritoꝛie acci⸗ pit. vt ex dictis pʒ.qꝛ bñ accidit ꝙ ille ꝗq ↄfert elemoſinã ofert ex affectu pietatis ⁊ reputatõe neceſſitatis. ille aũt cui ↄfert᷑ accipit ex malicia ſilatõis.ſic qñ as ſilat ſe in⸗ digẽ vt videat᷑ iuſte acciꝑe ⁊ ñ indiget.Pꝛe.aliud ẽ acci⸗ ꝑe ptatiue ⁊ acciꝑe licite vt ex dictis pʒ. ꝓpt qð ñ oĩm qʒ⸗ rũẽ acciꝑe ẽ libertas ⁊ pras accipiẽdi. No illð ꝙ miſe⸗ ratio hois dʒ eẽ ſimptr circa ꝓximũ ſuũ ⁊c̃.pt᷑ dici ꝙ ec⸗ cliaſticꝰ intelligit de miſeratõe affectꝰ:nõ at ð miſeꝛatõe effectꝰ qẽ ĩ actuali collatõe elemoſine.dñs vo ꝗ ẽ oĩm ꝓ⸗ uiſoꝛ ĩ caſu ẽ imitãdꝰ.ꝗ ſiẽ ẽ auctoꝛ oĩm eẽ ⁊ vite: ſic et ſuſtẽtatoꝛ oĩm ineſſe ⁊ vita.ĩmo quãtecũq; nobilitatis ſit creatura niſi manu ↄditoꝛis ſuſiẽtaret᷑: de ficẽt. ¶ Ad il⸗ lud hiero.pĩ dici ꝙ hiero.intẽdit reuocare clericos ab ĩ⸗ poꝛtuna ingeſtione ad ↄuiuandũ cũ alijs:ne ↄtẽptibiles babeant. ſciẽs ꝙ meliꝰẽ ire ad domũ luctꝰq;ʒ ad domũ cõ uiuij. qꝛ vt ait bis greg. ĩ moꝛatł.Cõuiuia ꝑagi ſine culpa vix pñt.vñ ĩ epła eadẽ biero. p̃mittit. ↄuiuia tibi vitãda ſũt ſecłaria.maxĩe hboꝝ ꝗ bonoribo tumẽt.qꝛ tuꝛpe ẽ ãte foꝛes ſacerdotes dñi crucifixi.⁊ pauꝑes ꝗ cibo q; veſce⸗ bant᷑ ↄſulũ ⁊ milites excubare.vñ ĩ h̊ n ptatẽ illoꝝ ꝗ iuꝛe euãgelico accipiũt excludit:ſed qð decet honeſtatẽ cleri⸗ coꝛũ oſtẽdit. Onſequẽter q̃rit᷑.vtrũ ſufficit laboꝛare la⸗ boꝛe ſpũali ĩ recõpẽſatõʒ laboꝛis coꝛ ꝑalis t videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ ambro.q diẽ ſuꝑ illð luc. Dimitte moꝛtuos ſepelire ⁊c. docet dñs minoꝛa bona ꝗpf̃ maioꝛẽ vtilitatẽ eẽ pᷣteꝛmittẽda.magis eĩ ẽ aĩas moꝛtuoꝝ pᷣdicãdo ſuſcitare:q̃ʒ coꝛpꝰmoꝛtuũ in terra abſcõdẽ. ¶¶ Pꝛe. hoc idẽ pzʒ ex vᷣbis aploꝝ. Acẽ. vj. nõ ẽ equũ nos relinqre ᷣbũ dei ⸗ miſirare mẽſis.q¶ Pꝛe. h idẽ pʒ ex vᷣbis biero.ꝗ dic ĩ vno ꝓlogoꝝ ſuꝑ Job. Si fiſcellã iunco texerẽ at palmaꝝ folia cplicarẽ vt ĩ ſudo⸗ re vultꝰmei comederẽ panẽ.⁊ vẽtris opẽ ſollicita mente tractarẽ:nullꝰmoꝛdẽt nemo rephẽdẽt. Nũc af qꝛ in. ſen tẽtiã ſaluatoꝛis volo oꝑari cibũ ꝗ ñ perit ⁊c̃.falſariꝰ vo⸗ coꝛ ⁊c̃. Ex bis pʒ ꝙ pᷣmittẽdꝰẽ laboꝛ minoꝛis fructꝰ ꝓpt CvW. lałoꝛẽ maioꝛis fructꝰ.ꝛ ita iſte ꝑ illũ bene recõpenſatuꝛ. Pre. glo.ſuꝑ illð exo.v.qᷓre moyſes et aaron ſollicita tis ꝓpłin ab oꝑibo ſuis.ite ad onera vr̃a.intli.tꝛeni labo ris.Glo.podie ſi moyſes ⁊ aaron.i ꝓpheticꝰ⸗ eneta lis ſᷣmo ataʒ ſollicitet ad ſᷣuiciũ dei exire de ſecło:rᷣnũcia re oĩbo q̃ poſſidet:attẽdẽ legi ⁊ öbo ði:ↄtiuo audies vna⸗ nimes ⁊ aĩcos pharaõis dicẽtes. Elidete quõ ſeducũt et puertũt adoleſcẽtes ne laboꝛẽt. ne militẽt. ne agãt aligd qð ꝓſit. relictis oĩbo nccijs rebo inercias ſequẽt᷑ ⁊ ocium MQuid ẽ uiẽ ðo.laboꝛaẽ nolũt ⁊ ocij occaſiões q̃rũt.hec erãt tũc ᷣba pharaõis.be ⁊ nũc aĩci eiꝰloquũt᷑. nec ſolũ vbis ſ̊ ⁊ vᷣberibo ꝑſequũt᷑.hec glo.Ex h̊ maifeſie patʒ ꝙ ↄſiliũ pharaõis ⁊ ſuoꝝ ẽ ĩducẽ ad laboꝛẽ m aualẽ:moy ſi 7 aarò ad ſpũalẽ.gᷓ ⁊c.¶ Pꝛe.duplex ẽ laboꝛ.maũalł.ſ. euãgelicꝰvt hẽ ab apło.ij. thĩo. vlt. Tu vo vigila ĩ oĩbo laboꝛa.ſ.ſcꝛipt᷑is exponẽdis hoĩbo docẽdis ſjᷣm glo. vñ ſe⸗ gt. opꝰfac euãgeliſte.Cõſtat ꝙ laboꝛ ſecũdꝰpt᷑ recõpẽſaẽ̃ pmũ.vt merito poſſit acciꝑe ab alijs vñ viuat ꝗ laboꝛat laboẽ ſcdᷣo.⁊ ſi ñ pᷣmo.ſic eĩ laboꝛãtibo ſᷣm ius euãgelicũ tebet᷑ merces.ð q̃ dr. Dignꝰẽ oꝑariꝰmercede ſua.⁊ pt h glo.aug.ſuꝑ G.ij.thĩio.ij.Laboꝛãtẽ agricolã oʒ pᷣmũ ð fructibo ꝑciꝑe.iAcẽꝛia inꝗt ſumẽ ab eis ĩ gbo ðo ꝗs mili tat:et qs tãq; cultoꝛ vineã exercet:⁊ q̊s tãq; gregẽ paſcit: ñ ẽ mẽdicitas ſ̊ pras.Ecce ꝙ ſic acciꝑe ñ ẽ mẽdicaꝛe:ſed qð ð poſſe oꝛdiato pt facẽ.¶ Pꝛe. Thimotheũ tꝑare vo⸗ lẽtẽ a licitis vt ñ acciꝑet:ſᷣ vt ð laboẽ viuẽt ãmonet.ĩmo pᷣcipit vt accipiat ſᷣm ius euãgelicũ. ſiẽ h ex gl. ibið. ſic dico vt accipias:iõ abſſieo qꝛ mibi ð acceptõe ſcãdalũ ẽ. ita vt pus.¶ Pꝛe.aug.ð vᷣbis dñi. Biues ꝓpt pauꝑes factꝰẽ.⁊ pauꝑ ꝑt᷑ diuitẽ·pauꝑisẽ oꝛaẽ.diuitis erogare. dei ꝓ ꝑuis mag recõpẽſare. ſpũali laboꝛe oꝛõis ĩtribu it elyna diuitis eꝛogãtis.⁊ ita vr vt pᷣus. 4 Pꝛe . amb. in glo. ſuꝑ illð ps· defecer̃t ocli mei ĩ eloguʒ tuũ. ñ ẽ ocioſꝰ ꝗ tm̃ bo dei ſtudet nec pleriſq; ẽ ꝗ e oꝑat᷑ ꝙᷓ ꝗ ſtudiũ co Sſcẽde diuĩtatiſ exercet.ipᷣa et᷑ ſapia maximũ opꝰẽ ⁊ añ⸗ fertur maria que audiebat Marthe que miniſtrabat. et ita vt pꝛius quia vt dictum eſt Im ambroſium.maiora bro.maioꝛa bõa ꝓpt mĩoꝛa p̃emittẽda ñ ſũt. ¶ Vꝛe. alig mũdo vᷣnũciãtes ⁊ victũ laboẽ nõ acꝗrẽtes pñt ſine pctᷣo d elemoſinis alioꝝ viuẽ.ꝗ at᷑ ſũt pauꝑes mũdo abrenũ⸗ ciãtes ⁊ cũ h̊ laboꝛibo ſpũalibo inſiſtẽtes:⁊ ſic ĩ vinea dei laboꝛãtes:maiꝰvidẽt᷑ br̃e ius viuẽdi ð ełynis eoꝝ ĩ gbo deo militãt ꝙᷓ ñ laboꝛãtes. ſi ñ laboꝛãtes pñt de elynis viuẽ: ⁊ iſti foꝛtioꝛi rõe· q aĩ pñt iuſte⁊ licite ð elynis viuẽ merito laboꝛis ſpũaliũ:laboꝛe ſpũali recõpẽſãi laboꝛem coꝛꝑalẽ ⁊c. ¶ It ꝙ müdo ĩ̃nũciãtes pñt ſine laboꝛe victũ acgqrẽtes ſine pcto ð ełynis viuẽ:pẽ oñdi ſic· ꝓſpeꝛ ð vita ↄtẽplatiua.⁊ hr.j.q· ij c.ſi gs. diẽ. Yli ꝗ oia ſua rliqrũt. vł pau ꝑibo diſtribueĩt łeccłie rebo adiũgũt ⁊ ab eccłia laudabilit᷑ ſuſcipiẽdi fũt ⁊ eiꝰoꝑibo ſuſiẽtadi.¶ Si dicẽt᷑ h debẽ ĩtelligi ð rnũciãtibo ⁊ laboꝛe victũ acgrẽtibo. hñ vr veꝝ. pᷣmo ꝑ h̊ ꝙ vkr loꝗt᷑ ꝓſper.nullũ excipiẽs.ſcdvᷣo qꝛ tũc pᷣmo eẽt ſibi ↄriꝰ.nã victũ laboẽ acꝗrẽtes ñ idigẽt ali eno ſuſſẽtam̃to.vñ cũ diẽ tłes ab ecclia ſuſtẽtãdos: ñ eſt dubiũ ꝗn itelligat ð pauꝑibo nł bñtibo. vñ ſuſtẽtari poſ⸗ ſint ĩ cõi łi ꝓpo ł et᷑ laboẽ mãdali:alioqꝗn ñ ĩdigeꝛẽt ſuſtẽ tamẽto. 4 Rt aug. ð öbo dñi exponẽs ilt. NDõð vni er mi⸗ mis meis feciſtis ⁊c· diẽ mĩmis g ſũt xpi.iſti ſt g oĩa ſua di miſer̃t ⁊ ſecuti ſt eũ.⁊ geqd hnt pauꝑibo diſtribuũt vt ceo ſine ſecłari cõpede erpedite ſᷣuirẽt:⁊ ab oneribo mũ di libᷣati velut pẽates ſurſũ hũeros tollerẽt. cũ & iſti ſunt mimi. a ttibo ãmonet elynas facẽ pñt ð ea viuẽ ſine pcto Pꝛe. h̊ pʒ ex ſollicitudie aploꝝ ẽca pauꝑes rex · iſti eĩ erat pauꝑes m biero.epła.lvj. ꝙ oĩbo r̃nũciaueꝛt. ꝗ ſᷣm amb. ſuꝑ ro.vlłt.oĩm ſuaꝝ reꝝ vẽditaꝝ p̃cia ponebãt añ pedes apłoꝝ.q ex ſe nł hueĩr̃t vñ ſuſtẽtari potuer̃t. vñ cũ eoꝝ Mauꝑtate ſbleuãda ita laboꝛauẽit diligẽtia apłica iẽ pʒ ĩ epłis ⁊ actibo apłoꝝ:maifeſtũ ẽ ꝙ licitũ fuit hoc qʒiũ ad ſuſcipiẽtes:⁊ piũ qᷓ;tum ad largiẽtes. alioqn ſi peẽm fuiſſz ill accepiſſe:potiꝰad laboꝛem ↄpuliſſʒ q; ad ip̃os ſuſſẽtãdos ꝑſuaſiſſʒ.nec eſtio aliquẽ ⁊ ſi ꝓtuũ vlde audẽ dicẽ illos laboẽ vixiſſe ⁊ cũ h̊ alioꝝ ełya accepiſſe. 2õ eĩ ↄueniret tãta ſimulatio tã pure ẽt ſcte ↄuerſaeioni quali illi vixerãt.q Pꝛetea.illud idẽ videt᷑ a Heda ſuꝑ illuo luce. xij. ↄſiderate coꝛuos.vł ſᷣm math. volatilia. qꝛ nõ ſeminãt neq; metũt. ꝗbo nõ ẽ cellariũ neq; boꝛreum.2 deus paſcit illos.quãtomagis vos plłes eſtiæillis. Suꝑ qð dicit Heda ꝙ ſct᷑i merito auibo ↄꝑant᷑ ꝗ nihil ĩ mũdo habẽtes nec laboꝛãtes.ſola ↄtemplatõe eterna petũt eſſe ſiles angelis:ↄſtat ꝙ tles ſine laboꝛe maũali ſumptꝰac⸗ ceperũt ſine pcto.¶ Itẽ videt᷑ ꝑ aug.de oꝑe monachoꝛũ. qꝛ ſm eũ excellẽtioꝛẽ ſctitatis graduũ tenẽtibo.et diuĩe mi licie vacãtibo debent᷑ ſubſidia.ait eĩ apłs hoꝛtat fideles qui habẽt ſubſtãtiã vt nihil deſit neceſſitatibo ſeruoꝝ dei ꝗ excellẽtioꝛis ſctcitatis gradũ ĩ ecclia tenere voluerũt. vt ſpei ſecularis vincula cucta pᷣciderẽt:et animũ liberũ di uine milicie dedicauerũt. Suꝑioꝛ at᷑ gradꝰſctitatis ẽ vo⸗ lũtaria pauꝑtas q ẽ in oim abdicatõe.⸗¶. Pꝛe.ſᷣm biero. ad vigilatiũ epła.lvj.ſunt duo geneꝛa pauꝑum vulgaꝛiũ quoꝝ ſunt pauꝑes vulgi. õ vnlgariũ.ſ.tłes q̃les ſunt pauperes mũdo renũciãtes.ſpũalia ſeminãtes.i pꝛimis nequaꝙᷓ intellctu ẽ opꝰ:ĩ alijs ẽ beatitudo intelligẽtie.ð qua dic pᷣs. Ots vir ꝗ intelligit ſuꝑ egenũ ⁊ pauꝑem vt ei tribuat ꝗ erubeſcit acciꝑe ⁊c.acceꝑit ⁊ dolet metẽs caꝛ nalia ⁊ ſeminãs ſpũalia.i Pꝛe.ſicẽ diẽ aug.ð oꝑe mona choꝝ.oĩm xpᷣianoꝛũ vna reſpublica ẽ.⁊ iõ quiſgs xpᷣia⸗ nis ncẽria erogauerit vbiq;:ipᷣe qdð ſibi neceſſaꝛiuzʒ acce⸗ pit de xpᷣo accipit.qꝛ et vbicũqʒ ⁊ ipſe talib dedit ꝗs niſi xpᷣ accepit.ſi igit᷑ ſicẽ.quõ ꝓ xpᷣo mũdo renũciãtibo ñ lʒ de xpᷣo acciꝑe.ĩqͥ accipit et xpᷣe.¶ Pꝛe.oĩa ſunt iuſtoꝝ. ſicẽ dicit aug.ad bonifaciũ.epla.xxxij. Qui igit᷑ viaʒ aꝛꝛi⸗ pit iuſticie quare ñ pt̃ acciꝑe de ſuo:¶ Pꝛe.ſi ᷣm hiero. ad nebulã ſunt panꝑes vulgaꝛes ⁊ nõ vulgares.⁊ pꝛioꝛi bus bonũ ẽ ſubueniẽ:multofoꝛtius ẽ alijs. qꝛ ĩ illis opꝰ ẽ intellectu. de qͥ diẽ pᷣs. Meatꝰg intelligit ſuꝑ egenuʒ ꝛ⁊c. Aulgares aũt ſunt ꝗ pauꝑes ſunt ex neceſſitate.nõ vul⸗ gares ꝗ ex volũtate. Ex qͥ planuʒ ẽ ꝙ ſi illi ſine pcto pñt viuere ex elemoſina.ꝙ iſti multoſoꝛtiꝰ.⁊ ita potit lab ſpũali laboꝛ coꝛpalis recõpẽſari ĩ victꝰacquiſt eAES tra.ij.theſ.vlt.Si ꝗs nõ vult oꝑari nõ maducet.⸗ vł br ab aug. H nõ intelligit᷑ de laboꝛe ſpũali:Rᷣ coꝛpali.ᷓ ꝗ in⸗ termittit coꝛꝑalẽ laboꝛẽ ꝓpter ſpũalem: iuſte ſibi negari pt ꝓuiſio alimonie.&̊ laboꝛ maũalis nõ recõpenſat᷑ labo re ſpũali.¶ Pꝛe.illa q ſunt minoꝛis meriti nõ recõpẽſan tur illis qᷓ ſunt vtilioꝛis.nec hec ſunt intmittẽda ꝓter il la.ſic pʒ de ↄſilijs ⁊ pceptis. Pꝛecepta eĩ intermittẽda ñ ſunt ꝓpt ↄſilia.nec hec illis recõpẽſant᷑. lʒz oꝑa manua⸗ lia ſint minoꝛis fructꝰ ſiue meriti ꝙ̃ ſpalia: nõ videtur hec ſint pᷣtermittẽda pter illa neq; illis recõpenſant᷑. ¶ Pꝛe. ↄtinẽtia ſiue ſit virginalis ſiue vidualis actũ car⸗ nis reſpicit. hec at nõ ẽ intermittẽda ꝓpter aliqð opꝰſpũ⸗ ale.neq; aliqͥ hmõi recõpẽſat᷑.qꝛ Ecẽi.xxvj.Oiĩis põdera tio nõ ẽ digna ↄtinẽtis aĩe. Silr videt᷑ poſito. ꝙ opus manuale nõ exigit᷑.ſiue ſaltẽ vt vidr̃ ſuſtẽtatio religioſoꝝ in obſequio ði nõ debeat oĩno ptermitti ꝓpter aliqð opꝰ ſpũale nec illo recõpẽſat᷑. at ꝓpt laboꝛes ſiue occupa tões ſpũales intermitti debeat coꝛꝑalis:patʒ ab aug.de oꝑe monachoꝝ.vt ei habet᷑ ibidẽ ab ipᷣo paulo ꝓpter oc/⸗ cupatões ſpũales nõ vacabat ſine laboꝛe.Cũ em ſit ou⸗ plex laboꝛ.ſ.manualis⸗ euãgelicꝰ. Pꝛimꝰintermitẽdus ẽ ꝓpt᷑ ſecũdũ.⁊ eo potiſſime recõpẽſat᷑.qꝛ vt tactũ ẽ maio ra bona nõ ſunt pᷣtermittẽda ꝓpter minoꝛa. ſᷣm ambro. et vt vult hiero. Maioꝛa bona ſũt p̃dicatõis. ĩſtructõis ⁊ hmõi alia qᷓ; manualis oꝑatõis.⁊ vt habet᷑ ab aug. de oꝑe monachoꝝ.viri euãgelici et miniſtri altaris 2 diſpẽ ſatoꝛes ſacroꝝ hñt ptatẽ ſumẽdi vñ ſuſtẽtent᷑ de elemoſi nis.et vt tactũ ẽ.hmõi ſumptio non ẽ mẽdicitas:ſᷣ pfᷣas. Rões ꝗ ad iſtã ꝑtem ſunt ↄcedẽde.¶¶ Ad illdᷣ að obij cit ð h. ꝙ ſi gs nõ vnlt oꝑari.ſ.coꝛꝑalit᷑ nõ mãdłucet. Vñ ꝗ inter mittit laboꝛẽ coꝛꝑalẽ ꝓpt ſpũalẽ:pᷣuat ſe cebito ꝓ⸗ uiſiõis ⁊c.põt dici vt ſupᷣ tactũ ẽ. ꝙ illð verbũ apli nõ ſe extẽdit ad oẽs: ſʒ ad illos ꝗ nõ exercẽt ſe maioꝛibo.⁊ hoc pʒ ex textu.ij.theſ. ii · Audiuimꝰquoſdã inter vos ambu / laãtes in gete nihil oꝑantes.ſᷣ curioſe agẽtes. His autẽ 4 hmõi ſunt denũciamꝰc. Pꝛe.ꝗ querentes ſolatiũ ꝓꝛie dſidie et ocij dixerũt: verbũ apłi intelligẽdum erat de oꝑe ſpũali nec vacãtes oꝑibo ſpũalibo neq; coꝛꝑalibo.⁊ talibo dirigit᷑ ſermo apłi.¶ Ad illud qð obijcit.ꝙ mino⸗ ra nõ recõpẽſant᷑ maioꝛibo:ſicut pᷣcepta nõ recõpẽſantur olilijs. põt dici ꝙ minoꝛa recõpenſant᷑ maioꝛibo vbi int᷑⸗ miſſio minoꝝ ñ ẽ pctᷣm. vbi at ẽpctm:nequaq.intmitteꝛe at pcepta ẽ pcm. Obſeruatõ ei pceptoꝝ ẽ neceſſaria ad ſalutẽ.vñ math.õrxix. Sti vis ad vita ingredi ſerua mãda⸗ ta. et ꝓpter h nullo oꝑe quãtũcũq; ſit bonũ pñt intmitti. nec illud recõpẽſari.Nec ẽ ſile in ꝓpoſito.vt eĩ ex pᷣdictis pʒ:int mittere laboꝛẽ manualẽ nõ? neceſſariũ adſalutẽ. Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ oĩs põdeꝛatio nõẽ digna ↄtinen tis aĩe ⁊c.põt dici ꝙ hoc intelligit᷑ de ↄtinẽtia generali qᷓ ẽ de cautela ab oĩ pcto.vñ dr.oĩs põderatio non ẽ digna ↄtinẽtis.i.nulla re põt recõpẽſari ↄtinentia a pcto. vel ſi intelligat᷑ de ↄtinẽtia carnis voto ↄfirmata:tũc nõ eſt cõ atio rei tꝑalis ad ↄtinẽtiã hmõi. Et dẽ aĩe ↄtinẽtis.ꝗa aĩe ↄtinẽtia ẽ pcipua ĩ merito.vñ hiero.ↄ hebudũ. nihil ꝓficit carnẽ hr̃e virgineã:ſi mẽte gs nupſerit. Pꝛe. alig dicũt ꝙ ↄtinẽtia hmõi recipit diſpẽſatõem ꝓpt recõpẽſa⸗ tõem coĩs boni ſiue reipublice.vt ſiqua emiſiſſet votum ptinẽtie ꝓpt releuatõneʒ regni a iugo infidelitatis poſſet cũ illa diſpẽſari.vt ſi ↄtinget ꝙ pꝛiceps regni eẽt infideł vellet effici fidelis: ſi illa vellet ſibi nubẽ. Ex bis patet rñſio ad ꝓpoſitũ.ꝙ licʒ minꝰbonũ poſſit intmitti ſiue re⸗ cõpẽſoꝛi ꝗꝓpter maius:tñ nõ ẽ faciẽdum malũ ꝓpter aliqð bonũ quãtũcũq; ſit magnũ.i¶ ꝛõ em̃ faciẽda ſunt mala vt veniãt bona Ro.iij. Pꝛe.votũ ↄtinẽtie ĩ caſu et tactumẽ recipit diſpẽſatõem:et recõpẽſat᷑ bono cõmuni ⁊c̃. embꝛum quartum Onſequẽter querit᷑ ſi religioſis lʒ exerceri oꝑa ſpũalia ꝗbo recõpenſat᷑ opꝰ manuale. cuiꝰ riũ ponũt aliꝗ. Pꝛimo gqrit᷑ ĩ gene⸗ Arali ſi lʒ religioſis hmõi oꝑa exerceri.Se⸗ cũdo ſpecialit ſi lʒ illis docere ſiue doctoꝛes eẽ ſacre ſcri⸗ pture.Tercio vtrũ epᷣs vel ſummꝰpõtifer poſſit cõmittẽ religioſis nõ hñtibo curã aĩaꝝ officiũ pᷣdicãdi vel cõfeſſi ones audiendi. ¶Articulus pꝛimus pꝛimi articłi maĩfeſtatõem ꝓcedit᷑ ſic ad . tẽ affirmatiuã.Aug.ĩ ſᷣmõe ð mõte.Quibus dictũ ẽ. Eũtes ĩ mũdũ vniuerſum pdicate di⸗ cetes.q; aſpꝛopiqᷣbit regnũ celoꝝ:eiſdẽ dixit. Qolite poſ ſidere auꝝ neq; argẽtũ ⁊ zonis vris neq; peꝛã ⁊c. Ecce - illis ꝗbo dat dns oↄſiliũ de ꝑfectõe pauꝑtatis:dedit auẽtẽ ſiue ptatẽ pᷣdicatõis.Et ita videt᷑ ſiue ſint monachi ſiue alij ꝗ adimplẽt ↄſiliũ dei de pauꝑtate:pñt exercẽ officiuʒ p̃dicatõis et alioꝝ oꝑum ſpũaliũ.i¶ Si dicẽt ꝙ h̊ ſolum⸗ mõ indictũ fuit apłis.ↄtrariũ pʒ ꝑ aug.de oꝑe monacho rũ.ꝗ oñdit ꝑ luce.x.ꝙ h̊ nõ tm̃ apłis ſᷣ oibo apticis viris Dictũ fuit.q narrat dñm miſiſſe.lxxij.diſcipulos gbo illð pceptũ dedit.in qͥ numero vniuerſitas pᷣdicãtiũ deſignat HGᷓ liquet ĩ pꝛioꝛi capło.cũ dixit cuidã ſeq̃re me.ſine moꝛ⸗ tuos ſepelire moꝛtuos ſuos:tu at̃ vade ãnũcia veꝛbũ dei et ita vt pꝛius. Pꝛeterea. nulli liberiꝰ diuinis vacãt qᷓ illi qui vt expeditiꝰvacarẽt nec ĩ aliqͥ vincło poſſeſſionis detinerẽtur:oĩa in cõmuni et in ꝓpꝛio reliquert.q̃les ſunt religioſi qui ↄueniẽter dicẽ pñt.Dirupiſti vincła mea ti bi ſacrificaho hoſtiaʒ laudis.hec vincła ſi ex aliqᷓ ꝑte ſa⸗ piũt mũdũ:inquãtũ ſapiũt intãtũ impediũt.ſapiũt autẽ ex aliq̃ ꝑte vbi poſſeſſio retinet᷑ ꝓpter ſollicitudines defe⸗ dẽdi.curas cuſtodiẽdi.diligẽtias multiplicãdi.occupa⸗ tões diſpẽſandi.Qã hec diſpẽſari nõ pñt ſine turbatöne vel diſtractõe.vt eſtimo.Greg.in moꝛal.quaſi tres tur⸗ mas ↄtra camelos facere:ẽ terrenaꝝ diſpẽſatõnũ ſtudia modo illicito oꝑe.mõ ſuꝑflua occupatõe.mõ inoꝛdinata cogitatõe vaſtare.vñ haut dubiũ ẽ tales hmõi liberi?ꝰ ¶Mueſtio diuinis ⁊ ſpũalibo vacare pñt. qui nihil in cõi nec ꝓpꝛio retinuerũt.niſi dicamꝰſimul poſſe boĩes eẽ ocioſos ocio ſcĩo et negocioſos.cũ tñ vt ſimꝰocioſi. phibemur eẽ nego cioſi.et vt quer amꝰvnũ:ñ ſollicitari ciꝛca multa.¶ Pꝛe. qꝗ vtilioꝛes eẽ pñt alijs vtilitate ſpali q̃ pcellit. vtpote in deuotis oꝛõibo ſctis afflictõibo.ſolutaribo monitis.pijs cõſilijs ⁊ ceteris ſpũalibo vnlitatibaqᷓ religioſi ⁊ pᷣcipue gꝗ ad hmõi ꝑagẽda ſeipᷣos deo dedicaueꝛũt ⁊ militiã pau ꝑtatis ob h̊ aſſumpſerũt:⁊ ĩ bmõi agẽdis ſeipᷣos exerci⸗ tauerũt. nec dico vtilioꝛes eis illos ĩ ꝗbo ẽ mũdana affe⸗ ctis. indeuota oꝛõ. coꝛrupta etiã hoꝛaꝝ canonicaꝝ ꝓlatõ vigiliaꝝ inhoneſtarũ frequẽtatio. ſomni intꝑanei iĩmo⸗/ teratio.quoꝝ monita vt frequẽter ad ꝑniciẽ.ↄſilia ad ꝑ ditõem.ĩ ↄſiliũ eoꝝ inquit nõ veniat aia mea vt plibo eoꝝ loquaꝛ. Ceteꝝ qui ſe ampliꝰdiuinis obſequijo dede/ rũt.ꝗ nibil ampliꝰmũdanũ curaueꝛũt.qꝗ exẽplũ bone cõ⸗ uerſatõis credẽtibo qð ẽ ĩ mũdialiũ deſpectõe.celeſt iũ ac aſitõe clariꝰex hibueꝛũt qᷓ religioſi·⁊ pᷣcipue aliꝗ nibil re tinuerũt. gre dei ſe cõmilerũt. lites ⁊ ↄteſtatões q/ ꝓ mun dialibo ſunt deſpexerũt.⁊ ſeipos ĩ nuditate ⁊ frigiditate tãqᷓ crucifixos oñderũt.õ dicas eos ꝗ põpatice ingre diunt᷑ domũ dei opulẽti in ſyon.ꝗ doꝛmiũt ĩ lectis ebur⸗ ncis.⁊ laſciuiũt ĩ ſtratis ſuis.ꝗ comedũt agnũ de grege ⁊ vitulũ de medio armẽti.qui canũt ad vocẽ pſalterij ſic dauid.putãtes ſe babere vaſa cãtici bibẽtes ĩ phialis vi nũ. et optimo vngẽto delibuti nmhil ↄpatiẽtes ſuꝑ vtritõe ioſeph.⁊ hiero.ĩ oꝛiginali ſuꝑ micheã.An nõ ↄfuſiõis ⁊ ignominie ẽ ihᷣm crucifixrũ pauꝑeʒ atq; eſuriẽteʒ craſſis p̃dicare coꝛꝑibo ⁊ ieiunioꝝ doctrinã rubẽti bucca tumẽ⸗ tiq; oꝛe ꝓferre.ſi ĩ apłoꝝ loco ſumꝰ.nõ ſolũ ſermonẽ eoꝝ imitemur:ᷣ et ↄuerſatõem q; ⁊ abſtinẽtiã. Ex his mani feſte pʒ ꝙ exercitia ĩ ſpũalibo ꝗbo debent᷑ ſtipẽdia victus potiſſime ↄueniũt religioſis.q otbo ꝓpter deũ abrẽnũcia⸗ uer̃t ⁊ modis pᷣtactis ĩ oꝑibo ſpũalibo ſe occupãt.⸗ Pꝛe. ſi ꝓpter ingẽ ĩ lege dei meditatõeʒ ⁊ nullã ĩ terra poſſeſſi onẽ.miſierijs oꝛbis foueꝛi debẽt pauꝑes mũdo renũcian tes.qni magis ſouẽdi ſunt ꝙᷓ religioſi aliꝗ·ꝗ cũ mundia⸗ lia abdicauerũt.ĩ mãdatis dei inſpicẽ nõ deſiſtũt.⁊ a iu⸗ gi occupatõe meditadi et inueſtigãdi legẽdi: diſputãdi ñ recedũt.qui ꝓfunda fluuioꝝ ſcrutati ſũt.ꝗ venaꝝ argẽti querũt pꝛicipia.et locũ ĩ 3 ↄflat᷑ auꝝ.nõ eſtimo cos ad h̊ dignioꝛes ꝗ legẽ dei nõ tm nõ ſciũt:imo audiꝛe ↄtẽnunt. ceci ⁊ duces cecoꝝ.ſe et alios in foueã deoucẽtes.ſᷣm ꝗ vx talibo ꝑ ꝓphetas ⁊ ĩ multis ſcripturaꝝ locis ↄquerit᷑. Ex pᷣdictis pʒ ꝓpoſitũ.⁊ ꝙ licite pñt religioſi acciꝑe a fi⸗ delibo ꝓpter ſpuales oꝑatões:⁊ ꝙ hmõi oꝑatõibo recõpẽ ſat᷑ laboꝛ manualis:⁊ cũ h̊ qꝛ ſtatus taliũ religioſoꝝ ne/ q; dãnabilis ẽ neqʒ vituꝑabilis. ¶ Moſſunt mibilominꝰ aliq̃ ð iſta allegari ⁊ inferri ſic.xvj.q.j.placuit. firiniter ⁊ indiſſolubiliter oẽs pᷣcepimꝰ vt aligs monachꝰpnĩiam nemini tribuat.niſi inuicẽ vt iuſtũ ẽ. moꝛtuũ nõ ſepeliat niſi monachũ ĩ monaſterio ſecũ cõmoꝛãtẽ.vel ſi foꝛtuitu quẽqᷓ; adueniẽtiũ fratrũ ibi moꝛi ↄtingerit. ¶ Pꝛe. infꝛa ĩ eodẽ. Placuit cõi nr̃o ↄſilio.vt nullꝰmonachoꝝ ꝓ lucro terreno de monaſterio exire nefandiſſimo auſu p̃ſumat. neqʒ pnĩam dare.neq; filiũ de baptiſmo acciꝑe.neq; ha⸗ ptiʒare.neq; infirmũ viſitare.neq; moꝛtuũ ſepelire.neqʒ ad eccłiam ſeculareʒ trãſire.neq; quibuſcũq; negocijs ſe implicare.ſit clauſtro ſuo ↄtẽtus.qꝛ ſicut piſcis ſine aq̃ caret vita:ſic monachꝰſine monaſterio.Ecce ꝙ bic inhi bet᷑ monacho ſiue religioſo exercitiũ oꝑum ſpũaliũ extꝛa monaſteriñ ſuũ.Ex q̊ͥ videt᷑ ꝙ nõ ſit licitũ religioſo exer cere oꝑa ſpiritualia er monaſteriũ ſuũ:nec ꝓpier illa re⸗ ciꝑe a fidelibo vite neceſſaria. Pꝛe.infra ibidẽ Calixtꝰ papa. Interdicimꝰ abbatibo et monachie publicas peni tẽtias dare. infirmos viſitare ⁊ vnctões facẽ.miſſas pu⸗ blicas cãtare.Ecce eadẽ ꝓhibitio q̃ S.¶ Pꝛe .infra ibidẽ Adijcimꝰꝙ vero pnĩam dare phibẽt᷑· inde eſt ꝙ nulli ſa⸗ cerdotũ lʒ parochianũ alteriꝰligare vel ſoluẽ. ex h̊ xecre to videt᷑ ꝙ nõ lʒ aliquẽ religioſuʒ ꝗ nõ bʒ parochiãos ex ercere oꝑa ſpũalia: Ipter qð debeat accipere vite ncẽria. 716 cviij. KRũñſio.ꝙ decreta h ꝓpoſita intelliguni de monachis ſpãliter ſumptis nõ noĩe extẽſo generaliter ad fligioſos et h̊ videt᷑ ex ip̃a Fa.q ẽ. Placuit oĩbo reſidentibo in ſct᷑a nicena ſinodo.vt monachoꝝ ↄuerſatio et vita ſᷣm hio⸗ logiã nois ab oĩbo diſerepet.monachꝰeĩ grece ſingłaris latie dz.Et.j.eo.ſi cupis eẽ qð diceꝛis mõachꝰ.i.ſolꝰ:ꝗd facis in vrbibus.q̃ vtiq; nõ ſunt ſoloꝝ habitacula ſ̊ mul toꝝ.⁊ vt dicũt quidã bec intelligẽda ſunt m antiq̃ tꝑa. ꝓpterea aliter poſtea oꝛdinauit ecclia ex moderamit ſe⸗ dis aplice.vñ.xvj.q.j moderamie.vbi dic greg. Aode ramie apłice auẽtis decernimus vt monachi ſi pᷣſbiterij honoꝛe dedicati ſunt.cũ ligandi ſoluẽdiq; poteſtate deci⸗ maꝝ pꝛimiciaꝝ oblatõnũ que fiũt ꝓ viuis ⁊ defunetis: poꝛtionẽ iuſto canone ad ſuã et ꝓrimoꝝ vtilitatẽ merito ꝑfectioꝛis iuſticie nõ minꝰqᷓ ſaceꝛdotes laudabiliteꝛ ſibi vẽdicẽt.et dicit iuſtũ canonẽ redditũ eccłiaſticũ:iuſte di⸗ uiſuʒ. Et nota ꝙ dẽ meꝛito ꝑfectõꝛis iuſticie.quo inſinu⸗ atur.ꝙ illis ꝗ ſunt maioꝛis ꝑfectõis:magis cõpetit exer⸗ citiũ laboꝝ ſpũalium. ꝓpter q̊s acciꝑe debẽt victui neceſ ſaria. Et infra ex ſubiũctis patzʒ. ꝙ officia clericoꝝ mõa chi p̃biteri libere pñt admĩſtrare.ſubiũgitur eĩ ↄſequen ter. Ex auẽte bmõi decreti qð apłico moderamie ⁊ pie⸗ tatis officio a nobis eſt ↄſtitutũ.ſacerdotibo monacbis aploꝝ figurã tenẽtibo liceat pᷣdicare.baptiʒare.cõmuni⸗ onẽ dare. ꝓ peccatoꝛibo exoꝛare.pnĩam im ponẽ atq; pec cata ſoluere.Ex hoc decreto habet᷑ aꝛgumẽtũ.ꝙ religio⸗ ſi pñt pdicare.et ꝙ religioſi dicunt᷑ tenẽ figura aploꝝ qͥ ad abꝛenũciatõem. Ad idẽ faciũt quedã dicta infꝛa eodẽ ſunt nõnulli. Ad illud quod obijcit᷑.q ꝓbibẽtuꝛ mona chi dare pnĩam:qꝛ nulli ſacerdotũ licʒ parochianũ alte⸗ rius ligare vel ſoluere ⁊c. Rñſio ꝙ hoc verũ ẽ de iure cõ muni ſiue oꝛdinario. pĩ tñ ꝗs ſoluẽ et liga parochianũ alterius de poteſtate cõmiſſa. ſicut ẽ de illis qui vocãtur a pᷣlatis in pᷣtem ſollicitudinis:qui pñt loluere et ligare parochianos alioꝝ auctoꝛitate pꝛelatoꝛum a quibus vo cati ſunt:et a quibus commiſſum eſt ip̃is poteſtas ſoluẽ di et liganil .‧ͤ — iculus ſecundus VOnſequẽter queritur. Si licet religioſis doce re ſiue eſſe doctoꝛes ſacre ſcripture.et videtur ſic. xvj.q.j.Sic viue in monaſterio vt cleri cus eẽ merearis multo tꝑe diſce que poſtmodũ doceas.⁊ ẽ verbũ hiero.ad ruſticũ monachũ.ex quo ptʒ ꝙ religio⸗ ſus pt᷑ eẽ doctoꝛ qui diu didicerit.argumẽtũ ↄð magr̃os ꝗ ꝑuo tꝑe audierũt.Glo.ecci.v.Sic peccat q ſcit ⁊ ñ vult ꝓrimũ doceꝛe:ſic qui neſcit et vult magr eẽ.di .lxj. Miſe rũ ẽ eum eſſe magr̃m:qui nũꝗᷓ fuit diſcipulus.veꝛbũ ẽ bo etij in li.de diſciplina ſcolariũ.Ex boc etiã pt᷑ argui a cõ⸗ trario ſenſu.ꝙ religioſus qui lõgo tꝑe fuit diſcipulus pẽ eẽ doctoꝛ. ¶¶ Pꝛete. xvj.q.j.ſi clericatus.Oiſcas ꝙ poſſis Cocere.et ẽ verbũ hiero.ad ruſticũ monachũ.et ibidẽ.ne ſis miles anteꝙᷓ tyro.ne ſis pꝛiꝰ magiſter ꝙᷓ diſcipulus. Pꝛe. magis ↄuenit illi docere et i ncathedrari qui meli oꝛis eſl vite. ᷓ illi ꝗq minoꝛis vite.igit᷑ ſi religioſi boni cẽ⸗ ſendi ſunt melioꝛis vite vt frequẽtius qᷓ; ſeculares: meli us cõuenit eis habere officiũ magiſtri q́; ſeckłaribo. Iſtð inſinuat᷑ di· xl. AQulti ſacerdotes.¶¶ Pꝛe. ſi ↄceſſum ẽ re ligioſis et ẽ illis licitũ p̃dicare.baptizare.cõmunionem daꝛe. penitẽtiã imponere.atq; peccata ſoluere.vt habet᷑ xv.q.j.ex auẽte.igit᷑ ⁊ licitũ ẽ eis ⁊ ↄceſſum docere ⁊ au⸗ ctoꝛitatẽ docẽdi hr̃e ſiłi rõe vel maioꝛi.¶ Pꝛe.ſi licitũ eſt bñtibo cuꝛã aĩaꝝ ⁊ dignitates eccłiaſticas ⁊ bñficia gbo iure cõi tenent᷑ deſuire.hr̃e auẽtẽ docẽdi docẽ.nõ obſiã tibo illis ad qð tenent᷑:multofoꝛtiꝰ illi religioſi ꝗ nul⸗ lũ hñt impedimẽtũ.vtpote nec curã aĩaꝝ.nec dignitateʒ aliquã.nec ecclaſticũ bñſiciũ:pñt ⁊ magis idonei fũt ad officiũ dcẽdi ⁊ exercitiũ officij. Pꝛe. icꝛãtia ẽ pcti cã ⁊ uiſſime peccat igrãs iur ſnĩaʒ ſ. ctoꝝ. Jrãtia vᷣo potiſ⸗ fime tollit᷑ officõ ⁊ actu docẽtis.tollẽ at ꝓxio qdð illi ẽ aut pr eẽ cã pcti ẽ vnicuiq; ↄceſſũ.q; vnicuiq; mãdauit dñs ð ꝓxrĩo Ecẽi.xvij. officiũ docẽtis ⁊ actꝰnulli ẽ ꝓhibitus. ſicut nec ſeculari ſic nec r̃ligioſo. Pꝛe. illi potiſſime cõ ne it docere et hr̃e officiũ docẽdi ꝗ facit et ꝓfitet᷑ qð docet AVct.j.Cepit ipjs facere et docẽ.et luẽ.vlłr.potẽs ĩ ſermõe ⁊ oꝑe coꝛã deo et oĩ ppło:p religioſi faciũt et ꝓfitent᷑ qð docẽt ꝑfectiꝰqᷓ; ſeculares:q̊ᷓ magis ↄuenit illis actꝰz au⸗ ctoꝛitas docẽdi ꝗ magis ſunt ↄfoꝛmes ſummo doctoꝛi.ſ. xpᷣo:qᷓ illis ꝗ minꝰſũt hmõi:hᷣ religioſi(qui vt ðo ſe ↄfoꝛ marent oĩa relinquerũt ꝓ teo) magis ſe xp̃o ↄfoꝛmãt qᷓ ſeculares diuitijs et dignitatibo onerani.igr ⁊c /¶ Con tra MMath. xxiij. Vos nolite vocari rabi: vnꝰẽ em mag veſter. Ex qͥ videt᷑ ꝙ nullus dz ſibi honoꝛẽ magiſterij vel le:⁊ pᷣcipue religioſi.cũ taliũ ſit inſimũ graduʒ honoꝛis tenre.¶ Iẽ glo.diẽ ibi.Qe qð deo debet᷑ vobis p̃ᷣſuma⸗ tis.nec alios rabi vocetis.ne dĩnũ honoꝛẽ hoĩbo defera⸗ tis:ſᷣ nullus dʒ ſibi pᷣſumẽ qð deo debet᷑ nec honoꝛẽ diui nũ hoĩ teferre.i.tribuẽ.⁊ maxime religioſus.ᷓ nullus 2 maxime religioſus dʒ velle eẽ mgr̃ vel et vocari.¶¶ Pꝛet. verbũ pᷣdictũ ẽ verbũ dñi inhibẽtis ſic diſcipulos eẽ ma giſtros vel et velle eẽ ſiue vocari.ꝗ eẽ ſiue et᷑ vocari relle mime cõuenit illis ꝗ ſunt ſeq̃ces diſcipuloꝝ eiꝰ⸗ pꝓfeſſo⸗ res ꝑfectõis eoꝝ.¶ Pꝛe.xvj.q.j.monachus nõ doctoꝛis ſᷣ plagẽtis hʒ officiũ.⁊ ẽ verbũ hiero.ad ripariũ ⁊ deſide riũ.Et ſubdit᷑ ibidẽ.ꝗ vel ſe vel mũdũ lugeat:a dñi paui dus pᷣ̃ſtolet᷑ aduẽtũ.igit᷑ docẽdi officiũ nõ debʒ monachꝰ hr̃e:ſimilit nec alius religioſus.¶¶ Vꝛe.monachꝰnon dz paſcẽ:ſᷣ paſci.ſiẽ habet᷑xvj.q.j.Alia cã pʒ ꝑ greg. dicen tẽ ſic.ſQemo pt᷑ eccłiaſticis obſequijs deſeruire.⁊ in mo naſtica reglła oꝛdinate pſiſtẽ. xvj.q.j.nemo. ADltominꝰ mgrali ⁊ mõachali:qꝛ vtrũq; totũ hoĩeʒ occupat.. ꝛe te.nõ lʒ monachũ exercẽ oꝑa neceſſitatis ad ſaluteʒ. VUñ diẽ̃ eugeniꝰpapa.ꝙ nullus monachoꝝ nefando auſu au tat ſeu pᷣſumat neq; pniam dare neq; filiũ de baptiſmo acciꝑe.neq; baptiʒare neq; infirmũ viſitare.neq; moꝛtu um ſepelire.neq; ad eccłiam ſecularẽ trã ſiꝛe.neq; ꝗbuſcũ q; negotijs ſe implicare.ſit clauſtro ſuo ↄtẽtus. xvj. q.j. placuit.ſultofoꝛtius vt videt᷑ nec officium magiſterij. Pꝛe.xvj.q.j.placuit.Sic piſcis ſine aqua caret vita: ita ſine monaſterio monachꝰ. Sedeat itaq; ſolitarius ⁊ taceat:qꝛ mũdo moꝛtuꝰẽ.Si ꝗq̊ monachi vt h̊ habet᷑ ẽ ſo⸗ litaꝛiũ eẽ ⁊ tacẽ.⁊x eẽ moꝛtuũ mũdo:qᷓ nõ ẽ eiꝰdocẽ ⁊ vti of ficio magiſterij. Pꝛe.in oſilio hiſpalẽſi.n vno et eodẽ officio nõ dʒ eẽ diſpar ꝓfeſſio.⁊ coherẽ et ↄiũgi non pñt. abo vota et ſtudia ſunt diuerſa.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ clerici ſeclares ⁊ reglares nõ debẽt nec poſſunt ſił ↄi ungi quo ad officiũ docẽdi.qꝛ ſᷣm aug.bonꝰmonachꝰvix bonũ clericũ faciet nec bonuʒ mgrm. elli debẽt religioſi vt videtẽ ab officio ngral Ri io. monachꝰa rligioſus ꝗcũ qᷓ põt licite docere ſacrã ſcripturã 2 officiũ ſiue auẽtem ſuſciꝑe licẽtiatꝰa ſuo ſuꝑoꝛe.et ad h̊ ab eodẽ oꝛdinatꝰ ſi⸗ ue inſtitutus:dũmõ ſeinuicẽ ↄpatiant᷑.ſ diſciplina regu⸗ laris ad quã voto aſtrictꝰẽ:et executio ſiue exerticiũ do⸗ cẽdi.tot ei poſſent eẽ obſeruãtie diſcipline regularis ꝗbo bito ꝓfeſſiõis eẽt quis aſtrictꝰ.ꝙ officiũ legẽdi exequi non poſſet illis nõ omiſſis ad q̃ ex voto teneret᷑.⁊ ĩ ̊ ca⸗ ſu nõ poſſet regularis officiũ docẽdi exercẽ:niſi eẽt ſ ecuz ſpecialit᷑ diſpẽſatũ ab eo ꝗ auẽtem haberet diſt penſandi. Immo religioſi regulares idonioꝛes ſunt ad executõeʒ hoofficij q; ſeculares ꝓpter płes rões.quaꝝ vna ẽ maior excellẽtia ĩ merito.qꝛ quãto ꝗs ẽ in merito excellentioꝛ: tãto ẽ in exercitio opum ſpũaliũ ad ſalutẽ aiarũ ptinẽtiũ idoinoꝛ et potẽtioꝛ:ceteris paribo.xvj.q.j.ſunt nõnulli. Alia rõ ẽ maioꝛ erpeditio ab alijs curis.ꝗ ei liberi ſunt oĩno et abſoluti a curis aĩaꝝ et miſterioꝝ q̃ ſunt ex debi to exercẽda rõe officioꝝ eccłiaſticoꝝ et poſſeſſionis pbẽ⸗ daꝝ: ſic ſunt alig religioſi.magis ſunt idonei ad exerci⸗/ tiuʒ doctrine catholice:qᷓ alij ꝗq ad hmõi curag et officia ſunt aſtricti.cũ vtrũq; cõpetent exequi nullo mõ pñt vł cũ dificultate. Greg.in omeł. quadã. Juſiꝰ quãto ĩ hoc mũdo nibil poſſidet:tãto loquẽdiꝓ iuſticia fiduciaʒ ma⸗ ioꝛrẽ bʒ.Alia rõẽ abſolurio ab implicatõne circa nego⸗/ cia ſeckaria ꝗᷓ intellectũ obſcurãt: 2 aĩaz tũ ad exerciti⸗ um opum ſpũaliũ impediũt. Greg.in moꝛatł.Cũ multi⸗ plex terrenaꝝ reꝝ cura occupat et excecat.abſoluti et li⸗ beri oĩno ab implicatõe hmõi magis idonei ſunt vacatõ nis ſtudio et doctrine ſacre ſcriptuꝛe ·qᷓ alij quibo incũbit neceſſario hmõi implicatio. Greg.i moꝛał. Tũc verba dcei mẽtẽ viuatius penetrãt:cũ ad ſe admittere curax ſe⸗ culariũ tumultus recuſat. ꝗpter qð beatꝰbenedictus vt monachi magis expediti eẽnt et idonei ad exercitiũ ope rũ ſpũaliũ.illos ſeculariuʒ negotioꝝ edixit foꝛe exptes. xvj.q.j.ſunt nõnulli.QOð et inſinuat apls dicẽs.emo militãs deo implicat ſe negocijo ſecularibo.vt ei placeat cui ſe ꝓbauit.ij.ad thimo.ij. Alia rõẽ ſilẽtium vↄtempla⸗ tõis cui inſiſtũt viri religioſi.q̃ magis illuſtrat᷑ aĩa:qᷓ; er ercitio actõis cui inſiſtũt viri ſeckares. Greg.in moꝛat. Ad pᷣdicãdum plus ↄſcĩa ſcti amoꝛis edificat q̃ exercita tio ſermonis. quia amãdo celeſtia intꝛa ſemetipᷣm p̃dica toꝛ legit:quõ ſuadeat vt deſpici debeat trena. Alia ẽ rõ maioꝛ diectio hũilitatis cui plura reuelant᷑ ¶Math. rj. Cõſiveoꝛ tibi dñe pr̃ celi et terre.ꝗa abſcõdiſti hec a ſapi entibo et pꝛudẽtibo ⁊ reuelaſti ea ꝑuulis.Alia rõ eſt ma⸗ ioꝛ ↄfoꝛmitas cũ ſũmo mgr̃o.magis eĩ ſunt deo ↄfoꝛmes qui ſunt deo aſtricti triplici voto.ſ.obediẽtie.ↄtinentie. pauꝑtatis: qᷓ alij ꝗ nõ ſunt hmõi.Greg.in ometł.vj. ſi uꝑ eʒechielẽ.pꝛioꝛes pr̃es ↄiugijs vtebant᷑.filios ꝓcreabãt poſſidebãt ſubſtãtias.quris rei familiaꝛis in tẽdebãt.pᷣdi catoꝛes at᷑ ſckos Jaias ꝓpheta iã ſ pũ ꝓuidẽs.ſubſtãtias deſerere.nihil ĩ terra querẽ.nihil poſſidere.nõ eos velut hoĩes ꝑ terrã ambulãtes:ſ vt nubes volãtes noĩat Yſa. lx. Alia rõ ẽ maioꝛ trãquillitas mẽtis qͥ magis potiunt᷑ religioſi a ſeculi vanitate ſegregati:⁊ in ſtudio vᷣtutũ ex⸗ ercitati. Gꝛeg.ĩ moꝛat.ſuꝑ illð Job.v.illð ſcies ꝙ pacẽ habeat tabernaculũ tuũ ⁊c.Cũ caro a vicijs reſtringituꝛ cũ mẽs virtutibo exercet᷑:reſtat vt loqnẽdo quiſq; doceat vitã quã moꝛibo ſeruet.¶¶ Ad illud ̊ qð pꝛimo obijcit 3 officiũ docẽdi.ꝑ illuo math.Vos auũt nolite vocari rabi põt dici ꝙ reuera nõ ꝓhibet᷑ officiũ docẽdi:ſ̊ potiꝰ libido ſiue inoꝛdinata voluntas pᷣſidendi.qdð pʒ ex verbis Aro⸗ ſitis ibidẽ.ſ.amãt pꝛimos recubitos ĩ ſinagogis ⁊c. glo. ibidẽ eos arguit qui habita vel nõ habita indebite appe⸗ tũt. Pꝛe.· ibi ꝓhibet᷑ apetitꝰauẽtis ſinglaris q̃ eſi ipᷣius ſummi.ſ.xpᷣi.qui ſolus docet.et cui tãq auctoꝛi et illũia⸗ toꝛi quicqd ſcit᷑ ẽ attribuẽdũ.vñ glo.ibi. Magr v vnus ẽ xpᷣc.cui quicꝗd ſcitis attribuẽdum ẽ.et hoc inſinuat il⸗ la glo.ne qð deo debet᷑ vobis pᷣſumatis ⁊c. appetẽ em̃ il⸗ lg ſingularẽ auẽtẽ magiſterij q̃ xri ẽ.eo q̊ magis pfitẽtur eius diſciplinatũ:minus ↄuenit·( Ad ulð hiero. Mo⸗ nachus nõ doctoꝛis ſ̊ plãgẽtis habʒ officiuʒ ⁊c. põt dici ꝙ h̊ nõ excludit quĩ monachꝰpoſſit et debeat docere.cum bmõi officiũ nõ ꝑ pciſionẽ ↄueniat monacho: ſ̊ officiuʒ plangẽdi.patʒ eadẽ cã ⁊ q̃i ſnĩa eadeʒ ibi doctos.vbi dỹ. ꝓbus monachꝰp̃ſbiterij honoꝛe dedicatꝰ. pᷣdicare.bapti sare.pniam dare.debita miſeris laxare.decimarum pꝛi⸗ miciaꝝ oblotõnũ viuoꝝ et moꝛtuoꝝ poꝛtõe iuſta frui de bere:moderata diſpẽſatõe ↄcedimꝰ.¶ Vꝛe.canon ipᷣe ex⸗ ponit verbũ hiero.ſic dicẽs.voluit diſtinguẽ inter ꝑſonã monachi ⁊ clerici.oñdens quid cuiq; ex ꝓpꝛio officio cõ⸗ ueniat. Alið em̃ ↄuenit cuiq; ex eo ꝙ clericus ẽ:aliud ex eo qꝙ; monachꝰẽ. Ex eo ꝙ monachꝰẽ:ſua ⁊ alioꝝ hbʒ pcta deflendi officiũ.ex eo ꝙ clericꝰ:docẽdi ſ̊ paſcẽdi ꝑłm. mo nachꝰat᷑ vſq; ad tpᷣs euſebij ʒoʒimi et ciricij ſimpłr ⁊ non clericos fuiſſe eccaſtica teſtat᷑ hiſtoꝛia.q¶¶1 Ad illð qð obij cit᷑.ꝙ monacheñ dʒ paſcẽ ſ̊ paſci.ſ.cibo ſpũali:⁊ ita nec docẽ: pt᷑ dici ꝙ hᷣ ñ ẽ generalit᷑ intelligẽdũ:ſᷣ de debito tim officij monachalis.vt eĩ hr.xvj.q.j.hinc ẽ.⁊ ẽ ᷣbũ hiero. Aonachus ñ doctoꝛis ⁊c.et illð.alia ẽ cã mõachi.alia cã clerici.nõ ita generalit intelligẽdũ ẽ.vt nlłi mouacho⸗ rũ licent docẽdi officiũ ſumẽ:ſʒ voluit hiero. diſtinguere inter ꝑſonã nonachi et clerici ⁊c. vt s.vñ ꝙ d.monachꝰ nõ dʒ paſcere:intelligit᷑ debito officij monachalis:pt ta⸗ mẽ et cõpetit ei docẽ ĩ iniunctõe et diſpẽſatõe ſuꝑioꝛis:qͥ . ¶ Nueſtio mõachi clericoꝝ officia libẽ pñt adminiſtrare. ſᷣm greg. vt pʒ.xvj.q·j·ex auẽte..¶ Ad illð qð obijcit. ꝙ nemo põt eccłiaſticis deſeruire obſequijs.põt dici ꝙ ibi intelligun⸗ tur eccłiaſtica obſequia illa que rite fiunt in ecckijs pro⸗ chialibo.cuiuſmodi ſunt celebraꝛe diuina.moꝛtuos ſepe lire et ↄfeſſiones audire.baptiʒ are.infirmos inungẽ. et hmõi.que cũ diſtrictõe regle monachalis nõ pñ̃t exerce⸗ ri. Vñ verbũ greg. ẽ vt habet. xxj.q.j.Nemo põt eccłia⸗ ſticis obſequijs deſeruire ⁊ ĩ monaſtica regula oꝛdinate ꝑſiſtere.vt ipᷣe diſtrictõem monaſterij teneat. ꝗ qͥtidie in miſterio eccłiaſtico cogit᷑ ꝑmanẽ. bec greg. Fiat vs in verbis oꝛdinate ꝑſiſtere:et diſtrictõem monaſterij tenẽ. Ex bis nõ habet᷑ ꝙ religioſi nõ pñt docẽ et marxie qui ñ ſunt obligati vel impediti ex voto vel obſeruãtijs regula ribo monachoꝝ. 4l Ad aliud qð obijcit ꝙ nõ lʒ monachũ exercẽ oꝑa neceſſitatis ad ſalutẽ ꝛc. põt dici.illud hic in telligẽdu ẽ ꝓpꝛia auẽte.⁊ G̊ pʒ ex verbis ocreti q̃ ſunt nul li monachoꝝꝶ nefandiſſimo auſu pᷣumãt ⁊c̃. Pꝛe. hec et bhmõi ſunt intelligẽda ꝑ ſe.ſ.inqᷓtũ monachi. pñt tamen bmõi oꝑa exercẽ ex iniunctõe ſiue cõmiſſione eis facia a ſuꝑioꝛe vt ex dictis ptʒ.i Adillð qð obijcit . ꝙ ſiẽ piſcis ſine aq̃ caret vita ⁊c.põt dici ꝙ reuera monachꝰ ſine mo naſterio caret vita.i.ſine regulari obſeꝛuãtia quã ꝓfeſ ſus ẽ.inqᷓtum ẽ ꝑſona hbuiꝰmonaſterij. Regulares ei qui obligant᷑ voto alicui regule obſeruãde ĩ aliq̊ monaſterio ſiẽ faciũt alig viuẽtes extra illã obleruãtioʒ voti:moꝛtui ſunt deo. Pꝛe.põt dici ꝙ hmõi decreta multũ alludunt huĩc nomini monachꝰ. vñ dr ibidẽ. agnoſcat nomẽ ſuum monos ei grece latine dr vnꝰ.achos grece qð ẽ tꝛiſtis la tine. Vñ drĩ monachꝰvnꝰtriſtis ⁊ officio ſuo vacet.ᷣ de cretũ et aliud mõachus grece ſingularis latine. vñ mo⸗ nachũ ſingulariter ꝑ oĩa agẽ oʒ.vñ iuxta buiꝰ noĩs mo⸗ nachi ethimologiã.nihil debẽt hr̃e cũ alijs.ſ.ĩ vita et cõ uerſatõe. xvj.q.j.placuit.Iñ ethimologie huiꝰ noĩs al⸗ ludũt canones pᷣ̃tacti.¶¶ Ad illud ꝗð obijcit᷑ ꝙ i vno ⁊ eo⸗ dẽ officio nõ dʒ eẽ diſpar ꝓfeſſio ⁊c.põt dici ꝙ vt pʒ ex ti tulo illiꝰdecreti.nõ ſunt ↄſtituẽdi iconomi epoꝝ ĩ rebo ec cleſiaſticis.et vt volũt gqdazʒ aparatꝰyconomꝰ ponit᷑ ibi ꝓ ſindico.et dr̃ yconomꝰcui res ecckiaſtica gubernanda mãdat᷑:ſindicꝰqui ad cãm dat᷑ determinãdaʒ intendit᷑ ĩ illo decreto.ꝙ laicꝰꝗ ẽ alteꝛiꝰ ꝓfeſſiõis qᷓ epᷣus:nõ dz po ni in officõ epi.vñ.xvj.q.vij.noua actõe dẽ. eligimns vt vnuſquiſq; vrjm ᷣm calcedonẽſiũ patꝝ edicta ex ꝓpꝛio cle ro yconomũ ſibi ↄſtituat.Indecoꝝ eiẽ laicũ vicaꝛiũ epᷣi eſſe et viros eccłiaſticos iudicare. Et ſubditur ibidẽ. In vno eodẽq; officio nõ dz eẽ diſpar ꝓfeſſiõis ↄgnitio. in caſu q̃ logt ↄciliũ pᷣtactũ ſiue decretũ:ptʒ q nihil facit ad Apoſitũ.Licʒ eĩ vir religioſus et ſecularis fuit qdtum ad aliqs ſtatꝰdiuerſaꝝ ꝓfeſſionũ:tñ qtũ ad ea qᷓ ſunt nccia qᷓtum ad officiũ docẽdi.vtpote itũ ad ſanctitatẽ vite et fectõeʒ litteratuꝛe et idoneitatẽ diuĩ cultꝰ ⁊ alioꝝ bmõi cẽſeri pnt eiuſdẽ.nec dʒ h̊ argumẽtũ fieri a ſili: cũ ſecła⸗ res et religioſos ſimiles eẽ cõtingit in illis que ad offici⸗ um docẽdi requiruntur. ticulus tercius Onſequẽter q̃rit᷑ vtrũ epxũs vłſt ummꝰpõtifex poſſit cõmittẽ officiũ pᷣdicdi audiẽdi ↄfeſſi nes religioſis nõ hñtibo curã aĩaꝝ.Eſt eĩ po ſitiõ quoꝛũdã ꝙ officiũ vniueꝛſale p̃dicatõis publice nul li religioſo ſeu monacho põt cõmitti ꝛetiã a ſummo põti⸗ fice. ¶ Cõtra hoc arguit᷑ ſic.ſi hec cõnnſſio fieri ñ pt᷑:hoc erit ꝓgt᷑ duas cãs.vnã ex ꝑte cõmittẽtis:et alterã ex ꝑte eiꝰcui dz fieri cõmiſſio.Ex ꝑte quidẽ cõmittẽtis pt᷑ eẽ im potẽtia eoꝙ ð iure nõ poſſit.ex ꝑte eiꝰcui fit cõmiſſio.eo ꝙ iße nõ ẽ ꝑſona idonea ad hoc ꝙ de iure ſit potẽs com⸗ miſſionẽ acciꝑe.ob quã rõem dr.ꝙ aliꝰñ pt ei ↄmittẽ ſᷣm modũ loquẽdi.q̊ diẽ beatꝰ anſeł.li.ij. Cur deꝰ hõ. c. xvij · dxũ aliq̃ nõ poſſe.nõ ꝓpter h̊ ꝙ aliqua ſitĩ eo impotẽtia. 6; qꝛ ĩ rcipiẽte ẽ accipiẽdi impotẽtia.ſiẽ dictũ ẽ ĩ euãgelio te ſaluatoꝛe AMarci.vj.ꝙ nõ potuit ibi multa miracula cvi. faceres pter eoꝝ incredulitatẽ. Cauſe autẽ qᷓre nõ poſſit hoc ſummꝰ põtifer facẽ pᷣcipne ſine ↄſenſu pᷣlatoꝝ inferi oꝝ:vident᷑ plures.quarũ pꝛima vidẽ eẽ p̃iudiciũ pᷣlatoꝝ inferioꝝ· Cũ eĩ ex decreto ſctoꝝ patrũ ſingule dyoceſed . ſinglos habe epos ad regimẽ niĩaꝝ oꝛdinatos.ſicẽ habet᷑ di. lxxx. ca.j.et.ij.et ſingłe ꝑrochie ſinglłos pᷣſbiteros ſiti ter haheãt ad regimẽ aĩaꝝ oꝛdinatos. vt.xiij.q.j. eccłias Cõtra hãc oꝛdinatõem diuimitꝰ inſlitutã videtur eſſe. ſi ſine aſſenſu vel inuitatõe regẽtiũ alieni ĩ meſſem illã fal⸗ cẽ mittãt.vt docẽdo vel ſacrã diſpenſando.¶ Pꝛe. ↄfuſio vel ꝑturbatio videt᷑ eẽ clauiũ.ſi pluribo cõmittant. maxi me a latere veniẽtibo:⁊ nõ ꝑ lineã aſcẽſionis a ſuꝑno ad infimũ accedẽtibo. ã et boc videt᷑ ſoluere regis vnitatẽ et inducere dualitatẽ:⁊ ꝑↄſequẽs ↄfuſionẽ ſeu ꝑpturbatõ nẽ. ¶ Pꝛe.qualit᷑cũq; ↄcedat papa talibo publicã pᷣdica⸗ tõem.ſubintelligẽdum videt᷑ ſine pᷣiudicio pᷣlatoꝝ inferi⸗ oꝝ. Alioꝗn eẽt ptᷣas eccłiaſtica ſibipi vↄᷣria ⁊ ſuipᷣius de⸗ ſiructiua.ſiẽ tactũ ẽ in iure ciuili.ꝙ ſi pꝛiceps vel impa⸗ toꝛ ↄcedat alicui ꝙ liceat ĩ publico edificaꝛe. B̊ ita dʒ in⸗ telligi ſine piudicio alteꝛiꝰniſi expᷣſſa dicat᷑ in indulgẽtia nõ obſtãte ⁊c. ¶ Itẽ ſi pꝛiceps vei ĩꝑatoꝛ ↄceſſit alicui oꝛ⸗ qini liberã ⁊ publica teſtamẽti factõʒ:nł ĩtelligit᷑ niſi ha beat legittimã ⁊ ↄſuetã teſtamẽti factõeʒ. Quapꝛopt ſi⸗ milit debet eẽ de pꝛicipe eccłiaſlico . ' ſi ↄceſſit alicui oꝛ dini liberã et publicã pdicatõem: ſubintelligẽdũ vidẽ eẽ ſine pᷣlatoꝝ pᷣiudicio ꝗbo de iure pdicare cõpetit.¶¶ Pꝛe.· ꝑ ſacros canones p̃ᷣlatoꝝ regimĩa diſticta ſunt adeo.ꝙ vnꝰp̃latus terminos alteriꝰinuadere nõ põt ad aliqð of ficiũ eccłiaſticũ exercẽdũ ſine gradꝰſui piculo.ſiẽ habetẽ xiij. q·j. ecckias.Quãtomagis ↄ inſtitutũ eccłia ſticũ ⁊ in p̃iudiciũ pᷣlatoꝝ erit:ſi nõ tm̃ pᷣlati ſʒ alieni ingrediãtur eoꝝ terminos aut pᷣdicãdo aut aliꝗd aliud exeꝛcẽdo.ixũ igit᷑ hec ſtatuta patrũ ſunt. que aliquid ocedere vel im⸗ mutaꝛe nõ põt romane ſedis auctoꝛitas.vt.xxv.q·j·ↄtꝛa ſtatuta. aũt decreta ſctoꝝ canonuʒ neminẽ magis qᷓ aplicum ſeruare opoꝛteat planũ ẽ:inde manifeſtũ ẽ ꝙ nõ põt illa ſedes bmõi pᷣdicatõem publicã aliquibo cõmittẽ cum ſit ĩ piudiciũ platoꝛũ. Pꝛe.ſi talis p̃dicatio publi ca indiſtincte talibus cõcederetur:videret᷑ ꝙ maioꝛes eſ ſent pᷣlatis ⁊ ep̃ᷣis alioꝝ quoꝝ poteſtas limitata eſt. qui nõ niſi vocati poſſunt pᷣdicaꝛe aut officia eccłiaſtica ĩ ali enis prochijs exercere. vt. ij. q. ep̃m. Cum igit tales epi ſcopis pᷣponere videtuꝛ:iniuſtũ ẽ ⁊ inoꝛdinatum talibus cõcedere ende p̃ferantur: ⁊ rõi nõ videt᷑ eſſe oſentaneum. Pꝛe. apud apim paulum repꝛehẽſibile videt᷑ ad Ro. xv.ſuper alienum fundamẽtũ edificare et gliam ĩ aliẽis plebibus. VUnde et i icon.r 26 in immenſum glo⸗ riantes in alienis laboꝛibus:ſʒ talibus qui non habent plebem hoc cõtingeret: ſi pᷣdicatio publica eis cõmiſſa eſ ſet. niſi ſolũmodo pᷣdicent infidelibo.aut a fide alienatis quapꝛopter cõmittere vt hoc cõtingat iniuſtum videt᷑ et inoꝛdinatum.igit᷑ de iure nõ poteſt fieri huiuſcemodi cõ miſſio.¶ Pꝛe. ſi poteſtas talis talibus cõmittit᷑.poſſent igitur de iure vendicare ſequelam poteſtatis.ſ.de euãge lio viuere.cũ igr vbiq; pñt h̊ vẽdicare: q̃re et ꝓcura tões exigeꝛe: ⁊ ĩ B vident᷑ hre maioꝛẽ Mratẽ qᷓ epi: vel archiep̃i vxxł metropolitãi ꝗ ñ pñt exigere ꝓcuꝛatões.niſi ĩſuis dy oceſibus vel ꝓuincijs. ⁊ boc nõ ſꝑ ſʒ certis tꝑibo.ĩmo vi⸗ xent᷑ arrogare nomẽ ep̃i vniuerſalis.qꝛ vident᷑ eẽ ep̃i to/ tieccłie: qð ꝓbibet᷑ ĩ iure ne quis vniuerſał patriaꝛcha dicatur.vt.xcix.diſ.nullus priarchaꝝ. Pꝛete.aug. ad aurelianũ in libro de ope monachoꝝ. taliũ? taliter pdi⸗ cãtiũ videtur damnare ſtatũ dicẽs. Iſti fratres nr̃i temę· arrogãt qᷓtuʒ eſtimo.q apłlicam habeãut ptate cu no ſint miniliri altaris. diſpelatoꝛes ſacioꝝ nec eus geliſie a do mino ↄſtlituti. vñ cũ tales ſint pᷣdicatoꝛes pdicti:pſeudo viden?᷑ no veri apłi. His 2 ſilibo moti quidã ponũt nec ſummũ pðᷣtificẽ nec eccłie auctoꝛitatẽ romane poſſe alig⸗ — bus qui nõ ſunt pᷣlati ptatem cõmittere.ſ.publice pdicã di et audiẽdi ↄfeſſiones:niſi vocati fuerint ſiue aſſumpti a pᷣlatis.¶ Noõtra· apud ſummũ põtificẽ ẽ auctoꝛitas ſi⸗ ue pras plea.cꝰſctioni zdicẽ nõ lʒ.ſicut habetur. xj. diſt. ● — — „ —w S 8 P22 M. 4,* . ⁶ — „„ — 212 ● — — 2 — ı — ⁹ — S △ △ △ △● — . 2 ☛● $ △ H . 8 — ı 9 D ı ı ſ ● Con △ £ * — * . * Cõſeq̃na ẽ vt qð ab hmõi ſedis retoꝛibo plena auxte ſan vniueꝛſalioꝛ:eo plebi vtilioꝛ. Gꝛeg. ĩ moꝛał. xxij.ſuꝑ illð cit᷑:nulliꝰↄſuetudis occaſiõe pᷣpediẽte ppᷣas ſe equedo tim̃ JYob. xxxj. Si fructoterre medi abſq; pecuĩa 2 aĩazʒ agri . mõ volũtates remoneat᷑:b̊ fiꝛme ⁊ incõcuſſe teneat᷑. Ple colaꝝ eiꝰaſflixi:exponẽs pᷣdiciũ ſermonẽ moyſi ait. Pia ififina auctas reſidet apud ſummũ põtiſicẽ ꝗᷓ ſ̃m apparato⸗ ue Pim pife ſrs wu ma Pe tn h aaras peg tria otinet.pᷣceptũ.generalitatẽ neceſſitatẽ obſeruan Sðð tie. Auctoꝛitas at᷑ minoꝝ pᷣlatoꝝ nõ hʒ generalitatẽ qui inquit paſtoꝛis mẽs.qꝛ nõ ꝛiã gliaz h auctoꝛis qᷓꝛit:ab oĩbo vult adiuuari:ꝙ ait. Nidelis nq; pᷣdicatoꝛ optat ſi fieri valeat ; veritatẽ quã ſolꝰloqui nõ ſufficit:oꝛa cun⸗ ſtatnũt aliqdð inteꝛ ſuos ꝗ vocati ſunt ĩ ꝑtem ſollicitudis BGeneralitatẽ habʒ auẽtas ſctoꝝ:ᷣ nõ neceſſitatẽ: qꝛ nõ bũt iuriſditõem. Oes at᷑ ecclie debẽt implẽ volũtatẽ ma trig ecclie. ccaput ẽ romana ecclia. maxie cuz pceperit cñ diſtrictõe iulticic.ſic habet᷑ di.xij.nõ decet. ¶ Pꝛetea ſummꝰpõtifer a nemine ?ẽ iudicãdus niſi a fide deuiet qꝛ cũctos ipe ẽ iudicaturꝰ.ſic habet᷑ di.xl.ſi papa. Vñ ſola romana eccłia ſua auẽte valet iudicare de oĩbo: et de ea nulli iudicare ꝑmittit᷑. nec iudiciuʒ eiꝰretractet᷑.nec ſnia ſoluit᷑. vt.ix.q.iij. Epo.S.ſola romana ecclia.Et h ayt pꝛimatũ romane ecclie bto petro diuinitꝰcollatũ. ſic hĩ ca.xvij.q.iiij.nemĩ.EIñ anathemate innodat᷑ qui dogma ta mãdata intdicta. ſanctões vel ceta catholica fide vł ecckiaſtica diſciplina p coꝛrectõe ĩminẽtiũ vel futuroꝛuʒ malox a ſedis aplice pᷣſule ſalubriter pmulgata ptenit. xxv.q.ij. Si ꝗs dogmata. Silr de tecretis 2 decretaliba oĩm romanoꝝ põtificũ obſeruãdũ 2 pena nõ obpuãtiũ. xxv.q.j.generali decreto. VUñ.xxv.q.j. ulli fas ſit ſine ſtatꝰſui ꝑiculo diuiĩas ↄſtitutões vł aplice ſedis decreta temerarie. hec babẽt᷑.xxv.q.j iõ ꝑmittente.S. his ita rñ⸗ xxt. Ex bis maiſeſtũ ẽ ꝙ ecclłia romana ꝑ pꝛiuilegia ſub ſeqntia pt᷑ mutaẽ pᷣcedẽtia.ſiẽ dr.c.xxv.q.ij.poſteaqᷓ;.vbi dr ꝙ ſcta romang ecclia ſua auẽte geegata vals diſiüge ↄiũcta:rõis tñ eqtate ↄſiderata.vñ pietatis vel neceſſita tis intuitu valʒ a ſe ↄceſſa in totũ vel ĩ ꝑtẽ cõmutare.ꝗa ꝓ neceſſitate coꝛrigẽdoꝝ vicioꝝ pꝛiuilegia vel minuunt᷑ vel mutant᷑.ſiue ꝑſonalit᷑ ſiue generalit᷑. Ex his oĩbo li⸗ quet auẽtas ſedis apłice.q Aihilomĩꝰq̃lis ⁊ quãta obe⸗ diẽtia ei debeat᷑ ab oĩbo dũmõ mãdata eiꝰnõ ſint iuſticie 2 eatati diſſona.ſic tãgit᷑ ibidẽ aut ꝗho vitas nõ ↄtꝛadiẽ̃. ſiẽ habet᷑ di.xij.ſcit ſcta.aut gbo ſcriptura ſacra nõ ẽ cõ⸗ traria.qꝛ ꝗ ↄtradicit ſcripture ↄtradicit iure naturali.ſi cut hẽ diſ.ix. Sana quipe.S.cũ igit᷑.et iõ nulli ſcꝛiptuꝛe ſctoꝝ vt canonibo ſacris ẽ credẽdũ.ſiẽ hĩ diſ. ix. noli me⸗ is l̃is.aã hec ſacra ſcriptura quã canonicã dicimꝰhãc bʒ p̃rogatiuã.vt nulla alia et quicꝗd ĩ ea ſit verũ credat᷑ ſiẽ diẽ aug.ad hiero.ĩ epla.ix. His at᷑ pdictis pt᷑ adijci cõmittẽ publics p̃dicatõem põt ſedes aplica cui volue rit:ſi cõmiiſio nõ fuerit iuri naturali aut ſcripture ſacre ſiue diuie oꝛdinatõi ↄtraria.Cõmiſſio aĩ buiuſcemodi ũ potit ſi ic eẽ ↄtraria.niſi qꝛ aut actꝰpᷣdicatõis ĩ ſe ſit vitu: abilis:aut vteti danabilis.aut cõi regimĩ aiaꝝ noxiũ qð ſpectat ad officiũ p̃ᷣlatoꝝ incõpoſſibilis. ſi ꝗd ſit eidẽ in pᷣiudiciũ ⁊ noxiũ.pꝛimũ at impoſſibile ẽ. qꝛ pdicare vł doeẽ ylin verbo et erẽplo ñ ẽ egtati aut ſcriptuꝛe diſſonũ hHoino pietati ⁊ dime volũtati? vtilitate primoꝝ 2 onũ Em ꝙ maileſtat greg. neceſſitatẽ p̃dicatõis ſuꝑ iliõ Job rij. Si ↄtinuerit aquas oĩa ſiccabunt᷑: ſi emiſerit eas ib uertẽt terr. qꝛ ſi ſcia p̃dicatoꝝ ſi ubtrahitꝛu. eoꝛuʒ ꝗ viri⸗ teſcẽ in ſpe eterna poterãt coꝛda: ꝓtinꝰaꝛefiũt.vt ĩ deſpe rata ſiccitate rmaneãt:dũ fugitiua diligẽtes neſciãt ſpe rare manſura. Quippe et᷑ pᷣdicatõibo ſctoꝝ reſpirãt anĩe iuſtoꝝ.ſiẽ h moꝛalłxix. at ſit vtẽti ꝑ ſe danabił ſiłr ẽ impoſſibile.qꝛ ꝗ metit mercedẽ accipit. cõgregat fru⸗ ctũ in vitã eterna Yoh.iiij. Greg. in moꝛał. Ille apud de unm magis ĩ amoꝛe eiẽ.q ad eiamoꝛẽ plurimos trabit. nec ẽ regimini aĩaꝝ noxiꝰ.nec ẽ hec cõmiſſio ĩ pᷣiudiciuʒ p̃latoꝝ introducta vt patebit infra. ĩmo ipᷣa ẽ regimini aiax ad qð tenent᷑ p̃lati vtilis et nccꝛia. Pmõi at᷑ ꝓhibꝛ tio pʒ ex veſiderio moyſi.Qume. xj. ꝓphantibo ſiquideʒ ĩ caſtris heldad et medad. dirit JYoſue. SGñe mi moyſes Sohbe eos. At ille. Quid inqꝗt emularis p me. qo tri⸗ huat vt oĩs pple ꝓphetet et det eis ſpiritũſctm? Ecce vidr in his moyſen pijlſime deſiderãtẽ. vt non tm̃ oẽs leuitici generis: b vt cüct? plo phetet. Sciebat ei pdicatio z ctoꝝ fouẽt.VIñ cũ Joſue duobi ĩ caſtris remanẽtibo atq; Aphetãtibo vellet obſiſtẽ:recte p moyſen dr̃. Ouid emu⸗ laris ꝓp me. ꝗs tribuat vt oĩs pplus ꝓphetat 2 det eis dñs ſpm̃ſanctũ.Ampliꝰꝙ p̃lati ꝗ curã babẽt anĩaꝝ et ad qᷣs ex officio ſpectat pᷣdicare.ſi boni ſunt nõ iudicãt eoꝛ p⸗ iudiciũ ĩ alioꝝ pᷣdicatõe.iĩmo ꝙ ſi h faciũt:monent᷑ ñ ex caritate:ſʒ ex inuidia.pʒ ꝑ bẽm greg.ĩ eodẽ loco cuʒ ait. Sũt nõnulli qui ĩ eo officiũ pᷣdicatõis exhibent. alij imuidit bonũ d babt atq; iö i veraciter ne babet at⸗ recte ꝑ iacobũ dr. e ſi ʒelũ animarũ habetis inter vos. et ↄtentões ſunt in coꝛdibo vris:nõ ẽ iſia ſapiẽtia deſurſũ Aſcẽdeẽs: H terrena et aĩalis ⁊ dyabolica. Vñ cũ mittit JZob. Si ↄmedi fructꝰeiꝰabſq; pecunia recteſt ubiungit᷑. ⁊ aiam agricolarũ eiꝰafflixi. Agricole quippe m greg. ſunt hi qui ĩ minoꝛi loco poſiti quo valẽt ʒzelo quãto pñt odpe ad eruditõem ſcre vite ĩ pdicatõnis gr̃a cooꝑant᷑.q̊s videlicʒ huiꝰterre agricolas.hᷣ ẽ nõ affligere:eoꝝ laboꝛi hbo nõ inuidere.ne rectoꝛ eccłie dũ ſoli ſibi ius pᷣdicatõis vẽdicat:etiã alijs recte p̃dicãtibo inuidia fe moꝛdẽte ↄtꝛa dicat. Ex his manifeſtuʒ ẽ ꝙ p̃latus rep̃heſibilis ẽ.g ſibi ſoli ius pᷣdicadi vẽdicat.qui minoꝛes recte pdicates ſub⸗ peditare laboꝛat. VUñ pʒ ꝙ nõ ẽ in platoꝝ bonoꝝ pᷣiudi/ ciũ:ſi in eoꝝ adintoꝛiù cõmittat᷑ inferioꝛibo pᷣdicatõnis officiũ.ꝓpter qð et beatꝰpaulꝰmonet p̃ᷣdicatoꝛes inuicẽ ſuccedẽ:et maioꝛẽ aliqũ minoꝛi cedere.quia aliqñ reue⸗ lat᷑ inferioꝛi qʒᷣ nõ ſuꝑiori.ſicut ipᷣe dic.j coꝝ.xiiij. ꝓphe id ẽ pᷣdicatoꝛes duo vel tres dicãt ceteri vᷣo diiudict. et/ ſi alij reuelatũ fuerit ſedẽti:pꝛioꝛ taceat ⁊c̃.quia nõẽ diſ ſenſionis deus h̊ pacis. Iſtud idẽ ẽ manifeſtũ ꝑ ſeꝛmonẽ dñi.luce.ix.cũ iohes ait.pᷣceptoꝛ:vidimus quẽdaʒ ĩ noĩe tuo eijcientẽ demonia et ꝓhibuimꝰeũ.quia non ſequit᷑ te nobiſcũ.Et ait ad illũ ipᷣs. Qolite ꝓhibere. qui em̃ nõ ẽ aduerſum vos ꝓ vobis ⁊.ſᷣm glo.bede. Jobã. excludẽdũ putat a beneficio.qui nõ vtit᷑ obſequio.iõ docet neminez a bono qð experte bʒ eẽ arcẽdũ:ſᷣ lad Eᷣ potius qð nõduʒ bʒ eẽ ꝓuocã dum:tales ob alioꝝ ſalutẽ admittẽdi cenſen tur. Si igit᷑ diſcipuli qui fuerũt pᷣlati:eos qni nõ pia in/ tẽtõe am bulauerũt.dũmõ illos inuenerũt ob alioꝝ ſalu tẽ wocent᷑ admittere.quãtomagis et plati boni debẽt ad⸗ mittere eos qui eodẽ ſpuᷣ et eiſdẽ veſtigijs ambulãt.quo⸗ rũ laboꝛ nõ cedit in eoꝛũdem oneratõem ſʒ oneris alleui atõem. Eſtimo eĩ iohãnẽ in ſermone iſto typũ gerere eo⸗ rũ qui gr̃am aliquã gratis a deo datã babẽtes:ſoli eã ha bere volunt. volẽtes fontẽ gre deſiccare. qui dat oĩbo af⸗ fluẽter et nõ impꝛoperat. ꝓhibentes benelacere. Z illud qð ſcriptũ ẽ ꝓuerbᷣ.iij.noli Fbilere benefacere ü gulpr ſi puales et ipe benefac.¶ Amplius quero qualiter bec commiſſio de qua dictuʒz ẽ ſit in p̃iudiciũ pᷣlatox. et in qͥ pᷣiudicat᷑ eiſdẽ ꝑ hmõi ↄceſſam p̃dicatõem? aut ĩ iuꝛe aut in facto. Cõſtat ꝙ ñ ĩ iure.quia nihil iuris p̃lato ad quẽ ſpectat ex officio pᷣdicare detrahit᷑cũ ptas pᷣdicãdi eidẽ cũ voluerit nõ aufert᷑.ſimiliter nec ĩ facto.quia aut quo — ad p̃latos.aut quo ad ſubditos.ad pᷣlatos ñ. quia ⁊ ipᷣi p̃dicare pñt cũ voluerint.eſtimo eĩ nullũ ſtatũ tãtaz im⸗ pꝛobitatẽ ſuis pᷣdicatoꝛibo indicẽtẽ.quin ꝗ eos cedẽ iube at et velit cũ ipi plati p̃dicare decreuerint.Silr nec quo ad ſubditos.ijAa qꝛ ↄtinue ſubcreſcũt vicia aut vicioꝛuʒ occaſiões.ſi poſſibile eẽt vt ↄtinua foꝛet pdicatio q̃ a vi⸗ cijs retraheret et amoꝛe refoꝛmaret et ad celeſtia ceſide⸗ ria attraberet:vix adhuc ſufficeret.vñ planũ ẽ ꝙ pᷣdica⸗ tio alioꝝ a pᷣlatis nõ ẽ in pᷣiudiciuʒ facti:ſ adiutoꝛium. Szʒ diceꝛet aligs foꝛte pᷣlatos occaſiõe p̃dicatõis alioꝝ Otẽni aut vilipẽdi.ſᷣ nũqꝗd cã ↄtẽptꝰ eoꝝ nccẽrio annexaẽ bmõi pᷣdicatõi.⁊ h̊ planũ ẽ q ñ.ĩmo potiꝰhonoꝛ et reue⸗ rẽtia cũ a ꝓlo ꝑmittit᷑ ipᷣis pᷣlatis volẽtibo aut xmittẽ —.,.— —. —— — -- —. — — .— — — —,— —,.— =ꝛͤ.. ¶ Mueſtio tibo p̃dicat᷑.vñ ſi ↄtẽptus accidit h ẽ ꝑ occaſiõeʒ.aut pt᷑ quoꝛũdã impotẽtiã.aut ſcĩiam.aut maliciã. Igit᷑ eſto ꝙ ꝑ occaſionẽ ſ̊ nũꝗd occaſionalis euẽtꝰmali:dʒ repellere inſtitutõem boni? qð ſi ↄcedamꝰincidemĩ erroꝛẽ illuʒ g ponit. ꝙ dee nihil debuit fecilſe vñ malũ aliq oꝛiꝛet. ꝗ dẽ erroꝛ impugnat᷑ et ertermiat aboibo ſctis dei. pcipue ab aug. ſuꝑ gen. et ĩ de ci. dei. VUñ cũ inſoꝛmatio pyli ꝓpt dicatõeʒ ſit ſimpłr bona.et ꝑ quoſcũq; fiat:nõ debiit ob mitti eidinſtitutõ ᷓuis ip̃is malis ſit aliqñ mali occaſio ſicut nec ipe aplłs ceſſaꝛe voluit a p̃dicatðe.quis alijs fa ctꝰſit odoꝛ moꝛtis ĩ moꝛtẽ:cũ alijs fuerit odoꝛ vite in vitã ij. coꝝ.ij. et de ipo ſaluatoꝛe ꝓbetatũ ꝙ ipe ſuturd eẽt i re ſurrectõz et ĩ ruinã multoꝝ. Si aũt altitudo dignitatis &occaſio peti maioꝛis. ſic habr dil.xl. bõ .nõ tñ pꝛopter bãc occaſionẽ debuit obmitti inſtitutio digtatis. ¶ Pꝛe. adidẽ ꝙ ſup.nõ ẽ mũdus a ſanguiĩe ſubiectoꝝ ꝗ vei ↄſi⸗ liũ illis ñ annũciat. diſ xliij. Epheſijo. Eſio in olilijs patrũ et inſtitutõibo apłoꝝ decretũ ſit ꝙ ſingle eccłe ha beãt ſuos platos ꝗ pdicẽt illis.⁊ ꝙ pena icurrãt et ve dã natõis nili pdicẽt. diſ.xliij.diſi pẽſatio. Sʒ nũgd ↄtinetuꝛ ĩ illis decretis ꝙ alij ꝗ nõ ſunt pᷣlati pdicare nõ pñt? nun qd artatꝰ? ſpũs et gra? ñqo nõ er oꝛe infantiu et lactẽ tiñ pfe. laudẽ: Iũqd nõ ipe ẽq os mutoꝝ ⸗ linguas ifa⸗ ni Lei: viſertas l i d nõ ipe rs ſapientiã cui nõ potuerũt reſiſte aduerſarij. puulis qᷓ abſcõdit a ſapiẽtibo. Cõpetit ei. ſic ponẽtibo il⸗ la intp̃tatio apłica.j.coꝝ.xiiij. An a vobis verbũ dei ꝓ⸗ ceſſit. an ĩ vos ſolos ꝑuenit. Et illð Yob. xij.5 vos eſtis ſoli hoĩes et vobiſcũ moꝛ iet ſapia. Siquidẽ m expoſiti onẽ bti greg.ĩ moꝛał.x.ſe ſolos homines ex altãt ꝗ ſe pᷣ⸗ ire oẽs rõe eſtimãt.ĩ cogitatõe tumidi ꝓpꝛij fauoꝛes oꝛiũ tur:ſibiq; de ſingularitate ſapiẽtie blãdiunt᷑.miꝛant᷑ ſua de riaẽt aliena.ꝑ tumoꝛẽ mẽtis ĩ alta dncu nt᷑ ⁊ ĩ ðſpectũ oĩm ⁊ ſui admiꝛatõez ſubleuãt᷑. Qõ ſic paulꝰꝗvt plannz ẽ phił.j.diẽ.ꝙ gaudet et gaugebit ſiue ꝑ occaſiõem ſiue ꝑ veꝛitatẽ annũciet᷑ xpᷣc. ꝑ occaſi. ionẽ quidẽ.qm̃ ꝗdã annũ ciauerũt ex inuidia.qdã ex ↄtentõe.· Si igit᷑ ex ſic annũ⸗ ciãtibo xp̃m gauiſus ẽ paulꝰ.nõ ꝗꝓpter ãnũciatõis diſpoſi tõem:ſᷣ ãnũciãti gloꝛificatõez: quãtomagis dz viꝛ ecclia ſticꝰgaudẽ ð ãnũciatõe xõi.nõ ꝑ occaſionẽ ſᷣ ꝑ veritatẽ. q ſic ãnũciãtes nõ tm̃ nõ repellẽ:ſ̊ potiꝰcũ oim deuotõe admittẽ. ¶Aũgqd nõ mẽbroꝝ ẽ naturaliter iuuamẽta ſibi mutuo pᷣſtare? ¶ Cũgd nõ luminũ ẽ mutuo ſuos ſplẽdoꝛes coĩcare?ꝙ ſi aliter fiat:ſignũ ẽ infirmitatis ĩ mẽbris re pellẽtiba et obſcuritatis in luĩbo ſplẽdoꝛẽ nõ admittẽtibo qꝛ ꝗ male agit odit lucẽ: et nõ vemit ad lucẽ vt nõ maniſe ſtent᷑ oꝑa eiꝰ Joh.iij. ¶ Ad h̊ e ſuffragat᷑ ꝙ ſcrutãtes hi⸗ ſtloꝛias inueniũt multos pdicaſſe ꝗ p̃lati nõ erãt. Aug.ſu per Joh.iij. Cũ auditis ſes dñm dicẽtẽ. vbi ego ſum:il⸗ lic et miſter mederit . Nolite tm̃mõ btĩos epᷣos ⁊ clericos cogitare:et᷑ vos ꝓ modulo vr̃o mĩſtrare xpᷣo bñ viuendo elemoſinas faciẽdo:⁊ nomẽ doctrinãq; eiꝰ ꝗbo poteritis pᷣdicãdo.i Pꝛe.q ẽ rõ q̃re hõ amoꝛe dei ſuccẽſus et aĩiaꝝ ʒelo ꝓuocatꝰ. vᷣba ſalutis et veritatis nüciãs repelli de⸗ beat. ſiẽ legit᷑ de apło act.xviij.ꝗ cuʒ ſciret tm̃ baptiſma iohis eloquẽs et edoctꝰviã dñi fiẽs ſi pũ loquebat᷑ ⁊ doce⸗ bat ea diligẽter qᷓ erãt ihᷣu.vidr̃ ꝙ talẽ repellẽ ſit ſpiritũ extĩguẽ. ſᷣm ꝙ diẽ glo. j. tbeß. v. Spiꝛitũ nolite extigueꝛe ſz cui ſpũſſcẽs ad hoꝛã reuelat.noli te ꝓhibẽ loꝗ qð ſentit e desg os aline aperuit: reuelat ſepe minoꝛi qð melius 7. Et infra. Si gs dicta ꝓpbetaꝝ explanat et ad edifica⸗ tõem pᷣdicat: nolite eũ deſpicẽ nec atenere. Joꝛte diceres ꝙ nõ ẽ miſſus Fm ꝙ dẽ ad Ro.x. Quõ pᷣdicabũt niſi mit tãt᷑.ſʒ attẽdat ꝗ h̊ dic.ꝙ ẽ miſſio ð hoĩe:⁊ a deo et ſine ho miĩe.ſic habet᷑ ex glo. Ro. r. vbi dr. ꝙ cꝛedẽ eſt ex auditu. auditꝰex p̃dicatõe.pᷣdicare ex miſſiõe dei ꝑm az mittit malos vt pſeudo zs mittit aliqñ bonis ĩ exerci tiu. aliqñ malis ĩ irà bomi ꝗ mũdũ illũinat mittũtur a deo: qꝛ i H̊ apparet eos a ceo miſſos.alioqn hᷣ ñ poterant ſiẽ dicit aug. ibidẽ. Si ᷓ veniãt vt dictũ ẽ zelo ði ⁊ aiaꝛũ ſuccẽſi gꝗ via veritatis ⁊ iuſticie veracit nũciãt.qᷓꝛẽtes ði uqo nõ iße ẽg reuelat miſſina: g eti⸗ 76 cviij. honoꝛ et ꝓximoꝝ ſalutẽ:ꝗs dicẽ audebit iſlos a deo nõ miſſos:⁊ iõ merito nõ repellẽdos.¶ Si dicat ꝗs tales bari tebẽt.iõ miſſionẽ ꝑ miracła ondant.animadueꝛtat ꝗſ̊ diẽ ſe ĩ pꝛicipio exercẽ foꝛmã a vero mꝛo traditã is cognitõe veniẽtiũ.aut a deo mittant᷑ aut nõ.cũ ait mat᷑ vij. A fructibo eoꝝ cognoſcetis eos · i. ab oꝑibo. vᷣm ꝙ di⸗ cit Rabanꝰ. olite ad vultũ attẽdẽ:ſᷣ ad oꝑa.vñ q̃ ſunt illa oꝑa diẽ ang. ibidẽ. ꝓſequẽs oꝑa mala ꝑ quoꝝ ↄtra⸗ riũ dat intellige bona. videlʒ fideles oppꝛimẽ.deũ ſi ñ veꝛ bis:factis blaſphemaẽc.ĩ tpe aduerſitatis impatiẽtẽ eſſe ieiunia et oꝛões ſimulare.ſᷣm rabanũ:aliud ᷣmõe. alið oꝑe oñdere.hec et eoꝝ ↄtraria ſũt ſigna et indicia vel a deo miſſoꝝ vel a dyabolo.Qec oʒ pᷣter hec miracula q́̃⸗ rere vt recipiat᷑ ꝗ viã veritatis ⁊ ſalutis vt decʒ ãnüciet: cũ ſciamꝰmłtos ꝓ veritatis ãnũciatõe vitã amiſiſſe:⁊ tñ nulla miracula feciſſe. ¶ õ g vid̃ ꝗ ſic veniẽs repelli de⸗ beat et nõ miſſus ab boĩe:multofoꝛtiꝰ ſi ab hoĩe ſuꝑiore fueꝛit deſtinatꝰ ⁊ auẽte eiuſdẽ.ĩmo diuĩa fulcitus:nõ tĩ nõ repelli:ſʒ cũ reuerẽtia recipi ebeat. Eſtimo eĩ ꝙ gta lẽ recipit rpᷣm recipit.ſᷣm ſermonẽ dñi Luc.ix.q¶. Ampli us eſto ꝙ ↄſilia patrũ et xecreta ſctoꝝ ptineãt manikfeſte ꝙ nullꝰpdicet ĩ dioceſi vł ꝑrochia alicop̃lati niſi ab ipſo pᷣlato inuitatꝰ. ũqo nõ hᷣ decretũ ð illis ẽ ꝗ melioꝛi rõ ne ꝑ auẽtem ſũmi põtificis pñt imm utari?ẽ itaq; qꝛ nec ita imediate exit ð iure naturali. aut pᷣceptis euagelicis quĩ diſpẽſatõeʒ:aut mutatõzʒ recipiat.vt pʒ manifeſte ex ſupᷣdictis ð ptate ⁊ auẽte ſedis aplice.q ẽ imꝑatrix ⁊ ↄdi trix decretoꝝ libeꝛtate dina:ñ nccitati ſi ubdita.vñ pĩ ali ter diffiniẽ 1 alit᷑ agẽ. ↄ ðcreta generalia.ſpãlia indulgẽ puilegia.ꝑſubſequẽtia mutaẽ pcedẽtia. Ex qͥ pʒ ꝙ ſi tale pꝛiuilegiũ fuiſſet a pr̃ibo inſtitutũ:melioꝛi rõe poſſit mu/ tari. Et eſtio ꝙ alit ſentire ẽ illiꝰ ſedis ptatem eneruare. Si at qrat᷑ q ẽ illa rõ melioꝛ?ſufficiẽs rõ ẽ auẽtas diſpẽ ſãtis ſeu ↄmittẽtis.ð cꝰauẽte ⁊ facto nulli iudicaẽ lʒ.Fᷣm ꝙ dictũ ẽ S. verũ ne videar ĩ H q̃rẽ ſubterfugiũ: maikfeſte füũt rões.videlʒ ppli ĩdigẽtia.⁊ ſacdotũ(vt ꝓ płibo eoꝝ lo quar ) ĩ ſufficiẽtia. Pꝛĩa rõ ẽ maifeſta ſi attẽdam?qᷓleues hoĩes ad malũ̃ ꝙᷓtaꝛdi ad bonum. ꝙꝑati ad fallitatis ſu ſceptõz. duri ad pitatis acceptõz. quãta ſitĩ eis quo ad nouitates credulitas. quãta à̊ ad dicta ſctoꝝ icredulitas quãta ad malefaciẽdũ ꝓnitas. uãta ad bñnfaciẽdũ diffi⸗ cultas. quãta maloꝝ inumeroſitas. quãta bonoꝝ pauci tas.quãta occaſionũ peccãdi młtiplicitas.quãta vᷣtutuʒ occaſionũ bñ agẽch raritas.quãta ĩ his q̃ ſᷣs dei ſunt tepiditas.quãto hoim ĩ reſiſtẽdo fragilitas.quãta malo rũ hoĩm ĩ oppꝛimẽdo crudelitas.quãta oppᷣſſoꝝ calami⸗ tas.quãta ſiudioꝝ diuerſitas.quãta itẽtõnũ varietas.ſi inquã hec ĩ hoĩbo attẽdiꝰ: bñ indigẽtiã eoꝝ ⁊ nccitatẽ pᷣ dicatõis q̃ ab his retrahãt᷑ ⁊ ad vria illeꝝ attrahant᷑ vi debĩ. vñ cũ hec oĩa mala erga finẽ mũdi ſũt ãpliãda. ⸗/⸗ ria eoꝝ q̊ ad nũeꝝ ꝑſonaꝝ diminuẽda ſᷣm ſnĩaʒ ſaluato ris.mat.xxiiij. Habũdabit ĩigtas ⁊ Tfrigeſcit caritas mł toꝝ. ſm ꝙ facile maĩfeſtaꝛi poſſʒ ex ſctoꝝ bmonibo. Si ĩ⸗ quã ſic ẽ.ñ tã ꝑ pꝛudẽtiã hũanã ꝙᷓ ꝑ ſapiaʒ ðinã oꝛdiatũ z. vt ð tot maloꝝ augmẽtũ:augẽt nuemerꝰpᷣdicãtiũ.niſi gs dicat p̃latos ſufficẽ poſſe ad ojmn iſtoꝝ maloꝝ extmĩa tõʒ ⁊ ad ↄrioꝝ ĩfoꝛmatõzʒ. Nec eſtio ꝙ; aligs ſapiẽs ad B putet ſe ſufficrẽtẽ. ĩmo gcũq; ad h̊ ſe ſufficiẽtẽ dixerit:eo ipo ẽ iſipiẽs ⁊ ꝑ ↄſequẽs ĩiſi ufficiẽs. aug. vo ĩ epła. lxxvij· ad valeriũ ñ lic ſenſit. imo potiꝰſic ſenſit. ꝙ eßi aut pᷣſbꝛi aut oyacõi officõ ap de ni beati ſi eommo militet qni iubʒ ipatoꝛ. cũ nibil ĩ hac vita maxie H tꝑe difficiliꝰ. ꝑi⸗ culoſi. laboꝛioſiꝰ. ? ſi pfũctoꝛie aut adulatoꝛie agat᷑.· nł apð deũ miſeriꝰ. triſtiꝰ. dãnabili?. vñ iſufficiẽteʒ ⁊ minꝰ idoneũ r̃codſcit ſe aug.ĩ eað epła.⁊ iõ nullꝰ vt eſtio iacta re ſe potit ĩ hac ꝑte.ð potẽtia.ſufficiẽtia aut ſapia NDQusã tũ ꝑ ſapiaʒ ⁊ potẽtiã ĩ cura paſtoꝛali fecẽit: adbuc plura agẽda dereligt. bec igr pt eẽ rõ ex ꝑte pli. videlz eiuſdẽ ĩ digẽtia.lalia rõ pt eẽ ſacdotũ ĩſufficiẽtia.vñ quis fueꝛĩt ſacédotes ĩ eccia di do elctiſſi:tñ ꝓut pace młtoꝝ log lice⸗ at: meſß gdẽ mlta ⁊c · ̃m ꝙ diẽ dñs luc.x.qð ex po.gꝛeg· n5 n õ ait. Quia ⁊ ſi ſint boni qui audiũt:deſunt q̃ dicqjt. Ecce mũdus ſacerdotibo plenꝰ:h tñ rarus valde ĩ meſſe dei ĩ⸗ neni?t᷑ opariꝰ.oẽs quidẽ officiũ ſacerdotale ſuſcepimꝰ: ſʒ opiofficij nõ implemo. Quãte aũt inſufficiẽtie 2 negligẽ tie ſit pᷣſbiter: magis libet ſilentio inſinnave ꝙᷓ eloquẽtia manifeſtare.i õ eĩ 'm ꝙ diẽ hieꝛo.ad helidoꝝ epla. xxx oẽs epᷣi ep̃i ſunt:nec oẽs ſacerdotes ſacerdotes. Attẽdis ait ad petrũ: p et indã oſidera.ſiephanũ ſuſpicis: ſʒ 2 ni⸗ colaũ reſpice quẽ dñs ĩ apocalipſi ſua dãnat ſi nia. nõ em̃ facit dignitas xp̃iana xp̃ianũ. Sʒ H ẽ qðᷣ volui dicere.q plurimũ ſacerdotũ inſufficiẽtia qͥ ad vitã et doctrinã:ni⸗ bilominꝰet bonoꝝ raritas:rõ ẽ ꝑneceſſaria. q̃re apud fi nẽ mũdi debuit pᷣdicatio multiplicari. Et iõ pᷣdicatoꝛes młti ſᷣm ꝙ manifeſtat luce.x.cũ pᷣmittit dñs.meſſis ꝗdẽ multa ⁊c ſubdit.Rogate dñm melſis vt mittat opari⸗ os in meſſeʒ ſuã. ¶ Pꝛetea· alio mõ põt oñdi licitũ eẽ cõ⸗ miſſionẽ publice pᷣdicatõis ab aplica ſede factã etiã alijs ꝙ p̃latis.Cuiꝰquidẽ auctoꝛitate pᷣdicare pñt nõ inuita⸗ ti. nec ab inferioꝛibo p̃latis licẽciati.⁊ ad h̊ ẽ vnũ mediũ ꝙ bierarchia eccliaſtica aſſimilatuꝛ hieraꝛchie angelice quãtũ poſſibile ẽ.in vᷣtute.oꝑatõe.diſpoſitõne et in fine. ſicut habet᷑ a dyoniſio de eccłiaſtica hierarchia c.j.ſᷣm ꝙ manifeſtat ſᷣmo dñi ad Moyſen cũ dicit eidẽ. Inſpi⸗ ce et fac m exemplar qð tibi mõſtratũ ẽ ĩ mõte.¶ Cuz h notãdũ ꝙ oĩs inſluẽtia virtutis ⁊ oꝑatõis a pꝛimo oꝛdĩe ⁊ a pꝛima ꝑſona ĩ hierarchia vſq; ad vltimũ oꝛdinẽ 7 ꝑ⸗ ſonã ẽ hierarchia.ſᷣm ꝙ manifeſtũ ẽ in eodẽ ⁊ in hierar⸗ chia angelica.c.iiij.vbi vult ꝙ hierarchia ſi uꝑioꝛ agit in infeꝛioꝛẽ.· ⁊ oꝛdo in oꝛdinẽ: ⁊ ꝑſona in ꝑſonã. Et ſic hie⸗ rarchiã ipᷣm deũ ꝗ ꝑ pꝛimas ꝑſonas reſulget in inferioꝛi bus.⁊ manifeſtat fulgoꝛẽ pꝛij luis infimis ꝑ ſubſtãtias medias.ſicut ipe manifeſtat ĩ li.de angelica hierarchia. ca.xiij.ꝑ exempla ignis et ſoli 8. Pꝛe.qꝛ eccliaſtica hie- rarchia ẽ oꝛdinata varietate ſignoꝝ ſenſibiliũ iuxta nr̃i oꝛtõem.q quidẽ cõpᷣhẽſiua oĩm ſacramẽtoꝝ ⁊ my ſteri oꝛũ ecclłiaſticoꝝ.ſic angelica ẽ cõpᷣhẽſiua oĩm miſterioꝛũ angelicoꝝ: oʒ ꝙ ſit ĩ ea hierarchia hõ ꝗ ſit vir diuinꝰ in deo manẽs. gꝗ ſi epar⸗ ſct̃e cognitõis ad ſummã bieraꝛ chiã ꝑtinẽtis.ĩ qͥ ⁊ ꝑ. lne Li d iᷣ t 2 quẽ oĩs hieꝛarchia qᷓ ſm ipᷣm ẽ mun e pficit᷑ et ↄgnoſcit᷑.ſic habet᷑ ꝑfecte ĩ ecclłiaſiica hierar⸗ chia.c.j.Et cũ ſingłe ꝑticłares hierarchie ĩ eccłia habẽt ſingulas hierarchias:oʒ neceſſario ꝙ ipᷣa ecclia tota ha⸗ beat hierarchiã talẽ q̃ geꝛat vices ſumme hieꝛarchie ihu xpᷣi.ꝑ quẽ fit oꝛdinatio ptatis ⁊ opatõis in ſinglis ꝑſõis hierarchicis.⁊ ꝑ quẽ hec diſtribuunt᷑ ĩ oĩbo.h̊ eĩ manife ſtũ ẽ ex rõe hierarchie ꝗẽ pꝛĩcipiũ hierarchie. ꝑ quẽ ẽ in⸗ fluẽtia pt̃atũ ⁊ oꝑatõnuʒ ĩ oẽs ꝑſonas bieraꝛchicas.iQã ĩ hoc ↄſtat rõ hierarchie quã ponit dyoniſius de hierar⸗ chia angelica.c.iij. QNephas ẽ ei dicẽ duas hierarchias eẽ ĩ vna:h̊ ẽ in vna eccłia.alioqn ⁊ ipᷣa eẽt diuiſa.Eſt igi — tur hieꝛaꝛchia vnꝰa qͥẽ influẽtia pratũ ⁊ oꝛdiatõnũ i oes ꝑſonas hieraꝛchicas.⁊ influẽtiũ diſtꝛibutõ ꝓut maioꝛ vł minoꝛ fuerit hierarchie hũane ad angelicã ĩmo dininaz aſſimilatio.i Pꝛe. cũ his nota.ꝙ bis petrꝰfuit iſie hie⸗ rarcha cui dictũ ſit ei MHath. xvj. Lu es petrꝰ. po. ti- bi dabo claues regmi celox. . Pꝛe. reuera pmat iſte hie rarchialis ẽ collatꝰ romane ecclie in bio petro.ſiẽ babet cañ· xvij.q.iiij. nemĩ. Vñ a nulla ſ ynodo:ł ab ipo petro inſtitutꝰẽ pꝛimatꝰromane ecclie. Sic habet᷑ dil. xxj.ca. Fuis vniuerſe.Et iõ ſummopõtifexẽ totius ecclie hieꝛaꝛ cha a ẽ deſ⸗ Ceſio et diſtributiopfatu zopa tõnũ ĩ oꝛbus mẽbris ꝗᷓ ſũt iĩ ecclia.ſiẽ a capite in oẽ coꝛpꝰdonoꝝ diffu⸗ lſio. ut habr di.xix.c.ita dns noſteꝛ ipᷣs rpᷣc.Ex his at oĩbo ſequit᷑ cũ ip̃e ſummꝰpõtifer ſit influẽs ⁊ diſlribuẽs rõnalis.i.pᷣm rõem.qꝙ ipᷣe pt᷑ diſtribuere hãc ptatẽ.⁊K po teſtatis executõem.i.oꝑatõʒ. alij plus.alij minꝰ:⁊ nihil⸗ om inꝰhuic ſubtrahẽ et illi cõferre ꝓut viderit expedire. DNui et᷑ qᷓuis ſᷣm cõem legẽ rõis et influẽtiã naturalẽ. et pꝛius debeat influere mẽbris nobilioꝛibo vł ſi uꝑioꝛibus tãqᷓ ad ſuſcipiẽdũ pꝛiꝰ⁊ magis diſpoſitis:veꝛũtamẽ aũt Wter ceꝛtã rõem maioꝛis neceſſitatis.⸗ euidẽtioꝛis vtili tatis.qꝛ ẽ influẽs ex rõe:pt plus influere vni ꝙᷓ alteri: et ſm influẽtiã ſpãlem plus inferioꝛi ꝙᷓ ſuꝑioꝛi.ſi H̊ͥ dictaue rit rõ. Sicut ſi coꝛ qᷓuis natur alit plꝰ influat membris nobilibo deuita.q̃ ẽ ĩ ſenſu et motu:tñ ſi eẽt influẽs ex ra tõe ⁊ inſtaret neceſſitas:aut puitãdo coꝛꝑis coꝛꝛuptõne aut ſalutis ↄſeruatõe:intluẽt plꝰmẽbris inferioꝛibo:ſi i ꝑ hj in coꝛꝑe vitaret᷑ coꝛruptio.⁊ eiuſdẽ ĩ melioꝛi ſalute fiẽt oſeruatio.Ita ſummꝰpõtifex cũ videt inſtare ĩ coꝛpe ec⸗ cleſie coꝛruptõem.ꝑ vicioꝝ multiplicatõeʒ. mẽbroꝝ xp̃i violatõem.pẽ occurrẽ ꝑ mẽbroꝝ alioꝝ vigoꝛatõz: 7 ꝑ eo rũdẽ ↄtꝛa pᷣdicta mala ſi uſtẽtatõez: Hẽ ꝑ p̃dicatõis comiſ ſionẽ in inferioꝛibo.ꝗ tñ ex cõi oꝛdinatõe eccłie nõ habẽt officiũ p̃dicatõis.Còſideranti igit᷑ hãc oꝛdinatõem eccle ſiaſtice hierarchie:apparebit manifeſte ꝓ ex auẽte ⁊ po teſtate romane eccleſie diuinitꝰcollata:pt illa ſedes ſcta Tcui data c ptas:pᷣdicatõis officiũ ex rõe ſubtrahẽ ⁊ cui voluerit offerre nullo p̃iudicio facto ᷣm iuſtliciã ei a quo ſubtrabit ꝑ ſubtractõeʒ: nec eidẽ ſi eam ſibi ꝑmiſerit. peꝛ eiuſdẽ alij cõmiſſionẽ.Et rõ ẽ patẽs ex iã dictis.qꝛ eĩ ipᷣe ſummꝰpõtifer ẽ cã pꝛimaria:iõ neceſſarioẽ plꝰ influẽs qᷓ cã ſecũdaria ſm ꝗ dr ĩ alia ſcia.Et Iptea actio cauſe ter cie ⁊ effectus potiꝰdebet᷑ cauſe pꝛimarie qᷓᷓ ſecũde.qꝛ ſiẽ nihil hʒ cã ſecũdaria niſi a pᷣma:ita nihil pt pᷣlatꝰ inferi⸗ oꝛ niſi a ſuꝑioꝛi. videlicʒ ſummo põtifice. Et iõ actio in⸗ ferioꝛis potiꝰaſcribẽda ẽ pꝛimo ꝙᷓ ſecũdo.i.ſuꝑioꝛi qᷓ in⸗ ferioꝛi.Et iõ quicqdjaciat ſi uꝑioꝛ circa actõeʒ infeꝛioꝛis et rõe:nõ ẽ ĩ eiꝰ pᷣiudiciũ.Cũ vt dixi licʒ ſu ꝑioꝛi ex rõe vł ſubtrabẽ vel mutare vel alij cõmittẽ. Et etiaz pᷣtermiſſo medio pt᷑ ſummus põtifex actõem et oꝑatõnem ſuꝑioꝛis gradus cõmittẽ inferioꝛi:manifeſtũ ẽ ꝑ hierarchia⸗ ange licã et ullã oꝑatõeʒ quã tãgit AMa.vj.cũ dic. AUolauit ad me vnꝰ e ſeraphin. Et ſᷣm ꝙ ptractat᷑ ſermo ille ĩ angeli ca hierarchia.c.xiij. Querit᷑ eĩ ibi a bẽo dyoniſio. vtruʒ ille angel'fuerit de infimo oꝛdine an de ſi up̃mo cũ dictꝰ ſit ſeraphin. Et rñdet ꝙ fuerit de infimo oꝛdine.⁊ dictꝰ ẽ ſeraphin ꝓpter oꝑatões ſummi oꝛdinis.ſ.ei appꝛopꝛia⸗ tas quas exercuit in ꝓgpheta q̃ ſunt incendẽ et ad diuinã obedientiã ſuſcitare.Pt᷑ igit᷑ minoꝛ oꝛdo ĩ angelica hie⸗ rarchia exequi oꝑatõem appꝛopꝛiatã ſummo oꝛdini hie⸗ rarchie:ita in ecchiaſtica hierarchia pt᷑ minoꝛ exercẽ oꝑa tõem aꝓpꝛopꝛiatã ſuꝑioꝛi oꝛdini ex oꝛdinatõe hierarchie g ſummꝰ põtifex ẽ. Fm ꝙ ſupꝛa dictũ ẽ. p igitur licite ſᷣm oẽm equitatẽ cõmiſſionẽ.ad ea q̃ ꝓpoſita ſunt ad oppoſitũ. Rñdenduʒ ad illud quod pꝛimo obijcitur ſeu oponit᷑.ſ. ꝙ hmõt cõ⸗ miſſio cederet in p̃iudicium pᷣlatorũ.Dicẽdum imo ma⸗ gis cedit pᷣlatis inferioꝛibo ĩ adiutoꝛiũ 2 alleuiatõez eo⸗ rũ qꝙᷓᷓ in pᷣiudiciũ. In nullo eĩ pᷣiudicatur illis ſi pᷣuidetuꝛ eis vt animas ſibi cõmiſſas quarũ habẽt curã: ab omni coꝛruptõe peccati:ꝑfectius cuſtodiãt incoꝛruptas.admi niculantibo ſibi viris ſpũalibo.nõ vt dñis vel curam ba⸗ bentibo: ̊ potius velut ſeruis ꝑ caritatẽ xpᷣi. Tales igẽ qui miſſi p̃ᷣdicant in humilitate ⁊ pauꝑtate:ſimiles ſunt veris apłis potius qᷓ pſeudo.quia vo nõ habeẽt illã pleni tudinẽ auctoꝛitatis quã habent pᷣlati et habuere a poſto li:ideo inter opitulatões numerandi ſunt.j coꝝ.xij.po⸗ ſuit deꝰin eccleſia.pꝛimo quidẽ apoſtolos.ſecu ndo ꝓphe⸗ tas.tercio doctoꝛes.deinde virtutes.exinde opitulatões ⁊c. Glo.opitulatõnes.i.eos qui maioꝛibus ferunt opẽ. vt barnab.aplo.et archidiaconi ep̃is. Inter eos etiã nu meꝛari pñt quos paſtoꝛ eccleſie ſtatuit opem alijs ferre. Pꝛetea.vt ex dictis patet cõceſſio ſuꝑioꝛis.ſ.ſummi põ⸗ tificis nõ debet cenſeri vt aliquo mõ fiat in p̃iudiciũ infe rioꝛis.cuz iuriſditio inferioꝛis totaliter pendeat ex oꝛdi⸗ natõe ſuperioꝛis. Pꝛeterea.ſicut nõ ẽ ĩ piudiciũ canonũ generaliuz nec ↄtra ipᷣos fieri dici debet.ſi aligd alind qᷓ; qð ip̃i dictãt ꝑ pꝛiuilegiũ ſpãle indulgeatur. ſicut habet᷑ xxv.q.j. Yõ pmittẽte.S.his ita ꝛñdet᷑. Ita ñ dʒ dici fieri ĩ piudiciũ vł g genẽalẽ oꝛdĩatõʒ r̃gis eccłiaſtici.ſi ꝑpᷣui⸗ legiũ ſpale łoꝛdiatõe ſedis aplice aliqð fiat qð alit᷑ aut em eq mana eccłia hac facẽ cõmiſſionẽ de qus dictũ ẽ ¶ Poſtᷓ igit᷑ oñſum ẽ licitã ⁊ oꝛdinatã hãc eſſe griũ ſapiat qᷓ oꝛdinatio generalis.ratõ ꝗa oꝛdinatões ge⸗ nerales.ſiłr ⁊ canonũ generaliũ diffinitones obſeruande ita inſtitute ſunt:vt eiſdẽ nõ ſit romana ecchia aut ſedes al ligata vel ſubiecta p̊ dña.ñ qᷓuis eoꝝ q̃ntuʒ eſt ĩ ſe ꝑpe⸗ tua ſit obſeruantia:ſbᷣintelligendũ ẽ tn.niſi auẽtas roma ne ecclie alit᷑ fieri mãdauẽit aut fieri ꝑmiſerit. Lñ ꝗa ca⸗ nones ita inſtituti ſunt vt interpᷣtatões ſiue auẽteʒ roma⸗ ne eccĩe ſeruẽt q̃ põt ⁊ mutare.munire.⁊ addẽ.ſic maniſe ſte hr̃ de oĩbo his eadẽ cã et qõne can. In quibo vo põt no⸗ uas leges ↄdere maifeſtat᷑.xxv.q.j. Sũt quidã dicẽtis. vi delicet in his vbi euãgeliſte nibil diffinierũt.vbi non aꝑte dñs vel eiꝰdiſcipuli ⁊ eos ſeq̃ntes ſct᷑i pres ſnialiter aliter diffinierũt.vel ibi nõ nouã legẽ romanꝰpontifer daꝛe:ſed potiꝰqð pᷣdicatũ eſt vſq; ad aĩaʒ ⁊ ſanguineʒ ↄfirmaꝛe dʒ. vt br̃ ibidẽ. Sʒ h̊ intelligendũ eſt de bis q̃ pcepta ſunt vel ꝓhibita.⁊ maxie de articulis fidei.Nã alia bñ retracta⸗ rent᷑.lʒ nõ deſacili.vt pʒ.xxxv.q.ix.ſmaʒ. de ̊ tãget᷑ infra Ad illud qð obr de ↄfuſione clauiũ ⁊ ſolutõe vnitatis ⁊ introductõe dualitatis in regimie.ꝑ quã vr̃ ecciĩa adulte/ ra vel ſcoꝛtũ.Et ſi ſic:tũc hẽat duos viros.i.duos ligãtes ſoluẽtes.cũ introductõ taliũ eſt ex latẽ nõ ſᷣm lineaʒ de⸗ ſcenſionis a pᷣmo ad vltimum. Dm ⁊.ꝙ ſi exercẽtes eam auẽte clauiũ ex officio⁊ iteꝝ exercens eã ex ſpãli puilegio eſſent ĩ exercendo duo vt duo:h̊ᷣ eſt ſimplr diuerſũ in actu in intentõe ⁊ ceteris circũſlãtijs ad hᷣ reqſitis.bñ ſeqret᷑. nũc aũt nõ eſt ita:imo ↄueniũt ⁊ vniunt᷑ multipłr.i Aã pꝛi mo ↄuemiũt in pᷣncipio a qͥ ab eoelem eniʒ ⁊ ꝑ eundem eſt auẽtas in ip̃is ⁊ ptatis collatio.⁊ ẽ eoꝝ ad ipᷣm ↄtinuatio ſiẽ oĩm membꝛoꝝ ad coꝛ:vel ſicut oim ſenſuũ ꝑticulariuzʒ ad ſenſuʒ cõem. Scðdðo q̃ntũ eſt ex oꝛdinatõe capitis ⁊ coꝛ⸗ dis. hoc ẽ rõne ſedis aplice qᷓ eſt q̃ſi caput ⁊ coꝛ eſt vnitas eoꝛũdem ⁊ in intentõne ⁊ voluntate. q eſt in aiaꝝ ſalute 2 ꝓpli edificatõne.ſiẽ dictũ eſt.ij.Coꝛi.xij. Dia cariſſimi ꝓ⸗ pter vr̃am edificatiõeʒ. Tercio ẽ eoꝛũdeʒ vnitas in eodezʒ ſpiritu et in eodẽ actu.ſicut dicit apło de ſeipſo et tyto.ij. Coꝛi xij. Lonne eodem ſpũ ambnlauimꝰ.nõne eiſdẽ veſti gijs. His aũt vnionibo vniti.agens ex officio.et agens ex puilegio fiũt q̃ſi vnũ agens.ſic multa trahẽtes vnã nauim q̃ſi vnũ agens. Et ideo ecclłia nõ eſt aduitera in eoꝝ ſuſce⸗ ptione:qꝛ iuuãs ex pᷣuilegio ⁊ iuuãs pᷣncipalłr h̊ eſt ex offi cio agens inqᷓ;tum bmõi.nõ ſunt duo vt duo:ſᷣ ↄueniũt in rõne vniꝰvt dictũ eſt. Põt aũt aliꝗs vniri alteꝛi in alicuiꝰ actꝰiuuamento ⁊ nõ diuerſificari in eodẽ:qᷓuis nõ veniãt Fm lineã rectã deſcenſionis.ſ̊ a latere:imo eo ꝙ a latẽ eſt: põt applicari ei ꝗ eſt in linea cui adhperẽs iam ſit vnꝰ.Exẽ⸗ plũ aũt hmõi duplicis vnionis et a latere exñtis.⁊ a ſupe rioꝛe deſcendentis:pʒ in his q̃ rõnis ſunt.vicʒ genere ſpe⸗ cie et dria.Eſt em̃ linea a pᷣmo genẽ vſqʒ; ad vltimã ſpẽm. qꝛ linea recta q̃ deſcendit a pᷣmo vſq; ad vltimũ.Linea vᷣo driarũ eſt qꝛ a latẽ.et tñ qꝛ genꝰet dria non ſunt penitꝰ di⸗ uerſa.nec duo vt duo ſicut alibi manifeſtat᷑: ꝓpter h̊ cõne⸗ niũt vnita in ↄſtitutõnem vnius ſpeciei.Plura alia exem⸗ pla ex rõnabilibo ad h̊ induci pñt.quibo nũc ſuꝑſedeo ꝓ⸗/ pter ꝓlixitatẽ.¶¶ Ad iſtud qð obijcit᷑.ꝙ q̃litercũq; fiat hu⸗ iuſmodi ↄceſſio a papa.ſubintelligenduʒ eſt ſine pᷣiudicio pᷣlatoꝛũ inferioꝛũ.qꝛ aliter eſſet ptᷣas ecclie ſibi inimica et ↄtraria.ĩmo in hoc ꝓbat᷑ ſibi amica ⁊ non ↄtraria:ꝙ mu⸗ tuo ſeipᷣaʒ inuat et expedit in ptatis executõne ꝑ ſua mem bꝛa.copulans ea ſimul ꝓpter cõis vtiiitatis facilioꝛẽ expe⸗ ditionẽ ⁊ in ptate et in oꝑatõne.vt qð nõ ꝑ vnũ tm̃ mem⸗ bꝛoꝝ põt:expediat ꝑ plura.Per exemplũ nature. q̃ cũ nõ põt ꝑ vnũ iuuamentũ agere:plures apponit modos iuua/ menti. ſicut dicit phᷣo.Et cum nõ põt ꝑ vnum facit ꝑ mul ta:⁊ tũc demũ non agit ꝑ multa cũ põt ꝑ vnum.4 Ad illð qð allegat᷑ de licentia edificandi a pᷣncipe vel imꝑatoꝛe cõ ceſſa ꝙ fieri nõ põt ſimplłr.et ꝙ dʒ in eo intelligi ſine pᷣiu⸗ dicio alterius niſi exp̃ſſe dicat᷑: non obſtante. Dðm qꝙ lex ipſa ↄtinet in ſe ſuã tranſgreſſionẽ per hoc qð dicit. Qon obſtante. põt em̃ ↄcedere omiſſo illo ꝙ dicit᷑.ſine pᷣiudicõ alterius:dũmodo apponat᷑ non obſtante ⁊c. Uddendũ in⸗ ſuꝑ eſt.ꝙ nõ eſi ſimile de paꝑa et im ꝑatore:⁊ de his ꝗ ſb⸗ 7% cvüj. ſunt vtriſq;. neq; de ipſis poteſtatibo oceſſis vel ↄcedendis Zam im ꝑpatoꝛ non hʒ tantam auẽtem in ꝓplm ſicut papa in clerũ. Oui em̃ ſubſunt imꝑatoꝛi.pᷣter ius cõe poſſidẽdi qð hñt ab imꝑatoꝛe:hñt ius pꝛiuatuz.ſ.bereditariũ.quo inuicem diſtincte ſunt poſſeſſiones:et qͥ vnuſquiſq;pʒ ius oↄmune ia coĩbo poſſeſſionibo.et ꝓpter hoc ĩ piudiciũ vniꝰẽ ꝙ ↄcedit᷑ alteri aut de ↄmuni:aut de ꝓprig ſua poſſeſſione qꝛ q̃ntũ vni ↄcedit᷑ alteri ſubtrabit᷑.ec ſimul habere poſ ſunt qdð vni cõcedit᷑. In oꝛdinatõne eccleſiaſtica aliter eſt. qꝛ ibi nihil eſt hereditariũ niſi ᷣm impiã ſententiã illorũ qui dixerũt.hereditate poſſideamꝰſanctuariuʒ dei. ſed to⸗ tum qð hr̃ auẽtis aut ptatis ex vno pendet ⁊ ab vno deſcẽ dit. et ideo in ptᷣate illiꝰvniꝰeſt auferꝛe vel ꝑmittere vel in aliquo prt̃atem mutare. Hinc eſt ꝙ plati non ſunt dñi · ſed diſpenſatoꝛes rerũ eccleſiaſticaꝝ.vñ ſicut diſpenſatõ põt ↄcedi vni vel pluribo ꝓ volũtate pᷣncipalis oꝛdinãtis.⁊ hu ic auferꝛi ⁊ illi ↄmitti:ita ex ꝑte iſta nec iſta ꝓmiſſio vel ꝑ⸗ mutatõ eſt ĩ alicuiꝰp̃iudiciũ.etiã ſᷣm veritateʒ:etiaʒ ſi ab iſto auferat᷑ et illi tradat᷑: qꝛ iſte nibil bʒ qð nõ de iure ſu⸗ ꝑioꝛ auferꝛe põt.de cuiꝰablatõne iudicare nõ licet. ſic ſu⸗ perius determinatũ eſt. Multofoꝛtiꝰ et alios mittere põt ſeu ꝓ fide catholica ſeu eccłiaſtica diſciplina:ſeu ꝓ coꝛre⸗ ctione ĩminẽtiũ vel futuroꝝ vicioꝝ.cuius mandata ꝓ bis cauſis deſtinata:nõ obſeruare fas nõ eſt. EUIñ nõ obfuans incurꝛit anathema.ſicut habitũ eſt cap.xxv.q.ij.ſigs doã⸗ ta. ↄſtat aũt ꝙ pᷣ̃dicatio ꝓ bis cauſis eſt. Vñ repellens pᷣdi catoꝛes ꝓ talibo a papa miſſis incurꝛit anathema.vt patʒ ca.xxv.q.j.generali.l Ex his pzʒ rñſio ad illud qð ſeꝗtur ſcʒ ſi p̃ᷣnceps vel imꝑatoꝛ ⁊c.qꝛ ſecus ẽ de papa ⁊ imꝑato/ re:⁊ de his ꝗ ſubſunt eiſdẽ vt ptʒ ſupᷣ.¶ VO aliud qð obr̃. pᷣlatoꝝ reguũmĩa ſunt diſtincta ꝑ canones ſacros. põt dici vt tactũ eſt.ꝙ diſtinctio regiminũ pᷣlatoꝝ eſt.qꝛ vni alteri us teꝛminos ingredi nõ licet ad aliqð officiũ eccliaſticum exercendũ. ꝑtinet tñ ad vniuerſalẽ regiminũ oꝛdinationeʒ et generalem canonũ diffimtõneʒ.in quoꝝ pᷣiudiciũ non ẽ ꝙ ſpeciale pᷣuilegiũ indulget᷑.qno etiã vnus pᷣlatus alteꝝ et ullius plebẽ vilitare poteſt:ſi ſedes pꝛima boc dictaue⸗ rit. ſicut manifeſtũ eſt in qtidianis inꝗſitionibo ⁊ iudicijs Oꝛ aũt dictũ eſt.xxv.q.ij.ꝙ aũt. videlicet ꝙ romane ſe⸗ dis auẽtas nõ põt aliquid ↄcedere ↄtra decreta canonum ſoluit᷑ in eadem qõne.His ita notatis rñdet᷑ vbi dr̃.ꝙ ro⸗ mana ecckia valet ſua auẽte ↄgregata diſiũgere ⁊ diſiun⸗ cta ↄgregare.rõnis tñ eqtate ↄſiderata.vñ vel pietatis vł neceſſitatis intuitu ſemel a ſe ↄceſſa: valet vel in totũ vel ĩ ptem mutare. Pꝛo neceſſitate nanq; coꝛrigendoꝝ vicioꝛũ pᷣuilegia eccłiaſticaꝝ vel minuunt᷑ vel penitus mutant.ſi⸗ ne ſpecialiter ſiue generaliter: ſicut babetur in eodẽ. Dico iterũ in pdicte rõnmis explanatõne.ꝙ ſingula membra coꝛ⸗ poꝛis ſuũ actum hñt ꝓpriũ ſm quẽ nullũ alterius officiuz exercet.ĩmo ſicut in eſſentijs ita in vᷣtutibo: verũ qꝛ ſollici⸗ ta ſunt ꝓ ſeinuicẽ m embꝛa.j.Coꝛin.xij. Si eſſent rõnalia: mutuo actꝰſuos coĩcarent ⁊ iuuaret vnum alteruz. aut in nocumenti expulſione:aut incõueniẽti ſubuentõe aut acꝗ ſitiõe.Et ↄtra naturalẽ mutue mẽbꝛoꝝ ſollicitudinis aut ↄpaſſionis appetitõnẽ eẽt. vt vnũ repelleret alterum in hu iuſmodi iuuamenti collatõe:ſicut dictũ eſt. Pꝛe.ſi ipᷣm ca put aut coꝛ qð eſt pncipalius mẽbꝛoꝛũ ſicut ad qð ſpectat ceteroꝝ membꝛoꝝ oꝛdinatio:attenderet cõmodũ in iuua⸗ mento vniꝰmembꝛi ꝑ alterũ.⁊ tale iunamentũ diſponeret nungd hec oꝛdinatio ſiue diſpoſitio eſſet in p̃iudiciuʒ aut mem bꝛoꝝ aut naturalis diſtinctõis rerũ?et eſt manifeſtũ ꝙ nõ. ita ex ꝑte iſta nõ eſt in pᷣiudiciũ pᷣlatoꝝ.nec diſiũcti⸗ onis regiminis eccliaſtici:ſi in adiutoꝛiuʒ eoꝝ oꝛdinet ſe. des aplłlica.que ẽ quaſi coꝛ ⁊ caput mũdi:vt vnũ membꝛuʒ eccleſie aliud iuuet in officio ſuo aut actu. O ſi repugnet aliqð membꝝ ſuo oꝛdini.ſignũ eſt male diſpoſitõis in re⸗/ pugnãte vel recuſante.ſiẽ dictũ eſt. ter quã quidẽ malã diſpoſitõeʒ neqʒ dʒ ipᷣm caput.i.romoana ſedes hꝰmõi ob⸗ mittere dinatõeʒ. 4 Ad illud qð obr.ſi ↄcederet᷑ talis pᷣ dicatõ maioꝛes eẽnt hmõi pᷣdicatoꝛes pᷣlatis etià ep̃is.ꝗ ñ pñt pᷣdicare niſi in ꝓpꝛijs dyoceſibo. iſti aũt in omibo.ſol⸗ uendũ eſt ꝑ diſtinctõeʒ. Qam ẽ maioꝛitas ꝙᷓtum ad actuʒ 1 ꝙ̃tuʒ ad dignitatẽ. poſſibile ẽ vt aligꝗs ſit maioꝛ qtuʒ ad actũ nõ tñ qtuʒ ad dignitatẽ ſic paulꝰmaioꝛ fuit in opere ſeu laboꝛe.ſic ipᷣe dĩc.j.Coꝛ. xv.Abũdantiꝰ oibo alijs la⸗ boꝛaui:nõ tñ iꝙᷓtuʒ ad dignitatẽ.nam ipᷣe petrꝰvertex fuit aploꝝ.ſiẽ ait ioh.criſ.ſuꝑ illð ioh. In pᷣncipiorat vᷣbũ. vbi pᷣmatꝰẽ ei datꝰNath.xvj. vbi dictũ ẽ. Lu es petrus ⁊c. Peꝛ hãc viã vicʒ q̃ tũ ad exercitatõeʒ actꝰ:inferioꝛ põt eſſe maioꝛ ꝙᷓ ſuꝑioꝛ:ꝗ tñ mioꝛ ẽ q̃tum ad dignitatẽ. ſic hr di. xix. Ita dñs nr. SPõt nibilominꝰaliter rnderi ꝑ aliam diſtinctõeʒ.qꝛ ẽ maioꝛitas vel auẽtas duplex. regłaꝛis oꝛ dinatõis:⁊ ſpãlis ↄceſſionis.pꝛioꝛi mõ eſt glibet platdeti⸗ am mĩmꝰmaioꝛ qͥuis religioſo maximo inꝙtuʒ hmõi.ſiẽ manifeſtũ ẽ in oꝛdinatõe hierarchica:in q̃ religioſi collo⸗ cant᷑ ĩ infima hierarchia ⁊ p̃lati ĩ ſuꝑioꝛibo.ſᷣm eoꝝ gdꝰ diſtinctões.qᷓtũ ad bas ordinatões ſimpłr maioꝛes ſunt p̃lati oĩbo religioſis. Et ẽ etiã alia maioꝛitas vel auẽtas ſpãlis ↄceſſionis.ab eo ꝗ ſummꝰĩ hieraꝛchia ẽ.⁊ hac ma⸗ ioꝛitate vel auẽte pt᷑ quis religioſus maioꝛ eẽ ceteris pᷣla⸗ tis.2õ rõne ꝓpꝛij ſtatꝰ:ſ̊ ↄceſſe auẽtis.qꝛ ĩ hac rõne et ᷣ reſpectu ſupplet ip̃e nices ſuꝑioꝛis.⁊ ſic inferioꝛ in eccłia⸗ ſtica hieraꝛchia põt eſſe ſuꝑ ſuꝑioꝛẽ.ſiẽ hr̃ diſ.xcũj. pᷣcipi⸗ mus.vbi dictũ ẽ ꝙ dyaconꝰ nõ ſedeat añ pᷣſbiteꝝ niſi cuʒ locũ habueꝛit ſuꝑioꝛis.vtprij pr̃iarche aut metropolita ni.ꝗ tũc ſicẽ̃ illiꝰlocũ tenẽs honoꝛabit᷑. YJdeʒ ẽ de ſũmo pon tifice ꝗ vices ſuas põt ↄmittẽ ſubdyacono.ſiẽ hr̃ di.xciiij. valde ncciũ. at᷑ obm ẽ ab apło Ro.xv.pᷣdicaui euãge⸗ liũ h̊ vbi nõ noĩatꝰẽ rpᷣe.ne ſuꝑ alienũ fundamentuʒ edifi⸗ rem. male adductũ ẽ.ſic pʒ ex lr̃a ⁊ glo.q̃ſi vellet apłs dã nare p̃dicatõeʒ q fit ſuꝑ alienũ fundamentũ.i.ſuꝑ plebẽ ꝑ alios ad deũ ↄuerſam:cũ h̊ nõ intẽdat.vñ glo. ait ibi. Ne ſuꝑ alienu fundamentũ edificẽ iaʒ ↄueꝛſis ꝑ alios.nõ B nõ facerẽ ſi ↄtigiſſet:̊ mallebã iacẽ fundamentũ fidei vbi nõ erat pᷣdicatũ:qᷓ; ſuꝑ alioꝝ pᷣdicatiõeʒ.igit᷑ ſuꝑ alioꝝ pᷣ⸗ dicatõeʒ edificare non dʒ ꝗs.cũ dñs dicat apłis Joh. iijj. Alij laboꝛauerũt ⁊ vos in laboꝛes eoꝝ introiſtis.Et cã q̃⸗ re h̊ malũ apls exp̃ſſit ẽ em Amb.⁊ haymoneʒz.qꝛ ſciebat pſeudo apłos malã doctrinã ſemĩare.quaʒ poſtea coꝛrigẽ magni laboꝛis erat. Et iõ ſollicitꝰ erat pᷣuenire pſeudo et integrã doctrinã tradẽ: ⁊ vt verꝰz ĩmobilis eẽt intellectus e vᷣ̈bo dei. ¶¶ E aũt dic vitu ꝑabile głari de alienis plebi bus.dicimꝰſiłr ⁊ nos ſᷣm ꝙ ipe vtit᷑ noĩe głatõis.dãnamꝰ em̃ vanã in alienis plebibo glatõeʒ.ᷣ nõ ſuꝑ edificatõneʒ ſiue pᷣdicatõeʒ.̊ tñ intelligit de gła q eſt apud hoĩeʒ:⁊ nõ q̃ eſt apud qe. De q̃ꝝ vtraq; ioh.vij.ꝛ.xij. ¶ E at̃ poſtea axponit᷑ ꝙ ſi talis ptas ↄceſſa fuiſſet.poſſet ille cui ↄcedẽt᷑ vbiq; ꝓcuratõʒ exigẽ:a ĩ h̊ eſſent platis maioꝛes ⁊c.dðm ẽ ptas officio ãnera vel dignitati:⁊ hec hʒ de euangelio viuẽ et ꝓcuratõneʒ qtũ ad nccĩtatis ſuꝓplementũ exigere ſm ꝙ luculent ꝓbat apłs.j.Corin.ix.ꝙ nemo vnqᷓ mili⸗ tat ſtipẽdijs ſuis.Eſt etiã ptᷣas annexa pꝑſone.̊ eſt duptr. vno mõ qñ eſt ꝑſone ĩpoſita t coĩs officij alicꝰ expletõeʒ Et hec ẽ ptᷣas legatoꝝ.cui etiã ãnexũ eſt ex legatõe viuere ⁊ ꝓcuratõem exigẽ.Eſt ⁊ adhuc alio mõ pr̃as ãnexa ꝑſo⸗ ne vel ſtatui ita ꝙ nõ ſit impoſita ſ̊ volũtarie electa vł pe⸗ tita ⁊ a ſuꝑioꝛi ↄfirmata.⁊ hec pr̃as⁊ ſi bʒ viuẽ de euãge⸗ lio ſm dictũ dñi.qꝛ dignꝰeſt oꝑarius mercede ſua Luc.x. verũtñ ſicut videt᷑ mihi ꝑ violentiã nõ põt extoꝛq̃ri ab ho⸗ mine. ꝓpter h̊ qꝛ electõ in pᷣncipio fuit volũtaria:⁊ nõ pꝛe ceptõe ſũmi põtificis ĩpoſita.ideo rõne volũtarie electõis nõ pt ꝑcogentiã prtᷣatis vel auẽtis qtũ ad hoĩeʒ exigẽ.lici te tñ põt ſm deũ vite nccia acciꝑe.ſicut ſupᷣtactuʒ eſt.Qð aut in argumẽto ſuppoſitũ eſt nõ eſt oĩno verũ vicʒ. ꝓcuꝛa tio debet᷑ ꝑ ſe:ꝛ ſoli pdicatõni.Debet᷑ eniʒ ꝓcuratio pᷣlato a ſubditis ꝓter multiplex officiũ qʒ exercet in illis.⁊ pᷣci pue ꝗꝓpter viſitatõeʒ.Greg.in regiſtro.Juſtũ eſt vt viſita⸗ toꝛes illic ↄſeq̃nt᷑ ſtipendiũ:qͥ tꝑe ſuum accõmodare repe⸗ riunt᷑ obſequii.¶¶ Ad illud qð obijcit.q Aug. videt᷑ dam nare ſtatũ taliũ.ſcʒ vagantiũ ꝑ mundũ ⁊ taliter ꝓdicanti: um põt dici ꝙ ⁊ reuera dãnabiles ſunt.⁊ noſipſi dĩnamꝰ vagates ꝑ mundum.niſi moti fuerit necĩãtate vel euidenti vtilitate. Ylagantes em̃ vt vagantes dãnamꝰ.qm eos dãs damnat. ſm ꝙ hr Hiere.xiiij. hec dicit dñs pylo huic qui dilexit mouere pedes ſuos ⁊ nõ geuit:dño nõ placuit.va⸗ gare em̃ noie ſuo in viciũ ſonare videt᷑. Non em̃ ponit tm̃ pedũ mobilitatẽ:ſᷣ voluntatũ ⁊ intentionũ inſtabilitatem. ideo vagari ſᷣm hanc rõnem de damnabilibo eſt. verunta⸗ men motus inſtabilitateʒ dũmodo rõne ſit pᷣuenta.et pia vtilitate ⁊ manifeſta neceſſitate oꝛdinata.nõ tm̃ nõ dãna⸗ mus:ſed etiaʒ appꝛobainꝰ. Aliogꝗn dãnabimꝰipᷣm aplin ꝗ dieit.j. Coz. iiij. vſʒ ad hãc hoꝛã inſtabiles ſumꝰ. ⁊.ij. coꝛ. rj. In itineribo ſepe.ĩmo ipᷣm ſaluatoꝛẽ dicentẽ diſciplis. Aar.vlt. Eũtes in mᷣm vniuerſuʒ pᷣdicate euangeliũ oĩ creature. Attñ circa hmõi ſᷣmonis declaratõem.nõ oꝑtet multũ laboꝛare.qꝛ incõueniẽter eo ẽ vſus ꝗ eũ ꝓtulit.non em̃ de fratribo ꝑmm eũtibo 2 pᷣdicantibo ſ̊ in mõaſterio ſuo moꝛãtibo.ibiq; alios ſe docturos iactãtibo ⁊ laboꝛem impuntibo ⁊ ocioſitatẽ eligentibus:occaſione ſermonis dñi.A¶Nath.vj.i Zolite ſolliciti eſſe in craſtinũ.loꝗt᷑ augꝰ. ſicut ex ſupᷣdictis ẽ manifeſtũ. Lales em̃ꝓpter tales ſen⸗ tentias oĩno dãnandi ſunt.⁊ ideo nõ incõueniẽter addu⸗ ctus eſt ſermo iſte in damnatõeʒ illoꝝ ꝗ hoc in ſe ⁊ ĩ alijs ↄgdemſtãt:⁊ ↄtrariũ tenendũ affirmant. — „ - 8 4 Equituꝛ quibus de beat fieri ełyna. Puimo g querit᷑ vtꝝ bo⸗ mis ⁊ malis indiſtĩcte debeat fieri elemo ſyna. Secundo vtrum indigentibus va⸗ lidis aut infirmis tm̃. eri elemoſyna. — pꝛimũ ſic. Eꝛ bonis et malis indiſtincte: videt᷑ ꝙ ſic.Ecẽi.xviij. AQiſeratio hoĩs cir⸗ ca ꝓrimũ ſuũ.ſ̊ tam bonꝰq; malꝰ ꝓximꝰeſt. 5hõ dʒ miſereꝛi tã bonis q́; malis.⁊ ꝙ ĩtel⸗ ligat de miſcdia bñfaciẽte:videt᷑ er l̃a ſeq̃nti vbi inſinua⸗ tur er imitatõe dei.ꝙ dʒ ſe extendẽ ad oẽs.vñ ſubdit᷑.miſe ricoꝛdia dñi ſuꝑ oẽz carnẽ.Cõſtat eĩ ꝙ miſcðia quã exer⸗ cet deꝰ reſpectu oĩs carnis ẽ bñficẽtia vel effectꝰvel affectꝰ Mꝛe.Lu.vj. Ipſe benignꝰẽ ſuꝑ ingtos ⁊ malos. Eſtote gmiſericoꝛdes ſicut pr̃ veſter miſericoꝛs eſt ⁊c.Et vt inſi⸗ nuat᷑ ibi in glo.miſericoꝛs ẽ in largitate bñficioꝝ.et etiaʒ in largitõne bonoꝝ miſericoꝛs eſt deꝰ.quẽ ſequi debemꝰ ĩ oꝑibo tam bonis q; malis.Qð Math.v. inſinuat᷑ vbi di citur.Qui ſolẽ ſuuʒ oꝛiri facit ſuꝑ bonos malos ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos.¶ Pꝛe.videt᷑ ꝙ magis danda ſit ele moſyna coꝛꝑalis malis qꝙ; bonis.qꝛ de ꝰ abundantiꝰdat bo na tꝑalia malis q; bonis.vñ Job.xij. Abundant taberna cula pᷣdonũ ⁊ ad actũ ꝓuocant deũ.cũ ipᷣe dederit oĩno ad mandeoꝝ. Pꝛe.pᷣs.lxxij.Ecce ip̃i pctoꝛes ⁊ abũdantes in ſeculo obtinuerũt diuitias.¶ Pꝛe.oꝑa ꝑfectõis melio ra ſunt q; im ꝑfectõnis.Et dr Math.v. Hnfacite his qui oderũt vos.et ẽ iſtud de additõibo euãgelicis vt ibi pʒ ·ſed mali⁊ iniuſti ſunt inimici nr̃i:̊ meliꝰeſt enalia ln⸗ iuſtis coꝛꝑalem ełynam q; bonis⁊ iuſtis ont᷑. Ecci. rij. Si bñfeceris ſcito cui bñfeceris.⁊ intelligit᷑ de bñficõ elyne. vt pʒ ex glo.Et pᷣterea eodẽ ca.Hñfac iuſto ⁊ inue⸗ nies retributõeʒ magnã.Et ptꝰeodẽ.da miſericordi.et ne ſuſcipias pctoꝛem.Et poſt.da bono ⁊ ne recipias pecca⸗ toꝛem. Menefac hunuli et ne dederis impio.Ex his videt᷑ ꝙ elemoſyna nõ eſt indifferenter facienda bono ⁊ malo:bᷣ diſtincte bono.¶¶ Iem in eodẽ. Altiſſimus odio bʒ pecca toꝛes.ſed illos quos deus odit.nullũ bonũ eſt municãdũ omnia em̃ bona amicoꝝ dei ſunt:et nulla inimicoꝝ eius. ¶Pꝛe.Amb.dare ſuas res hiſtrionibus viciũ eſt ĩmane. Pꝛe.qꝛ malꝰ deo non ſeruit.qui eſt illo ſuperior:iuſtum eſt vt illi nõ ſeruiãt creature que ſunt illo inferioꝛes.vnde petoꝛ nõ eſt dignꝰpane qͥ veſcit.¶ Rn.ꝙ taʒ bonis ꝙᷓ ma lis faciẽda eſt ełyna.qꝛ iſta tꝑalia ſunt ad ſuſtentamentũ ¶ Mueſtio . fulcimentũ nature rõnalis qᷓ̃ eſt m ſe oꝛdinata. Qne 2 ſi ſit pctis viciata 2 depꝛeſſa:nequaqꝙᷓ tñ eſt de ea du eſt in via veſpandũ. Intelligendũ eſt tñ ꝙ elyna ꝓut eſt ſatiſfa ctoꝛia ẽ bonis miſtranda vt meritis eoꝝ quibo ↄfert ſit ce lerioꝛ liberatõ a pena eoꝝ a quibo ↄfert᷑. Si autẽ fiat ele⸗ moſyna nõ intuitu liberatõnis a pena debita. h̊ ſolũ libe⸗ ralitatis iiꝰdantis:nõ oꝑtet ꝙ tũc fiat diſtinetõ ꝑſonaꝝ quibo dat᷑ ełyna.vñ ⁊ executoꝛes teſtamentoꝝ dñt eligeꝛe bonos ꝗbo oferant res moꝛtuoꝝ ad citioꝛẽ ⁊ expeditioꝛeʒ liberatõem eoꝝ a pena. Sikr volẽtes ſatiffacẽ de peis ſuis ełynis. tũ gꝗa iſti iuſti vberioꝛes fundũt oẽoes ꝓ illis ꝓ quibo ↄfert᷑ elłyna ꝙᷓ; pctoꝛes. Tuʒ qꝗa eox orones ſunt efficatioꝛes apud deũ. Ddm & ꝙ bonis malis danda eſt ełyna.dũmodo ſint indigẽtes ꝗbo in indigẽtia nõ ſpueni⸗ re iniquũ eſt. Amb.ſuꝑ ilnd Lu.boĩs vberes fructꝰ ager attulit dĩc. ¶eq; mioꝛis ẽ crimĩs bñti tollere: ꝙᷓ cũ poſſis 7 abũdans ſis indigẽtibo denegare. Eſurientiũ panis eſt quẽ tu detines.i Audoꝝ indumentũ ẽ qð tu recludis. Mi ſeroꝝ redemptõ eſt ⁊ abſoluto pecuĩa quã tu in trã fodis Tantoꝝ gſcias te innadẽ bona:q̃ntis poſſis p̃ſtare qð retinẽ vales. bec Ambõ. di. xlvij. ſic hi. Ecce ꝙ fᷣm Amb. i⸗ digentibo dʒ fieri elyna indiſtincte.de malis iñ diſkinguẽ dum ẽ. qꝛ aut ſunt in ſtatu ⁊ volũtate peccandi:aut ñ. Si ſunt ĩ ſtatu ⁊ volũtate peccãdi.nõ ẽ eis ſubneniendũ: ne h mõ ſubuentio fomentũ ſit malicie ⁊ cã ꝑmanendi in pcto. niſi in caſu notabilis nccitatis.in q̊ nature ſꝑ ſubuemen⸗ dũ eſt. vñ Aug. Qui venatoꝛibo dnãt q̃ꝛe dvonãt.q donant biſtrionibo 2 meretricibo q̃re donant.nõ naturã ibi atten dunt opis dei:ſᷣ neꝗciam oꝑis bũani.nõ bomĩ dant: ß ar⸗ ti neꝗſſime.et hr̃.lxxxvj.dil· venatoꝛibo.Qm do ſunt in voluntate dimittẽdi pcrm vel ſperat᷑ ꝙ ex hoc boni fiant. tũc ex tali intentõne dari põt.vñ poillud Ro.xij. Si eſu⸗ rierit inimicꝰtuus ciba illũ.ſubdit. G faciẽs carbones cõ⸗ geres ſuꝑ caput eiꝰ. Glo.feruoꝛẽ caritatis vel ſpũſſcti vel vrentem pnie ardorem. Et expedit notare pꝛopter vbum Augu.de venatoꝛibus ꝙ quedam eſt venatio oppreſſiua. et bec eſt illicita.de hac diſt.vj.non eſt peccatum BGeñ.x. Cepit nemroth robuſtꝰeẽ venatoꝛ coꝛã dño.i. hoim exp̃ſ⸗ ſus exactoꝛ. Et ẽ quedã venatõ arenaria vt cũ ꝗs impugt in arena cũ beſtia dentata ⁊ ad h̊ locat opas ſuas:et bec ẽ illicita. Et ꝗ eam exercet ſub pᷣcio locatꝰpeccat moꝛtalr et efficit᷑ infamis.iij.q.vij.infamis.ibi dr.qꝗ oꝑas ſuas locãt vt cũ beſtijs depugnauerũt in arena p alijs poſtulare ꝓphi bẽt᷑. Et ẽ venatio ſaltuoſa q fit in ſiluis ⁊ ſaltibo montiũ. et bec ẽ licita. et fit illicita er tꝑe vt in q̃drageſima:⁊ ex ꝑ/ ſona.qꝛ clerico nõ eſt licita.Etẽ venatõ illa q̃ cũ clamore et canibo fit. Ponẽ at᷑ laqueũ vel rethe ſine ſtrepitu clamo ris ⁊ canibo clerico licʒ. ¶ Ad illa qᷓ poſita ſunt ad oſtẽdẽ- dũ ꝙ ełyna danda ẽ malios. põt dici ꝙ B intelligit᷑ vel qñ vꝛgent᷑ notabili vel graui neceſſitate.ſiue qñ pᷣſumit᷑ de eo rũ melioꝛatõne. Pꝛe.reuera nõ eſt danqũ impio qꝛ impiꝰ eſt. i. ad nutrimentũ ſue malicie: ̊ ad ſuſtẽtamentũ nature et ga creatura rõnalis. Ad illud qð obr̃ de hiſtrionibo. põt dici ꝙ hiſtrio põt dicig ꝑ aliqð inſtrjm vel coꝛꝑis ge⸗ ſiculationẽ boĩes intendit ꝓuocare ad vanos riſus et ad ineptã leticiã. Et ꝗ ob hanc cãm dat. ĩmolat demoni. vt di cit auẽtas ⁊ peccat. Sʒ ſi detur ei.qꝛ ſcit ſigellare citha riʒare ad oſolatõeʒ nature infirme 2 deſolate:nõ eſt ꝑctm dare ei. Legit᷑.j. Reg. xvj. ꝙ dauid tollebat cythar ? ꝑ/ cutiebat manu ſua qn ſpũs malꝰc. et tũc ſaul melius ba⸗ bebat ⁊ recedebat ab eo ſpũs malꝰ. Monũ & eſt largiri om nibo. ſicnt dic apłs ad Gał.vj. dum tp̃s hbabemꝰoꝑemur bonũ ad oẽs.ſ̊ qꝛ non ſufficimꝰoĩbus:ideo ſubdit maxie aut ad domeſticos fidei. vñ ꝓpinqs ſpũ eligimus ꝗ dicunt᷑ domellici fidei. Eligimꝰetia ꝓpinqͥs carne.i.ↄſanguineos quibo magis tenemur dare tꝑalis qꝙᷓ extraneis:marĩe ꝓpt rõnem ſcandali. Vñ.j.Timoth.v. Si gs ſuoꝝa marime domeſticoꝝ curã nõ hbʒ:fidẽ negauit.4¶ Ad illud qð obijci tur. ꝙ magis debemus dare malis ᷓ bonis:ſicut deꝰ plꝰ ce tem palibo dat malis qᷓ; bonis.Dicendũ ꝙ non eſt ſimi le de nobis et de deo tribus ve cauſis. Pꝛima eſt. quia ded .cix. ſufficit omnibus:ſed nos non ſufficimus om̃ibus. Seců⸗ da xſt. quia nos nõ tenemur ipᷣm imitari in opibus pote- ſtatis. ĩmo tenemur velle non imitari ip̃ᷣm.qꝛ debemus ei velle ſoli om̃ipotẽtiã. dare aũt oĩbus et ſolem oꝛiri ſuꝑ bo nos et malos ẽ omipotentie diuine. Tercia cã eſt. ga eli⸗ cit bonũ dabundantia tꝑaliũ.qua peccatoꝛes abundant nos aũt iſtud nõ poſſumus.4 Ao aliud obiectũ dicendũ. q; cum dicit᷑. Opꝑa pfectõnis melioꝛa ſunt ⁊c. intelligitur ſaluis gradibo pambulis ad ꝑfectioneʒ. Sed ſi aligs da⸗ ret malis vel inimicis. et nõ daret bonis 2 amicis:nõ eſſet pfectio ſed potiꝰſtulticia.qꝛ nõ eſſet ſ alui gradus p̃ambu⸗ li ad ꝑfectõem. 4Ad illud ꝗqð obijcit p alla pte ſez ſi bñfe ceris ſcito c. pot dici ꝙ inſinuat᷑ ꝙ diſcretio ẽ in elynaꝛũ largitione.⁊ pᷣcipue inter naturẽ ⁊ maliciã. ita ꝙ non der maſis rõne malicie: ̊ intuitu nature ſuſtinẽde.vñ glo. ſu⸗ per illud.da bono ? ne receꝑis ccatoꝛẽ. glo.ſimile enim Tbob.iiij.legit᷑ panẽ tnũ ⁊ vinũ in ſepultuꝛã iuſti ↄſtitue. et noli ex eo manducare ⁊ bibere cuʒ petoꝛibus.i.ꝓ eo ꝙ peccatoꝛes ſũt:noli eis coĩcare.ſicutꝗ nutriũt biſtriones cum eſuriũt rpᷣi pauꝑes. Qui vo dat indigenti nõ qꝛ pec- catoꝛ eſt.ſᷣ qꝛ bomo eſt nõ peccatoꝛẽ ſed iu ſiũ nutrit: ſi cul⸗ pam non diligit ſed naturã.¶ AVd illud qð obijcit᷑ ꝙ altil⸗ ſimus odio hbʒ peccatoꝛes ⁊c̃.põt dici ꝙ boc intelligit ra⸗ tione vicij ſiue peccati. nõ rõne nature ab ipſo ↄdite.quia e eo ſcribiẽ Sap̃. xij. diligis omia q ſunta nihil odiſti eo rum que feciſti. Qec illis dʒ beneficiuʒ aliqð impendi ſeu impartiri rõne qua pctoꝛes ſunt:ᷣ ad ſuſtentatõeʒ natuꝛe que eſt a deo ↄdita. Cetera patẽt ex ſupᷣdictis. Nembꝛum ſecundu Onſeqnter querit.vtrũ danda ſit elyna va⸗ lido indigenti: aut infirmo tm̃: valido: videt᷑ puerbi.xxj. Qui obturat aures ſuas ad clamoꝛes pauperum: et ipſe clam abit 2 non eraudiet. Olo. generałr. nõ tm coꝛꝑalr infirmo. Ex quo pʒ ꝙ nõ intelligit᷑ de clamoꝛe pauꝑis inſirmi tm̃: ß et validi.¶ Iteʒ ecẽi. xxix. ꝓpter mandatũ aſſume pauperem 2 ꝓpter inopiã eiꝰ:nec dimittas eũ vacuũ. Glo. intellige ĩ munere tuo.Alia glo.oĩbo indigentibo miſcðdia faciẽda ẽ Ex bac glo.videt᷑ ꝙ nõ ſolũ infiꝛmis:ſᷣ oĩbus indigentibo fieri debeat ełyna.¶ ꝛe.iob.xxxj. Si negaui quod vole bãt pauꝑes.nõ dicit pauꝑibo infirmis:bᷣ ſimplłr. ¶ Pret. Ro. xv. Nũc ꝓficiſcar in birem miſtrare ſctis. Sʒ cõſtat ꝙ nõ om̃s illi erãt infirmi. 4 Pꝛe. vt dicit ibi glo. bi totos ſe dederũt diuinis obſequijs. nibil mũdanũ curãtes. Ex⸗ emplũu bone ↄuerſatõis pᷣbebãt credentibo iſtis mittendo interdũ(ſiẽ̃ fecerunt achaici macedones) collectã. Ecce ꝙ hi cuz eſſent ſanctiſſimi vixerũt de elynis.q validis licʒ accipere elynam: alter apls nõ miſtraſſet illis. ¶ Pꝛe. lu⸗ ce. xvj. IFacite vobis amicos de mãmona iniꝗtatis. Glo. nõ quoſcũq; pauꝑes:ł̊ eos ꝗ pñ̃t vos reciꝑe in eterna ta⸗ bernacula. tales ſunt freq̃nter pauꝑes validi. vtpote pau, peꝛes ſpũ: ̊ tolib ð ↄſilio dñi faciẽda ẽ eyna.⸗. Pꝛe. ad H̊ eſt argumentũ de helia.iij. Reg. xviij. de dĩc Augul. ꝙ vt euz poſſet paſcẽ mulier religioſ a. fecit eũ dñs egere. no tn erat belias infirmꝰ: ſed validꝰ. Argumentũ eſt ad idẽ x diſcipulis pauli vt ſup.et bło Oñdictoet de beẽo Alexio. 7 alijs p̃tactis. 4 Pꝛe. ſuꝑ illud ad HGak. vj. maxie uũt ad domeſticos fidei. Slo.oĩbus impendẽda ? miſcðia: ̊ ⁊ va lidis vt videt᷑. ¶ Pꝛe. j. q· ij.qᷓ pio.i Iunqꝙᷓ legimꝰdñi diſci pulos et eoꝝ miſterio ↄuerſos ad quẽpiaʒ ad dei cultum aliq̊ muneris interuentu ꝓuocaſſe: niſi foꝛte de pauperuʒ alimẽto ꝗs in ↄmune ꝓponat.quoꝝ nulli cuiuſcũq; ꝓfeſſi⸗ onis eſſent victualia negabant᷑. Ecce argumentü ꝙ nulli neganda eſt ełyna.ſ.neq; valido neq; infirmo. 4 Pꝛe. Jo⸗ bã.Cri5.ſuꝑ epłlam ad Heb.et habet᷑ diſ. .xlij. quieſcamꝰ Si vo pꝛo nutrimento poſtulat.nec in his examines.qm Abꝛabã hoſpitalitateʒ ſe circa omnes oſtendebat.ſi ſcru/ tatoꝛ fitiſſet eirca ſe venientes et refugientes ad ſe: nunqᷓ angelos hoſpitio recepiſſet. Ecce argumentũ ꝙ in paupe ribus hoſpitio recipiẽdis.nõ dʒ eſſe eligentia:ſed oĩm de⸗ bet eſſe. Pret. Aug.l. s. 2 babet᷑.xxiij.q.iiij. duo. Qul⸗ li hoim claudenda ẽ miſcðdia. et poſt hĩc vtiq; intelligelũ eſt ꝙ nõ ↄtẽnanda eſi elyna.q̃ quibuſcũq; pauꝑibus iure hũanitatis im pẽdit᷑ Qualr aũt hmõi vᷣba ſint intelligen da inſinuat᷑ ↄſeqᷓnter ibidẽ cũ ſubdit᷑. ¶2 ſuſcipiamꝰpec⸗ catoꝛes ꝓpter h̊ ꝙ ſunt pctoꝛes:ſᷣ tm̃ qꝛ boĩes ſuſit hbũana ↄſideratõe tractemꝰ.ꝑſeq̃mur ĩ eis ꝓpriẽ inigtatẽ: miſere⸗ amur coẽm naturã. ꝛe.ſi pauꝑibus excoĩcatis lʒ dare elynã.multofoꝛtiꝰz validis.xj.q.iũij. qm̃ multos. Si quis excoĩcatus nõ in ſuſtentatõe ſuꝑbie.ſᷣ cauſa humanitatis dare aliꝗd voluerit nõ ꝓhibemꝰ. Ex qͥ videt᷑ ꝙ pauꝑibus validis licet dare ehy na.Cont᷑.Lu.xiiij.dr. Cum facis pꝛandiũ aut cenã noli vocare tuos amicos neq; frẽs neq; cognatos neq; vicinos diuites:ne foꝛte⁊ ipſi te reinuitent ⁊ fiat tibi retributio.ſ̊ voca pauꝑes ⁊ vbiles claudos ce⸗/ cos.⁊ bẽs eris:qꝛ nõ hñt vñ retribuere tibi valeãt.Glo.a quibo in pñti nihbil potes expectare.qᷓ cuʒ a pauꝑe valido vel familiari potentuʒ aliquid poſſis expeciare: non eſſ ei elyna facienda:ſed pauꝑi debili.¶ Pꝛe. Amb. de offic. et habet᷑. lxxxvj.di.nõ ſatis.Cõſideranda ẽ etas atq; debili tas. Qonunꝙᷓ etiam verecũdia qᷓ ingenuos prodit nata⸗ les.⁊ ſenibo plus largiaris ꝗ ſibi iam victũ nequeũt que⸗ reꝛe. Similiter et debilitas corꝑis pꝛomptius ẽ iuuanda cum ſi quis ex diuitijs ceciderit in egeſtatẽ.et maxiĩe ſi ſi⸗ ne vicio ſuo.ſed aut lenocinio aut ꝓſcꝛiptione aut ꝓ calũ nijs que babebat amiſit. Ecce ꝗ; bic numerant᷑ quibo dã⸗ da eſt elemoſyna:inter quos nõ fit mentio te pauperibus validis.¶¶ Pꝛe.in iure ciuili ꝓbibet᷑ ne validi mendicent. C.de mendicãtibo validis.l.cũctis.⁊ determinat᷑ eoꝝ pe⸗ na:ſᷣ maioꝛ reqrit᷑ oꝛdinatio in rebo eccłia ſticis qᷓ; rei pu/ blice. Si ̊ mendicatõ validoꝝ ſit ↄtra gubernatõem rei⸗ publice:multomagis ↄtra oꝛdinatõeʒ ſiue ꝑfectõem legis euãgelice.i Pꝛe.iur duplicẽ naturã hoĩs duplex ẽ eiꝰ in⸗ firmitas: ſilr ⁊ miſeria.ſ.coꝛꝑis ⁊ aĩme. validi aut coꝛꝑe ĩmunes ſunt ab illa qᷓ eſt coꝛꝑis q̃ ſola eſt ełyna coꝛpoꝛa⸗ li releuanda validis:̊ͥ coꝛꝑe nõ eſt coꝛꝑalis ełyna facien⸗ da¶ Kñ. dicendũ ꝙ paupibo voluntarijs g fideliter la⸗ boꝛant in vinea dñi ꝙᷓtumcũq; ſint validi:ꝗ non ex pigri⸗ cia neq; ex libidine ociandi laboꝛare corꝑaliter negligũt. ſed vt expeditius et liberius in laboꝛib ſpũalibo ſe conti⸗ nuare poſſunt:licite poſſunt dari elyne.ĩmo meritorie:ĩ⸗ mo er debito fieri ſibi debẽt᷑.nec tenẽt᷑ tales ad laboꝛẽ ma⸗ nualem vt ex dictis clarius liquit:qꝛ vt dĩic Amb.ſi uper il lud Luc.ix.dimitte moꝛtuos ⁊c.docet dñs mĩoꝛa bona p⸗ pter maioꝛẽ vtilitatẽ eſſe pᷣ̃termittenda.maiꝰeſt aias moꝛ tuoꝝ pᷣdicando ſuſcitare:qᷓ; coꝛpa moꝛtuoꝝ in terꝛa abſcõ dere. ꝗꝓpter qð dr Act᷑.vj.iõ eñ equũ nos relinq̃re vbuʒ dei7 miſtrare mẽſis.hoc etiã appaꝛet ꝑ hiero.ꝗ dic ſicĩ ꝓ logo YJob. Si aũt fiſcellã iunco tererẽ aut palmaꝛuʒ folia ↄplicarẽ.vt in ſudoꝛe vultꝰmei comederẽ paneʒ. ⁊ ventris opꝰſollicita mẽte tractarẽ:nullꝰrepᷣhendẽt.Qũc aũt quia iuxta ſnĩaʒ ſaluatoꝛis volo opari cibũ q nõ perit:falſaꝛiꝰ vocoꝛ.Pꝛe.pauꝑes volũtarij q oĩa dederũt pauꝑibo ꝓ do ſi validi ſint:pñt ſine laboꝛe coꝛꝑali de elynis viuè. vn⸗ de Aug.de oꝑe monachoꝝ dicit. ꝙ illi g bẽbant in h̊ ſclo aliquid qͥ facile ſine opificio ſuſtentarẽt vitã ſuã:⁊ cõuer⸗ ſi ad dñm dilꝑtiti ſunt:tales ad oꝑa manualia nõ cogan⸗ tur:nec ad acquirendũ victũ ꝓpꝛiũ.et rõneʒ poſtea reddit qꝛ illi ꝗq pauꝑm ſuſtentauerũt: de ełynis pauꝑm ſuſtenta ri debent.et poſt ait:ſic em̃ oĩm xpᷣianoꝝ vna res publica eſt. ⁊ ideo quiſꝗs neceſſaria vſibo xpᷣianis erogauerit. vbi⸗ q; ipſe ꝙ ſibi neceſſariũ eſt accipit.q; vbiq; ipᷣe talibus de⸗ git.quis niſi xpᷣianꝰaccepit. Pret᷑.dicit Hiero.ſi uꝑ illud. pe.cxlv.in oꝛiginali.dat eſcã eſurientibo. Aonachg nõ hbʒ ↄfidenter accipiat.ꝗ hʒ eructãs eſt non accipiat. Scis qꝛ eſuris.qꝛ nõ habes magna das bñficiuzʒ ſi accipias qð tribuit᷑ tibi. Si ꝙ̊ ᷣm Amb.maioꝛa bona ꝓgt᷑ mioꝛa non ſunt pᷣtermittẽda.⁊ ſᷣm hiero.maioꝛa bona ſũt pᷣdicatiõis ⁊ inſtructõnis q; manualis oꝑatõnis.a ſᷣm aug. ad hmõi oꝑa nõ aſtringunt᷑ ꝗ fuerũt diuites 2 delicati.⁊ m Hie⸗ To.religioſi intenti laudi dei licite accipiũt: manitfeſte ap⸗ . paret ꝙ intenti ſacre lectioni et operibus miſericoꝛdie ſpi ritualibus et laudibus diuinis. et ſi validi ſint ad hmõi opera non ſunt aſtricti:ſed debent et poſſunt de elemoſy⸗ nis licite ſuſtentari meritoꝛie.Et hoc eſt quod Aug. ĩ eo 1 dem libꝛo ante bec verba ꝓmittit.ꝙ huiuſmodi poteſlatẽ habuerunt ſi euangeliſte ſunt.ſi miniſtri altaꝛis.ſi diſpen ſatoꝛes ſacramentoꝝ.ſi em̃ coꝛporalis opera faciẽdo me retur ꝗs ſuſtentamentũ ſuũ:multofoꝛtiꝰ ſpũalia impendẽ do que coꝛpoꝛalibo oꝑibus merito pꝛeferunt᷑. Dicendum eſt igit et verũ eſt: ſi gs a deo eſſet potens ⁊ ſpiritu ⁊ cor poꝛe ꝙ poſſet coꝛpoꝛaliter oꝑari et victum ſibi acqꝗrere et nibilominꝰ ꝓut expediret ꝓ loco et temꝑe ſpũaliabus va/ care exercitijs et vtilitate eccleſiaſtice:q hec agendo peꝛfe ctius ageꝛet. Sed quis ad hoc plane idoneus.cum multo labore ſudandũ ſit vt veritas cognoſcat᷑ cognita diligatur et cognita et intellecta alijs ꝓponatur.ad hoc eniʒ neceſſa⸗ ria eſt ↄtinuitas actõnis et oratõnis ⁊ meditatõnis qui⸗/ bus qui vult ſollicite intendere:paruʒ põt occupari circa coꝛpoꝛalẽ laboꝛem.laudandꝰeſt igit᷑ et ſuadẽdus corpoꝛa⸗ lis laboꝛ validis pauperibo:ſit tamẽ vt non impediat᷑ fer⸗ uoꝛ oꝛatõnis nec fructus pᷣdicatõis nec obſeruantia reſur⸗ rectõnis.i¶ Ad illud quod obijcit᷑ ↄtra boc.ꝙ nõ debet da ri elemoſyna validis nec illis ꝗ ſunt familiares potentũ: quia tales poſſunt retribuere illis ꝗ eis benefaciũt. poteſt dici ꝙ verbũ Luc.intelligit᷑ de retributione que fit ꝑ re⸗ inuitationeʒ vel ꝑ pꝛemiũ in futuro. Unde glo. Si inten⸗ dis inuitare vt te inuiteiſt ibi potes falli:qꝛ foꝛte nõ rein/ uitabant:vel qꝛ nõ aſſeq̃ris pᷣmiũ in futuro. Añ alia glo. ꝗ pauꝑes vocat pᷣmiũ in futuro accipiet.ꝗ frẽs et diuites vocat:recipit mercedẽ ſus. Pꝛe.alia glo.alterutꝝ coĩa ce lebꝛat.nõ q̃ſi ʒelꝰinterdicit:ſᷣ oñdit nõ valẽ ad pᷣmia vite. Ad illud qð obr̃.ꝙ in lege ciuili ꝓhibit᷑ mẽdicatio vali⸗ doꝝ ⁊c̃.põt dici ꝙ in allegatõne illiꝰlegis multiplex Ede⸗ fectꝰ.primꝰqꝛ lex illa ĩtroducta fuit ð quoſdã ꝗ tꝑe famis paupeꝝ elłynas vſurpabant ſiłlando inerciã. Scðo.ꝙ il⸗ li tales ocioſi erãt ⁊ nullã vtilitatẽ reipublice afferebant. Tercio qꝛ tales laborare poterant et circa nibil occupati erãt et abũdare volebãt et ꝓni erãt ad malefieia ⁊ rapias et ideo iuſto iudicio rectoꝛ reipublice a mẽdicatõne tales aꝛcebat ⁊ pena guiſſima puniebat. Secꝰat᷑ ⁊ in pauꝑcłis religioſis in quibo nõ eſt ſiłatio inercie nec amor ocij nec ꝑiculũ rapine.ac ꝑ hoc nec damnũ ecciĩe:ſᷣ ↄm ẽdant᷑ ⁊ pdi⸗ cant᷑ leges diuine.Pꝛe.iſtud defacili põt repelli cõſidera tis intentõibo vaꝛijs legis imꝑalis ⁊ euãgelij.Aã illa ĩten dit oꝛdinare vtiłr hoĩes circa rempublicã ↄſeruandã pro⸗ mouẽdã ⁊ ſtabiliẽdaʒ.cuiꝰↄſeruatio ⁊ ꝓmotio ſtabilitõ eſt in pecuniaꝝ ↄgꝛegatiõe pᷣdioꝝ ampliatõne: agroꝝ di⸗ latatõe.qdð fit ꝑ potẽtũ ⁊ diuitũ młtiplicatõʒ egenoꝝ et debiliũ diminutõeʒ. Ecõtra intentõ euãgelij ẽoꝛciare ho mines ⁊ habilitare ad regnũ dei appetẽdu et aſſeqᷓndũ.qð meliꝰfit ꝑ ↄtemptũ diuitiaꝝ qᷓ; ogregatõeʒ retentõeʒ. ꝓ⸗ pter quod euangelium beatificat pauperes ſpiritu id eſt voluntarios pᷣm vnam glo.lex autem imꝑialis nõ.nec va let hoc argumentum:lex minus ꝑfecta hoc pꝛobibet ergo lex magis perfeeta. Similiter nec hoc.lex minus boc pꝛe cipit: eꝛgo lex magis ꝑfecta.ſimilit᷑ nec ̊ lex minus per⸗ fecta hoc pꝛecipit.ergollex magis perfecta.ſicut patet in le ge Moyſi.que multa pꝛecipit et pꝛohibz: que nec euange lium pꝛecipit nec pꝛobibʒ.nec ob hoc inter illa eſt contra⸗ rietas.quia in diuerſis ſunt diueꝛſe ratõnes preceptionũ et prohibitionuʒ. ⁊ ideo non immerito validis et in vali⸗ dis.ſcilicet als digni ſunt eſt miſericordia facienda.Au⸗ guſti. contra quinqʒ hereſes obſecutꝰ Loth angelis tanqᷓ peregrinis conſuetudine hoſpitalitatis liberatus a pe⸗ riculo ciuitatis et tem ꝑale euaſit incendium: eternum cõ ſecutus eſt pꝛemiũ.Diſcite xpᷣiani ſine diſtributione exhi⸗ bere hoſpitalitatẽ.ne foꝛte cui domũ clauſeritis cui hũani tatem denegaueritis:ipſe ſit chriſtus.¶ Ad aliud reſpon dendum.ꝙ ex defectu rerum neceſſariarum homini ꝓue⸗ nit miſeria multiplex triplex aũt res ẽ homini ncẽis ſcilʒ nature gr̃e et foꝛtune. Vñ et ex defectu q;dtum ad rem na⸗ 2 — MAMueſtio. ture efficit᷑ hõ miſer.ſiłr et ex defectu qᷓtuʒ ad rem gr̃e.ſic et ex defectu qᷓtum ad rem foꝛtune q eſt panꝑtas.q eſt ele⸗ moſy na coꝛꝑali releuãda.Cuʒ dĩ ꝙ duplex eſi hoĩs mi⸗/ ſeria.ſ.coꝛꝑis et aĩe.dðm eſt ꝙ hoc verũ eſt in genere.ſ̊ ex ꝑte coꝛꝑis eſt multiplex.vt ſupᷣtactũ eſt vbi numerant᷑ mi⸗ ſerie ex ꝑarte coꝛpoꝛis releuande. 1 ueſtio. cx. de quibus de bet fieri elemoſyna. . quitur de quibus dʒ fieri ełyna.Pꝛimo gꝗ̊ querit᷑ vtrum de rebo gbuſcũq; iuſte poſſit quicunq; faceꝛe QN. elyna. Scðo ſi de rebo alienis ↄtractis ĩ mnto dño.vt de acgꝗſitis rapina vel vſuꝛis Tercio ſi d acꝗſitis pcto carnis vt foꝛnicatõeʒ vel adul⸗ terio vel alio genẽ pcti hꝰmõi.Quarto ſi de acqſitis ꝑ hi⸗ ſtrionatũ.Quinto ſi de acqſitis peꝛ ludũ aleaꝝ. embꝛum prunn Rimo &̊ querit᷑.ſi de om̃i eo qð bʒ ꝗs ĩ ma⸗ nu põt fieri elyna. videt᷑:ꝑ hoc ꝙ oĩa le⸗ ge naturali ſunt ↄria ⁊ ad vtilitatẽ oĩm oꝛdi "nata:̊ vnicuiq; lʒ vti lege nat᷑ali q;tuʒ ad ea reſpectu qͥꝝ res ſunt oꝛdinate:q̊ lʒ vnicuiq; facẽ ełynaʒ ð re quacũq; cuiuſcũq; ſit.¶ Pꝛe.lʒ lege natali omĩa ↄceſſa coĩter vſui bũano erant coia:tivxoꝛes ꝓprijs viris erant appꝛopꝛiate lege eadẽ.vñ lex dñi fuit.ꝗpteꝛ h̊ relinquet hõ patrẽ ⁊ matrẽ et adherebit vxoꝛi.ſ.⁊ erunt duo in carne vna.ſm ꝗ̊ legeʒ nature tꝑalia ſunt coĩa:vxoꝛes aũt appꝛo⸗ pꝛiate.ᷣ nullꝰpᷣiudicat alij apꝛopꝛiando ſibi vxoꝛẽ ſuaʒ.g nullus piudicat alij coĩcando cuiq; res vſui cõi hoĩm con ceſſas. Cont.ſi ſingulis oĩa iuxta legẽ nature dãda ſũt hoc eſſe nõ poſſet:niſi oĩa eſſent coĩa.ᷣ ſi hoc:nullꝰ alij fa⸗ ceret eły nam.cũ põ ati eły nam facẽ miniſtrãdo al⸗ teri qð ſuũ eſt.¶ Rñ.ꝙ ſecus ẽ de poſſeſſione reruʒ ⁊ vſu inqᷓtũ erãt legis nate ⁊ nat᷑e lapſe.babita eĩ ↄſideratione ad legẽ nature. oĩa erant coĩa. oĩa dico vſui cõi mancipã da.boc dico ꝗꝓpter vxoꝛes q̃ nulla lege coĩcande erãt. vna⸗/ queq; ſuo appꝛopꝛiabat᷑.q̃ aũt ᷣm legẽ nature ↄdite erant cõi habito reſpectu ad ſtatũ nate lapſce. rõ natalis pᷣmo et poſtea ler ſepᷣta dictauit eẽ apꝑpꝛopꝛiãdo.lʒ &̊ eſſet vſus re⸗ rũ coĩs ſᷣm legẽ nete bñ inſtitute:ſᷣm legẽ nate lapſe.vſus ſinguloꝝ ſingulis apꝛopꝛiabat᷑.⁊ G̊ͥ ̃m dictamẽ legis ra: tioni indite et legis poſtea ſcpᷣte.vñ reꝝ coĩcatio⁊ vſus a⸗ liã ſoꝛtiebat᷑ oꝛdinatõeʒ lege nate in ſua integritate exñte. 7 ad aliã ꝑ culpaʒ viciata.Xl Ad illud igit᷑ qd obr̃ pꝛimo. ꝙ oĩo ſm legẽ naturalẽ ſunt coĩa et ad vtilitatẽ oĩm ordi⸗ nata ⁊c.his ꝗᷓ tacta ſunt põt addi.qꝙ natura viciata ꝑ pec⸗ catũ nõ ſunt res diſpẽſande pᷣciſe iuxta dictamen legis na ture:ſ̊ dʒ diſpenſatio eaꝝ lege ſcripta regulari h̊ exigente infirmitate hoĩm ? nat᷑e debilitate.¶ Ad h̊ qð poſtea q̃ri⸗ tur. q̃re vxoꝛes q̃ erant ꝓpꝛie iuxta dictamẽ legis nate.non ſunt coĩcate ſiue coĩcande ſic res q̃ erant cões ſũt apꝛopꝛi ate. pt᷑ dici ꝙ niła lex neq; nat᷑alis neq; ſcpᷣta humana vel dĩna dictauit vnqᷓ vxoꝛes eẽ coĩcandas:ſᷣ potiꝰↄriũ.iſtud pʒ alibi qõʒ ⁊ difſinitõʒ.nõ ſic ẽ de reꝝ appꝛopꝛiatõe: q̃ et iuxta dictamẽ legis nat᷑e ⁊ ſcripte pꝰlapſuʒ hoĩs ⁊ natuꝛe lapſe ſauciatõeʒ.erigẽte hoĩs infirmitate ⁊ nat᷑e debilita⸗/ te erant apꝛopꝛiande. vnde rõnes ſunt ↄtrarie de harum coicatione et illarum. ¶ Membꝛũ ſecundũᷓ DOnſeq̃nter querit᷑.ſi põt fieri elyna de rebo alienis inuito dño ↄtractis.e lic:vr̃ ꝑ h̊ ꝙ — reꝝ oĩm dñs ẽ pᷣncipalis poſſeſſor.j. ꝑalipᷣ. vl. Zna ſunt oĩa: qᷓ de manu tua accepimꝰ dedimꝰtibi.Rᷣ nulli fit piudiciũ dãdo vero dño q̃ ſunt ſua,.ſᷣ qᷓ dant᷑ pau peꝛibo dant᷑ dño.ANat.xxv.Quid vni ex mimis meis feci ſtis mihi feciſtis: a qͥcũq; dant᷑ eyne quocũq; mõ acqꝗſi te:dant᷑ rero dno.Si igit᷑ dant᷑ elyne a raptoꝛibo vel a fu⸗ CY. ribo vel vſurarijs vel alijs qbuſcũq;:nulli p̃iudicat᷑ ex tali largitione: g̊ vt videt᷑ a talibo ⁊ ſic acqſitis põt fieri ełyna 4 Pꝛet. luc. xvj. JFacite vob amicos de mãmona inigtatis vt cũ defeceritis recipiãt vos in et᷑na tabnacula. illi qᷣrũ ẽ reciꝑe in et᷑na tabernacła pauꝑes ſũt.mãmona fniqtatis ẽ pecui male acqꝗſita.ſic ẽ illa qᷓ rapina vel furto acꝗrit᷑: g vt videt᷑ de pecuia ſic acqſita põt fieri elyna ĩ meritũ vi⸗ te eterne. .¶ Pꝛe. lʒ ne ↄmittẽ furtũ vł rapinã vt fiat ełyna Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ izʒ furari in caſu nt ſeipᷣm ſuſtentet: ſili ter videt᷑ ꝙ licet furari vt ꝓximũ ſuſtentet quẽ tenemur ſi cut nos diligere:vel q̃re nõ.¶ Pꝛe.Aug.vt hr.xiiij · q· v.ꝗ babetis aliꝗd de malo facite inde bonuʒ. Ex h̊ videt᷑ ꝙ ex malo poſſeſſo põt fieri bonũ ſcʒ ełyna.Ad bhoc facit ſequi tur eodem. de pcto ali 5 nunqꝙᷓᷓ acgꝗrunt᷑ q̃ pauꝑibus iuſie erogant᷑ ¶ Cont᷑. Greg.nõ eſt putada elyna ſi pau: peribo diſpenſet᷑ qð ex illicitis rebo acgqrit᷑ :ꝗ· j.nõ ẽ putã da.⁊ dicunt᷑ młta ibi de hac materia. i o eitgaaz generatr. ꝙ de nullo iniuſte ocqſito põt fieri elyna. H̊ vi detur poſſe hr̃i ex ᷣbo greg.pᷣtacto.et.j.qjl Aliter dicunt᷑ qdam ⁊ meliꝰdiſtinguentes ſic.Aliqñ in iniuſta acq̃ſt itõe nõ tranſfert᷑ diuinũ in accipientẽ.vt in furto vel rapina et bhmõi.Aliqñ tranſſert᷑.⁊ h̊ põt eẽ duplex: vel ita ꝙ ↄpetit illi repetitio a q̊ hr.vt in vſura vbi ſᷣm ꝙ dicũt aligꝗ tranſ⸗ fer᷑ dnium? ſy monia.ext᷑ de iure iur. bitoꝛes.ex de ſy⸗ mo.veniẽs.Aliqñ trãſfert᷑ dnium ⁊ nõ ↄpetit repetitõ.vt in exactõe officialis.q qnq; extoꝛquet aliq̃ a ſubditis.xiiij q.v.S. ſunt alie ꝑſone.i 2õ ſane vbi dr.ſunt ꝑſone que ab vtraq; ꝑte nõ inſolẽter accipiũt.ſicut ofſiciales:ab bis ex toꝛta ꝑ ĩmoderatã ĩpꝛobitatez repeti ſolẽt. magiſq; repᷣbẽ dimus qᷓ talia in vſitate repetierũt: qᷓ ꝗ ea inordiate ſum⸗ pſerũt illi ſi viã vite mutauerũt aut excellẽtioꝛis oſcende⸗ rint ſctitatis graduʒ:faciliꝰea q̃ ̊ mõ acqſierũt tanqᷓ; ſua pauꝑibo largiunt᷑:qᷓ eis a ꝗbo accepta ẽ tanꝙᷓ aliena reſti⸗ tuũt: ⁊ pꝰ. Qui vᷣo ↄtra ius ſocietatis bũane furtis rapis oppᷣſionibo calũnijs et inuaſionibo aliq̃ abſtulerit: reddẽ⸗ da potius qᷓ; donãda cenſemꝰ. In pᷣmo ca.ſ.cũ nõ traſſert hſ ↄpetit repetitõ:nõ põt fieri ełyna In tercio aũt caſu cũ tranſfert᷑ dnium 7 nõ ↄpetit repetitõ licite põt fieri ełyna hec diſtinctõ videt᷑ poſſe hbri er canone p̃tacta.ſ.non ſane. Cũ bis nota ꝙ te pecuia babita ꝑ vſurã vel furtũ pr fieri ełyna.ſi raptoꝛ vel vſurariꝰ ꝓponat reſtituere eꝗpollentẽ. et hẽat vñ reſtituat.vt ſi dando nõ reddat ſe impotentem ad reſtituendũ.Cuʒ ̊ dr̃ ꝙ de vſura vel rapina nõ põt fie ri ełyna.intelligendũ eſt cũ ille ꝗ facit elynaʒ reddat ſe ĩ⸗ potentẽ ad reſtituendũ.vel cũ credit ſe abſolui a debito re. ſtituendi rõne collatõnis ełynis. In genere & loquẽdo de rapina vel vſura nõ põt fieri elyna.qꝛ datũ tale nõ ẽ ipſi/ us dantis. vñ ꝓuerb.iij. bonoꝛa dñm de tua ſuba.·q.d. nõ de aliena.⁊ y ſa.lviij.frange eſuriẽti panẽ tuũ.ql Ad illud qð pꝛimo obr.põt dici ꝙ reuera onna ſunt dñi tanꝙᷓ pᷣnci palis poſſeſſoꝛis.tñ qð dat᷑ pauꝑibo dat᷑ domio nõ ſm ve ritatẽ:ſᷣ potiꝰpᷣm reputatõeʒ vñ nõ tenet argumentũ qð eĩ dat᷑ panꝑibo ꝓ domio nõ dat᷑ illi ad lr̃am:ſᷣ reputatiĩe. re/ putat em dñs hmõi ſibi dari ĩ meriti retributõeʒ· NQuod aut dat᷑ pauꝑi ex acaſitis ꝑ furtum vel hmõi nõ acceptat dñs neq; reputat ſibi dari:ſ ſibi potiꝰin iuriã inferꝛi. Vñ Ecẽi.xxxiiij. Qui offert ſacriſiciũ ex ſuba paupeꝝ q̃ſi ꝗ vi ctimat filiũ in ↄſpectu pr̃is ſui.De G.j.q.j.nõ ẽ putanda: 2. xiiij. q. v.nolite.¶¶ Ao illud qdð obr̃ te illo ðbo uc.xvj. Facite vob amicos de mãmona inigtatis.põt dici ꝙ illð verbũ multipłr exponit᷑.vno mõ ſic. Jacite vob amicos ðᷣ pecunia.q̃ vt in pluribo ⁊ ſepe ex inigꝗtate acꝗritur.vtpote vſura vel furto 2 rapina.et ſepe mẽtiunt᷑ ⁊ ꝑiurãt negocia toꝛes vt acqrant pecuniã.vñ Ecci.xxvj.diſicile exuit ne⸗/ gocians a negligentia et nõ iuſtificabit᷑ caupo a petis la⸗ bioꝛum. Scðo exponitur ſic. Nacite vobis amicos de mã⸗ mona iniquitatis id eſt mamona ꝙ inique retinetur ſi nõ daretuꝑ cum ſit tempus dandi.pecunia enim iuſte acqui/ ſita efficitur pecunia iniquitatis:cum non datur tempoꝛe cariſtie qñ pauꝑes valde indigẽt. AUnde dicit biero:ſuper Abacuc omnis diues aut iniquus aut beres iniqui. vix em̃ eſt ꝗn ſit pecunia abundans male acquiſita aut male retenta.cum ſepe occurꝛũt pauꝑ& valde indigentes qui⸗ bus danda eſſet et non dat᷑. Tercio modo exponit᷑ ſic.Ia cite vobis amicos de mãmona iniꝗtatis inequalitatis ſi⸗ ue ſu ꝑſtuitatis.neceſſaria em̃ poſſumus retinere nobis.ſᷣ pauperibo debemus dare ſuꝑflua.vnde Luc.xj. Verũta⸗ men qð ſuꝑeſt date elemoſynã ⁊c̃.q.d. de ſuꝑfſluo danda eſt elemoſy na.Quaꝛto modo põt exponi ð pecunia ꝑ vſu ram vel rapinam acquiſita qᷓ ſi reſtituat᷑ eis quibus abla ta eſt fiet qd iuſtum eſt vnde ſenſus. Jacite vobis amicos e mãmona iniꝗtatis.reddite pecuniã male acquiſitam il lis quibo abſtuliſtis.⁊ ſic fient amici vr̃i ⁊ oꝛabũtp vobis vñ cuʒ defeceritis recipient vos in eterna tabernacula.i. vt ꝑ pᷣces eoꝝ dimittant᷑ robis pcta vr̃a:et ſic in moꝛte re⸗ cipiamini in eterna tabernacula.¶ Ad illud qð queritur ſi licet alicui ↄmittere furtũ vt inde faciat elynam. dicen⸗ dum ꝙ non. vñ Aug.et ha bet᷑.xiiij.q.v. Ioꝛte aligs cogi⸗ tat ⁊ dicit. Multi ſunt xpᷣiani diuites auaꝛi cupidi.iQon habeo petm ſi ſuũ illis abſtuloꝛ et pauꝑibo dedeꝛo. vñ em̃ illi nibil boni agũt.mercedẽ br̃e potero.ſᷣ̊ hmõi cogitatõ ei dyaboli calliditate ſuggerit᷑.iAaʒ ſi totũ tribuat quod abſtulit:addit potiꝰpctin ꝙᷓ minuat.bec Augu. Nota qð dicit ꝙ ſi totũ tribuat addit potiꝰpctẽm ⁊c̃. vnde innuit᷑ ꝙ nõ peccat tm̃ auferendo ſᷣ̊ etiã pauperi diſtribuẽdo qð ve⸗ rum eſt qn reddit ſe impotentẽ ad ſoluenduʒ ſiue ad reſti⸗ tuendũ rem veꝛo dño.i Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ licet alicui furari in caſu vt ſeipſum ſuſtentet ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſi mile.quia in vltima neceſſitate licet accipeꝛe cuiuſcũq; ſit nec ↄmittit᷑ furtũ:quia ſuum eſt qð accipit.ſᷣ ſi accipit vt alij det qntacunq; fit neceſſitate:alienũ capit ⁊ furtũ com mittitur.¶ Ad illud verbum ANug.qui habetis aliquid ðᷣ malo ⁊c̃.põt dici ꝙ verbum hoc exponitur ibidem. IVnde dicit᷑ ibidem. facit de malo bonũ: qui reddit quod illicite abſtulit. Item ibideʒ noĩe mali cura? ſollicitudo moꝛta⸗ lium expꝛimit᷑. SDe malo ̊ bonũ facit.qui pauꝑibo diſpen ſat qdð laboꝛe ⁊ ſollicitudine acqꝗſiuit.vł ex malo acquirit qð ex turpi cã poſſidetur. veluii cũ mathematicus ex aꝛ/ te quã docet vel ex futuris q̃ pꝛenũciat non nulla lucrat᷑.q̃ & ſic de malo acqrunt᷑ in bonuʒ poſſunt ↄuerti.de peccato enim nonnunꝙᷓ aliqua acquiruntur: que pauperibo iuſte erogantur. embꝛum terciũ Bnſequenter querit᷑.ſi põt fieri elemoſyna de acqſitis foꝛnicatõe vel meretritio. Oꝛ ſic videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ illud qð ecquirit᷑ ſic tranſit ĩ miniũ acqꝗrentis.nec ↄpetit illi a q̊ acqui⸗ ritur repetitio.¶ Item de acꝗſito ꝑ exercitiũ ſiue opꝰalio/ rum membꝛoꝝ coꝛꝑis.videlicet manuu pedũ lingue? ali oꝛum põt fieri ele iliter videt ꝙ de acgſito ꝑ me⸗ bra genitalia ¶ Contra Deut.xxiij. Yon offeres merce⸗ dem ꝓſtibuli nec pᷣciũ canis in domo dei tui.Si q̊ ad ea qᷓ dei ſunt nõ põt licite offerꝛi merces ꝓſtibuli:multominus põt dare alijo..¶ ¶.ꝛet. Greg.xiiij.q.v.ełyna redemptoꝛis noſtri oculis illa placet:qᷓ non ex illicitis ⁊ iniꝗtate conge ritur:ſed que de rebo ↄceſſis et bñ acquiſitis impenditur. 4 Pꝛe. greg. j. q. j. Cuz baic oicat fundamentũ aliud ne⸗ mo põt ponere pᷣter illud q quenter ꝓbat᷑.qꝛ vbi xpᷣc nõ eſt fundamentum:nulliꝰboni oꝑis eſt ſuꝑedificium ſed in acaſitõne boni tꝑalis ꝑ pecca tum carnis nõ eſt deꝰfundamentũ: nullũ bonũ opꝰpt ex bhoc elici ſiue ſuꝑfundar i.̊ ełyna facta ex hmõi acqſitõne nõ eſt bona neq; accepta deo.¶ Pꝛe. Inhoneſtiꝰeſi et ma⸗ ioꝛi offenſione dei acgꝗritur a meretricio ꝙᷓ qd acqrit᷑ vſu ra.qꝛ ibi ex duplici ꝑte cõmittit᷑ pctm moꝛtale et offendit᷑ deꝰ. in acqſitõne rei ꝑ vſuram vel rapinã nõ niſi ex vna: S ſi de lucro meretricij põt fieri elemoſyna:młtofoꝛtiꝰ ex lu cro rapine vel vſure ¶ KRn.ꝙ ex acꝗſito ꝑ meꝛetriciũ ſiue foꝛnicatõeʒ põt fieri emoſy na:quia licet turpiter et ma lo modo acquiꝛit᷑ quod ſic acquirat᷑:nibilominꝰiuſte pol⸗ ſidetur.ve hoc tactũ eſt ſupra vbi dictum eſt te reſtitutõe poſitũ eſt qð eſt xpᷣc ihs.ↄſe⸗ „ In hmõi enim acquiſitõne tranſfert᷑ dominiũ nec compe⸗ tit repetitio illi a quo dat᷑ pecunia ꝓ hmõi flagitio. Intel⸗ ligendũ eſt tamen ꝙ licet elemoſyne pꝛinate daꝛi poſſunt er ſic acquiſito vbi nullum eſt ſcandalũ.non debent tamẽ fieri publice q̃ non pñt ſine ſcandalo fieri. VUnde eccleſia nõ debet reciꝑe feneſtrã vitream vel pannũ ſericũ a publi cis meretricibo ne videat᷑ appꝛobare acquiſitõeʒ illicitaʒ · et de oblatõne publica intelligi᷑ quod dicit. Nen offeres mercedẽ ꝓſtibuli ⁊c. Licitũ aũt eſt modo offerꝛe pᷣcium ca nis qꝛ tm̃ ceremoniale fuit.foꝛma tñ illa arguendi nõ va⸗ let: licitũ eſt em aliquid dare homini qð nõ eſt licitũ oſfer⸗ re xo.VUñ Leui.ij.Qec quicqᷓ; fermẽti ac mellis adolebit᷑ in ſacrificio dñi. primicias tin eorũ offeretis ac muner. ſuper altare vᷣo non ponet᷑ in odoꝛem ſuauitatis.i.ad cre mandũ dico:ſed debebant cedere in vſum ſacerdotum.ta⸗ lis aũt ꝓhibitio fie bat in lege.qꝛ in ſanctis nõ debebat ni ſi ſanctu recipi.et ideo quia meretrix vel canis ĩimũda ſue rũt ſᷣm legem:acquiſita ꝑ meretriciũ et pꝛeciũ canis offer ri et recipi in oblatõeʒ erant ꝓbibita.4l Si querat᷑ ſi nũc põt eccłia recipere oblationẽ de tali ꝑſona.ſ.meretrice.vi detur ꝙ non cum maioꝛ vigeat ſpũalitas nũc qᷓ tũc.Dicẽ dum vteactũ eſt. non debet recipi ſi ſit de meꝛetricio publi ce ꝓſtitutionis.Si vᷣo ſit meretrix occulta vel penitẽs:po teſt accipi eius oblatio.ne ſi penitens repelleret᷑:ex cõfu⸗ ſione deſperet.et hoc aſtruebat dominus ſuſtinẽdo pedes ſuos ablui a muliere peccatrice et inungi. Luc.vij. A pu⸗ blica autem et impenitente. ſicut nec tũc ſic nec nũc debet recipi:ne ex hꝰmõi recepiõne videat᷑ eccleſia facinoꝛi tali p̃ſiare fauoꝛem.¶. Ad qð obijcit᷑.ꝙ illa tm̃ elemoſyna pla cet deo que nõ eſt illicitis ⁊c.põt dici.ꝙ illud verbũ greg. intelligit᷑ qñ illicite acqſita nõ traſeũt ĩ dominiũ acꝗrẽtis. vt illicita dicant᷑:quia iniuſte acquiſita.et iniqua qʒ iniu⸗ ſte et non ſm eqꝗtatem iuris poſſeſſa.q Ad illud qð obijci tur.ꝙ vbi rpᷣc non eſt fundamentũ ⁊c̃.põt dici.ꝙ in largi⸗ tione elemoſyne ex acquiſito ꝑ meretriciuʒ ſiue peccatum carnio duo oſideranda ſunt.actus ſiue opus illicitũ:⁊ iu⸗ ſte acquiſitũ ſiue poſſeſſum ex hmõi actu vel oꝑe.et qꝛ licʒ ſit turpis actus:tamen iuſta eſt acquiſitio.inqtum elemo⸗ ſyna impenditur ex iuſte acquiſito in illa laꝛgitiõe eſt xpᷣe fundamentũ.ex alio em̃ eſt ibi peccatum et ex alio acquiſi tio iuſta.pctᷣm em̃ eſt ex actu coitus exercito.ↄtra diuinazʒ ꝓbibitionẽ.iuſticia acquiſitõnis eſt ex hoc ꝙ coꝛpꝰvnius ꝑſone in ipſo oꝑe exponit᷑ voluntati et beneplacito alteriꝰ coꝛpus inquã illius cuiꝰeſt ꝓprium et a quo libere poſſuʒ ſcʒ ꝙfum ad poteſtatem mancipandi ſe tali oꝑe.⸗ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ illud qð meretricio ſiue foꝛnicatõne acꝗ⸗ ritur.inhoneſtiꝰacqritur qᷓ; qd acquiritur vſura ⁊c. Põt dici ꝙ etiam hoc ſupoſito.nihilominꝰde hoc põt fieri ele moſyna:non de illo.quia hoc modo acquiſituʒ tranſit in dominium acquirentis:illud nequaqꝙᷓ;. ᷣm ſtrictam eĩ the/ ologiã in vſura nunq tranſfert᷑ dñium in accipienteʒ:nec aliqͥ iure diuino retinet eã cum ſit ꝓhibita in veteri et no⸗ uo teſtamento. Si querat᷑ quare in vſura non tranſſert᷑ dominiũ in accipientẽ ſicut in meretricio.põt dici ꝙ pecu nia ↄceſſa ad vſurã nunꝙᷓᷓ excedit pᷣciũ ſiue valoꝛẽ ſuũ lʒ ꝓ ea plus debito accipiat᷑:de nat᷑ᷣa eĩ ſua nõ hʒ vſum aliquẽ de q̊ fructificaꝛe poſſit.Eſt em̃ oꝛdinata ad equalẽ ↄmuta⸗ tionẽ.vñ refert cũ pecunia ꝓ pecunia reddit᷑:⁊ cum pecu/ nia reddit᷑ ꝓg ↄductõne equi vel domꝰ.vſus em̃ iſtoꝝ de na⸗ tura ſna valet vtenti.ex alia ꝑte et ſi vſus valeat qñq; a ca ſu tamen:quia pecunia huiuſmodi nunqᷓ melioꝛat᷑ ꝙᷓtum eſt de ſui natura.quia vt dictum eſt ordinata eſt ad equa⸗ lem commutationem nunqꝙᷓ pꝛo pecunia ex pacto potelſt li cite accipi maioꝛ pecunia nec debet dari. In actu autẽ co⸗ itus foꝛnicarij.quia coꝛpus quod eſt libere poteſtatis ali⸗ cuius:ſeruit et voluntati alterius exrponitur ſicut accidit in expoſitione equi vel domus alicuius ſeruitio alterius. qð accipitur pꝛo huiuſmodi opere vel actu: tranſfert᷑ ĩ do⸗ minium accipientis et iuſte poſſidetur.vnde quod ꝑ mere triciũ acquiritur licet inhoneſtiꝰ acquirat᷑ qᷓ; q acquirit᷑ vſura:iuſte poſſidet᷑.et ex bꝰmõi acꝗſito poteſi ełyna fieri tum acgꝗrit᷑. ¶ Cont᷑. vt h a Greg. et e nõ ex acqſito ꝑ vſurã:qꝛ hmõi acqſitum nõ tranſſert᷑ in do miniñ acꝗrentis..lCũ aũt obr.ꝙ inhoneſtiꝰacꝗritur ⁊c. põt dici ꝙ nõ eſt ibi ꝓpꝛia ↄꝑatio:qꝛ non eſt eoꝝ que ſunt eiuſdẽ generis.vnũ em̃ cadit ĩ genꝰvoluptatis.alið ĩ genꝰ cupiditatis. Pre.det᷑is addi pt᷑ ꝙ et ſi Hᷣ ſit maioꝛ inbone⸗/ ſas q ibi qtuʒ ad modũ acꝗrendi vtpote in ꝓgria ↄſtitu⸗ tõne:maioꝛ tñ eſt ibi qᷓ; hic in acquiſitòe receptõne ⁊ eiuſ⸗ dem retentione. embꝛum qnartũ Onſeq̃nter querit᷑ de hiſtrionibo.ſ.de ucꝗſi⸗ tis ꝑ hiſtrionatũ ſi pñt facẽ ełynã.⁊ vidr ꝙ ſic.qꝛ ſic acꝗſitũ tranſit in dnium acꝗrẽtis nec ↄpetit repetitõ illi de alia biſiꝛiona .j.q.j.nõ putãda eſt elyna ſi pauꝑibo diſpenſet᷑ qð ex illicitis rebo acqritur ſᷣ exercere ſe in oꝑe hiſtrionatꝰillicitũ eſt:̊ ex acqſitis peꝛ hiſtrionatũ non põt fieri ełyna. ꝓbatio medie:bhiſtriones nõ ſunt ꝓmouẽdi.xxxiij.di.maꝛitũ.Pꝛe.ꝓhibendi ſunt a ſacra coĩone de ↄſe.di.ij.ꝓ dilectõne. Pꝛe.infames ſunt iiij.q·j. diffinimꝰ. Si phibent᷑ a pmotiõe ⁊ a cgĩone coꝛ⸗ pis xp̃i.⁊ efficiunt᷑ infames:nõ eſt dubiũ ꝗn exercitiũ hi⸗ ſtrionatꝰſit illicitũ.¶ Pꝛe.geñ.iiij. Reſpexit dñs ad abel ad mũera eiꝰ.ad caym vo et ad munera eiꝰ nõ reſpexit. ſuꝑ qð Greg.⁊ hr̃.xiiij.q.v.Scriptũ eſt.neq; in omipotẽ tis dei iudicio qð eſt:̊ a quo det᷑ inſpicit. Hinc eſt ꝙ ſcri⸗ ptuʒ ẽ.reſpexit dñs ad abel ⁊cex q̃ re patent oſtendit᷑.qa nõ offerens a muneribo ſed mũera ab offerẽte placuerunt Ex his videt᷑ ꝙ munera data deo in pau nis il⸗ li non placent:niſi dans illi placeat ¶ Rñ. ꝙ ex biſiꝛio/ natu põt fieri elyna.¶ Ad illud gꝛeg. nõ eſt putanda ele⸗ moſyna ⁊c̃. põt dici ꝙ intelligitur de illicite acqſitis vbi nõ tranffertur dñium in acquirentem vt in furto ⁊ vſura. Ad illud qð oñditur.qꝙ mũera ab offerenti placuerunt nõ offerens a muneribo. Oðm ꝙ hoc intelligendũ eſt qtũ ad obtinendũ vitam eternã. Munus em̃ hiſtrionis nõ va let illi ad meritum vite eterne.qð intelligendum eſt de hi⸗ ſtrione impenitente ⁊ ꝑmanente in vſu ⁊ exeꝛcitio hiſtrio/ natus.Et dicunt᷑ hiſtriones.quaſi hiſtoꝛnies.qꝛ ſuoꝝ coꝛ poꝛum geſticulatõne hiſtoꝛias decantabãt.iſtos autẽ qui aliquibus vtunt᷑ inſtrumentis.vtpote cythara? alijs con ſimilibus licitũ eſt audire cauſa creatõnis homini debili infirmo:nõ cauſa voluptatis vel luxurie exercende. Membꝛum quintũ Onſeq̃nter querit᷑.ſi ex acquiſito ꝑ ludũ ale arum põt fieri ełyna.⁊ videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ; de acquiſito ꝑ meretriciũ cuiꝰ longeturpior eſt acquiſito ꝙᷓ; ꝑ ludũ et etiã maioꝛis offen- ſe:põt fieri ełyna.i ꝛe.ex pecunia extoꝛta a ſubditis ꝑ immoderatã impꝛobitatẽ põt fieri elyna.xiiij.q:v.nõ ſa⸗ ne. Multomagis videt᷑ ꝙ fieri poſſit ex pecunia acquiſi⸗ ta ꝑ ludum q̃ acquirit᷑ ex ↄſenſu ⁊ bñplacito ꝑtium luden tium Tontra. Alud qð ꝑditur in ludo aleaꝝ põt repe ti.C. & aleatoꝛibo.l.vltia.in fine.vbi dr.ꝙ ſi ſeruus vel fi liuſfamilias amiſit aliꝗd patri vel dño.dabit᷑ repetitio:ſᷣ de nullo acgſito de qͥ repetitio ↄpetit põt fieri elyna:q̊ ⁊c. Pꝛe. j.q.j.nõ eſt putanda.ꝗ male tollit vt quaſi bñ pꝛe⸗ beat:ↄſtat ſine dubio qꝛ deuʒ inhonoꝛat.ſed ꝗ tollit aligd a ꝓximo ꝑ ludũ alee male tollit illud:g̊ ⁊c.¶ ¶rꝛe.ibidem quicꝗd in dei ſacriſicio ex ſceleꝛe offert.om̃ipotẽtis cei nõ placat iracundiaʒ irꝛitat.Et loꝗtur ibi canon de illis ꝗ elemoſynas diſpẽſant.ſ̊ꝗ acquirit aligd ꝑ ludũ alee faci⸗ endo ex illo ełynã:facit oblatõeʒ deo ex ſcelẽ acꝗſito:eꝛgo ⁊c. E maie tollit et ſcelẽ acꝗrit ꝗ aliquid acꝗrit ꝑ ludum alee:pʒ ex illis ꝗ in ludo hmõi ↄmittunt᷑ q̃ ſunt hec.faciũt ↄtra ꝓhibitõeʒ ꝗ hmõi ludũ exercẽt.maxie ſi ſunt clerici. extra ð vita hone.cleri.c.clerici.quibo ꝓhibet᷑ ludus alee etiã intereſſe ludo.⁊ ꝗ publice ẽ aleatoꝛ repellit᷑ a ꝓmo⸗/ tione extra de exceſſi.pᷣla.ca.inter dilectos.ex ꝗbo ptʒ ꝙ ꝗ ludunt ad aleas vel taxillos vel interſunt ludo: ꝙ peccãt Cx. et graniter.quod pʒ exis que in hmõi ludo attendũtur. MPꝛimũ eſt deſideriuin lucrandi ecce cupiditas que eſt ra dix omniũ maloꝝ.j.LZimoth̊.vj. Secundũ eſt voluntas ſpoliandi ꝓximũ ecce rapina.Tercium eſt vſurꝗ⁊ fraus maxima.qꝛ.xj.pro.xij.freq̃nter in bꝰmõi ludo cedunt᷑ nõ ſolſi in anno vel menſe:ſ̊ etiã in eadẽ die.er de exceſſi. pᷣla.inter dilectos. Quaꝛtũ ẽ multiplicatõ mẽdationũ et verboꝝ ocioſoꝝ ⁊ vanoꝝ.Quintũ eſt blaſphemia ecce be reſis.Sextũ coꝛruptio ꝓximoꝝ ad ludũ venientium. Se ptimũ eſi ſcandalũ honoꝝ auditis blaſphemijs ludentiũ. Octauũ eſt ↄtemptꝰ ꝓhibitõis mr̃is eccie. Qonũ eſt omil⸗ ſio bonoꝝ q̃ illo tꝑe fieri deberent.Exqͥ iſta accidũt ⁊ cõ⸗ mittunt᷑ in ludo aleaꝝ:pz ꝙ ea qᷓ acqrunt in illo ludo ma le tollunt᷑ ſeleratezez uni Kn ſiue ſit clericꝰſiue laicus aſſuetꝰludere ad aleas niſi velit deliſtere a ludo hu iuſmodi puniendꝰẽ pꝛiuatõe coĩonis.vñ di.xxxv.epᷣs.vbi dr.epᷣs aut pᷣſbiter aut dyaconꝰalee atq; ebrietan ſeruiẽs aut deſinat:ant certe deponat᷑. Spᷣdyaconꝰaũt aut lectoꝛ aut cantoꝛ ſiłia faciens aut deſinat aut coĩone pꝛiuet.ſilr laicus.Ex h̊ pʒ ꝙ ludus alee ẽ graue pctm.et ↄiunctim dicit alee aut ebꝛietati deſeruiens:qꝛ ludo bmõi eſt vt fre/ quẽter adiũcta ebꝛietas. Rñ.aũt ad qõnem ꝓpoſitã depen det ex illa qua querit᷑ſi repetitõ ↄpetit illi qui ꝑdit ad lu⸗ dum hmõi ad qð diuerſi diuerſimode rũdent.quidaʒ em̃ dicunt ꝙ pecunia ſic ꝑdita nõ dʒ recipi nec ↄuenit repeti⸗ tio amittendi:ſ̊ dʒ erogari eccie vel pauꝑibo.vñ iuxta qð illi diffiniũt põt fieri elemoſy na ex ſic acquiſito.aꝛgumen tum ad hoc hr.xiiij:qv.nõ ſane.quia em̃ turpis eſt:tamẽ melioꝛ eſt conditio poſſidentis. Alij dicũt hmõi pecuniaʒ poſſe repeti.et ꝙ ↄpetit repetitio illi qui amittit. dicũt em̃ ꝙ licet tranſlatũ ſit dominiũ tñ ↄpetit repetitio.ſicut com⸗ petit repetitio vbi tranſfert᷑ dominiũ ꝑ metũ vt clare habe tur.ff. qd metꝰcã. victus cã.vñoſtitutione de greco in la⸗ tinum tranſlata hr.q; vſq; ad triginta ãnos ↄpetit repeti⸗ no illi ꝗ aliquid amiſerit in alea.et iuxta hmõi diffinitio⸗ nem nõ põt elyna fieri de ſic acquiſito. Adhuc põt aliter. dici et iuxta inſipientiã meã melius.ſaluo tñ meliori iudi cio.ꝙ ille ꝗ ludit voluntariꝰmotu cupiditatis vel libidĩe laſciuiendi.ſi amittit aliꝗd: nõ ↄpetit repetitio.in foꝛo di dico.et de ſic acquiſito põt fieri elemoſyna. Si autẽ ille ꝗ ludit coactꝰvtpote inductus amoꝛe quẽ timet ſiue reuere⸗ tur vel inductꝰpꝛecũ impoꝛtunitate.ſi aliquid amittit: illi cõpetit repetitio.nec alius põt &æ ſic acquiſito facere ele⸗ moſy nã:ĩmo nihil ſibi acquirit᷑ hoc ludo.Si aũtq ſit cõ⸗ pulſus aliquid lucrat᷑.nõ tenet᷑ ad reſtitutõez: ĩmo põt de illo facere elynam et dʒ illud dare pauꝑibo.4 Ad illð qð pꝛimo obijcit᷑. ꝙ longeturpiꝰ et inboneſtius acquirit᷑ ali⸗ quid qð acquirit᷑ ꝑ meretriciuʒ ⁊c.põt dici ꝙ qᷓſtus turpi oꝛ vel minꝰturpis nõ eſt rõ q̃re non ex hmõi q̃ſtu põt fieri ełyna:ſ̊ tranſlatõ dominij ⁊ incõpetentia repetendi.⸗ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ex pecunia extoꝛta põt fieri ełyna ⁊c̃. põt dici.ꝙ licet qũq; qdð ſic acqrebat᷑ repetebat᷑:nõ tamen videt᷑ canon aꝓpꝛobare talẽ repetitõeʒ. vñ in illo caſu trãſ fert dominiũ ꝓpter qdᷣ de ſic acqſito põt fieri elyna.Silit in acqſito ꝑ ludum alee vbi tranſfert dñium et nõ cõpetit repetitio. Ex his ptʒ rũſio ad alia.qꝛ qñ in ludo alee ali⸗ quid acquirit᷑ cuiꝰdominiũ tuanſfert᷑et non ↄpetit repeti tio põt fieri ełyna de ſic acqꝗſito.Si nõ nequaqꝗ. Et nota. qꝙ; qñ ludus ẽ ita turpis? reprobatꝰ.vtpote ꝗ eſt otra deũ ⁊ om̃ia iura:ꝑ talẽ ludũ nulius ſibi aliquid acqrit. ꝛet. ſunt alique ꝑſone quibo indiſtincte dʒ fieri reſtitutõ ſt ali quid ab eis in alea lucrat᷑.vt furioſe:⁊ etiaʒ ꝓdigi ſm qͥſ dam:⁊ minores pupilli:capti mente ſurdi:muti.ceci.et ꝗ moꝛbo ꝑpetuo laboꝛant. quia tales rebus ſuis ſupereſſe non poſſunt ꝓpter qð dandi ſunt eis tutoꝛes vel curatoẽs Igeʒ eſt de ſeruis de monachis te omnibo clauſtralibus 7 de filijffamilias qui nõ habent peculium.⁊ de vxoꝛe que non habet res ꝑafernales de quibus intra dicet᷑. ¶ Nueſtio.cxj.per quos com petit fiert elemoſyna. NOnſequenter que. ritur.per quos ↄpetit ełynaʒ fieri. Et pᷣ⸗ .mnno querit᷑.vtꝝ opetat ꝙ ſiat ꝑ ſeruuʒ vł ꝑ aliũ quẽcunq;.vt ꝑ filiũ vel ↄſanguine 4 um vel amicũ vel vicinus:ponat᷑ taſus talis. Alicui diniti iniunctũ eſt dare in ſatiſfſactõne.xx.li bras pauꝑibo.et cũ ſit ĩ caꝛitate pᷣcipit fuo ſuo vt det. xx. libras pauꝑibo.ille vᷣo eſt exñs ĩ moꝛtali pcto: nulliꝰeſt meritoꝛia. nec vite eterne nec remiſſionis pene: et ita nõ abſoluit᷑ dns a pena.foꝛte dicet᷑ ꝙ qᷓuis non abſoluat᷑ ra⸗ tione actõnis.ſ.datõnis:tñ abſoluit᷑ rõne dati vel paſſio/ nis datõnis.h̊ hoc nõ põt eſſe vt videt᷑:qꝛ ſi intelligit᷑ rati⸗/ one dati.i.rõne eius qð eſt datũ pure.illud eſt pecunia et erat pecunia anteqᷓ daret᷑: tñ nõ abſoluebat᷑ anteꝙᷓ; daret᷑ Si vo datũ accipit᷑ ꝓut eſt in datõne paſſione.̊ gr̃a paſ⸗ ſionis abſoluit᷑.et hoc eſt falſum.quia paſſionibo nec me⸗ remur nec demeremuꝛ:⁊ ita videt᷑ ꝙ illa datio in nullo ꝓ⸗ ſit dño. ¶ Cont᷑·ille facit cuiꝰauẽte fit. & illa actio ẽ a do mino pᷣcipiente in caritate.̊ infoꝛmat᷑ caritate dñi pᷣcipiẽ tis:ᷓ eſt meritoꝛia dño pᷣcipienti.¶ Pret᷑.ſi nõ abſolueret᷑ adbuc teneret. ſi rẽ daret ſeruo ĩ moꝛtali adhuc teneret. ſic poſſet depauꝑari dñs qð valde duruʒ eſſet diffinire. Pꝛe. dñs poſito ꝙ pᷣcipiat ĩ caritate.v qñ ſeruꝰdat ſer⸗ uns ẽ in caritate:⁊ dñs ĩ moꝛtali ſit.ita querit᷑ ſi hec datõ ſit dño: videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ nõ eſt capax remiſſiõis pene cum it ĩ moꝛtali.Sʒ ↄtra hec actõ eſt executio:ſᷣ executõ relati ue dr ad pᷣceptũ.ſ̊ pceptũ factũ eſt in caritete: ̊ᷓ hec datio ꝓcedit ex pᷣcepto facto in caritate:eſt ꝗ̊ meritoꝛia domino ¶ Pꝛe.ponat᷑ ꝙ dñs ſit ĩ mortali qñ pᷣcipit.⁊ qñ ſeruꝰex equat᷑ dñs eſt i caritate ⁊ ſeruꝰ.ſiłr queꝛit᷑ an hec datõ va leat dño.videt᷑ ꝙ ſic:cũ ſit in caritate.Cont᷑.hec datio ꝓ/⸗ cedit ex pᷣcepto facto ĩ moꝛtali.q̊ ex pcepto moꝛtuo:qꝛ bo⸗/ na oꝑa facta ĩ moꝛtali moꝛtua ſunt. ⁊ moꝛtuũ nõ eſt cã vi/ ui:̊ hec datio moꝛtua ẽ q;tum ad dñm:ergo nõ ꝓdeſt ei. Pret᷑. ponat᷑ ꝙ ſeruus exñs in caritate ignoꝛate dño ꝗẽ ĩ moꝛtali faciat elynas multas de bonis dni ſui.poſtmo⸗ duʒ reuelat dño ſuo qð fecit.⁊ in tꝑe reuelatõis dñs eſt ĩ caritate:ꝗ in tꝑe datõnis fuit ĩ moꝛtali.⁊ dñs ratã ⁊ gra⸗ tam hʒ illam donatõeʒz. Querit᷑ an ſic ꝓſit dño illa datio qᷓtum ad liberatõeʒ a pena.videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ qñ fiebat erat dñs ĩ moꝛtali.Sed ↄtra.ratihabitõ eſt in caritate:ſᷣ rati habitio mandato ↄꝑatur:ꝗ̊ᷓ tantũ valet q̃ntũ ſi dñs man⸗ daret mõ dari.ſᷣ̊ ſi mõ mandaꝛet ⁊ ſeruus mõ exeq̃reð va⸗ leret dño datio iſtius ełyne q;tum ad liberatõneʒ a pena: 7 ita ꝑ ratihabitõeʒ q̃ fit in caritate vtilis efficit dño do⸗ tio elyne facta ꝑ mani ſerui ſui¶ Solo. ad pᷣmuʒ caſum põt dici ᷣm illos ꝗ dicunt.ꝙ om̃is actõ eſt a deo:ꝙ abſol⸗ uit dñm. Sic em̃ nõ eſt incõueniens ᷣm illos dicẽ ꝙ eadẽ actio ẽ bona et mala.ꝓut eſt a deo bona: ꝓut a dy abolo vel ab hoĩe mala. Sic nõ eſt inconueniẽs dicẽ ſᷣm illos.ꝙ; eadẽ actõ ẽ meritoꝛia vel demeritoꝛia.Vñ datõ illa eſt de⸗ meritoꝛia ſᷣuo:⁊ meritoꝛia dño vt ponũt exemplũ de ſaceꝛ dote ꝗ ad petitõeʒ fideliũ deuotoꝝ celebꝛat miſſaʒ ex cupi ditate oblationũ.hec celebꝛatõ miſſe ẽ meritoꝛia fidelibus 7 demeritoꝛia ſacerdoti.Sʒ m iſtos ꝗ dicũt.qꝙ nõ om̃is actio ẽ a deo:nõ pt᷑ ſolui itaqꝛ illi nõ dicũt ꝙ eadem actõ nũero ſit bona ⁊ mala vel meritoꝛia vel demeritoꝛia. ꝓpt᷑ HG aliter ſoluendũ ẽ. Oðdm ꝗ̊ ꝙ illa datõ pura nulli ẽ meri⸗ toꝛia nec dño nec ᷣuo.liberat᷑ tñ dñs et abſoluit᷑.nõ ꝑ da tionẽ:ſ̊ ꝑ volũtatẽ dandi ↄiunctã datõni paſſioni.Lʒ eniz paſſione nõ meremur:tñ paſſio eſt obm volũtatis merito rie.Eſt em̃ patia vᷣtus.et eiꝰmotꝰactualis ẽ volũtas pati endi ↄiuncta paſſioni.⁊ p huiꝰvoluntatẽ ↄiunctã paſſioni meret᷑ patia.nõ ſolũ aureã:ſed etiã aureolã vt ĩ martirio. Silr volũtas abſtinendi eſt meritoꝛia ↄiuncta abſtinẽtie ſiue paſſioni affligenti coꝛpꝰex abſtinentia. Silr dicimus ꝓꝙ voluntas dñi pᷣcipientis.volũtas inquã dandi ↄiuncta dationi paſſioni eſt meritoꝛia domino.non ſolum ðdite eteꝛ ne:ſed etiam remiſſionis pene. Ad ſecundũ caſum dici⸗ mus.ꝙ non/ꝓdeſt oño ad vitam eternã qui eſt in moꝛtali datio elemoſyne quam facit ſeruus ꝓ ipſo licet dñs pꝛece ꝑit in caritate.quia dominus qñ peccauit moꝛtaliter:ipᷣo facto reuocauit mandatũ inqᷓtum erat meritoꝛiuʒ.extra/ xit em̃ in ſe omnẽ virtutẽ et omne meritũ qð babebat.vn⸗ de datõ illa nõ valuit.ſicut nõ valʒ qð facit ꝓcuratoꝛ ali⸗ cuius in curia poſt reuocatõeʒ/ ꝓcuratõnis. Ad terciuʒ caſum dicimus.ꝙ rõne datõnis quã exequit᷑ ſeruus facto p̃cepto ĩ moꝛtali.non liberatur dominꝰ.iuxta illud.ex ptꝰ* facto nequit ↄualeſcere:quod ab initio non valuit.cõcedi⸗ mus tñ ꝙ datio ſerui quã facit in caꝛitate licʒ dñs pᷣceꝑit in moꝛtali occaſio poteſt eſſe liberatõnis a pena:qꝛ domi⸗ nus qñ exequit᷑ ſeruus ẽ in caritate:et ita capax eſt remiſ/ ſionis pene.tãtũ eĩ poſſunt pauꝑes que recipiũt elemoſy nam oꝛare/ꝓ dño:ꝙ dñs liberabitur a tanta pena a quan/ ta liberaret᷑ ſi eſſet in caritate in temꝑe pꝛeceptõnis.q¶. Ad vltimũ caſum dici põt.ꝙ ſi tanta eſt ratihabitio ꝙ ſi non eſſet datum modo ipſe dñs daret cum eſt in caritate.reue/ ra tunc valet dño ſicut dixi in pꝛimo caſu.Si vᷣo nõ eſt tã ta.nõ videt᷑ ꝙ multũ ei valeat a ſeruo:tamen non põt ali⸗ quid petere exquo aliquo mõ ratum habuit.et licʒ vt ſup dictum eſt data ſic nõ valeant domino ad vitam eternam TL — 8— . nec ad remiſſionem pene:valere poſſunt tñ ad habilitatio nem ⁊ gratiam ⁊ alia bona. 7 — * e⸗ nſequenter que ritur.a quibo põt fieri elyna. Et primo vtrum a ꝑſona religioſa.Secũdo vtrum a muliere viro alligata.Tercio vtrum a filiofamilias. Quarto vtrum a ſeruo vel ancilla. — . ¶Membꝛum primũ pꝛimũ.qꝙ a ꝑſona religioſa poſſit fieri ele moſyna.videt᷑ ſic. Anũ bonuʒ non impedit alið:ĩmo magis babilitat ad aliud.̊ qꝛ om —— ne tale additũ ſuo tali facit ip̃m magis.ᷓ p⸗ feſſio religionis cũ ſit bonũ:nõ ĩpedit illud qð eſt ĩ eꝛoga⸗ ſieri elemoſyna. tõne elemoſyne ĩmo magis habilitat ad illð.¶ Pꝛe. iudi cium ventilabit᷑ diſcuſſione operuʒ miſcðᷣie Math.xxv. Apter qð neceſſe erit om̃ibo iudicandis habuiſſe exercitiũ in operibo miſericoꝛdie.et maxime in illo qð eſt elemoſy⸗ nam facere:ꝗ̊ et religioſis.¶ Pꝛet᷑.religioſoꝝ eſt ꝓpꝛie ni: bil habere ꝓpriũ.ĩmo om̃i ꝓpꝛietati renũciare: hoc aũt eſt oꝛdinatũ ad collatõeʒ elemoſyne:q̊ ⁊c̃.q Pre.monacbus beneficijs eccłiaſticis libere ꝑfrui põt.et decimis ⁊ pꝛimi- cijs ⁊ oblatõnibo gaudere.xvj.q.j.Goctos ac ꝓbos.⁊ eo⸗/ dem. ſi monachꝰ. Sʒ illi quibo libere ↄcedit᷑ vſus talium: poſſunt facere elemoſynã. Contra.monachꝰꝗ babzʒ obu lum nõ valet obulũ.ex quo pʒ ꝙ monachꝰnibil babeꝛe po teſt. et hoc idem pʒ ex ſua ꝓfeſſione q̃ om̃ibo renunciat:ſed ꝗ talis eſt nulli põt facere elemoſy naʒ coꝛꝑalem:ergo ⁊c. ¶ Pꝛe. monachus ſiue regularis ꝗcunq; trino artatur vo to ex ſua ꝓfeſſione ſcʒ pauꝑtatis:ↄtinentie:obedientie: ꝓ pter pꝛimũ tenet᷑ viuere ſine ꝓpꝛio.ꝗꝓpter ſecunduʒ in caſti tate. ꝓpter tercium in obedientia. vnde facere aliquid qð eſſet alicui iſtoꝝ ↄtrarium vel impoſſibile:eſſet illi damna bile. Sicut g̊ᷓ eẽt dãnabile religioſo nõ obedire vel incõti nenter viuere:ſic ꝓgpriuʒ br̃e. ſed elyna ſi rite fiat ex ꝓpꝛio fit largientis:q̊ ⁊c.¶ Rñ. ꝙ monach' ſiue regularis ꝗſ/ qᷓ; S̃m ↄditõnes quibo talis ẽ:nõ põt regularit facẽ elynã Ad h̊ em̃ ꝙ aligꝗs habeat ptᷣateʒ regulaꝛit᷑ faciẽdi ełynas plura ↄcurꝛũt.ſ.libera facultas: iuſtũ dñiuʒ vel miſteriũ oꝛdinatũ:ſ̊ monachꝰſiue regularis ſᷣm ↄditioneʒ q̃ talis ẽ neq; hʒ liberã facultatẽ neq; iuſtũ dñium alicuiꝰ neq; mi: niſteriũ oꝛdinatũ ad H̊ inqᷓtuʒ talis pt᷑ tñ eliqͥ mõ ⁊ ꝑ ac⸗ cidens ⁊ nõ inqᷓtum talis ↄditõis ełynas diſtribuẽ.⸗ Ad illud ̊ qd qnerit᷑ de ꝑſona religioſa diſtinguenquz ẽ. aut hʒ admiſtratõeʒ:aut nõ.in pᷣmo caſu põt facẽ elynaʒ ⁊ dzʒ — R ¶ Nueſtio . imo omne qð illiꝰſupeſt neceſſitatibo:dʒ in cauſis pijs ac religioſis erogare dño om̃ibus dicente.qð ſuꝑeſi date ele moſynam Luc.xj..xij.q.j.Quia tua. Si eſt ſine diſpẽſa⸗ tionis miſterio.aut eſt in clauſtro: aut extra clauſtrũ vt in ſcolis. Si in clauſtro.aut ꝗ indiget ? in extrema nccitate aut nõ. Si nõ:non dz elynam facere niſi petita licentia ⁊2 obtẽta. Si eſt in extrema necitate. aut eſt pᷣlatus pnñs: aut nõ. Si eſt pñ̃s et oppoꝛtune põt petere licentiã: dz peteꝛe. Si non ꝛceſſit vel pns non fuerit ⁊ ipſum adire non pote rit ꝓpter tẽꝑis breuitatẽ: dʒ er are. quia in tali articulo om̃ta ſunt coĩa. ſᷣm ꝙ dicit Amb. de offi. habet᷑.di. lxxx⸗ vj. Mon ſatis eſt bñ velle. Et eodẽ ea.idem Amb . in li. de offi. paſce fame moꝛientẽ.ſi nõ paueris occidiſti.ĩmo pbi bente abbate bomini fame moꝛiẽti tenet᷑ dare:qꝛ boc dñs p̃cipit cuiꝰpᷣceptũ bñano p̃ponendum eſt Acxt᷑.v.obedire oꝑtet deo magis qᷓ; hoĩbus. di. viij. que ↄtra.ſicut etiã pĩa tibus ſocietatis bnane maioꝛ ptas minoꝛ obediendũ ꝓpo⸗ nit᷑: ita deus boĩibo. Si ſit in ſcolis tũc credo ꝙ põt elemo ſynas facere tem ꝑato moderamiĩe eo ꝙ tũc ꝓ illo ſtatu ſi⸗ pt relinqtur: 1 nõ tiñ maxime indigentibo ſ̊ etiam medio cribo pauꝑibo. Rõnes q ꝓbant ꝙ nõ põt: ꝓceder̃t tuʒ ad monachũ clauſtralem ſine officio. ⁊ cũ non ẽ pauꝑ in extrema neceſſitate ↄſtitutus.4l Ro illud qð obijcit᷑. ꝙ eo qð eſt artatus triplici voto non põt br̃e ꝓpriũ ſicut nec vi uere incõtinent᷑ ⁊c. põt dici ꝙ verũ eſt. vñ ekynam nõ põt facere niſi fuerit illi data admiſtratio diſpenſatõnis vel il⸗ li ꝗq fuerit in extrema nccitate rõne ptacta. 4 Ad illud qð obycit ꝓ alia pte. ſ. ꝙ vnũ bonũ non impedit aliud ⁊c̃.põt dici ꝙ boc veꝝ eſt qᷓtum ad aſſecutioneʒ finis. ĩmo magis ꝓmouet eo em̃ ꝙ om̃ia bona finẽ hñt ſummũ bonũ ituʒ ad bmõi finis aſſecutionẽ.vnũ bonũ aliud non impedit.ſhᷣ vnũ bonũ ali ud impedit qᷓtum ad ↄtingentiã ſiue coinci⸗ dentiã actuũ ſicut ptzʒ in actiua ⁊ otemplatiua. bec em̃ bo/ na ſunt: ⁊ tñ acius eaꝝ nõ coincidũt.nõ em̃ põt ꝗs ſimul exeꝗ actũ ↄtemplatõnis ⁊ actõnis. Sitr licet aſtringi vo⸗ to pauꝑtatis ſi iue / ꝓfeſſionis ſit bonuz. ſilr largiri eynas pauꝑibo:tñ vnuʒ aliud impedit.Vñ nec actus iſti coinci⸗ dunt niſi actualiter loqᷓndo eo modo qͥ dictũ eſt. ꝙ mona chus m ↄditõeʒ qᷓ monachus ẽ: non põt facere ełynã. ni⸗ hil em̃ bʒ qdð ſuum ſit. põt tñ elynam dare inqtum ↄmiſſa eſt ſibi diſpenſatio ſiue officiũ diſt pẽſandi ełynas·4 DPre. ꝓfeſſio religionis nõ impedit largitionẽ ełynarũ:ᷣ tollit ↄfuſionẽ largitoꝝ.Laudabilioꝛ eſt em̃ modꝰlargiendi ſᷣm oꝛdinẽ ſalutis q illi ſoli largiunt᷑ quibo ↄmiſſa eſt diſpen⸗ ſatio ely naꝝ:ẽᷓ eſſet ſi vnuſqſq; pꝛo voluntate ſua et ſenſu ſuo largiret᷑. modus em̃ ꝗ oꝛdinat ad ſalutem viris religi⸗ oſis maxime ↄuenit.j.Coꝛĩ.xiiij. oĩa honeſte ⁊ m oꝛdinẽ fiant in vobis..Ad illud qð obijcit. ꝙ nõ bĩe ꝓprietatez eſt oꝛdinatũ ad largitionẽ elemoſy naꝝ ⁊c. põt dici ꝙ hec duo.ſ.nõ bre ꝓprietatem ⁊ dare elynam non ſunt qdinui cem oꝛdinata niſi in ꝑſona qᷓ anteqᷓ daret hr̃et ꝓpꝛietatem in dono. h maniſtũ eſt: hoe em̃ impoꝛtat laꝛgitõ elyne. ſcz ꝓꝛietatẽ hĩe rel mĩſteriũ diſpenſatõnis ⁊ actũ largiendi ß in monaſterio clauſtrali de ficit pᷣmuʒ vñ in monaſterijs bmõi nõ ſunt oꝛdinnta edinuicẽ non br̃e ꝓprinʒ ⸗ largiri elynã. 4 Ad illud qð obijcit. ꝓ mõachis oceſſa ẽ ptᷣas ac⸗ cipiendi pᷣmicias ⁊ decimas ex quibo ↄgruit ełynas daꝛi. põt dici ꝙ bec ſunt illis oceſſa ad ſuſtentatõezvite. Unde xvj.q.j.Goctos.dĩ.ꝙ ↄcedit᷑ monachis quibo ↄcedit᷑ ad; miſiratio ſpũaliũ debere acciꝑe pᷣmicias decimas. ob⸗ latõnes vt iuxta apłm te altario cui ſerui ſatio eſt conceſſa.⸗ Ee mbꝛum ſecundũ Onſequenter querit᷑.vtrum a muliere babẽ te virũ:poſſit fieri ełyna.et videt᷑ ꝙ ſic: ꝑ Bᷣ ꝙ bona que ante matrimoninz erant ꝓpria. oſtea ſunt ↄmunia viro et vxoꝛi. Ex q vide P . . unt vinant. liczʒ hec ergo ſint monachis conceſſa ad vite ſuſtentamentum non pnt cæ his facere elynas:niſi illi quibo illoꝝ diſpen⸗ Ccrxij. tur. ꝙ ſicut vir vxroratus poteſt facerel elemoſynas:et mu lier ſimiliter maritata. .ʒ Amb. li. o offi· et habetur diſl. lyxx vj. Conſiderata mi ericoꝛdia ↄmunis eſt vſus.et ideo ↄmune pᷣceptum om̃ibus officijs: omnibus etatibus neceſſaria et ab omnibus differenda. id eſt implenda. ec: ce qð dicit canon.q omnibo etatibus eſt neceſſaꝛia. es ab omibus adtmplenda.Et ꝙ intelligit᷑ de miſericordia que exercetur in ſubuentõne elyne ptz ꝑ hoc vt habet᷑ ibidem vbi dicit· om̃es nanonent ot ↄferant nõ habenti. 4 Pꝛe. mulier habet pratem in coꝛpus viri. ſm ꝙ dicit aplus. j· ◻ Coꝛin. vij. ergo multofoꝛtius in res:G poteſt eas pauꝑibo diſtribuere. Sicut ⁊ legit᷑ de beata Eucia que ſponſo ſuo ignoꝛante diſtractum patrimoniũ diſtribuit pauperibus beata Anaſtaſia beatum Criſogonuz in carcere alimo⸗ nijs ſuis fouebat. 4 Pꝛe. Fm ꝙ dicit bẽus AUug. mulieꝛ de latere viri foꝛmata eſt.vt vir pabeat eam ſociam nõ ancil⸗ lam:ſed vbi ſocietas ibi equalitas: n ipſe poſſit fa cere ełynam ? illa poterit ontra. nibil põt facere de coꝛꝑe ſuo ſine ↄſenſu viri. nec etiã votum otinentie. imo ſi fecerit dʒ retractare ad mandatũ viri.vt habet᷑ . xxxiij. q· v.vna.et ibidẽ. Dð deo. multominus videtur ꝙ de rebo. ʒPꝛe. vt habet᷑ ab Aug. xxriij.q. v. Qð deo. ¶Nhil ð tua veſte nihil de auro vel argento vel quacũq; pecunia vel re bus nullis terꝛenis tuis ſine aꝛbitrio eiꝰ.i.viri facere de⸗ buiſti. ecce plane babet᷑ ꝙ nibil põt vre ꝛ facere de rebo vi. ri nec de ꝓprijs ſine arbitrio viri. Kñ. dom ꝙ mlier pt hr̃e res tribo modis.aut em̃ põt habere res a ꝓprio lucro. eo ꝙ eſſet mulier lucroſa:⁊ põt habere res pafernales. i. res cum dote. ꝑaternales dicunt res ꝓprie pᷣter dotẽ. di⸗ cuntur a para quod eſt iuxta ferna quod eſt dos.aut po teſt hr̃e res ↄmuniter cuʒ maꝛito. Si ſint res de lucro: aut illis ſuſtentat ſeipᷣm virũ: aut ſunt de abundãti. In pri⸗ mo caſu dõm.ꝙ nõ põt facere ełynas:ſi ſubtractio ſuſten tatõnis reſpectu viri œ beat inde ſequi.magis em̃ tenet ꝓ pꝛio viro qᷓ alicui alij. In ſcðo caſu dico ꝙ põt inuito vi⸗ ro. ſibr dico de rebus ꝑafernalibo: de rebo vo q̃̊s bʒ cõmu⸗ nes cũ viro:poſſumꝰloqui qtum ad ełynas leues vel mo dicas: vel notabiles. In pᷣmo cqſu põt facere ełynã etiã ꝓ⸗ hibita in generali vtpote dare ce pane 7 vino.⁊ ſibi debʒ foꝛmare ↄlcientiã ꝗꝙ hoc vult m aritꝰ.etiã ſi ꝓhbibuerit: de⸗ bet credere ꝙ non ꝓhibet oĩno:ſed vt trabat eam ad medi ocritatem. cum hoc debet cogitare ꝗ⸗ ſi vir eiꝰ ſciret pan peris indigentiã: vellet dari.·ꝙ ſi nibil hoꝝ credat ⁊ oĩno ei interdicat᷑ non põẽt aliquid dare de his qui viri ſunt vt dicitur. quia debet eſſe oĩno illi ſubdita ſicut coꝛpus capi ti. Aug.in quadam epła. mulierem ↄiugatam non licz di⸗ cere ſacio qð volo de meo:cum ⁊ ipſa non ſit ſua ſeo capi⸗ tis ſui. In ſcðo caſu nõ põt eo ꝙ mulieris caput eſt vir. j. Coꝛ.xj.ĩmo ipᷣa pene famula ?viri vir ẽ dñs eꝰ. vt dicit Amb. in li. qõm ve. ⁊ no. teſta. ⁊ hr.xxxiij.q.v.bec imago tei. ca. vltio. mulierẽ oſtat. Ad pꝛimũ in cõtraꝛiũ dðom g licet res ſunt quodãmõ cões marito et vxoꝛi. vtpote ga ad amunẽ ſuſtentatõez eoꝛudeʒ:nihilominꝰ vir eo ꝙ eſt ca⸗ put ⁊ q̃ſi dñs mulieris:illoꝝ gaudet dñio ẽtum ad ptatẽ coiĩcandi illas extraneie. qð pʒ ex veꝛbo aug. ſup dicto. l. nihil de tua veſte » 4 Ad illud qð obijcit. ꝙ miſcdia eſt differenda ab omibo ⁊c. põt dici ꝙ H intellige nduz ẽ de oĩ bus quibo ſuppetit facultas ⁊ apetit poteſtas. qð ptʒ ł B6 ꝙ multi ſunt lancti ꝑſanctiſſimi ꝗ nullam poſſunt face⸗ re eiemoſynam coꝛꝑalem. vñ oſtat ꝙ tales non ſunt aſtri⸗ cti exercio operũ effectus miſericoꝛdie coꝛpalis 4Ad illð quod obijcit· ꝙ vxoꝛ pʒ ptatem ⁊c.dðm ꝙ; babere pratem in coꝛpus alicuiꝰviri eſi duobo modis vel qtum ad omes acius generaliter: vel qtum ad actũ generatõnis ſpeciali ter. ergo obijcitur. ꝙ ꝑſona que habet poteſtatez ĩ cor⸗ pus viri babet ſimiliter poteſtatem in res eiuſdem. dicen dum ꝙ verũ eſt de poteſtate pꝛimo modo ſumpta ⁊ non ſe cũdo modo.qꝛ iſto ſcdðᷣo modo tm̃ habent relatõeʒ pſonalẽ adinuicẽ vir et mulier 2 nõ reſpectu rerũ. Seo qꝛ vir non tm dicik maritꝰ.ſed etiã caput vxoꝛis: ꝓpter hoc habet po teſtatẽ in res vxoꝛis.dũmodo non ſint res parafernales: vel res de lucro ꝓprio acquiſite. ¶ Ad aliud dom. ꝙ vir et vxoꝛ tripłr ↄꝑant᷑ qtũ ad æctũ generatõis:qtũ ad actum ↄſeruãdi indiuidue vite ↄſuetudinẽ ⁊ qᷓtũ ad actũ vegimi nis ſui ⁊ rex ſuaꝝ qᷓtũ ad pᷣmũ ſũt pares.qᷓtuʒ vᷣo ad ſecũ dum ⁊ terciuʒ nõ ſunt ſimplłr paꝛes:eo ꝙ vir põt facẽ ab⸗ ſnentiã inuita vxoꝛe qð nõ põt vxoꝛ: ⁊8 bonis ſuis mo naſterio ↄferꝛe ꝙ nõ põt vxoꝛ. ¶ O: aũt obip eſt ſocia 5 par.nõ ſequit᷑. Societas em̃ ibi excluſiue tenet᷑ ſiue puati ue.excludit em ſubiectõnis ſeruitutẽ ſ̊ nõ ponit parelita⸗ tem equalitatis in omibus:ad obiecta p alia ꝑte patet re ſponſio ex dicti . — lembꝛum terciũ Onſeqnter querit᷑ te filiofamilias ſi põt fa cere elynã.et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ ipᷣe ẽ heꝛes vpatriſfamilias. pt qdð vr ꝙ poſſit facẽ de il lo qð ſpectat ad hẽditatẽ q̃ſi de ſuo.&̊ aũt v ꝑ hoc: ꝙ non tenet᷑ ad reſtituendũ alicin illud de qͥ fecit elynã ptꝰdeceſ⸗ ſum pr̃is nam ad Gał.iiij.d.dñs oĩm licet ſit paruulus ꝓter h̊ videt᷑ ꝙ de ſuo fecerit ełynã. re. lʒ illud quod mouet ꝑtim ſit in termio a qͥ:ꝑtim ĩ termio ad quẽ:nibilo⸗/ minꝰmotꝰpotiꝰĩoꝛtit᷑ eẽ a fᷣmio ĩ quẽ.qᷓ a fmĩo in q̊. Sitr vẽ te paſſione vel bẽditate babita ab aliqͥ. ꝙ plꝰſpectat ad illũ ad quẽ deuoluit᷑ qᷓ; ad illuzʒ a oluit.⁊ ita plꝰad fi⸗ lium ꝙ ad pr̃em:⁊ ita vt pꝛiꝰ ¶¶ Contra.ad BGak. iij. quã⸗ to tꝑe heres puulus ẽ nihil diſfert a ſeruo cũ ſit dãs oĩm & ſi ſeruꝰ nõ põt focere ełynã de bonis dñi ſui: nec filiꝰde bonis pr̃is ſui.¶ SPꝛe.ſi om̃es illi quoꝝ oĩa ſunt coĩa. ſiẽ religioſoꝝ nõ pñt de illis facẽ elynam. illi ſoli quibo cõ miſſum eſt mĩſteriũ diſtributõms eoꝝ: multofoꝛtiꝰ nec illi pñt facere ełynã de rebo anan naͦ ſibipoſeſſoꝛes nec in ꝓpꝛio neq; in coĩ:ꝗ̊ 1c & mRn.ſine p̃iudicio melioris ſen tentie.ꝙ ſiliuſfamilias elyngs leues ⁊ modicas ſine oſen ſu pr̃is et ſcĩa põt facere. non magnas ſiue notabiles:et H intelligo ðᷣ illo filiofamilias cui nec capitale nec ꝓcuratõ nec villicatio eſt ↄmiſſa. talis em̃ vt opinoꝛ poſſet elynas amplioꝛes facẽ dũmõ nõ fierẽt ĩ damnũ poſſeſſoꝛis.q Ad illud qð obr.ꝙ ẽ heres ꝓpter qð v de illo qð ſpectat ad hereditatẽ ſuaʒ põt focere elynã q̃ſi de ſuo.dðm ꝙ licz ſit beres tñ res q ſpectat ad heꝛeditatẽ nõ ſũt actualłr ſue:ſed habituolr ſiue poſſibilłr ſ de ſic poſſeſſis ñ pñt fieri elyne Ad illud qð obr̃. nõ tenet᷑ ad reſtitutõem pedeceſſum pr̃is. Dðm ꝙ hoc ⁊.qꝛ tũc deuoluta ſũt ad ipᷣm bona pr̃is cui ſi ſupetilſet facultas:foꝛte debuit ipᷣo viuẽte reſtituil⸗ ſe. ¶ Ad illud qð addit᷑ ꝙ ꝑuuloheres ᷑ oim dñs. vt dỹ ad Bal.iiij. Dðᷣm ꝗꝙ hic nõ intelligit ſimpktr ᷣm ꝗd. qꝛ dñs fumrꝰſiẽ dĩc glo.vñ ſenſus ẽ:cũ ſit dũs oĩm futurꝰ.¶qAd illud qð obr.ꝙ hereditas ſiue poſſeſſio plꝰſpectat ad illuʒ ad quẽ deuoluit᷑ ꝙᷓ ad illũ a q̊ͥ deuoluit᷑ a ſili illiꝰ qd moue tur. põt dici ꝙ nõ eſt ſile. ĩmo eſt ↄtraꝛio mõ. qꝛ et ſi here⸗ ditas vel poſſeſſio deuoluit᷑ ad illũ g eſt dñs futurꝰ:tñ de⸗ uoluit ab illo ꝗ eſt verꝰdñs. vñ motus ᷣm nomẽ ⁊ modũ ploẽ in termino ad quẽ q in termĩo a q̊. Dom iniuz em̃ rei cuiuſcũq; plꝰẽ in uoluit᷑: ᷓ i illo ad quẽ euolint᷑. embeum quartũ Onſeqnter querit᷑.ſi ſeruꝰvel ancilla pr fa⸗ cere elynaʒ de reln dñi ſui. ſic:v p B.ꝙ; fidelitati ſeꝛui vel ancille ↄmittit dñs fidelẽ cuſtodiã reꝝ ſuaꝝ:̊ nunqꝗ; fideliꝰↄſeruan?᷑ res q; enz pau peribo in elynis diſtribuunt᷑.qꝛ q ſic diſtribuunt᷑: ĩ theſau ro celeſti vbi nec erugo nec tinea demolit᷑ ↄſeruant Mat. vj.Exemplũ de hoc ẽ te villico iniꝗtatis ꝗ cuʒ diſſipaſſet bona dñi ſui:nihi lominꝰa dño ↄmendat᷑.muiltofoꝛtiꝰ ſer⸗ uus videt᷑ mendadus ꝗ bona dñi ſui diſtribuiſſet panpi bus.. Contra.pᷣui nõ onant᷑ rebo dñoꝝ ſuoꝝ: g non hñt poſſe in diſtributõe eaꝝ.KRñ.ſic ẽ ſupᷣtactũ.ad h̊ ꝗ ali⸗ quis hʒ ptᷣatem faciendi e ynas.requirit᷑ libera facltas: iuſtũ dñium: ⁊ oꝛdinatũ miſteriũ. quoꝝ nullũ ẽ reꝑire in ſeruo reſpectu reꝝ dñi ſui ꝓpter qð ſimpttr dici õt.q ſine ↄſenſu exp̃ſſo vel pꝛeſumpto dñi ſui vel ratihabitõne neq; magnas neq; paruas elynas facere põt..Et ſi obijcitur eadeʒ rõne nec filiꝰnec famulus:qꝛ nec eſt illilibera fa⸗ cultas.nec iuſtũ dñium nec oꝛdinatũ miĩſteriũ. põt dici ꝙ nõ eſt ſiłe.qꝛ ſeruꝰnec actu nec habitu dñat᷑ rebo dñi. filiꝰ et ſi non dñat᷑ actu:tñ dominat᷑ habitu rebꝰ pr̃is. Ad il lud qð obr.ꝙ res dñi ↄmiſſe ſunt fidei ſeruoꝝ. põt dici verũ ẽ ꝙᷓtuʒ ad aliqd: ⁊ qtum ad aliꝗd nõ.fidelitas em̃ cõ miſſi aitẽdit᷑ ᷓtũ ad duo.ſ.qtũ ad fidelẽ cuſtodia:⁊ qtum ad fidelẽ diſpenſatõeʒ.q́iũ ad pꝛimũ modum omittit res dñi fidei ſiue fidelitati ᷣui:nõ ïtum ad ſcᷣm.4 Ad h̊ qd obĩ dæ villico iniqtatis.põt dici.ꝙ nõ ↄmendat᷑ a dño ꝓ⸗ pter diſſipatõeʒ bonoꝝ dñi ſui: ꝓpter pꝛudentiã eiꝰin ib⸗ uentõe ſui pꝰamotõeʒ a villicatõne. vñ glo. ibidem laudat pꝛudentiã eiꝰꝙ nõ aduerſus dñm fraudulẽter ſᷣ ꝙ pꝛudẽ/ ter ꝓ ſe egerit. ¶ Vohuc querit᷑ hᷣ de illo ꝗ nõ hʒ pecuniaʒ Pꝛiaʒ bᷣ depoſitã. ⁊ videt paupꝑes in extrema neceſſitate: an dʒ illis diſpẽſare depoſitũ videt ꝙ ſic:qꝛ oĩa ſunt coĩa coĩcanda in extrema neceſſitate. Contra. depoſitũ illud nõ ẽ ſuũ ſᷣ ↄmiſſuʒ fidei ſue.tenet᷑ illud puaꝛe fidelit ei ꝗ cpoſuit illud: tenet᷑ nõ dare.Si eĩ dat: ↄtractat rẽ alie⸗ nam inuito dño ita furtũ facit. ¶ Rñ. ꝙ poſitü ẽ dan⸗ duin ĩ extrema ncc̃itate dũmõ dans nõ bret de ſuo vt poſ⸗ ſet tali pauꝑi ſubuenire.nec ẽ ibi ↄtrectatõ rei aliene inui⸗ to dño:qꝛ dñns ſi pñs eſſet ↄſentire deberet. Uidet᷑ ar mihi ꝓ ſi ad pinguioꝛẽ foꝛtunã venerit ille qui dat: tenet᷑ ei red gere ꝗ tepoſuit ac ſi ab illo habuiſſet ꝑ ↄtractuʒ mutui:lʒ foꝛte aliud ali uibus videat᷑. , Queſtõ.ctiij.de neceſſitate diſtribuendi elemoſynas. Onſequẽter queri/ tur de neceſſitate diſtribuẽdi elynas.Et pꝛĩo querit᷑.vtruʒ ille ꝗ põt:nccio ten eat᷑ facẽ elynã indigẽti circa vltimã nccitatẽ. RScðdðo vtꝝ magis teneat᷑ dare ꝓpinquo in fideli ꝙᷓ extraneo fideli. Tercio vtrũ neceſſario teneat᷑ fa⸗ cere illi ꝗ eſt in extrema neceſſitate. 4 7 ——0 Wembeum primũ Irca pꝛimũ querit᷑ ſic. Amb.li.de offi. et hr di. lxxrvj.MNon ſats ẽ.ſi oibo debet᷑ elyna: iuſto ompliꝰ. ecce ꝙ miſcdia oĩbo debet. ⁊ lo quit᷑ Amb.d miſcðia q̃ eſt in ſubuentõe paupeꝝ vt idem pzʒ.¶. Pꝛe.idẽ de eadẽ.miſcSia coĩs ẽ vſ us. omes in cõt ã⸗ monent᷑ vt ↄferãt nõ hñti.Nota ꝙ dic nõ hñti:nõ dĩc exñ⸗ ti in vltĩa neceſſitate.¶ Pꝛe.j. ioh.iij. Qui babueꝛit ſham homũqi ⁊ viderit frem ſuũ neceſſitatẽ br̃e clauſerit viſce ra ſua ab eo:quõ caritas dei manet in eo? Sed iſte diues videt.ſ.frẽm ſuũ neceſſitatẽ br̃e citra extrema. ſi clauſe⸗ rit viſcera ab eo. i. ſi non dat: amittit caritatẽ. ? tenet᷑ non amittẽ caritatẽ:ꝗᷓ tenet᷑ dare modo.q ſi nõ dat mõ amittit Pꝛe.mat.vij.oĩia quecũq; vultis vt faciãt vobᷣ hoĩes: ita vos facite illis. Sʒ iſte diues ſi eẽt in tãta indigẽtia iſte in quãtaẽ pauꝑ.cũ vellet ſibi dari:qᷓ et ipᷣe diues tenet᷑ hu ic pauꝑi dari nccio:⁊ ita vt pꝛiꝰ.4 ee. dupler eſt genus elyne.ſ.ſpũalis ⁊ coꝛꝑalis.Elyna ſpũalis nccio admini⸗ ſtrãda ẽ miſero exñti in miſeria qᷣcunq; ſpũali. Siliter vt videt᷑ ⁊ coꝛꝑalis cuilibʒ exñti in miſeria coꝛpoꝛali quacũ/ p · et ita exiſtenti citra vltimam neceſſitatẽ. ¶ Pꝛe. licet pᷣ⸗ ceptum affirinatinũ nõ obliget ad ſemꝑ:tñ obuigat ad om nes.licet em honoꝛ nõ ſit expibendus patri ⁊ mri om̃i tꝑe tñ omi exhibendus ẽ.ſed pᷣceptũ de ełyna facienda eſt pre ceptũ affirmatiuũ.¶NDath. v. Qui petit a te da ei.ꝛ ita vi⸗ cetur ꝙ obliget ad benefaciendum omnibo. 4 Pꝛe. Ecci. xxxiiij. Panis egentiũ vita pauperis eſt.qui defrandat il⸗ lum bomo ſanguĩs eſt. Ecce hic habetur ꝙ qui defraudat pauperem ſubtrahendoſibi elemoſynam.ſicut homo ſan guinũ peccat:ergo ⁊c.vt prius. Pꝛe.vt ab Amb. diſti. lxxxvj. Conſideranda.miſericoꝛdia eſt omnibus propoſi⸗ ta et abomnibus ẽ deferenda. ita vt videt᷑ eſtj omibo tefe⸗ ¶ Nueſtio 9 renda et neceſſario.vt em̃ habet᷑ ibidem:om̃ibo officijs oĩ⸗ bus etatibo eſt nccia.¶ Pꝛe.ſic.diues aligs hñs nccia ſi⸗ bi et etiã multa ſuꝑflua.et occurꝛit ei pauꝑ cuiꝰ indigẽtia euidens eſt.iſte diues teneret᷑ dare elynam pauꝑi ſi eẽt in extrema neceſſitate etiã de neceſſarijs.ſi non daret: omit/ teret et peccaret pcẽo omiſſionis.&̊ de ſuꝑfluis tenet᷑ dari pauperi euidenter indigenti: etiã ſi non ſit in extrema ne⸗ ceſſitate¶ Contra.vt habet᷑ ab Amb.diſ.lxxxvj. Conſi⸗ teranda.diſcretio requirit᷑ in diſtributõne elyne.Iñ con ſiderande ſunt ↄditõnes indigentiũ.quibo dande ſunt ele moſyne.vnde ſubtrabenda vni vt det᷑ alteri. Non neceſ ſario tenet᷑ ꝗ põt dare elynam vnicuiq;. qꝛ ſi hoc:nulli te- neret᷑ ſubtrahere. ĩmo omittit: ⁊ ita peccaret ꝗ ſubtrabẽt. Pꝛe. vt videt᷑ ex Umb.ille nõbiliter ſiue moꝛtałxr peccat cuiꝰſubtractio ẽ illi cui ſubtrahit cã moꝛtis:diſ.lxxxvj.pa ſce fame moꝛientẽ. Quiſꝗs em̃ paſcendo hoĩeʒ ſeruaꝛe po teras:ſi non paueris occidiſti.ecce ꝙ moꝛs pauꝑis illi ſo lum imponit᷑:ꝗ nõ pauerit moꝛientt. Ex qͥ videt q tlis ſo lũmodo peccauerit moꝛtalr.. VPꝛet.ſi iſte necio tenet᷑ da⸗ re ełynam illi ꝗ valde indigens eſt. non tñ eſt in extrema neceſſitate.nec tñ daret illi ſed reſeruaret alij poſito in ex trema neceſſitate: peccaret grauiter.qꝛ moꝛtalłr ⁊ 3 apłm dicentez. Fe war vt veniant bona. Ro.iij.ergo ⁊c̃. 12 Rñ. ad hoc pot dici. ꝙ debito iuſticie dʒ ille ꝗ abũdat onis foꝛtune ꝓximo indigenti ſubueniꝛe.ſed aliquibo dzʒ ſubuenire de rigoꝛe ſiue de nccitate iuſticie vt illis ꝗ ſunt in extrema neceſſitate. aliquibo de eꝗtate: vtpote illis qui ſunt in euidẽti ⁊ notabili necĩtate? aliquibo de diſpenſati one iuſticie:vtpote illis ꝗ cõi ↄſuetudine mendicãt:nec ta⸗ men aparet in eis ſignũ aliqð notabilis ſiue grauis indi gentie ſi pſumat᷑ ꝙ heant ad ꝑtranſeũdũ tp̃s illud. In p⸗ mo caſu tenet᷑ ſubuenire tentõne nccitatis.peccaꝛet enim niſi ſubueniret.et moꝛtalr vt opinoꝛ:qꝛ in tali caſu ñ ſub nenire occidere reputat᷑.ſᷣm illud Ampᷣ. Quiſqſq; paſcen do hoĩem ſernare poteras ⁊c̃. In ſcðo caſu tenet᷑ tentione eqꝗtatis.·i.tenet᷑ de bono et equo indigẽti ſubuenire. Si eĩ aliquis in nõ neceſſarijs abundat.et nõ ſubuenit᷑ ꝓ vxpᷣo ex iſtenti in notabili 2 euidenti indigẽtia: nõ ſubueniendo in hoc caſu p̃iudicat equitati iuſticie.niſi illa vñ deberet ta⸗ li ſubuenire reſeruet aliquibo quibo plus tenet᷑ ſubuenire vt foꝛtaſſe aliquibo de quoꝝ bonitate mogis certus eſt vel ſunt magis ꝓpinꝗ:qꝛ ſᷣm Amb.magis eſt ſubueniendum vel magis ꝓpingꝗs di.lxxxvj.et magis domeſticis fidei am⸗ bꝛo.de offi.di.lxxxvj.non ſatis.ꝑfecta liberalitas fide.cã loco.et tꝑe ↄmendat᷑:vt pꝛimũ oꝑis circa domeſticos fiði In tercio aũt caſu eſt meritoꝛiũ ſubuenire.nõ tñ eſt deme ritoꝛiũ non ſubuemire:ſi ex cã aliqua leui rönali nõ ſubue niat. vt ſi pſumat᷑ ꝙ habeat indigẽs qð illi ſufſiciat ad tẽ⸗ pus illud tranſeundũ.q aũt diſti penſatiĩe fiũt alliciũt ad ſi⸗ milem. nec mñ obligant inqtum bmõi: vñ que ex diſpenſa/ tione iuſticie fieri debent.ſi fiũt bñ fiũt ſiue meritorie. ſi ñ nõ:demerent᷑ g omittũt.. Ad illð qdð obijcit᷑ pꝛio ꝙq oĩbus xbet᷑ miſericoꝛdia ⁊c.põt dici.ꝙ hoc verum eſt de debito diſpenſatõnis iuſticie ſᷣm ꝙ intelligit᷑ de miſericoꝛdia ĩ ef fectu exterioꝛi. Scom ꝙ intelligit᷑ de effectu miſcdie inte⸗ rioꝛi.i.compaſſionis:verum eſt de debito equitatis iuſti cie. AUnuſꝗqʒ em̃ tenet᷑ ↄpati cum ꝓximo ſno. et illi miſe⸗ reꝛi in neceſſitate de lege ſiue eqtate iuſticie. Eñ̃ Amb. de offi. ꝗ elementiaʒ non habet nec indutꝰ eſt viſcora miſcdie lacrimaꝝ.qᷓuis ſpũalis ſit.i.faciat oꝑa ſpũalia:nõ ad⸗ implet legem xp̃i.¶ Ad illud quod obijcit.ꝙ omnes amo uentur vt ↄferant non habenti.põt dici ꝙ hoc intelligitur dũmodo notabilis et euidens ſit indigentia nõ habentis ſiue pauperis.vel ſaltem ſi eſt in vxltima neceſſitate.qð no⸗/ tatur ex verbo Ambᷣ. quod ſequit᷑.ſcʒ miſericoꝛdia pleni⸗ tudo eſt virtutum. et ideo omnibus eſt ꝓpoſita ꝑfecte ſoꝛ⸗ ma virtutis ne veſtimentis alimentiſq; ſuis pareant.non autem tenet quis dare illa quibus debet ali et velliri: ni⸗ ſi poſito in vltĩa neceſſitate.4¶ AUo illð.j. Joh.iij. Qui ha⸗ buerit ⁊c̃. poteſt dici.ꝙ ille dicitur viſcera claudere a fra⸗ . . tre qui ei non compatitur in miſeria exiſtenti. et talis nõ — *⁹% cruj. babet caritatem. VUnde glo.ſuꝑ illud. Et clanſerit viſcera vt non ↄpatiatur miſeriè illius.vel nihil det etiam ſi com⸗ patutur. Vel verbum beati Johannis intelligit᷑.quando frater eſt in extreme neceſſitate. 4 Ad illð quod obijcitur per illud Math. Om̃ia quecũq;ʒ vultis vt faciãt vobis ho mines ⁊c. põt dici.ꝙ regula illa intelligenda eſt de folun tate oꝛdimata et diſcreta: ſed iſte diues 2 ſi eſſet in tanta i⸗ digentia quanta eſt ille pauꝑ que non multum artat᷑ pau pertate voluntate diſcreta et oꝛdinata:mon vellet ſibi daꝛi ſicut illi cui teneretuꝛ dare neceſſario.id eſt de neceſſitate iuſticie. Añ argumentũ pᷣdictũ non ↄcludit ꝙ ꝛeneret ſibi dare de nccitate iuſticie: licet teneret᷑ tentõne quacuq;.vt: pote diſpenſatõe iuſticie. Vñ boc iſte diues ſi eſſet ĩ tanta indigentia ⁊c ſic dʒ intelligi.vellet ſibi daꝛi vt indigenti: nõ tñ vt indigẽti vltima nccitate:oꝛdinata dico volütate. Ad illud qð obijcituꝛ. ꝙ cuiq; miſero ſpũaliter nccio eſt admiſtrãda ełyna ſpũalis ⁊c· põt dici ꝙ nõ eſt ſile de ſpi⸗ rituali miſeria coꝛꝑali. qꝛ miſeria ſpũalis ẽ pem moꝛte⸗ le:qꝛ miſeros facit ꝓpłos pcẽjm. ꝓuerb.xiiij . vñ miſer ſpiri tualis moꝛtuꝰeſti ſpualiter.et ꝓter h ſubuenienduʒ ẽ ei in dilate:ſ̊ nõ om̃is miler coꝛpalis moꝛtuꝰeſt coꝛꝑalr nec ꝓ· pe moꝛtuus. 4 Ad illud qð obijcit᷑ pceptũ de ekyna fa⸗ cienda obligat ad bñfaciendũ om̃ibo ⁊c.põt dici ꝙ h̊ verũ eſi extenſo noĩe obligationis:ſᷣ nõ obligat ad bñtaciendũ om̃ibo.ſicut exñtibo in vltima nccĩtate: vñ nõ obligat ten⸗ tione nccĩtatis iuſticie..¶ Ad illud qð obicit᷑. ꝙ ꝗq cefrau⸗ dat pauperẽ eſt vir ſanguĩs ⁊c. põt dici ꝙ B intelligit de fraudatõne violẽtie.q̃ ſubtrabit᷑ pauꝑi illud qð eſt illi ne ceſſariũ ad ſuſtentatõzʒ vite. vñ loꝗtur de defraudatõe pa⸗ nis q̊ dz pauꝑ ſuſtentaꝛi.vt pʒ ex textu.⸗ glo. tert? em̃ ẽ pa nis egentiũ vita panꝑis ẽ:ꝗ defraudat c.⁊ hoc etiã pʒ ex H qð leqtur.ſcʒ ꝙ ꝗ aufers ĩ ſudoꝛe panẽ. q̃ſi ꝗ occidit ꝓxi⸗ mũ ſuũ ibi glo. Qui dinitias ſ̊ victui neceſſaria ꝗ H̊ tollit ſanguinẽ fundit. et poſt.in ſudoꝛe vultus ſui pauꝑ acarit panẽ ꝗ hunc violenter tollit:q̃ſi qui occidit ꝓximu ſuum. vñ iſta defraudatõ interp̃tat᷑ inffectio:qꝛ ponit paupeꝛeʒ in extrema necĩtate. hec & defraudatõ nõ ẽ ſbtractio elyne ſimplłr.ſᷣ eſt interpᷣtatiue violẽta illatio vltime ncciĩtatis. :Ad illud qð obr̃.ꝙ miſcðdia eſt ab om̃ibo implẽda et oĩ⸗ bus.põt dici ꝙ H̊ intelligit᷑ de miſcdᷣia interioꝛi. Si autezʒ intelligat᷑ de vſu miſcdie exterioꝛi.vtpote & largitõe ele⸗ moſy ne:tũc intelligit᷑ nccia nccĩtate vtilitatis. Vñ nccia id ẽ vtilis:qꝛ pietas valet ad oĩa occaſionałr dico ð pieta⸗ te exterioꝛi. ꝗ¶ Ad illud qð obr.ꝙ de nccijs tenet᷑ ſubueni⸗ re poſito in extrema nccitate ⁊c.põt dici ꝙ nõ valet hec ar gumẽtatõ. omittit ſi nõ dat etiã de ncẽijs indigẽti in extre ma nccitate: omittit ſi non dat de ſuꝑfluis indigenti. ci⸗ tra extremã neceſſitatẽ.qꝛ iuſte excuſaꝛi poſſet ꝑ h· ꝙ reſer nat magis ĩdigẽtibo vel pinꝗoꝛibo:vlł aligbo magis tenet᷑ lembꝛum ſecundu Onſeq̃nter querit᷑.vtrũ ploteneat᷑ gs ſubue nire ꝓpinquis.ſ. pr̃i infideli aut erneo fide⸗ li. ponat᷑ pr̃em alicꝰeſſe infidelẽ: ⁊ eneuʒ el⸗ oſtitutos in extrema nccĩtate. et ꝙ nõ thibuehiee niſi alti tm: v debeat ſubuenire pri.q; bona tꝑalia ſũt ad ſubuentõeʒ nat᷑e. cui magis ẽ obliga⸗ toßm nataʒz:illi magis tenet᷑ ſ ubueire: 2 pr̃i · ¶ Pe. pce⸗ ptũ ſcdᷣe tabłeẽ de pꝛe honoꝛãdo.⁊⸗ ĩ bonoꝛis exhibitõe in telligit ſubuẽtio bñficij ĩ nccitate:ꝙ ad hmõi ſubuẽtõeʒ te net᷑ dĩno pᷣcepto? et inſtictu dĩne nate. et ita e teneat᷑ ad ſubueniẽdũ pꝛi ĩſideli qᷓ eneo cuiq; Contra Amb. ſr̃ illð Cañ.ij.oꝛdiauit ĩ me caritatẽ diĩc. młtoꝛꝝ eſt caꝛitas ĩioꝛdiata. qdð ĩ pꝛio ẽ ponũt terciũ vel q̃rtũ. pꝛĩo de? 7 diligẽdꝰ. Scðo pentes. deinde filij. poſtea domeſlici q ſi boni lunt malis filijs ſunt pponendi. Ex ̊ verbo Ambr. pʒ ꝙ oꝛdo caritatis regrit.ꝙ boni nõ ꝓpinꝗ p̃ponẽdi ſunt malis q;tumcũq; ſint ꝓpinqui.⸗¶ Vꝛe. vinculuz gre eſt q̃ſi vinculum nature. ergo magis teneoꝛ illi cui ſum vinculo gratie aſtrictus:qᷓ illi cui vinculo nature tm̃:g fideli ma⸗ gis infideli. Querit᷑ ů bic qᷓ ſunt attẽdenda in ełyna fa⸗ . W— „ 4 S cienda / Rñ. circa h̊ duuerſi dauerſimode ſentiũt. vñ pe⸗ trus comeſtoꝛ vocauit hac qõeʒ tenebꝛoſã. dicũt eĩ ꝗqds ꝙ itũ ad exhibitõʒ nutrimẽti plꝰtenet᷑ filiꝰpr̃i infideli q ex⸗ traneo fideli.eo q; nutrimẽtũ reſpicit ↄſeruatõeʒ nat᷑e ad ●☚ 2 10. — . 2 — quã maxrie tenet᷑ filiꝰpr̃i a q̊ͥ bʒ eſſe nate.ſᷣ qᷓtũ ad affectuʒ caritatis magis tenet᷑ fideli extraneo qᷓ pri inſtleli. Alij ałr dicũt ⁊ iſtã repꝛobãt rñſionẽ dicẽtes illã falſitatẽ et in ſuſficientiã ↄtinẽ.falſitatẽ:qꝛ ſꝑ teneoꝛ pr̃eʒ ĩ dilectõe affe ctus pᷣferꝛe oĩ extraneo foꝛte pᷣter vxoꝛem.cuiꝰrõ ſm illos ponit᷑ in tractatu de mrionio.Et ad hoc rõ nccia aſſigtur qꝛ ꝓpt᷑ pctm pr̃is nõ minꝰteneoꝛ ipᷣm caritate amaꝛe.qͥnto eĩ motu vel et᷑ maioꝛe vebeo ipᷣm diligẽ ſi ẽ bonꝰvt ſit meli⸗ oꝛ:tãto teneor ipᷣm diligẽ ſi ẽ malus vt de malo exeat et ſit bonꝰ. Et iõ ſi bonꝰerat mibi oĩm erneo p̃ferẽdꝰ:igit᷑ ⁊ ma lus exñs.Siltr iſufficientiã ↄtinet illa rnſio.qꝛ ſubdiſtin⸗/ guendũ eſſʒ in vtroq; mẽbꝛo.Res ei filij aut ſũt ſue ꝓprie: aut ſũt eccłiaſtice.Si ſũt ſue ꝓpꝛie:dico ꝙ magis tenetur pr̃i.eo ꝙ res ille ſũt ꝑſone filij ꝓpt nataʒ ꝓpꝛiã ↄſeruãdazʒ et iõ pꝰſeipᷣm tenet᷑ pr̃i de illis ſubueire pᷣ oibo alijs.Si at eccłiaſtice ſic dicũt ꝙ ſũt res fideliuʒ:⁊ magis tenet᷑ fideli erneo ꝙᷓ; ꝑr̃i ꝓpꝛio ſubueire ĩ aꝛticło pᷣdicto. Siłr ſubdiſti guendũ erat ex ꝑte affectꝰ.mouemur em̃ caritate erga ali quẽ dupłr. motu deſiderij:⁊ motu delctatõis.motu deſide rij vt de malo fiat bonꝰvel de malo melioꝛ.⁊ ̊ͥ mõ plꝰ tene — 20 2 oꝛ diligẽ prem infidelẽ q; e neũ fidelẽ:vt dictũ ẽ. Si motu delcka tõiſ:ſic magis fidelẽ erᷣneũ q; pꝛeʒ ꝓpꝛiũ iſidelẽ.ĩ pꝛe em̃ ẽ ſola nat᷑a rõ delectãdi:in er̃neo vo gra fidei cũ nata. Dicũt igit᷑ ꝙ ð rebo pꝛijs ⁊ affectu deſiderij magis teneoꝛ preʒ diligẽ:⁊ ei ĩ pdicto caſu citiꝰſubueĩre.ð rebo vᷣo eccĩe ⁊ affectu ↄdelectonis ecõtra.qX Et lʒ hec ñ ſine rõne dicta ſint:vr̃ tñ mihi aliqntulũ ałr dᷣm.ſ.q; motu caritatis in⸗ Stuʒ ẽ pᷣter deũ magis ẽ diligẽdꝰpr̃ infidel qᷓ eỹneꝰfidelis. MEtũ at᷑ ad motũ dilectõis q ẽ in deo:ecõtra.qtũ ad exhi⸗ bitionẽ bñficẽtie pᷣferendꝰẽ er̃neꝰfideł.t qꝛ reuera bona tꝑa ſũt ſuoꝝ dei ſimplłr.x pctoꝛ nõ ẽ dignꝰꝑane qͥ veſcituꝛ. Aug.ad linc̃.et hr.xxiij.q.vij.qcũq;.iurẽ diĩno cũcta iu⸗ ſtoꝝ ſũt.et pꝰibidẽ:laboꝛes ĩpioꝝ iuſii edũt.magis vr iu⸗ ſticie dĩne ↄſonũ ꝙ fidelibo imꝑtiant᷑ q̃ ſunt eniti deo fide opꝑante ꝑ dilectõʒ:⁊ deo Fᷣuiũt ĩ cultu tei:qᷓ illi cꝰ vita ẽ in offenſa dei ⁊ cultui demmonũ expoſita.q Ad illð ̊ qdð pꝛo obtr̃.ꝙ bona tꝑalia ſũt ad ſuſtẽtatiõeʒ ⁊c.ddᷣm ꝙ B verũ ẽ inꝙᷓ̃tum nat᷑a c oꝛdiata ⁊ expoſita cultui dei.¶ Ad illð qð obr.ꝙ bonoꝛ ꝑentũ eſt pᷣceptũ ſcðᷣe tabule ⁊ exequendũ in/ ſtinctu nat᷑e ⁊c.ddᷣm ꝙ h̊ veꝝ ẽ inqᷓ̃tuʒ ꝑentes pceptis dei ⁊ lege nat᷑e infoꝛate regut᷑ ⁊ ꝑficiũt.vt pʒ ex ᷣbo Amb. ſu⸗ pᷣpoſito qͥ d.ꝙ domeſſici ſi ſint boni: malis filijs ſunt ppo nẽdi.⁊ in li.de offic.ꝑfecta liberalitas fide ⁊c.⁊ pꝰ vt pꝛi⸗ mũ oꝑis circa domeſticos fidei.i.fideles.ꝗ Ad ilið qð q̃ rit᷑ de ↄditõibo qᷓ attendede ſũt ĩ diſtributõne elynaꝝ.põt dici ꝙ noueʒ ſũt.ſᷣm ꝙ plane exponit᷑.lxxxvj.di.nõ ſatis. pꝛimũ ẽ fides.ſcdᷣm cã.terciũ locꝰ.q̃rtũ tps.ꝗntũ modus. ſextũ neceſſitas ſiue ſanguis ꝓpinꝗtas.ſeptimũ etas.octa⸗ uũ debilitas.nonũ ↄditõ ſiue nobilitas.qꝗlibʒ articuloꝛuʒ iſtoꝝ dic rõeʒ reſpectu ſui opoſiti.q̃re vnꝰalij pferat᷑. vbi⸗ gra.fidelis inqtuʒ tal:infideli pfert᷑ et ſic de alija.ot dicit Ray mũdꝰet expoit tercio li.ſententie ſue ca.de hoſpitali⸗ tate oꝛdinandoꝝ. embꝛum tercium Vnſeqnter q̃rit᷑.vtruʒ ille ꝗ põt:nccio tenet᷑ facẽ elynã exñti in extrema neceſſitate. O illð ᷣbũ Amb.ſupᷣtactũ.ſ.paſce fa⸗ ſic: vr mẽ ntẽ ⁊c. ¶ Pꝛe. Amb. offic.⁊ hr di.lxxxvj.ñ ſa⸗ tis.quis culpa ẽ ſi ſciẽte te fidel egeat.ſi ſcias eũ ſine ſum ptu eẽ.famẽ toleraꝛe: erumnam ꝑpeti.¶ ¶Cont᷑. ponat᷑ q duo ſint pauꝑes ĩ extrema neceſſitate poſiti.⁊ aligꝗs ñ poſ ſit ſubueire niſi alti.q̃rit᷑ an teneat᷑ alti dare ſolũ an vtri⸗ qʒ an neutꝛi.Si alt᷑i ſolũ:ð.q̃ rõne tenet᷑ alti:easẽ rõne ⁊ reliqͥ: cũ paꝛes ſint in oĩbo ꝙᷓtũ ad ipᷣm: vel vtriq; daẽ te⸗ net᷑ vel neutri. Si vtriq;:gᷓ cũ nõ poſſit daꝛe niſi vni tenet ad ĩpoſſibile:qð falſũ ẽ.Ei neutꝛi tenet᷑.ꝗᷓ ſi neutri dat nõ omittit:lʒ vterq; pauꝑ ꝑiclitet᷑ ĩ ↄſpectu eiꝰ.q Pꝛet᷑.ſi vnꝰ ſolꝰĩ extrema neceſſitate eẽt poſitꝰ.tenẽt᷑ illi daꝛe ꝓpt extꝛe mã nccitatẽ. cũ duplicata ſit extrema nccitas:duplicata ẽ cã obligatõis.q̊ vr ꝙ neceſſe ſit illi peccaꝛe moꝛtalłr ſup⸗ poſito pꝛio.¶ Pꝛe.vt hr ab Amb.magis tenet᷑ ꝗ pt᷑ ſubue nire ꝓpinqͥ ᷓ eyneo:q̊ ſi extrema nccitas obligat de nccĩta te ad ſubueniendũ er̃neo:magis obligat ad ſubueniendũ ꝓinqͥ: plꝰtenet᷑ ĩ ciu hinoi ꝙᷓ tentõe nccĩtatis ſubuenire ꝗ p ĩ cau ꝓpoſito ¶ Rñ.pt᷑ dici ꝙ tenet᷑ ſbueĩre alti:cũ ñ poſſit vtriq;.vñ hec᷑ diſtinctie ẽ falſa.tenet᷑ vtriq; daꝛe vel neutri.teneꝛet᷑ eĩ vtriq; daꝛe ſi ſacłtas ſuppetẽt h̊ exqͥ ñ ſup petit:ſufficit dare alti.¶ Ad illð qð obr.ꝙ ſi vnꝰeẽt in ex⸗ trema neciĩtate poſitꝰtenẽt᷑ illi ſubueire:& ſi duo ſint poĩti ĩ extrema ncciĩtate duplicata ẽ obligatõ.põt dici ꝙ reuera Diilicata ẽ obligatõ mateꝛiałr loqndo.i.obligatꝰẽ ſiue te net᷑ bᷣfacẽ duobo ſi pt.ſᷣ̊ foꝛmałr loq̃ndo ñ ẽ duplicata ob ligatõ:qꝛ ñ tenet᷑ tentõe ſine nccĩtate maioꝛi ſbueire duo⸗ bo ẽ vni.Pꝛe.ĩpotẽtia bñfaciẽdi abſoluit eũ ĩ cãu ꝓpoĩto ab obligatõe bñfaciẽdi plłibo.ꝓpt᷑ qð argumẽtũ illð ñ va⸗ let.obligat᷑ ad bñfaciẽdũ vni:&̊ ſi duo ſũt duplicat᷑ obliga tio.qʒ ſi eẽt ĩpotẽs ad bñfaciendũ alicui nõ obligaꝛet neq; vni veq; duobo.foꝛte poſſʒ dici magis obligatꝰ ſi duo eẽnt poſiti ĩ extrema nccitate ⁊ neut ſubueiret et᷑ ſi poſſz:qꝛ ꝗ⸗ uiꝰpeccaret.q! Ad illð qð obr̃.ꝙ ſi exrtrema nccĩtas obli⸗ at nccio:& ĩ aliqͥ cãu plꝰtenet᷑ ꝗs ꝙᷓ tentõe ncciĩtatis.ĩ ali gein maioꝛ ẽ aliqͥ mĩoꝛ:ſicẽ pctm mortale et᷑ eiuſdẽ ſpẽi eſt grauiꝰ aliqũ ꝓpt᷑ alias rcũſtãtias qñq; minꝰque.vñ ſi pr alicꝰpoſitꝰẽ in extrema neciĩtate.magis tenet᷑ filiꝰilli ſbueĩ⸗ re q;ᷓ eỹneo exñti in cõſilłi nccĩtate.vñ in tentõne nccĩtatis ſũt gdus:qꝛ quedã nccĩtas pt᷑ dici ſinplex. vt illa q̃ mime obligat.quedã ẽ maꝗ:quedã maxiĩia.vñ nullꝰpõt plłꝰ tene⸗ riꝙᷓ tentone neceſſitatis in aliquo gradu. „ Nue io.cxuij.de vtilitate quitur de vtilita/ lis. Scðdo ſpalit᷑.vtruʒ abſoluat a debito ↄpꝑatõne elły ne vtilitatis collate maioꝛi ⁊ to de vtilitate reſpectu ꝑſonaꝝ dantiũ. 7„ — — Membꝛũ prumuũu ſũt vob.Ex qͥ pʒ ꝙ elyna mũdat aĩaʒ aboĩ ĩ mũdicia.qᷣ ẽ vłe remediũ ↄ oẽ pctm.¶ Pꝛe.idẽ vr ꝑ glo.q ſũt õ locũ pᷣtactũ.q̃ꝝ vna ẽ.prĩa ełyna ẽ medẽi aĩabo vr̃is credẽdo ĩ me ꝗ coꝛda mndᷣo.Sʒ ↄſtat ꝙ mdat aĩazʒ ob oĩ ĩ⸗ mðicia.ñ mðat eã ĩ ꝑte ſ̊ totatr.¶. Pꝛe.alia gl.dĩc ꝗ oꝛdi⸗ nate vult daꝛe eły nã a ſeipᷣo ĩcipit ⁊ ſibi eã pꝛĩo dat.Eſt eĩ elyna opꝰmiſcdie.vñ or̃. Niſerẽ aĩe tue placẽs deo Ecci. xxx.ſ̊ miferi aĩe ẽ remoueri oẽʒ miſeriã ab ipᷣa.i.oẽ pctm qꝛ miſeros fecit ꝓłos pctẽm. ꝓuerbᷣ.xiiij. ełyna ordina⸗ ta oẽʒ tollit miſeriã aĩe.⸗ Pꝛe.idem vr ꝑ illð Thob.iiij. ełyna ab eĩ pct̃o ⁊ moꝛte libeꝛat. Pꝛe.idẽ vr̃ ꝑ illð qdð di xit Dañ.nabuch.Dañ.iiij.pct̃a tua ełynis redime ⁊ inigꝗ⸗ tates ⁊ ełlynis paupeꝝ.⁊ illa pctẽa marie eꝛãt pcta ſuꝑbie vt pʒ ꝑ ſeqntia:̊ elyna purgat pctm ſuꝑbie. Purgat pec catũ auaricie h ↄſtat.purgat et̃᷑ lubꝛicuʒ caꝛnis vt poſtea patebit.puꝛgat ̊ oĩa genẽa vicioꝝ. Pꝛe.idẽ vr ꝑ illð qð dĩc apls.j.timoth.iiij.pietas ad oia vtilis eſt. ꝓmiſſioneʒ hñs vite ꝗ nũc ẽ ⁊ fułe. Pꝛe.Ecẽi.xxix.ełyna ſuꝑ ſcutũ potẽtis ⁊ ſuꝑ lanceã aduerſꝰinimicũ puãbit.lancea valʒ ad ĩpugndũ.ſcutũ ad defenſiõem.valʒ ̊ elyna ad oẽ genꝰ muĩmĩs ſpũał:⁊ ita vłeʒ hʒ vᷣtutẽ vel efficaciã.¶] Pꝛe.ſuꝑ ill. j. timoth.iiij. pietas ad oĩa vtilis ẽ. dic glo.oĩs ſũma diſcipline xpᷣiane ĩ miſcðᷣia⁊ pietate ẽ.quã aliꝗs ſeq̃ns. ſi lubricũ caꝛnis patiat᷑ vapulabit:ſ ñ ꝑibit.valzʒ &̊ ełyna ʒ te elyne. Pꝛĩo ᷣ qrit᷑ ĩ genẽali ad ꝗd ẽ vti reſtitutõis iiuſte acꝗſitoꝝ.Tercõ q̃rit᷑ de minoꝛ i grauamie. Quarto dæ vtilitate ipſiꝰrei date. Qui Verit᷑ pꝛĩo an ſit remediũ vle ðᷣ oẽ pcm.? vr ꝙ ſic.Cu.xj.date ełynã et ecce oĩia mũda ¶ Mueſtio 5 „ H,.0 . — —„xꝓgj .„ . peupiaʒ carnis. valet etiã ↄtra ſuꝑbiã vite 2 ↄcupiaʒ ocn⸗ loꝝ. vt he ebergentian valet ð oĩa genera vicioꝝ: ⁊a ita vt pꝛiꝰ.¶ Cont᷑.aĩa mũdat᷑ ꝑ expulſionẽ ſingłoꝝ viciorũ q̊ ſingtis vᷣtutibo vicijs ↄꝛijs expellũt᷑.ſ̊ elyna non ẽ actus oĩm vᷣtutũ:g ⁊c.¶¶ Pꝛe.rõe ↄnexiõis vᷣtutum. ꝗ hʒ vnã hʒ — — — oẽs.vicia at᷑ nõ hñt illã ↄnexionẽ quã hñt vᷣtutes.vñ hecẽ ſalſa ſimpłr ꝗ hʒ vnũ viciuʒ bʒ oĩa:q̊ nullꝰactꝰpᷣtutis ſin/ głaꝝ inqtũ hmõi oĩa vicia expellit:lʒ foꝛte rõe oↄnexiõis. Ci q̊ elyna ſit actꝰalicꝰvᷣtutis ſpãlis ⁊c. G̊ idẽ pt᷑ hr̃i ex ᷣ⸗/ big hiero.dicẽtis.iõ ſanat oculum qð ſanat calcanenz. ¶ Rñ. ꝙ elyne vtilitas maqᷓ ẽ ⁊ qdãmõ vlis.ẽ em̃ efficar 3 duas radices pctoꝝ q̃ ſũt amoꝛ ſiue aꝛdoꝛ male accẽdẽs ⁊ tioꝛ male huiĩliãs ſiue iacẽs.he ei ſũt due radiceo pct̃o vt hr̃ ab aug.ſr illũ locũ.pᷣs.lxxix.Incẽſa igni ⁊ ſuffoſſa: ab ĩcrepatõe vultꝰtui ꝑibũt.eſt ar aꝛdens cupiditas velut ignis malꝰ tioꝛ male iacẽs velut malum frigꝰ. malum ignẽ ẽ elyna velut aqᷓ ecci.iij. vgnẽ aꝛdẽtẽ extiguit aq̃:ele⸗ moſyna reſiſtit pctis. malũ frigꝰẽ ełyna velut ignis. ꝓ⸗ uer. xxv.ſi eſuriẽit ĩimicꝰtuꝰciba illũ.ſi ſitierit da ei aquã bibẽ:pꝛunas eĩ ↄgꝛegabᷣ ſr caput eꝰ.h̊ ⁊ pʒ ex H ds mũ dat niaʒ ab oĩ pcto ꝑ graʒ quã te ſola miſcðia infũ lit. vñ miſcdᷣia vel opmiſcdie qͥdâmõ ↄꝛiat᷑ oĩ pcto.oẽ eĩ peẽm ẽ miſeria aĩe.⁊ aĩaʒ efficit miſerã qͥdammò releuat miſcdia dei effectie miſcðia hoĩs diſpoſiuie. Pꝛe. ełyna ꝓdeſt ⁊ fa/ ciẽti ⁊ recipiẽti.vñ qͥdãmõ hʒ vtilitatẽ vłeʒ. Sʒ ñ ob H̊ eſt ełyna motꝰcuiuſiʒ vᷣtutis:pᷣ ppᷣe ẽmmotꝰmiſcdie largita⸗ tis vel iuſtie ᷣm dr̃ſas acceptões.vt ſupᷣtactũ ẽ.vlłis eĩ vti litas dicta ẽ ñ ꝑ ppᷣetatẽ:ſ̊ ꝑ apꝛopatõʒ.ñ effectĩe ppᷣe di⸗ cẽdo ſ̊ pᷣpatiĩe ſiue diſpoſitie.de ̊ hr̃ ſup vbi tãgit᷑ ð nũeꝛo ꝑtiũ ſatiſfactiõis.] Ad illð ꝙᷓ qd obr. ſingłe vᷣtutes ex⸗ pellũt vicia ſingła ⁊c.dðm ꝙ h̊ veꝝ ẽ ppᷣe loq̃ndo ſiẽ ꝓpᷣa ãtidota et ſic q̃ ſũt ilł dirct᷑e ↄꝛio.nec h̊ ipedit gqn elyna di ſponẽ poſſit ad oĩʒ vicioꝝ purgatiõʒ.⁊ lʒ ñ ſit illa vↄnexio vicioꝛũ q ẽ ᷣtutũ: nihilomĩꝰ actꝰvniuſcuiuſq; vᷣtutis pᷣꝑat et diſpoit aĩaʒ ⁊ et abilitat ad purgatõz a vicijs. et lʒ illð qð ſanat oculũ ñ ſanat calcaneũ eſfectie 2 q̃i ꝓpꝛiũ ãtido- tũ:nihilomiꝰidẽ pt᷑ eẽ pᷣꝑatiuũ ⁊ diſpoſitiuũ ad ſaĩtates il loꝝ. Et et᷑ ñ ẽ ſiłe de medicĩs ſpũaliũ ⁊ coꝛꝑaliũ.q̃libʒ em medicia ſpũalis.i.gr̃a vel vᷣtꝰ? incõtingẽs oĩno cuilʒ moꝛ bo ſpũali.i.pct̃o moꝛtali.mediciĩa at᷑ coꝛꝑalis ſanat vnã ĩ⸗/ ſirmitatẽ coꝛꝑalem alia ꝑſiſtẽte. embꝛ VOnſeqnt qrit᷑. vtꝝ elyna facta de furto vel rapia vel vſura ſit ſatiſſactoꝛia.i.vtꝝ abſol at furẽ raptoꝛẽ vſuraꝛiũ a debito reſtitutõ „ nis. Oe ſic: v. ponat᷑ caſotał.raptoꝛ vł vſurariꝰdat ex mo tu pietatis elynã pauꝑi exñti ĩ extrẽa nccĩtate.ĩ tli aꝛticło oĩa ſũt coĩa ĩmo ĩ tli necĩtate ſũt patittis extrẽaʒ necĩtatẽ Si & nullotenet᷑ rſtituẽ aliqd niſi illi cꝰ ẽ illð qdð ẽ reſtituẽ dũcũ rõe nccitatis illð qð fſurto vł rapia vel vſura ſhᷣtra⸗ ctũ ẽ pᷣſtitũ ẽ patiẽti nccĩtatẽ extrẽa ʒ:reſtitutũ ẽ vero dño. Sille ꝗ hmõi ely nas dat exñti ĩ hmõi nccitate:ñ tenet᷑ fa⸗ cẽ alicui ali reſtitutõeʒ de ſic acꝗſito ⁊ ſic dato. ¶ SPDꝛe.ſi ipᷣe ĩdigẽs ihᷣtraxit a fure raptoꝛe vła vſurario aliqd ĩ tli aꝛticło ⁊ illð ouertiſſz ĩ vſꝰſuos.ñ eẽt debitoꝛ alicꝰreſtitu. tõis cꝰẽ:qꝛ ſuũ accepiſſʒ.ſilr vt vr ille fur ꝛc.q iliidẽ da⸗ ret iſti ĩ elynã abſolutseẽt a debito reſtitutiõis.cũ rẽ datã p̃ſtitiſſ vero dño. Pꝛe.ĩ vita meriti ſůmũ 2 ꝑfectiſſimũ c obia ⁊ maxĩe ĩ regłaꝛibo.q ſi ðbitũ obediẽdi pcepto ſuꝑi oꝛis abſoluit obligatũ ſbueniẽdi pauꝑi poĩto ĩ extrẽa necĩ tate:ml’tofoꝛtiꝰabſoluit quẽcũq; vtpote furẽ raptorẽ vſu⸗ rariũ a debito reſtituẽdi ea q iiuſte acꝗſierit. pʒ ꝙ mĩoꝛẽ vᷣa p h. ꝙ ſubueire ĩ extrẽa necitate ẽ pceptũ iuris nat᷑e et inſitũ aie rõnali:obiia reglaris ẽ ↄſtitutõe hbuana cui pᷣpo· nẽdũ ẽ pᷣceptũ dei.di.viij.q ↄ.vbi dr.ſiẽ ĩ pratibo oecietatiſ hũane maioꝛ ptas miori ad obediẽdũ ꝓponit᷑:ita deꝰoĩbo Pꝛe. di.viij.differt ius natale a ↄſuetudie 2 ↄſtitutõne. qꝛ iuꝛe nat᷑e oĩa coĩa ſũt:⁊ ita eadẽ qͥ iure et dignitate ius natale pᷣualet ↄſuetudini ⁊ ↄſtitutõi.⁊ aug.ð ↄfel.⁊ br di. viij.qᷓ S.adueꝛſ ꝰius nat᷑ale nilti ꝗcq; agẽ iʒ. Cont᷑ elyna nõ ẽ ſatiſfoctoꝛia q̃ fit ex aliẽo.ĩmo hmõi elyna mag gust cruij. * roꝛẽ qᷓ alleuiat m canõ.vt ſupᷣtactũ eſt.Er qͥ pʒ ꝙ eyna ſctẽᷣa ð furto rapi ꝓ nito ſatiſfacit nec a debito a⸗ liqͥ abſoluit ¶ Rñ.de h̊ cau dr̃ſi drſimode ſentiũt. dicũt em ꝗdã ꝙ raptoꝛ vł vſuraꝛiꝰdʒ reqꝗrẽ volũtatẽ eiꝰꝗ ẽ verꝰpoſſeſ⸗ ſoꝛ rei.vt vſurariꝰdʒ reqꝗrẽ volũtatẽ eiꝰꝗ dedit ad vſuraʒ.vt ſic tutiꝰfaciat qð intẽdit:iſᷣ ſiue ille ↄſentiat ſiue nõ:pt et dʒ etłynã illi dare.Si at᷑ ñ poſſit ad illũ recurꝛẽ.tũc noĩe illioet nõ noĩe ꝓpo vł auẽte faciẽdo ełynã abſoluit᷑ a debito vł ten tione rſtitutõis:eo ꝙ fac illð qð ille ſi pñs eẽt facẽ teneret᷑. Alij dicũt ecõtraꝛio ꝙ iſte nũꝗ; abſoluit᷑ ſi ſine ↄſenſu altiꝰ facit elyn ð vſura.et h̊ ṽ mibi ꝓbabiliꝰ:⁊ G̊ ꝓpt płes rõ⸗ nes.maxie ſi ſit potẽs vł ↄiigat eũ veĩre ĩpoſteꝝ ad piĩguio/ rẽ fortunã.⁊. ꝓpt iſtã ełyne largitõeʒ iſte n abſoluit᷑ a pcto. Et iõ cũ nõ remittat᷑ cxlictũ nili reſiitnat᷑ ablatũ.vt dicunt ſcẽi:tenet᷑ ſꝑ ad ĩſtitutõʒ.Alia rõ ẽ.qꝛ iſti indigẽti ſic elynã daꝛe nõ fuit illi ꝗ dedit vſurã ſatiſſacẽ.Alis ẽ eĩ obligaiõ q̃ tenet᷑ illi pauꝑi:⁊ alia obligatõ q̃ tenebat᷑ ad r̃ſtitutõʒ.i0 eĩ ſatiſſaciẽdo pauꝑi ſatiſſac illi.cũ ille paupi nõ tenẽt. nec pauꝑ vicẽ egerat ĩ hac ꝑte.⁊ iõ vſuraꝛiꝰſꝑ rmanet obligatꝰ ¶ Ad illð qð obr.ꝙ poſito ĩ extrẽa necitate ſũt oĩa coĩa ⁊c̃. pt dici ꝙ pecuĩa quã detĩet vſurariꝰpt᷑ dupłr ↄſiderari.⁊ꝛ re ſpectu indigẽtio: ⁊ reſpctu illiꝰꝗ ſoluit eã vſuraꝛie.pꝛĩo mõ in dᷣitate ẽ pauꝑis 2 ñ ſolũmõ illa:ſᷣ et qcũq; alia ꝑ quã põt ſue ĩdigẽtie nccitas ſbleuaꝛi.Si pᷣo ↄſidẽt᷑ ſcðo mõ.ſiꝑ rela tõeʒ ud iliuʒ ꝗ dedit vſurarie.aut ille ẽ abſens:aut pns.Si pñs:ſic dico ꝙ r̃manet obligatꝰdũmõ hẽat vñ poſſit rſtituẽ ſiẽ dictũ ẽ. ¶ Ad alið qð obr.ꝙ ſi ipe ĩidigẽs ſbtraxiſſz aligd a fuꝛe vl vſuꝛaꝛio ⁊ illð ↄueꝛtiilʒ ĩ vſꝰſuos.ñ tenet᷑ ad r̃ſtitu tõeʒ ⁊c.ddᷣm ꝙ ñ ẽ ſile ĩ cau iſio.ſ.ð ĩdigẽte ⁊ ð fure Irapto re ł vſuꝛaꝛio.qꝛ ĩ tli aꝛticlo ĩdigẽs accipit qð ſuũ ẽ.⁊ qð ſuũ Eↄuertit ĩ vſũ ſnũ.ſ̊ fur ł raptoꝛ ł vſurariꝰ oat idigẽti qð ñ ẽ ipᷣiꝰ.ſ.dãtis:ſ qdð ẽ altiꝰ.ſ.illiꝰa qͥ illð ĩiuſte acꝗſiuit.vnð dñiuʒ illiꝰñ.pt᷑ dãdo ĩ paupeꝛẽ trãiferꝛe.vñ ſꝑ remanet obli gatoad rſtitutõʒ.¶ Ao illð qð obr.ꝗ obligatõ ſubueĩendi pauꝑi ĩ h aꝛticłò abſoluit a debito obie regłaris ⁊c̃. pt dici , ñ ẽ veꝝ.reglłaꝛes eĩ ñ ſꝑ tenẽt᷑ obedire pᷣcepto ſuꝑioꝛis vt ĩ cãu ꝓpoſito.⁊ ẽ rõ vna qꝛ ſuꝑioꝛ phibʒ ↄ illð qð de pcipit ⁊ n ẽ ĩ tli aꝛticło oudiẽdꝰᷣm ꝙ dic aug. ĩ glo. ſr̃.xiij.ad Ro. ſuꝑ illð.q ſiſtit ptati.a hr ſile.xj.q.ij.q reſiſtit.ſi ꝗs peſi: ⁊ hr̃ idẽ.di.viij.q ↄt. Alia rõ ẽ.qꝛ ꝓfeſſio boĩ abũdãtis ñ ex cludit obligatõʒ boĩ nccij.vel ad ̊ nccio obligat᷑ pᷣcepto na tuꝛe:q; iſta pᷣcepta ĩmobilia ſũt.ſᷣm ꝙ pʒ ĩ pᷣma ⁊ ſcdᷣa tabu la decalogi.Et iõ ſꝑ remanet hõ obligatꝰad illa implenda nec abſoluit᷑ ex obligatõne altioꝛis ꝓfeſſiõis:bſᷣ magis tenet ad illð idẽ de bono ⁊ eqͥ.obligatio & illa ñ abſoluit a debito obie:ſᷣ illð qð als eẽt debitũ efficit ĩdebitũ.lʒ ſit obediendũ pᷣcepto ſuꝑioꝛis:ñ tñ ĩ cãu ꝓpoſito rõnibo pᷣtactis.q¶ Si aũt obijciat᷑ adhuc.qꝙ mõachꝰſiue regłaꝛis ñ teneat᷑ daꝛe elynã in tli aꝛticło ð phibitõʒ ſuꝑioꝛis.qꝛ bonũ qñũq; ꝓxt obiaz ẽ dimitiẽdũ.vt.xj.q.iij.qd ̊ gꝛeg. Sciẽdũ ẽ ꝙ nũ Ppt obiazʒ malũ dʒ fieri.aliqũ at᷑ dʒ bonũ.qð agit ꝓpt᷑ obiaʒ intmitti. Et ita vr ꝙ reglłaris ꝓpter ꝓhibitõz dʒ bonũ bmõi ⁊ et᷑ alia intmittẽ.Rñ.ꝙ dupler ẽ bonũ ncciũ ⁊ abũdãs.ꝙ g obij cit ꝙ intmiitendũ ẽ bonũ ꝓpter obiam. dom ẽ ꝙ veꝝ ẽ ð bo no ſedo mõ ſumpto.ſ.de bono abũdãti.vt ẽ pᷣdicatò vł etiã pᷣlatio vel aliud qdᷣcũq; officiũ vel dpꝰ:ad qð nõ obligat᷑ de dĩno pᷣcepto vel nat᷑e inſito.nõ at᷑ intelligit᷑ ſi ulð opꝰfuerit nccẽio agendũ eo ꝙ ſit ex diuino pᷣcepto vel inſitatõe natuꝛe. Mlembꝛum terciũ Onſeqnt q̃rit᷑ ð ↄꝑatõe vtilitatis elyne dr̃ſis motibcollate. h ̊ qrit᷑ ð duobo q̃ hñt eq̃lẽ cari catẽ a eq̃les faciut elynas.ſi alr cũ quamie:a⸗ lit᷑ e hilaꝛitate: an mereãt᷑ eqͥliter ilł elynis qᷓtũ ad dimilſ⸗ ſionẽ pene.vr̃ at᷑ ꝙ ille ꝗ cũ guamiĩe dat elynã magis mere⸗ at᷑ qᷓtũ ad dimiſſionẽ pene.qꝛ ełlynaẽ ſatiſſactoꝛia ex duob⸗ er caꝛitate qꝛ penalis:ꝗq̊ alijs paribo q̃ magis ẽ penał ma gis ẽ ſotiſfactoꝛia. Sʒ ↄſtat ꝙ illa q̃ fit cũ guamie magis ?ẽ penał:q̊ magis ẽ ſatiſſactoꝛia:̊ meritoꝛia maioꝛis dimiſſi onis pene.¶ Pre.maioꝛis nobilitatis eſt nata q; foꝛtuna. et magis ponderanda eſt in merito circumſtantia nature q; foꝛtune. Sʒ legit᷑ mar᷑.xij.⁊ luc.xxj.q mulier pauꝑ q miſit duo minuta ĩ gazophilaciũ plꝰqᷓ; oẽs miſit.ñ ĩ qᷣntitete:ſᷣ in — ꝓoꝛtõne.qꝛ om̃e victũ ſuũ qð habuit miſit alij vo ex abũ⸗ danti miſerũt. circũſtãtia pauꝑtatis facit ad maioꝛitᷣ: tem meꝛiti.vbi maiꝰgꝛauamẽ eſt. VPꝛe.vbi maioꝛ pugna ibi maiò victoꝛia.⁊ vbi maioꝛ victoꝛia ibi maioꝛ merces. qꝛ ꝗ dñat᷑ aĩo ſuo melioꝛẽ erpugnatoꝛe vꝛbiũ · ꝓuc. xvj. S cũ ille ꝗ dat cũ grauamiĩe vincat aim ſuũ ĩ dãdo ełynam: maioꝛẽ victoꝛiã hzʒ qᷓ; ille ꝗ dat ex bilaritate: ̊ maioꝛẽ meꝛ cedem hʒ¶ Cont᷑.ij. Coꝛi.ix.hilarẽ datoꝛẽ diligit deus. Sʒ qð magis ẽ tro acceptũ magis ẽ meritoꝛiũ: q̃nto da toꝛ hilarioꝛ ẽ: tãto donũ eꝰ ẽ magis acceptũ.ꝛ ita magis ſa tiſfactoꝛiũ. Pꝛe.glo.ibidẽ.gꝗcqd boni facis cum hilaritate fac:⁊ tũc bn facis.Et alia glo. Qui ex volũtate dat bona appꝛobat deꝰ remũerat.ex bis vt̃ ꝙ ꝗ dat nõ hilaꝛit:non bñnfacit nec meritoꝛie.¶ Pꝛe.aug.ꝗ dat vt careat tedio in⸗ terpellãtis nõ vt reficiat viſcera indigẽtis: ⁊ rẽ et merituʒ ꝑdit.q̊ ꝗ dat cũ quamĩe magis accedit ad dantẽ cuʒ tedio ᷓ ꝗ dat cũ hilaritate: magis accedit ad ꝑditõeʒ meriti. ua minꝰbʒ de merito. Rn ad H dicũt qdã ꝙ eq̃lit me rent᷑ illi duo.⁊ qtũ ad vitã eternã ⁊ dimiſſionẽ pene:gua⸗ mẽ em̃ qð facit ad maioꝛitatẽ meriti nõ attẽdit᷑ jim nataʒ hꝰvel illiꝰ:ſ̊ ſm bñ diſpoſiti hoĩs nat᷑aʒ.ſic in cibis ſanũ dr̃ qð ẽ ſanũ bñ hñti coꝛpdiſpoſitũ.⁊ albũ dĩ qð albũ in dicat᷑ a bñ diſpoſito ſᷣm viſuʒ. qᷓtum at᷑ ad nat᷑am hũanaʒ bñ diſpoſitũ eqͥ ques ⁊ eq̃ faciles ſunt ille due elyne: ⁊ ita eq meritoꝛie. Sʒ vr ꝙ hec ſolutõ ñ ſit vera.qꝛ virtꝰẽ hĩtus volũtariꝰimediate cõòſiſlẽs qͥ ad nos.ſ̊ medietas qͥ ad nos dr̃ſificat᷑ qᷓ̃tuʒ ad drſos:qꝛ qð vni parũ alij multũ ⁊.vt hr a phᷣo.qᷓ motspᷣtutis meritoꝛiꝰ qꝙ̃tũ ad dr̃ſos dr̃ſas bʒ me/ dietates.ñ q̊ ſm eãdẽ medietatẽ iudicat᷑ meritũ ełyne ᷣm nat᷑ez hovel illiꝰet ſic elyna:q̃ magis eſt ſatiſfactoꝛia ꝙᷓ q minꝰẽ penal nate alteriꝰ. Videt᷑ alr dm ſic.ſ.ꝙ ſi qua mẽ ill ſit ex radice auaricie illiꝰꝗ dat ełynã. 2 de reliqjs illiꝰnõ ẽ magis ſatiſſactoꝛia ꝙᷓ alia.qꝛ ex radige pct᷑i ꝓue⸗ nit. qꝛ ſi Hͥ tunc de malo.ſ.culpe repoꝛtaret᷑ lucx.ᷣ ſi illud Juamẽ ſit de nata ↄplexiõis illiꝰmagis eſt ſatiſfactoꝛia ⁊ meritoꝛia qᷓtũ ad remiſſionẽ pene.iAec ẽ veꝝ ꝙ ſic dãs cũ Fuamiĩe magis accedit ad dãtẽ inuite: qꝛ ĩuite dare ſonat in viciũ.ſᷣ grauamẽ hmõi reſpicit illð qð nat᷑eẽ.Vñ non ſunt eiuſdẽ oꝛdinis.i¶¶ Ad h̊ qð obr.ꝙ hilarẽ datoꝛeʒ dili⸗ git deꝰ c. põt dici ꝙ bñ acceptat deꝰqð hilarit dat᷑ remu⸗ nerando aliqð gaudiũ ſpũale.Vel pt᷑ dici ſᷣm ꝙ glo.expo nit. ꝙ ibi dr̃ hbilaris ꝗ ſponte ⁊ volũtarie dat.Fᷣm ꝙ hilari ter dare dr:ꝗ dat mõ ↄtraꝛio illi ꝗ dat cũ triſticia ⁊ mur⸗ mure.vñ glo. Quicꝗd bñ facis cũ hilaritate fac. et tũc bñ facis. Si at᷑ cũ triſticia facis:fit ð te:nõ tu facis.i.ñ repu . Kiembꝛum quartu DOnſeqnter querit᷑ de vtilitate elyne ſᷣm ꝙ ẽ opꝰopꝑatũ ſiue ip̃m datum. Et querit᷑ an ſit meritoꝛia qᷓtuʒ ad bmõi.qꝛ ełyna inqtuʒ ẽ opꝰoꝑans abſq; dubio meritoꝛia eſt.⁊ ꝙ ſilłr ſit meritoꝛia inqᷓtũẽ opꝰoꝑatum vjr ſic.rõne dati obligat᷑ pauꝑ recipi⸗ ens adoꝛandũ ꝓ dante. ipſe dans rõne dati meret᷑ adin⸗ uari oꝛonibo bonoꝝ:g ipᷣm datũ ẽ meritoꝛiuʒ dant:.⸗ Si diceret᷑ ꝙ dans nõ rõnedati meret᷑ bñficiũ oꝛonis. bᷣ ſolũ inqᷓtum dans.q̊ non vr veꝝ:qꝛ cũ res data ſit materia ſu⸗ ſtentatõis pauꝑis eo at᷑ ꝙ ſuſtentat᷑ bñficio alicuiꝰobliga tur adoꝛandum /ꝓ eo:jᷓ rone ipᷣiꝰdati tenet᷑ oꝛare ꝓ dante: e. ſi datũ inqtũ hmõi nõ ẽ meritoꝛiũ.q̊ᷓ tantũ meret᷑ qs dando decẽ q̃ntũ dãdo centũ.qð nõ vr veꝝ nec veriſile IYtẽ nõ plꝰmeret᷑ ꝗs multis dãdo elynã qᷓ; vni.qð videt᷑ — falſuʒ.qꝛ qᷓnto pluribo coĩcat bona ſua:tãto plłes obligat. Pre. tantũ meret᷑ diues dãdi paꝝ q̃ntũ pauꝑ dãdo mł⸗ tũ alijs ↄditõibo paribo.qð ẽ ð ſnĩam dñi te vidua pauꝑe q̃ totũ victũ ſuũ vedit.uc.xxj.¶¶ Pꝛet᷑. vt dĩc greg. cũ au⸗ gẽt dona rões et creſcũt donoꝝ.nõ at᷑ augent᷑ rões donorũ niſi ip̃a dona obligarent. ipſis donis ſine detis obligat dans ipᷣm cui dat᷑ et meret᷑ aliꝗd obtinẽ rõne dati ab eo. Pꝛe. ſm greg.cui plꝰↄmittit᷑:ab eo plꝰexiget᷑.g̊ quanto magis ẽ qð dat᷑:tanto plꝰobligat᷑ ille cui dat᷑ ipᷣi danti.et ita vt pꝛius. ſi magnitudo dimiſſi meret᷑ magis.vtpote maioꝛẽ dilectõeʒ iur ſnĩaʒ.Luc.vij.ſiłr videt de magnitu dine dati: 2 ita vt priꝰ. ꝛe. ecẽs. vij. Melior ẽ ſapia cũ diuicijs. vbi dic glo.interli.qᷓ ſola: ̊ diuicie ſũt bone.ſed optie ſũt date ĩ ełynã:g diuicie date in eły nã jm ꝙ bmõi meritoꝛie ſũt.¶ Pꝛe.no dare ełynã qñ dz dari ẽ demerito riũ rõne rei dãde ſbᷣtracte:ꝗᷓ dare ełynã qñ ↄueit dari eſt meritoꝛiũ rõne rei date.Ex bis vr ꝙ elyna. ſᷣm ꝙ ẽ datuzʒ ſiue opꝰoꝑatũ ẽ meritoria ont᷑ . m hiero.dñs nõ re⸗ ſpicit quãtũ.ſᷣ ex qᷓnto:ipᷣm ̊ datũ nõ ẽ meritoꝛiũ.ſᷣ illð a dat᷑ · ¶ Pꝛe. aug· ꝗ dat vt careat tedio int pellãtis ñ vt re iciat viſcera indigẽtis:⁊ rẽ ꝗ meritũ ꝑdit. Ex qͥ pʒ ꝙ da⸗ to ipo nõ meret᷑ das elynã ¶ Ad b̊ pt dici. ꝙ ſolꝰ act inte⸗ rioꝛ vel exterioꝛ relatꝰad ĩterioꝛẽ:ẽ directe et ꝓpꝛie loq̃ndo meritoꝛiꝰ nõ aũt res data.directe dico ⁊ ꝓpꝛie: qꝛ res ipſa data indirecte ⁊ occaſionałr ꝑt eẽ meritoꝛia. inqtuʒ ẽ cir cũſtantia oꝑis ipiꝰdãtis:⁊ inqᷓtuʒ ercitat ipᷣm cui data eſt ełyna adoꝛãdũ ꝓ dãte. Res at᷑ data pt eẽ circũſtãtia actꝰ dantis qᷓdiu circũſtat opꝰilliꝰ.⁊ ita quodãmõ meritoꝛia. ſiẽ circũſtãtia meriti.ſᷣ trãſlato dñio ad ipᷣm recipientẽ:n ẽ circãſtãtia actꝰmeritoꝛij.vt qñ ꝗs dat pauꝑi durate acti one:panis ẽ circũſtãtia actõis meꝛitoꝛie.ſᷣ nibil qð poſtea fit ð pane ẽ dãti meritoꝛiũ niſi occaſionałr.vtpote qñ oẽo eiꝰcui dat᷑ ad quãẽ excitat ipᷣm datũ:meret᷑ aliqð ipſi dati. 4¶Sʒ adhuc obr̃.q dñs meꝛet᷑ ꝑ eiꝰmiſtrum. vtpote ꝑ eiꝰ ełynariũ.⁊ ſᷣm hũc modũ nõ ẽ datũ circũſtãtia actꝰ dãtis ꝓut dñs eſt dans.⁊ eaàẽ rõne vr. ꝙ dñs iße meret᷑ ꝑ ipᷣm datũ nõ exñs actꝰdãtis:ſ̊ trãſlatio dominij eiꝰ. Ad hG̃ ẽ rñ dendũ.ꝙ ipᷣe dñs ex h̊ ꝙ p̃cipit elynã fieri ex caritate me⸗ ret᷑.vñ adhuc inqᷓtuʒ ẽ circũſtãtia oꝑis ꝓprijẽ ſibi merito⸗ ria. AVt aũt dicũt miſter ſi ẽ e caritatẽ nõ meret᷑ dnño. Si aũt ſit in caritate põt mereri dño vel rectitudie intentõis vł deſiderio ſpᷣuẽtois vel aliqͥ alio mõ bmõi.4¶ Ao illð qd ſino obr ↄtra pᷣdicta.ſ.ꝙ ipᷣm datũ ẽ vita ſuſtentatõis ip⸗ ius pauꝑis.poõt dici vt ſupᷣ.qꝛ ⁊ illud etiã inꝙᷓtuʒ ẽ mate⸗ ria ſuſlentatõis et etiã meritoꝛiũ ip̃i danti:ẽ circũſtantia actꝰdantis.4. Ad illud qð obr̃.ꝙ ſi datũ ipᷣm nõ ẽ merito riũ nõ plꝰmeret᷑ vnꝰin dãdo multũ:qꝙᷓ aliꝰin dãdo pa ꝝ.pt᷑ dici ꝙ maioꝛitas dati vł mioꝛitas nõ ĩpedit qn ipᷣm ſit cir cũſtantia actꝰdantis.et eo qͥ maius eſt magis meret᷑ ipᷣe ꝗ dat. ⁊ eſt occaſio pꝰtrãſlatõeʒ dnij pluriũ oꝛonuʒ et effica toꝝ.Ex his pʒ rñſio ad illð ꝗð ſeꝗtur.⸗ Ad illud qð obr ꝙ cũ augent᷑ dona.rõnes etiã creicũt donoꝝ ⁊c̃· pt᷑ dici ꝙ reuera ipᷣa dona obligat ipᷣm inq tum recipientẽ. h h ẽ in · ẽ̈tum ſũt circũſtãtie actꝰipſiꝰdãtis et cũ h̊ qq; tranſtlato dñio excitãt illos ꝗ recipiũt ad ĩtercedẽduʒ ꝓ illis q dant reducẽdo illis ad mẽoꝛiã bñfactũ ipſiꝰdãris. ¶ Ad alia qᷓ ſequunt᷑ pʒ rñſio ex dictis.qꝛ q̃nto maiꝰẽ qð dat᷑: tãto plꝰ obligat᷑ ilieꝗ recipit.⁊ etiaʒ meret᷑ magis diligi ab eo ille ꝗ dat. H veꝝ ẽ inqᷓ̃tuʒ ipᷣm donũ ẽ circũſtãtia actus dantis ¶ Ad H qð obr̃.ꝙ diuicie ſũt optime date elynã ⁊c. dõᷣm ꝙ H̊ veꝝ eſt inqᷓtum ſunt circũſtantia actꝰ ipſius dantis. Ad illud qð obr̃.ꝙ demeritoꝛiũ eſt nõ dare rõne rei ſb⸗ tracte ⁊c.põt dici ꝙ veꝝ eſt inqtuzʒ ipᷣm dandũ ẽ circũſtã tia actꝰſubtrahẽtis:nõ inqtum ẽ res ſimpłr. ſᷣ inq:uz eſt circũſtantia actꝰniſi octaſionałr:vt ſupᷣtactũ eſt. Membꝛum quintũ Onſeq̃nter querit᷑. Quibo vtilis ẽ elyna ⁊ mo ſi vtilis ſit iuſtis:deinceps ſi vtił᷑ ſit ma⸗ is hͥ ↄſtitutis:⁊ aiebus damnatis. Articulus prunnus — D pmũ ſic.ↄſtat ꝙ ełyna ẽ vtilis iuſtis ſiue bo 1 nis. Et nota ꝙ mitiplex ẽ vtilitas qᷓ ꝓueit boĩs ex elynaꝝ diſtributõe. valʒ em̃ boĩs h ⁊ ĩ futᷣo.j.Cimohᷣ. iiij· pietas ad oĩa vtilis ẽ ꝓmiſſionẽ bñs vite q nũc ẽ et fu⸗ ture. Eccxi.xx.ẽ datũ cuiꝰretributõ duplex h.ſ.⁊ i futuro. Tꝑaliter eĩ vitã ↄſeruat ꝓlõgat.pᷣs. Mrus ꝗ intelligit ſuꝑ egenũ ⁊c.⁊ pꝰ.Oñs ope ferat illi ſuꝑ lectũ doloꝛis eiꝰ Tꝑalia augmẽtat ꝓuer.xj. Alij diuidũt.pria ⁊ ditõꝛes — fiunt. Spũ aliter liberat a culpa.Luc.xj.Date ełynã ⁊ ec ce oĩa mũda ſunt vob liberatu defendit ↄ dy aboluũ. Ecci. xxix.Suꝑ ſcutũ potẽtis et ſuꝑ lancea aduerſus inimicuʒ pugnabit. ꝓtegit etiã a pcto.Ecci.iij. Ignẽ aꝛdentẽ extin guit aq̃ et elyna reſiſtit pctis. Illuiat etiã intellectũ et ſa⸗ nat affectũ.yſa.lviij. Lũc erũpet q̃ſi mane lumẽ tuũ.ecce illuĩ atio intellectꝰ.⁊ ſanitas tua citiꝰ oꝛiet᷑ ecce ſanatõ aſ⸗ fectꝰ. Gr̃am ↄſeruat.Ecẽi.xxix.ełyna viri q̃ſi ſacculꝰ eum eo:et gram hoĩs:q̃ſi pupillã cõſeruabit.A moꝛte liberat. Thob.iiij. ełyna ab omni pcto ⁊ a moꝛte liberet eterna:et nõ patiet᷑ aĩas ire in tenebꝛas.Ad głiam ꝑducit Mat. x⸗ xv. VUenite bñdicti ⁊c.eſuriui em̃ ⁊c.yſa.lviij. Nrange eſu rienti panẽ tuũ.et pꝰ.gła dñi colliget te.Et maxĩe bʒ has vtilitates ſi ſit debitis oꝛnata ↄditõnibo vt ſi fiet in caꝛita te. j. Coꝛ. xiij. Si diſtribuero oẽs facultates meas ĩ cibos paupeꝝ.caꝛitatẽ at᷑ nõ habeo:nihil mibi ꝓdeſt.Et ↄtinue Ecẽs.xj.mane ſemĩa ſemẽ tuũ ⁊ veſꝑe nõ ceſſet manꝰtua. Pꝛoueꝛ.xxj. Juſtꝰtribuet ⁊ ñ ceſſabit.Occulte. ꝓuer. xxj munꝰabiconditũ extinguit iras ⁊ donũ ĩ ſinu indignatõeʒ maximã.Ecẽi.xxix. ↄclude ełynã ĩ ſinu pauꝑis.⁊ ANdat. xj.Cũ facis ełynã.Etiã diſcrete.Ecci.xij.Si bñfecẽis ſci to cui bñfeceris.⁊ ita bñfac huili et ne dederis ĩpio. Etiã ſuauit.Eccẽi.xviij.ili ĩ bonis tuis ne des q̃relã.⁊ in om̃i dato ne tæs triſticiã mali vpᷣbi.Ecẽci.iij.Declino pauꝑi ſi ne tꝛiſticia aurẽ tuã. Ro.xij.Qui miſeret᷑ in hilaꝛitate.ij. Coꝛ.xj.hilaꝛẽ datoꝛẽ diligit deꝰ.Et velocit.Ecci.iiij.Coꝛ inopis ne afflixeris ⁊ ne ꝓtrahas datũ anguſtiati. et pꝛo⸗ ueꝛ.iij.ne dicas amico tuo vade ⁊ reuertẽ cres dabo tibi cũ ſtatim poſſis dare.Etiã abundant᷑ ſm poſſe.Thobie. iij. Si multũ tibi fuerit abundanter tribue. rticulus ſecundus Onſeqnter querit᷑.ꝗd ↄferat elyna malis via/ toꝛibo hic ↄſtitutis.i.facientibo in moꝛtali.⁊ vi det ꝙ ↄferat talibo vitã eternã.ꝑ illud.j.timo⸗ th.iiij.pietas ad oĩa vtilis ẽ ꝓmiſſionẽ hñs vite q̃ nũc eſt ⁊ future.glo.pietatẽ hñs aligꝗs.ſi lubricũ carnis patit᷑: ſine dubio vapulabit:ſᷣ nõ ꝑibit.̊ nõ intelligit᷑ de lubꝛico ve⸗ niali.qꝛ tũc ſine vapulatiõe ſatis faceret opꝰpietatis oꝑi⸗ bus moꝛtificatiõis carnis.Sʒ ſi loq̃ret᷑ de lubꝛico veniali h idem poſſet dicẽ de alijs opꝑibo pietatis.Ex ꝗbo pʒ ꝙ lo⸗ quit᷑ de lubꝛico moꝛtali:⁊ tũc habeo ꝓpoſitũ.⸗] Pre.ſi ele moſy ne in moꝛtali nõ valẽt.̊ nõ ſunt ſatiſfactoꝛie: ꝗ te⸗ net᷑ ſatiſſacẽ de cõmiſſo aliqͥ ꝑ ełynas ſi facit illas in pcto nõ ſatiſfacit.ĩmo iterato tenet᷑ eas facẽ:cuiꝰ otrariũ vidẽꝰ ꝑ ſilłe in collatõne decimaꝝ:qꝛ dãs decimas ĩ moꝛtali nõ tenet᷑ iterato als dare.¶¶ Pꝛe.qd eſt ꝙ int oĩa opꝑa ſatiffa⸗ ctõis oꝑi miſedᷣie.ſ.ełyne pᷣponunt᷑. Uñ.j.timoth.iiij.pie⸗ tas ad oĩa vtilis ẽ.glo.Ois ſũma xpᷣiane diſcipline in mi ſericoꝛdia pietate ẽ. ⁊ in iudicio mentõeʒ de his ſolũ faci dñs q̃ſi hec ſola remũeraturꝰ.Mat.xxv. Eſuriui ⁊ de⸗ diſtis ac.¶ R.⁊ ſi elyna facta ĩ moꝛtali ad aliꝗd valʒ. non tamen ad meritum vite eterne. directe dico:2 ſi aliqͥ modo diſpoſitiue.¶. Ad illud.j. Limoth.iiij. pietas ad oĩa vtilis eſt Tc.dvᷣm ꝙ h̊ intelligit᷑ de pietate infoꝛmata. Eñ glo.pietas q̃ oꝑat᷑ bona fratribv.valet ad ꝓmerendũ deuz: oĩs eĩ ſumma diſcipline xp̃iane in miſcdia ⁊ pietate eſt. Ad illud qð querit de illa glo.ſi patit᷑ lubꝛiců caꝛnis ⁊c.põt dici ꝙ intelligit᷑ de lubꝛico moꝛtali. dr ꝙ vapu⸗ labit:hoc verũ ẽ ⁊ certũ. O aũt dicit nõ ꝑibit.nõ ẽ nccio verũ:ſᷣ hboc dr ꝙ exeꝛcitiũ operũ pietatis multũ habilitat „ ad redẽptõem maloꝝ.Dañ.iiij. pcta tua elynis redime:2⸗ iniqtates tuas miſericoꝛdijs paupeꝝ. Et miſcdi eti in· petrãt. Math. v. Mti miſericoꝛdes qm̃ ip̃i mſcdiam ↄle⸗ qntur. Et Jac.ij. Judiciũ ſine miſcdia illi q nõ fecerit mi ſericoꝛdiã.¶ Ad illud qdð obĩr ꝑ ſile ſumptũ a ſolutõe deci maxꝝ. põt dici ꝙ decime debent᷑ ceo ⁊ eiꝰmiſtris.vñ cũ qs ſoluit eas ĩ moꝛtali ſatiſſacit miſtris.ſᷣ̊ non deo:cum nihil placeat factũ er caritatẽ.Et ideo nõ tenet᷑ deo iterũ reddẽ ſ tm̃ ſatiſfacẽ deo reddẽdo ei in caritate aliquẽ aliqualem bonoꝛẽ. Similiter cũ iniũgitur alicui datõ ełyne ⁊ reddit ¶ Queſto criii. . — % eas in moꝛtali.ſi determinatum fuit in munitõe cui daꝛet elemoſynas. ſi ei dedit iteꝛaĩo nõ tenet᷑ dare: licet reddide rit iſt moꝛtali. ſiliter ſi nõ fuẽit determinatũ: ad aliquã aliã ſatiſfactõeʒ tenet᷑ cro ſᷣm arbitrium pᷣpoſiti et ad dei equalem honoꝛc.¶ Ad illnd qð querit᷑.põt dici ꝙ resera elemoſyneæt alia oꝑa miſericoꝛdie excellũt reſpectu ope⸗ rũ alioꝝ:qꝛ nõ tm ꝓſunt facienti bᷣ et alijs. Vñ coĩcabilio⸗ ra ſunt et magis bona. Pꝛe.ꝑfectioꝛ caritas eſt q ſe extẽ⸗ dit ad inimicu ꝙᷓ qᷓ ad amicũ. Similiter qͥ ad aliũ ꝙᷓ qͥ tm ad ſeipᷣm.tale eſt opus miſcðie:de hoc ſup ptʒ · Mrticulus tercins BOnſequẽter querit᷑.vtrũ ełlyne valeant anima bus damnatis. et videt᷑ ꝙ lic. Dicit em Aug'. NNin ench. quibo aũt proſunt: aut ita ꝓlunt vt ſit plena remiſſio: aut vt tolerabilioꝛ fiat ipſa damnatõ: vt videt᷑ ełyna valet etiã ipſis damnatis vt ſacilioꝛ ſit ip̃a dã natio. Pre.Ecci.xxix. Elyna viri qi ſacculus cuʒ eo:⁊ ita retribuet illis retributõeʒ vnicuiq; in caput ſuũ. cõ/ uertet in inferioꝛes ꝑtes terꝛe. Ex hoc videĩ ꝙ elyna retri buitur illis qᷓ ſunt iinferioꝛibus ptibo terꝛe. i. in inferno. Contro. Zlug. in ench. eſt quidẽ viuendi modꝰ nec tam eatꝰvt nõ reqrat iſia pꝰmoꝛtẽ. eſt vo talis in bono vt hoc nõ reqrat.eſt rurſus talis in molo vt nec his valeat cuʒ ex hac vita tranſierit adiuuari.Ex qͥ ptʒ ꝙ nõ ꝓlunt elemo⸗ ſyne damnatis ¶ Rñ. Circa B diuerſi diuerſa ſentiunt. Muidã em dicũt ꝙ elyne valent dãnatis ad mitigatõnez pene.ñ tñ ita ꝙ brenioꝛ ſit ſiue minꝰeterna: ꝑ aliquã bo ram tolerabilioꝛ. Alij dicũt ꝙ non.tñ qñq; fiunt pro illis elemoſyne.qꝛ ignoꝛat᷑ eoꝝ dam natõ.hec aũt opinio ſani⸗ oꝛ eſt et ſimpłr tenenda.ꝙ neq; elemoſyna neq; alia bene⸗ ficia eccleſie ed animas luunt qͥ deſiciente nõ eſt medi⸗ um aliquod q̊ ſcant vel debeant deflueꝛe. ¶ Ad illud qd obicit. ꝙ beſ eficia valent ad boc ꝙ tolerabilioꝛ ſit dam⸗/ natio ⁊c.põtłici ꝙ ſumit᷑ ibi damnatõ.ꝓ pene adiudicati one.quod loquendi.quo ſolet dici ð aliquo alicui pene adiudicato.ipᷣm fuiſſe tali pena damnatũ.ſicut ſolet dici de aliquo ipᷣm damnatũ eſſe in centuʒ libꝛis ꝓ aliquo graui foꝛe facto. vñ ſenſus bẽi Aug. põt eſſe. ꝙ beneficijs eccleſie qñq; fit plena remiſſio pene adiudicate vtpote qñ mioꝛ eſt et multa aggregatio beneficioꝝ · qnq; fit tolerabi lioꝛ damnatio.i.minoꝛatio pene adiudicate non plena re⸗ miſſio. vtpote qñ offenſa fuit grauioꝛ et ſuffragia miora. Alit aũt expoſiiũ ẽ verbũ Toſitũ ſup̃ vbi tactũ eſt. VUtrũ oꝑa facta in moꝛtali valeant ad diminutiõeʒ pene eterne. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ ↄuertet in inferioꝛes paꝛtes terꝛe ⁊c᷑.põt dici ꝙ intellectꝰlittere no eſt ꝙ beneficiũ elemoſy⸗ ne deſcendat ad damnatos erñtes in inferioꝛibo partib⸗ terꝛe: ſed inferioꝛes ꝑtes terꝛe dicunt᷑ ſecreta intime volũ⸗ tatis. vrĩ ptzʒ ex glo.que patebũt in iudicio ⁊ que iudicabit. * deus ꝑ om̃ia głoſus ⁊ in omibo benedictus men. . „£ — ¶Zncliti angloꝝ lenite. theologoꝝ iſdem temꝑibus mo⸗ burger Aurenberge impenſis in pꝛeſſa: ꝙ;iligenter viſa et in Semale ceſſuʒ directa erperientia edocebit. Et ſub narche Alexandri de ales: minoꝛum fratris mendicanti: um mma theologicalis Anthonij ko⸗ anno ſalutis rpianiſmi. Mo. cccc: lxxxyj. uſti ſummata eſt. Unde no immerito: laudes? gratias refe⸗ ram co. ☛ — . 1t. . . . 1 9 1 * . . õ — — - 6 le⸗ gi ni i d. u ¶Mueſtio ſticiã ↄtractũ fuit oꝛiginale pcẽm a puulis:ergo ex diui⸗ na miſericoꝛdia aliqð fuit remediũ ꝑ qð poſſet liberari aboꝛiginali peccato.et ſiẽ aliũde cõtrahebat᷑ oꝛiginale peccatũ: ita ꝑ aliũ daret᷑ adiutoꝛiũ vel remediũ. et h̊ dĩe aug.ad boniſaciũ traxit reatũ genitꝰ ab eo ꝗ genuit. qꝛ vnð erat ĩ illo et cũ illo a qͥ traxit.qñ qð cõtraxit admiſ⸗ ſum ẽ.vt aũt regenerari poſſit ꝑ oficiũ volũtatis cũ of⸗ fert᷑ ſanctificãdꝰ: facit hoc vnus ſpũs.ex quo regenerat᷑ oblatus:opoꝛtuit &̊ ꝙ tꝑe illo eẽt aliqð remediũ ſiue ad⸗ iutoꝛiũ ꝑ qð liberent᷑ ꝑuuli ab oꝛigin ali pcẽo. Hoc etiã babet᷑ a greg.ĩ moꝛał.qð apud nos valebat aqua baptiſ matis:hoc egit apud veteres vel ꝓ ꝑuulis ſola fides:vł ꝓ maioꝛibo vᷣtuo ſe acrificij: vel ꝓ bis a ſirpe abꝛahe ꝓdierũt miſteriũ circũciſioĩs.¶BSʒ obijcit᷑ in otrariũ. fides nõ fuit tunc maioꝛis efficatie ꝙᷓᷓ fuit poſt aduentũ xpᷣi. Sʒ poſt aduentũ xpᷣi et inſtitutõʒ baptiſmi nõ ſuffi ciebat.ſi em̃ ſufficẽt ſola fides: nec tũc ſufficiebat tunc maioꝛis efficacie eẽt tũc ꝙᷓ nũc.qð non vidr̃:cũ maioꝛ ſit gra nũc qᷓ tũc.¶ Pꝛeterea.Siẽ tꝑe legis euãgelice fuit aliqð remediũ:ſic tꝑe legis ſcꝛipte ſcʒ moſaice.ſiłꝛ ⁊ tꝑe legis nate.et ita pᷣter fidẽ ſignũ aliqð exteriꝰ reqrebat᷑. Pꝛeterea.ſides ẽ ĩuiſibilis gr̃a.ᷣẽ res ſacramẽti.q̊ ñ ſuxplebat ꝓillo tꝑe baptiſinũ ineſſe:cũ ſacram̃tũ baptiſ mi efficiat qð figurat.i Itẽ ſi ſola fides tũc ſufficiebat. quoꝝ vel cuiꝰ erat illa fides.aut ꝓpinquoꝝ vel remoto rũ:aut indifferẽter hoꝝ ⁊ illoꝝ.ſᷣ ſine ſic ſiue ſic:vidẽ ꝙ fides alioꝝ nibil inuit.Generatõ em̃ carnalis nihil fa⸗ cit ad ſpũalẽ. Si at᷑ hoc eẽt ꝓpimquoꝝ parẽtũ.tũc ſi illi nõ cẽnt fideles:nõ poſſet ꝑuulꝰ ab oꝛiginali pcto libera ri.et ita deeſſet dina miſcdia quo ad ꝑpuulũ.⸗ Pꝛeterea poſita circũciſiõe vel baptiſmo a quocũʒ eẽt baptiſatus vel circũciſus:valeret circũciſio vel baptiſimꝰ ad libera⸗ tõem ab oꝛigiali pcto.ergo vᷣtute fidei cuiuſcũʒ ꝑuulus ab oꝛigĩali pcio poſſet liberari.Nõ ergo ſola fides ꝓpin quoꝝ aut remotoꝝ.(: Ytẽ ſi ſola fides tũc valuit:qrit᷑ eꝰ aut pr̃is aut mr̃is aut indifferẽter.poſito em̃ ꝙ ſola fi⸗ de alteriꝰ.tũc ſi ñ eẽt fides ĩ illo tꝑen liberaret᷑.eodẽ mõ ſi ĩ vtꝛoq;. Si autẽ fides cuiuſqʒ ſufficiebat cũ intẽtõe re ſpectu ꝑuuli:tũc ſtatim pꝰ infuſionẽ aĩe ſi adeſſet intẽtõ pr̃is vl mr̃is vel alteriꝰ:poſſet mundari.q hHuiꝰ rei gr̃a pt᷑ qri ſi nunoꝙᷓ tefuit dina miſcdia ſiẽ nec iuſticia reſpe etu ꝑuuloꝝ. pt᷑ qð nõ fuit aliqð generale remediũ ad⸗ iuuãdũ nõdũ natos:ſic adiuudũ iã natos.⁊ B̃ eſt q̃rere quare datũ ẽ remediũ iã natis vᷣ nõ eſt datũ aliqð gene⸗ rale ĩ materno aluo eõſtitutis:cũ multi ĩ maternis vte⸗ ris ꝑire poſſint ⁊ ꝑeant.q¶ Itẽ nunq defuit boĩtas medi ci et volũtas.igit᷑ exiſlẽte moꝛbo parata fuit medicina. IH ſtatim ĩ infuſiõe cĩme ↄtrahit oꝛigiale: igr ſtatim ꝑata eſt medicina ex ↄgruẽtia boĩtatis medici.q Itẽ glo.ſuꝑ illud ps.adiutoꝛ meus eſio ne derelinq̃s me dic. fruſtra creaſii ⁊ recreaſti.Si deſpicis moꝛtales qð nõ debes qꝛ nõ mea ꝗpꝛia ſ̊ gꝑentalis culpa ẽ q̃ ĩ hac moꝛtalisatẽ deci di. igr cũ oẽs ꝑuuli ꝑentali culpa cecider̃t ĩ hãc moꝛtali tatẽ:ndebʒ dñs deſpicẽ illos ĩmo debʒ adiutoꝛiũ p̃ᷣſtare. Gedas dðm.ꝙ aliqð remediũ fuit ꝓ illo tꝑe qͥ ꝑunli ũdabant᷑ ab oꝛigiali.et illð fuit fides cũ aliq̃ deuotõe extioꝛi offeꝛẽtiũ.¶ Ad h̊ at qð dĩc gꝛeg. O: puulis ſola fides ⁊᷑.NQõ ẽ ĩtelligẽdũ de habitu fidei.vł de motu in⸗ terioꝛi:ſ̊ de actu aliqͥ exterioꝛi ĩ ſigno demõſtrato.Dicit em̃ aug.in li.oↄtra fauſtũ. nũꝙ; defecerũt ſigna aliqua ad fidei religionẽ ꝑtinẽtia. Idẽ in eodẽ.ĩ nullũ nomẽ re⸗ ligioĩs ſeu verũ ſeu falſũ coagulari hoĩes poſſet.miſi ali quo ſignaculo velut ſacramẽto vnibiliũ ↄlſoꝛtio collige⸗ rent᷑.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ ſi ſola fides tũc ſufficiebat: imgioꝛis fuit efficacie tũc qꝙ; nũc.ddᷣm ꝙ ñ. In adultis eĩ mõ ſi nõ fuiſſet ↄtẽptus vel negligẽtia ſaeramẽti.nec ha⸗ beret copiãbaptiſmatis:fides mudaret ab oꝛigĩali.⁊ ita E&ome tpᷣus cucurrit efficacia ſacr̃i fidei.adeſt at᷑ baptiſ mꝰ q amplioꝛẽ dat effectũ qᷓtũ ad dimiſſionẽ pene et ha⸗ bũdãtioꝛis gre. Si ðᷣo dicat᷑ ꝙ tũc habuit maioꝛẽ effica⸗ ciam qtũ ad ꝑuulos.Reſponſio ꝙ tũc fides aliena cum Nuinta teuotõne exterioꝛi valebat:nũc aũt fides cum baptiſino ſuꝑhabũdat.Copia at᷑ aque in q̃ glibet ꝓ nccitate pt᷑ ba ptiſare.cũ debita foꝛma ſeruata plꝰ cõpetit q; oblatõ ex terioꝛ indicatina fidei.Si vᷣo dicat᷑ ꝙ ᷣm H̊ nõ fuit diffe rẽtia inter ꝑuulos et adultos.vtrobiq; em̃ fides reꝗre⸗ bat᷑ cũ ſigno exteꝛioꝛis deuotõis. Dicẽdũ ꝙ ĩ ̊ eꝛat dꝛia ꝙ adultꝰ in boc oneꝛabat᷑ ꝙ ipe crederet ⁊ offerret.non ſic aũt fuit ĩ ꝑuulo.pꝑ aliũ em̃ credebat et ꝑ aliũ ſignum deuotõis aliqð exterioꝛis offeredat᷑.Mar.vlt.Qui vᷣo nõ crediderit.glo.ꝑuuli ꝑ alios credũt ſic̃ ab alijs pcẽm ↄtraxerũt.et ita ꝓ ꝑuulis ſufficiebat ſola fides aliena. ita ꝙ nõ excludat᷑ ſignũ exteriꝰ.ſ̊ fides ꝓpꝛia.vt ſic ĩtelli gat᷑ ſola fides ꝑentũ ad differẽtiã ꝓpꝛie fidei q̃ſi adultis exigebat᷑.qSi at᷑ queꝛat᷑ cuiuſmõi ſit hec fides que tunc ſufficiebat: Reſpõſio ꝙ fides ſaluatoꝛis.nec neceſſe fuit deſcendẽ ad diſtinctã rõem ſic modo in ſy mbolo ↄtinet᷑ Et rõ eſt.qꝛ iã cꝛeuit lumẽ cognitõis fidei.ſicẽ habetur in glo.ſuꝑ ulð.Nomẽ meũ adonay non indicaui eis.ꝑ ſuc ceſſiões creuit cognitõis augmẽtũ. Si aũt obijcit. fides cum ſit ĩuiſibilis gra.nõ ſupplebat vicẽ baptiſmi. Reſpõſio ꝙ ſides cũ exterioꝛi ſigno ſupplebat vicẽ ꝓ il⸗ lo tꝑe.nõ ꝙ hr̃et tantã efficaciã quantaʒ mõ habet ſac⸗ eccłie cũ baptiſmo.Si aũt querat᷑ cuiꝰ vel quoꝝ erat fi⸗ des. Videt᷑ dm ꝙ pꝛcipalit ꝑentũ ꝓpinquoꝝ vł remo toꝝ.ꝑ eos em̃ cõtractꝰ ẽ moꝛbo:et ita ꝑeos magis ↄgru it remediũ.ſi tñ ſimile fuit tũc ei qð nunc eſt:potuit ſub uenire fides aliena cũ deuotõne exterioꝛi nccitate ingꝛu ente.hoc tñ nõ inuenit᷑ expᷣſſũ.Sʒ argui pt᷑ ex h̊ qð dicit ꝙ ꝓ ꝑuulis ſola fides.et nõ determinat᷑ ꝑentũ. licʒ illa magis ↄgruat.vnitas em̃ ſpũs de qͥ loꝗt᷑ aug.ibi plłꝰ ex⸗ tendit᷑ ꝙᷓ vnitas carnis. Ad illð oo qð querit᷑.vtꝝ vtri uſq; pentis fides reꝗret᷑. Dicẽdũ ẽ ꝙ offerẽtis fides ſuf⸗ ficiebat ſiue eẽt de ꝓpinquis ꝑentibo ſiue de remotis.vel etiã ſi nõ crederet et ĩ fide eccłie offerret:videt᷑ ſufficere. ſiẽ mõ nõ credẽs ſaluata foꝛma ecclie intẽdẽs facẽ qð fa cit eccłia baptizaret. Ad h̊ qd obijcit᷑.de boĩtate medi ci ↄgruebat ꝙ qñcũq; erat moꝛbo tebuit eẽ medicia. Di cendũ ꝙ ſtatꝰ gre ẽ mediꝰ inter ſlatũ nate et gloꝛie.Sta tus nature determĩat᷑ in tribo.ſcʒ in eſſe:et eẽ diſtincto: et eſſe oꝛdinato.Sʒ eẽ oꝛdinatũ eſt duplex ſcʒ qtũ ad de⸗ pendẽtiã a ↄſeruatoꝛe in eẽ naturali.vel in eẽ gratuito. Eſſe vᷣo oꝛdiatũ q;ẽtũ ao dependẽtiã in eẽ gratuito.depen det a ↄſeruatoꝛe reꝑatoꝛe.in eẽ naturali a cõditoꝛe cõſer uatoꝛe.Eſſe igit᷑ oꝛdiatũ inquãtũ depẽdet a cõſeruatoꝛe in eſſe gratuito:ſᷣm oꝛdinatõʒ dine ꝓuidłẽtie hʒ ſeꝗ eẽ di ſtinctũ ⁊ oꝛdiatũ. ꝓut hic determiĩat eẽ natuꝛale.ſ̊ ꝑuulꝰ anteqᷓ; natꝰfuerit.nõ habʒ eẽ diſtinctũ ꝓut natuꝛa ter minat ſibi eẽ diſtinctũ:qꝛ ꝑuulꝰ anteqᷓ; natꝰ ſit:eſt ĩ cõti⸗ nuitate q̃dã cũ viſceribo maternis.vn ſᷣm oꝛdinatõʒ cõ⸗ munẽ dine ꝓuidẽtie nõ cõgruit illi eẽ oꝛdiatũ qtũ ad eẽ gratuitũ.cũ gra ſequi babeat naturã ſiue eẽ gratuitũ.eẽ naturale completũ.dico ᷣm oꝛdiem cõſuetũ dĩne diſpoſi tõis. Itẽ ẽ culpa cꝛeata a vicio natuꝛe coꝛrupte vt oꝛigia lis et ab inoꝛdiata volũtate vt actualis.pᷣ iuxta cõſuetũ modũ diuĩe miſericoꝛdie.ſic volũtate adherẽte firmiter bono actuali ſiue mutabili vnde culpã incurrit non tol⸗ lit dñs culpã:ſic iuxta modũ cõſuetũ ꝓle adherẽte nat᷑a liter nature coꝛrupte a qua cõtrabit᷑ oꝛigiale.nõ purgat ab oꝛigiale. ̊ dum ẽ in materno vtero naturaliter adhe⸗ ret nature coꝛrupte aqua contrahit inoꝛdiatõʒ fomitio qꝛ licet ſtatim ĩ infuſiõe a ſe cõtrabat᷑ oꝛigiale: nihilomi nꝰᷣ ex mẽſtruis maternis ꝗbo alitur fetꝰ.in ꝗbo cauſalit maxie viget coꝛruptõ.cõtrahit incẽtiuũ moꝛdiatõis a qͥ eſt maxie receſſus a nat᷑ ali iuſticia. Uñ dum ẽ in vtero fetꝰ q̃ſi renitit᷑ cõtꝛa purgatõz oꝛigĩalis vicij. ꝓpt qð ſᷣm diſpẽſatõem ↄſuete gre(ꝙ dieo ꝓpt ſcciſicatos ĩ vtero) nõ ẽ adhibẽdũ remediũ.q A ̊ j̊ ꝙ querit᷑. Quare nõ fuit generale remediũ cõtra oꝛigiale pctm exñtiũ in vte ro materno ſicẽ̃ pꝰnatiuitatẽ eoꝛũdem.pt᷑ dici.ꝙ ꝑuulus dum eſt vna caro ꝑ quãdam ↄtinuatõʒ cũ matre:ſbiacet legi oꝛiginalis peccati qð ꝑ carnẽ cõtractũ eſt. vt duret „ 10 15 HIMMMIILTI. S T 0 V O Balancde Q R N Focus H J K G F E 5 1 5 5 8 E 5 8 -Euroskala Offset VierFarbSelector Standard*